Zarządzenie Ministra Finansów z dnia 23 listopada 1972 r. w sprawie ogólnych zasad rachunkowości jednostek gospodarki uspołecznionej.

§ 7. Centralny , Związp.k Rzemiosła współdziała z prezydiami wojewódzkich rad narodowych (rad narodowych miast

wyłączonych z województw) i ich organami w zakresie , zapewnienia wykon ania zadań planowych ustalonych -dla rzemiosła ' przez prezydia rad narodowych.

§ 8. Centralny

Związek

dotyczących

spółdzielni

)

Rzemiosła

współdziała

w spraz Naczelną

Radą Spółdzielczą na zasadach określonych przepisami ustawJf z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach i ich związkach

(Dz. U. Nr 12, poz. 61) _ z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o wyk.onywaniu , i organizacji

rzemiosła (Dz. U. Nr 23, poz. 164).

wach

,cianych w celu nauki zawodu oraz ich szkolenia teoretycznego w szkołach zawodowych i ośrodkach dokształ­

cania zawodowego,

7) organizacji cechów i nadzoru nad ich działalnością,

8) sprawowania nadzoru nad prawidłowością działania za-

rzemieślniczych

kładów rzemieślniczych.

2. W sprawach, o których mowa w ust. l, oraz w innych

sprawach dotyczących wykorzystania możliwoś-ci gospodarczych rzemiosła i zapewnienia warunków jego prawidłowego

rozwoju izby rzemieślnicze przedstawiają opinie i wnioski

prezydiom wojewódzkich rad narodowych (rad narodowych

miast wyłączonych z województw) lub ich organom.

3. Izby rzemieślnicze składają prezydiom wojewódzkich

rad narodowych (rad narodowych miast wyłączonych z województw) lub ich organom projekty rocznych planów gosp'odarczych, sprawozdania i analizy dotyczące gospodarczej

§ 9. 1. Izby rzemieślnicze współdziałają z prezydiami

wojewódzkich rad narodowych (rarl narodowych miast wyłączonych z województw) lub ich organami w sprawach

1) okrf'ślania zadań rzemiośła i organizacji rzemieślniczych

w terenowych programach i planach gospodąrczych ' oraz

działalności rzemiosła.

środków niezbędnych do wykonania tych zadań,

4. Prezydia rad narodowych zapewnią udział przedsta2) zaopatrzenia materiałowo-technicznego,

wicieli organizacji rzemieślniczych w k0tnisjach podatkowych

i innych, zajmujących się sprawami rzemiosła.

3) _ustalania cen na wyroby i usługi rzemieślnicze,

5. Przedstawiciele , izb rzemieślniczych wchodzą Vi skład

:4) polityki podatkowej w dziedzinie stosowania ulg wy- '

kolegiów wojewódzkich komisji cen.

miaru podatków,

5) przydziału lokali i terenów pod budowę pawilonów rze§ 10. Uchwała wchodzi w życie z dniem 1 stycznia

mieślniczych i innych obiektów przeznaczonych na po1973 r.

trzeby rzemiosła,

Prezes Rady Ministrów: P. Jaroszewicz

300

ZARZĄDZENIE MI~ISTRA FINANSÓW

z dnia 23 listopada 1972 r.

w sprawie ogólnych zasad rachunkowości Jednostek gospodarki uspołecznionej.

Na 'podstawie art. 91 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 25 li\"

stopada 1970 r. -- Prawo budżetowe (Dz. U. Nr 29, poz. 244)

zarządza się, co następuje

DZIAŁ

I

PRZEPISY OGOLNE

§ 1. Przepisy zarządzenia dotyczą

1) przedsiębiorstw, zakładów i innych jednostek państwo­

wych, działających według zasad rozrachunku gospodarczego;

2) central zjednoczeń i jednostek równorzędnych oraz jednostek. utrzymywanych z narzutów na koszty własne

przedsiębiorstw i zakładów;

3) jednostek budżetowych;

4) , zakładów budżetowych;

5) banków oraz instytucji ubezpieczeniowych, pożyczko­

wych i oszczędnościowych;

~) przedsiębiorstw mających formę spółek handlowych, w

których Skarb Państwa, przedsiębiorstwa państwowe lub

spółdzielnie posiadają udziały wynoszące ponad 50%

kapitału zakładowego;

'7) spółdzielni i związków spółdzielni oraz ' ich przedsię­

biorstw i zakładów; ..

8) organizacji społecznych

prowadzonych przez nie

przedsiębiorstw i zakładów;

9) innych ,jednostek gospodarki uspołecznionej.

§ 2.

Ilekroć

w

zarządzeniu użyto określenia

1) "jednostka" -- należy przez nie

rozumieć upr~wnione

bilansowania centrale zjednoczeń,

przedsiębiorstwa, zakłady, jednostki budżetowe, banki,

instytucje i organizacje wymienione w § l;

2) "minister" - należy przez nie rozumieć także kierownika urzędu' centralnego, a w stosunku do jed~ostek spół­

dzielczych - zarząd centralnego związku spółdzielni;

3) "kierownik jednostki" -- należy przez nie rozumieć dyrektora, prezesa, przewodniczącego lub 'inaczej nazywaną osobę sprawującą -jednoosobowe kierownictwo · jed-'

nostki lub też jej zarząd, ~ jeżeli jednostka zgodnie z obowiązującymi przepisami kierowana jest kolegialnie;

4) "konta syntetyczne" - należy przez nie rozumieć konta, na których prowadzi się ewidencję zgodnie z zasadą

'podwójnego księgowania;

,

5) "konta analityczne"- -- należy przez nIe rozumieć konta

oraz rachunki bankowe w bankach i instytucjach pożycz­

kowych i oszczędnościowych powstałe w wyniku podziału kont syntetycznych, na których prowadzi się ewidencję zgodnie z zasadą zapisu powtarzanego;

6) "księgi rachunkowe" -- należy przez nie rozumieć konta, rejestry, dzienniki oraz inne urządzenia ,ewidencji

księgowej prowadzone w formie ksiąg oprawnych lub na

lużnych kartach, w których dokonuje się zapisów księ·gowych pismem ręez,nym lub maszynowym; za księgi

rachunkowe uważa się również zestawienia liczbowe

(tabulogramy) otrzY1llywane jako rezultat przetwarzania

do

samodzielnego

Monitor Polski -Nr 56

-

W~:~

----------~~----------~----------~~--

danych za pomocą elektronicznych maszyn cyfrowych

lub też innych maszyn do przetwarzania danychf

7) "okres sprawozdawczy" - należy przez nie rozumieć

poszczególne miesiące roku, a jeśli jedno!'tka nie ma

obowiązku sporządzania miesięcznych sprawozdań finansowych - jego poszczególne kwartały;

8) "plan kont" - należy przez nie rozumie.ć obowiązujący

branżowy plan kont lub inaczej nazwany plan kont, który określa zasady prowadzenia księgowośCi dla danej

jednostki;

9) "sprawozdanie finansowe" - należy przez nie rozumieć

zestawienia liczbowe sporządzone na podstawie ksiąg

rachunkowych, zgodnie z instrukcjami w sprawie sprawozdawczośCi finansowej.

DZIAŁ

II

PODSTAWOWE ZASADY PROWADZENIA KSIĘGOWOSCI

Rozdział

l

Zasady ogólne.

§ 3. 1. Jednostki obowiązane są prowadzić księgi rachunkowe w walucie polskiej, rzetelnie, to jest zgodnie

z prawdą materialną, na podstawie planu kont i przy zastosowaniu racjonalnych rozwiązań organizacyjno-technicznych.

2. Zapisy księgowe powinny obejmować wszystkie dokonane przez jednostkę operacje gospodarcze ' z podziałem

na lata oraz króts ze od lat okresy sprawozdawcze.

3. Zapisy księgowe powinny być dokonywane bieżąco,'

pIZy stosowaniu prawidłowej techniki księgowości, na podstawie prawidłowych dowodów, 'w księgach rachunkowych

właściwych dla danego roku.

'

4. Księgi rachunkowe należy otwierać i zamykać w terminach ustalonych w zarządze~iu.

' § 4. Prowadzenie ksiąg rachunkowych według zasad

ustalonych w planie kont polega w szczególności na

l) ewidencji syntetycznej operacji gospodarczych jednostki

przy zachowaniu zasady podwójnego księgowania w sposób pozwalający na sporządzenie zestawienia sald

wszystkich kont syntetycznych oraz ustalenie obrotów

tych kont syntetycznych, których obroty podlegają wykazaniu w sprawozdaniach finansowych;

2) ewidencji analitycznej operacji gospodarczych jednostki

przy zachowaniu zasady zapisu powtarzanego w sposób

pozwalający na prawidłowe sporządzenie zestawienia

sald wszystkich kont analitycznych oraz obrotów tych

kont analitycznych, których obroty podlegają wykazaniu

w sprawozdaniach finansowych;

3) ewidencji pozabilansowej ze szczegółowością nie mniejszą niż przewidziana w planie kont przy zastosowaniu

zasady podwójnego księgowania lub zapisów jednostronnych w sposób zezwalający na ustalenie sald wszystkich kont pozabilansowych;

4) objęciu rzeczoWych składników majątku ewidencją iloś­

ciową i wartościową, chyba że plan kont zwalnia od tego

obowiązku;

5)

objęciu zagranicznych

środków pieniężnych, czeków,

weksli, papierÓw wartościowych ' itp. oraz wszelkiego rodzaju należności i zobowiązań w obcych walutach ewidencją umożliwiającą ustalenie ich wartości w walucie

obcej oraz przy zastosowaniu odpowiednich kursów

(przeliczników) w walucie ·polskiej.

Rozdział

2

Dowody księgowe.

§ 5. 1. Za prawidłowy uważa się dowód księgowy wystawiony przez właściwą jednostkę

l) stwierdzający fakt dokonania operacji , gospodarczej

zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem i zawierający co

najmniej

a) określenie wystawcy

wskazanie stron (nazwy

i adresy) uczestniczących w ·· operacji gospodarczej,

której dowód dotyczy; na dowodach własnych, wystawionych przez je'dnostkę dokonującą księgowania

dla obiegu wewnętrznego nazwy i adresy stron zastępują nazwy lub symbole komórek organizacyjnych, których dowód dotyczy,

b) datę wystawienia dowodu oraz datę lub okres dokonania operacji gospodarczej, której dowód dotyczy~

z tym że jeżeli data dokonania o(>eracji gospodarczej

pokrywa się z datą wystawienia ' dowodu, wystarcza

podanie jednej daty,

c) przedmiot oraz wartościowe i również ilościowe

określenie operacji gospodarczej, jeżeli operacja jest

wymierna w jednostkach natura·lnych,

d) podpisy osób odpowiedzialnych za dokonanie operacji gospodarczej i jej udokumentowanie;

2) sprawdzony pod względem merytorycznym i formalnorachunkowym przez właściwe komórki or.g anizacyjne

jednostki oraz mi dowód sprawdzenia - podpisany przez

osoby upoważnione;

3) oznaczony numerem w sposób zezwalający na powiąza­

nie dowodu ' z dokonanymi na jego podstawie zapisami

księgowymi.

2. Jednostka dokopująca księgowania dowodu jest właś­

ciwa do wystawienia dowodów księgowych dla udokumentowania

1) wewnętrznych operacji gospodarczych, to jest operacji;

w których uczestniczą tylko komórki organizacyjne jednostki księ'gującej dowód;

2) pomiaru kosztów nie wynikających ze świadczeń kontrahentów, ustalenia wysokości poniesionych 's trat lub

osiągniętych zysków, potwierdzenia ilości .i wartości

otrzymanych od kontrahentów składników majątku

i usług hib innych świadczeń, jak te.ż powierzenia skład­

ników majątku pracownikom jednostki lub innym osobom majątkowo za nie odpowiedzialnym;

3) zewnętrznych operacji ~ospodarczych, to jest operacji,

w których uczestniczą Komórki organizacyjne jednostki

księgującej dowód i je} kontrahenci (inne jednostki, jednostki gospodarki nie uspołecznionej, osoby fizyczne),

jeżeli operacje te polegają na przekazaniu lub sprzedaży

składników majątku, świadczeniu robót i usług, jak teź

należnych kontrahentowi świadczeń

umownych lub

określonych przepisami.

'

Dowody wymienione .w pkt 1 i 2 nazywa się dowodami

własnymi wewnętrznymi, a ,wymie'nione w pkt 3 dowodami

własnymi zewnętrznymi.

3. Kontrahenci jednostki dokonującej księgowani .. właś­

ciwi są do wystawiania dowodów księgowych dla udokumentowania operacji . gospodarczych polegających na przekazaniu tej jednostce lub sprzedaży . składników majątku,

świadczeniu robót i usług oraz należnych jej świadczeń

umownych lub określonych przepisami. Dowody wystawione

przez kontrahentów jednostki dokonującej ich księgowania

nazywa się dowodami obcymi.

-

588 -'-

----------------~-----------------------------

- 4. Zasad ustalonych w ust. 2 i 3 nie stosuje się, jeśli

przepisy szczególne okF€ślają inńe jednostki .jako właściwe

,dla udokumentowania określonych operacji gospodarczych.

5. Dowody wymienione W ust. 2 pkt 2 i ust. 3 mogą być

wystawionymi wspólni.e przez jednost- '

kę dokonującą ich księgowania i jej kontrahenta (protokoły zdawczo-odbiorcze).

!:astąpione dowodami

6. Jeżeli między -dowodami wymienionymi w ust. 2 pkt 2

dowodami wymienionymi w ust. 3, dotyczącymi . tej samej

operacji gospodarczej, zachodzą różnice ilościowo-wartościo­

we lub wartościowe, podlegają one ujęciu w księgach rachun"

kowych w sposób określony w planie kont.

... II

7. Za ' dowody obce uważa się również d Qwodywystawione, w wypadkach 'organizacyjnie uzasadnionych, przez

jednostkę dokonującą ich księgowania, jeżeli są podpisane

przez jej kontrahentów.

8. Za dowody własne uważa się rówlllez dowody wystawione w wypadkach orga nizacyjnie uzasadnionych przez

kontrahentów jednostki ' dokonującej ich księgowania, jeżeli

są podpisane przez upoważnionych do tego przedstawicieli

jednostki księgującej dow&d.

-

9~ Jednostki dokonujące księgowania właściwe są do

wystawiania dowodów własnych wewnętrznych dla udoku-.

mentowania operacji gospodarczych, dla których wymagane

są dowody obce, jeżeli je'st to niezbędne dla zachowania

kompletności zapisów księgowych, a dowód obcy nie wpły­

nął w czasie zezwalającym na sporządzenie w wyznaczonym

. terminie sprawozdania finansowego.

Poz. 300

'bowe nie zawierają błędów arytmetycznych. Można nie dokonywać kontroli rachunkowej dowodów własnych, w których treści zawarte są rezultaty obliczeń dokonanych i wypisanych przez przystosowane do tego maszyny.

14. Stwierdzone w dowodach nieprawidłowości meryto~

Tyczne powinny być uwidocznione na dowodzie lub załącz­

niku do dowodu i podpisane przez osoby obowiązane do

sprawdzenia dowodu. Ni eprawidłowości meryto-ryczne nie

stanowią przeszkody do księgowania dowodu', jeżeli jego

dane są prawdziwe. Nieprawid ł owości formalno-rachunkowe

'p owinny być skorygowane .w sposób ustalony dla poprawiariia błędów w dowodach księgowych.

§ 6. 1. Za dowody księgowe uważa się również

1) zestawienia dowodów księgowych sporządzane dla zaksięgowania ich zbiorcz ym zapisem;

2) polecenia księgowania;

3) noty księgowe.

2. Zestawienie dowodów księgowych

1) powinno się składać co najmniej z określenia jednostki

wystawiającej, nazwy zestawienia, daty lub okresu, którego dotyczą objęte nim dowody, kwot- do księgowania

oraz podpisu osoby sporządzającej;

2) może obejmowa~dowody wyrażające operacjegospodarcze dokonane wyłącznie w jednym okresie sprawozdawczym lub jego części;

3) powinno zapewnić powiązanie ujętych w nim kwot z dowodami, na których podstawie zostało sporządzone .

3. Polecenia księg<?wania sporządza się

10. W wypadkach szczególnych, np. dla udokumentowa1) w celu dokonania zapisu księgowego nie wyrażającego

nia operacji gospodarczych polegających na skupie, operacji

faktu dokonania operacji gospodarczej {np. wystornowadokonywanych z nie określonymi kontrahentami, właściwi

nie błędnego zapisu, przeniesienie rozliczonych kosztów, ,

ministrowie mogą udzielić zezwolenia na sporządzanie dowootwarcie ksiąg);

dów księgowych w sposób uproszczonY, to jest z pominię­

ciem niektórych elementÓw prawidłowego dowodu księgo­ / 2) w innych wypadkach wynikających ze stosowanej tech- ,

wego, wystawianie ,dowodów . własnych, bez zachowania

niki księgowości.

przepisów ust. 3 dla operacji, które powinny być udokumen4. Za noty księgowe uważa się dowody wystawione

t0'Y'ane dowodami obcymi,' pod w arunkiem, że w zezwoleniu

przez kontrahentów jednostki dla skorygowania jej dowotym zostanie określony

dów własnych zewriętrznych lub dowodów ' obcych uprzednio wystawionych przez kontrahentów oraz dowody wystal) rodzaj operacji gospodarczych, które mogą być udowione przez jednostkę dokonującą ich księgowania dla skokumentowane w sposób uproszczony;

rygowania dowodów obcych lub własnych ' zewnętrznych.

2) sposób wystawiania oraz tryb kontrolowania dowodów

księgowych sporządzanych w sposób uproszczony.

