Pismo Okólne z dnia 29 maja 1969 r. Wytyczne w sprawie współdziałania administracji z samorządem robotniczym.

Monitor Poł~kiNr 2'1

-

394

Wytyczne w vrawie wsp6łdZiałanla administracji z lamofZędem robotnk:zym_

Do Obywateii

Urzędów Centronych, Przewodnfcźqcych ' Prezydiów 'Wo/ . wódz kich Rad Narodowych i Rad Narod

wychMiasf. Wyłqczonych z Wojewódzl ' ,

Naczelnych Dyrektorów Zjednoczeń, Kiero ników . Zakładów Pracy, Przewodniczący h

Zarządów

Głównych

Zw iqzków Zawodwych., Wojewódzkich Komisji Zwiqzków Z wodowych i Zarżqdów Okręgowych Zwią . ków Zawodowych, Przewodniczących R d

Robotniczych i Rad Zakładowych.

Miilistrów, Kierowników

V Zjazd Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, nakr dalszego rożwo)u Slpaleczno-gosp.odarcze o

Ilaszego baju, ~znal za, kónieczn~ dalsze ~mocnienie .roli .sfm{)'r,ząd'u robotnIczego, Jako wyprobowanej formy udZiału z~­

łóg w żarządza,niu goS!podarką narodową. Dotychczasowe d świadc'zenia pOltwierdzają . słUszność tej fermy demokracji s cja.!istycznej, ·cżego świadectwem jest ' między innymi sla e

wzrastający a,u torytet samorządu robotniczego.

ślając progra~m

Zadania dalszego wszechs,tronneg'o ;rozwoju naszeg.o kr ju wymagają szybszego i efektyw.niejs.zego wzrost u,' produk ji

oraz unowocześniepia calej gospodarki poprzez o'dpowiednle

prizeglf1lopowa,nie sił i śwdk6w, zgodnie z zasadą selektywne, go wyborui usprawlltia.n ia procesu inwestowania.

ReaU'lacji tych z.adań sprzyjać będą przepr owadzaiIle

ZiIlliany w ,plan,owa~iu i zarzą.dzaniu, któreu.macniając znaczenie planowania centralneg·o, zwiększają równoczęśnie samodziel,ność przedsiębiorstw.

POziwala to jednocześnie, w większym SItopniu niż dotychc,zas, wyzwalać oddolne inicjatywy samorządów rob01niczyCh i całych załóg przedsiębiolrstw i zjednoc.zeń, a w s.zczególności w ujawnianiu nie wykorzystanych T'e zerw i Vi łą­

czeniu i'nteresu ogólnospołecznego z interesem branż, przedsiębi,orstw ' i ich załóg.

W tych ' warunkach - realizując zadanianakreślooe

przez V Zjażd ParUi ~ samor.ządy robotn-iczepowinny oddtżiaływać w szc.zegóLności na

1) usprawnianie d'liałalności produkcyjnej przez

-

-

wykrywanie i stwaTZanie celowych rezerw ~prodUik­

cy jnych ·oraz racjonalne wykorzYSltswanie ich dla rozszerzenia produkcji na eks.porL i iynek

\vewrięt-rzny,

'"

.......

- ' sys:tematyczne zmniejszanie braków

wad'l iwej '1*6duk.cji,

- . oszć~ędność SUfO'WCÓW, ' materiałów, paliw .j . .energii.

- pełnIejsze wykorzystanie moiliw{)ści bezinwestycyjnego wzrostu produkcji i racjo-nalne -wykorzysta.nie

środ.ków ptzeznac:z onych na, modernizację,

- wybór najbardziej. opłacalnych ' rynków zbytu JlI'ooukcjieksportowej;

3) racj6nalne wy]{orżystywa1nie , środków inwestycyjnych

. w drOdze

,. .

sęleiąywnego wyboru kierunków nowych inwestYć:;Ji

zgodnie z ,założe,niamipolityki gospodarczej kraju,

- terminowego i be~Slterkoweg-o WyItO'Mwstwa, . ..

