Zarządzenie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 29 stycznia 1970 r. w sprawie ustalania kategorii zagrożenia metanowego złóż kopalin oraz sposobu ustalania granic pól metanowych w podziemnych zakładach górniczych.

§ 3. 1. Za licze nia złóż węgla kamieąnego lub ich części

do o,d powiedniego stopnia zagr oże nia tąp a niami dokonuje

okręgowy urząd górniczy na wniosek kierownika, ruchu ' zakładu górniczego, za opi niowany przez jednostkę be zpośred­

ni·o nadrzęd,ną nad pr7edsi ębiorśtwem górniczym.

3. Do dr,ugiego st,.pn,ia zagrożen ia tąpaniami zalicz~ się

1) części pokładów sk łon nych do tąpań, w których eksploatacja jest prowadzona w sposób zapobiegający powstawaniu koncentracji napr ęże ń i w których tąpa,nia nie

występowały w ostalnich dW Qch latach prowadze.n ia nieprzerwanej eksploatacji w niezmienionych warunkach

naturalnych i górnicw-technicznych, lub '

2) części pokładów sk!.onn ych do tąpań odprężone przez

wcześmejsze wybranie z podsadzką hydrauliczną pokładu

odprężającego, w których po odprężeniu tąpania nie występują i jeżeli

a) odległość stropu pokładu odprężającego do spągu pokładu odprężonego przekracza sześciokrotną grubość

pokładu odprężającego lub wybranej warstwy w tym

pokładzie lub

'

b) pokład odprężający zalega powyżej pokładu odprę­

2.

1)

Okręgowy

o~naczonym

urząd górniczy może n akazać złożenIe w

termin ie wniosku, o którym mowa w ust. 1.

3. Przepisy lISt. 1 i 2 mają odpowiednie zastos owanie

w rade zmiany zalicze~ia do poszczególnych stopni zagrożenia.

§ 4.

1. Wniosek, o którym mowa w § 3, po·w inien za-

wierać

l) opis budowy geologicznej złoża lub jego części,

2) opis czynników mających wpływ na zagrożenie tąpa­

niami,

3) oznaczenie proponowaneg{) stopnia zagrożenia tąpaniami

wraz z uzasadnieniem.

2.. Do wniosku nBleży dołączyć

1) ma'py pokładowe w skali nie mniejszej niż 1 : S.COO z oaniesi-onymi krawęd.ziami pokł~dów sąsiednich.

./

2) przekroje ' geologiczne" pokładu wskaIi nie mniejszej niż

żonego.

4.

"

Do trzeciego stopnia ' zagrożenia tąpaniami zalicza się

pokłady lub części pokładów skłonnych do tąpafl,

w któpomimo , prowadzenia eksl'loaŁacj! ws.posób zapobiegający koricentracji napręzeń, lub

21' nie odprężone pokłady lub, ich części w filarach ochron" ' nyC'ft ,i op'Orowych oraz inne resztki pokładów skłonnych

do tąpań otoczone zrobami, niez51leżnie od tego, do którego stppnia zagroże'nia tąpaniami , dany pokład był

i

uprzednio zaliczony, lub

3) nie odpręż·one części pokładów 'skłonnych do tąpań, znaj. dujących się w strefach oddziały'waniakrawędzi ~ksploryc~ wystą.pIło tąpnięcie

1 : 200,

'

3} , profile geologiczne

pokładu

wiaJące sytuację geologicmą

,wraz ze skałami przedstaw odległości 60 m od stro-

pu i od spągu pokładu. '

§ 5.

Zarządze,ni~

wchodzi w, ,tycie z dniem

Ogłoszenia.

Prezes Wyższego Urzędu Górniczego: E. Grabowski

,

49

' ZARZĄDZENIE PREZESA wY2SZEGO URZJ;DU GORNlCZEGO

. z dnia 29 stycmia 1970r.

w sprawie ustalaula kategorii zagrożenia metanowego złóż kopalin oraz sposobu ustalania granic pól metanowych

w podziemnych zakładach górniczych.

