Zarządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 25 maja 1970 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać pracownie rentgenowskie, oraz zasad pracy z aparatami rentgenowskimi.

§ 9. Powierzchnia pomieszczenia, w którym 'z ainstalo(Dz. U. Nr 20, Poz. 1'22) zarządza się, 00 następuje

wany jest aparat rentgenowski do badań strukturalnych, .~

winna wyn·osić c·o najIJ1!liiej 10 m~, a na każdy następny apal

...

§ ' l. 1. Zarządzenie dotyczy prac'owni rentgenowskich

•

, wyposii,ż,onych w aparaty rentgenowskie wytwarz·ające pr'o- . «,at należy przewidzieć dodatkowo 5 m~.

§ 10. W pomies ~czenj.ach,

których zaimtalowan:e są

mieni,owanie X przy nap i ęciu powyiej 8 kV.

.

',' 2. Pracownia rentgenowska może S1ię· składać z pomi'esz- aparaty rentgen·owskie, nie należy umieswzać sprzętów ailli .

urządzeń nie zwiąZanych z pracą tych aparatów.

cżel'l:i.a lub zespołu pomieszczęń przez.nacwnych d.o pracy

§ 11. Zabrania ~ię stos,owania ap,ani.tów rentgenowskich,

'z aparatami re·nt.genowskim:i.

, § 2. Pracownie rentgenowskie nie ' mogą przyle·gać do które .posiadają ekrany nie sprzężone z kołpak~em lub głowicą .

.' :pomieszczeń mieszkalnych.

.

§ 12. Konstrukc1a aparatu rentgenowskie.go do prze- §. 3. 1. Wymiary pomieszczenia ,p T.i icowni, w którym

świetleń pacjentów powinna zapewni,ać zachowanie odlegoo~. ; zl'l:aJduje się diagnostyczny aparat rentgenowski, powiIlJlly ści C<J najmniej ~5 cm od ogniska lampy do śdank·i aparatu.

I

być takie, aby -oś wiązki promieniowania pierwotnego wy§ 13. Kołpaki lub głowice lamp rentgenowskich służą­

, ch~ąeego z lampy tego aparatu była oddal'ona co najmniej cych do celów dtiagn,oslycznych, z wyjątkiem aparatów do

zdjęć zębowych, . powinny być wyposazone w komplet ogral . 0 ' 1,5 m od najbliższej ściany.

2. Powierzchnla pomif'.sIZczen.ia, w ktÓ-rym zains·ta.Jowa- niczników wiązki promieni.owania, dostos-owanych do wielny jest diagnostyqny aparat rent'gen1owski o jednym sŁano- ' , kości pola ' wykonywanego zdjęcia lub prześwietlenia.

wisku pracy, nie powinna być mniejsz'a niż 20· m!, z tym

§ 14. Kołpaki lub głowice aparatów do prześwietleń po-'

'~e na: 'każde następne stanowisko pracy , należy dodatkowo winny być wyposażone w przesłonę, która daje mOŻność reprzewidzieć ..co najmn,iej 10 m 2

.

gulowania wielkości wiązki promieniowania. Przesłona po,.. 3. Za stan'owisko · pracy uważa się zainst,al.owaną na sta- winna być tak skonstruowana, a·by przy jej .maksymalnym

łe ':ląm,.pę rentgenowską lub zespół takich lamp pr.acuj~cych -rozwarciu i przy ustawieniu ekranu w odległości 30 cm od

rów.nocześnie.

.

ścianki n'd' ekranie powstał rilargineso szerok,ości 1 cm nj.e

, ,.-:-4. · P.owierzchni nastawni (stęrowni) i k~biń do r·ozhiera- ·objęty promieniowaniem wiązk:i użytecznej .

t,

nia , się pacjentów nie wlicza się do powie.rzchn.i pomiesz§ 15. 1. Filtracja własna lampy rentgenowskiej i koł­

, _fxeń, .. w . których zainstalowane są apara~y rentgenowskie. paka lub głowicy wraz z .fiHrami dodatkowymi powinna two5. Wymagania ust. 1 i 2 nie mają zastos1owa:n:ia do po- rzyć filtr całkowity o warŁości równoważnika co najmlkiej

1) 2 Il)1Il Al przy napięciach pracy do 75 kV,

mieszczeń, w których są zainstal·owane . di'a g.nostyczne apaAl przy napięciach pracy 75-90 kV,

ra\.y: rentgenowskie d,o zdjęć zębowych lub aparatymałoO­ 2) 3

o~ra71k:owę z obud,owa.ną kabiną d,o zdjęć rentgenowskich

3) 4 mm Al lub 0,25 mm Cu .przy napięciach pracy powyżej 90 kV .

