Zarządzenie Prezesa Centralnego Urzędu Jakości i Miar z dnia 10 września 1968 r. w sprawie ogólnych wytycznych dotyczących kryteriów oceny jakości wyrobów.

§ 1. Ustala się ogólne wytyczne w sprawie kryteriów

oceny jakości wyrobów, . stanowiące załącznik do zar~ądzenia.

\

§ 2. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Prezes Centralnego Urzędu Jakości i Miar: Z. Ostrowski

§ 3. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

§ 1. Ża.k.azuj~ się rozpowszechniania na Dbszarze ' Pol.kiej Rzecżypospolitej Ludowej wydawnictw "Instytutu Lite-

(>reze~ Głownego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji

lackiego" we Frę.ncji. ,

i Widowisk: J. Siemek

285

OBWIESZCZENIE . POLSKIEGO KOMITETU ,NORMALIZACYJNEGO

z dnia 9 września)968 r.

,- ,

w sprawie ogłoszenia ustanowionych norm branżowych.

§ 1. Ustanowione ' zostały

Na podstawie art. 9 ust. 4 ustawy z ,dnia 27 . lislopada

1961 r. o nórmalizacji (Dz. U. Nr 53, poz. 298) Polski Komitet Normalizacyjny podaje , do ' wiadomości, conastEl'puje

na ,c;tępujące

.

Lp.

-1

,

Numer

normy

Tytuł

,

Da t a

normy i zakres Dbowiązywania

2

normy branżowe .

(BN)

ustanowienia normy

3

,

od której norma

obowiązuje

4

5

8 kwietnia 1968 r.

stycznia 1969 r.

27 lipca 1968 r.

1 kwietnia 1969 r.

przez Ministra Komunikacji

w zakresie produkcji l eksploatacji

68/9362-08

Nakładk~podpórek samolotowych. Główne wymiary

w zakresie metod badań

2

68/8931-04

Progi samochodowe. Pomiar równości nawierzchni planografem i łatą

przez . , Przew ,o .dnic. zącego .. Komitetu Drpbnej

Wytwórczości

w zakresie pr odukcj1: '

3168/4966-01

Stojak metalowy do ubrań

. przez Nacz .elnego Dyrektora Zje.d ,n 'oczenia

2 sierpnia 1968 r .

Przemysłu

Okuć

1 lipca 1969 r.

i Instalacji Budowlanych

w zakresie produkcji i obrotu

4 68/5053-02

Okucia budowlane. Zawiasy trójskrzydełkowe

1 sierpnia 1968 r.

1 stycznia 1969 r.

prz'ez Dyrekt'ora Zjednoczenia Przedsiębiorstw Instalacji llrzemysłowych "Instal"

w zakres:ie · produkcji

~

68/8962-06

Wentylacja. Nawietrzaki podqkienne typu A

1 sierpnia 1968 r.

1 stycznia 1~9 r.

Wonitor Polski Nr 40

552 --

283

ZARZĄDZENIE PREZESA CENTRALNEGO URZĘDU JAKOSCI I .MIAR

z dnia 10 września 1968 r.

w sprawie ogólnych wytycznych dotyczących kryteriów oceny Jilko1cł wyrobów.

Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z dnia

17 czerwca 1966 r. o utworzeniu Centralnego Urzędu Jakości

i Miar (Dz. U. Nr 23, poz. 147) zarządza się, co n.astępuje

Załącznik

do zarządzenia Prezesa

Centralnego Urzędu Jakości l Miar

z dnia 10 września 1968 r. (poz. 283).

OGÓLNE WYTYCZNE W SPRAWIE KRYTERIÓVY OCENY JAKOSCI WYROBóW

I. Przepisy wstępne.

I

1. Wyty~zne zawierają zalecenia, które należy stosować

przy dokonywaniu oceny jakości surowców, materiałów, ' pół­

wyf-obów i wyrobów gotowych, zwanych dalej "wyrobami",

a takż·e przy ·opracowywaniu branżowych i szczegółowych

wymagań dotyczących jakości oraz przy innych pracach

zmierzających do określe.nia jakości wyro'b ów.

n. Wymagania dotyczące poziomu jakoścł wYrobów.

a) P o s t a n o w i e n i a

nie organy, np. Urząd Dozoru Techniczneg,o, Polski Rejestr

Statków, jak również innymi 'przepisami lub dokumentami w

sprawie dopuszczenia wyrobu do produkcji lub obrotu. W razie braku w dokumentacji wymagań niezbędnych do dokonania oceny jakości wyrobów, obowiązek uzupełnienia brakujących danych w tym zakresie należy do producenta ocenianego wyrobu. Jeże:i uzupełnienie wymagań powinno być dokonane w normach (PN, BN), -od,powiedni wniosek o opraco- ·

wanie bądź nowelizację normy wraz z propozycjami dotyczącymi wskażników liczbowych i metod badań należy zgło­

sić d,o właściwego organu w obowiązującym trybie.

