Zarządzenie Ministra Komunikacji z dnia 28 czerwca 1966 r. w sprawie norm zużycia paliw płynnych w eksploatacji pojazdów samochodowych.

§ 1. 1. Przepisy zarządzenia stosuje się do jednostek

gospodarki uspołecznionej eksploatujących pojazdy samochodowe, zwanych dalej w skróceniu "jednostkami".

2. Przepisów zarządzenia nie stosuje się do pojazdów

samochodowych jednostek podległych Ministrowi Obrony

Narodowej i Ministrowi Spraw Wewnętrznych, z wyjątkiem

pojazdów Głównego Urzędu Geodezji i Kartoqrafii, Instytutu

Geodezji i Kartografii oraz przedsiębiorstw podległych tym

ministrom.

załącznik nr 1 do zarządzenia, zwane dalej w skróceniu "normami podstawowymi".'

2.

lenie takiej normy jest ekonomicznie uzasadnione.

§ 2. Przepisy zarządzenia dotyczą

wszystkich rodzajów pojazdów samochodowych z silnikami napędzanymi paliwem płynnym, używanych w

transporcie drogowym, oraz samochodów specjalnych

z takimi silnikami, zwanych dalej w skróceniu "pojazdami",

2) paliw płynnych do silników wymienionych .w pkt 1

a) niskoprężnych (o zapłonie iskrowym),

b) wysokoprężnych (o zapłonie samoczynnym)

zwanych dalej w skróceniu "paliwami".

1)

wiące

§ 4. 1. Jednostki obowiązane są

1)

Ogólne zasady ustalania norm zużycia paliw.

§ 3. 1. Ustala się "Normy podstawowe zużycia pali~

plynllych w eksploatacji pojazdów samochodowych", stano-

ustalać

na podstawie norm podstawowych według zasad

określonych w niniejszym zarządzeniu dla eksploatowanych przez siebie pojazdów normy określające najwięk­

paliwa potrzebnego do jazdy w

warunkach eksploatacji wraz z rozruchem

silnika i manewrowaniem pojazdu -'" jako normy zakła,

-dowe zużycia paliwa (§ 6) lub jako normy wyjątkowe ,

zużycia paliwa (§ 7),

2) przeprowadzać w okresach nie dłuższych niż jeden rok

rewizję ustalonych norm (pkt 1).

szą dopuszczalną ilość

określonych

2. Nadrzędna jednostka organizacyjna może zarządzić

w drodze nadzoni z urzędu lub na wniosek wydziału komunikacji prezydium wojewódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłączonego z województwa). właściwego

ze względu na teren eksploatacji pojazdu, rewizję norm zakładowych zużycia paliwa lub norm wyjątkowych zużycia

paliwa niezależnie od rewizji określonej w ust. 1 pkt 2.

3. Rewizja norm, określona w ust. 1 pkt 2 i ust. 2, może

przeprowadzana

1) w sposób przeWIdziany dla ustalania normy zużycia paliwa zakładowej lub wyjątkowej albo

2) na podstawie 'analizy rzeczywistego zużycia paliwa w

okresie letnim.

być

4. Normy zużycia paliwa zakładowe lub wyjątkowe nana podstawie rzeczywistych warunków eksploatacji

leży ustalać

1)

R o z'd z i a ł 2.