(albo apaTii t y przen'ośne.

.§' 4. Wojewódzki inspektor sanitarny (inspektor sa/nu2. W razie wątpliwości co d.o wartości filtracji wł.asnej

tarąy dlą miasta wyłączonego z województwa) w,łaściwy ze

lampy można przyjąć, że jest OIO.a równa 1 ·m.1f1 Al.

.

3. Jeżeli w kołpaku lub gIowky nie można zmie.I'lliać fil;vyzględu na miejsce~ w którym 'wypos.aża się pracownię rent-: . ge.nowską .znajdującą się na statku morskim lub w ambu- tru, należy n.a stałe założyć filtr odpowiedni dla maksymal. 111l'lSie "rllchomym, może tezwolit na odstępstwa dotycząc·e nego ,napięcia, przy którym pracuje dany aparat.

pomieszćzeń tych pracowni.

. § 16. Kobpaki, głowice lub iIlJlle urządzenia, w których

~.

§ 5. Powie·rzchn.ia pomieszczenia, w którym zainstalowaużywane są lampy rentgenowskie, powinny tak zabez.pieczać .

ny jest d'i ag'n ostyczny aparat rentgeniOwsk,i do zdjęć zębo­ przed promieniowaniem nieużytecznym, aby przy całkowi­

wych, nie może być mniejsza niż 10 m 2 , a na każdy następ­ cie zasl·oniętym okienku <Jraz przy znamionowej wartości

'iny aParat należy dod,afkow,<> przeWidzieć .5 m2 •

wysokiego napięda na lampie i przy prądzje przewidzianym

.§ 6. 1. P.owierzchnia pomieszcze'nia, w którym zainstadla obciążenia ciągłego moc dawki promieniowania nie przelowany ' jest terapeutyczny apa.rat rentgenowski, nie powin- kraczała

. 'lWI być mniejsza n!iż 20m 2 •

.

,

.

1) dla terapii i defektoskopii przy napięciach . powyżej

, 2. W terapeutycznej pracowni ' rentgenov\tskiej nale.ży

150 kV w odległości 1 mod ogniska lampy renŁ'genow-.

łnst:al,ować aparat w taki sposób, aby do chorego był zapewskie j - 1000 mR/h,

niony swobodny dostęp przynajmniej z trzech str-on.

.

2) dla diagnostyki, dla terapi'i z wyłączeniem terapii, o któ3. Pn:epis § 3 ust. .4 stosuje się od pow ie-dni<J.

I Jej mowa w ' pkt 3, oraz dla defektoskopii przy napię­

§. 7, Diagnostyczna i terapeutyczna pracownia rentgeciach do 150 kV w odległości 1 m od ogniska lampy nowska powinna miećzains'talowaną mechaniCzną wentyla100 mR/h,

, cję nawiewno-wyciągową, zapewniającą c,onajmniej 6-krotną

3) dla terapii k~ntakt,o'wej i powierzchni.owej, przy napię­

, wymIanę powietrza na g,oozinę.

c,iach do 60 kV w odległości 5 cm od powierzchni koł- ~

§. 8; 1. PoWierzchnia pomieszczen.ia, w którym zainstapa.ka - 100 mR/h,

,,.

, lowany .jest nastałe przemysłowy aparat rentgenowski, po4) dla badań mikrostruktury . materiałów i pHy analizie

;winna wyn·osić co najmniej 20 m2 •

.

spektraLnej w odJeg1<tści 5 cm <>4 powierzchni kołpaka,

głowicy lub innego urządzenia zabezpieczającego ~

' .' 2, Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli stacjon~my

-. aparat przemysłowy posiada urządzenia ochronne, które za25 mR/h.

bezpieczają przed wyprowadzeniem wiązki promieniowania ·

§ 17. Aparaty do i>rześwietleń powinny być wyposaiolPierwotnego poza obręb aparatu oraz gwarantują moc daw- 'ne w ekran z szybą 'Ochronną o równoważ.n:iku olowi-u wylcl przy poWierzchni aparatu nie' wyższą iOd tej, która wy-' noszącym co najmniej

•r 2

-ć

w

mm

.}

'v

~.

