Zarządzenie Ministra Finansów z dnia 4 grudnia 1959 r. w sprawie podstawowych zasad prowadzenia księgowości, inwentaryzacji, sporządzania sprawozdań finansowych oraz przechowywania dowodów księgowych przez jednostki gospodarki uspołecznionej.
Table of Provisions (60)
Statutory Text (60 Articles)
§ 3. 1. Przcds il)biors Lwa o bowi i:)'T.ill1e są prowucJ~iC:' księ
gowoś ć w walucie Jl oJskic~.i rzetC' Jnie, tj. z!Jodn ic :~ Pli:.l wd ćł
/lIal.erialną, orilZ ni:! p od s lawie bra n :i.oweu o piiłnu kunt la-
twierdzonego w przepisilll )' m tr yb ic.
2. Zapisy księ!Jov- e powinny .ohejmować w szystkie dok o nilne przez prz cdsi t; bi ()r~Llvo opC'racje gos puddfcze z pod z i a ł em n a lilta i mi csiqt'c kill e n diłl'zowc.
J . Zdpisy ks ic;gowe powin ny by ć doko n ywane hil'ż,yo
przy Slosowilniu prawicJlo\V Pj lec hnil i k ~ I~CJowośc i nu p rJdsl;H: ie prawiciłowy c h dow oduw w księgucb rd cllllnkowych
wlasc l lVyc h ul a d(lIH:~]O roku.
4. I< s iGG I ril c htlllkow e u :1 1l'i.y otwicrać i zamykać w te rminu c11 u Slalonych nin iejszYll l zdrz'l rl zen ie lll .
§ 4. PfOwildwnie k .;ię!J()lVo~ci na p o dstawie zilsad lI slalanych w obowiązuj ący m Ul ill1'l llwy m p la l1i ~ kunt polega w
szcze!J(') !n ości n il
l) ksic;gowani u opprarji gospodnrczych na w l ilśc i wych kontuc h synlclycznyr.ll przy z~chowan ill zćl sady POdW OjIH' !J O
ksir,goll'ćlnia; można ni c k s i<;gowat: operacj i fJl)sjlot!r1rc zych na I,unta c h s yn tply cz ny c h , .i e~:eJi SIOso wd ll a l (~ ch
II i ka k s i ęgowości pOZWu/d n a ~P Qr ząclzen ie p ra w id luwI'g o
zeslclwieniCl ollrotl"w i So ld /((Jn t !>y nte l yc zny c h n il r od Slilwie obro tów i srd d kon t flnali tyrz n yr h lilb reje s ł r ,l\v ,
m o'i: na rowni e.l lI te ZiJC howywill' 'I.iI:;a dy Jlodw('ljn ego k s ic;go yvn n ia przy dukonY \V dniu zap isów Ilil kun lac h poziJbilil ns owych;
2) k s iqu owcl nlll op e r()(' ji gnspndarrzyc h na konlil c h ul1 i1 l1ty czny c h z nie IllniC'j s7.ą ~zczcqó/owo'; r ią niż pl zC lI'i(J.~ ia
na w br a n żowym planie kunl lub w prz e p isiIch szczegó.
ł owych;
,
3) ~bj?c.iu rzeczO\~'. Y(',h s klndnik ów , maj ą tkowych ewid e n cj ll
J JO SCIOWą , z wYJ,,!I,{IPJn prz ypadk o w, kIedy brdn·l.o\'l y plan
k ont zwalnia od leyo obowią z ku.
R o z d z i a ł 2.
Dowody ksl<.;gowe,
§ 5 Za prawidłowy u waż a się d owód k siC;gowy
l) stwierdziljący fak t dokonani a operacji gospodarczej zgod ..
nie z j ej rzeczywistym przebiegiem;
2) zawierający co najmniej
a) nazwę (nazwi s ko) i a dres wystawiającego dow ó d (na'
dowoda c h wł?snych,. wystaWianych przez przed s i ębio r
stwa dokonUj ące kSi ęgowa nia, dla obi e gu wewnętrz
n e go pon ~ dto nazwę komórki organizac yjne j, której
dany dowod dotyczy).
_
b) w s kilzllnie stron uCl:es tnlczących w operacji gosPO( 'U 04
czej, której dowód doty czy,
e) datę sporządz e nia dowodu,
dl ~d:e~ stron~ uczes tniczącej w operacjI gospodarczeJ,
Jezeh chodZI o kontrah e n tó w spoza prz edSiębiorstwa
chyba że przepisy szczególne stanowią inaczejt
(
,. Monitor Polski Nr 102
-
e) przedmiot i datę lub okres dokonania operacji gospod arczej, której dowód dotyczYJ daty tej można nie
poda wać , jeżeli pokrywa fiię ona z datą sporządzenia
dowodu,
f) wartościowe i - o Il e to moiliwe - ilo ści owe określ e nie operacj i gosp odarcze j,
g) podpisy osób odpovviel1zialnyc h za dokona nie operacji
i je j ud okumen towanie;
• rachunkowym
3) sprawdzony pod wzgh;d em formalnym,
1 merytory cznym przez w ła ściwe komórki organizacyjne
przedsi Gbiorstwa (w tym t alcże przez komórkę ksi ęgowo
ści) oraz podp isany pr:wz osoby upo ważnione na dowód
6prawdzenia ;
'4) zadekre tow a ny, tzn. z awiera jący adnotację, na Jakich
kontac h lub w jak ich r e jestrach ma być z aksię gowany,
oraz podpisan y przez glównego księgowego lub inną osob ę upowa ż ni o ną do de k re tacj i przez glówne~Jo księg owe
go, j e ż e li dow ód ma być księgowany pod inną datą niż
data jego wystawienia przy dowodach własny c h lub data otrzymania przy dowodach obcych , de k retac.ia dowodu powi nna wyraż nie ws kazać, pod jaką datą dowód ma
być księgowany;
6) opatrzony num erem, nad anym przez kom6rkę księgowoś c i.