Dla pojazdów o wyjątkowej, zmienionej lub przesta-

rzałej konstrukcji Minister Komunikacji może ustalić odręb­

ną, niż wymienione w ust. 1, normę podstawową, jeżeli usta-

dla grup pojazdów eksploatowanych w zbliżonych warunkach i posiadających

a) jednakowy silnik,

b) jednakowe przełożenie przekładni głównej,

cj jednakowy wymiar opon na kołach napędowych,

d) jednakO_WY dopuszczalny ciężar całkowity,

Monitor Ipolski Nr. 33

~~~~~----~---------------------------

,-

2) indywidualnie dla poszczególnych pojazdów, jeżeli

nie są eksploatowane w zbliżonych warunkach lub nie

posiadają jednakowych cech wymienionych W pkt 1.

5. Normy zużycia paliwa zakładowe lub wyjątkowe naw terminie do 30 dni od dnia objęcia pojazdu

w posiadanie w celu jego eksploatacji. Do czasu ustalenia

t yc h norm stosuje się do pojazdu odpowiednie normy podstawowe.

l eży ustalać

6. Normy zużycia paliwa na jazdy próbne po naprawie

pojazdu lub silnika określa zakład wykonujący naprawę.

§ 5. 1. Normy zużycia paliwa zakładowe i wyjątkowe

sta'nowią podstawę do obliczania oszczędności paliwa lub

przekroczenia normy

(przepału). '

2. Rodzaje paliw dla poszczególnych marek i typów pojazdów należy stosować według instrukcji fabrycznych.

R o z d z i a ł 3.

,

Zasady ustalania norm zużycia paliwa

i · wyjątkowych.

zakładowych

§ 6. 1. Norma zakładowa zużycia paliwa, z wyj ą tkiem

wypadków określonych w ust. 2 i 5, może być niższa lub

r ówna normie podstawowej.

2. Jeżeli ze względu na warunki eksploatacji norma

podstawowa okaże się ni e wystarczająca, kierownik jednostki może ustalić normę zakładową zuż y cia paliwa wyżs z ą niż

n orm a podstawowa w granicach do 10010, a dla autobusów

samochodów samowyład owc zych - do 20%.

3. Norma zakładowa zużycia paliwa może być ustalona

1)

w granicach nie pr zekr ac z ających normy podstawowej

(ust. 1) na podstawie

a) badania zużycia paliwa przeprowadzonego według

instrukcji stanowiąc e j załącznik nr 2 do zarządze­

nia lub

b) doświadczenia z eksploatacj i, udokumentowanego

ew idenc ją dotychczasowego zużycia paliwa, prowadzoną zgodnie z obowiązującym i przepisami; ,

2) w granicach przekraczającyc h normę podstawową (ust. 2

i 6)

a) w transporcie prowad zonym przez przedsiębiorstwa

transpo:'tu samochodowego oraz przez zakłady transpor tu samóchodowego i gospodarstwa samochodowe,

odpowiadające warunkom ustalonym w § 1 ust. 1

i § 2 zarządzenia Ministra Komunikacji z dnia 20 lipca 1965 r. w sprawie prowadzenia gospodarstwa samocllodowego i zakładu transportu samochodowego

oraz technologicznego i specjalizowanego transportu

samochodow,ego (Monitor Polski Nr 39, poz. 220) w sposób określony w pkt l,

b) w transporcie innym - tylko w sposób określony

w pkt 1 lit. a).

•

4. ,Jednostki mogą stosować normy zakładowe zużycia

paliwa ustalone zgodnie z przepisa)1li ust. 3 w innej jednostce do pojazdu tego samego typu i eksploatowanego w zbliżo ­

nych warunkach.

5. Normy zakładowe zuż'ycia paliwa, ustalone w sposób

w ust. 3 i 4, mogą być stosowane w jednostce

t ylko po zatwierdzeniu ich przez kierownika tej jednostki.

określony

6. W szczeg ólnych wy~adkach, uzasadnionych warunkami eksploatacjl , wydiiał komunikacji prezydium wojewódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłączonego

338

Poz. 173

z województwa) może zezwolić na ustalenie normy zakłado­

wej zużycia paliwa wyższej niż norma podstawowa w granicach do 25010, z zachowaniem przepisów ust. 3 pkt 2.

§ 7. 1. Jeżeli norma zakładowa zużycia paliwa okaże

nie wystarczająca , można ustalić normę wyjątkową zuży­

cia paliwa w r azie

1) konieczności używania pojazdu C1ęzarowego, specjalnego, ciągnika lub autobusu na krótkich odcinkach nie

przekraczających 1000 m między kolejnymi punktami

całkow itego lub częściowego naładunku lub rozładunku

(w razie zwózki lub rozwó zki),

2) konieczności ciągłego używania niższych biegów na trasach

a) prowadzących po drogach grząskich, gruntowych nie

ulepszonych, błotnistych lub wykopach,

b) górskich o stromych wzniesieniach przekraczają­

cych 5%,

3) używania pojazdu do wywozu drewna z lasu.

się

2. Norma wyjątkowa zużycia paliwa może być wyższa

norma podstawowa w granicach do 40010, a dla samochodów samowyładowczych - do 60010.

niż

3. Norma wyjątkowa zużycia paliwa , może b yć ustalona

na podstawie badania zużycia paliwa, przeprawa(lzonego według instrukcji wymienionej w § 6 ust. 3 pkt 1

lit. a).

wyłącznie

4. Stosowanie normy wyjątkowej zużycia paliwa wymaga zgody

1) w odniesieniu do transportu prowadzonego przez jednostki wymienione w § 6 ust. 3 pkt 2 lit: a) - jednostki nadrz ędne j nad j ednostką eksploatującą,

2) w odniesieniu do transportu innego - wydziału komunikacji prezydium wojewódzkiej rady narodowej (rady

narodo wej miasta wyłączonego z województwa) właści·

wego ze względu na teren eksploatacji po jazdu, a w razie konieczności pracy pojazdu w kilku województwach