- osiąg~mia zgodnie z planem projektowychzdoln.ości

,produkcyjnych;

.

.

4} poprawę watunkówpracy i socjalno-bytowych przez

- usuwanie . wys'tępujących zagrożeń i źródeł powstawania chorób zawodowych,

- wprow,adzaiIlie n'owych technologii . gwarantl;ljących

be1lpi~zne i hig,ieniczne warunki pracy,

- d{)skonalenie form dział,łlności wychowawczej wś<ród

-

załóg.

Pomyślna

realizacja tych zadań uzależniona jest od wła­

przygotowanii,l za.wooowego całej załogi i ciągłego

podnoszenia ,pOziomu kwalifikacji kadry kierowniczej przedsiębiorstw. Zagadnienie to pówinno stanowić pm~dmiot kbnsekwerHn,ie iealizowa,oej poli-tyki kierownictwa' gos<po-darcze:go przedsiębiorstw i sanlruządu robotniczego.

ściwego

Postępujący IProces rozszerzania zakresu. planowania oddolnego w poważnym sto;p niu zwiększa zadania i odpowiedzialność samorządu robotniczeg-o za . wyniki i skuteczność

podejmowanych decyzji gospodarczych. Zapewnienie pelnej

realizacji tych ' zadań wymaga ścisłego współdziałania samorządu robotniczego z administracją gospodarczą przedsię­

bioTs'tw i zjednoc'Zeń, . przestrzegania ustaw{)wych u,pra wnień

samorządu robotniczegO' i zapewnienia jego udżiału w dalszym dosk·onaleniu , systemu planowania i zarządzania.

Z tych

względów

ustala

się następujące

zasady

w'spół­

działania naczelnych dyrekŁ<>rów zjednoczeń idyrektor-ów

przedsiębiorstw , oraz kierowników jednostek równorzędnych

z samorządem r-obotniczym

-

usprawnianie orga.rrizacji pracy l technologii prodi\lk~

cji,

1.

. 1. .Dla właściwej realizacji założeń rozwojowych poszczególnych branżniez.będny jest pra widłowy podział zadań Vśrod­

-'- 'poprawę rytmiczności prodUkcji, kooperacji i termi- :k:ów, ()kreślanie profilu produkcji uwzględniającego' specjalizację, aktualne zapotrzebowanie i kierunki rozwoju produkcji

nO'W'ośc.i d'o staw;

'- szersze stosowaJlie postępu technkz'llego i wykorzy- poszczęg6lliych grup wyrobów'; podzi;,tł środków inwesLycyj, nych zapewniająqr właśc.iwą ich k{)' ncentrację na ' odcinkach

s1ywanie wynalazczości pracowniciej,

w:aninkując'ych przy~piesżenie roz.woju' i \mowopeśni~niaca­

-poprawę , jakości i n{)~oczesnościwYroM,w,

. łych ' branż.Poświadc.zenia, uwagi i wnioski samorządów co- prawidłoWe' ustalanie cen wyrobówiazwłaszcza tzw. " botniczycQ ' W tym zakresie powinny być .w "maksymalnym

-

lPrzestrzegBlnie reżimów techn01ogicznych,

ceń :n(}wości;

2) po-praw~ efektywności gospodarowMlialo-bniftę :k-osz­

tów własnych przez

stopńi~ ~k:{)oJ'zy_stane.

Problemy m~jące istotny wpływńa diiałalnoąć . zakłćid6w

powinny ·.być, przed podjęciem decyzji/rozpatrywane ,-08,.'ko-

M(}nitor P,olski Nr 21

----------------------------

-----

legiach zjednoczeń z udziałem przedstawicieli rad robotni. czych zainteresowanych przedsiębiorstw.

