Zarządzenie Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac z dnia 21 lutego 1972 r. w sprawie ramowych zasad gospodarowania odzieżą ochronną i roboczą oraz sprzętem ochrony osobistej.

§ 3. Absolwent, ktÓlfy w czasie studiów nie zawarł umowy o stypendium fundowane lub umowy przedwstępnej, obowiązany jest w terminie 14 dni od dnia uk o ńczenia studiów

zgłosić się o przydział skierowania do pracy do pełnomoc­

nika Przewodn i czącego Komitetu Pracy i Płac przy akademii

medycznej, którą ukończył.

2. Z dniem uzyskania dyplomu (ust. 1 ,pkt 2) absolwent

jest podjąć pracę zgodnie · z przepisami niniejszego zarządzenia, z tym że wlicza mu się okres przepracowany zgodnie z ust. 1 pkt l do okresu zatrudnienia ustalonego w rozp o rządzeniu.

§ 4. 1. Przepisy § l i 2 stosuje się odpowiednio do studentów akademii medycznych, którzy . do końca ostatniego

Społecznej

. iroku studiów z przyczyn przez nich zawinionych nie złożyli

w ·obowiązujących terminach egzaminów wymaganych do

otrzymania dyplomu, z tym że

l) studentów wydziałów łekarskich i oddziałów stomatologicznych kieruje się na stanowiska instruktorów higieny,

a studentów wydziałów farmaceutycznych na stanowiska

techników farmaceutycznych,

.

2) obowiązek wynikający ze skierowań wygasa z dniem

uzyskania dyplomu.

obowiązany

§ 5. 1. Traci moc zarząd z en i e Min istra Zdrowia i Opieki

z dnia 13 stycznia 1968 r. w sprawie dostosowania przepisów o zatrudnianiu absolwentów szkół wyższych do

specjalnych warunków występujących na kierunkach studiów

w akademiach medycznych (Monitor Polski Nr 4, poz. 25).

2. Absolwenci lekarze, którzy przystąpili do pracy przed

dniem 1 września 1971 r., zachowują uprawnien ie określone

w § 12 zarządzenia powołanego w ust. 1 do dn ia 31 s ierpnia

1974 r.

§ 6.

~arządzenie

wchodzi w życie z dniem ogło s zen i a.

Minister Zdrowia . i Opieki Społecznej: J. Koslrzewsld

102

ZARZĄDZENIE

PRZEWODNICZĄCEGO

KOMITETU PRACY I PŁAC

z dnia 21 lutego 1972 r.

w sprawie ramowych zasad gospodarowania odzieżą ochronną I roboczą oraz sprzętem ochrony osobistej.

Na podstawie § 10 ust 2 uchwały nr 9 Rady Ministrów

dnia 7 stycznia 1972 r. w sprawie produkcji, poprawy jakości i zaopatrzenia w odzież ochronną, roboczą i sprzęt

.ochrony csobiśtej oraz w sprawie zasad gospodarowania tą

odzieżą (Monitor Polski Nr 7, poz. 44)

w porozum teniu

z Centralną Radą Zw i ązków Zawodowych zarządza się, co .naIZ

-

kwasami i ł·ugami,

smarami, olejami i rozpuszczalnikami,

płynnymi śr·odkami ochrony roślin (pestycydami) lub

'innymi substancjami chemicznymi,

-

pyłami,

stępuje

§ 1. 1. Odz i eż ochronna l robocza, obuwie' ochrol1ne

robocze oraz sprzęt ochrony osobistej, zwane dalej "odzieżą i sprzętem", przydzielane pracownikom, stanowią własność

rzakładu pracy.

2. Odzież ;i sprzęt powinny być używane przez pracowników w miejscu pracy i zgodnie z ich przeznaczeniem. Uży­

iw anie ' tych przedmiotów poza miejscem pracy jest możliwe

tylko w czasie dojścia do pracy i powrotu w razie wykonywania pracy w terenie (np. w leśnictwie, przy robotach meHora·c yjnych).

3. Poszczególne przedmioty odzieży i sprzętu powinny

być przed wydaniem ich pracownikowi oznaczone w sposób

trw'ały i widoczny , zapewniający możliwość usta lenia żakładu

pracy, którego stanowią własność.

§ 2. Pracownik nie może być dopuszcliony do pracy na

stanowisku pracy bez odzieży ochron:nej i sprzętu ochrony

osobistej przewidzianych w tabeli norm odzieży i sprzętu dla

tego stanowiska.