(miastach wyłączonych z województw) - właściwego ze

wzglęcl,u na siedzibę jednostki.

5. Norma wyjątkowa zużycia paliwa może być stosowana tylko w warunkach eksploatacji, dla których została

ustalona.

6. Norma wyjątkowa zużycia paliwa nie może być ustalona dla pojazdów w okresie docierania.

§ 8. 1. Przepisy § 6 i § 7 nie dotyczą

1) samochodów spec jalnych i ciężarowych z nadwoziem

specjalizowanym do przewozu określonych rodzajów ła­

dunków (z wyjątkiem samochodów samowyładowczych),

w których nie jest możliwe wyrażne odgraniczenie ilości paliwa żużywanego na ja zdę od ilości paliwa zuży­

wanego do nap ę du urządzeń wmontowanych na stale"

zarówno w czasie jazdy, jak i w czasie postoju (np. dżwi­

gi, sprężarki, pompy, zamiatarki, polewarko-zmywarki,

pługi

odśnieżne, samochody asenizacyjne, samochody

do be zpylnego fJrzewozu nieczystości),

2) pojazdów w okresie używania ich do innych celów niż

transportowe (np. ciągnięcie lub pchanie innych pojazdów toc zą cych się po s-zynach, holowanie barek na rzece lub kanale, układanie kabli itp.).

2. Do samochodów samowyładowczych (ust. 1 pkt 1) za'Iicza się samochody ciężarowe bez względu na rod zaj nadwozia, posiadające urządzenia służące do mechilnicznego wyła­

dunku albo wyładunku i naładunku.

3. Norm y zużycia paliwa dla pojazdów wymieni~Jllych

w ust. 1 okr eś la jednostka nadrzędna nad jednostką eksploa-

-

tującą jako normy zakład().we zużyc ia paliwa; w wypadkach uzasadnionych warunkami eksploatacji normy te mogą

być ustalone jednolicie w ramach resortu.

R o z d z i: a ł 4.

Zasady stosowania norm zużycia paliw.

§ 9. 1. Zaclna techniczna ni e sprawność lub usterka pojazdu nie może u zas adniać uznawania przekroczenia norm y

za usprawiedliwion e lub stosowania wyższych norm, przewidzianych dla trudniejszych warunków eksp loatacji.

Pojazd, przekrac za jący normę zużycia paliwa zakła­

lub wyjątkową z powodu niesprawności lub usterki

technicznej, powinien być wycofany z eksploatacji i przy,wrócony do stanu technicznego zapew niającego zużycie paliwaw granicach norm odpowiadających r zeczy wistym warunkom eksploatacji.

2.

dową

- §lO. 1. Norma_ zakładowa zużycia paliwa może być podw yż szona

jeżeli pojazd ciągnie przyczepę lub inny pojazd; w tym

w y padku na każdą ton ę dopuszczalnego ciężaru całko ­

witego ciągnion e j przyczepy (również przyczepy klonicowej) lub p.ojazdu można stosować dodatek do n ormy .

w granica ch do 5°1o, je że li pojazd cią gnący pos iada silnik niskoprężny (o zapłonie iskrowym), a w granicach

do 3°1o - j eżeli pojazd ciągnący posiada silnik wysokoprężny (o zapłonie samoczynn y m),

2) w granicach do SOfo, jeżeli pojazd

a) wykonał normę przebiegu międzynaprawczego, a nie

został oddany do naprawy głównej, lub

b) znajduje się w okresie docierania.

2. Przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się

1) gdy pojazd ciągnie naczepę,

2) gdy w y sokość ustalonej normy zakładowej .zu życia paliw a dla pojazdu uw zg lędnia już pracę związaną z ciąg­

nięciem przyczepy.

1)

3. 'vV u zasadnionych wypadkach wydział komunikacji

prezydium wojewódzkiej rad y narodowej (rady narodowej

miasta wyłączonego z województ wa) może zezwolić na stosowanie przepisu ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a) równi eż do normy wyjątkowej zużycia paliwa.

§ 11. Je że li w okresie zimowym (od 1 listopada do

31 marca) warunki atm osferyczne pow odują zwiększe nie zu- · ż yci a paliwa w stosunku do zużycia występ ują ce go ' w okresie le tni m, kierownik jednostki, w zależn oś ci od warunków

atmosferycznych. może u z na ć przekroczenie n ormy zużycia

paliwa zakładowej lub wyjątkowej ' za usprawiedliwione w

granicach do 10% tej normy.

§ 12. 1. Je że li ciągnik siodłowy jedzie bez naczepy, .normę zu życia

paliwa zakładową lub wyjątkową w stosunku do

tego ciągnika należy obniżyć o 30%.

2. Przy je ździe szkolnej z uczniami szkolonymi na kierowców na l eży stosować odpowiednią normę podstawową,

przy czym każdą uodzinę ja zdy szkoleniowej nal eż y przyjmować za równoważnik wykonanego przebiegu w wys okości do 25 km.

3. Norma zakładowa zuży cia paliwa dla motocykla, uży­

wanego z wózkiem boczny m lub i przycz epą , może być wyż­

sza niż norma podstawowa w granicach do 40°/0.

. § 13. 1. J eże li pojazd jest bezpośrednio użyty przy zwal-

czaniu klęsk żywiołowych i w związku z tym zachodzi potrzeba przebijania się przez zaspy śnieżne lub przejeżdżania

na d ł ugich odcinkach przez tereny zalane wodą w czasie po-

-

Poz. 173

albo jest używany w innych akcjach ratunkowych

na celu niesienie pomocy zagrożonym, zużycie paliwa m oże być nie normowane.

wodzi

mających

2.

W wypadkach wymienionych w ust. 1 rzeczywiste

paliwa należy u znać za usprawiedliwione na podstawie protokołu stwierdzającego w odniesieniu do określonej

