Zarządzenie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 5 lutego 1970 r. w sprawie ochrony zdrowia pracowników zatrudnionych w podziemnych zakładach górniczych przed działaniem pyłów.

§ 2. W rozumie1liuzar:z.ądzenia: ,

§ 5. 1. Badariia pokładu wę g la lub ' jego części pod

ziarna węgla przechodzące przez względem zagrożenia wybuchem pyłu węglowego powinny,

sito o wymiarach oczka równym 1 X 1 mm,

być pr zepr owadzane n i ezwł oc znie po udostępnieniu pokładu

2) pokładem węgla, zagrożonym wybuchem pyłu węgl·owe­

i wykonaniu wyrobisk górniczych w stopniu umożliwiajągo jest pokład, w którym na obszarze górniczym zakła­ cym przeprowadrzenie pomiarów i badań.

du górniczeg.o stwierdzono zawartośćczęśC'i lotnych w

2. Do czasu zaliczenia przez okręg()wy urząd górniczy

lpokładu węgla lub jego części oraz wyrobisk górniczychdó

węglu wyższą niż 12% w be'z wodneJ, bezpopiołowej substancji w ęglowej,

_

odQ>owiedniej klasy zagrożenia pyłowego obowiązują zasady,

, 8) ' pył węglowy po·thodllący z pokładu zagrożonego wybuustalone dla klasy B zagrożenia pyłowego.

chem pyłu węglowego jeSlt bezplecrzny, jeżeli zawiera

§ 6. 1. Okręgowy urząd górniczy dokonuje zaliczenia

a) części niepalne stałe po,chodzenia naturalnego w Ho- 'Pokładów węgla oraz wyrobisk górniozych do odpowiednich

ści co najmniej: 10% w polach niemetanowych lub

klas zagrożenia pyłowego na wniosek kierownika ruchu za..

80% w polach metanowych albo

kładu górniczego.

b) wodę wolną pochodzenia naturalne.go w ilości unie2. Okręgowy urząd górniczy może nakazać , złożęnie W.

możliwiającej ;prze.noszenie wybuchu 1 pozbawiającej

omac'Z'o nym terminie wniosku, o którym lIlowa w ust. 1.

pyl węglowy całkowicie lotności,

3. Przepisy ust. 1 i 2 mają odpowiednie zastosowania

4) pyłem węglowym niebezpiecznym jest pył nie OO<%>owiaw razie zmiany zaliczenia d.o poszczególnych klaszagroże­

dający warunk.om określonym w pkt 3.

'

rua.

§ 3. 1. Ustala się dwie strefy zagrożenIa wybuchem py§ 7. Wniosek, o którym mowa w § 6, powinien zawie. łu węglowego.

,

'

rać u'lasadnienie pwp6zycji zaliczenia pokładu. jego częścl

2. Strefa I obejmuje wyrobiska górnicze - znajdujące s.ię oraz wyrobisk górniczych do określonej klasy zagrożenia;.

' 'W zasięgu do 300 m w poJach nieme.tanowych albo do 500 m , a w szczególności

rw polach metanowych od miejsca możliwego zapoozątk:owa­

-1) charakterystykę pokładu lub jego częśoi z uwzględ:nie­

nia wybuchu pyłu węgloweg.o.

niem zagrożenia metanowego,

.3. Strefa II obejmuje wszys,bkie wyrob1ska gómicze pO'Za

2) opis czynników, mających związek z zagrożeniem wyzasięgiem strefy I.

buchem pyłu węglowego,

4. Za miejsca możl'iweg'o zapoczątk'owania wybuchu

3) określenie stosowanych zabezpieczeń przed wybuchem

u:~naje się

pyłu węglowego,

1) miejsca wykonywania robót strzałowych,

4) wyniki pomiarów i ewentualnych badań,

2) miejsca stw:ierdzonych nagromadzeń meta'lllU w Hośd

5) oznaczenie propon1owanej klasy zagrożenia pyłowego.

10f0 i powyżej.

