MP_1966_356

Zarządzenie Prezesa Centralnego Urzędu Jakości i Miar z dnia 21 grudnia 1966 r. w sprawie ustalenia definicji i oznaczeń legalnych jednostek miar oraz ustalenia pochodnych jednostek miar i jednostek miar dopuszczonych przejściowo do stosowania jako legalne.

1 Articles / Provisions · Poland

Open official source Machine-readable Markdown (.md)

Statutory Text (1 Articles)

M.P. 1966 nr 74 poz. 356 notInForce

Treść Zarządzenie Prezesa Centralnego Urzędu Jakości i Miar z dnia 21 grudnia 1966 r. w sprawie ustalenia definicji i oznaczeń legalnych jednostek miar oraz ustalenia pochodnych jednostek miar i jednostek miar dopuszczonych przejściowo do stosowania jako legalne. Open official source

~~~-ito_r_Po_l_sk_i_N_Tr_!4_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

76_3__

- _ _.....:....._ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ P~z:255

wo do nnty ulęga zawieszeniu do najbliższego terminu płat

ności renty przypadającego po upływie tego okresu.

2. Zakład przemysłu gastronomiCznego zatrudniający

. , rencistę obowiązany jest za wiadom~ organ wypłacający

i 3Sf) .

rentę O fakcie przedłużenia umowy o pracę z rencistą ponad

okres wskazany w ust. t

§ 5.

Zarządzenie

życie

wchodzi w

z dniem ogłoszenia.

Przewodniczący Komitetu Pracy! Plac: A, Burski

356

ZARZĄDZENIE PREZESA CENTRALNEGO URZĘDU JAKOSCI I MIAR

z dnia 21 grudnia 1966 r.

w sprawie ustalenia definicji l oznaczeń legalnych jedllosteli miar oraz ustalenia pochodnych jednostek miar

i jednostek miar dopuszczonych przejściowo do słosowania jako legalne.

Na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 17 czerwca

1966 r. o miarach i narzędziaah pomiarowych (Dz. U. Nr 23,

poz . . 148) oraz § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

2ą czerwca 1966 r. w 'spra wie ustalenia legalnych jednostek

miar (1)z. U.- NT 25; poz. 154) zarządza się, co następuje

§ 1. 1. Ustala się

l) definicje podstawowych

uzupełniających

miar układu SI - określone w wykazie stanowiącym zaląc/.

nik . nr 2 do zarządzenia.

§ 2. 1. W załączniku nr 1 do zarządzenia ustalono zasady wyrażania wielokrotności i podwielokrotności tych jednostek miar układu SI. do których nie stosują się o~jólne zasady wyrażania wielokrotności i podwielokrotności ustalone

w § 2 ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z. dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie ustalenia legalnych jednostek miar

(Dz. U. Nr 25, poz. 154).

Jednostek

jednostek (SI), oZlJ.aczonego w dalszych .przepisach w skrócie "układem SI",

2. W zalącznik u nr 2 do zarządzenia ustalono przypadki

2) pochodne jednostki miar układu SI dla wybranych wielwyrażania

wielokrotności

i podwielokrotności jednostek

kości, oznaczenia tych jednostek oraz relacje definiu- miar, przejściowo dopuszczonych jako legalne według ogól. jące,

nych zasad ustal on ych w ' §2 ust. 1 rozporządzenia powolaCkTPślone w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do zarzą

nego w ust. 1.

dzen;a.

m~r Międzynarodowego układl!

2. Ustala się jednostki miar - nie należące do układu

. SI .,- ~ przejściowo lub w ograniczonym zakresie dopuszczone

do 'itosowania jako legalne, oznaczenia tych jednostek i rela~je definiujące je w zależności od odpowiednich jednostek

§ 3.

Zarządzenie

wchodzi w życie z dniem 31 grudnia

1966 r .

Prezes Centralnego Urzędu Jakości i Miar: Z. Oslrowski

Zalt)czniki do Znrzłjdzenia Pr~zf'sa

Centralllc!!,o Urzędu Jako<\ci i Miar

z .Inia 21 grudnia 1966 r. (po?. 35(,).

Załącznik

nr 1

. JEDNOSTKI MIAR UKŁADU SI '(LEGALNE) DLA WYBRANYCH WJEtKOŚCI

Wyrażcni,,'

. Lp.

Jednostka miary

Definicje i rf'Jacje między

jednostkami

WieJkoś6

nazwa

oznaezen le

------- -----l

-- - , - - - - - - - - - - -- - ----

- --

jednostek !l0('!lodnych za

pomocą jedno.

stek pod~ta.

,,·owyi.,h i I1ZIl'

Uwagi

pclniających

A. Jedł10stki podstawowe'·)

/ 2

długość

metr·)

m')

metr jest długością równą l 650 763.73

dlul!oAci fali w próżni promieniowania odpowia.laj'lCCj!O prz<'jśriu

pO/lli ... dzy poziomami 21',,, a Sd,

atomu kryptonu 36

masa

kilogram·)

kg')

kil"ę;ram jest masą mi.,.dzy"arodowf'-

go wzorca t"j jf'dnosl:ki przł·~ho

wywallego \\r }li('flzyuafoJowyul

Biurze Miar w Shrcs

\Vi"lnkrotl1ośei

i podwie1okrotkilognuna wyraża się

przez zastosowanie p,zedro,I~.ów wymieniouych \V S 2

II ,t.

l ruzliorządzellia Rady

~Iinistrów·*·) dollJ(·zanych do

rdreni .. : I!'ram (g).

P .. " kład: 10-' kg = l mg =

= l en lligraln

Ilo~ci

Monitor "PolSki Nr . 74

Poz. J58

764 -

'--~~~',--'--- ----- -----------------------------~------~----~--~--------------------------------------~------~--~---\

Lp.

Definicje i .relacje między

jednGstkami

' Wiełkośd

oznaczenie

nazwa

----l

czas

natęż.,nie . prądu elektrycz.nego

A,..)

amper")

telJ1:peratura

lermod.yualnU:zaa T

stopfet\

. światłoM

bndela~)

"K·)

Ke~vil1a-)

--- ... -----

sekunda jest l : 31 556 ~25,cn-ł 7 eę

ścią roku zwrotnikow~go .l900stycznia O godzina 12 CZR·S U efemeryd

amper jeat natężeniem prądu elektrycznego

niezmieniającego

.ię,

ktÓry - pJynąc w dwó" h .równoległych prus toliuiowyt.h" nie~koB

<;zeuie długich przewodac h o przekroju okrągłym znikomo małym,

umiesz.c zonych w próżni w odległości l m jellen od drlłgiego wywołałby między tymi przewodami silę 2.10- ' N (niutona) na,

każdy . metr długGści

stopień K-I!łvina jest j~nostką temperatury termodynamiczuej w skali,

w której temper;atura p"łlktu patrójn.ego wody jest równa

kładnie 273,1'6 ' OK

kandela j..,st 8wiatlością. którą ma

w kierunku prostopadłym pole

---- mi powierzchni ciala doeko-

Dla rMnlcy tempet'atur terinodynamicllLlyeb.