5. Do dowodów wymienionych w ust. 1 stosuje się również odpowiednio prżepisy § 5.

11. Jeżeli sprawność postępowania tego wymaga, kierownik jednostki może uznać za prawidłowe dowody kSię­

§ 7. ' 1. Treść dowodu księgowego powinna być pełna

gowe pisemne. oświadczenia pracownikó;' jednostki o dokoi zrozumiała. W treści dowodów dopuszczalne jest stosowananiu wydatków finansowanych ze środków funduszu repre- nie ogólnie przyjętych skrótów. W dowodach obrotu rzecz 0zentacyjnego w związku z korzystaniem z usług (transporto- wymiskładnikami rriajątku dopuszcza się zastępowanie

wych, gastronomicznych, telekomunikacyjnych i innych).

nazwy tych składników odpowiednimi symbolami (liczbowyUznanie oświadczeń za pra:widłowe dowody księgowe nami, literowymi l tp.), jeżeli jednostki uczestniczące w obrocie

stępuje przez ich podpisanie na dowód aprobaty wyliczonych

posiadają wyka.z wyjaśniający znaczenie tych symboli.

w oświadczeniu rodzajów wydatków i ich kwot.

2. Dowody księgowe powinny być wystawiane w spo

12. W ,dowodach własnych wewnętrznych, zawierających sób starańny, czytelny i trwały (atramentem, ołówkiem koilościowe określenie , operacji gospodarczych, może być popiowym, długopisem lub pismem maszynowym). Podpisy na

minięta wartość operac ji, jeżeli zostanie podana w zestawie- · dowodach składa się odręcznie atramentem, długopisem lub

niach dowodów (§ 6) lub sporządzonych tabulogramach: '

' ołówkiem kopiowym. Dane dowodów nie mogą być zamazy13, Sprawdzenie pod względem merytorycznym dowodów wane, przerabiane, wycierane, wyskrobywane lub usuwane

innymi śrQdkami.

księgowych polega na ustaleniu prawdziwości ich danych,

celowości, gospodarności i zgodności z przepisami operacji

gospodarczych wyrażonych w dowodach, a także, stwierdzeniu, że dowody wystawione zostały przez właściwe jednostki. Sprawdzenie dowodów pod względem formalno-rachunkowym polega na ustaleniu, że wystawione zostały w sposób technicznie prawidłowy (§ 7), zawierają wszystkie elementy prawidłowego dowodu (ust. 1) oraz że-ich dane licz-

3. Błędy w dowodach księgowych można poprawiać

przez skreślenie niewłaściwie napisanego tekstu lub kwoty

i wpisanie tekstu lu.!:) kwoty właściwej. Skreślenia dokonuje

się w taki sposób, . aby można było odczytać tekst lub kwotę ­

pierwotną. Poprawka tekstu lub kwoty dowodu księgowego

powinna być zaopatrzona w podpis osoby upoważnionej. Powyższe zasady poprawiania błędów mają zastosowanie wy-

\

.....

\

Monl;tor PDlski Nr 56

~

589 ....,..

Poz. 300

--~~

, ~~------------------~--~--------------~

2) zarejestrowanie wszystkich operacji gospódarczych w

łącznie do. tych dOWDdów, dla których nie został ustalony

porządku chronologicznym;

;przepisami szczególnymi zakaz dokonywania jakichkolwiek,.

• poprawek, Draz ńie , StDSUją się ao dowodów obcych (wysta'" . 3) sprawdzenie prawidłowości i kompletności zapisów księ­

wiDnycl~ przez inne jednostki), kt6re mogą być poprawiane

gowych.

jedynie przez wystawienie i przesłanie kDntrahentDwi dowo. § 10. Księgi rachunkowe mogą być prDwadzone w for-o

du korygującego. (noty księgDwej). R6wnież rlowo.dy własne

mie

lużnych kart kontowych., rejestrów, zestawień :" liczbo~

zewnętrzne przesłane uprzednio kontrahentowi mogą - być

Po.prawiane tylko przez wystawienie dowodu korygującego'. wych (tabulogramów) bądż Vi fDrmi(} ksiąg wi ązanych.

4. Zakupy rzeqowych składników majątku, z wyjątkiem

§ 11. 1. Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych w for,wypadków określonych w § S ust. 10, mogą być udokumento- . mie lużnycIi kart :kontowych naJeży przestr~egać następują- ,

.

.

wane wyłącznie fakturami (rachunkami) dostawców. Nie sta- , cychzasad

, nowią, podstawy księgowania zakupu rzeczowych składników

l) karty kontowe poszczególnych kont, karty dziennikowe

majątku para:gpny, asygnaty kasowe, pokwitDwania itp. doposzczególI.lych dzienników, 'karty poszczególnych rejekumenty.

strów - pDwinny być zaopatrzone w bi~żącą numerację stroń począwszy od cy,fx-j 1 w·.. każdym roku; ' jeżeli

§8. 1. Obieg dowodów księgowych w jednostce powikonta

analityczne zgodnie z ' przepisami § 23 nie są ża­

nien być ' ściśle ustalony.

,

kł.adane Ddrę.bnie na -każdY . Jok, wówczas zmiana bieżą­

2. Jeżeli określone operacje gospodarcze udokumęnto­

cej numeracji kart kontowych kartotek . analitycznych

wane są dwoma lub więcej dowodami ąlbó kopiami tych donastępuje w chwili z?kladania nowych kartotek;

. wodów, wówczas główny księgowy. obo~iązany jest ustalić,

2) lużne karty stanowiące księgi rachlinkDwe powinnY, być

. który z dowodów slanowić ma podstawę zapisów w księgach \

utrzymane w ustalonej kDlejności i p~zechowywane w

racnunkowych.

odpowiednich urządzeniach (np. skrzynkach kajtoteko3. Wykaz dowodów (kopii dowodów) nie podlegających

wych).

księgowaniu oraz sposób wyrażnego. kasowania tych rodza2. Jedno.stka prowadząca- księgi ra chun'ł:owe na lużnych

jów dowodów" które mo.głyby pyć Po.wtórnie zrealizowane kartach kontowych (rejestrgch itp.) powinna posiadać wykaz

(np. karty pracy), ustala główńy księgowy i podaje do. wiakont prowadzonych w formie l\lżn~ch kart. Wykaz taki spodomości zainteresowąnych komórek jednostki.

rządza się wedługpDsZczególnych jednakowych urządzeii

-

4. Dla zapewnienia praw,idło.wego o.biegu do.WDdów

księgowych kierownik jednostki wydaje na wńiosek głó~ne­

go. księgowego instr~kcjęokreślającą co... najmnięj

1) sposób i terminy wystawiania oraz komórki o.rganizacyjne jednostki obowiązane do. wystawiania i o.soby

uprawnione do podpIsywania Po.szczególnych rodzajów

dowodów księgowych oraz wzoty ich podpisów;

2) komórki organizacyjne jednostk~ uprawnione do . przyjmowania od kontrahentów oraz obowiązane do rejestracji poszczególnych rodząjów dowodów obcych podlega-

w ksi ę dze otwartych kont lub w innym urządzeniu księgowym w taki spDsób, ażeby mDżnabyło udo'wDdnić kompletność ksiąg rachunkowych. W)'kaz ten m o że

być prowadzDny w formie księgi wiązanej z zachowaniem

przepisów § 13 bądź na luźnych kartach; ' do wykazu stosuje

się' wówczas odpowiednio przepisy niniejszego. paragrafu.

_księgowych

.

.,

,

-

.

3. Wykaz załeżonych luźnych kart ewidencyji syntetycznej , i analitycznej może być powiązan'y -z zestawieniem sald.

Wykaz załoźonychlużnych kart ewidencji analitycznej może

być równif!ż powiązany z innymi urządzeniami księgowymi.

jących księgDwaniu;

§ 12. 1. Przy prowadzeniu ksiąg 'rachunkowych w formie tabulogramów jednDstka ,pDwin\1a posiadać bieżąco uzudo sprawdzania. dowodów księgowych określonych ro- ' pełnióny wykaz rodzaju sporządzanyc.h tabulogramów, zawiedzajów pod względem meryt.o rycznym i formalno-ra- rający nazwę, Dkreślenie częstości sporządzania Draz treści

chunkowym;

,

każdego rodzaju tabulogramu, w formie schematu jegoukladu

. - 4) sposób oznaczania poszczególnych rodzajów dowodów

pionowego .i poziomego (nazwy rubryk pionDwych i określe­

księgowych (własnych i obcych), zezwalający na ustal,e nie treści wierszy poziomych).

nie kompletności dowodów podleglljących księgowaniu

2, Przy stosowaniu , tabulciuram6w • należy' albo bezpow danym ' okresie sprawozdawczym oraz ;abezpieczający .

średnio

w nagłówku każdego z nich, albo - jeżeli jednakoprzed opuszczeniem księgowania poszczególnych doWo.we/

tabulogramy

są sPo.rządzane w większej ilo.ści - na osob- ;

:. , dów, 'przyjmowaniem do realizacji f księgowania dowodów wystawibnych przez OSo.by nie upoważnione oraz nej karcie wprowadzić zro'zumiałe oznaczenia poszczególnfch.

rubryk bądź oznaczyć tahulogram opierając się na wykazie,

innymi nieprawidłowo.ściami;

•

tabulogramów. Karty (odcinki) jednakowych tabulogramów

5} terminy przekazywania poszczególnych rodzajów dOWDdów księgowych do. działu księgDwości jednDstki po ' ich należy numerować liczbami l'orządkowymialbo wiązać je

(zlepiać',. zszywać) w księgę bąąż łącz y ć trwale w jeden pas,

odpowiednim opra~Dwaniu i skontrD!owaniu prze.z właś­

jeżeli nie' pQdsumowanó lub nie wysalljDwano zapisów na

ciwe , kDmórki organizacyjne· jednostki;

karcie, a tym samym nie zapewniono ich powiązania

tir SIrosób oznafzenia dowodów zaksięgo.wanych uniemożli­ zkażdej

zapisami na dalszych odcinkach tabulo.gramu.

wiający wielokrotne księgow,anie tego samego ' dDwodu.

,

3. Tabulogramy należy spDrządzać za okresy nie wykraczające poza okres sprawozdawczy . .

Ro.zdział 3

,

.4. Jeżeli . w tr dci tabulogramów nie podaje się poszczególny cQ zapisów ksi ę gowych, If:C'Z tylko :końcowe rezultaty

Księgi rachunk~we.

\ przetwarzania danych (salda zapisów ' księgDwych),watun­

l'·

kiem uzńania l,siąg rachunkowych za prawidło'we jeSt stosD:'§ .9. ' Księgi iachuhkowe powinny być . prowadzqiie Vi

wanie przez jednostkę sporządzone'go na piśinię programu

'sposób umożliwia1ący co najmniej

1) usystematyzo.wanie wszystkich operacji gDspDdarczych • przetWarzania . danych, przewidu jąC'ego sporządzanie tabulogramów w sposób pDzwalający na ustalenie kompletnDśCi dawedług 'kf1nt przewidzianych w planie kDnt;

3) komórki organizacyjl.le jednostki qraz osoby obowiązane

ł

-

',

Póz. 300

-------------,~~------~--~------~~~

.' ~ych 'objętych p:r,zetwa'J?zaniem · oraz ' kontr()l,ę . .piawidło:w,?ści-, · : .2.:. :Z1ipisy. ksi'ę90we : pwa·ż~ :się ' zu .dokonyw:ane" bieżąco,;, .. , ' .,

systemu' przerwatzanta.

" ',

jeźeJi wszy,stkie ',opef~Qje ,gospodarcze za .dallY okres sprawo§ .13. 1. p~zy prowadzeniu KsIąg rachunk.owYcbw · for- . zdawczy . 'Zostaną .ujęte w kSięgach ' rac,b unkowy'cll! w czasie

mie ksiąg wiązanych należy przed rożpo'c'zęcietn 'z apisów ' po'- zapewniającym ,terJD·inowe spurządzenie' sprawozdania linan- , /

n't.llnerować każdą stron~ lub paręstroh ' (każda.. foIio) po- sowego" Za ten okres, ~zapisy W ilościowej . ewidencjirzecząwszyod cyfry l, a ogólną ilość stron (foIio) uwidocznić czpwych , skłaclni:ków mająlku ,.i szczegółowej ewidencji go- o

na początku lub na k"ori.cu księgi.

·

· tówki są dokonywane nie później niż następnego dnia po

.

przeprowadzeniu opęracji gospfjdilrczej.

'

'.. '

.

2': Przepis ust. l ' odn6si się także: do ksiąg wiązanych,

w których'. żapisów dokonuje ' się z kopią. Numęracja . kart '

..3. Porządek .c hronologi.czny uwaŻa się z~ zachowany, je- .

oryginału powinna fciśle odpbWiadatnumeracji- karl kopii.

żeli . operacje gospOdarC2;e księgowane są z' podziałem przy~

'n ajmniej nakofejne okresy sprawozdawcze,z tym ie· w II oś§ 14. Księgi rjlchunkowe (poszdzególne luźne karty, po- , ciowej ewidencji rzeczowych składników majątku i w szczę­

szezeg61ne tabulogramy, ' poszczególne księgi wiązane)'nalezy .' gółowej ęwidfmcji gotó~kir' a w bankach , i instytucjach pow .cżęści nagłówkowEd (karcie ' tytułowej, pierwszej .stronie) życz~owych i oszczędnoŚCiowych również ' szczegółowej

trwale. :oznac2iYć nazwą jedo'o stki (np. odcisk stempla), ktÓra eWidencJ·i -Wkładó'W. oszczędnOściowych. środków ', 'pieniężnych '

' w nich prowadzi swą ksitJglwo(ć.

.

. ' .

na oprocentowąnych 'r achunkach bankoWych i kredytów, ope.racje mają być ewidencjonowane z , podziilłem na kolejne dni.. .

icb dokonania.

.

. Rczdział 4

I

4. Jeżeli przepisy szczególne (podatkowe, o rozliczeniach

.,

Zapisy księgowe.

z budżetem itp.) zobowiitzują jednostkę do podawania okreś­

lonych Informacji ekonomicznych za okresy krótsze ' od ' okre§ 15. 1. Zapis księgowy .... powinien . składać się przynajsu sprawozdawczego', obowiązują one przy księgowaniu' ope''

mniej z

racji gospgdarczych w porządku chronologicznym, . a za biel) : daty dokonania operacji gospoparczej;

żąCE!' dokonywanie zapisów '-księgowych · uważa się ' ich ' księ­

gowanie w takim czasie, aby informacje te - mogły · by.ć pO- o

2) określenia rodzaju i numeru dowodu, na którego podsŁildane w- wyznaczonym terminie.

\.

wie dokonano zapisu;

.

w

3)

treści

zapisu;

4) sumy zapisu.

2. Zapis księgowy może nie obejrpować treści (ust. ·l

pkt 3), jeżeli wynika ona z układu ksiąg rachunkowych.

§ 19. 1. Zapisy w księgach rachunkowych powinny być.

kompletne, to znaczy, że wszystkie operacje gospodarcze · dokonane w danym okresie ' sprawozdawczym powinny 'bYG uję­

te w księgach rachunkowych pod datą tegG okresu/niezależnie od daty sporządzenia dokrtmentu stwierdzającego dokonanie operacjigo~podarczej.

_

. 3. Zapisów księgowych dokonuje się w kwotacb (w zło­

tych i . groszach) wynikających z dowódów księgowych, je- '

2. Dla zapewnienia kompletności zapisów księgowych .

żeli obowiązujące przepisy nie zobowiązują do wskazanego

opercicje gospodarcze o charakterze ciągłym należy dzielić co

w nich ząokrąglania kwot określonych operacji gospodarczych . (rozlkzenia z budżetem, podatki). Zapisów księgowych najmniej na okfesy ' sprawozdawcze; oznacza to, że za ' datę

dokonania operacji gospodarczej o charakterze ciągłymuwa­

wyrażających rozliczenie kosztpw i odchyLeń od cen lewidencyjnych, odpisy na fundusze specjaine, przyjęcie do eks- ża ' się przynajmniej dzień kończący każdy okres sprawoploatacji środków trwałych_ l phedmiotów nietrwałycb, umo- zdawc_zy • .

rz'e nie i amortyzację środków trwałych oraz zużycie przed3. Zaśadę ustaloną w ust. 2 stosuje się odpowiednio przy

miotów · nietrwalych dokonywać można z · zaokrągleniem do księgowaniu operacji gospodarczych .na podstawie zestawień

pełnych złotych.

'

,

dowodów (§ 6 ust. 2).,

§ 16. _1. Zapisy księgowe _powinny być dokonywane w

sposób staranny, trwały i czytelny (atramentem, ołówkiem

kopiowym, długQpisem, -pismem maszynowym).

2.W księgach rachunkow\rth niedopuszczalne je!it po\,

,~ost,!wianie nie ' wypełnionych wierszy; · niedopuszczalne .jest

r~wnież zamazywallie, prz~rabianie, . wyci~ranie, wyskroby. wanie . bądź usuwanie . innymi ' śr:odl\.ami dokonanych zapisów

}(sięgowych. , ;

.

"

.-

razie gdy termin otrzymania dowodów obcych '

finansowych, należy dla zapewnienia kómpletności zapIsów księgo­

wych wyst,awić własne dowody księgowe (§ 5 ust. 9)) . księ­

gować je pod datą ostatniego dnia okresu sprawozd§lwczego,

chyba że operacje gospodarcze ' określone w dowodach

obcych nie mogły byĆ znane jednostce. Róirlice, jakie powsł:aną międźy ujęclem operacji w -dowodzie własnym ' we.

wnętrznym a otrzymanym w póżniejszym terminie dowodzie

obcym, mają być .zaksięgowane w terminie -i w 'sposób okreś- .

lony' w planie kont.

.

\ .

. .

..

4.... W

unien;lOżliwiłby . terminowe sporządzenie sprawozdań

., § 17. - Poprawienie błędnego zapisumoźe -- być dokonane

przez: .'