§ 6. 1. Za dowód ksi ~gow y uwa ż a się ró w nież polecenie księgowania (n o tę m emoria łową), wystawione przez kolIlórkę k s ięgowo ś ci w razie
l) księgowania zbiorcz.ym zapisem zes tawienia dowod6w
księgowy c h;
2) przeprowadzania zapisu
księgowego nie wyrażającego
faktu dokonania operacji gospodarczej (np. wystornowa~1 nie błędnego zapisu, przeniesienie rozliczonych kosztów
ogólnych, otwarci e lub zamknięcie ksiąg);
3) w innych przypadkach wynikających ze stosowanej techniki k s ięgowo śc i.
2. PGlecenie księgowania powinno zawierać, co następuJe
1) nazwę jednostki wystawiającej polecenie ksi ę gowaniaJ
2) datę wystawienia;
3) num e r;
~) tre ść i kwoty, jakie mają być zaksięgowane,
6} okre ś lenie dowodów, na których podstawie zostało wylilawione,
6} dekr e tację, tzn. określenie, na jakich kontach (w jakich
rej estrach) i pod jaką datą ma być zaksięgowane;
1} podpis głównego księgowego lub osoby przez niego upowa ż nionej.
;- 3. Pol ecenie ks ięgowania, wystawione w celu, o kt6rym
mowa w ust. 1 pkt l, powi nno być oparte na prawidło w o
5porządzonym zes tawie niu dowodów księgowych . Za prawidłowe uważa się zestawienie dowodów księgowych, umo ż li
wiają ce powiązani e sum podlegający c h księgowan i u na pod.tawie zestawienia z odpowi ednimi dowodami. W zestawi eniu ~grupowane mogą być wyłą czni e dowody okre ś lające jednorodne opera cje gospodarcze dokonane w okresie jednego
nliesiąca k a lend arzowego.
.
4. Poleceni e ksi ę gowania wystawione w celu wystornowania bł ęd n eg o zapisu powinno zawier a ć także uzasadnienie
zapisu korygującego oraz okr eś lenie zapisu korygowanego.
, . 7. 1. Treść dowodu kc;i ę gow eg o powinna być p elna
' 1 zrozumiała . W tr eś ci dowodów dopuszczalne jest stosowanie ogólnie przyjętych skrótów.
2. Dowody ksi E;!)OWe powinny być wystawiane w sposó b
Itaranny, czytelny i trw a ły (atramente m, ołówkiem kopiowym, długopisem lub pism e m maszynowym). Podpisy na dowodach składa się atramentem, długopisem lub ołówkiem . kopiowym. Treść dowodów nie może być zamazywana, wycierana, podskrobywana lub usuwana innymi środkami.
poz. 546
......
~
f
3. Błędy w dowodach księgowych moźna poprllv,da;
przez skreśleni e niew łaściwi e napis anego tekstu lub 'U~e
ł wpisanie tekstu lub sumy właściwej . Skreśleni a dokonUJą
.I~ w taki sposób, aby można było odczytać t eks t lub IiUJll o
pierwotną . Poprawk a te ks tu lub k wo ty dowodu księgoweg Z
powinna być zaopatrzona w podpis osoby upoważnlon~j orr.
datę dokonania poprawki. Powyższe zasady poprawi anIa bd~a
dów mają zas tosowanie wylączn ie do tych dowodów, CI •
kt6rych nie zos tał przepisami specjalnymi u stalony ~aka~ ~O
kony wa nia jakichkolwi ek poprawek, oraz nie stosuJ~ Slę 6 e
dowod ów obcych (wystawionych przez Inne jednosUO), kt r. )
mogą być poprawiane jedynie przez wystawienie dowodu kOI
rygująceg o. Również do wod y własne, któ ryc h odpili zost8~
przeslany kontrahentowi, mogą być poprawiane tylko prze.
wystawienie dowodu korygu.iącego. Odpis dowodu korygtl
Jllcego nal eży k ażdo r a zowo p rze słać kontrahentowi.
§ 8. 1. Obieg dow odów księgowych w przedsięblorstWI'
powini en być ściśle ustalony.
2. Jeżeli określone op e racje gospodarcze ud okumento wa'
ne są dwoma lub więcej dowodami (lub kopiami tych dOW.~'
d6w), wówczas gł6wny _ księgowy obowiązany jest ustal~,
kt6re z dowodów stanowić mają podstawę zapisów w ks l '!"
gach rachunkowych.
Ii
3. Wykaz dowodów (kopii dowodów) nie podlegaJljCYC.
księgowaniu wraz z określ eniem sposobu wyraźnego kasoW~,
nia tych spośr ó d nich, które mogłyby być powtórnie zrea
4
20wane (karty pracy, dowody obrotu materiałowego - to w ',
rowego, dowody kasowe itp.) ushlla główny księgowy I ~O.
daje do wiadomoi;cł zainteresowanych · komórek przedSIę
biorstwa.
R o z d z i a l 3.