§ 8. 1. W stósunku do pokładów węgla lub ich częśd

3) czynne pola pożarowe,

zaliczonych przed dnie'm wejścia w życie zarządzenia na poo4) wyrobiska o nachyleniu powyżej 10° z czynnym przestawie dotychczasowych p.rzepisów do odpowiednich klas

wozem kołowym, w których znajdują się kable elektrycz- zagrożenia pyłowego - wl1ioski, o których mowa w §6, pone i inne elektryozne przewody energetyożne.

rw1nny być złożone do okręgowych urzędów górniczych , w

§ 4. 1. Pokłady węgla lub ich części zagrożone wybuterminie nie przekraczającym trzech miesięcy od dnia wejchem pyłu węglowego Oraz wyrobiska górnicze dzieli się na ścia w żyoie zarządzenia .

/klasy A i B 'bilgrożenia pyłowego.

2. Zaliczeń pokładów węgla lub ich częśCi ' oraz wyro2. Do klasy A zagrożenia pyłowego zalicza się pokłady

bisk górniczych do odpowiednich klas zagrożenia pyłowego

węgla lub ich części oraz wyrobiska gór'n ieze, w których

na podstawie prżepis6w zarządzenia okręgowe urzędy 'gór1) nie występuje niebexpieczny pył węglowy lub

nicze powinny dokonać w terminie nie przekracllającym

2) w strefie I nje ma oddnk6w wyrobiSlk dłuższych niż sześciu · miesięcy od' dnia wejścia w życie zarządzenia.

30 m zniebez,piec.znym pyłem węglowym.

3. Do czasu dokonania zaliczeń ()kreślony:ch , w ust. 2

3. Do klasy B zagr02:enia pyłowego zalicza się pokłady

obOlWiązują dotychczasowe zalic,z enia i rygory z nimi zwią­

/Węgla lub ich c'Zęści oraz wyrobiska górnicze, w których

zane.

1) występuje niebezpiecmy pył węgl()wy lub

§ 9. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

2) w strefie I są oddnki wyrobisk z niebe.~ecznym pyl.em

węglowym dłużs'Ze nit , 30 m.

Prezes Wyższego Urzędu Górniczego: E. Glabow~kl

1)

pyłem

węglowym

są

52

ZARZĄDZENIE PREZESA WV2:SZEGO URZĘDU GÓRNICZEGO

z dnia 5 lutego 1910 r.

w sprawie ochrony zdrowia pracowników zatrudnionych w podziemnych zakładach górniczych przed działaniem pyłów.

Na podstawie § 236 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady

Ministrów z dnia , l sierpnia 1969 r. w sprawie bezpieczeń­

stwa, i higieny pracy , oraz bezpieczeństwa pożarowego w

. podlZiernnych zakładach górniczych (Dz. U. Nr 24, poz. J 16)

lZarząd2a się, co następuje: .

§ 1. ;- Zarządzenie określa

1) sposób i częstotliwOoŚć przeprowadzania pomia,r ów zapy, lenia , powietrza oraz przeprowadzania analiz pyłu,

2) . wytyczne ,dopuszczalnego za pylenia powietrza kopaln:ianeg'o,.

3) zasady

grożenia

podziału wyrobisk na odpowiednie stopnie zaze względu na zapylenie oraz zawartość ' wolnej

krzemionki w pyle. ,

4) zasady , profilaktyki , tec~icznej dla ochrony pracown~­

.ków przed pylicą.

§ f. ' Przepisy zarządzenia stosuje ~ię: _

1) w_ podziemnych wyrobiskach oraz

2) w pomiesztzen!achna powierZchni związanych ' bezpośre.dnio z prowadzeniem ruchu 'w podziemńych - wyrobi~

~a~

-

, ,

·Monitor Polski Nr 5

-

-

Poz. 52

podziemnych zakładów górniczych, w których występuje lub biskach (§ 2 pkt 2) pomiary zapylenia powietrza wykonuje

zapylenie powietrza oraz w których zatrudnia

się w sposób określony w § 5 ust. 1 dla ka±dego stanowiska

się pracuwników .

pracy.

2. Stanowisko pracy oznacza strefę o promieniu 10 m

§ 3. 1. Pomiary zapylenia powietrza wykonuje się sposobem konimetryczD} m, określając ilość ziarn pyłu w 1 Cml . wokół stałego miejsca zatrudnienia pracownika.

'powietrza (Z/cml ), przy czym liczy się wyłącznie pyły o śred­

§ 7. Wyniki pomiarów zapylenia powinny być notowanicy ziarn 5 mikrometrów i mniejsze.

ne w książce zapylenia powietrza.