;

l) skreślenie błę«;łnej treści lub 'kwoty iwpisanie treśc·i lub

• 5. Banki i instyt\lcje poźyczkowo-bszczędnościowe i- ub~z~

kwoty . p.rawidłowęj

ten · sposób, aby . tteś.ć · i kwotę

pieczeniowe

mogą ~ie ,zachowywać zasady ustal9nej vi usLA.

błędnego zapisu można byłO Ocl~zy,ta~, : z, tym że ,osoba

to jest mogą księgować dowody 'obce pod datą icb otrzyma,

do~opująca ,_.t>Qwawki .powinn(l ,obOk :zapisu PoPfi~wione... go zamieścić swój podp~s (skrót' podpisu)oi~z datę do· nia. Również . inne Jednostki mogą księgować dowody '/obce

konania poprawki;

. .

I

pod datą icb otrzymi!nia, jeżeli dowody : te dotyczą ·operacji

.

gospodarczych

z .poprzedniego okresu sprę.wozdawczego,lecz

' , ' 2) wnieshinie zapisu ' korygującego (storno); ' może być ono

\ j .dokonrwane tylko tzw. z~pise11.l czarnym .(liczhami do- . nie mogty . być znane jednostce (ust. 4).

d~tilimj) lub tz",. zapisem czerwonym (liczbami " ujem. • § 20.' , L . Zapisy wniesione do ksiąg ! 'ra<:h\mkowy~h ~o­

nymi);,

.

wl,n ny być podsumowane. Łączne sumy zapis,ó w (obrotów)

§ 18. I. zapisy księgowe powinny być dokonywan~ bie· ,_ 1 ten, salda pow,innybyć wpisane do ksiąg przed złoż~niem

tąco w pórządku chron910gicznym.

sprawozdaniafinansowegcl.

·

. -" .

w

-

..

'J

•

/

,

\

Mąnitor. Polski Nr 56

Poz. 300 ·

-- 5,91.-

--'~'------------------------------------------------~ -~------------------------------------------------Obowiązek

podsumowania obrotów i wpisania ich do

wypadków, gdy stosowana

technika ewidencji nie przew.iduje sumowania obrotów kont.

2.

ksiąg . rachunkowych nie dotycży

§ 21. L Salda kont syntetycznych wprowadza się do ze-

stawienia sald przed złożeniem sprawozdania finansowego.

powinno zawierać co najmniej

1) okieślenieroku, którego dotyczy;

2) symbole kont ~yntetycznych;

3) salda poszczególnych kont syntetycznych na początek

roku (dzi'eń rozpoczęcia działalności) i na koniec każdego

okresu sprawozdawczego (dzień zakończenia działal­

, Zestawięnie saJd

ności);

4)

sumę

sald wykazanych w zestawieniu sald.

2. , Można nie sporządzać odrębnego zestawienia sald

kont syntetyczrrych, jeżeli jego dane. wynikają z księgi, w jakiej prowadzi się konta syntetyczne (np. przy prowadzeniu

kont syntetycznych W formie księgi tabelarycznej). .

3. Salda poszczególnvch kont. analitycznych ująć należy

przed złożeniem sprawozdania finansowego w zestawieniach

liczbowych, odpowiednio oznaczonych taśmach ma~zyno­

wych, tabulogramach lub w. inny wiarygodny i sprawdzalny

liposób, umożliwiający ustalenie zgodności ich sum z zesta-wienif'-."ll sald kont syntetycznych, nie rzadziej niż na koniec

kazdego półrocza.

'

jący

stan

sywÓw.

początkowy

poszczególnych kont aktywów i pa-

3. Wprowadzenie na konta (ust. 1) lub sporządze!1ie tabulogramu stanu początkowego aktywów i pasywów (ust. 2)

powinno być dokonane w terminie zapewniającym bieżące

prowadzenie ksiąg rachunkowych.

§ 25. 1. Stan aktywów i pasywów, o którym mowa w

§ 24, powinien wynikać

.

1) ze sprawozdania finansowego ,(w razie potrzeby po dokonaniu przekształceń, określonych przepisami szczególnymif, sporządzonego na koniec poprzedniego roku -w jednostk_ach kontynuujących działalność;

2) ze sprawozdania . finansowego (w razie potrzeby po dokonaniu przekształceń, określony c h przepisami szczególnymi), sporządzonego na dzień rozpoczęcia likwidacji -w jednostkach likwidowanych bądź sporządzonego na

dzień postawienia w stan upadłości - ,w jednostkach postawionych w stan upadłości;

.

3) z wycenionego spisu z naturyskladników majątku i wykazu należności i zobowiązań, sporządzonych na dzień

rozpoczęcia działalności W · jednostkach. nowo powstałych.

2. Jeżeli w wyniku ' zatwierdzenia ,sprawozdań finansowych wymienionych w ust. 1 ulegnie zmianie stan początko­

4. Zestawienie sald kont syntetycznych (ust. 1) oraz sta- , wy aktywów i pasywów, wprowadzone do ksiąg lub ujęte

'. nowiące jego integra lną część zestawienia sald kont anali- w tabulogramie stany początkowe należy skorygować w cią­

gu 14 dni od daty zatwierdzenia sprawozdania finansowego.tycznych (lISt. 3) uważa się za część składową ks i ąg rachunkowych jednostki.

I

.

§ 26. 1. Zamknięde ksiąg rachunkowych powinno być

Rozdział 5

dokonane

1) na koniec każdego roku "'- przez jednostki kontynuujące

Otwieranie I zamykanie ksiąg rachUnkowych.

swą działalność;

§ 22. 1. Otwarcia ksiąg rachunkowych dokonuje się na

1)

początek każdego

roku -- w jednostkach

kontynuują­

cych działalność;

dzień rozpoczęcia lik~widacji, ustalony w zarządzeniu

o likwidacji - w jednostkach likwidowanych;

3) dzień postawienia w stan upadłości, ustalony przez właś­

ciwy sąd -- w jednostkach postawionych w stan upad-

2)

łości;

4)

dzień rozpoczęcia d~iałalności

2) na dzień poprzedzający dzień rozpoczęcia likwidacji

ustalony w zarządzeniu o likwidacji oraz na dzień zakończenia likwidacji przez jednostki postawione w

stan likwidacji bądź na dzień poprz~zający dzien ogło­

szenia upadłości ustalony. postanowieniem właściwego

sądu oraz na dzień zakończenia postępowania upadłościo­

wego lub uchylenia upadłości, jeśli chodzi o jednostki

postawione w stan upadłości.

2.

-"' w jednostkach nowo

powstałych.

2. Jeżeli na dzień rozpoczęcia działalności, o którym

mowa w ust. 1 pkt 4,jednostka nie posiada ani składników

majątkowych; ani zobowiązań, otwiera swe księgi rachunkowe według stanu aktywów 'i pasywów na dzień otrzymania

jakiegokolwiek składnika majątku lub ~aciągnięcia zobowią­

zania.

l , 23. Otwarcie ksiąg rachunkowych polega , na rozpoczę­

bieżącej ewidencji operacJi gospodarczych jednostki w

księgach rachunkowych zak ładanych .odrębnie . dla . każdego

roku, z tym że jednostki prowadzące ksi~gi rachunkowe w

formie luźnych kart lub ksiąg wiązanych mogą żaniechać zakładania , odrębnych dla każdego roku kont anali~y.cznych.

c{J1

§ 24.1. W jednostkach prowadzących księgi rachunkowe w formie luźnych kart lub k!'iląg wiązanych nal e 'Ży wprowadzić na konta syntetyczne oraz kontaanaljtyczne, jeżeli

je założono na nowo dla danego roku, stan po czątkowy poszczególnych aktywów i pasywów.

.

2.W jednostkach prowadzących ksi ę gi rachunkowe w

formie tabulogramów należy sporządzić tabulogram zawiera-

Jeżeli

między

dniem

rozpoczęcia

likwidacji lub

a dniem ich "Zakoń­

czenia przypada koniec roku, jednostIla, która żnajduje się

w stanie likwidacji lub w stosunku do której toczy się postępowanie upadłQściowe, dokonuje zamknięcia ksiąg także

na. ostatni dzień roku.

wszczęcia postępowania upadłościuwego

§ ·27. Żamknięcie ksiąg rachunkowych polega na przeniesieniu sald kont kosztów i dochodów, a także innych kont

wskazanych w planie kont na k'o nta ,służące ' do ustalania

wyniku działalności jednostki lub końcowego ' stanu jej aktywów ipasywow, a ' następnie na

l) wpisaniu sald końcowych na poszczególnych kontach przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych w formie luźnych·

kart lub ksiąg wiązanych;

2) sporządzeniu tabulogramu . zawierającego wykaż sald

koń c owych pos7czególnych kont przy prowadzeniu

ksiąg w formie tabulogramów.

§ 28. Zamknięcie ksiąg rachunkowych powinno być dokonane w ciągu 14 dni od daty zat wierdzenia sprawozdania

finansowego. a w jednostkach, w · których sprawozdania nie

podle gają żatwierdzeniu, w ciągu 14 dni od daty ich sporzą­

dzenia.

I

'

DZIAŁ

III

INWENT AR VZACJA

Rozdział

§ 29. Celem inwentary'z acji jest ustalenie rzeczywistego

stanu aktywów i pasywów i na tej podstawie

1) doprowadzenie danych wynikających z ksiąg rachunkokowych do zgodności ze stanem rzeczywistym, a tym samym zapewnienie realności wynikających z nich informacji ekonomicznych;

2) rozliczenie osób majątkowo odpowiedzialnych za powierzone im mienie;

3) dokonanie oceny gospodarczej przydatności składników

majątku jednostki;

,

4) przeciwdziałanie nieprawidłowościom w gospodarce majątkiem jednostki (gromadzenie zapasów zb!łdnych r nadmiernych, naruszenie .mienia społecznego itp.).

§ 30. Rzeczywisty stan aktywów -i pasywów jednostki

ustala się w· drodze

1) spisu z natury krajowych i zagf"anicznych środków pieniężnych (w kasie, weksli, czeków itp.) oraz rzeczowych

- składników majątku, z wyjątkiem wymienionych w § 67;

2) uzyskania od kontrahentów jednostki pisemnego potwierdzenia stanu środków pieniężnych na rachunkach

bankowych oraz wszelkich innych należności i zobowią­

.zań;

3) weryfikacji prawidłowości wynikającego z ksiąg rachunkowych stanu wszelkich innych aktywów i pasywów

(rozliczeń, wartości niematerialnychi prawnych, funduszy' specjalnych itp.).

1. Inwentaryzacja może być przeprowadzana me-

todą

11 pełnej inwentaryzacji oll:resowej;

2) pełnej inwentaryzacji ciągłej;

3) wyrywkowej inwentaryzacji okresowej lub ciągłej.

2. Pełna inwentaryzacja okresowa polega na ustaleniu

rzeczywistego stanu na dzień inwentaryzacji w.szyst~ich

składników objętego inwentaryzacją aktywu lub pasywu (np.

wszystkich asortymentów materiałów składających się na

aktyw "materiały").

3. Pełna inwentaryzacja ciągła polega na sukcesywnym

ustalaniu rzeczywistego stanu poszczególnych składników

objętego inwentaryzacją aktywu lub pasywu, tak aby w wyznaczonym okresie stan ten został ustalony dla wszystkich

składników st.anowiących całość danego aktywu lub pasywu.

4. Wyrywkowa inwentaryzacja okresowa lub ciągła polega na ustaleniu stanu rzeczywistego części składników

objętego inwentaryzacją aktywu lub pasywu.

,

-

L Za prawidłowę przeprowadzenie inwentaryzacji

odpowiedzialny jest kIerownik jednostki. Obowiązany jest

on ustalić co rok plan inwentaryzacji, zapewnić odpowiednie

środki i skuteczne c;posoby jego realizacji oraz systematyczną kontrolę stopnia realizacji planu w · sposób umożliwiający

stwierdzenie prawidłowości, a zwłaszcza kompletności i te.r minowości inwentaryzacji.

2. Kierownik jednostki ' obowiązany -jest dostosować prze, pisy niniejszego zarządzenia w zakresie inwentaryzacji do

warunków działania jednostki, wydając niezbędne do tego.

§ 32.

pr~episy wewnętrzne.

Inwentaryzacja środków pleniężnycb (w kiJsle, weksli, '

czeków Itp.) oraz rzeczowycb składników majątku.

l

Zasady ogólne.

§ 31.

Rozdział . 2

§ 33. inwentaryzacja środków pieniężnych (w kasie,

weksli, czeków itp.) oraz rzeczowych składników majątku

obejmuje

1) dokonanie ich spisu z natury oraz lwntrolę prawidło 7

wości spisu;

2) wycenę i ustalenie wartości spisanych z natury składni­

ków majątku oraz ustalenie różnic inwentaryzacyjnych,

3) ustalenie prżyczyn powstania różnic inwentaryzacyjnych,

4) postawienie i umotywowanie wniosków co do spósobu

rozliczepia różnic inwentaryzacyjnych;

5) ujęcie w księgach rachunkowych różnic inwentaryzacyjnych i rozliczenia inwentaryzacji;

6) ocenę przydatności gospodarczej objętych spisem skład­

ników majątku oraz postawienie i umotywowanie wniosków dotyczących zagospodarowania zapasów zbędnych

i nadmiernych, usunięcia nieprawidłowości w przechowywaniu zapasów .oraz wszelkich innych nieprawidło­

wości w gospodarce składnikami majątku, stwierdzonych

w czasie spisu.

Czynności

inwentaryzacyjne wymienione w pkt 1, 3, 4 I 6

do obowiązków komisji inwentaryzacyjnej, pozostałe

czynności należą do obowiązków głównego księgowego.

należą

§ 34. 1. Komisję inwentaryzacyjną powołuje kierowniK

jednostki na stałe lub określony, nie krótszy od roku okres,

w składzie zapewniającym sprawny i prawidłowy przebieg

inwentaryzacji.

2. Przewodniczący komisji inwentaryzacyjnej zostaje '

wyznaczony - na wniosek głównego księgowego ~ przez '

kierownika jednostki spośród pracowników na stanowiskach /

kierowniczych; nie może nim być główny księgowy ani pracownik działu finansowo-księgowego iednostki.

3. Przepis ust. 2 nie dotyczy stałych inwentaryzatorów,

są pracownikami działu finansowo-księgowego

jednostki.

.

jeżeli nawet

§ 35. 1. Jednostka nadrzędńa może delegować dodatkowo do skła'du komisji inwentaryzacyjnej osoby spoza danej

jednostki.

2. Jednostka nadrzędna może również ustalić wykaz rzeczowych składników majątkowych, których spis powinien być

przeprowadzony przy udziale osób delegowany.ch spoza jednostki.

§ 36. 1. W uzasadnionych wypadkach komisja inwentaryzacyjna dzieli tere'n jednostki na pola spisowe.

2. Spisu z natury na polach spisowych dokonują zespoły

spisowe. Zespół spisowy powinien . składać się przynajmniej

z 2 osób. Listę członków zespołów spisowych ustala kierownik jednostki na wniosek przewodniczącego komisji inwenta-.

ryzacyjnej.

3. Jednostka zlecająca na podstawie zawartej umowy.

wykonanie robót budowlano-montażowych może , delegować

swego przedstawiciela do udziaiu w spisach z natury robót ,

w ' toku. Wchodzi on wówczas w skład zespołu spisowego.

_.§ 37. Do zespołów spisowych należy powoływać osoby

o należytych kwalifikacjach; nie mogą to być jednak pracownicy odpowiedzialni za stan składników majątkowych,

objętych spisem z natury.

\

.....

MQnitor Polski Nr 56

-

593

§ 38:- Czynności zespołów spisowych mogą być w okre.ś­

lonym umową zakresie powierzone jednostkom, których

przedmiotem działania jest świadczenie usług inwentaryzacyjnych;

. § 39. 1. Spisem z natury należy objąć

l) rzeczowe składniki majątku zaliczone do

a) środków trwałych wraz z przynależnym do nich stałym wyposażeniem,

bl środków obrotowych,

e) materiałów, maszyn i urządzeń oraz ich CZęSCl, przeznaczonych na inwestycje i kapitalne remontYi

2) pieniężne składniki majątku, tj. gotówkę w kasie, czeki,

weksle itp.

2. Spisem objąć należy także środki nie stanowiące

własności jednostki, jeżeli są one na przechowaniu, w użyt­

kowaniu jednostki lub też jeżeli są przyjęte do przerobu. Nie

dotyczy to obcych składników majątku znajdujących się w

jednostkach świadczących uslugi transportowe, spedycyjne,

remontowe, 'pocztowe, w zakresie skladowania itp.

3. Spis z natury powinien być tak zorganizowany, aby

'normalna działalność jednostk.i nie została przerwana.

Poz. 30Ó

-

nostkach obmiaru lub w innych jednostkach właściwych dla

danego zakresu i rodzaju robót.

2. Spisem z natury' należy objąć całość robót budowlawyk.onanych od dnia ich rozpoczęcia i nie

zafakturowanych do dnia spisu, z tym że odrębnie należy spisać roboty nie objęte umową z jednostką zlecającą, nawet

jeśli ich wartości nie zalicza się ani do przerobu jednostki,

ani do stanu robót w toku.

no-montażowych

3. Dane do spisu z natury tak zwanych robót zanikają­

cych oraz robót, których faktycznego stanu nie można ustalić z powodu warunków atmosferycznych (np. przysypane

śniegiem roboty ziemne), przyjmuje się w wysokości ustalonej w czasie poprzedniego spisu, zwiększonej - na podstawie danych ewidencji robót - o roboty wykonane od tego

czasu.

4. Jeżeli przedmiotem spisu są roboty czasowo wstrzymane lub zakończone fragmenty robót, a zespół spisowy

stwierdził, że roboty te są w sposób należyty zabezpieczone

przed wpływami atmosferycznymi, kradzieżą itp., jak również że o,d ostatniego spisu nie wykonywano w danym obiekcie dalszych robót, stan robót w toku przyjmuje się w wysokości ustalonej w czasie poprzedniego spisu.