§ 3. 1. Odzież ochronna ma na celu zabezpieczenie pracownika przed działaniem niebezpiecznych lub szkodliwych

dla zdrowia czynników występujących w czasie pracy.

ochronna obejmuje: okrycia, ubiory, bieHznę

nakrycia głowy, a także ochrony rąk i Iióg oraz

ochróny częściowe w szczególności

.

.1) okrycia i ubiory ochronne chroniące i ' zabezpiec~ające

między innymi przed

2.

-

-

przenikaniem do s'k óry szkodliwych par i gazów,

promieniowaniem cieplnym, tzn. wysoką temperaturą

oraz żarem i ogniem (okryoia i ubiory niepa,lne

i ognioochronne),

szkodliwymi dla zdr·owia czynnikami biologicz.nymi, .

zimnem - w niektórych zawodach (odzież wykonana

według wzorów zatwierdzonych przez Centralny Instytut Ochrony Pracy oraz kożuchy),

przemoczeniem - w niektórych zawodach (odzież wodoochronna, wykonana według wzorów . zatwierdzonych przez Centralny Instytut Ochrony p.racy),

przed urazami mechanicznymi itp.;

2) ochrony nóg chroniące i zabezpieczające miE}dzy i,nnytni

przed

-

urazami mechanricznymi,

iskrami i odpryskami gorących metali,

wysoką temperaturą w określonych zawodach,

czynnikami chemicznymi (kwasami, ługami, olejami,

. rozpuszczalnikami),

- przemoczeniem - w określonych zawodach,

- zakażeniem,

- poraż'eniem prądem oraz przed gromadzen:iem się

elektryczności statycznej,

- pośliźnięciem się itp.;

Odzież

osobistą,

3) ochrony rąk chr-oniące i zabezpieczające międz~ innymi

przed

- urazami mechanicznymi,

- niską lub wys·oką temperaturą,

iskrami i odpryskami gorących .metali,

-

wodą,

czynnikami chemicznymi (np. kwasami, ługami, olE~jami, rozpuszczalnIkami),

- ~akażeniem,

- porażeniem prądem itp.;

4) bielizna osobista (np. trudnopalna, kwasoochronna), lIlakrycia g10wy (kaptury, ka.pelusze, kominia.rki) ora"i ochrony częściowe (,np. nasiadki, nakolanniki, nabrzuszniki,

napie,śniki, nałokietniki, naramienniki, nagolenniki), któ.

re zabezpieczają przed zagrożeniami określonymi vi

pkt 1-3.

Ponadto do odzieży ochronnej zalicza sięodz'ież używaną

przy-pracach, k·tórych wykonywanie naraża na szkodliwe promieniowanie jonizujące (promienie X,prómienie ciał promieniotwórczych) oraz na działanię pola elektromagnetycznego ,

wielkiejczęstO'tliwości w zak,r esie mikrofalowym.

§ 4. Odzieżą roboczą jest odzież przeznaczona do użytku

podczas wykonywania pracy, dostosowana do wykonywanych

czynności i do wymagań higienicz.nych procesu pr'odukcyjnego (np. niektóre stanowiska w przemyśle farmaceutycznym,

przemyśle spożywczym), a także podczas wykonywania prac,

przy · których występuje intensywne brudzenie lub działają

I inne czynniki powodują.ceprzyspieszone niszczenie odzieży.

Do odzieży roboczej zalicza się również odzież chroniącą

przed zimnem d przemoczeniem, stosowaną w normalnych warunkach klimatycznych, z wyjątkiem odzieży zaliczo'n ej do

• odzieży ochronnej, Do ,odzieży robnczej zalicza się także obuwie skórzane, niektóre asortymenty obuwia gumowego i tek. stylnego a.raz obuwie profilaktyczne.

ochwny osobistej jest sprzęt zabezpieczający 'indywidualnie pracownika przed niebezpieczeństwem dla

zdrowia i życia. Sprzęt ochrony osobistej obejmuje

' - sprzęt ochrony dróg oddechowych,

- sprzęt ochrony słuchu,

- spr'zęt ,o chrony o~u i twarzy;

- sprzęt ochmny głowy,

- sprzęt zabezpieczający przed upadkdem z wyso'kości

oraz skutkami wstrząsów (up. pasy dla traktorzystów).

§ 5.

Sprzę,tem

§ 6. Szczew<,lowy asorty'ment , odzieży i sprzętu określają

właściwe katalogi.

•

§ 7. 1. , Przedmioty zaliczane do odzieży ochronnej, · tobo·

czej i

sprzętu -ochrony

Poz. 102

-- .225 -

osobistej O'raz okresy

używalności

' odzieży roboczej dla poszczególnych stanowisk pracy ustalają

resnrtowe i branżowe tabele norm odzieży i sJrzętu.