2. Do pomiarów zapylenia powietrza należy stosować

§ 8. 1. ,Wolną 'krzemionkę w pyle oznacza się w drotylko taki sprzęt pomiarowy, którego typ został do puszczo- dze analizy chemicznej. Sposób wykonywania analiz chemiczny do użytku przez Wyższy Urząd Górniczy po zasięgnięciu

nych ustala Główny Inspektor Sanitarny po zasięgnięciu opiopinii Głównego Instytutu Górnictwa.

nii Głównego Instytutu Górnictwa.

§ •. 1. Pomiary zapylenia 'powietrza wykonuje się w

2. Stosowanie innej. niż określona w ust. l ' metody ozna" miejscach określon}'(;h w § 2.

czania wolnej knemionki w pyle wymaga zgody Głównego

2. Pomiary powinny być wykonywane

Inspektora Sanitarnego, wyraż{)nej po zasięgnięciu opinii

1) raz na dwa miesiące - w miejscach, w których wykoGłównego Instytutu GÓrnktwa.

nuje s'ię czynności urabiania i ładowania, oraz w miej§ 9. Pył do analizy na zawartość wolnej krzemionki poscach, w ktÓrych w istniejących warunkach geologiczno- winien być pobierany bezpośrednio z powietrza, w miejscach

górniczych lub technicznych może wystąpić zapylenie

określonych w § ~.

pf'zekraczające dopuszczalne wartości, okre,ślone w § 12,

§ 10. Analizy pyłu na zawartość wolnej krzemionki po2} raz na czte.T Y miesiące - w innych miejscach niż okrewinny być przeprowad'lane w okresach ' ustalonych w § 4

ślone w pkt 1.

ust. 2 i 3.

3. Pomiary należy również · wykonywać każdorazowo po

§ 11. Pomiarów zapylenia powietrza oraz pobierania pyrozpoCtlęciu noweg(J wyrobiska górniczego, a tpkże po odda~

łu do analizy na zawartość wolnej krzemionki powinni doniu do ruchu nowego obiektu albo urządzenia, przy których

konywać wykwalifikowani pracownicy.

pracy może wyst~pić zapylenie pOwietrza.

§ 12. Zależnie od zawa'rtości w pyle ' wolnej krzemionki

§ 5. 1. W podziemnych wyrobiskach (§ 2 pkt l) pomiar

ustala się nastę-pujące dopuszczalne wa,rtości zapylenia pozapylenia powietrza wykonuje się przez pobranie co najmniej

wietrza kopalnianego

czterech prób konimetrem w odstępach co 10 minut w czasie ruchu w wyrobisku.

Liczba ziarn pyłu o śred­

2. Pomiary, o których mowp w usl. 1, powinny być wy~

nicy 5 mikrometrów

Zawartość wolnej

ik-onywane w sferze oddychania Ctlłowieka w odległości

krzemionki (Si0 2)

i mniejszych w 1 cm s po5-20 m od najbliżSllego źródła zapylenia. W razie stosowaw pyle wOlo

wietrza, mierzona dolilia wentylacji opływowej pomiary powinny być wykonywapuszc'lon ym k onimetrem

ne pO'la źródłami zapylenia.

3. Oprócz pomiarów określonych w ust. 1 i 2 należy

wykonać dodatkowe pomiary przez pobranie trzech prób ko1100

poniżej

5

nimetrem w wyrobiskach koryta.rzowych

od 5 d,o 15

800

l} doprowadzających powietrze do ścian - w odległości

powyżej ,15 do 25

600

10 m przed skrzyżowaniem ze ścianą,

powyże j 25 do 50 ,

300

2) d,rążonych przy zastosowaniu wentylacji lutniowej ssą­

powyżej 50

180

cej - w odległości 20 m od cZ'oła przodka,

3) drążonych przy zastosowaniu wentylacji lutniowej tło­

czą~ej - przy wylocie lutnioCiągu.