atoIłu:' _lit

oznaczenie: des ..mia.ł o .....

ezeW.a: OK. 1 OK - l .d.et

w.-

ed~)

lJwasf

pełniającyeh

~----~

- ----------I

)

"'" sekunda-)

••

Wyraunie

jedn,ntek pochod/iych żli

pomoc ą jedno8t~ lłodst .. wowych· i uzu-

6.10-

nale czarnego, promieniu j ą('cgo

w temperaturze krzepni ęc ia pła

tyny pod ci~nienielll .jeltnej atmosfery f;z YC7,l1ej

B. jednostki uzupełniające

kąt. płaski

kąt bryłowy

radian jest kątem płaskim zawartym .

między dwoma promieninmi. kola,

wycinają c ymi o: okręgu tego kala

łuk o d/ugo~ci równej Ilromielliowi

.teradian jest kątem bry/awym

o wierzchołku w środku kuli wycinającYfll z powierzchni tej kuli

połe ró~ue k. wadratowi jej pra\.uienia

radian·)

C. Jednostki poebodne

Dra wybranych włe· lko§cl geometrycznych or. all dl • .CI~,.tot-liwo'el

pole. powierzchni

metr kwadratowy·)

m··)

obj.ętoś6

!1letr

ny')

8ze:Ścien-

mi.)

Wielokrotności

l ml-I m . l m

podwielokwadrato\v..go

nie w y raża się wg § . 2 ust. l

rllzporzątlzt'nia·

Rad·y Ministrów'·'). Stosnjl' się' kwadrat}'

wielokrotności

i . podwielokrntno,<ci J.n et.ra. /Np.: l km.'~ l (km).' .= 10' mi

Wie lokrotno ści " i . podwielokrotno ści

metra sześc.iemwgo

ni.., wyra?a się wg § 2 ll~t 1

rozporządz"n ia Rady Mi~i

str,,;, "'). Stosuje s'ię, sześciany'

wi .. lllkrotllości i potlwidokrot""śf.i metra. ]'\; p': :" '1. " dm ' =a

krotności m~tra

1111

-1 m!. l m

. = l (ihn)" = 10- ' ~I

•

Wyrażenie

Jt>.dnostka miary

/'- .

Lp.

--------->0\. - - - - - - ' - - - - - - - - - - Poz . .35fl

.765

jednostek pochodnych za

pOInnCł) jednostek pod.tawowy"h i uzu-

Definil'je i n,hu'je między

- WielkoU

jedno8~kami

oznaczenie

naz\\,l'a

Uwagi

pełurających

•

czę8totliwoś~

herc')

?dolno~ć

dioptria

r!łJąca

zbie-

l Hz = 1': l

~z·)

l S-l

11. D I. w y b r a n y c h

pr~dkość

Ii-

metr ' na lekuudę*)

radian na Be-

niowa

układu

optycznego

1 m-l

l diop tria = 'l : l m ' .

ką-

prędkość

m e ~ h • n i cz n y c h

w Le I k o II c i

m /s·)

l m/s = l m: 1 8

1 m.s- 1

rad/s')

1 radjs = 1 nld : 1 s

l s-'.rad

towa

kund~')

przyśpieszenie

m / s' = (1 m/s) ~ 1 8

' '16

metr n.a kwadrat sekundy·)

radian na kwadrat sekundy')

kilogram

metr sześcienny')"

m/s")

:Iiniowe

' przyśpieszenie

rad/s")

rad/s' = (1 rad /s) : l

kg/ m">".

kg/ m' = 1 kg: l m'

kilo!(ramometr

na sekundę

kg.m/_

l kg.m/s = .1 kg:-l m /s

m.kg.s~

niuł.on·)

NO)

niuton,o m etr

Iliu tOl1,ose-

N.m

N.s

l N=1 kg. l m /s'

l N.m= 1 N.I fIl

N.s = l !':l.ls

m.kg,s-I

m'.kg.!-I

m ,kg.s- 1

N/ m'·)

- l N;m' = '1 N: l ' ~.

kątowe

gęstoś~

r~d

(iloM ru -

chuj

.iła

Innłnent

. popęd

ciśnif"nie,

na-

preżenie

nu"!-

siły

chanicz-ne

2l\-·

kwadrlltnwy')

po- I niuton' nil metr

wierzl'lmiowe

niuton na metr

ciężar )Yłaściwy

naplł;,cie

l m.s- ·

1 s-I.rad

Wielokrotności

podwielokilograma Illl metr

sześcienny wyraża się tak .jak

w poz. 2

Wielokrotności

podwielokrotno,ci wyraża si\) tak jak

w poz. 2

l m -'.k,

krotności

•

kUłlda

nilllori na nl ....tr

"-...

;

Nim

N~m = l N: 1 m

N/m"

IN/ m" = l N: l m'

J')

t j = l N.I m

m-1 .kg .• - I,

kg.s-·

szcśeiclllly

p1:aca, energia

dżul')

m'.kg,.-I

J jm' = l J : l mi

1 kg .s-I

udarność '

dżul

na metr

kwu,lrato.wy

J /m"

moc~

wat')

W*)

niutono'f'kllnda na metr

kwad,r atowy')

N.s/m")

l N .s/m'= (1 N/m'): [(l m /s): 1 m)

/Rtrumicó

W """. 1 J ,: 1

•

l m'.kg.8-·

enerl(ii

lepkoś~

dyna-

'n,iczna

lep kog~ kinematyczna

m~tr

towy

kwadrana se-

l m - l.kg.a- 1

podwielo.e

Wielokrotno~ci

kwadratok rnt Il ości

metra

wego na eekundę · wyraża eię

tak, ,jak w poz. 9

m'/s = (1 N.s/m' ) : (1 kg/m')

. kun.l.ę*)

. natęł,enie przepływu

tości

obję

l m'/s=~ m':l e

metr sześcien

ny na .ekundę

(objętoM

etrumienia)

natężenie prze-

kilop;ram

pływu

sekundę

masy

kg/8

l kg/s = l kg: l

kgj(s.m·)

l kg/(e.m 2 ) 0= (1 kg/s) : l m"

(strumień ma~y)

gę8to~~

at rumieuia masy

kilop;ram

,",kuudę i metr

kwadratowy,

porlwielometra eześciennego

na ·sektlll,lf wyrażll ai", 1.łlk,

jak w poz. ro

Wlelokrotnn~ci

krotno~ei

./ .