Technika księgowości I księgi rachunkowe.
~ 9. PrawidIowa Jest taka technika księgowości, któ r4
umożliwia
co najmniej
.
l} usystematyzowanie wszystkich operacji gospodarczycb
w edług kont przewidzianych we właściwym branżowyJll
planie kont;
2) zarejestrowanie operacji gospodarczych w porządku chr o'
nol o!) icznym;
3) sprawdzenie prawidłowoścl zapisów ksh:gowych.
§ 10. Księgi rachunkowe mogą być prowadzone w for'
mie lu źnych kart kOlhowych (rejestrów itp.), w formie ksiąg
wiązanych b ą dź w formie zestawień liczbowych (tabul09 ra '
mów), sp orządzonych przy zastosowaniu techniki kart dziUr'
kowanych.
§ 11. 1. Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych w fot"
mie lu źnych kart kontowych należy przestrzegać następują'
cych zasad
1) karty kontowe (oddzielnie dla każdego konta), karlf
dzi ennikowe (oddzielnie dla każdego dziennika), rejes tr1.
(odd zielnie dla każdego rodzaju rejestru) powinny bYĆ
z aopa trzone przed rozpoczęciem zapisów w bieżącą pll'
merację stron począw sz y od cyfry 1 w każdym roku; j~'
ż e li konta ' analityczne, zgodnie z prz-episami ł . 23, n ls
są z a kład a ne o drębni e na każdy rok, wówczas zmiana bie".
żącej num eracji kart kontowych kartotek analitycznyc)l
n as t ę puj e w momencie z a kładania nowych kartolek;
2) zapisy ksi ęgowe na każdej stronie powinny być podW
czone bądż saldowane (§ 20 ust. 2) z zachowaniem cją"
gl oś ci obrotów lub sald przez przenoszenie ich na stronf
n as t ępne;
.
3) lu źne karty stanowiące księgi rachunkowe powinny bYĆ
u trzymane w ści ś le ustalonej kolejności i przechowyWIJ'
ne w odpowiednich urządzeniach (np. skrzynkach karto'
tekowych'.
~POl ski Nr 102
Y..siqgowy może nie obejmować d a ny c h, o któ r ych mowa w
u s t. l pkt 3, je j.e li ukł ad k s iąg r ilc hunkowych zezwala na
Jednoznaczne o zml cze nie tr eśc i zap is u.
3. Zapisów k s ięgo wyc h d oko nuje s ię w kwota c h (w zło·
tyc h i groszach) w'j' nikaj qc y c h z d o wodów k s i(: u o wycll. Zup is6vI ksi G9 0\vych wyr aża j ącyc h rozliczellle ko sz tów, Zilfdcho\\'iJnie na l eżności lu il zobowiąlU J1 'w obec budżetu, pl zy jGc ie clo eksp loatacji śrudk ó w tr wa ł yc h i zuż ycie p rzed mi o ló w
n ie lrwa lyc.h dokonuj e s i ę z zaokri)gi~lliem do pełnych złotych.
l . 2. Każde p rzeds i ębiorst wo . pro wadzące ksi p,gowość .na
IJz.nych kartach kontowych (reJcs tr rlc h Itp .) powlI1no jlOSIa dac wykaz kont p ro w adzonyc h w formie l użr:ych kart. Wyk~z taki sporządza się VI przekroju p o~zczeJl;l!1yc b jednako"Y~h urz ądze!'1 k s i ęgowyc h w k s i0,d ze o~w(tJ'tych kon t lub
,lv InnYm Ul ząd ze niu k s iqgowym w laki s posó l.J, ażeby 11l0Zl1d
bYło ud owodni ć VI sposób wiarogodny komplelność k s i ~CJ rachunkowych. Y./yka·~ t en może być prow i:dzony \II fu nnie
kSięg i wiąza nej z z,lc h owiln ie m p rzepisó w § 13 bądź na luź
nYch k artach; ~lo ~uje siG wówczas do niego odpowie dnie
PI2. e pi sy niniejs zego p a !'ag rafu .
. 3. Wykaz zał ożo n yc h lu źnych k ar t ew id e nc ji syntet.yczn: } i a nal ily czne j może być powiiJf ill1y z zestawieniem obro10w i sald . \ Vyka z 1 ć1!ożo n yc h lu1.nyc h kart ewidenCji ćll1 dli
~'cznej może być l ównież pOv'i ic1zan y z innymi urzćluzeo i ami
SlęgOwymi.
,
przy \vykonywa niLI prze pisów u s t. :3 nie b ę dzie
k wo t wy s tawionych d o wodó w k s it:g ov; yc h (dowody w ł as ne ). ró:in icc mic;clzy k wotą dowodu a wysokością zap is u na odpowieunich kontuch oclnos i Sil:, na slraty i zysk i pr zeds i ę bi orslwa .
4.
. . . § 12. 1. Przy prowa(lze niu ksiąg ra c hun kowych w fo rnlIe ta b ul ogramów przedsiG biors lw o powinno po sia d ać bi eżą
('o i w przejlzysty sposób prowad zon y wykaz tych tauulogramów z oznacze niem i opisem ka żd ego z niell.
d
2 . Wykaz, o którym mowa w u s t. I, p ow ini e n zawi e rać
,la kai.d e go z tabllioyraJllów s c hemat j e go ukladu piono wego .