§ 40. Rzeczywistą ilość spisywanych z ' natury rzeczo5. W wypadkach, o których mowa w ust. 3 i 4, należy

wych i pieniężnych składników majątku ustala się przez prze- dokonać .odpowiedniej wzmianki na arkuszu spisu z natury.

liczenie, zważen'ie lub zmierzenie. Stan pieniężnych i rzeczo- .

wych składników majątku przechowywanych w opakowaniu

§ 43. 1. Przed rozpoczęciem spisu 7 natury osoba odpomoże być określony ' przez przeliczenie opakowań i uwzględ­

wiedzialna za cał.ość i stan składników majątku objętych spinienie ich zawartości, pod warunkiem, że opakowanie znaj- sem powinna złożyć pisemne oświadczenie stwierdzające, że

duje się w stanie nie naruszonym oraz że ilość i rodzaj

wszelkie zrealizowane dowody" przychodu i rozchodu inwenskładników w opakowaniu zostały oznaczone w toku ich

taryzowanych składników zostały ujęte w ewidencji szczeprzyjęcia przez jednostkę lub wynikają z rodzaju opakowagółowej oraz .przekazane do działu księgowości.

nia stoso~anego jako typowe w obrocie danym składnikiem

Zespoły spisowe dokonujące liczeni~, ważenia, po-

2

majątku.

§ 41. 1. Ilościowy stan substancji płynnych w zbiorni'kach, rzeczowych składników majątku mag.a zynowanych w

zwałach oraz małowartościowych i ciężkich, a zajmujących

wiele miejsca, ,jak też trudnej do zmierzenia produkcji w

toku, określa się na podstawie obliczeń technicznych (np.

według obmiarów i jednostkowego ciężaru objętościowego)

lub szacunków dokonanych w sposób określony w przepisach '

wewnętrznych jednostki (§ 32 ust. 2).

2. Obliczenia techniczne lub szacunki należy przeproz należytą dokładnością przez osoby o odpowiednich

kwalifikacjach powołane przez k.ierownika jednostki na

wniosek przewodniczącego komisji inwentaryzacyjnej spośród pracowników jednostki, a w razie braku pracowników

o odpowiednich kwalifikacjach - przez powołanych rzeczoznawców. Obliczenia techniczne lub szacunki powinny być

uwidocznione na arkuszu (karcie) spisowym lub.,.. specjalnym 'załączniku, które powinny być .p odpisane przez osoby

przeprowadzające obliczenie lub szacun,ek.

3. Jeżeli ilościowy stan rzeczowych składników JTIajątku nie może · być ustalony w drodze przeliczenia, zważenia

lub zmierzenia ani w drodze obliczeń technicznych, przepisy

wewnętrzne (§ 32 ust. 2) określonych jednostek wskażą sposób inwentaryzacji tych składników majątku stosownie do

warunków danej branży.

4. Zasady ustalania i rozliczania różnic inwentaryzacyjnych rzeczowych składników majątku, których stan stwierdza się na ' podstawię obliczeń technicznych lub szacunku,

określa kierownik Jednostki na wniosek głównego księgo­

wego.

wadzić

§ 42. 1. Stan ilościowy spisywanych z natury róbót budowlano-montażowych

w toku ustala się w technicznych jed-

miarów oraz obliczeń technicznych . i oszacowania składników

majątku nie mogą być informowane o wielkości zapasów tych

składników wynikających z ewidencji, wyjąwszy wypadki, '

o których mowa w rozdziale 5. '

3. Liczenia, ważenia i pomiar6w składników majątku dokonuje członek zespołu spisowego w obecności osoby odpowiedzialnej za całość i stan skladnikówmajątku lub osoby

przez nią upoważnionej. W spisie z natury, przeprowadzonym na skutek zmiany osoby majątkowo odpowiedzialnej,

liczenie, ważenie i pomiar składników majątku mają być

dokonane w obecności osoby przekazu'jącej i osoby przejmującej odpowiedzialność lub osób 'p rzez nie upoważnionych • .

4. Wpis do arkuszy (kart) spisu powinien nastąpić bezpo ustaleniu rzeczywistego stanu składnika ma- '

jątku w sposób umożliwiający osobie majątkowo za niego

odpowied7;ialnej sprawdzenie prawidłowości wpisu. Wpis do

arkuszy ' (kart) spisu z natury może być również dokonany w

terminie późniejszym na podstawie odczy'tu rzeczywistego

stanu składnika majątku zarejestrowanego wstępnie na taś­

mie magnetycznej .Iub w inny sprawny technicznie sposób

i pod warunkiem. że taśma magnetyczna lub inne urządze­

nia, w których wstępnie zarejestrowano wynik spisu w okresie od jego dokonania aż do sporządzenia arkuszy (kart) spisu, przechowywane będą w sposób zapewniający ich nienaruszalność i umożliwiający osob'i e majątkowo odpowiedzialnej stwierdzenie, że nie dokonano ' w nich jakichkolwiek

zmian.

,

pośrednio

. .

,

5. Jeżeli w spisie z natury ' nie ' może z ważnego powodu

uczestniczyć osoba majątkowo odpowiedzialna inie .upoważniła do tego innej osoby, spisz natury może być prze. prowadzony w obecności osoby reprezentującej prawa osoby

majątkowo odpowiedzialnej wyznaczonej przez kierownika '

. ,

-

jednostki w porozumieniu z czynnikiem społecznym jednostki

(organizacją związkową).

§ 44. Składniki majątku objęte 'spisem (znajdujące się

na określonym polu spisowym przy inwentaryzacji okresowej) nie mogą być wydawane lub przyjmowane do czasu

zakonczenia spisu. Gdyby ze względówtechniczno-rucho­

wych było to konieczne, wówczas nalezy zawiadomić 0 _ tym

przewodniczącego

komisji inwentaryzacyjnej, który może

. zarządzić, aby przyjęcie lub wydanie składników majątku

uwzględnić w spisie na podstawie specjalnie oznaczonych

dowodów przyjęcia lub wydania.

§. 45. Jeżeli spis z natury składników majątku nie może

być

Poz. lOt)

-

ków majątku zużywających

przedmioty nietrwałe).

się

stopniowo

(środki

trwale,

§ 48. Dane na arkuszach (kartach) SplSOW z natury wpisuje się w sposób trwały atramentem, długopisem, ołówkiem

kopiowym lub pismem maszynowym. " Przepisy § 16 ust. 2 .

i § 17 pkt l stosuje się 'odpowiednio, z tym że obok zapisu

poprawionego zamieścić powinien swój podpis członek zespołu spisowego i osoba majątkowo odpowiedzialna .

§ 49. Przy sporządzaniu arkuszy (kart) spisów z natury

stosuje się nazwy i inne szczegółowe określenia składników

majątku przyjęte dla danej branży w indeksie materiałów,

wyrobów, towarów, środków trwałych itp., a w razie braku

indeksu - używane w księgowości; również ilości powinny

być wyrażone 'w tych samych jednostkach miary, w jakich

są ujmowane w ewidencji ilościowej i ilościowo-wartościo­

wej.

przeprowadzony w dniu, na który przypada termin inwentaryzacji, dane spisu z natury należy skorygować o udokumentowaneprzychody i rozchody, dokonane w okresie

między ~erminem inwentaryzacji składników majątku a dniem

spisu.

§ 50. 1. Spis z natury powinien być .poddany wyrywko§ 46, 1. Wyniki spisu z natury rzeczowych składników

wej kontroli przez przewodniczącego komisji inwentaryzamajątku powinny być ujęte przy zachowaniu przepisów § 43

cyjnej lub kontrolerów przez niego wyznaczonych. W toku

ust. .4 na ark uszach bądź oddzielnych dla każdego składnika kontroli należy zbadać, czy zespoły spisowe działają zgodnie .

kartach, zawierających co najmniej następujące dane

z przepisami niniejszego zarządzenia, a zwłaszcza komplet1) nazwę jednostki (nadruk lub odcisk pieczątki firinowej);

ność spisu, prawidłowość ustalenia z natury ilości spisywa2) nazwę lub numer pola spisowego oraz określenie maganych składników majątku oraz prawicjłowość sporządzania

arkuszy (kart) spisów. Wyrywkową kontrolą należy objął

zynu, składowiska, sklepu itp.;

również ustalenie ilości składników majątku zawJłrtych w

3) numer _ kolejny arkusza (karty) oraz oznaczenie unieopakowaniach (§40). Z wyników kontroli należy sporządzić

możliwiające zamianę arkusza lub karty (np. podpis przeprotokół. Ponadto na arkuszu (karcie) spisu i natury sprawwodniczącego komisji inwentaryzacyjnej);

dzający oznaczyć ma swym podpisem pozycje. ,które zostały

4) datę dokonania spisu oraz termin, jeżell różni się on od

daty spisu, na jaki przeprowadza się inwentaryzację, skontrolowane pod względem prawidłowości ustalenia ilości

spisywanych składników majątku;

oraz mdzaj inwentaryzacji;

2. W razie stwierdzenia w toku k-ontroli . lub w później­

S) numer kolejny pozycji {dotyczy arkuszy spisu);

szym terminie, że spis z natury w całośdlub w ctęści został

6) symbol identyfikujący spisywany składnik majątku, np,

przeprowadzony nieprawidłowo, kierownik jednostki obowią~ .

numer inwentarzowy, numer symbblu indeksu materia2.any jest zarządzić ponowne przeprowadzenie całości lub odłów, wyrobów, towarów, numer zlecenia produkcyjnego

powiedniej części spisu z natury.

itp.;

§51. Po zakończeniu spisu z natury zespoły spisowe

7) szczegółowe określenie przedmiotu inwentaryzowanego I

obowiązane są złożyć przewodniczącemu komisji inwentary~

8) jednostkę miary;

zacyjnej na piśmie

9) ilość stwierdzoną w czasie spisu I

1) rozliczenie z przydzielonych im arkuszy (kart) spisu

10) imion~, nazwiska i podpisy osób dokonujących spisu;

z natury;

.11) cenę -za jednostkę miai-y i wartość wynikającą z prze2) informację <> wszelkich stwierdzonych w toku spisu niemnożenia ilości składnikó}Y majątku stwierdzonej w'Czaprawidłowościach w zakresie gospodarki składnikami

sie spisu przez cenę jednostkową, z wyjątkiem wypadmajątku (magazynowania, konserwacji itp.).

ków określonych w § 52 ust. 2;

§ 52. 1. Główny księgowy zarządza

12) imię I nazwisko osoby majątkowo odpowiedzialnej za

1)

'wycenę

skła~ników majątku bezpośrednio na arkuszach

stan zapasów oraz jej podpis złożony na dowód niezglo(kartach)'

spisów z natury;

szenia iadnych zastrzeżeń co do ustaleń spisu.

2)

ustalenie

łącznej ich wartości z podziałem według kont

2. Arkusze (karty) spisów z natury od 'momentu ich

synte'tycznych, na których składniki te są ewidencjonoponumerowania traktuje się jako formularze ewidencjonowane.

wane, objęte ilościową kontrolą zużycia. Ponumerowanie arkuszy (kart) spisów oraz oznaczenie w sposób uniemożliwia­

2. Można Jednak

jącyicb zamianę powinno nastąpić przed wydaniem arkuszy

1) nie dokonywać wyceny składników m~jątku bezpośred- .

(kart) spisów członkom zespołów spisowych. Za prawidłowe

nio na ar.k uszach (kartach) spisów, jeżeli w zbiorczych

rozliczenie się z otrzymanych przez zespoły spisowe arkuszy

zestawieniach spisu z natury ujęte będą wszystkie spisa(kart) spisów odpowiada przewodniczący komisji inwentary- .

ne składniki majątku z określeniem ich ilości, cenr

zacyJnej.

i wartości;

§ 47. Arkusze (karty) spisów z natury należy sporządzać

2) zani€!chać wyceny rzeczowych składników majątku na

w sposób umożliwiający podział ujętych w nich składników

arkuszach (kartach) spisu, jeżeli składniki te są ujęte Vf

majątk u według miejsC' przechowywania i według osób maksiędze remanentów, prowadzonej zgodnie z zasadami

jątkowo odpowiedzialnych, a także wyodrębnienie składni­

uproszczonej ewidencji materiałów i towarów lub w inków własnych od obcych z dalszym ich podziałem na pełno­

nym urządzeniu ewidencyjnym pOdającym ich ilość

wartościowe i uszkodzone, zepsute lub takie, których wartość

,. i wartość na dzień inwentaryzacji, a więc zezwalającym

na skutek długotrwałego przechowywania lub z innych pona ustalenie również wartościowych różnic inwentary:wodów uległa zmniejszeniu; nie dotyczy to jednak składnizacyjnych.

,,' O ł,

"

•

y

Monitor: Polski Nr 56.

. " . :§ ,53. ,.Wycena: składników, ·'majątkukontrolo;w.anycb

-

. Poz. 300

595 ' ,':""

WY"" " llość@raz w-artość ' niedóborów .j , nadwyżek , podlegających '

łączni'e wartoś.~iowo

(np. towary . w sklepach) powinna ' na-kompensacie.·.usta·la się : przyjmując . za ' podstawę mniejszą

stąpić ~ó:wnocz~śnie' zę spisęm z natury; nie dotyczy to jedilość stwierdzonego niedoboru lub · nadwyżki i niższą cenę

. nak ustalenia ..ich , wartości. .',

.

.

składriikówmająt~u wykazujących różniCe inwentaryzacyjne .

. /

'

Wycena spi!j.u z natury, jak też obliczenie war,3. Przepisy ust. 4 nie mają zastosowania dla środków

t6śd . spisanych składnikó,w majątku może . być powierzone

trwałych i przedmiotów nietrwałych w użytkowaniu.

właŚciwym fachowo kom6rkom organizacyjnym jednostki,, '

§ 58. 1. . Różnice inwentaryzacyjne należy ująć ,w księ. zespołom spisoJllym, rzeczpZOawcom lub jednostkom, ktÓrych gach rachunkowych nie później \niż w ciągu miesiąca nas tę­

' przedmiotem działania jest świadczenie usług inwentaryzacyj-o . pującego po miesiącu, w -którym przypa'dł terfnin inwentanych.

'

'

. ryzacji. Jeżeli jedQ.ak. termin .inwentaryzacji przypada na

§ 55. Jednostki;

których znajdują się rzeczow,e skład- miesiąc kończący rok sprawozdawczy,różriice inwentaryza'ni~i majątku nie stanowiące ich własności (§ 39 ust. 2), obo-cyjne należy \:Ijąć w księgach rachunkowych nie pMniej niż

. wiązane są powiadomić pisemnie ' ichwła$cicieli o ' wynikach' poQ. datą ostatn.iego dnia roku. .

'inwe'n.1aryzacji wymienionych składników.

.

2. Ró'żn'ice ' inwent~ryzacyjne odpisuje , się w sposób

§ ,56.' L Główny ~się~~wy zl'e~~ ' ustale~i.e rowlc lDokre.ślony w planie kont na podstaWie clęcyzji .kierownika

,wentaryzacyjnych (niedoboró\v iriadwiżek), ~ynikająq~ch ' jednostki, podjętej na wniosek przewodniczącego komisji in,z porównania iloścI i wartości poszczegóh}ych składni\<.ów wentaryza~y jnej zaopinibwan y przez główne~o księgowego.

majątku, ustalonych w toku spisu z natury, z ilością i war, § 59 .. Można uznać za rzeczywi$ty stan składników matością wynikającą z ewidencji tych składników. '

jątku iĆh sta,n wynikający z' 'ewidencji, a 'nie ustalony w

. 2. Różnice, o których mowa _w ust 1, należy ująć w' ze- drodze s,pisu z natury, to jest nie ujmować w . księgach rastawiertiach różnic spórządzbriych w spos6b zezwalający na

chunkowych różnic inwentaryzacyjnych, jeżeli

l') ustalęnie łącznej sumy róinis-, inwentaryzacyjny~h ~ po1) są to różnice drobne, miesz~zące się w uzn8nych przez

działem jej wedłu'g pO$zczególnych 'kont syntetycznych

kierownika jednostki granicach dopuszczalnych b!E~dów

pr~ewidzianych w planie kont oraz według osób odpopomiaru ilości spisywanych z natury składników mawiedzialnych za stan powierzoriych" ich pieczy składnijątku;

ków majątku;

,

2) różnice między stanem rzeczywistym ,a stanem wynika~) powiązanie pos,zczegćlnych ' .p07:ycji zestawienia różnic

jącyffi' zewidentji zostaną ujęte w odrębnym zestawie·. z pozycjami arkuszy .(kartaJli) 'spisów z riątury lub poniu różnic inwentaryzacyjnych.

.

,.

zycjami zbiorc~ych zestctwień spi$u z . natury wykazują' § 60. Przepisy §.§ 5~59 mają o.dpowiednie zast.osowacymi rÓżnice .

riie w razie ujawnienia niedoborów lub Iladwyżek podczas

,3. Dla ' składników majątku kontrolowa,nych wyłącznie kontroli lub ,r ewizji.

wartościowo ustala się jedynie, wartościową rÓżnicę inwpitaryzacyjną ~ niedobór albo nadwyżkę przez porównanie

Rozdział 3

ogólnej wartośći składników majątku wynikającej ze spisu

z ich wartością w ynikającą z k-siąg rachun~owych.

Inwentaryzacja środków ' pienięŻDych na, rachunkach '

. ,§, 57. ,1.Przyczyny, powstania 'różnic Inwentaryzacyjnych ·, bankowych, kledytów 'bankowych \ oraz ' Innych należności

l zobowięzań .

/ .