....

P('}z. 356·

766

-------------------------------

...

W yTażmi.ie

jedu.. ~tek po·

chodnych za

pomocą jedno·

~tek podstawowych i uzu-

Jednos tka minIY

'Lp.

Definicje l ' relacje między

jednostkami

WielkoU

nazwa

oznaczenie

Uw:orgi

pełniających

- -l

--- -

III. D 'a w y b r a Ił y c h w i e I koś c i c i e p I n y c h

cicplo, energia

ci:etl to właściwe

(właściwa pojelILność ciepl.

Ha)

gę s tośc!

strntnielIla· energii

współczynnik

przenikania

lub wnikania

•

df.uIO)

dżul na Imogram i' stuvień

Kelvina

J O)

J / (kg.deg)

J /(kg.deg) = l J : (l kg.l deg)

wat l1a metr

kwadratowy

wat na metr

kwadratowy i

stnpie6 Kelvina

W /mi

W/mi ~ l W: l mi

W/(m'.deg)

l W/(m' .deg) ~ l W : (l m'J de g)

wat na Jlletr

i stopień Kelvina

W/(m.deg)

l W/(m.dec) .- l W : (l m.l deg)

J = l N.l m

mi . k ~l . ~-I

ciepła

współczynnik

przewodzenia

ciepła

IV. D I a wybranych

gęstośc!

wielkośel . elektrycznych

l lO'.s- l.deg- 1

m.kg.a-'.deg.- '

magne 'tycznyela

amper na metr

. kwadratowy

elek- . kulomhO)

A/mi

A/mI = l A: l mi

CO)

C = ..1 A.I

,woltO)

YO)

Y=1 W: l A

l m'.kg.a-".A - I

wolt nil metrO)

V/mO)

l V1m ='1V:] m

m.kl!'.~-' . A - I

faradO)

F·)

F=1 C: l V

m-'.kg-I ..s'.A'

ornO)

nO)

=1 V: l A

m·.kg.s-I.A-

omometr

n.m

D.m = l n.(l m': 1 m)

l m'.kg.s-'.A - I

sinleul

l 5 = l: l

l m - l .kg- 1 ••' .A"

.imeus na metr

SIm

l 5 /m = l S : (1 m"; l m)

m - ·.kg- 1 ••• .A

prądu

m-'.A

el~ktryc znegu

iadunek

try.ezny

napięcie

elek-

•

s.A

tryczne,

'/ .

różnica

potenelektryezuych,

sił a elektromotoryczria

cjałów

nat..,żenie

pojemność

4.4

pola

d""y",,,,. _I

elektryczna

opór elektryczny

OJ.>ór elektryczny właściwy

J.>rzew()dno~ć

.'f

el~k tryezna

przewodl1o ś ć

ele.ktryczn ...

.,-

wła ściwa

stru lRień

ma-

weloerO)

. WbO)

l Wb= l V.I

•

m'.kt;.s-I.A-I

tesla 0)

l T=l Wb: l

ni'

Kg.s- I.A-l

amJ.>N l1a.metr'}

henrO)

A/m-)

A/ m = l A: l

111

HO)

H=1 Wb: l A

~miler')

AO)

~lt t :tyczny

intłnkc.ja magudycsna

.... teienie poili

Jłl :-t~ netyczllego

ill<lukcyj ilOŚĆ

sit:. magneto·

lIlu luryczua

l w - '.A

l m'.kg.s- '.A -I

amper jest lilą m,,~n.·tomory"7.ną

'·.. ywolaną · w p , różni przez prąd

o u a tężen 1 u l A płyn~ cy w zafUkni ę tym obwudzie o jednym zwoju

767

------------------------~--------~-------------------------------------------I

Wyrażenie

Jednostka miary

DefInicje i relacje mi~dzy

jednostkami

Wielko'~

Lp.

nazwa

- l

p e łniających

ollnacllenie

naprl\mieniowanie

natęż e nie

napromieniowania

dżul na metr

J/m"

kwadratowy

wat na . metr I W/mi

kwadratowy

jl;ę@toś ć kątowa

wat na Iteradian

---

V. D I a w y h r a n y c h w i e I koi c l

jednostek pochodnych za

po mocą jednost ek pod8tawowych i uzu·

Uwagi

ś w ie t I n y C h

l J/m" .". (l W/m' ).1 •

l kg .• - I

W/m' - l W: l mi

8trumienia

,energii '

luminancja ener- wat na metr

gelyczua

kwadratowy

I stera.iian

strumień

lumen-)

świf'tlny ilość światła

łumenolO

nntfżenie

kunda

luks·)

l m'.kg .•-I.u- '

W/ar

l W/ar - l W: l ir

W/(m".ar)

l W/(m" .• r) = (l W/m"): l u

Im.1

l Im - l ed.l el

l cd.ar

l Im .• - l Im.l I

l •. cd .•'

l Ix - l lm : l mi

l m-l.ed.1r

oświ e tlenia

IUlllilllill~ja

na~wietlenill

kandela na

metr kwadratowy. -)

nit

luksosekunda

cd/ml-)

l od/mi - l nt = l cd I l m'

Ix.1

l lx .• - l lx.l

VI. D I a w y h r a n ye h

l m-I.e.cd .•r .