I POziomego oraz daIle o tym
__ ~. ~) jaki odcin ek e wid e ncji (urządzenie ksi qgowe) obejmuj e
dany tabulogram;
2). kiedy i za j i:1k i okres (na jaki dzi eń) z OS t11 \ s porzq rlwny;
3) z ja k ic h dowodów bądź na pod s tilwie jakic h danych
z ty c h ' dowoclów zoslal s porzquzo llY;
4), do jaki c h dals zyc h tabulogr11mow b'leli zapisó w ksiC;go\\i ycl1 wykorz ysl uje s i!) d a ne l alJlIio~lrilml l.
I 3. Przy stosowaniu lauu lograll1ów n a l eż y albo bezpof;red~ o w nagłówku k aż(lr~CJo z nich. a ł bo też - j eż,c li je dn akowe
k.:bU!ogramy są '>porządzil nę w wi ci kszej ii ości - l~tl o sobnej
lu rCle w!Jr0wadzlc .·lrOZllHllii łe oznaCZE! rll a poszcz e golny ch k o b cnn bą(j~ o zr.aczyc tab ulogr an i op i erając Się na w yka.zlc td"i~~. l ogralllow . K~lty ( od f:lnk l)J ednakov!y~ 1J ta ~u l o~Jra rnow . n il- o
l.y num erowac li czbami porz ądkowym i albo tez wlązac Je
~Zl.ep iać, zszy \\-ać ) w ks iG9<: biJdż ląClyc t rwale w j ed l-!l1' p as ,
~ez.e li . nic p OdS U!l10Wl"tlllJ lub n ie w ysiJU ow a \1o z'-! p is<':\v na
ill.UeJ kard e , a t.ym SJlll ym n ie ZJpeWn lOllo Ic h p ow lqz ill1l a
Z'. Zapi sami na dalszvch
o :lcin v. <\ch t. abu !oqr
. .
. n!1lu.
I
. §. 13. 1. Przy prowadz e niu ksiąg r achunkowych w fortrue kSiiJg wiązan ych na l eży prze d rozpoczr;ciem zopisów poI;lumerowa ć ka żd ą stron ę (kazde loli o) p ocząwszy od cyfry l.
a og.ó lną il ość stron (kart) u widocznić na początk.u lub na
kOńcu ks iqg i.
2. Prze pis u s t. I odnosi się tf1k ie clo ksiąg wiązanych,
'fi których zapisów dokonuje s ię z kopią. Numeracja k a rt
, orYginału powinna ściśle odpowiadać numeracji kart kop ii.
R o z d z i a ł 4.
ZapIsy
§..:t 4.
księgowe.
1. Zapis ksi Ggowy powinien składać się przynaj.
ll'lniej z
I) daty zapisu,
2) określenia i nume ru dowodu, na którego podstawie <10·
konano zapisu"
. 3) treści zapisu;
" 4) Silmy zapisu.
<I
2 .. Zapis księgowy, z wyjątkiem sumy zapisu, moie byĆ
śOk?nany przy pomocy symboli lub sk.r ótów. Wykaz wy ja~Ialący :waczenje po śzczególnych symboli lub skrótów po·
"-'Inien być przechowywany Vi komórce księgowości. Zapis
J eś li
mO 'ż l iwe
'
. 4. T abu l00 lillll Y, k ló re stano wiiJ niezbqdną czc;ść: Ili eią
cel ewidencji ksi E:,9 0we j. na l e ży sp o rządzać m e rzadziej n i ż
Za ok res Je
. d nego I11leSl
" ćjC il.
P oz. 546
zaokr ągle n ie
5. Zookr'-lCJlenie, o k ló ry m m owa w liSt. 3 i 4, n as tqp uja
leil s po ~ó b , że k o;icó wki groszowe ni e przckraczc1 j qc a
50 groszy pomija się, a !col1cówki prz e kral' zu jące 50 Uros zy
zaokr~gI il się w górę rio p e łnego z Io lego.
6. Zainteresowane mini s te rs lwa w porozumi e niu z Mini s te rs t wem Fi nansów J1l0~Jil roz~zcrzyć obow iąz e k zaok r ćjg le nia przez prz e d się bior stwa kwot zilpisLJ\v n a inne ich rodzaje
r.iż wymie nion e VI u s t. 3.
w
§ 15. 1. Zapisy ksi ęyow e powinny być d okon ywnne w
sposób s taranny, trwały i czyt e lny (al ra JJl c nte m, olówkielU
k opiowym, dlugop isern, pi s m e m maszynowym).
2. W ksi~:uac h rachunkowy c h ni(!dofiu S1.cza me jes t Pf)zos ta wi a nie nie wypr.tniollyc h w iersz y, chyba że wynika to
z zpsóJd przy.iGtej t ec hniki ks it;\IOWO·jc i; ni e dopu!;z cza ln e j es t
I Ówlliei. zamazywilnie, wYCIerani e, po d s krobywanie bqu :.? u s uwani e innym i ś r odkami doko na ny c h zapisów ksi r; gov,ych.
