Zarządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 5 października 1963 r. w sprawie wytycznych co do opracowania planów zagospodarowania przestrzennego oraz zasad zagospodarowania przestrzennego jednostek osadniczych o charakterze turystyczno-wypoczynkowym.

"

" 392 I 393

Poz.

679

Monitor Polski Nr 80

l) w rama,ch lPtawki określonej w ~ 1 prawo korzystania

z istniejących lub wybudowanych nowyc h (lróq ąojaz"

d.Qwych na g,runcie, z którego pobiera się kruszywo na.

turalne,

"

2) że wydobywający kruszywo w cil\gu szesClU miesięcy

po zako.ó czeniu wydobywania obowilIzany jest 'usunąć

zarrowauzone przez sie.bie ucząd7:enia oraz doprowadzić

grunt do stanu przewidzianego w umowie.

~

Zarząd ze nie

4.

śródlądowych

§ 5.

1963 r.

nie dotyczy pobierania krus zyw!! ze

dróg wodnych.

Zarz ądzenie

wchodzi w

życie

z dni e m

listopada

Minister Buąownictwa i Prlemysłu Materiałów Budowląny ch

M. Olewiński

393

ZARZĄDZENIE

PRZEWODNICŻĄCEGO

KOMITETU BUDOWNICTWA, URBANISTYKI "I ARCHITEKTURY

z dnia 5 pa ź dziernika 1963- r.

"w sprawie wytycznycb ' co do oprjlcowenia' pl"a nówzagospodarowania "pr·zesłrzennego oraz 7,asad zag-ospodarewanla

przestrzennego Jednostek osadnic:zych o charakterze turystyczno-wypoczynkowym ..

2. Zg od ni e z § 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów

paźd z iernika 1961 r. należy uzna ć, że proje kty

- pkt 2 usta wy z dni" 2S stycznia 1958 r . o radach narodowych " planów jed nostek osadniczych i miejscowości o charakterze

(Dz . U. z 1963 r. Nr 29, poz. 172) oraz § 10 ust. 1 uchwa- turystyczno-wypocz.ynkowym, nie , b ę dących miastami lub

" ły nr 61 Rady Ministrów P. dnia 29 stycznia 1963 r. vi spraosiedlami, powinny ' b yć również uzga dnia ne na szczeblu

wie k"o ordynacji działalności w zakr'esie zagospodarowania wojewódzkim.

.

turystycznego kraju (Monitor Polski Nr 15, poz. 85) Zarzą­

dza s ię, co następuje

§ 3. 1. Projekty planów og6l ny ch dla jednostek o5adnic zych o charakterze turystyczno-wypoczynkowym oraz

§ 1. 1. Wprowadza s i ę wytyczne co d o opracowania

mi ejscowości o charakterze turystyczno-wypoczynkowym nie

planów zagospodarowania przestrzennego oraz zasady zago- stanowiących jednostek osadniczych spor ządzają właściwe

spodarowania przestrzennego jeilnostek osadniczych o cha- organy miejscowego planowania przestrze nnego na podstarakterze turystyczno-wypoczynkowym, stanowiące załącznik

wie planów regionalnych lub założeń d o tyc h planów.

do zarządzenia.

.

2. Organ y wojewódzkie miejscowego planowania przestrzennego powinny na podstawie art. 19 ust. 4 ustaw y z dnia

2. Wytycz ne i zasarly wymienione w ust. 1 mają rów" nieź zastosowanie przy opracowywaniu miejscowych p la31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 7,

nów zagospodarowania przestrzennego miejscowości ' tury- poz. 47) zastrzec do swojej akc eptacj i przed zatwierdzeniem

styczno-wypoczynkowych nie mającyc h charakteru jedno- projekty planów miejscowych, sporządzone przez powiato"stek osadniczych.

we organy miejscowego planowania przestrzennego.

Na podstawie art. 28 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r.

o planowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 7, paz, 47), art: 72 " z dnia 27

§ 2, 1.

Zgodnie z § 1 ro zp orząd ze nia Rady ' Ministrów

z dnia 27 października 1961. r. w sprawie współdziałania organów administracji państwowej oraz ludności przy sporzą­

d zaniu miejscowych planów zagospodarowania przestflennego (Dz. U. Nr 57, 'poz. 314) za zainteresowane resortowe organy administracji / państwowej, które powinny być powiadomione o przystąpieniu do sporządzania planów, o których

mowa w § 1, należy uważać równi eż wojewódzkie komitety

kultury fizycznej i turystyki.

§ 4. Przepisy zarządzenia mają odpowiednie zastosowanie do planów wymienionych w § 1, które będą aktualizowane po wejściu w życie ninie jszego zarż'ądzenia.

§ S.