wi e I k o , e l • k u I t Y c II n y e h

("i~. Jdf'!nie

aku-

8 l)TZ lle

",Hlr aliuet.ycllny

"pór nku styczn)' \d aśc i"y

niuton na metr

kwadratowy ·)

n.iutonosekunda na pią tą potęgę metra

niutoun8ekunda na metr

Izdcienny

por. pOL 22

N/m"-)

l N/mi - l N: l mi

N.e/ml

l N .•/ml - (1 N/m') I (l mi/I)

N.e/m"

l N.I/m" - (1 N.8/m').1 mi

VII. D I al w y h r a n y e h w le I k o 'ci f II Y k o e h e m i e II n y e h

I gęp.toM

lep k o ś~

kilogram

me tr ue'ciellBy·)

kg/m")

l kg/mi - l kg: i. mi

niutonolekuuda na metr

kwadratowy-)

metr kwadratowy na lekundę·)

N.e/m"-)

l N.s/ml - (1 N/m'): [(1 m/e) I l m)

m'/.·)

1 m't. - (l N.s/ ml); (l k&Jm")

dyna-

miczlla

lepko~ć

kine-

matyczna

el"ktryc:r-ny

kulombometr

eldtLruhl)'u.tie

l m-'.k,.1- 1

1 m" .• -ł

podWieloWielokrotnoAcl

metra kWIHlra tllwego'

Da sekundę wyraża ~ l ~ t.. k jak

w po •. 9 (por. poa. 29)

krotnoł:ci

Dlomcnt diPO-/'

low)' ~.z~tec zki

pOIHr)'Zowalkulomh razy

ność '("Z'lst"czki

mdr kWlldratu wy na wolt

przł"w n1t łli.rtwo

S llHCU S JUt wetr

podwieloWielokrotno'ci

k~otn()ści kilograma . na metr

eze ś cieillly wyraża li~ lak jak

w pOll. 2 (por. pOL 17)

(por. pOll. 28)

••

C.m

l C.ni ~ 1 C.l m

c.m"jV

l C.ml/V- (1 C.m): (IV/m)

Sim

l m .••A

Sim - (1 A/m') : (1 V/m)

" Monitor Polski Nr 74

Poz. ' lS6

768

----~--,---'--

W y rażenie

Wielkoś6

Lp.

Defmlcje I relacje między

jednostkami

nazwa

--2

VIII.

nIa wybran ych

diul pa kil0 7 'I J /kg

gram

m ilC dawki po~

wat- ' nil' ,kiloW / kg

chłoniętej

gram

du'wka ekspo- ' 'kulomh na , ki- i C/ kg

zycyjna

ł t'gr.t in

moi, dawki

atnjlCr na kilo- : A/kg

ekilpożyc)'jnej

gram

strugęstość

wat na metr W/mi

kwa,lralowy

mieU!8 energii

aktywno ść

.cku/lda do po- S-l

tęgi minus

pi .. rwszej

gęsto~ć

stru- metr do potęgi m-·.a .... l

mienia cZ'ls lek rninul dru~i~j

se kunda do potęgi m:uu's

nięta

.',

Uwagi

w i e I k o , e i p r'o m i e n i o w a n i a j o n i z u j ą c e g o

W /kg - (I J / kg) : l

l Ik, - 1 J : 1 q

dawka pochlo~'

•

- - - - - --

pdniających

oznaczenie

jednostek pochodnycQ za

pomocą jednoMek podstawowych i U7.ą....

Jednostka miary

In1.s-·

' l ml.s-·

1 C/ki - 1 C: 1 ki

l A /kg - . (1 C/kg) : 1

kg- l.s.A-

, 1 kg-I.A '

W/w" - l W: 1 mi

kg,s-I

,-l

S-l

m- I •• - l _

l .-1 : 1 mi

;

r ien\'Oz"j '

.) wymienione w uchwałach XI Generu.lnej Konferencji Miar 1960 r.

.0) definicje jednostek podstawowych pr~yh·to zgodnie ,I uchw~łami XI Generalnej Konferenrji Miar 19ÓO r .

• 00) § 2 u.t~ l rozporządzenia Hady Ministrów z dWa 23 czerwca 1966 r.

sprawie ustalenia legalI~ych jedno~lek miar (Dz, U. Nr 25, poz. 15.1).

Załącznik : nt" : 2

- JEDNOSTKI MIAR PRZEJŚCIOWO DOPUSZCZONE JAKO LEGALNE m.A WYBIUNYCH WIEJ.KOŚCI

Wielkoś6

Lp.

-l-

Nazwa jednostki miary

Oznaceni.

Definicje i relacje między jednostkami

Uwagi!

I. Jednostki dra wybranych wielko'ei geometrycznych

czasu

długo!6

mikron

'angstrem

rok ~wietlny

parsek

Jednostka astronomiczna

długości

mila ,,1ll0nka

, kabel

stopa

punkt typogCllficzny

cycero

poprawną naT.wą tej porlwi .. lokrotno<ici m .. tra , w ukladzie , ,S I

jest: mikrometr {iLm) 10-' m ~

= l lUIl (ror, § 2 lI,;t, I rozriorządzenia Rady l\lilli~trówOOO))

l !J. - lO-I m

fil

A_lO-lO m

, l ,r ok świetlny ;ą 9,460 5.10" m ,

l p' - 3,084.1011. m

IAU - 1,495 .10 11 m

l mil,a mC~l'ska = l 852 m

•

l punkt typugrafiezn)·. =

cycero = -2 660

l kwadrat =

~ ,

2660

stoAdwani.

astronomi

stosowania ' w

astronoll\ii

i kosru.ollautyce

kabel = 0,1 illiIi mor~~ej = 185,2

stopa b 0,304 80 ID

,t s

kwat:rat

2 {JOU

tło

slosowania w żegludże

Monitor P{)lskf Nr 74

--------------------~------~------------

Pot; 356

-----------------------------~~~--~=

__~----~----~----__------__--------------~--~JIł~----~

Lp;

Oma~nie

Nazwa jednoetki miary

WielkoU

Definicje I Nłacje n;Uędzy jedaOll!tkami

'.1

pole

cboi

-k

Uw~

po~e.:z

hektar

l a = 10" mi

l h. ~ 10" a = 10' m'

do pomiarów powierzchni grun tu

. .

objętoś6

. 14

lot \ID pomiarów obrętości płynó"

l l -= l dm' (dokłatlnie)

jitr

i--eial sypkich oraz pojemllości

na(,zyń i zbiorników , Nir łlal e ży

stosowne .do wyrażania wyników pom:arów wY"łlkiej dokładno!lci, Wiełokrntiwśc.i i podwiel·<>k,..,tności litra wyraża 8i~

wg § ' 2 rozporządzenia Rady

Ministrów"')

tona rejestrowa

.s topa ueścicnna

objęto'"

l RT ='JI31 7 mi

l stopa ~ześ{' ieJlua = 10"'" RT~ 0,028 317 mi

k,t płalki

do Mtoaowania w

·żegludze

,kąt

plolki pełny

Itopleń

...•

minuta

...