§ 16.
przez
P o pr ćlwiani e
bł ~~ dn e g o
zclpis u
mo że
być
dokon a ne
1) sk r e,~ lenie bł ę dnej treści lub kwoty i wpi s anie treści lub
kw o ty prawidłowej VI te n sposó b, aby tr eść: i kwotę IJl ę d
n eg o zapisu można bylo odczytać; osoba dokonująca poprawki powinna slwierdzić w ni es ioną poprawkę własnym
p od pisem (skr ó tem p odp is u) oraz clutą poprawki umi esz. Clo nymi ouok zap is u pllp raw ion e 90;
2) wn ies ienie zapis u koryg uji!CefjO (sto rn o ); w tr eś ci zap;su k(Jry<Juj ql'e uo n itk·:!.y w s kaz,\ć zil pb k o rygowany; s.l.or11 0 n ie ril o:t.e być dokonyw ane przy pomocy tak 7.wancg o
zclp is u czerwono-czarnego (za pis k sit;\]o wy dokony wa llY
po te j samej stronie k orespo nduj ącyc h ze sobq kOllt _
!iczbil mi dod a tnimi. i uj e mn y mi) .
§ 17. I. Zapi s y w ks iGgach r ac hunk owych powinny być
I< om ple tne, tzn. że wszyslkie op eracj e !)os podarcze dokona na
w d a n y m mi es i ąc u ka lel1llarzowym powinny być uwidocznione, chyba że operac je rJos po darcze okrcs lone w dowoda ch
ob cych - mimo za chowa nia n a le ż ytej stara nno ści pracy prze.
kom ó rkę ksi(;gowoki nie mogły być j ej znane . .
2. Zapisy ksi <,;g owe p owinny być dokonywane w porząd
ku chronologicznym. Porządek chronologiczny uwaźa się tak.
że za zachowany , jeśli operacje gospodarcze księgoWtUle s~
z podziałem przynajmniej na poszczególne miesiące kalendarzowe . Ewidencja środków pieniGi.ny c h, podl eg ających opod a tkowaniu doctlOdów ze sprzeclaźy, oraz ilościowa ewid e nc)a rzeczowych składników majątkowych powinna być j ednak prowadzona z podziałem na poszczególne dnI.
§ 18. 1. Za pisy . ks i ęgowe, kt6rych podstawę stanowiq
dowody własne (z WyjątkIem poleceń księgowania, o których
mowa w § 6 ust. 1), powmny być dokonywane pod datą wy.
!.tawienia dowodu.
2. Jeżeliby dowód własny wystawiono w miesIącu .in.
nylU . niż miesiąc. w którym dokonano operacji gospodarczej
uj (~ tej w dowodzie, zapis księgowy pOWInien być. dokollany
pod datą ostatni eg o dnia miesiąca, w którym dokonano op,e~
racji gospodarczej.
'
. \ ~
'-'I'
-
_ ."1":"" ...... . .
Poz. 546
, MonHor Polskl Nr 102
3.
Zapi~y księgowe,
który ch
podstawę stanowią
polece. ' nla księgowania, powinny być ró w nie ż dokonywane p od datą
wys tawienia tych poleceli, z wyjątkiem przypadków, gdy VI
pol eceniach k s ięgowania us talono inną datę ich zaksi(;gowania, dla zachowan ia ko mp letn o ś c i zapisów.
4. Zapis 0w k si,~ gowy c h, których pod s tawę stano w ią dowody obce, dok olluj e s ię p od d a tą otrzymania tych dow odów.
5. Jeżeliby dowód obcy otrzy mano w m i e s i ą cu później
szym niż mi esiąc, w którym wystawiono do wód, za pis księ
g owy powinien być d okon a ny pod d atą o'ita tni ego dn ill m ie siąca, w któr ym dowód wy s tawiono (o il e do dnlil otrzymi.lnii.l
dowodu nie SPorzildzono zestawienia obrotów i sald ob ejmu' Jąc ego miesią c , w który m wystawiono dowód) .
6. Za datę wy s tawienia do wodu przyjmuje się ~atę na
' nim ' umiesżcz ollą prz ez j edn o stkę wystawi aj ącą.'
7. ·Za datE! otrzymania dowodu uwa ża si ę datę,;" plywu
dowodu do p rz e d s i ę bi ors twa , Wł aś ciwa k omórka prz e dsię
biors twa, otrzymuj ąca dowody obce, obowiązana je5t ozna~zać na nich w sposób trwaly datę ich wpływu.
8. Za datę wpływu dowodów wystawianych przez bank
Jub otrzymywanych za pośr ed nictwem banku przez przedsi(;biorstwo dokonujące ich księgowania uw a'Ż.a się datę stempla
banku (oddziału banku) dor ęczająceg o dowód.
I'
I {19. 1. Po upływie każdego miesiąca, nie później jed-
nak nli w ciągu 14 dni, zapisy wniesione do ksiąg rachunkowych powinny być podsumowane. Łączne sumy zapisów
i,fobroty) powinny być wpisane do ksiąg rachunkowych w
aposób przewidziany dla zapisów księgowych (§§ 15 i 16).
2. Jeżeli dana technika księgowości nie przewiduje su!nowanla zapisów (ustalania obrotów) na kontach analitycznych, wówczas zamiast łączny c h sum zapi só w wnosi się na
i ,właściwe konta po upływie każdego m iesiąca salda zapisów
aokonywanych na tych kontach w danym miesiącu.