Zarządz enie

Pr zewo dniczący

wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Komitetu Budowni ctwa, Urbanistyki

i Architektury: S. Pielrusiewicz

Za/ąC'wik do zarządzenia Przewodnicz.ącego J(omileł.lI Budownictwa, Ur-

banistyki i Archite ktury z dnia

5 paździe rnika 196.3 r. (poz. 393).

WYTYCZNE CO DO OPRACOWANIA PLANOW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO ORAZ ZASADY

ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO J ED NOSTEK OSADNICZYCH ' O CHARAKTERZE

TURYSTYC;ZNO-WYPOCZYNKOWYM

-- t.

Zas'd dy klasyfikacji jednostek osadniczych o charakterze

turystyczDo-wypoczynkowyni.

Niniejsze wytyczne' i zasady dotyczą wyłącznie JednOstek osadniczych i, miejscowości, w któryc h turystyka : i wypoczyne k są funk'cją główną ~ądż j e dną z funkcji " wi~c\ąc:ych.

.

Charakter turystyczno-wypoczynkowy jednostek osadnic zyc h i miejscowości wyznaczają następujące warunki

ogólne

a) zdrowotnośĆ czystość " powietr7.ił, cisza; brak inwersji l przeciwwskazat'l sanitapno-hi~iien" ictnych w

st osunku do zbiorników i cieków wodnyth,

-Monitor PoI~kl Nr 'tW. .

·680 -'

b) walory

krajobrazowo-przyrodnicze .

urozmaic ona

terenu, szata roślinna, akweny naluralne lub

sztuczne oraz cieki powierzchniowe,

rze.żba

Poz. 39.3.

dotyczące metody opta(;o~ planów ~agD-:'

spodinowania 'p rzestrzennego .jednostek! osadniczycht- miej~

5cowości o charakterze turystyczDC?-wypoczynkowYm.

.

. 2• .Wskazania

c~ zainwestowanie usługowe

i komunalne

usługi no_o

Miejscowe plany źagospodarowania przestrzennego jed,. .

clegowe, gastronomiczne, dobre warunki sanitarnonostek osadniczycp. i miejscowości o charakterze turystyczhigi~ nic z ne itp.,

no-wypoczynkowym oraz ich ' zespołów powinny być opra·

d) regionalna atrakcyjność

folklor, zabytki i inne,

cowywańe na podstawie planów regionalnych bądź założeń

do tych planów lub studiów dla zespołów osadniczych, jeżeli

e) dostępność komun'ikacyjna łatwo ść doja zdu maso- potrzeba opracowania tych studiów wynika z planów regional': '

wymi i ~ndywidudlnymi środkami transportu.

nych lub założeń do tych planów. Metody, tryb i formy opra·

cowywania planów zagospoda.r owania przestrzennego jednoBrak odpowiednich warunków zdrowotno ści bądź wal,)- stek osadniczych i. miejscowości Q charakterze ' turystyczno.

ró.w. krajobrazowo-przyrodlłiczych dyskwa-lifikuje jednostkę \vypoczynkowym Graz ich zespołów ' określają obowiązujące

()sai:Iniczą jako miejscowość turystyczno-wypoczYlJ.kową.

przepisy, a w szczególnoś(:i: - .

Ze względu na funkcję wyróżnić można

a)- miejscowości wypoczynkowe (w tym uzdrowiska),

b) miejscowości . turyst~ czne,

c) m.iejs cowości turyst yczno-wy poczynkowe.

Ze względu na charak-ter . ru~' hu

'stan zagospodarowllnia '

wyróżnia się

' e) 't yp 1 :-- jednostki of- adnicze o charakterze międzyn.a­

.rodowym, o wyraźnie uks z tałtowanych funkcjach turystyczno-wypoczynkowych, wyposażone w pełni w

usługi i ur Z ąd ze nia mające' zwi 'ązek z turystyką i wypoc zynkiem oraz spełniając e wymagania zdrowotne;

krajobrazowo-przyrodnicze . i zaimvestowaniai

b) typ 2 - jednostki osadnicze o charakterze ogólnobajowym, posiadające dostatecznie wyrażnie uksz t ał­

towane funkcje turystyczno-wypoczynkowe, s p ełnia­

jące wymagania zdrowotne~ k rajobrazowo-przyrodnicze i zainwestowania, ale wyposażone tylko . w 'podstawo.we usług.i .. i urządzenia · mające związek z turystyką i wypoczynk ie m,

{l') typ 3 -

je-dnostki osadnicze o charakterze regionalnym (w tym i lokćtlnymh jest-to' pozośtala, najliczni~j­

szakate{foria jednostek osadniczych, swiadczącase­

wnowe usługi na rzecz turystyki i wypoczynku. Woł?ec słabo rozwiniętej sieci usług jednostki tego typu

nie posiadają jcs7.cze w wystarczającym stopniu

uks zt ałtowanej

funkcji turystyczno-w y poczynkowej.