~).

I.

•.

~ :-

• -,

"

.',...

.

i

,~

C

\

~~~on~i_to~r~,_P_ol_s_k_i_N_r__l_8___________________________--~__~_____' ________~---------------------------,-P-0Z-":-::-t4--2-.

l

Jl

.

J.

,.

,

.

,

f,

_

",

00'

-

§ 30, Praoownie lrentge,ruowskie powinny pośiadać ta- ,

1) 2 mm Pb pr.zYlIlapięciach pracy do 125 !kV,

kie zabezpieCzające wządzenia ochr'oltliIl·e, ' a IPraca w tych

2) 3 mm Pb 'Przy napięciach pracy d,o 150 kV;

,§ 18: - Gł-owiCe aparatów <10 zdjęć zębowych ,powinny' prac.owniach' ,powinna być 'tak zorgaJ1i~owd!IlJa, aby .os'oby za:'

(zawierać w okie,l lku pTzesł~)Uę Qł'ow'i,aną .o grubości 1 mm ,trudn:i-on-eJIl;a poszczególnych stanowiskach pr.a.c y w prac'Ow-;'

rz. otworem o tak.iej średnicy, aby w 'Odległo;śc:i 17,5 cm , od ni i w p'omieszczeniach p.rzYl-egłych do, pr.aC'owni n~e , były ,\ l

lognisk,a lampy po'l e wiązki miał·o średrn.icę 5 cm. Gł·omea narażone na 'o trzymywanie dawek .PT,omieni-owania przelktaliirparatu powinna by,ć wypo.saż,ona VI tubus 'llstal-ający odl~­ c.~ają,cych największe dop'uszczalne dawki r,ocZll1e d'la d:an~j .;:'

głość 'Od 'og.niska lampy na Co najmniej 17,5 cm.

'" ,

kateg-orii nar,ażenia. "

.;

§ 19. Prf:y ap aratac!l re.ntgeJlowski:ch do zdjęć zębow,ych

, § 31. 1. W każ,d-ej pracowrn.i ' rentgeJl'owsk,iej .poW'i1tlill<l , ';'

lOTaz przy apar·at.a ch .przen'ośnych długo'ść przewodu łączą­ znajq,ować się oprac'Owana przez jej kierownik,a '.,jnstrlłkćj a, _:.

cego urządzenie do wyzwalania ekspozycji z aparatem po- ustalająca szczególowo Z'asady 'Ochrony prz.e d .promien'iiowa.,." ,

,w inna umożliwi,ać oSIobie obsługującej aparat wykonywanie Illli em . jonizującym w warunkach pra,c y danej praoowni,;'"

zdjęć zza ścianki oćll.ronneJ lub Z sąsiedniego IPomieszc;zenia.

. 2-, Prac'owników na.]eży _ 7iapozn.ać . z; treścią · 'instrllkcji, " ,

Dl,ug.oŚć tego przewodu ;powinna wynosić co najmniej 3 m.

a fakt ten pow inden być odnort.ow1any w aktach os,obo\fych , .

§ 20. 1. W pracowni rentgen,owsklej nie mogą być czynkażdego pracownika.

, . ,,"

!Ile jecLnocześn-ie dwa .niezaletne od S'iebie aparaty, z wyjąt­

§ 32. Kierownik prac-ow.ni wyznacza pracownika, któildem aparatów do zdjęć zę'bowych.

ry

jest

odpowiedzialny z·a st,a n ochwny pifzed !prom.leni'oW~- : ,)

2. JeżeJ.i w pracowni czynny j'est równ'ocześnIe więcej

il1Iiem. Do obowiązków fe.g·o IPJaoownika należy w szcz€lgól- ', "

- lIliż jeden- apa;r·a t do zdjęć zębowych, aparaty te 1P'0w.mny

lll'Ości

,

-.. ,, ';:;

być ,oddzi;e-Ione ·osło.nami lub śdank,ami ochronnymi w taki

1) K..ontr·ola pr.~estrzeganja ,obowiązująqich przepfs9w _oraz

sposób, aby nie powodować na·p r,omdenia.nia QsÓ'b .pracuJą­

~nstnikcji z zakfesu Qchor'ony 'P[zed ' ;pr·omienIowailliem;', , ' .:)'

cych przy innym ap·aracie oraz 'innych pacjentów pr,z ebywa2)