.

2. Tabele, o których mowa w ust. l, powinny również

ustalać okresy używalności niektórych przedmiotów odzieży

' OChronnej, szczególnie ,okryć i ubiorów (§ 3 ust. 2 pkt l).

Ustalanie okresów używalności kożuchów jest -obowiązkowe.

§ 9. 1. Po upływie ustalonego w tabeli norm odzieży'

i sprzętu okresu używalnośc.i odzież robocza , może przejść na

własnQść pracowników lub pozostać nadal ;w-łasnością zakłarlu

pracy. Decyzję o przejściu odzieży roboczej na własność pracowników podejmuje kierownik zakładu pracy w uzgodnie •.

niuz radą zakładową, opierając się na resortowych zasadach

gospodarowania odzieżą i sprzętem.

2. Odzież robocza uznana przez zakład pracy za nadającq _

do dalszego używania może być za zgodą zakładu pracy,

a jeśli przeszła, na własność pracownika - również za zgodą

pracownika- nadal używana w zakładzie pracy. Za przedłu­

żony okres używalnoŚći tej odzieży pracownikowi może być

wypłacany ekwiwalent pieniężny.

.

się

3. Ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w us't. 2, sta·

nowi kwotę obliczoną proporcjonalnie do wartości odzieży

i przedłużenia okresu używalności.· Ekwiwalent jest wypła­

cany po upływie przedłużonego okresu używalności. Dla

-o bliczenia ekwiwalentu za odzież ocieploną przyjmuje się, że

okres zimowy wynosi 5 miesięcy.

4. W tazie przyqzielania ndzieży roboczej systemem rotaprzedmiot nie jest przydzielany po praniu

temu samemu pracowlliikowi) - ndzież ta lIlie przechodzi na

własność pracownika i · pracownikowi nIe może być wypłaca­

lIly ekwiwalent.

cyjnym(określony

§ 10. W razie przedłużenia okresu używalności obuwia

ochronnego (np , butów z podnoskami stalowymi) - pracownik może otrzymać ekwiwalent pieniężny, obliczony jak· za

przedłużony ,okres używalp,ości odzieży roboczej.

Jeżeli zakład pracy czasowo nie może przydzieroboczej, a praca według oceny zakładu pracy

może być wykonana w odzieży własnej, pracowriikowi przysługuje za te,n okres ekwiwalent pieniężny (§ 9 ust. 3).

§ 11. 1.

lić odz'ieży

2.

Ękwiwalent pieniężny

(§ 9 ust. 3) może być wypłacany

również

1) pracownikom zatrudnionym na czas nieokreślony za obuwie robocze ,j inne przedmioty odzieży roboczej, jeżeli

posiauają własne obuw ie robocze lub odzież roboczą

uznane przez obecny . zakład pracy za odpowiadające wymaganym kryteri:om i startdardowi oraz ża - nadające się

do dalszego używani,a i jeżeli pracownicy są zatrudnieni na stanowiskach pracy, na których zgodnie z tabelą

norm przysługuje tak,ie obuwie lub przysług'ują takie

przedmioty odzieży rnbnczej,

I

'

.2) pracownikom sezonowym lub zatrudnionym . dorywczo,

jeżeli według oce'ny zakładu pracy . mogą oni na określo- '

. nym stanowisku i w określonych ' warunkach wykonywać

bez, zagrożenia pracę w odzieży własnej.

3. Dla ustalenia wysokości ekwiwalentu piendężnego

(ust. l i 2) należy przyjąć wartość typowego asortymentu

..:..

3. Okresy używalności odzieży powinny być ustalane 'VI

odzieży przydzielanej na określonym stanowisku pracy w damiesiącach kalendarzowych, a odzieży odeplonej, wydawanej

' nym z,akładzie.

na sezon zimowy - w liczbie o'kresów :zimowych. Okres uży­

§ 12. l . Zakład pracy może przydzielić pracdw~kom

walności poszczególnych przedmiotów odzieży' liczy się orl

dnia ich wydania pIacownikowi.

używaną odziez lub sprzęt, jeżeli przedmIoty te są nadal przy.

datne, czyste i 'zdezynfekowane. Przy ustalaniu okresu uży­

4. Kierownicy zakładó,w pracy w uzgodnieniu z radą zawalIiości używanej odzieży roboczej należy uwzględnić stokłarlową mogą dla stanowisk pracy; na których występuj'l

pień rzeczywistego jej zużycia.

spe,c yficzne warunkj pracy, przedłużyć lub skrócić okres uży­

"

walności odzieży rob0czej nie więcej niż o 258 /0 okresu ustalonego w resortowej hlb branżowej tabeli .norm odz,[eży

i sprzętu.

