Zarządzenie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 29 stycznia 1970 r. w sprawie ustalania kryteriów zagrożenia wybuchem pyłu węglowego w podziemnych zakładach górniczych.

§ 4. 1. Okręgowy UI'Ząd górniczy może zalic.zyć złoże

.Lub jego c.zęŚć dOI wyższej kategorii zagr'ożenia wyrzutami

g,a zów i skał, jeżeli zostaną stwielTdzlone ok'olliozności zwięk­

szające stan tego zagrożenia.

2. . Okxęg,owy ur.ząd górniczy może zaliczyć złoże węgla

kamienneg-Q lub j€,gQ część do niższej kategorii zagroż e;nia

/Wyrzutami gazów i sk.ał, jeżeli złoże lub jego część jest od-

podziemnych zakładach górniczych górnictwa węglowego

Dolnośląskim Zagłębiu Węglowym oraz w podziemnych

IZIilkładach g6r.niczych górnictwa soli.

2 Użyte w zarzą,~eniu określenia "wyrzuty galz ów

i skał" oraz "nagłe wypływy gaz6w" oznaczają wyrzuty

dwutlenku węgla i ' skał, metanu i skał lub mieszaniny tych

gaz6w, jak r6WlIlież innych gazów pochodzenia naturalnego,

a także nagłe wypływy ga'Z6w . .

§ 2. 1. Ustala się dla złóż węgla kamrlennego lub ich

!Części C'Ztery kategorie zagrożenia wyrzutami gazów i skał.

2. ZŁoża węgla kamiennego lub ich części zalicza się

l) do pieTws~j kategorii zagrożenia wyrzutami gazów

l skał, jeżeli

a) nie występują WY'f2luty gaz6w l skał, lem stWierdz onQ w ()tworze badawczym nadc.iśnienie dwutlenku

węgla nie większe od 0,3 atm albQ metanu nie więk­

sze od 0,8 a.tm, lub

b) stwierd'Zono ohoc;iażby jeden nagły wypływ gazów,

2) do dxugiej kate'g ori! zagrożenia wyrzutalllii ga,z ów l skał,

. jeżeli stwierdzoIliO

a) ,w Qtworze badawc'Zym naddśnieillie dwutlenku węgla

powyżej 0,3 atm albo metanu powyżej 0,8 atm lub

b) chociażby jeden nie tłumiony wyrZiut gazów i skał,

przy którym Ziostała wyrzucooa p()za kawernę wyr-nutową masa dOI 200 ,t skał,

3) do trzecdej kategorii zagrożenia wyrzutami garzów i skał,

jeżeli s-ŁwierdJwno chociażby jeden nie tłwn-i'ony wyrzut

galz ów iskał, przy którym została wyrzucona poza kawernę wyrzutową masa pcmad 200 t skał,

4) do czwartej kategorii za,grQżenia wyrzutamlgazów i skał,

. jeżeli istnieją wanmki żali~enia do trzeciej kategwii,

a zagrożenie występuje w warunkach szczególnych, polegających przede wszystkim na wielkości wyrzut6w, ich

częstotliwości ()raz dużej ilości gazów wydzielających się

w czas'ie wyrzutu.

,

3. l>ny Qkreślaniu grani~nych wa-rtoścd nadciśnienia,

o których ,mOlwa w ust. 2 pkt l lit. a). i pkt 2 lit. a), należy

przyjąć, że występuje nadciŚlnienie dwutlenku węgla 'lub met8ollll, W zaleźnośc1od procentowej przewagi jednegQ z' tych

~azów, Qkreśl,onej w drodze analizy składlU . gazów pobra- n~h z ()tworll bad-awczegQ.

§ 3. 1. Ustala się dla złóż soli lub ich części trzy kategorie zagrożenia wyrzutami gazów i skał.

2 Złoża soli lub ich części zalicza śię

1) dOI pierwszej kategorH zagr,ożenia wyrzutami gazów

Vi

w

Iprężone.