W sz.czegóbności jako za,sadę należy przyjąć rozpatrywanie na kolegiach zjednoczeń przy w9pół1.ldz'iale samorządu '

rabotnicze.go problemów związanych zwatunkami pracy

i socj&1no-bytowymi ()raz p()działem środków przeznaczonych

na poprawę Vi tym zakresie.

2. Naczelni dyrekt()rzy zjednoczeń, przy współudziale

właściwych instiJ'ncji związków zawooowych, powinni przyn&jinniej raz w roku W okiesie poprzedzającym - ustalanie

wytycznych d() planów rocznych organizować narady'z przedstawicielamirad robo\;niczych,' w toku których obowiązani

są wyjaśniać zamierzone kie:runki rozwoju branży, przedśta­

wić :planowane -z miany w struk-turze -zji!dnoczEmia orazpoinformować o osiągniętych wynikach, I\ljawnionych nieprawidłowościach i wylStltPujących zagrożeniach w pracy przed, $iębIOi"stw.

'

3. Na wnioski i postulaty w zakresie spraw produkcyjlIlo-elwnomicznych, poprawy warunków pracy i socjalno-bytOlWych, wykraczające poza możliwości pos'zczeyólnych przedsiębi'OTslw i kierowane przez prezydia rad robotnIczych do

D8{:zelnego dyrekt()ra zjednoczenia, powinna być udzielana

umotywowana odu>owiedź w okresie do 30 dni od daty ich

otrzymania.

4. W celu za,pewnieni-a uprawnień samorządu ro-botniczego we współudzia:lew zarządzaniu " przedsiębiorstwem

przypomina się 'naczeialym dyrektorom zjednOCzeń o obowiązku ptzest'r zegilnia w pełnym zakresie upra-wnień samorządu robotniczego, określonych w ustawie 'z dnia 20 grudnia 1958 't. 'Ó samorządzie robotniczym (Dz. U. Nr 77, poz.

397) i w Wytycz,nych Centra1nejRady Związków Zawodowych.

Szczególnie dotyczy to obowiązku

-

-

przBstrzega,nia zasady opiniowania przez prezydium

rady robotniczej propozycji w 9;>-rawie powoływania

lub odwoływainia dyrektoorów przedsiębi()rstw,

,przestrzegania prs-wa stanowienia sarnor-ządu rol:>otniczego w zakresie uchwalania regulaminów i kryteriów podziału 'premii i nagród ze środków funduszu '

zaokładOJWego oraz ' uchwalania, ' ,zakładowych regulaminów !pracy.

' Jednocześnie

należy przyjąć zasadę zasięgania o,p inii prezydium rady robotniczej' w sprawie- wysok.ości migród przYdzielanych przez zjednoczenia dla dyrektorów i zastępców

dyrektorów podległych jednostek gospodarczych. Niezbędine

jest ponadto przekazywanie prezydium rady robotniczej odpisów wyników kontroli, która powinna obejmować również

ocenę realizacji uchwał i wni()sków samorządu robotniczego.

5. Prace nad doskonaleniem branżowych metod pla,n,owa,nia powinny uwzględniać zasadę współpracy z samorzą­

dem robotniczym, która warunkuje w dużym stopniu ,opracowanie planu przedsiębiorstwa z uwzględnieniem wykorzystania wewnętrznych źród~ł rezerw.

6. Naczelny dyrektor -zjednoczenia dokonując wybo'ru

jednego z przedstawionych przez przedsiębiorstwo alternatywnych rozwiązań planowych powi:nien - przekazując swą

decyzję przedsiębi.or~twu odp0:.viednio ją uzasadnić.

I

7. Wniosek o wprowądzenie eksperymentu go~s'Podarcze­

go w przedsiębiorstwie powinien być uprzednio rozpatrzony

, i ,z aakceptow'any przez konferencję samorządu robotniczego,

w zjednoczenia,ch zaś przez kolegia tych zjednoczeńz . udzia­

łem przedstawicieli samorząd6w robotniczych zgrupowanych

przedsiębiorstw.