. .

§ 8. Spnętochronyosobistej może być używa-ny . tylko

przez okres ws)cazany w instrukcji producenta. W razie niewsUzania takiego okresli pne2'; producenta okres używal­

. ności sp;zętu ustala zakład pracy•

•

2. Używa.na odzieŻ robocza paw1nna być wydawana

przede ' ws~ystkim

1) . pracownikom n.o wo przyjm!?wanym, sezon!,!wym, pracowni.lwm zatrudnionym przy pracach wyk,enywanych doraź·

. nie, ił także powodujących w dużym stopniu zabrudzenie,

oraz

2) jako odzież zastępcza na czas prania i 11'eperacji•

~onitor

'-226 , -

Polski Nr 15

§ 13.

1. Do wykonywania

krótkotrwałych

prac

Poz . .102

§ 18. 1. W [CIzie rozwiązania stosunku pracy, pracownik

oraz

czynności inspekcyjnych przydziela się odzież i sprzęt; zwane

ohowiązany

"odzieżą i sprzętem dyżurnym". Odzież i sprzęt dyżurny

otrzymują również pracownicy oddelegowani czasowo lub na

stałe do prac społecznych na terenie zakładu.

i sprzętu.

2. Odzież i sprzęt dyżurny są przydzielane w ok,reślonej

ilości poszczególnym jednostkom organizacyjnym (np. oddział,

wydział, statek, sklep). Jednostki te są obowiązane po syste- ·

matycznej konserwacji i dezynfekcji odzieży i sprzętu dyżur­

nego.

§ ' 14. Studenci i uczniowie odbywający w zakładzie Zdjęcia praktyczne i praktyki zawodowe otrzymują na ten okres

odzież i sprzęt według norm przewid21ianych dla stanowiska,

ną którym odbywają zajęCia lubpraMyki: W razie używania

. własllego .obuwia roboczego'- ,studenci i uczniowie mogą

.otrzymać ekwiwalent na zasadach ustalony.ch w § 11 _ust. 2

'pkt 2..

.

§ 15. W razie przeniesienia pracownika na 'stanowisko

pracy, na którym przys~uguje inne , wyposażenie w odzież

. i 'sprzęt, pracownik obowiązany jest zWróCić nie przewidziane

cna danego stanowiska przedmioty odz:ieży Lsprzętu, a zakład

pracy . obowiązany jest ,"przydzielić pracownikowi przedmioty

odzieży i sprzętu stosownie do norm dla nowe,go stanowiska

pracy.

§ i6.

W Iazie utraty, zniszcze'nia lub przedws::zesnego

zużycia odzieży bądż sprzętu zakład pracy obowiązany jest

wydać pracownikowi niezwłocznie odzież. i. sprzęt przewi~a­

ny w tabelach norm. Jeżeli utrata; zniszczenie lub przedwczesne zużycie ' przedmiotów odzieży lub sprzętu nastąpiło

z winy pracownika ~ pracownik obowiązany jest uiścić kwotę równą

nie zamortyzowanej

części

wartości

bądż zniszczonego pn:edmiotu odzieży lub sprzętu.

utraconego

•

1. Obowiązki związane z bieżącą kons&wacją

przydzielonej pracownikom odzieży roboczej określają kierownicy zakładów pracy na podstawie ustaleń jednostki nad§ 17.

l

rzędnej.

'2. Konserwacja odzieży ochronnej .oi sprzętu 'ochro.ny oso-o

bistej oraz naprawa i pranie odzieży należy ' do obowiązków

zakładu pracy. .

.

3. Jeżeli zakład pracy nie ma mo:Wwości prania i naprawy odzieży roboczej - może zlecić pracownikom pran:ie

i naprawę tej odzieży (z wyjątkiem naprawy obuwia) we

własnym zakresie i wypłacać z tego, tytułu ekwiwalent pieniężny. Wypłata ekwiwalentu może być wstrzymana w razie

stwierdzenia,. że odzież nie jest prana lub naprawiana. Jeżeli

w ciągu miesiąca ' kalendarzowego pracowniknieżależnie , od

przyczyn (np. urlop, zwolnienie lekarskie, ćwiczenia wojsko, we) ' nie przepracował w zakładzie żadnego dnia, ekwiwalent

za pranie odzieży pracownikowi nie przysługuje.