jazdy, że odbyła się bna w warunkach n ie objętych normowaniem; protokół taki powinien zawierać opis warunków,

w jakich odbyła się jazda.

'

zu ży cie

3. Protokół wymieniony w ust. 2, po zatwierdzeniu przez

kierown ika jednostki, powinien być dołączony do dokumentów; na podstawie których dokonano rozliczenia zużytego

paliwa . .

§ 14. W razie wykonywania określonej pracy przewozowej w warunkach powodującyeh z użycie paliwa pr zekraciają ce granice normy zużycia paliwa zakładowej -lub wyjątko­

wej, jaka mO"Le być ustalona zgodnie 'z przepisami § 6 ust. 2

i fi oraz § 7 ust. 2 - takie zużycie paliwa mo-że na wniosek

ki erownika' jednostki . uznać za usprawiedliwione

1) Jedn ostka nadrzędna w odniesieniu do transportu

prowadzoriego przez jednostki wymienione w § 6 ust. 3

pkt 2 lit. a),

2) wydział komunikacji prezydium wojewódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłączonego z wojew ództwa), właściwy ze względu na m iejsce eksploatacji

pojazdu - w odniesieniu do trans.portu innego.

R o z d z i a ł 5.

Wskaźniki zużycia

olejów

smarów.

§ 15. 1. "Wymiany oleju silnikowego i pr ze kładniowego

nal eży dokonywać

wedlug zasad określonyc h w przepisach

o planowo-zapobiegawczej obsłudze techniczne j i naprawie

pojazdów samochodowych.

2. Całkowite dopuszczalne zużycie' oleju silnikowego

potrzebnego zarówno do bi eżącego uzupełnian i a ubytku w

silniku, jak i na okresowe wymiany oleju, nie powinno przekra czać objęto śc iowo

'

1) 3% zużycia paliwa dla silników nisko p rężnych (o zapło­

nie isk rowym),

2) 4% zużyc ia paliwa dla silników wysokoprężnych (o zaplonie samoczynnym).

3) SOfo zużycia paliwa dla ciągników rolniczych z silnikiem ' ,

w ysokop r ężny m (o zapłonie samoczynnym).

4) 7% zużycia paliwa dla ciągników rolniczych z silnikiem

wysokoprężnym (o zapłonie samoczy nnym), zaopatrzo~

nym W głowicę ż aro·wą.

3. Zuż ycie oleju przekładnioweCjo nie powinno przekra~

czać objętościowo O,80f0 zużycia paliwa w razie eksploatacji

pojazdów z silnikami niskoprężnymi (o zapłon ie iskrowym)

i 1,2°/0 zużycia paliwa w razie eksploatacji pojazdów z silni-

kami wysokopręinymi (o zapłonie samoczy nn ym).

4. Zużyc ie smarów stałych (w k g) ni e powinno przekr aczać 0.30f0 zużycia paliwa w ra zie eksploatacji poja zdów

z silnikami niskoprę żnymi (o zapłonie iskrowym) oraz 0,59/0

zużycia paliwa w razie eksploatacji pojazdów z silnikami

wysokoprężnymi (o zapłonie samoczynnym). po przeliczeniu

ilości zużyt e go paliwa z litrów na kilogramy.

5. Ustała się wskaźnik zwrotu ' zużytego oleju silnikowego w wysokości co na~mniej 250f0 w s.tosunku do ilości

nabywanego oleju silnikowego świeżego. Wska żn ik ten może

być odpowiednio zmniejszony przez Minis tra Komunikac ji

w razie u zasadnionego znacznego wydłużenia okresów mię-

~

dzy kolejnymi wymianami oleju, przy równoczesnym obniżeniu wskażnika zużycia oleju silnikowego.

6. W razie dokonywania wymiany oleju silnikowego w

punktach ' sprzedaży Centrali Produktów Naftowych nabywca

obowią zany jest zw rócić

olej zużyty w ilości uzyskanej

z opróżnienia układu olejenia.

R o z d z i a ł 6.

Zasady rozliczania kierowców z pobranego paliwa.

§ 16. 1. Jednostki obowiązane są bi eżąco wpisywać

w kartach drogowych il ość paliwa pobranego przez kierowcę oraz numer kwitu lub rachunku, na podstawie którego

pali wo zostało pobrane.

2. Pobranie paliwa kierowca obowiązany jest pokwitować.

3. Rozliczenia kierowcy z pobranego paliwa należy dokonywać

raz w mi es iącu.

4. Ro zliczenia kierowcy z pobranego paliwa należy dokonywać

przez porównan ie ilości paliwa r zeczywiście zuży­

tego w okresie rozliczeniowym z ilością paliwa, które pojazd

powinien był zużyć w tym okresie.

5. W celu ustalenia ilości r zeczyw iście zużytego paliwa

w okresie rozliczeniowym należy

1) ustalić ilość paliwa pozostałego w zbiorniku w chwili

dokonywania rozliczenia,

2) ustalić ilość paliwa pobranego przez kierowcę w okresie

rozliczeniowym,

3) odnotci,vać U"ość paliwa pozostałego w zbiorniku w chwili

dokonywania poprzedniego rozliczenia,

4) zsumować ilości paliwa ustalone zgodnie z pkt 2 i 3

i od' sumy tej odjąć ilość pali wa ustaloną zgodnie z pkt 1.

6. Ilość paliwa, którą pojazd powinien był zużyć w

okresie rO,:liczeniowym, powinna b yć obliczona napodstawie ilo ści kilometrów przejechanych w danym okresie oraz

zatwierdzonej dla danego pojazdu normy zużyci a paliwa.

w wyniku ro zliczenia okaże się, że ilość rzepaliwa jest mniejsza od ilości paliwa,

którą pojazd powinien b y ł zużyć w danym okresie (ust. 6),

' różnica tych ilości oznacza oszczędność. Je żeli ilość rzeczywiście zużytego paliwa jest większa od iloś ci , którą pojazd

powinien był zużyć, to różnica tyc h ilości oznacza zu życi e

paliwa ponad n ormę (pr zep ał). "

. 7.

Jeżeli

czywiś cie

zużytego

8. Ilość kilometrów przejechaną przez pojazd (usL 6)