. ' określa komisja inwentaryzacyjna w protokole, w którym

stawia takżę umotywowan ę;. wniosk~ co do sposobu it;h ujęcia

§ 6L 1. Inweńtaryzacja środków pieniężnych na raw księgach rachuńkowych (§ 33). W razte ujawnieI).ia niedoborów przekraczających norIJly branżowe ubytków natural- chunkach bankowych, kredytów bankowych oraz i-nnych nanych, komisj a inweritąryzacyjna ' żąda Wyjaśnień na piśmie leżności' i zobowiązań poleg'a na uzgodnieniu ich stanu ewi. od osób odpowiedzialnych za stan składników ma'jątku i, po denCYJnego z kQntt:ahentamijednostki i ujęciu w księgach

rachunkowych rezultatów uzgodnienia.

rozpatrzeniu wyjaśnień sporządza protokó'ł, w którym uza2. UzgDdnienie, o którym. mowa w ust. 1, nale±y do obosadnia powstanie tych niedobo{ów.. bądź wskazuje, kto zdag.!ównego

księgowego.

niem komisji pownien być obciążony tym ....niedoborem. Osoby wią2;k6w

.

.

o~pbwiedżialne za ' powstanie zawinionego - niedoboruobti ią­

§ 62. UzgodnienieJitanuśrodkówpi;nię,~nych , na ra.~

ża się wartością niedoboru obliczonego po aktualnej c,enie ! cnunkach .bankowych i kredytów,' bankowych -przeprowadza

sprzedaży, nie :niŻ$zej jednak .od ceny detalicznej; ·wartoŚć

się bie~ąco, na podstawie otrzymywanycbwyciągów bankotę dla ' używanych składników majątku . zużywających się

wych. t;!zgodnienl e ,' stami należnoŚ~~ i 'zoJ)~wiązail regulowastopniowo nalezy zmniejszyć .0 kwotę' wypikającą ,z estoprtia . nychw ' trybie inkasa bankowego ' ' następuje na ··podst.awie

ich zużycia. Jeżeli nadany składnik majątku brak odrębnej

okres",'Vych zawię.domień ban,ku. Jed.rroslkaohowiązanajest

eeriy sprzedażY i cenę tę :oblicza się przez zwiększenie ceny na każde żądanie bankU użg qdnLĆ salda rachunJtów bankozbytu ,o odpowiednie marze.

wych, kredytó~ bankowych orai I)alężrioścli ', zobowiązań '

2. Przy ustalaniu różnic inwentaryzacyjnych ujawnione ińkasowych

i potwierdzić , na piśmie ich wysokość, lub zgło,

,-

niedoborY' orai- nadwyżki mogą być kompensowane, jeżeli

sić z,:ls,1-rzeż e nia.

."

'odpowiadają równo~eśnie wszystkim następującYtn . waniil- .

§ 63. 1. W celu ' uzgodnienia stanu rozrach].lnków z od'kom : . ,

'

, '

biorcami t dostawcami; " nie regulówany.chw', ti'y.bie inkasa

't) zostały stwierdzo~e ";' ramoch~: jednego . (tego : sa~ego)

ban~owe,go, Oraz. wszeikkh inn ych · n ależn'ośCl "i zobo\viązań

. spii;uz natury; ,

jednostka-wierzyCiel ' ma óbowiązek ' wetwać j~dD'6stkę-dłuż"

2) dotyczą jednej osoby majątkowo odpPwledzialnejj

nik do potw'ierdzenia na piśmie zgoctnościsalda, przesyłająC

3) zostały . stwierdzone w podobnych asoftym'entach lub wyka~ pozycji składających się na to , 'sa'ldo. -;Nie ' ~waIIl~a to '

jednak jednostki-dłużnika ' od obowiązku wezwania je'dpost.kiskładnikach ' zp'ają'tku, vi poci ~hnych opakow,aniach, co

wierzyciela do p()t'wierdzel')ia salda, jezE:Ji jednostka-wi.erzymoże . uzasadn'ić ' możliwóśćomyłek

ze

strony

osoby

,ma. I

.

,

ciel nie wVkona tego obowiązku w czasie . umożli;wiającym

jątkQwo odpowiedzifllnej . . Ci

§ 54.

w

"

.I

..

~

'

a

,.!

" .'!

.... , .

/

,

(

•

Monitor Polski Nr .56

jednostc~~dłużnikowisporządzenie w tet~inie sprawo;<lania

. finansowego. Jednostka wezwana do potwierdzenia salda -ohowiązana jest w ciągu', 10 dni od daty otrzyp1ania zawiadomienia potwierdzić zgodność salda lub też zgłosić zastrzeżenia,

przy czym obowiązek potwierdzenia salda istnieje na , każde

żądanie kontrahenta, nieżależnie od ustalonych terminów inwentaryzacji, rozrachunków.

2. Prz~pisy ust. 1 nie dotyczą należności i :zobowiązań'

wobc.: organów finansowych, jeżeli ,jednostka jest płatnikiem

w rozumieniu przepisów o postępowaniu podatkowym. _. '

'§ 64.

1. Obowiązekuzgod~ienia z kontrahentami stanu

1) roszczenia z tytułu niedoborów i szkód otaz roszczenia

sporne;

8)

9)

rozpoczęte inwestycje i' k~pitalne remonty;

\

np. z tyt1;lłu ' ,

l.!dzielonych lub otrzymanych gwarancji, jak również

wszelkle inne aktywa i pasywa objęt~ ewidencją na k~mtach pozabilansowych; ,

10) należności lub zobowiązania wobec organów finansowych :t tytułów, dla których jeaDostka jesC płatnikiem

w rozumieniu przepisów Ci postępowaniu. podatkQwym.

zobowiązania , i

należności

warun~owe,

§ 68. 1. Inwentaryz.a cja aktywóW. i pasywów w dtodze

należności i ,zobow~ązań nie dotyczy sald zerowych oraz sald weryfikacji należy ' do obowiązków .główne'go księgowego

należności i zobowiązań uregulowanych do dnia sporządzenia- 'i polega na ustaleniu realności ich stanu ewidencyjnego

\

'

r~cznego sprawozdania finansowego. ' Można również nie .

uzgapniać sald mniejszych od 5.000 ' zł; za stan rzeczywisty

tych sald uważa się stan wynikający z ksiąg rachunkowych.

2. Można nie uzgadniać ' sald należno~d i zob5wiązań

z osobami fizycznymi oraz jednostkami gospodarki nie uspołecznionej, nie prowadzącymi ksiąg rachunkowych; -za stan

rżeczy,wisty tych sald uważa się stan 'wynikający z ksiąg ra-. ,

' chunkowych.

•

/

§ 65. 1. Jeżeli saldo należności lub zobowiązań nie ~wy- '

kazuje zmian w ciągu trzech miesięcy, a nie przekracza kwoty 100 zł, powinno być odpisane ba ~traty lub zyski. Obowiązek odpisania na straty i zyski sald należności i zobowiązań

nie dotyczy jednak rozrachunkÓw z pracownikanii jednostki,

pozostająC)inii nadal w stosunku pracy, niezależnie od wysokoścj sald oraz rozrachunków z innymi osobami fizyczny.

mi i jednostkami gospodarki nie uspołecz~ionej, jeżeli wysokość sald rozrachunków przeKracza 20 zł.

!

2. Przepisów ust. 1 nie -stosuje się do banków i instytucji oszczędnościowych i pciż)'cz)wwych.

§ 66. Stwierdzone w toku uzgildniania z kontrahentami

różnice w , sŁanie środków pieniężnych na rachunkach banko- '

wych, kredytów bankowych oraz 'wszelkich innych należ­

ności i zobowiązań podlegają . 'lyjaśnieniu i ujęciu w księ­

gach rachunkowych w sposób ustalony w planie kont, w terminie określonym w § 58.

Rozdział

4

Inwentaryzacja innych aktywów i pasywów.

przez porównanie go z <?d~owiednimi dowodamL

2. W wypadkach uzasadnionych (stopień zaawansowania

prac naukowo-badawczych, prac projektowych. itp.)- weryfi- ,\

kacja ' aktywów i pas-y\vów może być zlecona właściwym

branżowo komórkom organizacyjnym "jednostki lub innym

rzeczoznawcom.

3. Weryfikacja realności stanu aktywów i pasywów, któ~

rych wartość podlega sukcesywnem\1 zmniejszeniu na skutek

zużycia lub zarachowania na koszty, zwanych dalej "rozliczeniami", obejmuje obok porównania, o którym mowa VI ust. 1,

również ustalenie, czy

'

l) nie upłynął termin rozliczeń bądź czy dalsze rozliczenie

znajduje gospodarcze , uzasadnienie (np. rozliczenie kosztów uruchomienia nowej produkcji w wypadku, gdy dany

rodzaj produkcji został zaniechany); .

2) rozliczenie przebiega w sptsQb prawidłowY, tzn. czy

. pierwotnie ' przyjęta wysąkość sŁawek odpisów jest , do- -'

stosowana do wysokości sumy pozostającej do roz}iczenia oraz ' do zamierzonego czasu rozliczenia bądź do przyjętej podstawy ro~liczeniowej (np. prży rozliczeniach

według stawek na jednostkę produkcji).

§ 69. Rezultaty weryfikacji ująć należy w odp'o wiednim

protokole. Ujawnione w . toku weryfikacji różnice mi.ędzy

rzeczywistym stąnem aktywów lub pasywów a ich stane~ ,

ewidencyjnym podlegają wyjaśnieniu l ujęciu w księgach rachunkowych w , sposób ustaJony W planie kont w terminie

określonym w § 58, z tym że w wypadku stwierdzenia nieprawidłowego przebiegu rozlicze6 (§ 68 ust. 3) należy poddać również r.ewizji dotychczasowe stawki odpisów; 'dotyczy

to nie tylko przyszłych, lecz także bieżącego okresu sprawo,zdawczego,

'

I

.

, '

§ 67. 1. Inwentaryzację aktyw6w i pasywów, -których

" Rożdział 5

stan rzeczywisty nie Inoze być ustalony lub nie' podle~a usta-'

I

Uproszczenia Inwentaryzacji.

leniu .w drodze, spisu... z natury lub uzgpp-nienia z kon~rahen- ,

ta_mi jednostki, przeprowadza .liię w drodze weryfikacji ich

\

§ 70. 1. Na wniosek przewodniczącego komisji inwentastanu ewidencyjnego. '

2. Weryfikacją stanu ewidencyjnego o~jmuje się ' w ryzacyjnej,' zaopiniowany przez głównego . księgowego i za- twierdzony przez kierownika jednostki, inwentaryzacja trwaszczególności

lo. oznaczonych numerami inwentarzowymi środków trwałych

l) rzeczowe skład~i majątku przejściowo znajdujące ' 'się

oraz przedmiotów nietrwałych ·vi użytkowaniu na· terenie

poza jednostką (np. środki trwałe wydzierżawione, majednostki może być przeprowad,zona w sposób upioszczony.

teriały w 'drodze itp;) oraz trudno dostępne (np. linie

2. .Inwentaryzacja środków trwałycn OTaz przedmiotów

en~rgetyczne, budowle po4ziemne itp.);

,

...

, nietrwałych użytkowanych na , terenie jednostki , według

2) place, grunty i tereny; ,

uproszczon~ch zasad polega na! sprawdzęrfl.u prawidłowości

3) , rozlIczenia ' międzyokr~sowekosiU;w, wartości. niem,a- ,ich ewidencji księgowej przez bezpo~rednie porównanie jej

terialne, i .p rawnej -..

danych ze stanem rzeczywistym oraz na .. ustaleniu i wyjaś',4) prod~kcję w toku niemateralnych składników, majątk,u,

nieniu różnic ilościowych. '

"

jak' np. prace naukowo-badawcze, prace projektQwe,

~. Ujawnione różnice ' (niedoboty, nadwyżki) ujmuje się

usługi itp.;

"

na odrębnych . arkuszaeh ' (kartach) · spisowych. Przepisy

~) fun'du~ze spe-cjalne, rezerwy i dochody przyszłych okre,§§ 39-59 stos~je się odpowi~dnio.

,

, sów;

4. " ,Pakt 'dokonania sprawdzeriia . oraz data sprawdzenia

~) zobowiązania

tytułu dos~aw nie fakturowanych;

powinny być potW:ieraiQne w ęwidencji anaIitycznejpodpió ,

"

'

z

,

,

.'

-

597

sami członków zespolu spisowego oraz osoby majątkowo odpowiedzialnej albo w sporządzonym w tym celu pfotokole,

w którym należy podać numery inwentarzowe objętych

uproszczoną inwentaryzacją środków trwałych i przedm.iotów nietrwałych.

§ 71. 1. Na wniosek przewodniczącego komisji inwentaryzacyjnej, zaopiniowany przez głównego księgowego i zatwierdzony przez kierownika jednostki, przedmioty , nietrwałe

wydane do stałego użytkowania określonym pracownikom

jednostki (odzież, narzędzia itp ;). jak też inne składniki majątku wydane poza jednostkę (np. chałupnikom, na wystawy, targi itp.), mogą być inwentaryzowane w sposób uproszczony; sposób ten polega na porównaniu stanu składników

majątku według danych ewidencji z dokumentami zawierającymi pokwitowanie ich pobrania (k2 iąż e czkami narzędzio­

wymi, listami wydanej odzieży itp.l, pod warunkiem jednak

wprowadzenia systemu nie zapowiedzianych kontroli stanu

posiadania składników majątku przez poszczególne odpowiedzialne za nie osoby. Kontrola ta powinna być dokonywana

wyrywkowo z częstotliwością i w zakresie zapewniającym

weryfikację danych ewidencji, a jej wyniki należy ujmować

w ' odpowiednim protokole.

'

Stwierdzone w czasie inwf?ntaryzacji niedobory lub

powinny być ujęte na odrębnych arkl1szach (kartach) spisowych. Przepisy §§ 39-59 stosuje się odpowiednio.

2.

nadwyżki

§ 72. 1. Na ,wniosek przewodniczącego komisji inwentaryzacyjnej, zaopiniowany przez głównego księgowego i zatwierdzony przez kierownika jednostki, inwentaryzacja ksią­

żek, czasopism i innych druków wchodzących w skład biblioteki jednostki może być przeprowadzona według 'uproszczonycp zasad.

2. Inwentaryzacja książek, czasopism i innych druków

uproszczonych zasad polega na sprawdzeniu prawidłowości ich ewidencji przez porównahie zapisów w księdze

inwentarzowej biblioteki ze stanem rzeczywistym i kartami

książek lub kartami czytelników oraz na wyrywkowym

sprawdzeniu zgodności zapisów w kartach książek lub kartach czytelników ze stanem rzeczywistym. ,

według

3. Stwierdzone w czasie inwentaryżacji niedobory' lub

nadwyżki powinny być ujęte na odrębnych arkuszach, zawierających wszelkie dane przewidziane w księdze inwentarzowej biblioteki. Przepisy §§ 39-59 stosuje się odpowiednio.

4. Fakt dokonania ' sprawdzenia oraz data sprawdzenia

powinny być potwierdzone w księdze inwentarzowej podpisami członków 'zespołu spisowego oraz osoby majątkowo' odpowiedzialnej albo. ujęte w sporządzonym w tym celu protokole.

'

3) ustala się przez porównanie z dokumentacją produkcyjną

dla poszczególnych zleceń ilość półfabrykatów lub innych elementów produkowanych wyrobów

a) będących brakami produkcyjnymi,

b) stanowiących niedobory lub nadwyżki.

3. Stwierdzone w ~zasie inwentaryiacji braki produkcyjne, niedobory i nadwyżki oraz składniki majątku objęte

zleceniami zakończonymi lub zaniechanymi powinny być

uwidocznione w odrębnych arkuszach (kartach) spisów z na- tury, a następnie wyjaśnione i ujęte w księgach rachunkowych w sposób okr,eślony w planie kont.

4. Fakt prżeprowadzenia uproszczoriej inwentaryzacji

małoseryjnej i jednostkowej produkcji w toku powinien być

stwierdzony podpisami członków zespołu spisowego oraz oso~

by odpowiedzialnej za produkcję w ewidencji analitycznej

żleceń produkcyjnych lub w sporządzonym w tym celu protokole.

§ 74. Na wniosek przewodniczącego komisji inwentaryzacy jnej, zaopiniowany przez głównego księgowego, kierownik jednostki może zezwolić na posługiwanie się przez zespoły spisowe danymi ewidencji analitycznej o stanie spisywanych z natury określonych imiennie składników majątku,

jeżeli

1) uzasadniają to warunki ich przechowywania lub pomiaru;

2) stworzony zostanie sprawnie działający ' system kontroli,

zapewniający ujęcie w 'ar~uszach (kartach) spisu z natury rzeczywistego stanu tych składników,

§ 75. 1. Na wniosek przewodniczącego komisji inwentaryzacyjnej, zaopiniowany przez głównego ,księgowego,kie­

rownik jednostki może zezwolić na. przeprowadzenie zamiast

inwentaryzacji pełnej inwentaryzacji materiałów, towarów,

wyrobów gotowych i półfabrykatów metodą wyrywkową.

2. Wyrywkowa metoda inwentaryzacji polega na ustalaniu rzeczywistego stanu na dzień inwen'taryzacji niektórych

tylko składników objętego inwentaryzacją aktywu przy takim ich doborze, aby cel inwentaryzacji, o którym mowa ' w

§ 29 pkt 2, został spełniony (np. wyrywkowo inwentaryzuje

Isię niektóre składniki aktywu "materiały" o wartości stanowiącej zn.aczną część tego aktywu, zużywanych lub sprzeda- '

wanych w dużych ilościach itp.).

3. Wniosek, o ktÓrym mowa w ustl i, powinien określać

zasady doboru składników majątku do objęcia inwentaryza-

•

cją metodą wyrywkową·

4. Przy dokonywaniu inwentaryzacji metodą wyrywkoza rzecżywisty stan składników majątku nie objętych inwentaryzacją uważa się ich stan ewidencyjny.

'

5. Inwentaryzacja metodą wyrywkową nie może być stosowana w wypadku przekazania materiałów, towarów, wyro5. Zasady ustalone w ust. 1-4 nie dotyczą książek, cza- ' bów gotowych i półfabrykatów innej jednostce lub zmiany

Ilopism i innych druków, dla których przepisy szczególne

osoby majątkowo za nie odpowiedzialnej. Przekazywane

ustalają odmienne z,a sady inwentaryzacji materiałów biblioskładniki majątku inwentaryzować należy stosując zasady

'tecznych.