8. Zmiany w ramach rocznych planów technicznó'-ekonomicznych przedsiębiorstw mogą być dokonywane tyiko po

uprzednim ich uzgodnieniu z radą robotniczą,

~.

__ . - - - ,- - - -,- - -Poz. li-l

9. Należy ściśle. przestrzegać zasady projektowania, planowania i realiza-cji obiektów i urządzeń socjalno-byt()wych

równolegle z urządzeniami produkcyjnymi. Współdziałanie

w . tym zakresie biur ;projpktowy~h, admi-nis-tracji gogpodarczej i samorządów robotmczych tak inwestorów, jak i wykonawców, powinno zapewnić budowie obiektów i urządzeń

socjalno.bytowych właściwe miejsce w procesie inwestowania. Rówqocześnie należy zapewnić. w tym zakresie poziom

ogólnie przyjętych norm i standaJdów oraz uwzględniać potrzeby wy,ai'kają('e z przewidyw<łnego wz,rostu produkcji i zatrudnienia. Niedopusżcz-alne jest przy tYm przenoszenie na

inne cele śwdkówzaplanowanych na inw.e stycje socjalnobytowe.

Zasady, kierunki i formy współdzia,łania dyrekcji

z samorządami robotniczymi powinny być zawarte w statutach zjednoczeń.

10.

zjednoczeń

II.

Niezbędne

jest dalsze doskonalenie metod i sk'Utecznorobotniczych, przy ,pełnym przestrzeg'aniu ich uprawnień i ścisłej współpracy z kierownictwem przedsiębiorstw. P.ozwoli to na lepsze wykorzystanie

inicjatyw poszczególnych załóg i wzmocni udział · organów

samorządu

robotniczego we współzarzą.dzanf.u zakładami

prctcy.

W tym celu ko'niecnne jest

'1) przyjęcie jaki() zasady powszechnie obowiązującej, że

ka:łdy nowo .powołany dyrektor przedstawi-a konferencji

samorządu robotniczego ocenę sytuacji przedsiębiO'I'stwa

i pro-gram działania;

2)skła,danie przez dyrektora ,przedsiębiorstwa na konferencjach samorządu rohotnkzeg'o, przynajmniej raz w

rok>u, szczegółowych info'rmacJi o działalności przedsię­

bio-rstwa, a w szczegółności z wykonania zadań planowych, z realizacji programów poprawy warunków socjalno-bytowych oraz z przyjętych kierunków działalności

i perspektyw wzwojowych zakładu. Na posiedzenia,ch

, rad robo-tniczych dyrektorzy przedsiębi()rstw powinni

dokonywać kwa,rtalnych ocen rocżneg,o ,zaangażowania

funduszu płac ,i zatrudnienia 'Da tle wielkości i stopnia

zrealizowanych zadań produkcyjnych oraz wielk()śd

i tempa wzrostu przeciętnej płacy w stosunku do osiąg­

niętego poziomu i tempa wzrostu wydajności pracy;

3) zorgani'zowanie systemu zapewnienia realizacJi uchwał

i wniosków organów samorządu robotniczeg,o oraz informacji o terminowym ich wykonaniu na okresowych konferencjach samorządu robotniczego. W razie niewykonania ' podjętych uchwał i wniosków, bądź stwierdzenia

niepelnej ich realizacji bez należytego uzasadnienia konferencja samorządu robotniczego powinna wystąpić

z wnioskiem o wyciągnięcie konsekwencji w stosunku

do winnych oraz ustalić ostateczny termin realizacji

podjętych uchwał i wniosków;

4) zatwierdzanie przez konferencję samorządu robotniczego

struktury organizacyj.nej przedsiębiorstwa;