I
II
§ 20. 1. Obroty i salda zapisów dokonanych w księgach
rachunkowych wprowadza się do zestawienia obrotów i sald.
t2.estawienie obrotów i sald powinno zawierać co najmniej
I) nazwę ł adres przedsiębiorstwa;
Q) określenie roku, dla którego sporządzane jest zestawienie obrotów i sald;
~) symbole kont syntetycznych I analitycznych;
t '4) obroty posżczególny ch kont syntetycznych ł analitycznych za poszczególne miesią ce roku lub łącznie od po. czątku roku do końca każdego miesiąca we wszystkich
... przedsiębiorstwach;
~) salda poszczególnych kont syntetycznych I analitycznych
v_·. aj na początek roku - w przedsiębiorstwach kontynuu'(' o
' Jqcych działalność; na dzień rozpoczęcia dzialalno" ~' lici - w przedsiębiorstwach nowo powstalych; na
dzień rozpoczęcia likwidacji -- w przedsiębiorstwach
likwidowanych; na dzień postawienia w stan upadło
lici w spółdzielniach postawionych w stan upadłości,
bl na ostatnI dzień każdego mi esiąca kalendarzow ego .w
przedsiębiorstw ac h kontynuujących działałno ś ć;
na
zakOl'lczenia likwidacji - w prz e dsięb iorstwac h
zlikwidowanych; na dzi elI zakończenia postępowania
upadłościowego lub uchyl enia upadło ści w spół
dzielniach lub spółkach prawa handlowego p os tawio....;,.i
nych w stan upadło śc i.
2. Jeżeli stosowana technika księgowości nie przewiduje
'umowania obrotów kont analitycznych, wówczas w zestawieniu obotów i sald wykazuje się salda na koniec każdego
miesiąca kalendarzowego. W odniesieniu do niektórych grup
. kont analitycznych rzeczowych skladników majątkowych (np.
; do konta środków trwałych) można zaniechać comiesięcznego
aporzqdzania zestawienia obrotów i sald pod warunkiem, że
dzień
";:;, ,
f
przez sumowanie na odpowiednio oznaczonych ta śmach maszyn ow ych lub w inny wiarog od ny i sprawdza lny sposób zOstanie zapewniona prawidłowo ść sa ld n a ty ch kon tach.
3. Zes tawi en ia obrotów i sald k ont syntetyczny ch i analitycz nyc h powinny b yć ze sobą wzajemnie u zgodnion e , Obo'
wiązek uzgo dnienia dotyczy ta kże ilościowej ewidencji rzeczowy ch s k lad nikó w m ajątkowyc h, któr ej za pisy powinnY
być: uzgodnione z zapi s ami w ewidencji ilościowo - wartościO
w ej przynajmniej raz na mi e s i ąc .
4. Zestawienie obrotów i sald powinno być sporz ądzona
przed upJywem terminu us ta lonego dla sp orządze nia spraw ozdan ia fin ansow eGo , a j eże li na koni ec dan ego miesiąca
ob o wiązują c e w tym zakres ie prze pisy n ie przewidują sPO"
Jzqt!zen la sprawozdania finan sowe~o - niE: p óżn iej niż w cią"
gu 14 dni po upływie dan eg o mi esiąca .
.
tl
I
'
Otwieranie l zamykanie l{sląg rachunkowych.
§ 21. 1. Otwarcia ksiąg rachunkowych dokonuje się
wedlug stanu aktywów i pasywów na
1) początek roku - w przedsiębiorstwach kontynuującycb
działalność;
2) dzień rozpoczęcia likwidacji, ustalony w zarządzeniu o li-
kwidacji - w przedsiGbiorstwach likwidowanych;
3) dzi eń pos tawienia w stan upadło śc i ustalony przez wl a"
ściwy sąd w spółdziełniach lub spółkach prąwa handlowego postawionych w stan upadlościj
.
4) dziell rozpoczęcia działalności w przedsi ębiorstwacb
nowo powstałych.
2. Jeżeli na dzień rozpoczęcia dzialalności, o którym mOwa w ust. 1 pkt 4, dane przedsi ęb iorstwo nie posiada ani
składników majątkowych, ani zobowiązań, otwiera ono SW9
księgi rachunkowe według stanu aktywów i pasywów na
dziel) otwarcia rachunku rozliczeniowego.
§ 22. Stan aktywów i pasywów, będący podstawą otwar~
cia ksi ą g rachunkowych, powinien wynikać
l) z bilan su wraz z załącznikami, o których mowa w § 61
ust. 9 (w razie potrzeby po dokonaniu przeksztalceń określonych przepis ami specjalnymi), sporządzonego na kOniec poprzedniego roku sprawozdawczego \ złożonego do
zatwierdzenia w przedsiębiorstwach kontynuującycO
dzi ała lność;
2) z bilansu wraz z załącznikami, o których mowa w § 61
usl. 9 (w razie potrzeby po dokonaniu przeksztalceń określonych przepis ami specjalnymi), sporządzonego na dzieli
rozpo częcia likwidacji 1 złożonego do zatwierdzenia w przedsiębiorstwach likwidowany ch, bądź sporządzone
go na dz ieli postawi enia w stan upadłości - w spóldzielniach lub spółkach prawa handlowego postawionych \'/
stan upadłości ;
3) z wycenionego spisu z natury skladników majątkowy c h
i ' wykazu nale ż ności i z obowiązań, sporządzony c h na
dziel'} rozpoczęcia dziillalno śc i w prz ed siębiorstwach nowo powst a łych .
§ 23. Otwarcie ksiąg rachunkowych polega na wpisaniu
stanu aktywów i pasywów, 'us talonych zgodnie z przepi~ami
§§ 21 i 22, na konta oraz do zestawienia obrotów i sald. Zapisy księgowe związane z otwarci em ksiąg rachunkowych
wnosi się na konta syntetyczne zakładane odrębnie na ka żd y
rok. Można natomiast zanie c hać zakładania kont analitycznych
odrębnie na każdy rok, pod warunkiem jednak, że zapisy
księgowe dotyczące różnych lat będą od siebie wyraźnie oddzielone przez podkreślenie obrotów roku ubiegłego 1 wpisanie sald początkowych ponizej podkreślenia .