ustala się na podstawie zabezpieczonego i sprawnie dzialającego licznika. Za okres niesprawności licznika lub braku

jego zabezpieczenia nie wolno u z nawać oszczędności zużycia paliwa.

'

340

Poz. 173

-

1) kierownicy jednostek organizacyjnych nadrzędn ych -

w zakresie nadzoru nad prawidłowym i terminowym

ustaleniem norm zużyda paliw oraz właściwym ich sŁo­

sowaniem,

obowiązków należy ustalenie norm zużycia paliwa we właściwym terminie, zapoznanie pracowników z tymi normami oraz wstrzymywanie we właściwym czasie eksploatacji pojazdów przekra cza jących normy zużycia paliwa w celu przywróce~

nia t ym poja zdom właściwego stanu technicznego; w

szc zegól no ści kierownicy ci są obowiązani do

a) us talenia normy zużycia paliwa zgodnie z prze pisami zarządzenia,

b) zorganizowania kontroli; umożliwiając e j ujawnienie

nadmiernego zużycia paliwa możliwie bezpośrednio

po jego powstaniu,

e) niezwło czneg o usunięcia przyczyn przekroczenia normy zużycia paliwa;

2) kierownicy jednostek; do ich

3) kierowcy pojazdów; do ich obowiązków należy w szczególności

eksploatowanie wyłącznie pojazdów b ędą cyc h w stanie sprawności technicznej, ze sprawnie d zi ałającym '

licznikiem kilomefrów (z wyjątkiem wypadku, gdy

licznik kilometrów nie jest przewidziany w konstrukc ji pojazdu),

b) niezwłoczne zawiadomienie zwierzchnika o przekroczeniunormy zużycia paliwa oraz o niesprawności

działania lic znika kilometrów; jeżeli zwierzchnik, za-o

wiadomiony przez kierowcę o przekroczeniu normy

zużycia paliwa lub niesprawności d ziała nia licznika

'kilometrów, zleci kierowcy dalszą ek sploatację pojazdu, ponosi 'odpowiedzialność za pa!iwo zużyte ponad normę,

c) rzetelne i zgodne z rzeczywistością zapisywanie w

kartach .drogowych przebiegów i czasu eksploatowan ia (pracy) pojazdu,

d) r zp. telne i dokładne wykonywanie pomiaru zużytego

paliwa,

a)

4) osoby odpowiedzialne w danej jednostce za gospod,arkę

samochodową i zaopatrzenie pojazdów w paliwo; do ich

obowiązków należy w szczególności

a) r zetelne i dokładne wykonywanie pomiaru ilości wydanego i zużytego paliwa,

b) dokładne obliczanie zużycia paliwa przypadającego

według normy oraz dokładne rozlic zanie kierowcy

z pobrane go paliwa.

R o z d z i a ł 8.

~

9. Zabezpieczenie licznika polega na zaopatrzeniu w

plomby samego li cznika oraz jego mechanizmu napędowego

w sposób uniemożliwiający samowolne manipulowanie tymi

mechani zmami.

10. Przepisy ust. 8 i 9 nie mają zastosowania do pojaz-

dów, w których konstrukcji nie ' są przewidziane liczniki kilornetrów. Ilość kilometrów przejechanych przez takie pojazdy oblicza sip., przyjmując za każdą god z inę pracy pojaźdu 20 km przebiegu.

§ 18. ' Dla pojazdów pozostających w eksploatacji w dniu

wejścia

w życie niniejszego zarządzenia normy zużycia ' paliwa zakładowe lub wyjątkowe, zgodne z przepisami zarzą­

dzenia, powinny b yć ustalone w terminie 2 miesięcy od tej

daty. Do czasu ustalenia 'tych norm należy do wymienionych

pojazdów stosować normy dotychczasowe.

§ 19. Traci moc zarządzenie Ministra Komunikacji z dnia

28 sierpnia 1964 r. w sprawie norm zużycia paliw płynnych

R o z dz i a ł 7.

Osoby zobowiązane do stosowania

norm zużycia paliw.

Przepisy przejściowe i końcowe.

przestrzegania

w eksploatacji pojazdów samochodowych (Monitor Polski

Nr 60, poz. 282).

§ 20. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogIoszenia.

§ 17. Do stosowania i przestrzeqa nia norm zużycia paUWd oraz innych przepisów : zarządzenia obowiązani są

Minister Komunikacji: P. Lewiński

-

-

Poz. 173

Załączni~

nr l do zarządzenia Ministra Komunikacji z dnia 28 czerwca

1966 r. (poz. 173).

'

,

NORMY PODSTAWOWE ZUlYCIA PALIW PŁYNNYCH W EKSPLOATACJI POJAZDOW SAMOCHODOWYCH

Tablica

1.

Normy podstawowe zużycia paliw płynnych dla niektórych pojazdów samochodowych produkcji krajowej.

Zużycie

Przełoże­

Lp.

Typ

silnika

Rodzaj, marka i typ pojazdu

nie przekładni

w litrach na

100 km przebiegu

pojazdu z silnikiem

- -_ ._ .

ni~kowysoko-

I

głównej

pręznym

1

Samochody osobowe i sanitarne

l) FSO-Warszawa (wszystkie typy)

2) FSO-Warszawa (wszystki e typy)

M-20

S-21

14

13

M-2O

M-2O

M-2O

M-2O

14

14

14,5

15

Dostawcze samochody ciężarowe oraz pochodne od nich samochoqy sanitarne i autobusy

2

I

3

pręznym

l) FSO "Pick up" (wszystkie typy)

2) "Nysa" (wszystkie typy)

3) FSC "luk" (wszystkie typy) z nadwoziem skrzyniowym

4) FSC "luk" (wszystkie typy) z nadwoziem obudowanym

Samochody

cjalne

ciężarowe

-

i pochodne od nich samochody spek

ą

"Star" typ 20, 21,'25

2) "Star" typ 20, 21, 25

3) "Star" typ 20, 21, 25

4) "Star" typ 20, 21, 25

5) "Star" 25 L

6) "Star" 25 L

7) "Star" 25 z nadwoziem obudowanym (furgon)

8) "Star" 27

9) ; ,Star" 66

10) "Star" C-25/D-60

11) "Star" C-25/D-60

12) "Star" W-14, W-21, W-25

13) "lubr"

4

S-472 ')

S-472 ')

S-474

S-474

S-472 ')

S-474

S-474