-og ó l n e.

b) R a in o wat e m a t y k a

2. Przez wymagania dotyczące pozi()mu jakości wyrobów, zwane dalej "wymaganiami", rozumie się wyszczególnienie istotnych cech wyrobów, wskażników liczbowych lub

określeń charakteryzujących t·e cechy, metod badań i danych dotyczących przeznaczenia wyrobów.

3. Wymagania mogą dotyczyć ·określ·onej grupy asortymentowej wyrobów lub poszczególnych wyrobów.

~. Wymagania powinny określać -optymalną jakość wyrobu, charakteryzującą jeg.o najwyższą efektywność w produkcji i eksploatacji, przy pełnym zabezpieczeniu przydatności techniczno-użytkowej.

.

5. Wymagania powinny być dostosowane do -osiągnięć

!postępu technicznego i potrzeb odbiorców (użytkowni:ków)

ora'Z skonsultowane i uzg·odnione z zainteresowanymi jednostkami gospodarczymi i . instytutami naukowo-badawczymi,

a zwłaszcza z głównymi odbiorcami wyrobów, w celu zapewnienia, że przyjęte w nich ustalenia są · najwłaściwsze

z .punktu widzenia interesu społecznego.

6. Sposób formulJowania wymagań powini~n być jasny

l zwięzły. W szczególności ' należy unikać . określeń wieloznacznych. lub pO'lwalających na subiektywną ich interpretację. Stosowana w wymaganiach te'rminologia, skróty itp.

powinny być zgodne z ogólnie przyjętymi zasadami. W razie

użycia -terminów nowych lub o innym znaczeniu ńiż powszechnie przyjęte należy podać krótką definicję znaczenia

tych terminów.

.

7. Wymagania powinny być zawarte w dokumentacji

technicznej dotycząceJ danego wyrobu. Producent wyrobu

powinien udokumebtówać ·opracowane wymagania uymami

WN, BN, ZN) -oraz załącznikami eksportowymi do norm, gdy

zostały ustalone, warunkami techni·c znymi odbioru, dokumentacją techniczno-ruchową, świadectwami dopuszczenia wyrobu do produkcji, przepisami wydawanymi przez oopowierl-

w y m a g a ń.

8. Wyma·gania .powinny zawierać

1) określenie zakresu przedmiotowego

wymaga'ń (,vyrób,

grupa wyrobów). z ,p odaniem numer acji wyr·obu zg'o dnie

z przyjętym systemem klasyfikacji według 'jedn.olitego

wykazu wyrobów i klasyfikacji rodzajowej ;

2) warunki użytkowania wyrobu, a w szczególności

a) charakterystykę środowiska, w którym wyrób ma

być użytkowany, np. zakres temperatur, ciśnień, wilgotności (warunki tropikalne), dopusz'czalnych wstrzą­

sów i drgań, stopień zanieczyszczeń środ<Jwiska, pro- ·

mieniowanie, zakłócenia elektryczne i.td., a w uiektórych wypadkach również cz·as ua,r azenia na dz.i ałalność środ·owiska ora.z cykliczność zachodzących

. zmian środowiska,

h) ,- charakterystykę wyrobów współpracujących z danym wyrobem oraz oddziaływanie wyrobu na wyroby współpracujące,

'e) warunki skł'adowania,' transportu i obsługi, z podkreśleniem częstotliwości przeglądów, okresowej wymiany elementów {)faz innych wymagań dotyczących

prawidlowej kcmserwacji .i · ekSploatacji;

3) zestawienie istotnych cech wyrobu z podziałem na

a) cechy krytyczne, tJ. cechy, które decydują o st,o.pniu

zagr-o.żenicv dla źycia lub zdrowia ludzkiego albo

o utracie wart.ości użytkowej wyrobu z punktu widzenia jego eksploatacji (użytkoWal'1ia),

bl cechy ważne, tj. cechy, które ' posiadają istotne zna~

czenie z punktu widzenia' 'Przydatności wyrobu, lecz

m-ogą ,przybierać różne wartości liczbowe stosownie

do jeg·o prz'e znaczenia,

. c), inne cechy, które mogą stanowić uzupełnienie łnfą.~~

riiacji o jakeści wyrobu;

' Monitor Polski Nr 40

.--------~--------------~---

-

"553 ' -

4) wskaźniki liczbowe, ich folerancje i miary rouzutu lub

podane w formie opisowej wyma,gania dot.yczące cech

wyrobów;

5) metody . badań -odnoszące się do poszczególnych" cech

wyrobów; ' w me.todzie badań' należy okreś!ić rodzaj próby, aparat.urę do przeprowa.dzenia badań, metody pobrania próbek oraz sposób dokonywania badań i ' przedstawiania wyników, a w wypadku formy opisowej wymagań - metody ich sprawdzania.