,

5) współdziilłanie kierownictwa zakładu z samorządem robotniczym w ustalaniu kierunków inicjatyw pracownic.zych przy podejmowaniu zobowiązań produkcyjnych

i .czynów społecznych, w kształtowaniu form rozwoju

i sposobów oceny socjalistycznego współzawodnictwa

pracy, w określaniu zakresu ' i tematyki racjonalizacji

i wynalazczośc.i pracowniczej z uwzględnieniem aktualnych potrzeb imożUwości zakładu, w ustalaniu form

i kierunkÓw sz.kolenia załogi w celu zapewnienia kadr

dla przedsiębiorstwa;

6) uzgadnianie z prezydium rady robotniczej podziału nagród Jpremii wypłacanych z funduszów przedsiębiorstwa

oraz podawanie ich wysokości do wiadomOści załogi;

SCl

dziaLaniasamorlądów

...

- -

W związku z tym na ws'pól.nych posiedzeniach kole.giów

mi,nisterstw i prezydiów zarządów głównych związków zawodowych, P'O za,p oznaniu się z 'treścią niniejszego pisma,

należy podjąć decyzje zapewniające realizację zawartych w

1) dokonywanie okresowych ocen skuteczności -'- w -g·o spo-

darczej

działalności

przedsiębiorstwa ,

-

iPoz. 174 i 17S

396

stosowanych

bodźców materialnego ,zainteresowanj a załóg;

8) decydowanie przez konferencję samorządu robotnicze-

go w sprawach zakład'owego budownictwa mieszkaniowego' oraz urządzeń socjalnych i kulturalnych w granicach funduszów przeznaczonych na te cele;

9) informowanie samorządu robotniczego o wynikach przeprowadzanych kontroli wewnętr wych i zewnętrz.nych

oraz konsultowani~ z nim spos'obu likwidacji występują­

cych nieprciwidłowości. ·

III.

W warunkach dynamicznego ro~woju :naszej gospodarki

ścisłe ws,p6łdziałanie admi!llistracji !1. samorządem robotniczym staje się szczególnie istotne.

Ir.im-wyty~znych.

W celu us'p ra wnienia całokształtu współpracy J wyko ..

rzysta.nia zaangażowania społecznego 'i zawodowego załóg '

dla wyX,onania zadań gospodarczych, zobowiązuje się mi~

lIlistrów (kięrown~ków urzędów centralnych) wspólnie z prezydiami zarządów główny,ch .zwią21ków zawodowych do dokonywa'n ia ok'reso.wych ocen sto.sowania zasadwspółdziała~

nia kierownictwa zjednoczeń i przedsiębiorstw z samorzą­

dem 'Iobo-tniczym.

Prezes Rady Ministrów: J. Cyrankiewicz

Centralnej Rady Związków Z~wodowych

Przewodniczący

,

l. Loga-Sowiński

175

PISMO

!1.

OKÓLNE

dnia 29 maja 1969 r,

w sprawie opracowania projektów planu na lata 1971-1975.

Do Obywateli '

Pozostawiając pełną odpowiedzialność

adminis-tracji ,go-

s:podarczej ,za prawidłowe opracowanie projektu Ip lanu S...letMinistrów, Kierowników Urzędów Central.nieg.o'

- ustalony tryb Ip rac .planistycznych stwarza walr unki

nych, Przewodniczqcych Prezydiów ' Wo{eszerokiego

,udziału załóg w ustalęniu założeń planu, które

wódzkich; Rad Narodowych i Rad Narodopozwolą na .pełne wykorzystanie moż\.iwości ,zakładów przy

wych Miast Wyłqczonych z Województw,

rÓW'l1oczeslllym ' zabeLPieczeniu celów ' ogólnogospodar,c zych.