S-53

S-47

S-472 ')

S-474

.,

S-56

27,5

28,5

28

29

30

31

28,5

6,13

, 7,17

6,13

7,17

7,17

7,17

6,13

6,13

7,17

7,17

7,17

-

7,17

7,17

6,13

4,87

29

30

-

35

32

33

29

6,3

-

20,5

.•.

-

-

33

Autobusy

1) "SA.N" 27 A i B

2) "SAN" 27 A i B

3) "SAN" 27 A i B

4) "Jelcz"

S-472

S-474

S-53

Skoda

') Dotyczy również silników 5-42.

U wag a: Normy podstawowe zawarte w tablicy 1 odpowiadają nominalnemu

PN-60/5-04000 (Monitor Polski z 1960 r. Nr 6, poz. 32).

zużyciu

21

26

paliwa zgodnie z

Po lską

Normą

T a b l i c a 2.

Normy podstawowe zużycia paliw płynnych dla pojazdów samochodowych z silnikiem niskop'r~żny m

(o zapłonie iskrowym) nie wymienionych w tablicy 1.

Lp.

Rodzaj pojazdu

Norma. w litrach na

100 km

Samochody osobowe, sanitarne i pochodne od samochodów osobowych do- .

stawcze samochody ciężarowe, jeżeli dopuszczalny . ciężar całkowity tych

ostatnich nie przekracza 2,5 t, z silnikiem o pojemności skokowej

1) do 0,7 l włącznie

2) powyżej 0,7 l do 0,9 l włącznie

3) powyżej 0,9 l do 1,3 l włącznie

-4) powyżej 1,3 l do 1.8 l włącznie

5) powyżej 1,8 l dQ. 2,1 l ~ł~czni'l ..

6

8

Lp.

-

342

-

Poz. 173

.

I

l

RodzaJ' pOJ' azdu

Norma w l il rach na

100 km

--t--------!.--6) powy że j 2,I I do 2,9 l włącznie

7) pow y żej 2,9 l do 3,4 l włącznie

8) pow yże j 3,4 l do 4,0 l włącznie

9} powyżej 4,0 l do 5,0 l włącznie

!O} powyżej 5,0 l

_

13

15

18

I

2

22

25

Samochody ciężarowe oraz s pecjalne i sanitarne poc"h odne od samochodów

ciężaro wy ch, jak r ównież ciągni k i siodlo\ve z naczepą o dopus zcz;'lIn ym cię­

żarze całk owitym

2,5 t do 3,5 t włącznie z silnikiem o pojemności skokowej

1 l do 1.8 l włąc z ni e

powyżej 1,8 l do 2,5 l włącznie

powyżej 2,5 l

2} powyż e j 3,5 t do 5,5 t w ł ącznie z silnikiem o pojemności skokowej

a) do 2,5 l włącznie

b) powyż e j 2,5 l

3) p owyże j 5,5 t do 8,5 t włą c zni e z silnikiem o pojemn oś ci sk okowej

a) do 4,5 l wł ą cznie

b) po wyże j 4,5 l

1)

po w yż e j

a)

b)

c)

.

4)

3

powy ż ej

po w y że j

13

15

23

18

23

25

33

36

8,5 t

Autobusy o dopus zczalnym ci ę żar z e całko w itym

do 3 t włą cz nie

3 t d o 6 t włącznie

3) powy żej 6 t do 8 t w ł ączni e

4) p owyże j 8 t d o 10 t włącznie

5) p owyże j 10 t

14

20

1)

2)

-\

powy że j

28

31

36

4

M otocykl e (skutery)

z s ilni kiem d w usuwov:ym o po j e mn o ści skokowej

do 100 cm ~ wł ą czn i e

b) p owyże j 100 cm s d o 200 cm s w ł ą cz ni e

c) p o wyże j 200 cm 3 do 250 cm:l wł ą c znie

d) p o wyże j 250 cms

2) z silni k iem c zte rosuwowym o poj e mn oś ci skokowej

a) d o 250 cm 3 włącznie

b) powyże j 25 0 cm:l do 350 cm 3 włąc z nie

c) powyże j 350 cm s

1)

a)

5

si ę

C i ą g niki

b e nzy no we r olnicze

U wa g a d o t a b l i c y 2: Dla pojazdó w

o 20"/6.

u żyw an e

p o s ia d a j ąc y c h

2,5

3

3,5

4

3,5

4

5

n9 rma za kł adow a bez

- o g ranic ze ń _ _ _J

w transp orcie dro gowym

na p ęd

na

t yln ą

(tyl ne)

przedni ą

oś

-

n o r mę

po dstawo~vą

podwy ż s za

T a b l i c a 3.

"Normy podstawowe zużycia paliw płynnych dl~ pojazdów samochodowych z silnikiem wysokoprężnym

lo zapłonie samoczynnym) nie wymienionych w tablicy l.

Lp.

Rod zaj pojazdu

1

Sam och ody osobow e , sanitarne i p ochodn e od samochodów osobowy ch dost a wcze s amoc hody ci ę żar o w e , j eże li d opuszc zalny ci ęż ar calkowi ty t y ch

os ta tnich nie przek racza 2 t, z silnikiem o poj e mności skok owe j

1) do 1,3 l w ł ą c z nie

2) po wyże j 1,3 I

2

Samoch ody

Norma w litr ac h na

100 km

7

10

ci ęża rowe

cięża rowyc h,

oraz specjalne i s a n itarne pochodne od samochodów

jak również ciągniki siodłowe z naczepą o dopuszczalnym cię­

ża rze c ałk ow itym

1) do 2,5 t włąc z nie

2) po wyżej 2,5 t do 4 t włącznie

3) pow yże j 4 t do 6 t włącznie

4) powyżej 6 t do 8 t włącznie

10

-

Lp.

343 -

Poz. 173

Norma w litrach na

100 km

Rodzaj pojazdu

8 t do 10 t włącznie

20

10 t do 12 t włącznie

powyżej 12 t do 15 t włącznie

8) powyżej 15 t do 23 t włącznie

9) powyżej 23 t do 32 t włącznie

10) powyżej 32 t

25

5)

6)

7)

powyżej

powyżej

30

35

40

norma

zakładowa

,

bez

ogranic ze ń

3

Ciągniki

typu rolniczego używane w transporcie drogow ym

z silnikiem o 'mocy do 20 KM włącznie

jeżeli ciągnik porusza się luzem lub z całkowitym ciężarem ciągnio ­

nym do 2 t włącznie

b) jeżeli ciągnik porusza się z całkowitym ciężarem ciągnionym powyżej 2 t

2) z silnikiem o mocy powyżej 20 KM

a) jeżeli ciągnik porusza się luzem lub z całkowitym ciężarem ciągnio ­

nym do 3 t włącznie

b) jeżeli ciągnik porusza się z całkowitym ciężarem ciągnionym powyżej 3 t

3) ciągnik "Ursus" 45 i "Lanz-Buldog", wyposa.żony w silnik z głowicą

1)

a)

13

17

13

24

żarową

jeżeli ciągnik porusza się luzem lub z calkowitym ciężarem ciągnio­

nym do 2 t włącznie