.

9. Do.b ór cech, o których mowa w ust. 8 pkt 3, U'la ~ eż­

niemy jest od specyfiki wyrobu i jego przeznaczenia. Dla

wyrobów, według niżej podanego podziału, istotnymi cechami mogą być

1) dla środków produkcji i wyrobów konsumpcyjnych,

z wyjątk iem wyrobów spoży:wczych wymienionych w

pkt 3

•

a) bezpi ecze ństwo ekspl·oatacji, np . wytrzymałość mechaniczna, odporność izolacji na przebicie prądem,

poprawnosc działania układów zabezpieczających'

i wyłączników awaryjnych, zabezpieczen ie antytoksyc zne, zdrowotność itp .,

b) funkcjonalność, np,. wydajność i sprawność eksploatacyjna, ·stosunek mocy do ciężaru itp"

c) niezawodność .mierzona np.

- prawdo.podobieńst wem spełniania wymaganych zadań w określonych warunkach, w określonym czasie lub przy określonej ilości cykli,

- średnią intensywnością uszkodzeń lub maksymalną intensywnością uszkod2eń,

d)

żywotność

-

mierzona np.

trwałością,

rozumianą

jako okres, przed którego '

nie spada {)Oniżej właści­

wego poziomu - dla wyrobów niena.prawialnych,

- całkowitą żywotnością, rozumianą jako suma trwałości z uwzględnieniem kolejnych naI>raw lub regeneracji - dla wyrobównaprawialnych,

średnimi czasami pomiędzy uszkodzeniami,

Ci .

,el. naprawialność mierzona np. technologicznym czasem

trwania napraw lub czasochłonnością oraz materiało­

ch1onnością napraw i konserwacji itp.;

2) dla surowców i ~ateriałów

a) bezpieczeństwo użytkowania, np. toksyczność, odporność antyeksplozyjna itp.,

' b) właściwości fizyczne i mechaniczne oraz ich jednorodność i powtarzal~ść, np. gęstość, właściwości wytrzymałościowe, obrabialność,

elektryczna oporność

właściwa itp.,

c) trwałość mierzona np. odpornością antykorozyjną,

stabilno.ścią cech fizycznych i mechanicznych w czasie, odpornością n.a działanie bakterii itp.,

d) struktura i wfaściwośd chemiczne, np. zia.mistość,

jednorodność, skład· chemiczny itp.;

3) dla wyrobów spożywczych

. a) zdrowotność, np. zawąrtość ś rc;>dk ów toksycznych,

, aktywność chemicrna, zawartość innych składników

szkodliwych itp.,

b) wartość odżywcza, np. wartości ' kaloryczne składników, zawartość witamin~ soli mineralnych, białka itp.,

c) trwałość,

d) smakowitość, zapach itp.

10. Przy doborze cech opakowania należy mieć na uwadze warunki transportu, przeładowywania i składowania

oraz wynikające z nich wymagania, np. odporność na wstrzą­

sy i uderzenia, zabezpieczenie prz€d wilgocią, środowiskiem

chemicznym oraz wymagania dotyczące modułu opakowań .

11. Dla wyrobów określon ych w ' ust. 9 i 10 cechami

istotnymi, obok wymienionych w tych przepisach. są cechy

charakteryzujące wyroby z punktu widzenia wymagań - wzornictwa przemysłowego; a w szczególności

' ,

upływem funkcjonalność

- - - - - - ...

283

__._ -_.- Poz.

. - -"---

przystosowania wyrobu do właściwości fizycznych i psy·

chicznych użytkownika oraz do wykanywania czynności

eksploatacyjnych w odniesieniu do konkretnego układu

użytkoweg·o.

z uwzględnieniel!l wymagań ergonomii

(antropometrii, psychologii. higieny użytkowani .a).

2) kompozycji funkcjonalnej i p!astycznej ogólnych cech

zewnętrznych wyrobu i poslcz.ególnychjego elementów,

z uwzględni eniem układu i sposobu ich zastosowania

(skala. proporcje. wpły w tworzywa) oraz kolorysryki .

(war tośc i

plastyczne. psychofiz yczn e i informacyjne)

i . wykończenia (faktura powłok zewnętrznych).

1)

12. Cechy chdTakteryzują c e jakość wyrobów, ze wzglę­

du na sposób ich oceny, dzielą się na

1) mierzalne , dające się zmierzyć i ok!eślić liczbowo;

cechy mierzaln·e powinny być określone w postaci liczbowych wskaźników . zgodnie z powszechnie przyjętym '

s posobe m przedstawiania wie!kości fizy czny'ch oraz obowiązującym układem jednostek miar ; liczbowe wskaż­

niki cech powinny być wyrażone za pomocą ·. wartości nom inalnych. z podaniem dopuszczalnych granic tolerimcji;

2) n:emierzalne, których OGeny dokonuje s ię organoleptycznie na podstawie wrażeń smakowych, węchowych. dotykowych lub wzrokowych (np. smakowitość, wygląd

zewnętrzny wyrobu, zapach itp.).