§ 24. 1. Otwarcie ksiąg rachunkowych powinno być dokonane
~onitor Polski Nr 102
-
l) w przedsiębiorstwach kont y nuują c ych działalność w
ciągu dni 14 od daty zlożenia do zatwierdzenia sprawozdania fi n ansowego sporząd zon ego na ostatni dzień roku
poprzedni ego;
2) w przedsi e biorstwach likwidowanych - VI ciągu dni Ił
od daty s;orządzenia bilansu na dzień rozpoczęcia likwidacji, a w spółdzielniach lub spólkach prawa handl~we
go postawionych w stan upadłości - w ciągu 14 dm od
daty sporządzenia bilansu na dzień ot w arcia . upadłości;
3) w przedsiębiorstwach nowo powstałych - w ciągu dni 14
od daty, na którą przeprowadzono inwentaryzację, 1\ w
przypadkach określonych w § 21 ust. 2 - w ciągu 14 dni
od dnia otwarcia rachunku rozliczeniowego.
2. Uwzględnienie w otwarciu ksiąg rachunkowych zmian
Wprowadzonych przy zatwierdzeniu sprawozdania finansowego pOwinno być dokonane . w ciągu dni 14 od daty zatwierdzenia sprawozdania finansowego.
. § 25. 1. Zamknięcie ksiąg rachunk owych powinno być
.d okonane
1) na ostatni dzień ka żdego roku przez przedsięhiorstwa
kontynuujące swą działillność;
'"
2) na dzień poprzedzający dzień rozpoczęcia likwidacji, ustalony w z'llządzeniu o likwidacji, oraz na dzieó zakończe
nia tik widacji przez przedsiębiorstwa posta wione w
stan likwidacji, bądż na dzielI poprzedzający dzieó otwarcia upadłości ustalony postanowieniem wlaściwego sądu
oraz na dzielI zakoóczenia postGPowaniB upadło śc iowego
lub uchylenia upadłości, je ś li chodzi o spóldzielnie lut:.
spółki prawa handlowego postawione w stan upctdloś c i.
2. Jeżeli między dni e m rozpoczęcia likwidacji lub wszczęclft postępowania upadlo ściowego a dni e m irh zć\ko(lczenia
PrZypada koniec roku, przE'dsiębiorstwo, znajdujące się w
stanie likwidacji lub w stosunku do kt ó rego toczy się postę
llowanie up adłościowe, dokonuje zamknię c ia kSiąg także na
Ostatni dzieó roku.
§ 26. 1. Zamknięcia kont syntetycznych d o konuje się
przez podkreślenie obrotów, wpi~anie pod linią sum obrotów
l Podkretlenie sum.
2. Jeśli stosowana technika ksi ę oow oś r.l nie przewidllje
,sUlTJowania obrotów, za mkni ęc ia k'siąg d o konuje się przez
WPisanie sald i ich podkwślenie.
3. Zamknięcie kont anality cznych wymaga, obok dopeł
nIenia warunków określonych w ust. l, równi eż wpisania salda końcowego.
§ 27. Zamknięcie ksiąg rachunkowych powinno być dokonane w ciągu 30 dni od daty zatwierdzenia sprawozdallia finansowego.
DZIAŁ
III
PODSTAWOWE ZASADY INWENTARYZACJI
Rozd ' zlał
Spis z natury
rzeczowv~b
składników
1.
I
plenlętnych
DlaJątkowych.
-,
O 28. Inwentaryzacja połęga nal
'1) ustaleniu w drodze spisu z natury rzeczywistego stanu
ilościowego
wszystkich rzeczowych i pieniężnych skład
pozostających w dyspozycji przedsiębiorstwa, zarówno objętych .ewid e ncją księ(Jową, jak
I dotychczas nie e.widencj o nowanych, oraz bez względu
na to, czy składniki te są w ni.yei\!, czy też niej
2) wycenie rzeczowych skladników maj ą tkowych;
3) ustaleniu i wyjaśnie n iu il ośc i o wych i w a rtościowyrh rotnic pomiędzy rz eczy w is tym sta n e m sk ł adn i ków a slil n"' Ul
wynik.ającym z
ksiąg rachunk.ow}'ch plzeusit<uiorstwa
ników
majątkowych,
Poz. 546
873
oraz odpisaniu tych ró ż nic zgodnie z ob ow iQzują c'yml
prze pisami;
4) us tai e nlU i uzgodnieniu rozra chunków i ro z li c z e ń prz e dsi ę bior s t w a oraz odpi s aniu ew e ntualny ch r óż ni c .
§ 29. Dyrektor przcd sir;biorstwa wydaje szczeg ó lO'.\Tl!' jnstrukcję in wentaryzacyjną na podstdwie pr7.(~ pisÓw niniej !;zego zarzi)dze nia oraz przepisó w branżowych.