§ 5. 1. Zaliczenia złóż lub ich części do QdlpOlwied:niej

kategorii zag.rożenia wyrzutami gazów i skał dokonuje okrę­

gowy urząd górniczy na wniosek kier,ownika ruchu zakładu

górniczego, zaopiniowany prze,z jednostkę bezpośrednio nadIrzędną nad przedsiębiorstwem górniczym.

2. Okręgowy urząd górniczy może nakazać złoż enie w

oznaczonym terminie wniosku, o którym mowa w ust. 1.

3. Przepisy ust. 1 i 2 mają odpowiednie zastQsowanie

IW razie Zmiany zalicze-n la dOI p()slZczególnych kategorii zagrożenia.

§ 6. 1. Równoc:ześnie z zaliozeniem złóż lub ich części

do odpowiedniej kategolTii za,grożenia wyrzutami gazów i skał

okręgowy urząd górniczy ustala granice pola zagrożonego.

2. Granice pola zagr,ożonego wyrzutami gazów i skal powinny być tak ustalQne, aby pole to obejmowało także

IWszys,tkie wyrobiska lub ich części, w których s k'u tk i wyrzutów gaz6w i skał lub nagłych wypływów gaz0w mogą stanQwić zagrożenie, w szczególności "drogi, kt,ó rymi odprowadzane są gazy, oraz wyrobiska górnicze, w których mogłoby

nast1łipić coOfnięcie się gazów.

§ 7. 1. W-n iosek, Q którym mowa w § S, powinien zawierać

1) ()pis budowy geol>Ogicznej złoża,

2) opis czynników mających związek z wyr7iUtami gazów

i skał i wy.plywami gazów,

3) Qznaczenie prQponowanej kategQrii zagrożenia wyrzutami gaz6w i skał oraz granic pola zagrQżonego wraz

rI: uzasadnieniem;

2. Do wniosku należy załączyć

1) mapy wyrQbisk górniczych w skali nie mniejszej

ł skał, jeżeli

a) nie wystą.piły wyrzuty gazów I skał, lecz stwierd'lJQno chociażby jeden nagły wypływ gazów, lub

.

b) stwie,r dzono swobodny wypływ ' gazów, ale budowa

geQIQgiczna i stosunki gaz()we złoża nie zostały wystarczającQ rozeznane za PQmocą robót górniczych,

2) d,o drugiej kategQrii zagrożenia wyrzutami gazów i skał,

jeżeli stwierdrrono chociażby jeden wyrzut gazów i skał,

niż

1 : 5.000,

2) charakterystyczne p.r zekroje geologiczne,

3) wyniki pomiarów ,' i ewentualnie badań laboratoryjnych.

§ 8. Zarzą.dzenie wchodzi w życie z dniem ·ogłoszenia.

Prezes Wyższego Urzędu Górniczego: E. Grabowski

51

ZARZĄDZENIE

PREZESA WYŻSZEGO URZĘDU GORNICZEGO

z dnia 29 stycznia 1970 r.

w sprawie ustalania kryteriów zagrQżenla: wybuchem pyłu węglowegQ w PQdzlemnych zakładach górniczych.

Na podstawie § 109 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady

Ministr6w z dnia 1 sierpnia 1969 r. w sprawie bezpieczeń­

stwa i higieny pracy oraz bezpieC'Zeństwa pozarOlweg'o w

podziemn lch zakładach górniczych (Dz. U. Nr 24, poz. 176)

żar,ządza się, COl następuje

§ 1. Zarządzenie ustala kryteria oceny zagrożeń wybuch em pyłu węglowego; klasy tego zagrozenia oraz zasady

i sposób zaliczania p okładów w ę gla lub ich części do poszczegóinych klas zagrożenia w podziemnych zakładach górniozych.