Do typu 3 'b ędą ' również zaliczone osiedla lub wsie

letniskowe. Nie zmienia to oczywiście podstawowego

postulatu, że dla ce lów turystyki i wypoczynku powinny one z czasem zo sta ć wyposażone w niezbędne

minimum urząd z eń usługowych.

Ponadto wyróżnić -nale ż y miejscowości nie będące je dnostkami osadniczymi, a słutące celom turysty ki i wypoczynku. Są to samodzielne ośrodki wypoczynkowe, ośrod­

ki campingowe i inne.

Równolegle z podziałem poprzednim uwzględnić. należy

pod z iał miejs cowośc i i terenów związanych z turystyką

i wypDczynkiem, jaki wynika z podstawowych cech poło że ­

nia geograficznego. Z tego punktu widzenia na obszarze kraju można wyodrębnić sze reg regionów turystyczno-w"ypoczynkowych, kt6re w ' s-pos.ób istotny r óżnią się cechami nat'uHilnymi środowiska geograficznego. Są to

a) regiony nadmorskie,

b) regiony górskie ' i podgórskie,

e) regiony nizinne (prz,v czym w regionach tych należy

-.'

ja k_o,~. odr~bnewydżielić jednostki . Położofle nad jezroHI~i).

a) instrukcja w spra.wie ' szczegółowego zakresu oraz me·

. tody, trybu i formy opracowania miejscowych plan:ów źagospodarowahia przestrzennego, ' stanowiąca­

załącznik do zarządzenia nr . 47 . Przewodniczącego Ko- .

miletu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury.

z dnia. 29 lipca 1961 r. w sprawie . szczegółowych prze~

pisów o sporząd z aniu ' miejs€Qwych planów. zagospodarowaniaprzestrzennego (Dziennik Budownictwa

Nr 1, poz. 2), zwanll dal.ej "instrukcją stanow.iącą

zał.ącznik do zarządzenia~r 4'l",

h) instrukcja techniczna do opracowania projektów pla- . .

nów zagospodarowania przestrzep.nego zespołów wiej. skich jednostek osadniczych. .

. e) okólnik nr ~

Przewodniczącego Komitetu · Btidównic,

twa, Urbanistyki ;i Architektury . z dnia 14 grudnia

1962 r. w · sprawie ujednolicenia formy · riiektórych

- zestawień t"belaryćznych w części opisowej ogól- o

Dych planów zagospodarowaniaprzestr.zennego miast

i' osiedli,

.

d) okólnik nr 10 Prz('wodniczą~eg.o K0111itetu Budownic·

twa, Urhanistyki i Architektury z dni.a 14 .g rudnia '

1962 r. w sprawie ujedno\.icęni-a formy przedstawi~-

- nia . ogólnych planów zagóspał!:a.row.ni'a przestrzennego miast i os ied li.

Tryb opracowania planów ogólnych tych jednostek osadniczych i miejscowoki powinien . być oparty na ustaleniaCh, .

§ 6 instn.iktji stanowiącej załącznik do zarządzenia nr 47.

Przy opracowywaniu koncepcji projektu .. planu zespołu

jednostek osadniczych należy w szczególności ' przeprowadzić an alizę możliwości rozwojowych poszczególnych jednostek osadniczyc h i miejscowości, które dzięki swym walorom kraj obrazowo-przyrodniczym kwalifikują się pod przy- '

s z łe jednostki osadnicze z wią z ane z turystyką i wypoczynkiem.

Funkcja ' turystyki

wypoczynku wymaga położenia nacisku na walory zdrowotne i krajobra7owe miejscowości,

na szczególną konieczność zapewnienia odpowiednich terenów d la uspołecznionego budownictwa turystyczno-wypoczynkowego OTaz na rozważenie progów rozwojowych, które ' d ete rminują skalę wielkości kolejnych faz rozwoju wyznaczonych warunkami przyrodniczymi i techniczno-ekonomicznym i. Należy tu zwrócić szczególną uwagę na wyznaczenie dopuszczalnej granicy ro zwojo wej. Dopuszczaln~l granic ą rozwoju jest taki stopień rozwoju iloSciowego miejs~:o­

waści, powyżej którego n4ekorzy~tne zmiany w .strukturze

l!:.rajobrazu, azwłaszcża w s7acie roślinpej , lub vi warunkdch

klimat-y.!2.mo-idrowe.tDy-cłt. ogranicz~jlłprzy.d·a:tnoŚĆ ' 'Yy'poczyn·- ·

j('Ową lti-b turystyc7.ną tej Juiejscowości .. ' Oki,eŚftlrtiegranicy:.

",

631

" r~iwoju jest nieibędnedla ustalenia dopuszczalnej chłonno­

, ki' terenu dla celów wypoczynkowych.