§ 13. Podziemne wyrobiska J§ 2 pkt l} dzieli się, ze

§ 6. 1. W pomieszczeniach na powierżchni zwjązanych

względu na zapylenie oraz zawartość wolnej krzemionki w

bezpośrednio! prowadzeni~m ruchu w podziemnych wyropyle. na następujące stopnie zagrożenia

może wystąpić

Zawartość

Stopień zagrożenia

5

I ' od '5 do 15

poniżej

poniżej

poniżej

poniżej

poniżej

550 Z/cm

400 Z/cm'

300 Z/cm'

150 ZJeml

100 Z/cm

400-800 Z/cml

300-600 Z/cm'

150-300 Z/cm'

poniżej

-

pierwszy

,drugi

trzeci

wolnej krzemionki (Si0 2) w pyle w G/o

'

550-1100 Z/cml

I

I

powyżej

15 do 25

I

powy'Żej

25 do 50

I

I

powyżej

50

'

100-180 Z/cms

.powyżej

powyżej

,powyżej

Ipowyżej

'Powyżej

1100 Z/cml

800 ZJcm l

600 Z/cml

300 ZIemi

180 Z/cml

§ 14. Wszystkie podziemne wyrobiska (§ 2 pkt l) powin§ 16. O zaliczeniu podziemnych wyrobisk do pos:zczeny być przez kierownika ruchu zakładu górnic7ego zalicz'one gólnych stopni zagrożenia powinny być zawiadomione zaindo odpowiednich stopn.i zagrożenia, określonych w § 13.

teres-owane osoby dozoru ruchu zakładu górniczego oraz kie§ 15. Zalic'lenfa podziemnych wyrobisk do poszczegól- rownik właściwej lekarskiej przychodni przyzakładowej (lenych stopni zagrożenia dokonuje się na podsta wie oblicze- karz sanitarno-przemysłowy) dla ustalenia rozmiaru i zakrenia średniej arytmetyc:z.nej wyników trzech kolejnych po_ ....su profilaktyki.

mia,r ów zapylenia powietrz.a oraz wyników trzech kolejnych

§ 17. W żale±ności od wyników pomiarów zapylenia poanaliz pyłu na zawartość wolnej krzemionki, dokonanych w wielrza I analiz pyłu na zawartość wolnej krzemionki oraz

okresach C-lasu ustalonych w § 4 ust. 2 i 3.

ustalonych stopni zagrożenia, kiewwnik ruchu zakład,u aórni-

-

MonitoJ Polski Nr . 5

Po'Z.52 i 53 /

104

czego powIlllen - przy uwzględnieniu warunków naturalnych

. i technicznych - stopować kompleksowo odpowiednie metody zwalczania zapylenia pow ietrza, polegające w szczególńości na

1) wielceniu otworów w skał1lch z zastosowaniem przepłuczki wodnej lub odsysania zwiercin na sucho,

2) odpa la niu olwo,ów stlZa/owych z przybitką wodną,

3) wykonywaniu robót strzałowych a wypełnieniem otworów s·trza/owych wodą pod ciśnieniem,

4) stosowaniu zapór z dyszami zraszającymi' w czasie odpalania ot worów strzałow ych,

5) wyposażeniu maszyn powodujących zapylanie w urzą­

dzenia zraszające lub odpylające,

6) wtłaczaniu wody do calizny pokładów węgla kamiennego,

7) zraszaniu dyszami wodnymi przesypów i wysypów oraz

'tras odstawy i przewozu urobku,

8) zmywaniu lub usuwaniu pyłów osiadłych.

§ 18. Zabrania się

1) wiercenia otworów st.r zalowych za pomocą wiertarek

udarowo-obrotowych ' w skałach zawierających wolną

krzemionkę bez stosowania przepłuczki lub odsysania

'Zwiercin na sucho,

. 2) stosowania maszyn i urząd~eń, które w c.zasie pracy powodują zapylen'ie powietrza i nie są wyposażone w

sprawnie działające urządzenia zraszające lub pyłochłon­

ne albo w inne . urządzenia zapobiegające powstawaniu

'Pyłu lub unieszkodliwiające jego działanie,

3) stos'owania niesp.rawnie działających urządzeń dla zwalczania zapylenia powietrza.

§ 19. Stosowane urządzenia do zwalczania zapylenia po'W'ietrza powinny unieszkodliwiać przede wszystkim pyły

() średnicy ziarn 5 mikrometrów ł mniejsze.

§ 20.

Do zwalczania zapylenia powietrza wolno stoso-

wać tylko takie śr:>dki chemiczne, które' zostały dopusz'c zo-

ne do użytk u w zakładach górniczych pr zez Głównego I<nspektora Sanitarnego.