Na podstaWie § 105 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 1969 r. w s.prawie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz bezpieczeństwa pożarowego

w podziemnych Zakładach gómiczych (Dz. U. Nr 24, poz. 176)

zarządza się, co następuje: '

bisk górniczych w ilości od 5--10 mS/t w przeliczeniu na

średnie dobowe wydobycie,

3) d{) kategorii trzeciej zagrożenia metanoweg{) - jeżeli

stwierd:oono zawart·ość- metanu ' pochodzenia naturalnego

w ilości od 4,s.-:a mS/t w przeliczeniu , na czystą substancję węglową lub wydzielanie się metanu do wyrobisk

§ 1. . Za,rządzenie ustala kategorie zagrożenia meta,n owegórniczych w ilościbd 1~lSm8lt w przeliczeniu na śred'"

go złóż węgla, rud'.i soli ,lub ich części oraz zasady i sposób '

nie dobowe wydobycie,

zaliczania ·tych złóż lub ' ich' częśc,i do ' odipowiedniej kategorii ' ,4} OO ' kategorii · czwarteJiagrożenIa ' metanowego ~ jeżeli '

zag,rożęnia, jak również określa s,p osób ustalania granic pól

stwierdzono ' zawattośćmetanu 'pochodzenia naturalnego

' m.etan&wych w podziemnych zakładach górniczych górnictwa

w ilości .powyżej BmS,/t w przeliczeniu na czystą substanlY:ęg1owego" r.ud ,Lsoli.

, cję , węgłową ,lub wydzielanie, się metanu do " wyrobisk

"

,'

górniczych ' w UoścLpowyże.j.15 mYt · W przeliczeniu na

§' 2.1. - Us,t al,a Sl', ę dla złóż. węgla ' lub' l'ch CZęŚCI' 'czte''ry"

'

'

, ,średnie ,d'obow~ , wydobycie, a , także ' złoża,

w któryc h ,

stwierdzono ;,wys'tępow;a'llie ' fontann metanowych lub wy,. k~tegorie zagrożeniarneta.nowego• •,

2. z'łoża .węgla -lub ich ' części zali~a się

. rzuty metanu,

1) do, kategorii pierwśiejzagrożenii metalIlowego .,..... jeżel,i'

'· 3. Do złóż , węgla lub~ch częśCi, .udostępnianych lub przystwierdzono 1awa.rtość metanu

ze n!ia' naturałnegó gatowywanych cIo eksplo~tacjil stosuje się k:ryter'ium oParte

" wJlości od. O,02"::":'2,Sm·/t W przeli~eniu na czys1ą' sub-' na z,awartości met'anu , pochodzenia· naturalnego w p'rzelicz. e~ ·

. stancję , węglową lub wydzielanie się ' metartudo wyro;;. ' niu' naczystą , substąncję węglową; natomiast do 'złóż' węgła

bisk górnic:Zy~h W' ilościnieprzekraczaji}cej 5 mS/Ł w lub: ich· części będącycb'w. eksploatacji stosuje się kryterium

przeliczeniu na średnie dobowe wydobycie,

'opalie: na . xawa,rlości metanu pochod:ieni-a naturalnego wy-;

2}: do kategorii ' drti1titijzagrozerila ' , metano",,'ęgO , - j:eżeli dxięlaJące~w się do wyrobisk górniczycb wprzeTictenih na

stwierdzonozawatto,sć ' rirelanu pochodzenia naturalnego śr,ednie dobowe wydobycie.. , ' ,

.' .

,

W ilości od 2,~;.5' int/twprzeJtc:~eni1,1 na,c~ystąsub§ 3. 1. Ustala s'lę dla złóż rud l soLi lub ich !częśCi "dwie

"stancję węglową ,' luii ' wydriIelarue. , się ·;metanu ,d·o wyro- kategorie zagrożenia metanowello.

poehoo

'. '.

...