wyk,onywa.nie wszys.t,k ich czyn-rrośći " związanych z kim- · ",'~

jących w ty:m C'~asie w prac'ownT rentgenowskij:!j.

~ro-lądawek otrzymywanych prze'z 'POSZic.z~gólnych ptą- ,

§ 21. 1. ' Diagn'ostycznapraoownia rentg'e nowska .po'\\1ncow niików,

'"

.'

,ł

na być wyposażo,na w nastę'pujący s'przę-t 'ochr'o.nny: katedrę,

3)

badanie

pirzyczyn

e,wentu-aJnych

prze.k:ro: czeń dopus'ZC:Zo{ła~

-- parawany, fartuchy i rękawice.

n~h~w~.

~

2. , Sprzęt ochwnny, p którym' mowa w 'USL 1, powi,ruien

§ 33. Instytut Medycyny Pracy w Przemyśle " Włókrien-' , '

lOd!pow1-ad;ać Wyrnag·anri,om określonym w Polskdej Normie.

§ 22. 1. Przed prżystąpieniem do prześwietleń ~·a.leży nkzym i Chemicznym w Lodzi przepr'owa,d za kOlIltpolę d'a--. '.

d,oko'nać adaptacj~i wzroku c'o najm.niejprzez 10 minut.

.

wek i'l'ld'Y'W.id.uaJnych otrzymywanych przeż .pJiacow.n:ików'

.

..

2. Ad!a,ptacj.a wzrok,u ,nie je's t wyma·g ana przy posłub:!­ trudni,q,nych w prac·owm.ia.ch -IentgenlQws,ki~h.

waniu się elekt.ronowymi wzmacni-acz,a mi 'Obrazu.

§ .34. W każdej 'p racowni ' rentgenowskiej ' powinfl.a, znaj~ '.

§ 23. Ppdczasprześwietlania ~ pacj-en.t a natężenie prądu dować ' się w orygtnale lub uwde'rzytehilonych .od.pis;a·c h- 'lwi;, ' ,,- ,

l8,rtodowego lampy rentgenowskiej nie pow:i.nnło pr'z ekra- stęj>ująca dokumentacja: ' .

,

'

,

czać 5 mA.

1) osłon stałych, określająca ich r.ozmi€s:zc,z'eniei -iooz.aj' '1"

§ 24. 1. W pracowni rentgenowskiej w czasie ,pracy apaI grubość m-at,eriału, ż któreg.o są ();tie wykonane, uzu-" .

ratuoprócz pacjenta mog~ być obecne tylko ,os.o by beZpo'p€łniona VI miarę możliwości wynikami pomiaró:w dozy- .

średni·o związane z wykonywanym badaniem lU/b IPrzeprowametrycznych,

• •.

dzaną te.rapią kontaktową r IPowierzchniową; <l50by te po2) aparatów re-rrtg'enowś-kkh,

winny być ubrane w fartuchy i rękawice ochronne.

3) techIlJic~na urząd.zeńblokujących lub sygnalizujących ~: ~

2. Przy prze'pU'Owadzaniu terap:ii półglębokiejlub głębo­

włączenie wysokiego na,pięcia do lampy ' rentgenowsJdej, ' 1

iktej w pr-aC'O-w:n.i re.n tgeno'Wskiej nie może przebywać !Illik{

4) kónt.r-oli dawek i1ndywidualn'Y'ch :l irunych pomiarów '0'0- .-"

opróc:z pacjenta,

ozymetrycznych.

'

,§ 25 .. 'fi czasie pr.ześwie·tlania pacjenta w ,p ozycji letącej,

IZ te'g o boku ekr,a nu, gdzie 7.na jqują Slię os,olb y obsługujące,

§ 35. 1. Uruchamiający pracoWlIlię re,ntgenows~ą oDo.nale.ży zakładać fartuszek ochr.onny.

wiąza·ny jest uzyskać z·e zwole,n:ie właściwego- wojeWódzkrie§ 26. 1. Jeżeli zachodzit" k'OIIl,iecw.o5ć 'P'odtrzymywan!ia

go inspektora s'anitameg,o (inspektora sanitam'e'g<o dla mia..

cięż,kci choreg.o lu.b dzieck.a w czas ie-- wykonywani.a ,. :prze- ' sta wyłącz'OIneg,o z województwa).

.

;

śWietleni' !l lub zdjęcia, czy,nności te :powinna wykonywać

2. Państwowy , ins·pekt-or sanlit-pmy może wydać zezwo- ,