,20

~ekund.

..."

Zł

grad

...I

l° - --- rad

360

27t

l' - - .- - _. - - rad

21 ti,OO

27t

l" - -- - __ rad

1296000

l' -

'1t

--- rad

400

l .rumb =

obrót

24 '

Iteran

kąt bryłowy pełnT

27trad

rumb

kątpłaekiptJny =

211

rad

.} ohr'= 2rr· rad '

obr

l kąt hrylowy pęlny = llltel'Bn = 4n sr

~-----------ł-----------------1------------- ---------------~----------~I-----------~---------

minuta

gOlbina

doLa, dziell

. 28 .

lI1

l min = 60 8

l h = 6O - min = 3600.

min

l d =

tydr;ień

Jft;esłąc

kwartał

ro&

a b = 86 '400 I

•

l tydzie!. = 7 d

relacje między tymi jednostkami ł dobą

nie są jednoznaczne

jednostki 'kalendauowe

•

II. JedDoltld d -la w)'hraąych wielkości meehanieznyc .h

maea

kwintal

l q = 10' kg

' 34

tema

l t=' 10' kg

do sto~Qwania w obrocie . "lo'dami ~olll)'lni

povrawną nazwą tej wielokrotno ści - J; ilograma w ukladzie ··11

. jest: megagram (Mg).

l Mg (por, § 2 ust. 1 _

10'

porządzenia Rady MiniItrów·'"

i poz, 2za1. nr l)

. do stosowania w obrocie .~

mieniami Izlachetnymi.1 ....

kg=

karat metryczny

l kr = 200 mg= 2.10-' kg

łaroi

•

. Monitor Po!śki Nr 74

, 770

<;ii.'O'-------'-----~.--------_---------------------'-

l p.

Wielkość

_ .---

,Poi. 356

- - - -- - - - - - - - --, -- .-- -

Definicj~ i relacje między jednostkalni

Oznaczenie

Nazwa jednostki miary

Uwagi

- - -- ----------- 1----------- ----------------------- I ----~------------~-~5

prędk.. ść

liniowa

metr na minl1t\)

m /min

'1 m/min =

kilometr na godzinę

km/ h

l kmfh ~ -

węzeł ..

60 m I l

węzeł

~ -

3,6

m /I

. \

= l mila morska: l h=-

do stosowAnia w

żegludze

l 852

- m /I

3600

- - - prędko ść

_. 39

kąlowa

- -"..

obrót na sekund\)

oorót na minutę

obr/s

oor/Jllin

l obr/s = 2 n: bd/I

l obr/min = rad/I

ohrót na l;:wadrat sekundy

obrót na kwadrat minuty

obr/s'

l obr/s' = 27t rad/ s'

prz y'~pieszeui e

kątowe

.,"

':" \

---

obr/min'

l obr/min' =

-- --- rad/s'

3600

go,: stość

gra m na celltyrnet.r sze-

l g/ cm· = l kg/dm' = lO' kg/m'

g/cm'

ścienny

44 ,

kilogram

decymetr

kg/<lm'

8ześeienny

,kilogram na litr

l kg/I =; l g/mI = lO' kg/m'

kg/ I

nie

należy l! tosowa~

do wyrawyników pomiarów wysokiej dokładno ści (por. po z, 14.)

żania

gram ilU mililitr

ki logram ua hektolitr

47 '

g/mI

kg/ hl

l kgfhl = 10-' kg/ I = 10 kg/m'

pomiarów

gęstości

zboża

w stanie z~ypnym

- - - ------ - -

---~--. ---------

---------------1____________________ _____ ________ _ _

p ęd (ilo ś ć

ruchu)

' _ _ ____

gramocentymet.r na se-

g. cm/a.

l g.cm/s = 10-' kg.m/I

kuu,[ę

- - siła

l dyn =10-' N

l kp = l kG = 9,80665 N

(dokładnie)

tylko dla importowanych narzędzi pon~iarowych

- -m oment siły

- --

l kG.m = 9,80665 N.m (dokładnie)

---~-----~ -------------------- :. -------~~--~----

ciśnieni.,

oar

l bar = 10' N/m'

wielokrotności

ponwielobara wyra:'1l . się wg

§ 2 list. l rnzponądz e llia Rady

Minislrów·· *)

krotności

kilogr" m - sil" na rt"n- I

lylllelr kwa(lratowy

atłllO~fera'

tech" iczna

kilopotld Ila

kwaJralv\\ y

eChl) metr

kp/cm'

1 k(; /rm' = l at = l J<r.'rm: =o

= 9lJ UótJ,S i\ i ru' (dokiaduie)

tylko ("a

;mpo~towall)'ch

r:i.i ~Jzi płJIUlat·O\\) ~h

ua-

M<>:nłter

771

P.olskl Nr 74

--------------------------~-----

~ Poz. 35ft

----~------------~-------------------

' Lp.

Wielkoś6

Nazwa jednostki u~iary

Oznaczenie

Definicje i relacje między' jednostkami

Uwagi

--- - - - - - -- 2

kilol!ram - sila na metr kG/mi

kwadratowy

kilopoIId na metr kwa- /

kp /mi

dratowy

mm H,O

milime tr słupa wody

atm

atmosfera fizyczlla

l kG/mi = l kp /m" = l mm H,O - 9,806 65 ,Nfm' (dokładnie)

tylko dla importowauych napomiarowych

rzędzi

l atm = 101 325 N /m" (dokłtidnie)

tylko jako wartoś~ l ailu przy

tzw. ' ciśnienia Dormajnego

określaniu

tor

l Tr = l mm Hg = - - atm 760

- 133,322 N/m"

milimetr slupa rtęci

mm Bg

-' - - 0----_,_-- - - ----=----- -- - - ' - - - - - 1 - - - - - - - ' - - - - - - - - -__ 1 - - - - - - - - - - - Ilapn;żenie

mechaniczne

kilogram - liła na centymetr kwadratowy

kilogram - .ila na ,milimetr kwadratowy

kGjc'm'

kG/mm'

dyi.a na centymetr

dyn/cm

l dyn/cm = 10-' N/m

erg

l erg = 10- '

1 kGjcm", = 98066,5 N /m' (dokładnie)

1 kG/mm' ~ lO' kG /cm"- 9 806 650 N/Dl' (dokladnie)

napięcie

powierzchniowe

praca,

energia

J<..-C_d_o;...k_ła_d_l1_ie_.)_--- __ _ _ _ _.:........_ _ _ _ __

kil<!grf\Rl - si/a razy metr l_k_.G_·_.m

______ 1__l_'_k_G_.m_=_9_,_B_06_6_5_'

--"

~\OC..,

. ;

8trumi~4

'~ ,

ell~rgii

l er"!~

= 10-' W

.."