, Materiały wyjściowe do planu ogóln~go jednostki osadniczej o charakterze turystyczno-wypoq ynkowym powinny

być 'w znacznej mierze zebrane już w ramach prac nad ca'

łością zespolu jedn<Jstek osadniczych.

'

Jeż e li w danej miej s cowoścł poza funkcjami wyp'oczynku i turystyki w ystępują zagadnienia le cznictwa, lo lióba

kuracjuszy w ciągu roku powinna być wyodrębniona w oddzielną grupę.

'

'

W stosunku do obu grup przeprowadzić należy obliczenie ludności stałej, n i ezbędnej z punktu widzenia obs'ługi ruchu turystycznego, wypoczynkowego (uzdrowiskowego.

" .szczególną uwagę należy zwrócić

na przygotowanie makartograficznego jednostki osadniczej, obejmujące g o

obszar niezbędny dla pełn e go rozwiąz ariia zaga:dnienia, materiału zawier-ającego elementy charaktery zują ce tere'n, za' hytki ,przyrody, zabytki histo,ry czne, obiekty związ-ane' z reliionalnymizwyczajami, legendami Hp., oraz na opracowania fizjografic zne i ocenę warunków przyrodniczych łączniłl

:r; rolą otaczających lasów, które dla tych miejscowości są

czynnikiem silnie determinującym rozwiązanie.

teriału

Studium demograficzne oparte na wytycznych planu rei

gionalnego powinno być przeprowadzone z uwzględnieni e m

ludności niestał.ej (przyjezdnych), która zgodnie ze wskaż­

nikami programowymi stanowi punkt wyjścia założeń. Poza

,sty.diami określonymi w § 11 ust. l " instrukc ji stanowią c ej

J:,lłłącznik do zar.ządzenia nr 47 niezbędne jest ,ckr.eślenie

%alu;esu 'studiów specjalnych, wynikających ze specyfiki da, nej miejscowości turystyczn{)-wypoc żynkowej (it'p.studiaklimatyczne" zieleni i: krajobrazu, chł.onności terenów turystyn, lio-wypoczynkowych itp .).'

Zróżni c{)wanie projektów planu ogólnego w dostosowaniu do specyfiki, jednostek o$adniczych i miejsc owości o char,a kter'z e turystyczno-wypoczynkowym (§ 22 instrukcji stano'wiącej załącznik do zarządzenia nr 47) powinno uwzględ­

niać , typy ' jednostek, C? których była mowa.

, -Jednostki osadnicze ' typu 1 kwalifikują się na ogół do

grupy II w myśl § 22 instrukcji stanowiącej załącznik do za.r-zlłtłzenia nr 47, jednostki :zaś typu 2 i J- kw~llifikują - się «o

srrupy III w myśl ł 22 tej instrukcji.

- 3. Zaftdy :zilgóspod.nowania- puestrzenaego' jednostek

osadniczych l mil'jscowoici .o char.kteue '

turystyczno·wypoczynkowym.

Wskazania w zakresie programowania jednostek

osadlJiczych i miejscowości o chaiUktefle turystyczno-wypoczynkowym.

'

'3.1.

Jednostki osadnicze zaliczone do typu ' 1 (w pełni zwią­

zane z turystyką i 'wypoczynkiem) w okr e ślonym czasie - seżonie powiększają stan liczebny , ludności kilka lub nawe t

, kilkunastokrO'lnie w. stosunku do liczby mieszkańców stałych.

, Nale ży zwrócić uwagę na pojawienie się spi ę tr z eń, wyw pewnych okresach czasu, nazywanych

szczytami (np. lipiec

sierpień nad morzem ' lub luty ~

marzec w górach).

stępujących

Przy układaniu programu ,dla poszcz'e gólnych jednos,t ek

osadniczych oraz miejscowości o charakterze turystycznowypoczynkowym należy szczególną uwagę zwrócić na grup~

.zagadnień ludności-Jwych i wyposaże'uia w podstawowe urzą­

-dzeńia i usługi dla celów turys tyki i wYPoczYIlku .•

Program

dla poszczególnych jednostek osadniczych

i miejscowości o charakterze turystyczno-wypoc zynkowym

powinien być oparty na przewidywanym' rozwoju ruchu ti1rystyczno-wypoc zynkoweqo w planie regionalnym 'z ' uwzględ, - Jlręriiem Ii'<:zby o;sób przybywających w ciągu roku do danę j

rii.fejsćo·woŚd w ' celach turystyki i ' wypoczynku.

-

wc zasowiczów i turystów pr z ebywając yc h

w danej jednostce osadnicze j lub miejscowo ś ci

przewidywać nal e ży liczbę osób zatrudn ionych, przyjml1jąc

odpowiednio dane stosowane ' dla ośr o dków FunduslU W czasów Pracowniczych oraz ośrodków Główneg'o Komitetu Kult,u ry Fizycznej i Turystyki. /

Dla

obsługi

jednocześnie

Dla obsługi , kuracjuszy przebywających w danej miejscowości uzdrowiskowej przyjm'1wać nale ży liczbę- -osól;) l,atrudnwnyth według -da'nych Centralnego Zarządu Uzdrowisk

~inisterstwa Zdrowia i Op ieki Społecznej.