' M onitor Polski Nr 5

-102

§ 2. W rozumie1liuzar:z.ądzenia: ,

§ 5. 1. Badariia pokładu wę g la lub ' jego części pod

ziarna węgla przechodzące przez względem zagrożenia wybuchem pyłu węglowego powinny,

sito o wymiarach oczka równym 1 X 1 mm,

być pr zepr owadzane n i ezwł oc znie po udostępnieniu pokładu

2) pokładem węgla, zagrożonym wybuchem pyłu węgl·owe­

i wykonaniu wyrobisk górniczych w stopniu umożliwiajągo jest pokład, w którym na obszarze górniczym zakła­ cym przeprowadrzenie pomiarów i badań.

du górniczeg.o stwierdzono zawartośćczęśC'i lotnych w

2. Do czasu zaliczenia przez okręg()wy urząd górniczy

lpokładu węgla lub jego części oraz wyrobisk górniczychdó

węglu wyższą niż 12% w be'z wodneJ, bezpopiołowej substancji w ęglowej,

_

odQ>owiedniej klasy zagrożenia pyłowego obowiązują zasady,

, 8) ' pył węglowy po·thodllący z pokładu zagrożonego wybuustalone dla klasy B zagrożenia pyłowego.

chem pyłu węglowego jeSlt bezplecrzny, jeżeli zawiera

§ 6. 1. Okręgowy urząd górniczy dokonuje zaliczenia

a) części niepalne stałe po,chodzenia naturalnego w Ho- 'Pokładów węgla oraz wyrobisk górniozych do odpowiednich

ści co najmniej: 10% w polach niemetanowych lub

klas zagrożenia pyłowego na wniosek kierownika ruchu za..

80% w polach metanowych albo

kładu górniczego.

b) wodę wolną pochodzenia naturalne.go w ilości unie2. Okręgowy urząd górniczy może nakazać , złożęnie W.

możliwiającej ;prze.noszenie wybuchu 1 pozbawiającej

omac'Z'o nym terminie wniosku, o którym lIlowa w ust. 1.

pyl węglowy całkowicie lotności,

3. Przepisy ust. 1 i 2 mają odpowiednie zastosowania

4) pyłem węglowym niebezpiecznym jest pył nie OO<%>owiaw razie zmiany zaliczenia d.o poszczególnych klaszagroże­

dający warunk.om określonym w pkt 3.

'

rua.

§ 3. 1. Ustala się dwie strefy zagrożenIa wybuchem py§ 7. Wniosek, o którym mowa w § 6, powinien zawie. łu węglowego.

,

'

rać u'lasadnienie pwp6zycji zaliczenia pokładu. jego częścl

2. Strefa I obejmuje wyrobiska górnicze - znajdujące s.ię oraz wyrobisk górniczych do określonej klasy zagrożenia;.

' 'W zasięgu do 300 m w poJach nieme.tanowych albo do 500 m , a w szczególności

rw polach metanowych od miejsca możliwego zapoozątk:owa­

-1) charakterystykę pokładu lub jego częśoi z uwzględ:nie­

nia wybuchu pyłu węgloweg.o.

niem zagrożenia metanowego,

.3. Strefa II obejmuje wszys,bkie wyrob1ska gómicze pO'Za

2) opis czynników, mających związek z zagrożeniem wyzasięgiem strefy I.

buchem pyłu węglowego,

4. Za miejsca możl'iweg'o zapoczątk'owania wybuchu

3) określenie stosowanych zabezpieczeń przed wybuchem

u:~naje się

pyłu węglowego,

1) miejsca wykonywania robót strzałowych,

4) wyniki pomiarów i ewentualnych badań,

2) miejsca stw:ierdzonych nagromadzeń meta'lllU w Hośd

5) oznaczenie propon1owanej klasy zagrożenia pyłowego.

10f0 i powyżej.