l KM = 75 kG.m/s = 735,49875 W

(uuklad"ie)

~rg

na 8ekund~

koó mechaniczny

--gęstość

do wYTażania mocy silników

spalinowych

stru-

I mienia energii

erg na ' centymetr kwadratowy i sekundę

erg/(cm',s)

1 erg/(cm'.6}= 10 ~1 Wlm'

- -lepkość

dyna-

miczna

puaz

--~---------------- ! _-------------- ; --------------------------------'-----~-------------------

' l P = dN,sjm' ~ 10- 1 N.s/m'

wielokrotności

podwieło-

krotności

puat'a wyraża się wg

§ :i ust. 1 rozporządzenia Rady

Ministrów· U )

___ 'o

lepko"~

kine-

mat)',' zna

,stokes

l St - 10-· m'l'

----

wielokrotności

podwieJo,tokela wyrda lit

WI I 2 ust. 1 , rozporządzenia

Rady Ministrów···)

krotności

lepko'~

w:<ględlla

stopień

•

Englera

°E

cle wyrdania lepko'eł ws.11tdneJ

mierzonej sa pomoc, :,wil~o.y

metru Englera

. :~- '

Monitor PolskI Nr 74

- -----------.,.------- 772

Poz. 358 "

--~~-----------------------------

)

Lp.

- --

Wielkość

Nazwa j.edllo~lki miary

OZll<lezellic

\ l?efiuicje i relacje między jedno'stkami -

Uwagi

---

.1 l

ltat~f,ellie prze-

pływu

ŚCI

objęto- .

(objętuść

~tcum.ellia)

.74

mf'tr ~ze~cienny na tui.

IIUlę

fIlptr

sześcienny

na go-

dzinę

de"yml'tr" 8ześcienny na

lLodzil1~

8ześcicuIl y

decymetr

l mS/min =

m'(h

-- m'/I

3 600

l dm'/h = - -- .10- 1 w'/.

3 (,00

;1 dm'/min =

. . 10-1 mI/I

l l/ h = - - - .10-1 m'/I

3600

.10-· m"/I

l I(min = l <hil'/min =

l m'/h ~

~ll/min

rlrn'/h

na . dm'/min '

minutę

litr na godziuV

I(h

litr na rnil1l1 tv

I /min

_ .. l

litr na sekundv

strumień

l/ s

Us = l d~:/s = 16-' m'/a

kgjh

l kg/h =

t/ h

l t/h = 10' kg/h = -

.....

l ..

ni~

nnł ..

t.y ~tMowac' do wvra-

żelllia wyuików pUllłlCirów wysok'cj dokładności Wo! poz. Ho)

•

m"'1

...

_~-

masy

kilogram na godzinq

tona na godzinv

~ .

3600

kg/.

3,6

kg/~

III. J e d II o 8 t k i d la w y b r a n y c h w i e I koś c i c i e p I n y c h

tf'rnperatllra

te ru IOtl yuaIUICZU.. t

810pipń

( .. I_jusza termo-

dy,uUI.icZI1Y . .'"" ',

°C«(herm)

.,. . dcg ...

l) OT,riftf'T,l"nie: deg ~to~ll.je st,

do wyr:iżellia rMni cy '" lem,,"tatur IcrmoJ.y"amicznycD·

dlA rMnicy temperatur tprmodynainieJl~

. ny eh

Pqlhcrm.)~· rOK" =1 d~g .

•

------~

f ' Clthenn.)

" " '1;

l 'K

·(por. saL

27315

. ,

nr l poz . .s)

----------- --------------------I-----------~-------------------------------- ~------~~~-----------'

t.emperatllra

lIl'ędzynarodo

wa prak.tyczna

tiu'

.topif'ń (plsjll~7.R rni~(l",y-

84 '

nar",lowy

1948

~C(Int.

1948)

Slol'ień C.. lsjll"za międ'zynnrOflowy prnk~ y ('. zny 19·i8 j~.l lo j .. dllo.tka IpIIlp"ratury w Międzynarodowej PraktY"z""j

Skali Telllpcrutu,r1948

praktyczny

w przypadkar.h, w któ.rych .l,1le

z"r1rn.lzi ohawa niejcdll" .. n~~..

no~ci,

zaJntast

oznK('zeni.

1948) dopuszcza ai,

----- I ---------~-I -------~----------~'-------------t~!npera ł

lITa·'

mi~(ł7.yll.ro<io

wa praktyczllll

Tint

stopień... Kelvina mi~dzy

narodowy

1948

°K(llIt. 1948)

/praktyczllY

kaloria '

J°KOnt. 1948)

"'yeh pruk t ynuych I

1"K(lut. 19411) = l "C(l lIl. 1948)

cieplo

~la róf.nrcy t .. m"l'rHtllr mil"d7.yIHlrod?-

l cal = 4.186 8 J (dokładnie)

cal

+ 27:\,15

l,,·j ~..łnkrł)tno ś ci

Jlorlwielokalorii . wyr~żR .ię :" ,g

S 2 " •. l :'rnzł'urz'l.!~11Ia HII.J.y

Milllstrów',")

k"'lllości

;

1<' " ,"

Monjtor PO'lski Nr 74

.173

, Poz. 356.

---

Lp.

moc,

strllłHień

energii

"ało.:i.