Należy ' dążyć

do eliminowania ' funkcji, któr'ych rozwol '

niekorzy stnie wpłynąć na turystyczno-wypoczynKowe

walory mi e jscowości.

'.

może

W programowaniu jednostek osadni czych i mieJscowoo charakterze turystyczno-wypoczynkowy m należy wyrażnie

odróżniać

miejscowości

dwu~ezonowe(czynne

w

zasadzie przez ' cały , rok) ad ~ejscowości jednQsezonowych,

czynnych w zasadzie ty lko przez kilka miesięcy. W t y m

wypadku należy rozwiązać problem zatrudnienia okre50wego.

ści

3.2. Zasadyw'yposaienia jednostek osadniczych w podstawowe usługi iUJzqdzenia turystyczno-wypoczynkowe bqdź

majqce zwiqzek z turystykq i wypoczynkiem.

\V ,ka:i;dym z trżech typów je'dnostek osadniczych o cherakterze turystyczno " w ypocżynkowym znajdują się usłagi

i urządzenia przeznaczone dla- m ieszkańców starych e-raz·

takie . które prz~de wszystkim przezniłczone są dla ludn{)Ś€i

nie stałej.

'

Zasady wyposażenia jednostek osadniczych o charakterze

turystyczno-wypoczynkowym w usługi wynikają

.

a) z liczby ludności stałej i niestałej oraz programu niezbędnych dl.a niej urządzeń,

b) z typu, do którego

zakwalifikowana.

dąna

jednostka osadnicza- została

Program, ilo ść i charakter urządzeń wynika z postulowanego standardu wyposażenia (typ, 1, typ 2, typ 3), okresów użytkowania urz ądz e ń (cały rok, sezon) i położenia jednostki (góry, morze, niziny).

Przy ustalaniu programu urządzeń nal e ży przede wszy stkim uwzględnić szczyt sezonowy przyjmując w tym okre;;ie

maksymalną rotację i maksYp1alne wykorzystanie urz ądzIdl.

Zaspokojenie potrzeb w okr esie szczytu może byĆ czę-:­

przez urządz2nia działające okresowo . .

ściowo rozwią z ane

o

W programie jednoste~ osadniczy ch

charakterze turystyczno-wypoczyrfkowym wyodrębnia się

•

a) urządzenia niezbędne

•

~la ludności

bl urządzenia działające dla

•

7

•

stalej,

lUdności stałejpr7e :~ , tiłly

rok, ił ,okresowo również dla ludności -przyb y wają­

cej (problem okresowego zwiększeniil ",ydajno śCij.

•

C 7'

c) urządzenia

pracując e

wyłącznie

dla ludnoki przyby-

wającej.

Urz1\dzenia te no lety programoWać Wed(lig odpowiedn.io

zróżnicowanyc h wskażników.

powinien być zestawiony zgodnie

z klasyfikacją, obowiązującą w za kresie planowania przestrzennego, dostoSDwaI? ą do indywidualilych potrzeb da(lej

jednostki osadniczej. Progliam

........., ....... .

urząd z eń

W razie prow ... dzenia ,działalności całorocznej urządze­

nia usługowe i inne powilluy być umieszczane w budownic, twie stałym. Dla zapewnif'lliaobsiugi w okresie szczytów

należy ponadto uw zg lędni ć w programie ,tego budownictwa

możl iwoś.ć

uruchomienia urząd ze ń działają cyc h okresowo.

W ra zie prowadzenia takiej dz i ałalności sezonowej usługi

t urządzenia przewid7:iane dla potl"7eb ludnDści przybywają­

cej powinny być umieszczone w ' budowgictwie stałym, ,lek.'kim, pr żystosowanym do IJlcresowegó wykorzystania: '

4.

Wi~azania

w sprawie przestrzennego

układu.

Poz. J9J

662,

JednOf!tek

oSiłdniczych 0 - charakterze, turystyczno-wypoczynkoWym.

o', .... Jedn-ostki osadnicze . r ·miejsmwości związane z turysty. ką .i wypoozynkiem ··nie S4 na ogół układami izolowanymi,

' lecz tw o rzą- zespoły · je dnostek osadniczych o dominujące j

funkcji turystycznej, wypoczynkowej lub uzdrowiskowej.

W każdym ze.~pole ' jednostek ~sadniczych wyodrębnić

która pelni lub p e łnić powinna rolę głów­

nego ośrodka usługowe go, oddziaływającego w pewnym zakr esi e na je{]nostki pozostałe. W ' duży ch ' re gionach

tur.ystyczno-wczasowo-uzdrowiskowych może nawet wystę­

pować wiel oszczeblowa organizacja ośrodków us-lugowych.