b) jeżeli ciągnik porusza się z całkowitym ciężarem ciągnionym

powyżej 2 t do 5 t w łączn ie

powyżej 5 t do 10 t w ł ącznie

powyżej 10 t

II)

Ciągniki

4

37

40

52

typu samochodowego (balastowe) ze sprzęgłem dyszlowym.

z silnikiem o mocy do 80 KM włącznie

porusza się luzem lub z całkowitym ciężarem ciągnio­

nym do 3 t włącznie

b) jeżeli ciągnik porusza się z całkowitym ciężarem , ciągnionym powyżej 3 t

2) ciągnik i silnikiem o mocy powyżej 80 KM do 125 KM włącznie

a) jeżeli ciągnik porusza się luzem lub z całkowitym ciężarem ciągniunym do 5 twlącznie

-,

b) jeżeli ciągnik porusza się z całk~itym ciężarem ciągnionym powyżej 5 t

3) ciągnik z silnikiem o moc y powyżej 125 KM

1)

33

ciągnik

a)

jeżeli ciągnik

27

34

37

59

norma

zakładowa

bez

ogranic zeń

Autobusy o dopuszczalnym ciężarze całkowitym

5

12

14

1) do 3 t włącznie

2) powyżej 3 t do 6 t włącznie

3) powyżej 6 t do 9 t włącznie

4) powyżej 9 t do 11 t włącznie

5) powy że j 11 t do 14 t włącznie

6)

pow yże j

7)

powyżej

El

23

28

30

40

14 t do 19 t włącznie

19 t

u wag a d o t a b l i c y 3 lp. 3 pkt 3

nia

Dl a ciągników "Ursu s" 45 j "Lan z-~ u ld{)g" w cz,asie prac y silnika na postoju bez obciąże­

za normę zakładową wżycia paliwa 1,9 litra na jedną godzinę pracy silnika.

U wag a d o t a b l i c y 3: Dla pojazdów p osiad ających na pęd na tylną (tylne) i pr zednią oś

n ormę poost<l.WDWą podw yżs za

się

o 20"/0.

należy

pr zy jm o wać

DZIENNIK

URZĘDOWY

POLSKIEJ RZECZYPOSPOLI TEJ LUDGWE)

Warszawa, ~nia 13 lipca 1966 r.

Nr 33

TRESC

roz.

ZARZĄDZENIE

173 -

Ministra Komunikacji z dnia 28 czerwca 1966 r. w sprawie norm

pojazdów samochodowych

zużycia

paliw

płynnych

w eksploatacji

337

173

ZARZĄDZENIE

MINISTRA KOMUNIKACJI

z dnia 28 czerwca 1966 r.

w sprawie norm zużycia paliw płynnych w eksploatacji pojazdów samochodowych.

Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 29 paź­

dziernika 1952 r. o gospodarowaniu artykułami obrotu towarowego i zaopatrzenia (Dz. U. z 1952 r. Nr 44, poz. 301

i z 1956 r. Nr 54, poz. 244) i § 1 ust. 1 zarządzenia Przewodniczącego

Państwowej

Komisji Planowania Gospodarczego

z dnia 14 grudnia 1956 r. w sprawie przekazania uprawnień

do wyda\Vania przepisów o gospodarowaniu pojazdami sa, mochoq owymi, częściami zamiennymi i ogumieniem do tych

pojazdów orćiZ ,o normowaniu zużycia materiałów pędnych

w eksplo.atacji i obsludze pojazdów samochodowych (Monitor

Polski z 1956 r. Nr 105, poz. 1209 i z 1961 r. Nr 80, poz. 334)

zarządza się, co następuje

.R o z d z i a ł 1.

Zakres stosowania

zarządzenia.

Załącznik

nr L: do zarządze nia Ministra Komunikacii z dnia 28 czerwca

1966 r. (poz. 173).

INSTRUKCJA O PRZEPROWADZANIU BADANIA Z UŻYCIA PALIWA

I

Zasady ogólne.

§ 1. 1. Badania ' znżycia paliwa, zwane dalej w skróce-

niu "badaniem", należy przeprowadzać

1) w celu ustalenia lub rewizji normy zużycia paliwa zakładowej albo wyjątkowej,

2) w razie zgłoszenia przez kierowcę prz ekroc zenia normy

zużycia paliwa zakładowej lub wyjątkowej (przepału) .

2. Badanie (ust. 1) przeprowadza w obecności zaintere-

sDwa nego -kierowcy k omisja powołana przez kierownika jednost k i. W skład komisji wc h odzą

1) pracownik jednostki posiadający kwalifikacje w zakresie techniki samochodowej,

2) doświadczony kierowca nie zainteresowany bezpośred­

nio danym poJa zdem,

3) przedstawiciel rady zakłado we j (w miarę możliwości

techniczny s pęojalista samochodowy).

~

__0_n_it_o_

r_PoJ~1_ci_N_r~3~3~__________----------------~--~3~4~4------____________________________________~P_o_z_._l_7_3

3. W razie braku specjalistów wymienionych w ust. 2

pkt 1 i 2 można powołać rzeczoznawcę, który dokona badania (ust. 1) w obecności zainteresowanego kierowcy oraz

przedstawiciela rady zakładowej.

4. Komisja lub rzeczoznawca (ust. 3) ustala wynik badania w protokole, który powinien zawierać w szczególności

następujące dane

1) imiona i nazwiska osób przeprowadzających badanie,

2) datę prz prowadzenia badania oraz jego cel,

3) rodzaj, markę, typ i numer rejestracyjny badanego pojazdu,

4) stwierdzenie technicznej sprawności pojazdu, jeżeli celem badania jest ustalenie normy zużycia paliwa zakła­

dowej lub wyjątkowej,

5) określenie trasy, na której przeprowadzono badanie, jej

długość i stan nawierzchni (sucha, mokra),

6) temperaturę powietrza, przy której przeprowadzono badanie,

7) rodzaj urządzenia zastosowanego do pomiaru zużycia

paliwa,

8) ilość zużytego paliwa w litrach oraz w przeliczeniu na

100 km przebiegu,

9) wnioski,

10) podpisy członków komisji (rzeczoznawcy).

5. W wypadku wymienionym w ust. 1 pkt 2 komisja

(rzeczoznawca) ustala przyczynę przekroczenia normy zuży­

cia paliwa zakładowej lub wyjątko'",ej oraz stawia wniosek

co do sposobu usunięcia tej przyczyny.

Warunki techniczne.

§ 2. 1. Jeż.eli badanie wymaga przeprowadzenia jazdy