k~...k:ałoria

na sekun.tę '

na godzin.,

cal!1

kcaijh

1. 'ca l(s ;.. 4,11\68 W (dokładnie)

l kcaljh = 1,163 W (dokladnie)

cicp10 wlaściwe

po-

{właśc iwa

jemIlo ś ć

cieplna)

erg na gram ł etopiell ergj(g.deg)

Kelvilla

kaloria na gram i .topień calj(g.deg)

'Kelvina

kilokaJoria fili kilogram , kcal/(kg.deg)

i 'stopień Kelvina

g~łA'ł.U

l <erg/(g.deg) =

1O~'

J /(kl(.deg)

l .ca! i(g.deg) ""' 4186,8 J j(kg.deg)

(dokładnie)

Ikcal /(kg.deg) - 4 186,8 J ( kg.deg)

(dookładnie)

łItnł-

mienia energii

kaloria: na centymetr

kwadmlo ....;y i sekundę

kilokaJoria ,na metr kwadratowy' i godzinę

'93

---

calj(cm':s)

1 .ca1/(cm".8) = 4Hl6JlW Im' (dokładnie)

kcalj(m' .h)

1 kcaJ/(m·.h) = 1,163 W /m" (dokładnie)

•

współczynnik

przenikania

lub wnikawa

ciepła

na centymdr kwa- , ergj(CIIl".I,deg)

!ira to wy , sek,!mdę,· i 8,topień Kelvina

kawria na centymetr.

kwadratowy, sekundę ' i

' stopień Kelvina

, kilokaJoriana metr kwa_O kcalj(m'.h.dea)

dratowy, godzinę j stopień

Kelviaa ·

~rg

' ł6

e~j(cm·.I.deg) '= IO~1 .Wj(m~.deg)

1 .ca11(cm.lI .tI.deg) =41'41611 , W/(m~ .dog)

(d,okladnie)

lkcalj(m·.h.deg) - 1.1'63 . W j(m' .deg)

, (doldlH1nie)

~,,~------------------~~--------~ ; ---------------------------

j.; "

wep.ółc,zynJl.i.k

przewodzenia

ciepła

)

. erg na rentyml'tr, sekundę , ergj(cm.lł<deg)

i titopień Kelvina

kaloria na centymetr,se- calj(i:1Il.8.d~g)

kundę i stopień Ketvina

98 '

l erg/(cm.l.deg) = 10~1 W/(m.deg) ,

l calj(cm.l.deg) ,;,=418.68 Wj(m.dcg)

(dokładnie)

IV. J'ed 'o ostki d'la wyb-ranye ,h wielkości elektrycz.ych

magoetycznych

energia

·100

W.B

W.h

l W.s= l J

l W.h= 3,6.10' J

101

wofi~amper.vselmnda

V.A.8

lV.A.! = l

102

'woJtoaJllperogodzina

V.A.li

lV.A.h = 3,6.10' J

·'103

warosekunda

var.8

' l '(or.s = 1 J

104

warogodzina

var.h

l :vor.h= 3,6.10' J

..~ . '

\,0

watosekunda

watogodzina

wielokrotno~ciwato,l!'odziny

wyraża

się , wg, ' §2 u ~t. l

rozporz"t1zcnia

nildy Mi.nislr,ó w···)

! ~'o WY,ra iR nia eilergii elektrye-z} ~ nej ' powm-ej

wieIókrn tllo';ci

woltomnperogodziny wyraża się wg!! 2

ust. l rozporząd"enia Rady

Ministrów· U )

do wyrażan i a energii elektrycznej biernej

wiclokrQlności warogodziny wy'raża 'Się wg § 2 u st. l rozporządzenia Rady Millistrów"·)

l. ,

.:.;

' .,

...

Monitor Polski Nt 74

Wielkoś ć

Lp.

- - - -l

714 ----

Nazwa jednostki

--2

m;"y

Definicje i relacje między jednostkami

Oznaczenie

.. .

:',:;'

105

V.A-

woltoamper

l V.A= l W

'106

l var = l W

var

war

moc,

- - -

Uwagi

strumieJ1

euergii

;

/..

P.n:. 158,--~,

do wyrażania mocy elektrycznej pozornej. W,ielokrotnośd

i podwielokrotności woltoampera wyraża się wg § 2- ust. l

rozporządzenia

Rady - Ministrów""")

do wyrażania ' mocy elektl',Ycsnej bierpej. Wie lokrotności I

podwielo krotno ści wara, wyraża się wg § 2 ust. l rozporądźcllia Rady Ministrów····)

g ęs toś.: pq du

elektrycznego

107

_ _ _o

ładunek

amper na milimetr kwadmtowy

A/mm'

amperogodzina

A.h

l -A/mm' = 10' A/ m'

elek-

tryczny

108,

l A.h = 3600 C

wiel okrotności

pod~\·ielo- .

krQ.tuości

•

amperogodziny wyra' ża się wg § 2 usL l Rozporz,dzellia Rady Ministrów·· .)

'strumień

109

L=- ••

makswel

l Mx = 10- 8 Wb .

gaul

l Gs = 10-' T

indukcja mag-o

netyczna

110

natę7. ...nie pola

rllagnetyczuego

~ ila

magnetomotoryczna,

napięcie mag"etyczne

ll~, 1

J - .

)

l Gb= - ' 1 0 A

4 1t

J ed n o 8 t ki d Ia

/Iumenogodzina

wi eIk o , c i

w y 'b 'r a n y c h

il ość światła

113

. ..

gilbert

. .

::'~

.. ,

,! ,~~ \:.

l Oe = - - '10· A/m

4. 1t

ersted

- --

....<:. ~

mag-

netyczny

,- --

'''3

_.,

\ }'1

świetlnych

11 lm.h = 3 600 Im.•

Ilm.h

..1

VI.

J e d n o 8 t k i d' a

dyna ·na centymetr kwadratowy

- "

l dyn/cm" = 10- I/N/ml

dyn/.cm'

puzio1n ciśnienia a kustyczuego

lIS

ak u st y czn y c h

ciśnien ie akustyczlle

114

w y b r a n y c h w i e I k 0'\ c i

decybel

l dS odpowia']" ci",,;"ni.. aku stycznemu p

sp .. lniaj ącemu warunek

20 Ig

= 1

gdzie ,.Il:u =:.2.10- 1 ,lijm'

;. .

.~:J.~

.",

,: jł

v.: .

, ',

)

':\

"".)

Monitor Polski Nr 74

775 --

Poz. 356

--' ~ ------ --------------------------~--~~------~----------------------------------~-----

Wielkość '

Lp.