"

§ 21. Wod a stosowana do uf7ą dze ń zraszających powinna pod względem bakt erio logicznym odpowiadać normom

ustalonym dla wody d·o picia.

§ 22. 1. Zatrudnianie pracowników

1) w wyroblskach podziemnych, w których zapylenie powietrza przekracza wartości określone w § 12, oraz

2) w pomieszczf'niach na powierzchni (§ 2 pkt 2), w których

zapylenie powietlza przekracza powszechnie obowiąvują­

ce normy zapy lenia

- pomimo stosowania wszystkich dostępnych środków zwalczających zapylenie albog'dy z przyczyn naturatnych-l'ub

technicznych nie można wszystkich takich środków stosować - jest dozwolone tylko przy stosowaniu odpowied,Ii'ie- .

go sprzętu ochrony osobistej dróg oddechowych.

'o

2. Wolno stosować dla ochrcmy dróg oddechowych pi<Zlad

szkodliwym działaniem pylć>w tylko taki sprzęt ochron-y osobistej. którego typ został d,opuszczony do użytku przez .c!~­

traJny Instytut Ochrony P r a c y . ' ";0

§ 23. Zabrania się wypo·sażania pracowników w nies-pr·awo"

nie działający . lub nienależycie konserwowany sprzęt ochrony osobistej dróg oddechowych oraz używania przezpracowników takieg'O Siprzętu.

.

'

, ,;-'

§ 24. W uzasadnionych wypadkach Prezes WyŻS'lf'1'<>

Urzędu Górniczego na wniosek właściweg.o ministra w

:rumieniu z Głównym Inspektorem Sanitarnym może zezwoliĆ

na odstępstwa od przepisów nin-iejszeg·o zarządzenia.

§

Zarzą.dzenie wchod~i w życie z ' dniem~ ogłoszenla:~

pofR'-

25.

Prezes Wyżs:;'ego Urzędu Górniczego: E. Grabow~.kl

53

OBWIESZCZENIE PREZESA CENTRALNEGO URZ~DU JAKOSCI I MIAR

oz dnia 31 stycznia 1970 r.

w sprawie ogłoszenia przepisów l instrukcji o

Na pod,stawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca

1966 r. o miarach i narzędziach pomiarowych (Dz. U. Nr 23,

!poz. 148) podaje się do wiarlomości, co następuje

Lp.

Tytuł

Wydaolle zostały następujące przepisy i i·nstrukcje onapomiarowych, zamieszczone w Dzienniku Urzędo­

wym Centralnego Urzędu Jakości i Miar

1

2

1

Zarządzenie nr 84 Prezesa Centralnego Urzędu Jakości

i Miar z dnia 11 września 1969 r. zmieniające przepisy

legalizacyjne o pojemnikach dokład,niejszych

Przepisy

pipetach do butyrometrycznego badania mleka pełnego lub śmietany i pipetach do bakteriologicznego badania mleka z dnia 16 września 1969 r.

Zarządzenie nr 91 Prezesa Centralnego Urzędu Jakości

i ~1iar z dnia 23 pażdziernika 1969 · r. zmieniające przepisy o kontrolnych szerokopasmowych woltomierzach elelktronicznych małej i wielkiej częstotliwości

.

Zarządzenie nr 92 Prezesa Centralnego Urzędu Jakości

i Miar z dnia 23 pażdziernika 1969 r. zmieniające przepisy o użytkowych pipetach Westergreena

-2

-3

--

"

pomiarowych.

rzędziach

Dziennik Urzędowy

Data. od której przeCUJiM

- - pis bądż instrukcja

obowiązuje

nr

poz.

przepisów bądż Instrukcji l data ich ustanowienia

--

narzędziach

3

4

l?

3,325/2,1

-

°

5

-

Uchylone

przepisy

i instrukcje

-

6

--

16 lutego 1970 r.

--

19

3,3452/1

15 lutego 1970 r,

30

3,993/1,1

16 marca 1970 r.

31

3,344/1,1

16 marca 1970 r.

,

-

Prezes Centralnego Urzędu Jaltości i Miar: Z. 'Ostrowskl

l

----------------------------------------------------~--------~

'~

.

Tłoczono z polecenia Prezesa RadV Mlnl~lf6w

.. o~,

w Zakładach Graficznych "Ta.mka". Z'akład nr 1. Warszaw.a, ul. Tamka 3.

Zam. 5.

Cena 2.40 d