/

Złoża

tOG

rud i soli lub ich części zalicza się

1) do k:.ategorii pierwsze] zagrozenia metanowego -

jeżeli

stwierdzono chociażby w jednym z wyrobisk górniczych

występowanie metaln u pochodzenia naturalnego w powietrzu o koncentracji prze'krBczającej 0,1 %,

2) do kategorii drugiej zagrożenia metanowego jeżeli

stwierdzono chociażby jeden nagły wypływ lub wyrzut

metanu bądź metanu łącznie z innymi gazami pochodzenia naturalnego.

§ 4. 1. W razie wystąpienia metanu w części pOikładu

węgla, pokład ten w obrębie całego obszaru górniczego powinien być zaliczony d'O tej samej kategorii zagrożeni.a metanowego.

.

2. W razie występowania żmian warunków naturalnych

wpływających w sposób istotny na zagrożenie metanowe w

pokładzie węgla (uskoki lub inne zaburzenia geologiczne),

poszczególne jego części mogą być zaliczone do różnych kategorii z?\grożenia metanowego.

§ S. 1. W odniesieniu do złóż węgla lub ich c zęści

1) ilość wydzielającego się metanu GO wyrobisk:. górniczych

w przeliczeniu nasrednie dobowe wydobycie określa

służba wentylacyjąa zakładu górniczego na podstawie

pomiarów ilości powietrza oraz wyników analiz wyko.nanych przez laboratorium zak ł adu górnkzego,

2) określe,nia zawartości metanu pochodzenia naturalnego

w przeliczeniu . na czystą substanCję węglową d,Oik·onuje

Główny Instytut Górnictwa Ośrodek Naukowo-Badawczy do Spraw Bezpieczeństwa GórniQzego ' Kopalnia Doś:wiadc'lalna "Barbara" lub inna jedn.ostka wyznaczona

przez Mini:stra Górnictwa i Energetyki w porozumieniu

z Prezesem Wyższego Ur z ędu Górniczego.

2. Pomiary i pobieranie prób pow ietrza w celu usta,l enia podstawy zaliczenia złoża węgla lub jego części ' do odpowiedniej kateg·orii zagrożenia metanowego (ust. 1 pkt 1) powinny być wykonywane w sposób określony w przepisach

WYdanych przez Ministra Górnictwa i Energetyki w trybie

art. 83 us-t. 1 dekretu z clinia 6 maja 1953 r. - Prawo górnicze (Dz. U. z 1961 r. Nr 23, poz. 113).

§ 6. Badaniametanow'Ości złóż rud i soli lub ich części,

w celu doko,n ar.ia zaliczenia do odpowied.niej kategorii zagrożenia metanowego (§ 3 ust. 2), prze.prowadza Glówny Instytut Górnictwa - Ośrodek Naukowo-Badawczy do Spraw

Be'IJpieczeństwa Górniczego Kopalnia Doświadczalna "Barbara" lub inna jed'n ostka wyznaczona przez właściwego ministra w porozumieniu z Prezesem Wyższego Urzędu Górniczego.

§ 7. Okręgowy urząd górniczy może zaliczyć złoże kopaliny lub jego część do wyższej kategorii zagrożenia metanowego bez względu na ilość wyd.zielającegosię metanu, jeżeli zachocl7.ą okoiic.zności zwiększające stan tego zagrożenia.

§ 8. l. Okrę~{)wy urząd górniczy dokonuje zaliczenia

.złóż kopalin lub ich części do odpowiedniej kateg'<>rH zagro-

Poz. 49 I 50

-

że.nia metanowego na wniosek kierownika ruchu zakładu

górniczego.

2. Okręgowy urząd górniczy może aakazać złożenie w

oznaczonym te rmin.ie wniosku określonego w ust. 1.

3. Przepisy ust. 1 i 2 mają odpowiednie zasŁosowanie w

ra'z ie zmfall1y zaliczenia do poslczególnych kategorii zagro-

~eń.

§ 9. 1. Równocześnie l zaliczen.iem zIoża lub jego części

do . poszczególnych kateg.orii zagrożenia metanowego okrę­

gowy urząd górniczy ustala granice pól metanowych w P'Qszczególnych kategoriach.