W planie zespoll1 Iozwazyc należy możliwość p%żenill _

osiedli na ' stok}!: Daje to bowiem warunki naslone<:zn-i enid

(na stokach południowych) oraz wysoce atrakcyjną : sytuację

"

kra jobrazową. 'vV przeważającej liCzbię konkretnych przyp~dków, przy

anali'lJe ist.niejących i planowanych ze:>połów turystycznowypocżynkowych jednostek osadniczych istotne jest przede

wszystkim stworzenie właściwych warunków dla ruchu

tranzytoweg.o oraz prawidłowe pod względem f\.lnkcjoll~lnym

!:o 'rg~nil-Owanie użytkowania -terenu.

Istniejące jedno!ltk! o!ladnicze położone n6 dnie doliny

Z konieczności

wyznacza ią na

ogół

stre[~

zabudowy ludntlna cele letniskowe.

ś:ci stałej, czE:ściowo wykorzystywaną

Wzdłuż istniejących

stref zabudowy należY poszukiwać

przeprowadzenia drogi o ruchu przelotowym. Mo,~ ' ,

żliwe są przy tym dwa podstawowe typy rozwiązania. Jeden

polega ' na przellI'owadze niu tej -drogi po stron·je zadeńi<mej

doliny. Wówczas terenów dla nowyc h zespołów i obiektów '

hotelowo-pensjonatowych . posz-ukiwać należy ha zboczach

przeciwleglych, ' nasłonecznionych; W drugimtypłe 'dtó~a

tranzytowa · ; może byt:""przeprowadzona po stronie silniejn-a świetlonej, z tym że ku doiinie powiązana jest dna ze!ltref4

zabudowy istniejącej, po drug ie j zaś stronie , otwiera ona

możliwość lokalizowania obiektów nowych. W obu typach

rozwiązań należy dążyć do tzw . g-n iazdowego ukladu; no..

wy ch zespołów,", wypoczynkowo-turystycznych, dbając ~ odpowiednie odstępy i izolację między nimi.

moŻ'liwości

, można jednostkę,

Układ takich zespo łów i zw iązany z nimi system komunikacji zależą głównie od położenia w jednym z podstawo"'ych trzech regionów geogrAficznych.

W -regionie nizinnym nie jest na ogół możliwe jedno'

znaczne określenie funkcj onalnych schematów przestrze nneg o układu zespołów jeónostek osadniczych związanyc h

z t4rystyką i wypocźynklcm; np. na obszarach pojezierza

układy te mogą się wzajemnie pr zenik ać, Co daje szczególnie dogodne położenie dla główn y ch ośrodków' usługowy c h

zespołu.

Odr ębny

I

Miejscowości

nadmorskie (w zasadzie kąpieliska nadmorskie) z natury rzeczy są położone wzdłuż linii brzegowej, co prowadzi często do układów pasmowych. W ukła­

dach tych wyodręqnić możną następujące pasy użytkowania

terenów : pas plaż i wydm chronionych, pas ośrodków wczasowyc h, pas osiedli ludności stał ej" częściowo oczywiście

\vykorzystywanych na cele letniskowe.

Wszystkie te trzy pasy w sumie jednak nie p.owinny

2,5-3 km szerokości, co w ndszych warunkach

odpowiada. obszarowi występowania klimatu nadmoBkiego.

prz e kraczać

Za pIecze miejscowości nadmorskich powinna stanowić

strefa rolniczo-l eś na, z uformowanymi w niej organizmami

miejskimi. Miasta takie w - stosunku do powiatów nadmorskich spełniają rolę głównego ośrodka obsługi.

Jednostki os adllicze oraz inne tereny wypoczynkowo-.

turystyczne nad morzem nie powinny być rozbudowywane

kosztem lasów nadbrzeżnych. W pasie wydm chronionych

i brzegów klifowych należy brać pod uwagę możliwość ich

zalesienia. Biegnąc e wzdłuż pasa wybrzeża drogi kołowe po~

winn"y być prowadzone poza nadmorskimi jednostkami osadn iczymi, z możll wo śt:ią zbliżenia się do linii bn:egow e j, tam

zwłaszcza , gdzie otwiera się wido k na krajobraz mO.I ski.i podgórskie zespoły jednostek osadniq;ych

z~ią 7'anych z "turyst yką i wypoczynkiem, wykorzystując

rze ib ę terenu i d "'go dność lokalizacji wzdłuż dolin, mogą

posiadać u,kład pasmoWy.

G/)rskie

j

typ ukladów -

-

to obszary puszcz i wie lkich

l~sów,które ,.służą również ceiom turystyki i wypoczynku.