III.

Pozostałe -kryteria

oceny jakoścI.

13. Dalszymi kryteriami oceny jakości wyrobów są dane

1) określające z.achowanie s.ię wyrobów u użytkownika;

należy tu zwłaszcza brać pod uwagę opinie jednostek

handlu wewnętrznego i zagranicznego, dane dotyczące

ilości i struktury reklaII)acji, napraw i nakładów na naprawy w okresie gwarancyjnym oraz opinie punktów

obsłLigi technicznej i organizacji konsumenckich.

2) wynikające z badań i analiz porównawczych z przodującymi wyrobami krajowymi i zagranicznymi tego samego rodzaju, będące w dyspozycji zarówno producenta,

jak i dok.onująceg{) oceny, zwłaszcza w odniesieniu do

istotnych cech wyrobów (krytyczne i ważne).

Przy analizie porównawczej należy unikać bezkrytycznego pQwolywa.n ia . się na dane katalogowe i materiały

reklamowe .

.

. IV. Zalecenia d~tyczące oceny.

14: Na pełną ocenę jakości wyrobów składają się

ocena zg·oo,oości wykonania wyrobu z założonymi wymaganiami ,

2) ocena wymagań z .IJUnk tu widzenia

'a) kompletności i prawidTowości ząpewniających zaspokojenie potrzeb użytkownika,

b) i.ch poziomu 'w porównaniu z wymaganiami spełnia­

nymi przez analogiczne wyroby produkowane pr2ez

innycb wytVłórców krajowych lub zagranicznych,

1)

15. Prz.y ocenie zgodności wykonania wyrobu z założo­

nymi wymaganiami należy mieć na uwadze, aby dane. uzyskane. w wyniku przeprowadzonych badań były dostatecznie

reprezentatywne w stosunku do wyrobów stanowiących

przedmiot oceny. Dokonując. sprawdrenia cech wyrobu sło­

suje się

1) w odniesieniu do cech krytycznych: ocenę dwustanową, polegającą na podziale wyrobów na spełniające

wymagania cech krytycznych i nie spełniające wymagań ustalonych dla tych cech,

2) w 'odniesieniu do cech ważnych - ocenę wielostanową,

polegającą na podziale wyrobóW na określone klasy.

gatunki (stany) stosownie do wartości wskaż. nlków poszcze góln'ych ocen oraz ich znaczen'ia (preferencji)

z punktu wiqzenia wartości użytkowej wyrobów,

________________________

, M~nitor Polski Nr 40

-:-" ,$54

._ ~ .

16. Przy ocenie

~

___'____

_.. . ."

podziału ' wyrobów

wymagań,

o której' mowa w ust. 14 '

pM 2, _ należy s.prawdzić w szczególności

,

1) prawidłowość wyboru cech . krytycznych i ważnych,

2) właściwy dobór nominalnych wskaźników tych cech, ich

tolerancji i miar rozrzutu, ,

3) prawidłowość i poprawność przewidzianych metod baustalenia

wymagań

'.'

na klasy, gatunki itp., jeżeli stosuje

się ot:enę- wiel<lstanową.

17. Dla stwierdzenia, czy założony w wymaganiach poziom jakości jest najbardziej racjonalny, w ocenie wymagań należy kierować się rachunkiem ekonomicznym; przy

ustalaniu cech krytycznych wyrobu mogą jednak decydować

w niektórych wypadkach wymagania pozaekDnomiczne.

dań,

'4) prawidłowość

'

Poz.~ 283,284' · i285

--~------~ ,o

z punktu widzenia

"

.

284

.-'

ZARZĄDZENIE

PREZESA GŁÓWNEGO URZĘDU KONTROLI PRASY~ PUBLIKACJI I WIDOWISK,

z dnia 16 września 1968 r.

o pozbawieniu debitu komunikacyjnego.

moc

§ 2. Traci

zarządzenie Naczelnego Dyrektora Głów­

nego' Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk' z dnia

3 lipca Hi50 r.o poZbawieniu debitu komunikacyjnego (Monitor Polski Nr A-79, poz. 920)~

.

Na podstawie art. 2 ust. 1. pkt 2 dekretu z dnia 5 lipca

"1946 r. 'D utworzEmiu' Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Pu-

blikacH i · WidowjSk (Dz. U. Nr ' 34, poz. 210 z późniejszymi

zmian!iini) .zarządia się; co następuje