§ 8. 1. W stósunku do pokładów węgla lub ich częśd

3) czynne pola pożarowe,

zaliczonych przed dnie'm wejścia w życie zarządzenia na poo4) wyrobiska o nachyleniu powyżej 10° z czynnym przestawie dotychczasowych p.rzepisów do odpowiednich klas

wozem kołowym, w których znajdują się kable elektrycz- zagrożenia pyłowego - wl1ioski, o których mowa w §6, pone i inne elektryozne przewody energetyożne.

rw1nny być złożone do okręgowych urzędów górniczych , w

§ 4. 1. Pokłady węgla lub ich części zagrożone wybuterminie nie przekraczającym trzech miesięcy od dnia wejchem pyłu węglowego Oraz wyrobiska górnicze dzieli się na ścia w żyoie zarządzenia .

/klasy A i B 'bilgrożenia pyłowego.

2. Zaliczeń pokładów węgla lub ich częśCi ' oraz wyro2. Do klasy A zagrożenia pyłowego zalicza się pokłady

bisk górniczych do odpowiednich klas zagrożenia pyłowego

węgla lub ich części oraz wyrobiska gór'n ieze, w których

na podstawie prżepis6w zarządzenia okręgowe urzędy 'gór1) nie występuje niebexpieczny pył węglowy lub

nicze powinny dokonać w terminie nie przekracllającym

2) w strefie I nje ma oddnk6w wyrobiSlk dłuższych niż sześciu · miesięcy od' dnia wejścia w życie zarządzenia.

30 m zniebez,piec.znym pyłem węglowym.

3. Do czasu dokonania zaliczeń ()kreślony:ch , w ust. 2

3. Do klasy B zagr02:enia pyłowego zalicza się pokłady

obOlWiązują dotychczasowe zalic,z enia i rygory z nimi zwią­

/Węgla lub ich c'Zęści oraz wyrobiska górnicze, w których

zane.

1) występuje niebezpiecmy pył węgl()wy lub

§ 9. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

2) w strefie I są oddnki wyrobisk z niebe.~ecznym pyl.em

węglowym dłużs'Ze nit , 30 m.

Prezes Wyższego Urzędu Górniczego: E. Glabow~kl

1)

pyłem

węglowym

są

52

ZARZĄDZENIE PREZESA WV2:SZEGO URZĘDU GÓRNICZEGO

z dnia 5 lutego 1910 r.

w sprawie ochrony zdrowia pracowników zatrudnionych w podziemnych zakładach górniczych przed działaniem pyłów.

Na podstawie § 236 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady

Ministrów z dnia , l sierpnia 1969 r. w sprawie bezpieczeń­

stwa, i higieny pracy , oraz bezpieczeństwa pożarowego w

. podlZiernnych zakładach górniczych (Dz. U. Nr 24, poz. J 16)

lZarząd2a się, co następuje: .

§ 1. ;- Zarządzenie określa

1) sposób i częstotliwOoŚć przeprowadzania pomia,r ów zapy, lenia , powietrza oraz przeprowadzania analiz pyłu,

2) . wytyczne ,dopuszczalnego za pylenia powietrza kopaln:ianeg'o,.

3) zasady

grożenia

podziału wyrobisk na odpowiednie stopnie zaze względu na zapylenie oraz zawartość ' wolnej

krzemionki w pyle. ,

4) zasady , profilaktyki , tec~icznej dla ochrony pracown~­

.ków przed pylicą.

§ f. ' Przepisy zarządzenia stosuje ~ię: _

1) w_ podziemnych wyrobiskach oraz

2) w pomiesztzen!achna powierZchni związanych ' bezpośre.dnio z prowadzeniem ruchu 'w podziemńych - wyrobi~

~a~

-

, ,

-

"

PO'Z. 50 l ~1

. przy którym zQstała wyrzucona do wyrQbiska masa dlQ

10 t skał, albQ gdy łącz.na ()bjętośćkawern powyrzutowych nie 'przekracza 5 mS,

3) do trzeoiej kategorii zagrożenia wY'l'zutami gazów i skał,

. jeżeli nastąpił chociażby jeden wyrzut gazów i skał, przy

którym została wyrzuoona do wyrobisk górniczych masa

powyżej 10 t skał, albo gdy łączna objętość kawern po/Wyrz.sutowych pI'2ekracza 5 mS•