Ze wiględu na to.- że atrakcję stanowi w tym wypad-ku wlel. koŚĆ i rodzaj obszarów leśnych, nie nalezy na ' nich lokalizować inwestycji. NajbardZIej celow'e _jest wów czas obr z eżne,

gnia.-:dowe ro zmieszczę nie osie dli turystyczno-wypoczynkowych z umożliwienie m dogodnej penetracji z n~ch w głąb

obszaru leśnego oraz z zastosoWaniE'lIi według wymagań krhjobrazowych osłony zadrzewieniowej od strony żbiorn'ikó,w

wodnych.

. .

We wszystkich omówionych pop.ze{!nio typaCh zespojednostek osadniczych . związanych. z tUfy'styką i wypoczynkiem obok relacji wiążących poszczególne jednostki

zwrócić jeszcze należy uwagę na dwie istotne sprawy

łów

,

a) przeanalizow-anie obszaru całego zespołu pod kątem

widzenia rozmieslcze nia w nim obiektów i terenów

najbardziej a_trakcyjnych dla turystyki i wypoczynku;

rozmieszczenie to w konkretnych warunkach geografiGznych powinno dać podstawę do przestudiowania .

tras, po których odbywa ć się będzie ruch turystycz~ ­

ny różnego rodzajU ; lfaiy takie powinny w planie

zespołu stanowić niejako kościec układu, który-> w

:z,pacznym stopniu powinien determinować szczegóło-_

we ro z wią z ania 'przestrzenne;

b) system zaopatrzenia jednostek osadniczych wzesp.ole .

w podstawi>we art y kuły spożycia; w t ym celu ,w

obrębi e zespołu wyznaczyć nal eży jednostki · osadnicze, które by pr" ejęły na siebie rolę baz zaopatrzenIa . Jednostki tak ie powinny być dogodnie powią z ą-

Monitor Po!slci Nr HO

-

ne odpowiednimi 'Środkami transportu, jllk

{jrogowym.

Poz. ~:l3

6B3 -

układem

Tereny rozwojowe należy tak wybierać, aby nie likwiistniejących lasów . i zadrzewień.

miejscowościach

uzdrowiskowych strefa tego budownictwa

powinni! mieć pierwszeń'stwo w lokalizacji przed strefami

zabudowy dla celów turyslyki i wypoczynku.

dować

W miejscowościach związanych. z turystyką

wypoczynkiem należydążyc do izolacj.i i wydzielania istnieją­

4.1. O.~rodki usługowe.

cych już urządzeń leczniczych i nie dopuszczać do rozbuW jcdrwstkach osadniczych 2:wiązanych z turystyką dowy tego rodzaju obiektów webrębie osiedla. Jednym

i wypoczynkiem wainą. sprawą jest lokalizacja oŚTodka usłu­ z podstawowych warunków odpoczynku jest cisza. ' Dlateg<l

też '\~rządzenia powodujące hałas ni.e powinny być lokalizo- .

gowego.

wane w bliskim sąsiedztwie osiedli turystyczny<:h i wy',

W ośrodku tym wyróżZliać należy dwa podstawowe jego , pocz.ynkowych.

elem~nry

p.rzestrzennego (i'l oJ ac ji..) wymagają rówtereny .p rzeznaczoll'e ;fl8 cele kolonij łetnichdla ·.mlo. dzie"Ży, obozowiska harcerskie' ltp.

Wyodrębnienia

It) dtaludnoścJ stałej i

nież

b) dla przyjezdnych.

Celowe jest wiązanie ze sobą w układzie prz.estrzennym

'obu tych elementów. Drugi z nich powinien być położony

możliwie w sąsiedztwie ośrodka stałego w celu lepszego

wykorzystan.ia. urządzeń usługowych i skróceni:apowiązail

: .k oll)unikacyjnych. Pożądane . jest usytuowanie urlądzel1.

i. obiektów w miejscach, z których roztaczają: się najbardziej

, atrakcyJne widolU w danej miejscowośCi.

4.2 • •System tett?lIów zielonych.

W jednostkach osadn.iczyrhLwiąu'lnych z turystyltą .

wypoczynkiem jednym z podstawowych elementów układu

przestrzennego jest zieleń. Sprawą i~totną staje się ścisle

powiązanie systemu teTenów zielonych z terenami przeznaC7.onymi .na QleSflortowe. St-adion, pa'rk s;porlowy, a w

miejScowościach górskich lereny skoczni .narCiarskiej itp.

'Całość urządzeń ośrodka usługowego powinna być po· łąc.zona z głównymi 'drogami wlotowymi, jednakże w ten . powinny stanowić jeąno z głównych elementów tetenów

zielonych.

sposób, by wyeliminować przejazdy przez sa'm ośrodek.

W

nie ko.lidującym z funkcją ośrodka przeteren do parkowani<t Sdll\Och.odów. ·

sąsiedztwie

widził?ć. naliży

4.3. Tereny przemys/owe i

składowe.