2. Granice pola metanowego' powinny być tak ustalone,

aby pole to objęło złoże lub jeg,o częsć o zagrożeniu metanowym łącznie z drogami wentylacyjnymi odprowadzającymi

p'Owietrze z tego pola oraz wyrobiska, w których mooże nastąpić cofnięCIe się gazów.

.

3. Pole metanowe może obejmować poziomy eks:p loata ..

cyjne lub ich częśc.i, jak równi.eż roboty w ' partiach nie rorzciętych.

4.

W metanowym

zakładzie

górniczym

niemetanowa

część złoża może być wydzielona ' ty lko w ' raliie przewietrzania jeJ niezależnym prądem powietrza, zapewniającymiz'O­

lację tej części od pól metanowych.

§ 10. Do wniosku, o którym mowa w § 8, należy załączyć

.

1) w odniesieniu d,o złóż węgla lub ich części - wyniki

hadańo.kreślonych w § 5 ust. 1 pkt 1 lub 2, a w ':odn(esieniu do złóż rud i soli lub ich c·zęści - wynikli badań . ,

określonych w § 6,

. 2) ~nne wyniki-ba.dań i obserwacji, mogące charakteryzować zagrożeinie metanowe,

3) mapę wyrol;}isk górniczych w skaLi nie mmeJS2ej niż

1 : 5.000, z naniesiE'niem proponowanych granic pól m~

tanowych w poszczególnych kategoriach zagrożenia . .

§ 11. 1. W stosunku do złóż kopalin lub ich części zaliczonych przed dniem wejścia w życie zarząct.zenia na podsta-' ..

wie ·dotychozas.owych przepisów do odp()wie<lnich kategorii

zagrożenia gazowego wnioski, o których mowa w § 8, powinny być złożone do okręgowych urzędów górniczych w texminie nie pnekraczająqm trzec,h miesięcy od dnia wejścia

w życie zarządzenia.

2. Zaliczenia złóż lub ich cz ęści do odpowied-niej kategorii za:grożenia metAnowego na podstawie prze.pisów zarzą­

dzenia okręgowe urzędy górnicze powinn'y dokonać . w terminie nie przekraczającym sześciu miesięcy od dnia wejścia

w życie zarządzenia.

3. Do czasu dokonania zaliczeń określonych _w ust. 2

obowią1ują dotychczasowe zaliczenia ora2 rygory z nimi

"związane.

§ 12. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. '

Prezes Wyższego Urzędu Górniczego: E. Grabowski

- 50

ZARZĄDZENIE PREZESA WV:2'.SZEGO URZĘDU GÓRNICZEGO

z d,n ia 29 stycznia 1970 r.

w sprawie ustalania kategorii zagrożenia złóż kopalin wyrzu tarni gazów i skał .oraz sposobu ustalania granlcpól

zagro żonych tymi wyrzutami w podziemnych zakładach górniczych.

§ I. 1. Zarządzenie ustala kategorie zagrożenia wyrzuNa podstawie § 105 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządze nia Pretami gazów i skał złóż węgla ka1Jliennego i soli, lub części

"lesa Rady Minh.lrów z dnia 1 sierpnia 1969 r. w sprawie be'ztych 'l.łóż oraz kryteria zalic7ania złóż lub ich cz·ęści do odpie c.7 eńs! wa i h igteu:y pracy orazbe7.pi e c7eństwa pożarowe­

go w podzkninych ui klćldćlch górnic7ych (m. U. Nr 24. poz. . powiediniej kategorH z.agrożenia, jak również określa sposób

ustalania granic pól zagrożonych wyr:z:utam.i gazów i skał

176) zarząd<za się , co następuje

(

Monitor , Polski Nr 5

-

Poz. 48 i 49

99

atacji i pozostawionych resztek w sąsied,nich pokładach,

nie.zalei.nie od lego, do którego stopnia lagrożenia tąpa'

niami te pokłady lub ich części były uprzednio zaliczone.

kładu odprężonego

nie przekracza sześciokrotnej gru·

lub wybranej warstwy

w tym pokładzie oraz

'b) po odprężeniu tąpania nie występują.

bości

pokładu

odpręi, ająrego