Naczelnych Dyrektorów Zjednoczeń, Kierowników Zakładów Pracy, Przewodniczqcych , Jednocześnie podn(}si znaczenie samorządu robotniczego',

zwiększając jego społeczną odpowiedzialność za

Zar2qdow Głównych Zwiqzków Zawpdowych; ,Wojewódzkich Komisji .zwiqzków Za- prawidł,owy 'przebieg wstępnych prac przygotowawwodowych i ' Zarzqdów Okręgowych Zwiqzczych,

ków Zawodowych, Przewodniczqcych Rad

- opracowanie projektu planu zgodnie z zasadą selekRobotniGzych i Rad Zakładowych.

tywinego . wyboru w O'.parciu ,o wykorzystanie we' wnętrznych rezerw wzrostu ,p rodukcji i wydajności

Rada Mi,n istrów lPodjęła uchwałę Dł' 78 z dnia 28 kwielPfac;:y 'Oraz \podniesienie (poziomu technkzneg,o i ekotnia 1009 r. w' sprawie kierunkowych zalożeń rozwoju g'o, 1Il0miczneg'0 wy,twarza'nych wyrobów,

'

s.podarczego i społecz.nego kraju w latach .1971---.1975;

- aktywne ' zaa;ngaźowa.nie robotników, techników, inW dokumencie tym, w oparciu o 'lichwa.łę V Zjazdu

żynierów i eko'n omistów w pracach lIlad projektem

lo· n . PIe,num KC PZPR, nakreślone zostały główne kierunki

!planu wydziałów ' i 'przedsiębiorstw oraz Ipełne wyprac wżabesieiPfzyg·otowania projektu planu S-letniego

korzystan'ie zgłaszanych wnioskó'w i i"Qkjatyw praprzy ' zastosowaniu nowej metodologii pla'no.wania, polegacowniczych,

jąc€jprzede wszystkim na jak najszetszym zaan,gażowan1u

- za.pewnienie w projekcie planu lIlięzb~nych środków

załóg fabrycznych i aktywu s,połeczno-gospodarczego.

lila poprawę wa,r unków :p racy i socjalno~byt'owych

Prace przebiegać będą w dwóch fazach!

oTa~racj{)lIlalne iCh wykorzystanie.

Faza pierwsza obejmuje opracowalllie projektu planów

W celu zapewnienia realizacji uchwały II Plenum KC ,

przez przedsiębiorstwa, kombinaty, zjedlIloczenia i prezydia PZPR zobowiąz'uje się naczelnych dyrektorów zjednoneń

rad narodowych.

i dyrektórów przedsiębiorstw do zapewnienia odpowiedlllich

Faza druga obejmuje rozpatrzenie zgł,oszonych projektów ,warunków udziału załóg i samorządu robotniczego w pracach nad projektem pla,nu S-letniego.

planów przez organy nadrzędne, a następnie opraC'owa,n ie

przez Komisję Planowania ' !przy Radzie Ministrów, na p(}dJednocześnie ustala się następujące główne :kierunki,

stawie projektów planów resortów i prezydiów ,wojewódz- tryb i męt ody współpracy kierownictwa administracji. gospokich rad na'r odowych (rad narocto,wych miast wyłączonych darczej zognllWami ~wiązkowymi .i samorządem , robotniczym.

z województw), ostatecznego projektu pięcioletn'iego planu

rozwoju gospodarczego i społecznego w latach 1911-1975. I. Etap prac przygotowawczych do projektu planu S-letniego•

.Przyjęta zasada budowy planu od dołu przy ogólnokierunkowych wytycznych centralnych, z jednej strony zapewW całokształcie prac nad projeklemplanu 5"letniego w

nia, a jednocześnie wymaga ,w większym stopniu samodziel- przedsiębiorstwach zasadnicze znaczen$e ,mieć będzie " pra- '

nej inicjatywy przedsiębiorstw, zjednoczeń i rad nar.o dowych widłowy. przebieg prac przygotowawciyćh, które powinny

w określaniu projektowanych kierunków rozwoju za~kładów. być prowadzone ,w okresie najbliższych kilku tygoo.ni, do

branż i regionów.

1 czasu otrzymania · ze zjednoczenIa wytycznych do planu.