'

inwenta.ryżacji pełnej.

§ 73. 1. Inwenti;lryzacJa małoseryjnej lub jednostkowej

produkcji w toku może być przeprowadzona według uproszczonych zasad.

2. Uproszczona inwentaryzacja małoseryjnej i fednostkowej produkcji w toku polega na porównaniu danych ewidencji ze stanem rzeczywistym; w trakcie inwentaryzacji

1) porównuje się dane zleceń produkcyjnych z odpowiadającymi im rzeczowymi składRikami majątku;

2) ustala się rzeczowe składniki majątku objęte zakończo­

nymi lub zaniechanymi zleceniami produkcyjnymi;

wą

§ 76. 1. Uzgodnienia stanu należności i -zobowiązań / z organami finansowymi, z wyjątkiem określonych w § 63 ust. 2,

oraz stanu należności i zobowiązań z instytucjami ubezpieczeń społecznycll dokonuje się 'w sposób uproszczony. "

2. Uproszczony sposób uzgodnienia stanu należności i zobowiązań wymienionych w ust. 1 polega na

1) przedstawieniu na piśmie organom finansowym lub in·

stytucjom ,ubezpieczeń wykazu dokonanych lub otrzymanych wpłat w ókresie od początku roku dó dnia uzgadniania i uzyskania potwierdzenia ich wysokości, z tym

że obowiązek uzgodnienia ciąży na obu' stronach;

/

Mpnitor Polski Nr 56

-

2) porównaniu sumy wpłat otrzymanych lub dokonanych,

o której mowa w . pkt l, ze zweryfikowaną w drodze badania odpowiednich dokum~ ntów sumą wpłat przypadających za okres objęty uzgodnieniem i wyprowadzeniu

salda, które przyjmuje się za rzeczywisty stan należności

lub zobowiązań.

Rozdział. 6

Terminy i częstotliwość inwentaryzacji.

§ 77. Terminy i częstotliwość inwentaryzacji określa na

wniosek głównego księgowego kie-rownik jednostki.

•

§ 78. Przy ustalaniu terminów i częstotliwości inwentaryzacji należy stosować następujące zasady

:1) inwentaryzację budynków, budowli i zasadzeń wieloletnich należy przeprowadzać nie rzadziej niż co 4 lata,

a pozostałych środków trwałych oraz przedmiotów nietrwałych w użytkowaniu nie rzadziej niż co drugi rok,

z tym jednak, że inwentaryzację materiałów bibliotecznych należy przeprowadzać w terminach określonych w

. przepisach szczególnych;

2) inwentaryzację produkcji w toku należy przeprowadzać

w każdym półroczu, a w wypadkach ekonomicznie uzasadnionych raz do rOku, nie wcześniej jednak niż na jeden miesiąc przed zakończeniem półrocza lub roku;

3) inwentaryzację pozostałych aktywów i pasywów należy

przeprowadzać nie rzadziej niż raz ~ ,roku;

4) inwentaryzację tych mat e riałów, półf a brykatów i wyrobów gotowych, których różnice inwentaryzacyjne w sposób istotny mogą wpł ywać na wynik działa lności, należy

prz e prowadzać

w kwartale kończącym . rok sprawozdawczy;

5) składniki majątku wymagające szczególne j ochrony należy inwentaryzować cz ę ś c iej niż raz w roku, w terminach nie za powiedzianych, tak aby zapewniona została

sk uteczna ochrona mienia spo łecznego;

6) inwentaryzację składników ma jątku n a l e ży przeprowadzać na dzień zmiany osoby majątkowo za nie odpowiedzialne], a także na dzi eń, w którym na skutek wypadków losowych lub innych przyczyn, np, k.radzieży, część

z nich została zniszczona, uszkodzona lub przywłaszczo­

~a; jeżeli zakres takiej inwentaryzacji oraz termin jej

prze~rowadzenia na to pozwala, zastępuje ona inwentaryzację, jaką w danym okresie należałoby przeprowadzić

na podstawie przepisów niniejszego rozdziału; można nie

przeprowadzać inwentaryzacji

składników majątku

na

dzień zmiany osoby majątkowo za nie odpowiedzialnej,

jeżeli zmiana następuje na krótki okres (np. urlop),

a osoby przekazująca i przejmująca odpowiedzialność

wyraziły pisemną zgodę na wspólną odpowiedz,lalność

.za powierzone im składniki majątku;

7) składniki majątku inwentaryzowane w danym roku metodą wyrywkową objęte być muszą w roku następnym

inwentaryzacją pełną;

inwentaryzację przeprowadzać należy na dzień kończący

okres sprawozdawczy; dozwolone jest również przeprowadzanie inwentaryzacji na imly dzień, jeżeli ewidencja

danego aktywu lub pasywu zezwala na ustalenie na

dzień inwentaryzacji różnic inwentaryzacyjnych;

.9) terminy inwentaryzacji powinny być tak ustalone, aby

takie same składniki majątku powierzone jednej osobie

. majątkowo odpowiedzialnej objęte zostały spisem z natury w jednym terminie. W ' jednym terminie mają być

inwentaryzowane również takie same składniki majątku

8)

Poz .. 300

598

powierzone różnym osobom majątkowo odpowiedzialnym, lecz znajdujące się w położonych w pobliżu siebie

komórkach organizacyjnych jednost~i, chyba że stworzone zostaną warunki wykluczające samowolne przesuwanie skł a dników majątku (poufny termin rozpoczęcia spisu, odpowiednio zabezpieczone pomieszczenia, w których

dokonuje się spisu, itp.}; w komórkach organizacyjnych

jednostki wszystkie składniki majątku kontrolowane wyłącznie wartościowo (np. środki pieniężne, towary, opakowania w sklepach) należy objąć spisem z natury w

jednym terminie;

10) jeżeli określone składniki majątku inwentar-yzowane są

tylko raz w roku, okres, jaki upływa między dwoma kolejnymi inwentaryzacjami, powinien być tak ustalony,

. aby zapewniał skuteczną ochronę mienia i realność rocznego sprawozdania finansowego.

Rozdział

Szczegółowe

1

zasady przeprowadzania Inwentaryzacji ciągłeJ.

Inwentaryzację ciągłą własnych lub obcych matowarów, wyrobów, półfabrykatów oraz trwale

oznaczonych numerami inwentarzowymI przedmiotów nietrwałych i środków trwałych', zwanych w dalszym ciągu niniejszego rozdziału "środkami", mogą stosować jednostki, które

1) osiągnęły poziom organizacji gospodarki zapasaII).i środ­

ków, ich ewidencji oraz przeprowadzania spisów z na.tury zapewniający prawidłowe stosowanie inwentaryzacji ciągłej , a w szcżególhości

a) prowadzą bieżąco ilościową ewidencję środków na

podstawie sprawnie działającego systemu sporządza­

nia i kontroli dokumentacji źródłowej, z tym że przepis ten dla 4ednostek prowadzących, zgodnie z planem

..kont, ewidencję środków wyłącznie wartościowo .w

cenach sprzedaży należy rozumieć w ten sposób, źe

ewidencja ma zapewnić bieżące ustalenie wartości

środków w każdym punkcie ich sprzedaży lub magazynowania,

b) prowadzą ewidencję ilościowo-wartościową środków

-w sposób umożliwiający . ustalenie nie tylko ilości, lecz

również wartości na dzień inwentaryzacji każdej inwentaryzowanej grupy środków, _ a tym samym na wyprowadzenie ilościowych i wartościoWYC;h różnic inwentaryzacyjnych; warunek ten może nie być zachowany dla różnic wartościowych, jeżeli nie wcześniej

niż na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego koniec

każdego roku zostanie przeprowadzona weryfikacja

stanu wartościowego poszczególnych środków, tj. zostanie ustalone, czy wartość stanu końcowego danego

środka równa się ilości pomnożonej przez właściwe

ceny, a ewentualnę różnice zostaną rozliczone według

zasad ustalonych dla różnic inwentaryzacyjnych,

c) co mi~siąc lub bieżąco uzgadniają ewidencję ilościo­

wo-wartościową z ewidencją iiościową objętych inwentaryzacją ciągłą grup środków,

d) posiadają bieżąco aktualizowany wykaz pól spisowych określający znajdujące się na nich środki;

2) posiadają szczegółowe przepisy wewnętrzne, o k~órych

mowa w § 32 ust. 2, zapewniające prawidłowę stosowanie inwentaryzacji ciągłej, zg.odnie z poufnym planem.

§ 79.

teriałów,

/

I§ 80. Inwentaryzacja ciągła środków polega na

l) dokonywaniu spisów z natury poszczególnych składni­

ków środków systematycznie wciągu okresu inwentary-

-

zacyjnego w różnych , planowo określonych terminach w

taki sposób, aby wszystkie środki (inwentaryzacja pełna)

lub ważniejsze z nich (inwentaryzacja wyrywkowa) w

ciągu tego okresu objęte zostały inwentaryzacją , z wyznaczoną częstotliwością; ·

bieżącym ustalaniu t rozliczaniu ilościowych i wprtościo­

wych różnic inwentaryzacyjnych, z tym że

a) różnic ilościowych nie ustalają jednostki prowadzące

w cenach sprzedaży wyłącznie wartośCiową ewidencję

środków (§ 79 pkt 1 lit. a).

b) jednostki dokonujące weryfikacji wartości środków

raz w roku (§ 79 pkt 1 lit. b) mogą ustalać wartościo­

we różnice inwentaryzacyjne tylko na dzień tej weryfikacji.

§ 81. Do przeprowadzenia inwentaryzacji ciągłej kierownik jednostki na wniosek głównego księgowego powołuje '

stjj.łą komórkę inwentaryzacji ciągłej, do której obowiązków

należy

.

1) sporządzanie rocznego planu inwentaryzacji ciągłej i jego bieżące aktualizowanie;

2) kierowanie pracą zespołów spisowych, a zwłaszcza kontrola wykonania wyznaq:onych im zadańj

3) bieżące prowadzenie ewidencji realizacji rocznego planu

inwentaryzacji ciągłej;

4) wyrywkowa kontrola prawidłowości przeprowadzania inwentaryzacji ciągłej.

2)

§ 82. 1. Plan inwentaryzacji ciągłej zatwierdza kierowjednostki.

2. Prży ustalaniu planu inwenta.ryzacji ciągłej, jego

aktualizacji i wyznaczaniu częstotliwości oraz terminów spisów poszczególnych środków należy uwzględniać warunki

składowania (pomieszczenia zamknięte, otwarte), sezonowość

tworzenia zapasów, wartość spisywanych środków, techniczne

ułatwieńia 'W dokonaniu spisu (przeprowadzanie spisu środ­

ków leżących na zwałach w chwili minimalnego stanu zapasu) i pory roku, (np. w okresie wiosennym, letnim i jesien"

nym należy objąć inwentaryzacją ciągłą środki składowane

na wolnym powietrzu).

3. Plan inwentaryzacji ciągłej jest poufny i może' być

udostępniony tylko kierownikowi jednostki, głównemu księ­

'gowemu, przewodniczącemu komisji inwentaryzacyjnej oraz

ki.erownikowi komórki inwentaryzacji ciągłej.

Iłik

§, 83. Na podstawie , planu inwentaryzacji ciągłej oraz

meldunków o stanie minimalnych zapasów kierównik komórki inwentaryzacji ciągłej ustala zadania dla poszczególnych zespołów spisowych, zawiadamiając członRów zespołu

spisowego, jakie środki w danym dniu powinny być spisane.

Jednocześnie udostępnia on zespołowi spisowemu plan sytuacyjny w celu wskazania miejsc składowania środków podlegających spisaniu.

§ 84. Do inwentaryzacji ciągłej stosuje się również odpowiedpio przepisy rozdziałów 1-6.

DZIAŁ

IV

WYCENA AKTYWOW I PASYWOW

Rozdział

1

Ogólne zasady wyceny aktywów i pa~ywów_

§ 85. 1. Wartość przychodu rzeczowych składników" ma­

ustala się jako iloczyn ilości i cen, po jakich je kupiono, lub kosztów poniesionych przy ich wytworzeniu we

'. .własnym zakresie. Wartość składników majątku otrzymanych

nie odpłatnie jednostka otrzymująca ustala jako iloczyn ilości

jątku

Poz. 300

599

i cen ich kupna lub kosztów wytworzenia we wł a snym zakresie przez jednostkę przekazującą.

2. Przy ustalaniu wartości rozchodu (wyd a nIa, zużycia

itp.) jednakowych składników majątku, nabytych po różnych

cenach lub wytworzonych we własnym zakresie różnym

kosztem, można przyjmować ceny lub koszty

1}-, przeciętne, tj. ustalone w wysokości średniej ważonej

cen (kosztów) danego składnika majątku w roku sprawozdawczym lub w ostatnim kwartale poprzedzającym

datę, na którą sporządza się sprawozdanie finansowe,

obejmujące wyceniany składnik mająt!cu;

2) ustalone według zasady "pierwsze weszło, pierwsze wyszło", tj. przy założeniu, że przy rozchodowaniu lub zużyciu składników majątku wycenia się je kolejno -po

cenach tych składników majątku, które jednostka najwcześniej nabyła, wytworzyła lub otrzymałaj

3) )lstalone' według zasady "ostatnie weszło. pierwsze wyszło", tj. przy założeniu, że przy rozchodowaniu lub zużyciu składników mAjątku wycenia się je kolejno po cenach dla tych składników majątku, które jednostka najpóżniej nabyła, wytworzyła lub otrzymałaj

4) inne ceny (np. wynikające z cenników obowiązujących

w dniu dokonywania wyceny) ustalone w przepisach

branżowych.

.

3. Wartość ujętych w księgach rachunkowych składni­

ków majątku zużywających się stopniowo zmniejsza się o odpisy z tytułu ich zużycia.

§ 86. Srodki pieniężne ewidemcjonuje się w księg.ach rachunkowych w ich .,wartości nominalnej, z tym że jeżeli są to

waluty "obce, należy je przeliczyć na walutę polską według

aktualnie obowiązujących urzędowych kursów (przeliczników).

§ 87. Należności i zobowiązania ujmuje się w księgach

rachunkowych w wartości ustalonej przy ich powstaniu (zaciągnięciU), z tym że jeżeli są wyrażone w walucie obcej,

należy je przeliczyć na walutę polsk" według aktualnie obowiązujących urzędowych kursów (przeliczników).

§ 88. Fundusze własne ogólnego przeznaczenia (statutoudziałowy, zasobowy itp.) i fundusze specjalne ujmuje

się w księgach rachunkowych w wysokości ustalonej zgodnie

wy,

z przepisami o gospodarce finansowej jednostki.

§ 89. Przyjęte za podstawę ujęcia w księgach rachunkowych zasady ustalania wartości aktywów i pasywów, a w

tym t(lkże rodzaje cen lub kosztów wymienionych w § 85

ust. 2, nie mogą być zmieniane w ciągu roku.

§ 90. Odstępstwo od zasad wyceny określonych przepisami niniejszego działu może nastąpić jed~nie w razię dokonania urzędowej zmiany cen.

§ 91. Przy ewidencjonowaniu w księgach rachunkowych

składników mająt~u należy stosować

również

szczegółowe

zasady ustalania ich Wartości określone w· dalszych przepisach zarządzenia.

.. Rozdział 2

Szczegółowe

zasady wyceny niektórych Składników majątku.

§ 92."1. Srodki trwałe, w tym także inwestycje w obcych .

środkach trwałych,

wycenia się w ich wartości początkowej

zmniejszonej o umorzenie w jednostkach zobowiązanych do

jego obliczania.

2. Wartość początkową nowego lub zakupionego używa­

nego środka trwałego ustala się w wysokości poniesionych

kosztów inwestycji, w wyniku której środek ten został nabyty lub wytworzony._

Monit~r

Polski Nr 56 .

-

Poz. 300

600

,

zmodernizowanego środka trwałego, którego unowocześnienie sfinansowano ze środków inwestycy jn ych, ustala się w kwocie równej jego wartości początkowej przed modernizacją, zwiększonej o nadwyżkę

kosztów unowocześnienia nad jego umorzeniem do czasu modernizacji.

4. ' Wartość początkową używanego środka trwałego

otrzymanego nieodpłatnie ustala się w ' kwocie równej jego

wartości początkowej, ujętej w księgach rachunkowych jednostki przekazującej.

5. Wartość początkową używanego środka trwałego

otrzymanego w zamian za środek trwały oddany do. Kapitalnego remontu w drodze wymiany przyjmuje się w wysokości

ustalonej dla otrzymanego środka w aktualnie obowiązujących cennikach.

.

3.

Wartość początkową

§ 93. 1. Jednostki

obowiązane

do umarzania

środków

trwałych ustalają umorzenie własnych środków trwałych we-

,

'"1. ::'

. ';,.

dług ok reślonych odrębnymi

przepisami zasad i stawek amortyzacy jnych. Inwestycje w . obcych ś'rodkach trwałych umarza

. się na podstawie stawek wyprowadzonych w drodze podzielenia wartości początkowej inwestycji w obcym obiekcie

przez przewidywane lata jego użytkowania; przyjęty do tych

wyliczeń okres nie może być dłuższy niż 10 lat

2. Jeżeli koszty kapitalnych remontów są sfinansowane

ze środków funduszu ' utworzonego z amortyzacji środków

trwałych, umorzenie środków ' trwałych zmniejsza się o koszt

zakończonych kapitalnych remontów tych środków.

3. Umorzenie środków trwałych zmniejsza się o koszty

ich modernizacji pokryte ze środków inwestycyjnych. Przepisy § 92 ust. 3 mają odpowiednie zastosowanie.

4. Umorzenie używanego śr()dka trwałego otrzymanego

nieodpłatnie ustala się w wysokości wynikające] z ksiąg rachunkowych jednostki przekazującej, a w wypadku braku

odpowiednich danych, w drodze komisyjnego szacunku.