Tereny przemy.słowe i składowe powinny być ograwyhlcznie do potrzQb niezbędnego :llIopatrzenia luda}' terenybudownkt'wa hOl'elo·wo-pensjo-na-towego,ności stalej i niesta:lej. Lokalizacja'l,a-ldaEl&w pt7,emysłowych

1)..). tCf.eny zabudowy młeszkanrowej dla ludności sl.ał'ej, - w obrębie Jednostek .o sadniczych zW)ąlZanych z turystyką

c} te-renyprzeznaczonena przeno.śn'f! urządzeni-'a notle- i-- wypoczy.nkiem jest w zasadzie niedopuszczal.na..

. ggwe- (camping, pola namiotowe Hp;).

" Tereny składowe i drobn-y.ch, nłeuciążliwychzakładów

~"

.

Budownictw{)""<hotelowo-pens-jona-lowe' powinnO" r-o:lwij'łł · ·· .pr·:z.emysłowych powinny być lokiflizowahe w wyot'h:ębni'o. , . "\,sJę _.Jl~.· lcr6IłOCh. doln::yE:h pod. względem. technicznym. i. kli.roa- Jlye-h .częściach osiedla. najlepiej w powiązaniu · ze slacją

tycznym, przy własciwym wykorzyśtaniu walorów krajobra- ko.lejową i z z·ac.h'Clwani-em dostatecznej izolacji od slref

7.owych miejscowości.

przeznaczonych dla lud.ll'O'ści niestałej.

Tl'feny mieszkaniowe' p0winny obejmować

'

njczon~

. Tgreny te powinny w zasad2. iesąs!adować Z ośrodkiem

4.4. KomunikaCja.

Poszczególne zespoly budownictwa hotelowoPodstawową sprawą jest 2wiąl.anie mi~jsco\vości 'lsjepełl$jonatowego .· tworzące określo·lłe lub wydzielone całości "

ciądrogową

i kolejową. Sieć ulic i dł',o.g w . obrębie jedfunkcjonalne mog.. być f0~ITIłesz{:zone w postaci wydzielonych gnia~d, pod warunkiem zapewnienia dogodnej komu- DoSU\:i osadniczej powinna być ' włąśCiwie d'o stosowana do

układu d,óg' w całym zespole.

nika(:jil- centrum.

.

_ -.

usluąowym.

Zablidowa mieszkaniowa lila ludności staleJ powinna być'

Iytu-{)wana na dogodnych ler.enach, w l-asadzie w nawiąza­

niu do istnieJących terenów tego rodzaju zabudowy.

<

.

Ze względu na koniecmość wykorzystania tej zabudowy' dla pomieszczenia części przy jez.dnych należy dążyć do

oQraniczenia intensywności zabudowy w takiej mierze, by

nie pogorszyć warunków odpoczynku, chroniąc rÓwnocz.eśnie walory widokowe. •

W miejscowościach turystyczno-wypoczynkowych szczególne znaczerHe ma prowadzeni~ fuchu szybkiego j uciążli­

wego na minimalnej sieci Jliezb~dnych, odp-owiednio izolowanych arterii.

W istniejących częściach osiedli noleży dążyć do korygowania układów ulicznych przez eliminowanie bądż ograniczenie ruchu zakłóca' jącego spokój mieszkańców. W szczególności zasada ta dotyczy ośrodków usługowych, który ch

lokalizacja powinna zapewnić możliwość swobodnego ruchu

pieszego.

. Tereny campingowe należy tak rozmieścić, by nie twaw jednym miejscu ich nadmiernego skupiska. Zapewniając tym terenom dobre warunki zdrowotne i wykorzystuW układzie ulicznym należy zapewnić możliwość parjąc walory krajobraZowe danej miejscowości, należy jednak

kowania

samochodów, kierując się danymi hipotezy molounikać sąsiedztwa z mIodnikami i uprawami leśnymi, w

ry~acyjnej.

Place parkingowe powinny być w 2.asadzie syszczególności iglastymi. Tereny campingowe należy lokalIt·uowane w zewnętrznych partiach terenów osiedleńczych .

. ·7 .0wal: w ten sposób; aby wgląd ' z dróg, kolei i szlaków sil:.

' Należy również przewidzieć możliwość powiększenia po' nego ruchu był nicrnożliwy.

. ·.wierzchni parkingowej

potrzeby sznytowego .. nasilenia

-.

Budownictwo związane z lecznictwem (sanatoria, pre- . ruchu. Tego rodzaju rez~rwy powirwy być odpowiednio za,wenloria itp.) powinno ' być z reguly wyodrębnione ' przejektowane pod kątem widzenia oszczędnego (częściowe.

'

strzennie. W zorganizowanych już i silnie zainwestowanych go) ich .z ainwestowania.

rźyć

~

na

~

pro