Qs.oba, która /w czasie swej pracy n,ie jest stale narażona na Jende n.a podstawie zatwierdzonej d,olwme·n tacji technicznej

ozi·ała'nie .n .o miendowania j-onizujące' ITo.

.pracowni rentgenowskiej or,a;: . wynikówprzepTowadzcmych

2. Os,oba , <O której mowa w ust. 1. powinna być ubr.a n'a 'p r,zez s-iebie pomiarów dozymetrycznych.

,

'W fartuch i rękawice 'Ochronne.

.

13. Przepisy ust.. 1 i 2 stosuje się 'Odpowied.nit> :w razie

3, Ordynatorzy w szpitalach są obowiązani org.aniz.o- wpr-owadzeni·a ,w praoowni rentgenowskiej zmian technicz;wać doprowadzanie chorych illa bada'n:i'a rentgenowskie · w Illych, które mają wpływ na zmialllę warUnków dotyczących

taki sposób, a.b y Pers'on.el wykooujący te zadania $tale s'ię 'o chrony przed p·f'Offiieniowaniem.

'

'

a: mi eni-a I.

§ 3-6. Wojew6dzJki inspekt.or s,anit'a.rny (inspektor s'alni§ 27. P,odezas wykonywa'ni,a ' zdjęć zębowych film p'otamy dla miasta wyłączoneg·o z woj-ewództwa) może wyra:'

. ' wiiIlien być t.( zyinany 'p rzez os-obę bad·aną lub umocowany zić zgodę na dalsze pf'Owadzoo:ie cZ}'lnn.e j w dniu wejścia

w od-powied.n im pr:zyrządzi-e.

.w życie za.rządzenia prao~willi rentgenowskiej, Która nie od:'

§ 28. , Do wstrzykdw.aJlia śr'odka cieniujące'g,o podczas

powiada ,wy:mag:a niom określ·onym w § 2, 3, 5, 6, ? i 9, ' pod

eks,p ozycji rentgenowskiej nal·eży silo'sować strzykawkę aut,o- warunkiem jednak zabezpieczenia pom1eszczeń przyległych

ma tyczną.

"

'

w takim stopniu, aby osoby tam przebywające nie l;Iyły naI§ 29. Wokół .przen,ośn.eg·o przemysłowego ap8retu rent- rażone _lIla 'OtrzynwwalIl!ie dawek promieniovV'a'n i'a przekr·a cza- ,

gen-owski-e1g{l użytk'Owanego pOZia 'P.racown:ią na>leży każd'O- jących ll1ajwięksźe dawki r'oc.zne przewidziane dla danej ka- ·

iTaz,owo ustalić i 'oznak ować w sposób wyraż,ny gran-ice ' OIb- teg.o rii narażenia.

szarów, w których w czasie 'p racy apa.r atu i.st'llieje niebe.:z.pie- czeństwo narażenia w .okresie tyigodnia illa dawkę :powyżej

§ 37. Zarządzenie wchodzi w życie po upływie trzecn

100 mR pracowników narażonych be~pośrednj.o na działanie' miesięcy od dnia ogroszenia.

ilromieniowania jonizująceg·o i 30 mR innych prac,0IWnik6w.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej: J. KostrzewskI

1

"

a- '

.,

>

,,-'

·MooHoc , POlski Nr 18

295

· p·oz. 142

------------------------------------------------

J42

ZARZĄDZENIE MINISTRA ZDROWlA I OPIEKI SPOŁECZNEJ

,

z dnia 25 maja 1970 r . .

.

w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać pracownie rentgenowskie, oraz zasad pracy

z aparatami rentgenowskimi.

Nii p0tlstawie § 24 rozporządzenia Rady Ministr.ów ni,.ka z największej d.opuszC'zalnej dawki rocz:n,e j dła danej

(:J:ni-a 18 czerwca 1968 r. w sprawie bezpieczeństwa i hi- , kategorii riar ażerria.

gieny pracy przy stosowaniu promieniowania jo:nizującego