.

4. Zakład pracy w uzgodnieniu z radą zakład 9.-wą może

zainiast wypłacania ekwiwa lentu pie.niężnego za ~ranie i naiPrawę odzieży -roboczej wydawać środki piorące ' (mydło,

Jllroszki) o wartości równej wypłacanemu ekwiwalentowi.

l

5. Nie moie być zlecąna pracownikom do prania i na!prawy we własnym zak.resie

a) _ odzież . drelichowa skażona substancjami toksycznymi

i innymi substancjami szkodliwymi dla zdrowia,

. b) odzież o dużym stopniu zabrudzenia substancjami trud,nymi do prania, jak np. odzież używana przez smarowni~

ków, kanałowych, mala.rzy,

c) odzież watowana, .

. d) odzież dyżurna.

jest zwrócić zakładowi pracy przedmioty odzieży

2. Pracownik może przejąć na własność

odz,ież roboczą za zwrotem kwoty równej nie zamortyzowanej wartości tej odzieży,

2) obuwie robocze i ochwnne za zw:rotem kwoty ustalonej

przez .kierownika zakładu pracy, który może stosować

1)

bonifikatę,

z wyjątkiem odzieży i obuwia skażoneg.o substancjami sZikOod'liwymi.

3.

.a)

b)

c)

Odzież robocza nie

podlega zwrotowi w razie

przejścia pracownika na emeryturę lub rentę,

pracownika,

przed rozwią.zaniemstosunku pracy

przez okres przekraczający 75'/0 okresu używalności

.określonego w tabeli norm,

d) zużycia odzieży przed upływem ustalonego o-kren

z przyczyn od pracownika niezale~nych .

śmierci

używania odzieży

§ 19.1. Kierownicy zakładów pra·cy obowiązani są

przydzielać pracownikom zatrudnionym na o'kr.eślonych

stanoWiskach pracy odzież i sprzęt zg,odnie z . oboWią.z'u- ' .

jącą tabelą norm odzieży i sprzętu,

2) ustalać zakres wyposażenia w odzież i sprzęt dla stanowisk pracy nie .objętych ramową resortową lub branżowi,l

tabelą 'Dorm, biorąc pod uwagę wyposażenie przewidziane

w tych tabelach dla najbardziej zbl-iżonego pod względem

technologii i wa,runków pracy stanowiska pracy,

3) przydzielać pracownikom dodatkową ' odzież i sprzęt w '

razie zmian w procesie techniczno-produkcyjnym lub Vi

organizac}i danego stanowiska ,pracy ouz w innych wypadkach, w których dodatkowa odzież i sprzęt niezbęd'ne

są ze względ u., na bezpieczeństwo i higienę pracy,

4) wstrzymywać w ' uzgodnien,iu z radą zakładową całkowi­

Cie lub częściowo wydawanie odzieży i sprzęlu w razie

wprowadzenia zmian w procesie techniczno-produkcyjnym lub w organizacji danego stanowiska pracy, eI,iminującycq uprzednie zagrożenia,

5) wy.dawać w uzgodnieniu z radą zakładową lub na jej

wniosek szczegółowe instrukcje gospoda:rowa.nia odzieżą

1)

?

,j sprzętem,

odpowiednde' zaopatrzenie zakładu pracy w

i sprzęt oraz ich przechowywanie i konserwację,

7) prowadz.ićanalizę przydatności i funkcjonalności 5tOSO. wanych na poszCzególnych stanowiskach pracy wzorów

odzieży i sprzętu,

8) kontrolować stan od7!ieży j sprzętu z'najdującego się w

używa'ni'u pracowników.

6)

zapewnić

odzież

2. Stale zmiany , w zakresie wyposażenia w odzież

i sprzęt, o których ' mowa w ust. 1 .pk·t 2~4, z wyjątkiem

ochron częśoiowych, kierownicy zakładów pracy obowiązani

są zgłaszać jednostkom nadrzędnym w celu aktualizacJi tabel branżowych lub resortowych. Obowiązek 'te,n nie dotyczy

zakładów pracyst05ującyćh zakłądowe tabele no-rIt1 odzieży

i sprzętu.

•

Zaracjonal,ną gospodarkę odzieżą i s'przętem w zapracy .odpowiedzialni są kierowniGy zakładów pracy •.

§ 20.

kładach

§ 21.

Zarządzenie

wchodZIi w żyC'ie. z dniem ogloszen:fa.

.

\

.Przewodniczący Komitetu Pracy i Płac: w z. Z. Dudziils,k i

•

.;

' .