5. Umorzenie środka trwałego otrzymanego Vi zam"ian za

środek oddany do kapitalnego remontu w drodze wymiany

przyjmuje się w kwocie równej różnicy między jego wartością początkową ustaloną w sposób określony w § 92 ust. 5

a wartością początkową środka trwałego oddanego do kapitalnego remontu w drodze wymiany, zmniejszoną o umorzenia tego środka oraz koszt kapitalnego remontu w drodze

wymiany, jeżeli koszt ten finansowany jest ze środków funduszu utworzonego z amortyzacji środków' trwałych.

§ 98. 1. Wszelkie zakupione materiały, półfabrykaty,

przedmioty nietrwałe oraz maszyny i urządzenia nie będące

środkami trwałymi jednostki wycenia się według cen naby~

cia. Przez cenę nabycia rozumie się cenę zC1kupu' podaną w

fakturze dostawcy, zwiększoną o koszty zakupu. Przez . cenę

nabycia rozumie się także stałą cenę ewidencyjną sk.orygowaną o odchylenIa ceny ewidencyjnej od ceny nabycia, jeżeli plan kont przewidllje rozliczanie w czasie tych odchyleń.

Gdy stała cena ewidencyjna ustalona jest na poziomie cen

zakupu, za cenę nabycia uważa się c e nę ewidencyjną skorygowaną o koszty zakupu i odchylenia ceny ewidencyjnej od

ceny zakupu, jeżeli plan kont przewiduje rozliczanie w czasie

kosztów zakupu i odchyleń od cen ewide'ncy jnych.

2. Składniki majątku wymienione w usl. 1 mogą być wyceniane według ·cen zakupu, jeżeli plan kont przewiduje pełne

rozliCzenie kosztów zakupu w okresie. sprawozdawczym, w

którym je poniesiono ..

3. Składniki majątku wymienione w ust. 1 wytworzone

przez jednostkę we własnym zakresie wycenia się według~

"kosztów wytworzenia. W jednostkach,

których składniki

majątku wytworzone we .własI}ym zakresie podlegają sprzedaży wewnętrznej, wycenia się je według cen obowiązują­

cych przy sprzedaży we.wnętrznej.

§ 99. Odpadki użytkowe wycenia się według cen sprzedaży zmniejszonych o przewidywane koszty sprzedaży, a jeżeli są one nieznaczne lub trudno wymierne w cenie sprzedaży.

.

w

§ 100. 1. Przedmioty nietrwałe w użytkowaniu wycenia

w cenie nabyci~ lub koszcie ich wytworzenia we włas­

nym zakresie, nazywanych dalej "wartością początkową",

zmniejszoną o odpisy z tytułu zużycia, z tym że przepisy

§ 98 mają odpowiednie zastosowanie.

2. Sposób dokonywania odpisów z tytułu zużycia przedmiotów riietrwałych określa kierownik jednostki na wniosek

głównego księgowego, stosując przy tym następujące metody

ustalania zużycia przedmiotów nietrwałych

1) odpisywanie pełnej wartości początkowej przedmiotów

pod datą ich likwidacji; metodę tę należy stosować dla

przedmiotów nie zużywających się do czas'u całkowitego

zniszczenia (opakowania szklane, szkło laboratoryjne, za. stawa stołowa itp.) oraz dla obrazów, rzeżb i innych

dzi.eł sztuki;

2) odpisywanie sukcesywnie części wartości początkowej

przedmiotów w l5.olejnych okresach sprawozdawczych,

§ 94. 1. Wartości ńiematerialne i prawne wycenia siEl

jednak przez okres nie dłuższy od 3 lat, a w wypadkaćh

w wartości początkowej zmniejszonej o umorzenie w jednostuzasadnionych możliwością długotrwałego ich eksploato- '

kach zohowiązapych do jego obliczania.

wania 5 lat, proporcjonalnie do ilości produktów, jakie'

mogą być za pomocą tych przedmiotów wytworzone,

2. Wartość początkową wartości niematerialnych i prawmetodę tę należy stosować przy ustalaniu zużycia narzę­

nych ustala się w wysokości poniesionych kosztów inwestydzi i przyrządów specjalnych, sprawdzianów itp.;

cji, a ich umorzenie w jednostkach obowiązanych do umorzenia według określonych odrębnymi przepisami zasad

3) odpisywanie w równych ratach części wartości początko­

i stawek amortyzacyj~ych.

wej poszczególnych przedmiotów lub ich jednorodnych

grup w kolejnych okresac"h sprawozdawczych, proporcjo§ 95. Inne wartości trwałe (np. udziały w obcych jednalnie do przewidywanego czasu łeh użytkowćmia, jed- "

nostkach) wycenia się . według ceny nabycia.

.

nak przez okres nie dłuższy od 10 lat; metodę tę należy

§ 96. Rozpoczęte inwestycje wycenia się w kwocie rówstosować do przedmiotów ' o wyższej wartości jednostkonej kosztom poniesionym na realizację obejmującego je zawej oraz przedmiotów, których czas użytkowania okreś­

dania ' inwestycyjnego i zmniejszonej o koszt przekazanych

lony jest odpowiednimi normami;

do eksploatacji zakończonych środków trwałych, - środków .

4) odpisywanie pełnej wartości początkowej przedmiotów

obrotowych lub innych efektów uzyskanych z tego zadania

pod datą rozpoczęcia ich użytkowania przy jednoczesinwestycyjnego.

.

nym obciążeniu pełną ich wartością kont kosztów lub

§ 97. Kapitalne remonty rozpoczęte oraz inne remonty

innych kont wskazanych w planie kont; metodę tę nafinansowane ze środków funduszu inwestycyjno-remontoweleży stosować do przedmiotów o niskiej wartości jedgo wycenia się w "kwocie równej kosztom poniesionym na

nostkowej, przedmiotów zużywających się w czasie nie

realizację obejmującego je żlecenia remontowego.

dłuższym od 1 roku, zbiorów bibliotecznych, .przedmiosię

MonitQr Po:ski Nr 56

-

Poz. 300

----------------------~------~~--------------,-------------------~-----~~---

tów zakupionych ze środków funduszy zachęty mat erialbów, zakończonych etapów, pracy lub elementów projektu, "nej oraz wszystk.ich przedn1iotów nietrwałych jednostek

wówczas wycenia się je według planowanego kosztu wylwoi zakł a d ó w blldietowy ch ; . . '

rzenia lub rzeczywistego kosztu wytworzenia takich samych

5) odpisywanie pełnej wartości początk owej grup przed- produktów w poprzednim okresie sprawozdawczym,"; tym że

mi otów nietrwalych, których użytkowa n i e ' rozpocz ę to w o9.u.owiednia część przekroczenia kosztów planowany ch z tydanym okresi e sprawozdawczym pod datą okresu, przy

tUłu odstępstw od przyjętej technologii' (zakresu pracy lub

obciążaniu ich warto śc i ą poc zątkową kont kosztów łub

projektu), strat na brakach, przekroczenia narzutów ko!;ztów

innych kont wskaza n-ych w pl a nie kont w równ ych ra~

pośrednj ch itp. zwięk~a wartość. produktów.

tach przez szereg ko lejnych . okr esów sprawozdaw czych,

8. -Jednostki zwolnione z obowiązku ustalania kosztu ·

, z tym jednak, że rozliczenie z u życia przedm iotów nie- w ytw.orzcnia poszczególnych produktów lub ich ' grup wycetrw a łych mnże być dokonywane

czasi e nie dłuższym njają. je w c;enie sprzeda~y zmniejszonej' o podatek obrotood lat 5; rnetod .ę tę można stosQwa ć dla . wszystkich wy i inne wielkości ok ~'€ślone w przepisach branż o wych.

przedmiotów nietrw a łych, z wyjątkiem wymienion ych w

pk t 2 i 4, zwłaszcza za ś dl a przędmiotów niętrwalych§ 102. L Produkcję ni€ zakończoną, to jest produ k cję w

zakupionych ze środków inwestycyjnych, stanowiących toku i półfabrykaty własnej produkcji, wycenia się według

. tak źwane pierwsze wyposażenie jednostki ;

kosztu wytworzenia. '

~

6) odpisywanie wartości początkowej przedmi9tów nie2" Przez koszt wytworzenia produkcji · nie zakończonej

trwałych w dwu równych 'rdtach ; pierwszy- odpis ma powstałej przy mas owej i wielkoseryjnej produkcji o cha-,

miejsce pod date{ oddania przedmiotu do użytkowania,

rakterze przemysłowym rozumie się koszty zużycia maleriałów oraz koszty przerobu, ustalone z · uwzględnieniem stopnia

drugi -- po potrąceniu ewentualnej wartośd odpadków .

pod datą likwidacji przedmiotu; metodę tę można stoso- zaawansowania produkcji. Nie zalicza się do kosztów produkcji nie zakończonej strat na brakach, .kosztów zużycia nawać dla wszystkich przedmiotów nietrwałych nie wymienionych w pkt 1'--4.

rzędzi i przyrządów specjalnych oraz ,kosztów przygotowania

(uruchomienia) nowej produkcji. W wypadkach uzasadnio- •

3. Kierownik jednostki na wniosek gł6wnego księgowe- nych nieznacznym rozmiarem i stałością stanów produkcji w

'go' może okte ślone metody . ustalanią zużycia przedmiotów toku oraz krótkilij.' cyklem produkcyjnym można zrezygnować

nietrwałych wymienione w ust. 2 uznaĆ za właściwe 'do obli.

zaliczając koszty z nią. zwi ąz ane

.

z wyceny produkcji .w toku,

'czania zużycia innych niż wskazane "!FI uśt. 2 grup przed- w całości na produkcję zakończoną lub też zwi~szając o

miotów nietrwałych, jeżeli uzasadniają to w,ąrunki działaIiia wartość materiajów lub półfabrykatów znajdujących się w

jednostki lub spQsób uiytkowania tych przedmiotów.

procesie prod\lkcji wartość ~apasu materiałów lub· półfabry4. W ' księgach rach,unkowYch jednostek należy ujmo- katów. Przy większych rozmiarach produkcji w- toku bądź

wać wartość pOQzątkową ' oraz odpisy z tytułu zużycia przedwahaniach jej stanu dopuszczah,la jest wycena produkcji mamiotów nietrwalych do czasu ich fizycznej likwidacji, nawet teria!bChłonnej, przy której koszty zużycia materiałów stajeżeli odpisy r ównają się wartości początkowej przedmiotów. , nowią istotną część ogólnej sumy kosztów w wysokości

Przedmioty, któryćh odpisy z tytułu zużycia równ~ją się ich kosztów materiałowych ' obejmujących v:artość surowców

wartości początkowej, należy również inwentaryzować weo~,az inIiych ważniejszych materiałów i półfabrykatów wsadodług zasad okre ślonych w dziale III zarządzenia.

wych wraz z przypadającymi na nie odchyleniami od cen

§ JOL 1. Produkty gotowe włas·tiej produkcji, to jest wyewidencyjnych i kosztami zakupu. Można nie za liczać do war. ' roby gotowe, zakończone roboty, usługi, prace naukowe, tości produkcji nie zakończonej kosztów' ogólnozakładowych .

. projektowe itp., ' zwańe dalej "produktaJlli"" wycenia się we3. Przez koszt wytworzenia produkcji nie za!tończo'nej

dług kosztów wytV{orzenia. Przez koszt wytworzenia rozumie

powstałej przy małoseryjnej i indywidualnej produkcji

się także stałą cenę ewioencyjną, skorygowaną o odchylenia

o charakterze . przemysłowym oraz przy wykonywaniu usług

kosztu wytworzenia' Od ceny e~videncyjnej. .

rozumie się koszty nie zakończonych i nie zaniechanych zle2. Jeżeli koszt wytworzenia produktów planowo rentow- ceń produkcyjnych, skorygowane o -różnice inwentaryzacyjnych jest wyższy od 'ceny zbytu na dany produkt, zmnfejszo- ne, o który~h mowa w § 13~,

.

nej o podatek obroto~y, pf.odukt wycenia się według plano4. Koszt wytworzenia produkcji w toku o charakterze

wanego kosztu wytwor~enia.

/

budowlano-montażowym, prac projektowych,"robót geologicz3. Jeżeli koszt wytworzenia produktów ' planowo deficy- no~poszukiwawczych ustala się mnoźąc jej wartość kosz lorytowych jest wyższy : od ich kosztu planowanego, produkty sową' (zwiększoną o ewentualne dodatki nie objęte kosztory.w"ycenia się według planowanego kosztu wYtworzenia.

sem, a przysługujące wykonawcy) przez właściwy dla niej

4. Dla ustalenia, czy dany produkt jest planowo ren- wskaźnik poziomu kosztów,. Wskaźnik ten wynika z porówtowny, czy planowo deficyto:wy, porównuje się jego cenę nania zmniejszonyc)1 o koszty 'nieprodukcyjne kosztów prozbytu obowiązującą w dniu dokonywania wyceny z planowa- dukcji od początk~ roku do dnia wyceny z wartością kosznym 'kosztem własnym na dany rok.

toryso~ą tejże produkcji, z uwzględnieniem kosztu i wartości

.' .

5. Jeżeli dla określonych' produktównie ustala się kosz- kosztorysowej stanu robót w: toku na początek rOKU. Przy

tu planowanego, wówczas wycenia się. je według kosztów produkcji budowlano-montażowej wskaźnik poziomu kosztów

wytworzenia, jednak w kwocie nie wyższej od ' ceny zbytu powinien być . ustalony odrębnie dla 'każdej budowy, za któzmniejszonej o podatek obrotowy.

rą uw~ża się plac budowy obejmujący jeden lub kilka obiek6. Różnice między kosztem wytworzenia produktów a . tów, zespół budów, grupę łub oacinek robót, wy konywanych

icil. wartością ustaloną- zgodnie z przepisami ' ust.. 2, 3 i S . przez wydzieloną komórkę organizacyjną jednostki. Wartość

obciążają koszt własny produktów sprzedanych w o}{,resie produkcji budowlano-montażowej w toku może obejmować

łiprawozdawczym"

koszty robót nie objętych umową z zamawiającym ' (§ 42

1. Jeżeli przy produkcji seryjnej ' wyrobów, prowadzeniu \ ust. 2) tylko wówczas; jeżeli były one ni e zbę dne ze wzglę­

' prac nauk~w·ych • . prac projektowych ' itp. niemożliwe jest dów bezpieczeństwa lub zabezpieczenia przed awarią .

5. Produkcja nie zakończona o charakterze rolnym nie

.przed zakończeniem całej serii, pracy naukowej lub projektu

ustalenie· kosztu wytworzenia juź wyp(odukowanych wyro- podlega wycenie, chyba że przepisy branżowe określą wy- ,

v,

!.

:....

•

---~, 602' -

MOriltor pOlski Nr 56

-

' poż. 300'

padki, ' kiedy caiość lub określona część -nie '~alc~ńczoneJ ; pro- I !l)przy 'łstalantu, wYnik'u uwzględnićriale:zy . pełrieosi~gl'lię..,

dukcji ' podlega ' wycenie,' i ustałą' sposób tel wydmy. :', "

te i przypadające na, rzecz jedn'ostki d'Ochbdy6raż odpowiadające im koszty własne ićh uzyskania, a także po_

6. ~mocniczą produkcję 'W' to1ft!' wyceiiia 'się ,we~lIug

',' niesione straty, oj osiągnięte zyski ,riadzwyczajnej'

"

jednej z metod określonych ' w usL 2-5, z tym że niez,a licza

;:;ię do jej wartoścLkosztów ' bg61nozakładowych; Mozna nie

2) ńiezalkża się do wyniku finansowego

wyceniać pomocniczej prod'ukcji w / toku wykon'a nejn.a po- ',

a) wątpliwyCh dochodów oraz wątpliwy.ch strat i zystrzcby wewnętrzne jednostkL

ków ' nadzwyczajnych (n p': z tytułu ' naliczonych ketr

, 7. Doz~olorie je~tprzyjęcie . za , podstawęwytooy pro, ~:ł'o czasu ich ząinkasowania-1ub opłacenia},

dukcji n'ie zakończonej planowanych lub normatywnych kosz, , b) kgsztów i dochodów , przyszłycho,!5.resów ' spra!V'otów wytwarzania, a w jednostkach , zwolnionych od obowiąz­

zd~lwczych.

'

ku ustalania kosztu wytworzenia 'poszczególny<;h ' produktów

lub ich gruprówriież w ' wysokości odpowiednief 'cżęści war§ 11 1.1.

Dokonywa~ie 'rozlićżeń międzyokresowych

tościprO~llktu ustalonej w sposób określony w § JOl .ust. 8.

kosztów dla spełnienia przepisÓw§ 110 jest uzasadnione,

' 8. JeżeH zgodnie z posta'n owieniami ust. 1-~ nie ,wyce- żeli określony koszt oonosisię do szeregu 'okresów sprawo"

nia' się produkcji nie zakończonej lub nie wlicza do ,{ej war- zdawczych , bądż do 'innego okresu anizeliokres, Vi którym

ten koszt poniesiono, jego zarachowanie zaś na okres, w któtości określonych kósztów, różnice z tego tytułu zalicza się

; do wartości wytworżonych ,produktów lub też ujmuje w księ­ rym został poniesiony, spowodowałoby istotne zniekształc'e­

' gach 'r achunkowych ' w sposób odmiennY,PPdany w planie nie finansowego ' wyniku dzi'ałalności ' jednostki za ten okres

kont

, '

,'

,

,

sprawozdawczy.

.....

' ,

§ 103. 1. ' Towary wycenia się , według cen zakupu. Przez

2. W sprawqzdanIach 'finanśowychza okresy spr~~o~

cenę żak,upu rozumie, się ,także stałą cenę ewidenc;yjną,sko­

zdawcze nlekońcźące roku można wYkazywać rozliczenia

rygowaną ci odchylenia ceny ewidencyjnej od teny zakupu;

międzyokresowe ! kosztów ' tak czynne ', (koszty przyszłych '

2. To.wary mogą być wyceniane również według cen na- okresów), ,jak i ,bierne (rezerwa na Wydatki ' przyszłych , okre-'

sów) z wszelkiCh \tytułów. , .'

bycia, ~żeJi 'plan , kont to przewiduje.