próbnej, należy wykonywać ją na drodze

1) możliwie poziomej,

2) o nawierzchni ulepszonej (asfalt, beton, kostka), możli­

wie rÓwnej, nie zabłoconej i nie pokrytej smegiem.

2. Do badań wykonywanych w wypadku wymienionym

w § 1 ust. l pkt 1 należy

1) używać całkowicie sprawnych pojazdów po okresie docierania,

2) wyznaczać trasy, na których norma zakładowa lub wyjątkowa zużycia paliwa będzie miała zastosowanie.

3. Szybkość pojazdu podczas badania nie powinna przekraczać 2 13 największej szybkości możliwej do rozwinięcia

przez dany pojazd na biegu bezpośrednim, o ile warunki drogowe nie wymagają stosowania niższego biegu, nie przekraczając jednak szybkości określonej' przepisami o ruchu na

drogach publicznych dla danej trasy lub rodzaju pojazdu.

.

4. Przed rozpoczęciem badania należy ustalić prawidłowość wskazań licznika kilometrów pojazdu przeznaczonego

do badania. Ewentualny błąd licznika określa wskażnik, który otrzymuje się przez podzielenie odległości rzeczywistej

przez odległość odmierzoną przez licznik na prostym odcin~

ku drogi. \Vskaźnik ten może być mniejszy lub większy od

1,0, a jeżeli jest równy 1,0, oznacza to, że wskazania licznika

możliwie

właściwej

bezwietrznej i przy temperaturze umiarkowanej,

dla danego okresu.

Długość

trasy badania.

§ 4. 1. Długością trasy badania jest cała odległość przejechana ' przez pojazd od rozpoczęcia do ,zakończenia badania,

łącznie z dojazdami od miejsca postoju pojazdu do wybranego do badań odcinka drogi i z powrotem do miejsca postoju pojazdu.

2. Wy trany do badaJl odcinek drogi powinien posiadać

długość co najmniej 20 km.

3. Przy wykonywaniu badania wybrany odcinek drogi

należy przejechać w obu kierunkach; w ten sposób odległość

jazdy na \vybranym odcinku powinna wynosić co najmnie}

2 X 20 = 40 km, nie licząc długości dojazdów.

4. Jeżeli badanie wykonywane jest przy zastosowaniu

urządzel1 pomiarowych, długość trasy, na której przeprowddza się badanie, może być o polowę mniejsza niż wymieniona w ust. 2 i 3.

Obciążenie

pojazdu.

§ 5. Podczas wykonywania badania pojazd przeznaczony

do przewozu osób powinien być obciążony w granicach 3ft

ciężaru odpowiadającego dopuszczalnej do przewozu liczbie

osób, wpisanej w dowodzie rejestracyjnym, a pojazd przeznaczony do przewozu ładunków - połową ciężaru odpowiadają­

cego jego ładowności, wpisanej w dowodzie rejestracyjnym.

Kolejność czynności

badania.

1. Badanie rozpoczyna się w miejscu postoju pojazdu przeznaczonego do badania.

2. W miejscu postoju należy

1) ustalić stan licznika kilometrów,

2) obciążyć pojazd (§ 5),

3) ustalić stan paliwa w zbiorniku lub w zbiorniczku pomiarowym,

4) rozgrzać silnik (zużycie paliwa na rozgrzanie silnika

wlicza się do pomiaru),

5) manewrować pojazdem w sposób najbardziej racjonalny,

aby nie spowodować nienormalnie dużego zużycia paliwa na wykonanie manewrów przy wyjeździe.

3. Na trasie badania należy

1) jechać z możliwie jednakową umiarkowaną szybkością

(§ 2 ust. 3),

2) nie tracić czasu przy ewentualnej zmianie kierunku

jazdy.

4. Po przebyciu trasy badania należy

1) ustalić stan licznika kilometrów,

2) ustalić iloś'ć zużytego paliwa w litrach, zaokrąglając do

pół litra,

3) wyniki badania wpisać do protokołu badania zużycia

paliwa.

§ 6.

Ustalenie wyników badania.

są bezbłędne.

§ 7. 1. W celu ustalenia zużycia paliwa przypadającego

5. Pomiar ilości paliwa zużywanego podczas badania nana 100 km przebiegu należy podzielić ilość zużytego paliwa

leźy wykonywać przez zastosowanie urządzeń pomiarowych.

w czasie badania przez rzeczywistą długość przejechanej droWyjątkowo dopuszcza się pomiar ilości żużytego paliwa me- , gi w kilometrach i iloraz pomnożyć przez 100.

todą pełnego zbiornika. W tym wypadku pomiar należy wy2. Jeżeli zużycie paliwa przypadające na 100 km okakonywać ż największą starannością przez dokładny pomiar

że się wyższe niż odpowiednia norma podstawowa gdy ceuzupełnionego paliwa za pomocą listwy zaopatrzonej w polem badania jest ustalenie normy zakładowej zllżycia palidziałkę po ustawieniu pojazdu poziomo według poziomnicy.

wa - lub wyższe niż norma zużycia paliwa zakładowa albo

wyjątkowa gdy celem badania jest sprawdzenie przepału,

Okres wykonywania badań.

badanie należy powtórzyć po usunięciu przyczyn nadmierne§ 3. 1. Badania podejmowane w celu ustalenia normy

go zużycia. Jeżeli celem badania jest ustalenie normy zakła­

zakładowej lub wyjątkowej zużycia paliwa ńależy wykonydowej zużycia paliwa, wówczas - w razie posiad<inia innego

wać w zasad7ie w okresie od 1 kwietnia do 1 października.

pojazdu tego samego typu - pożądane jest wykonanie po2. Wszelkie badania należy wykonywać przy pogodzie

wtórnego , badania przy uźyciu innego pojazdu.

Tłoczono

z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zakładach Craficznych "Tamka". Zakl. nr l. \Varszawa, ul. Tamka 3.

Zam. 1138.

Cena 1,60 zł