- -l

Nazwa jednostki miary

poziom głośno-

'. \

ści

116

fon

VII.

J e d n o 8 t k i d l a w y b r" n y c h

gęstość

117

Uwagi

Definicje i relacje między jednustkami

Oznaczenie

gram na centymetr szekilogram

119

w i e I koś c i f i z y k o c h e m i c z n y c h

por. poz. 43

g/cm'

ścienny

. 1).8

fon odpowiada . poziomowi gło ś no ś ci

dźwi ęku o często li iwo ś ci l kHz i o po ziomie ciśnienia akustycznego l dB

decymetr

por. poz. 44-

kg/dm'

l kg/dm' = l g/cm' = 10' kg!"

kj.Jogram na litr

gram na mililitr

kg/l

g/mi

l g/mI = l kg/I = 10' kg/ ma

puaz

l P = dN.s/m 2 = 10- 1 N .s/m"

por. poz. 7l

stokes

l St = 10- 4 m'/.

por. poz. 72

mol

l mol jest ilością substancji układu za·

wiera:i ącego liczbę czą s tec zek lub cZI!stek równą liczbie al.onlów zawartych

w masie 0,012 kg (dokładnie) czystego

nuklidu węgla 12C

sześcienny

120

lepkość

por. poz. .45

por. poz. 46

f""

dyna-

nUczna

121

lepkość kinematyczna

122

''-

, ~,

.1.~~ •

ilość lubstancji

,\.

' 123

~\r .

,~,

DłaBa

molowa

.12d.

125

poJwido- .

się wg

§ 2 ust. 1 rozporządzenia Rady

Ministrów· **)

wielokrotności

krotno ści

mola

wyra ż a

kilogram na mol

gram na mol

kg/mol

g/mol

metr sześcienny na mol

litr na mol

.m"/moI

l/mol

'1 kglmol = l kg: l mol

l g/mol = 10- 3 kg/mol

objętość molo-

126

127

l malmol = l m': l mol

Ił /mol;' lo - a m'/mul _

molowa energia

wewnętrlł:na,

powinowactwo

chemiczne,

potencjał

składnika

dżul

na mol

l J /mol =

;-,1

tv'~

-.,

----:------ 1-,,----------- - - - - - - - - - - - 'molowa l)()j~m.·

1l6ŚĆ : cieplna,

enł.ropia Iliolo-

.,~

... .

dżul

na mol ' i

Kelvina

• 129

..,

stopień

we l ),

ró",'no,vażniko ..

we stę:tenie jo-

.," , ~ 130

131

nu ')

l J /(mo l.deg) = (1 I /mol) : l dcg

·1

----------------------- I----------------~---

J /(mol.deg )

------.7----------,----------------------steżenie molo-

t J : l moJ

- - - - - - - - - - -- - -- - 'j - - _._ -- - -- - --

mol na metr 8ze; cienny

moL/m'

l moll m' = l mol: l m'

mol na litr

mol/ f

l -moii i = lO' moi/m"

I) w o(lni".il'niu do ollj~ lości

lnicszau~lly

' ..

1 '

,..

Lp.

Wielkość '

molaluośc')

, 132

mol na kilogram

molowe

133

simens me tr kwadrat owy

IUl mai ,.. .

'moljkg

l. molfkg = l mol: 1 q

S.lll'! HiIll

l S.m' /mol = (151m) : (1 moIJm~)

--- prz~woclnictwo

Vwagł

Definicje i relacje między jednostkami

9 zn ac zęnio

Nazwa ' jednostki mia;y

- --

2) w odniesieniu do,

puszczalitika

mur

--.

.....

1'0 . .

.'.

'.i

V III. J e d n· o st k i d l aw y.h r.a n ych ,· w i ol k o'ci p. ro mi enlowanla jo nizują ce So

energia

, 134

l 8 V "'" 1,-ii02 10 .10-u J

elektronowolt

wielokr,otnoścł , ,I . pod~lo- ..

·elektronowolta· "WY- '

raia się ' wg S 2 ust; l rozpo- c:r:ą dze.Ua Rady ·Ministrów···)

krotllośc,i

•

" '.

',.

wielokrotn o§ci

I .podwie!ok ro lności elek tronowoltit; na c.,..- ..

tymetr. k\vad~atowy i sekund.

'ryraża się wg .S 2 ust. 1 1'__

porządzen ia Rady Mil1~trów··~)

" . .1' J

.. ')

.. 1,_

wielokrotno~cI

podwieJo. krotnośei r ada . wyraża się .... .

§ 2 ust. l rożpol:ządzenia R~7

J\Iinlstrów· U )

wielokrotności

pod WieJo- .

rada n a sekundę ...,....

raża się wg.;§ 2 ust .. I riiw.p~'

rządzenia Rady r.'linistró~·,··) · .

krotności

wielokrotności \ podwielołro;'

ności wyraża się: j ak w poz. 1"1"

wjclokro t no~ci

~:rf~~

.' ;'~" f' ~.

~ .' ~Jr,

. .....:t.

; ~....:t

).'

i , pod".relokrot-

Ilości reutgena wyraża się wg § 2

ust . l

rozporządzenia- Rady

l\'Iinist rtiw· · · )

.' ,

wielokrotności ' i. p odwiel o~

no ści

rentgena na sekund, wy-

ra' ża ~ i ę wg § 2, ust .. l

-cozporzlł-.

, (henia Rady Miftistrów···)

.. .

-~.

'. ;l (

wi e lokro tności I pl.ldwielokrot>

no;ci kilna wyraża się: wg § 2

ust, l

rozporządzenia Rady

Ministrów"·)

,,-,,

, J',

:"!

... ) § 2 ust. r rozporządzenia Rildy Ministrów z dnia 23 czerwca 1966 r . w sprawie ustalenia legaInychj ednostek miar (Dz. U. N r 25, poz. 154).

. I

.......

Zarządzenie Prezesa Centralnego Urzędu Jakości i Miar z dnia 21 grudnia 1966 r. w sprawie ustalenia definicji i oznaczeń legalnych jednostek miar oraz ustalenia pochodnych jednostek miar i jednostek miar dopuszczonych przejściowo do stosowania jako legalne.

Statutory Text (1 Articles)

Need to analyze how this provision applies to your matter?