'

" , § 104. ' Materiały i towary w drodze wycenia się w spo3: , W , rocznych ' spra,wozd~ni,acłi 'fi~ansowych ' mo~ą " byĆ

'

,

sób okr~onyw §§ 98 i, 103.

ujęte jakorozliczenialll.i.ędzyokresowe kosżtów wyiącznie

'

'

§ 105. 1. Inwentarz żywy wycenia się stoso:wnie do rozliczenia

l) kosztów pizygoi~wani~' nowej produkcji i j~j wdrożenia

przepisów branżowych według' cen żakupu, cen nabycia lub

też według wartości początkowej przychówka zwiększonej ~

oraz kosztów robót odkrywkowych i gómiCzych, ~,

o przyrost jego wartości.

'

2) kosztów ,p rac z zakresu postępu ' technicznego, i organi,

/

,

,

2. W razie braku danych umożliwiających wycenę w

zacyjneg.ooraz ich wdrożenia, w tymt!lkźe koszty pro:"

jektów racjomllizatorskich' i wynalazczYch;

,

myśl' zasadokreśłonych w, ust. 1 inwentarz, żywy wycenia

się po urzędowej ~eniesku'pu, ,a w razie jej btaku -~ poce3) koszt6w ' utr~ymania shl±b inwestycyjnych w nowo, bu~ \

nie ustalonej przez jednostkę nadrzędną.

dowanych zakładach (wydziałach" oddzialach) czynnych

§ 106. Niepełnowartościowe składniki lllajątku wycenia

jednostek produkcyjnych;

,

się w wartości ustalonej ,szacunkowo. Przepisy § 99 mają od- '

4) ~o~ztów , wi,ęk,$zych .x:emontów środków trwałych, w' tyin '

powiednie zastosowanie.

'

także moder-niz~cji i adaptacji pomieszczeń; , " ~'o « ,

'

: ' § 107. Obce , składniki m!ljątku znajdujące się ~ dyępo-,'

5} 'wszęlkich .imi'ycb 'kosztów; , d9tYCŻącyćli:"'pr~y~złych lat

zycji jednostki, jeżeli objęte są wartościową ewidencją jedwskazanych w dowodachoocych (np. ubezpieczenia rzenostki, wycenia ' si,ę , według i41 wartości ' ustij,lonet w, por.ozu~~i ,

'

mieniu z właścicielem, a w wypadku jej ,braku ---na potlśta6) innych kosztów' określonych w prżepisach 'szczególnych, _'

wie oszacowania.

ż tym jednak że rozliczenia te nie mogą być dokonvWan~

DZ.IAŁ V

przez okres ' dłuższy od lat 3, a jeżeli uzasadniają to ' ich dłu, gdtrwałe skutki 'ekonomiczne. - fat 5. •

Je-

,

,

"

'

,',

PASywbw

ZASADY WYKAZYWANIA AKTYWÓ'W"

, I FINANSOWYCH WYNIKOW DZIAtALNOSCI

, W SPRAWOZDANIACH FINAN,SOVVYCH

(

. .

, 4. Stawki odpisów przy rozliczeniach między okresowych

zarówno czynnych, jak i, biernych mogą być ustalone bądź ,

jako stawki okł'esowe~ bądż jako stawki jednosJkowe odnoszące się do , określonej podstawy rozliczeniowej (np. stawki

na je'dnostkę produkcji). ,

'

"

§ 108. 1. Pods~awą ' sp~,rządzania sprawozdań ' finanso- '

wych są prawidłowo prowadzone księgi rachunkowe.

/ 2. 'yv sprawozdaniach fin,ansowych }VYk,az,u je ,się akW~a

, §,' 14,2. Jako --straty lub zyski midzwyczajne ' mogą, być

i pasywa według stanu w , ostatnim dniu okresu sprawozdawprzy ustalaniu wyniku działalności- (§ 110) traktowane

czego, a koszty, dochody, wY\liki działalności oraz wpłyWY ­

i wydatki budżetowe narastająco za okres od . pierwszego , 1) straty w składnikach majątku spowodowane wypadkaxril

losoWymi, zmniejszone o otrzymane odszkodowania;

dnia roku do driia kończącego każdy okrep sprawozdawczy

'2) straty wynikające z przedawnienia ' i umorzellia

naleiw danym roku.

,

" \ "

,

,

ności oraz zyski z tytułu wpływów nale*nośd odpisa§ 109. Aktywa i ''j)asyW~' wykazuje się

sp~awozdaniach

.nych na stratYi

,

"

,

finansowycij

\yartośei ustaloneJ: żgodnie z przepisami dzia3l' straty i zyski z ty.tułu opfacónych (otrzymanyth) kar,

łów III i IV zarządzeTI'ia.

'

grzywien ,itp. oraz ~osztQw postępowania sp'OI:neg.oi

, § 110. 'Finansowy' ' wynik działalho,ści (zysk ' lub stratę)

4)

straty z Jytułu spisania r ,kosztÓw milll0~anyclr zleceń

wykaiuj;esi,ę .v,..' ~pt,a~V~z9,~ni,~c(fi'na~SowyCh jedn()st~k, ,k~,~­

i

,produk.cji zaniechanej; ,

re zO,bowiążane są ' do legO' ustalania Vi pełnej wysokości

przypadającej 'za ' czas ' od. początku toku dą : końca każdego

5) straty wynikaJące zuŁworzenia ,rezerW" , w ' ,ciężar strat

okresu sprawożdawczego. Oznacza t()i że: . , ; , ,

oraz zyski wynikające :ze zmniejszenia ,tych ,:rezerWi

w

•

.

*

,

.' ~

.

6) straty i ~yskł . wynikające z zaokrągleń oraz odpisania .

drobnychnależnośd i zobowiązań;

7) straty z tytułu niedoborów

i szkód nie zawinionych,

normy ubytków naturalnych, oraz zyski

z tytułu nadwyżek rzeczowych składników majątku

obrotowego;

'

. '

8) inne straty i zyski, określone VI przepisach szczególnych.

przekr.aczających

§ 113. 1.. Eler,nenty podziału wyniku finansowego (odpisy na fundusze, wpłaty z zysk1J na rzecz budżetu itp.) ordZ

finansowania działalności jednostki (np. dotacje na pokrycie

strat) mogą być, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, wykazywane w sprawozdaniach fiIiansowych za okresy

nIe kończące roku w wysokości dokonanych wpłat lub otrzymanyc}l dotacji; w rocznych sprawozdaniach finansowych

IJależy je wykazywać w wysokości przypadającej za dany

rok.

.

2. Jednostki obowiązane - zgodnie z odrębnymi przepisami - opłacać podatek dochodowy wykazują we wszystkich

sprawozdaniach finarlsowych kwoty podatku dochodowego w

wysokości przypadającej Za dany okres sprawozdawczy.

§ 114. Szczegółowe zasady sporządzania sprawozdań

finansowych ustalają instrukcje w sprawie sprawozdawczości

fin~nsowej.

Niezależnie

od

sprawozdań

DZIAŁ

VI

PRZECHOWnv ANIE DOWODOW, KSIĄG

RACHUNKOWYCH, SPISOW INWENT ARYZACY JNYCH

ISPRA WOZDAŃ FINANSOWYCH

§ 116. 1. Po dokonaniu księgowań, dotyczących okresu

sprawodzuwczego, wszelkie dowody księgowe i ich zestawienia, .k tóre stanowiły podstawę księgowań, oraz arkusze (karty) i zestawienia spisów z natury oraz zestawienia różnic inwentaryzacyjnych należy układać w porządku i kolejności

dostosowanych do sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych,

jak też czasu przechowywania dowodów, i umieszczać w

teczkach (segregatorach, skoroszytach itp.) w sposób zabezpieczający przed ich wymianą.

rachunkowe prowadzone są w formie

luźnych kart lub tabulogramów, karty .te lub tabulogramy

należy po upływie roku umieścić w teczkach. Analityczne

karty kontowe, które zgodnie z przepisami § 23 zostaną wykorzystane w latach następnych, podlegają po całkowitym

ich zapisaniu . włączeniu do teczek tego roku, którego doty. czyły ostatnie zapisy dokona~e na tych kartach.

2.

§ 117. 1. Tea:zki oraz oprawne księgi rachunkowe należy prze~howywać w sposób zabezpieczający je przed ' uszkodzeniem, zagubieniem lub zniszczeniem.

2. Teczki oraz oprawne księgi rachunkowe należy przekazać do składnicy akt (wspólnej dla całej jednostki) nie

później niż po upływie roku po roku sprawozdawczym.

1. Wydanie poszczególnych dowodów, teczek, '

rachunkowych lub sprawozdań finansowych ze skład­

nicy akt na · potrzeby wewnętrzne ' jednostki może nastąpić

tylko za pokwitowaniem na podstawie pisemnego zezwolenia głównego księgowego. Wydanie dowodów . teczek , ksiąg

rachunkowych lub sprawozdań finansowych poza obręb jednostki może nastąpić wyłącznie na podstawie pisemnejzgody kierownika jednostki.

§ 118.

ksiąg

2. Przepisy ust. 1 nie naruszają uprawmen organów powołanych

finansowych wszystkie . jednostki obowiązane są sporządzić na koniec każdego

. roku w złotych i groszach

l) bilans;

2) .rachun~k strat i zysków, jeżeli zgodnie z planem· kont

ustalaj.ą finansowy wynik swej działalności.

Bi"lans ' i rachunek strat i zysków sporządzane. vi złotych

i groszach jednostki przechowują zgodnie z przepisem § 120

ust. 4.

§ t 15.

określente kategorii akt (A lub Bl z podaniem przy ka~

tegorii . B terminu przechowywania;

4l okres; którego dotyczą akta (rok I miesiąc);

5) pierwszy . i ostatni numer dowodów (kart) umieszczonych

w teczce oraz Ilość dowodów (kart) w teczcej

6) termin, po którego upływie akta mają być przekazane

do archiwum państwowego ewentualnie na mak ula~urę.

3)

Jeżeli ' księgi

3. Sprawozdania finanSowe należy przechowywać

teczkach specjalnie na ten cel przeznacz.onych.

w

4. Na okładkach teczek należy zamieścić .

l) nazwę jednostki i komórki organizacyjnej prowadzącej

księgi rachunkowe jednostki;

2) znak kancelaryjny teczki, składający się z symbolu komórki organizacyjnej i symbOlu hasła określającego rodzaj akt umieszczonych w teczce;

do ścigania przestępstw, organów kontroli, rewizji

itp. do zabezpieczenia niezbędnych dowodów w sposób ure- .

gulowany odrębnymi przepisami.

§ 119. W razie znis7czenia albo zagłnięcia dowodów. teczek, ksiąg rachunkowych lub sprawozdań finansowych kie:'

rownik jednostki powinien natychmiast sporządzić odpowiedni protokół, a ponadto, jeżeli zachodzi podejrzenie przestęp­

stwa, zawiadomić organy powołane do śćigania przestępstw.

§' 120. 1. Ustala się następujące ·terminy przechowywania poszczególnych rodzajów akt księgowych (kategoria B)

l) odcinki paragon owe lub inne dowody stanowiące dowód

wpływów kasowych ze sprzedaży detalicznej dokonywanej przez jednostki handlu uspołecznionego -' do dnia

ostatecznego rozliczenia osoby majątkowo odpowiedzialnej za okres, w którym zostały wystawione;

2) listy płac lub karty wynagrodzeń bądź inne ' dowody, na

podstawie których następuje obliczenie podstawy wymiaru rent - 1.2 latj

\

3) wszelkie inne dowody księgowe - 3 lata pod warunkiem, że uprzednio ostatecznie rozliczono osoby mająt­

kowo odpowiedzialnej

- 4) księgi rachunkowe, sprawozdania finansowe za okresy

nie kończące roku oraz inne ak ta - 5 lat.

2. Terminy ustalone w ust. 1 pkt 2, 3 i 4 oblicza się od

roku następnego po roku, którego dany dokument

dotyczy, z tym jednak że dowody dotyczące wieloletnich zadań

inwestycyjnych, kredytów, kontraktów handlowych,

spraw skierowanych na drogę postępowania sądowego ~ub

arbitrażowego, będące przedmiotem dochodzeń iN sprawach

karnych itp., należy przechowywać również po upływie wyznaczonych terminów do końca roku następującego po roku,

w którym objęte nimi zadania, kredyty, kontrakty lub sprawy zostaną ostatecznie zakończone, spłacone i rozliczone.

początku

3. Po upływie ustalonego . okresu ' przechowywania dokumen ty, , o których mowa w ust. 1, należy przekazać na makulaturę w tr:ybie ustalonym obowiązującymi przepisami po

uzyskaniu na to zgody właściwego archiwum państwowego.

..

.

. . 4. Roczne sprawozdania finansowe są aktami przeznaczonymi do trwałego przechowywania (kategoria A).

Moriitor Polski Nr . 56

-

Poz. 300 i 30 l

604

D Z l A Ł VII

§ 122.

PRZEPISY KOŃCOWE

1. W wypadkach uzasadnionych strukturą orgalub potrzebami branżowymi właściwi ministrowie

mogą ustalić odmienne ogólne zasady rachunkowości, po

uzgodnieniu ich z Ministrem Finansów.

2. Ministrowie, dyrektorzy . zjednoczeń, a także dyrektorzy kombinatów,_ jednostek wielozakładowych i inny"ch jednostek nadrzędnych - mogą ujednolicić zasady dokumentacji księgowej, prowadzenia ksiąg rachunkowych, inwentary7acji, wyceny aktywów i pasywów oraz sporządzania sprawozdań .finansowych w wypadkach uzasadnionych potrzebami racjonalnego zarządzania, a zwłaszcza dla zapewnienia

możliwości pQrównywania i oceny rezultató:v gospodarczych

podległych im jednostek. Mogą oni również przej,ąć okreslone prawa i obowiążki kierowników podległych im jednostek, ·

ustalone w przepisach niniejszego zarządzenia.

j

Tracą

moc

1)

zarządzenie Ministra Finansów z dnia lS grudnia 1954r.

w sprawie inwentaryzacji oraz sporządzania i zatwierdzania rocznych sprawozdań finarisowych banków· (Monitor Polski z 1954 r. Nr 122, poz. 1767);

2)

Ministra Finansów z dnia ·S grudnia 1967 r.

jednostek gospodarki uspołecznionej (Monitor Polski z 1967 r. Nr 69, poz. 340 oraz

z 1972 r. Nr lO, poz. 73);

§ 121.

nizacyjną

zarządzenie

w sprawie

3)

rachunkowości

zarządzenie Ministra Finansów z dnia ~5 marca 1970 r.

w sprawie zasad inwentaryzacji produkcji budowla·noIl!0ntażowej w toku (Monitor Polski Nr 11, poz. 93).

§ 123. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia

z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 1973 r.

. Minister Finansów: S. Jędrychowski

301

ZARZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW

z dnia 30 listopada 1972 r • .

zmieniające zarządzenie

w sprawie trybu postępowania przy · uznawaniu gospodarstw rolnych za wspólnie lub odrębnie

. prowadzone dla celów wymiaru podatku gruntowego.

I

Na podstawie art. 2 ust. 3 pkt l dekretu z dnia 16 maja

1946 r. o postępowaniu podatkowym (Dz. U. z 1963 r. Nr 11,

poz. 60) i art. 3 df'kretu z dnia 26 października 1950 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz . .U. Nr 49, poz. 452 z później­

szymi zmianami) zarządza się, co następuje

§ 1. W zarządzeniu Ministra Finansów z dnia 9 maja

1967r, w sprawie trybu . postępowynia przy uznawaniu gospodarstw rolnych za wspólnie lub odrębnie prowadzone dla

celów wymiaru podatk u gruntowego (Monitor Polski z 1967 r.

Nr 36, poz. 170 i z 1970 r. Nr 31, poz. 253) wprowadza się

następujące zmiany

.II w § 3 ust. t otrzymuje brzmienie

"l. Decyzje co do tego, czy na gruntach prowadzona

jest wspólna lub odrębna gospodarka, wydaje naczelnik gminy po zbadaniu stanu faktycznego na

miejscu w gospodarstwie oraz zasięgnięciu opinii

sołtysa.",

~)

w § 3 ust. 2 wyrazy "biuro gromadzkiej rady narodowej"

~astępuje się wyrazami "urząd gminY"l

3) skreśla się § 4;

4) po § S dodaje się ńowy § Sa w brzmieniu

"Sa. l. Zarządzenie stosuje się odpowiednio n.a obszarze

miast.

2.

§ 2.

1973 r.

Prżepisyzarządzenia dotyczące naczelnika gminy

stosuje się odpowiednio do naczelnika miasta

i gminy oraz do .organów finansowych prezydiów

rad narodowych w miastach stanowiących powiaty, a nie podzielonych na dzielnice, dzielnicowych rad narodowych w miastach stanowiących

powiaty, a podzielonych na dzielnice, · i w miastacq· wylączónych z województw oraz do referatów (wydziałów) finansowych lub biur prezydiów rad narodowych miast nie stanowiących

powiatów."

Zarządzenie

wchodzi w

życie

z dniem l stycznia

Minister Finansów: S. Jędryc·howskl

Redakcja: Urząd Rady Ministrów - Biuro Prawne, Warszawa,. aL Ujazdowskie 1/3.

Administracja: Administracja Wydawnictw Unędu Rady Ministrów, Warszawa 34,

ul. Powsińska 69/71 (skrytka pocztowa nr 3).

Tłoczono z polerenia PTe1esa Rady Ministrów

w Zakładach Graflcrnych "Tamka", Zakład nT 1, Warsll1wa, ul. Tamka 3.

Zam. 2421.

Cena 4,80 zł