§ 30. 1. Dyrektor pr ze dsiębiorstwa powołuje na okreS at
do odwolania komisję inwentaryzacyjną, której zadaniem
jes t: przeprowadzani e spisów z n a tury r:lCczuwych i pienieinych sk ł adników majątkowych oraz wykonanie czynno';c1
określony c l1 w § 46. Lirzb ę c z ł onków komisji i skład osobowy ustala dyrektor przedsi ę biorstwa na wniuse k głównego
księ']ov:ego. Do prze prowadzania inw e ntaryzi:lc ji innych lliż
rzerzowe i pieniężn e skladników majątku maz inwentaryza c ji
rozrachlluków i rozlicZf!Ji z~bowiązany jest główny księgowy
lub osoba przez nieuo wyznarzona spośród pracowników działu
księgowości
przedsi ę biorstwa.
2 · Na czele komisji inwentaryzacyjnej jako jej przewodniczący stoi wyzna czon y przez dyrektora prz edsiębiorstwo}
plilcownik na stanow isku kierowniczym, nie może nim być
j€dnilk główny ksi ęuowy <'Ini pracownik działu k:'>J(:gow05ci.
3. Prze pis liSt. 2 nie doty czy inwentaryzatorów b ę dąc ych
pracownik a mi dziillu k s i ę CJuwo ś ci.
4. Dla ułatwi e nia I te rmin o we go ukor1cze nia pra c komi s ji .
inw e ntal yza c YJne j w wi t: ks zyrh łub w wi c loZilk la do w ych
przedsi ę biorstwach dyr e ktor mo że powolać p odkomi s je inwe nta ryza c y jne.
l
5. Za właści w e I termin o we prze prow a d7.e nie spisów
z nntury odpowiE'd z ia lni s ą d y rrktor prz e dsiębiorstwa oraz
pr zew odni c z ąc y kOtni~ji inw e n tilryzacyjn e j.
§ 31. l. W uz asa dn iony c h przypadkach k omisja In we ntarY'w cy jna dz ie li teren pr zc d5i ęb iorstwa na pola spisowe.
2. W c e lu prze prowad ze nia spi s u z - n a tury na polach
spi sowy c h komi s ja (podkomisja) inw e ntaryza c yjna powołuje
k illnlOso bo we zesjJ o ly spisow e . Z c sp 0 ł spisowy powini e n sk ła
c1 a{ się prz y na j m niej z 2 os6 b. Li s ta k a ndyd atów na członków
z espołów s p isowy c h powinon by~ us talona w za rządz'eniu ' dyr e ktora )Jl zedsi!-;bior!:>twa .
§ 32. Przy ll s tć\l a niu skł a dll osobowego ze s połów spisowych
naleiy prz e !;trz e~l aĆ' za sady , ahy w skład zespołów wchOdzill
pracownicy o nal e żytych kwalifikacjach; nie mogą to . być
jednak prarowni c y oripowied z iillni za stan składników mająt
kowych, które mają być obj ę te spisem z natury.
§ 33. 1. Spis e m z natury nal e ży objąć
1) rz e czowe składniki majątkowe
aj zaliczone do środków trwałych,
bl zillirzone do środków obrotowych, tj . materiały (surow ce, paliwo, cz(: ści zapasowe maszyn I urządzeń
itp .). przedmioty nietrwałe, opakowania, odpadki, Inwentarz 'Żywy, półfabrykaty i produkcja w to ku, wyroby gotowe, towary, ewentl.1alnie inne składniki środ
k ów obrotowych. jak zapasy nieprzemysłowe, specjaln e wartości artystyczne, ksią'Żki I czasopisma, ogumipnit>. tym r zilsowe budynki i urządzenia budowy itp.,
c) materialy, maszyny I urząrlzenill do montażu oraz Ich
częki, znkupione ze środków prze znaczonych na finćlnsowanie inwestycji i remontów kapitalnych,
dl rozpoczęte inwestycje ł remonty kapitalne
2) pi eniężne skladlliki m ajątkowe, tj . gotówkę w kas ie, czeki i wek s le.
2. Obowiązek spisu d o ty cz y t ak;'~e środków nie stanowią
cych wła s noś c i przcd s it;bi o rst.wa, j e śli są one na przec howaniu lu)) w u ż ytk o wan i l.1 prze d s i ębi oT stw a bą dż j eś li s ą przyję
te do plZer o bll ~ np . nl a!pr i,l!y po s ta wi o ne d o d ysp ozy cji dos la wcy, środ ki rl zLerżawio u e, d e p oz yty, wyroby sp rz ~dane; '
a nIc o(\~bLalle itd,
-
Poz. 546
--------------------------------------------------------------------------------------------------------3. Spil Z natury powinien być tak zorganizowany, aby
normalna działalność przed si~biors twa w zasadzie nie doznala przerw.
~
I 34. ll1eczywist~ Ilość spisanych z natury rzeczowych
I plen!ężnych Ikładn l kÓw ma j ątkowych ustala sIę przez dokładne przeUczenie , zważen i e lub zmierzenie. VoJ odniesieniu
do ne czowych ,kladników majątkowych przecho wywanych
w opakowaniu dopuszcza się określenie ich Ilości przez przeliczenie jednakowych opak owan i u wzgl ędnienie ich zawartości, pod warunk iem jednak, że opa kowanie zn a jduje lię w
Ilanle nie naruszonym orllz że dokonano wyrywkowej kontroli zawarloścl opakowań.
I 35. 1. 1I0ś cio wy ',tan rzeczowy składników majątko
wych magazynQwanych w zwałach oraz małowartościowych
t cJężk 1<;h , . ' ujmujących w iele miejsca, okreśJa się na podllawie obliczeó technicznych (np . w edłu g obmiarów i cięża
ru gatunkowego) .
l. Je:ieIl wie l kość zapa su Qslala się tylko na podsta wi e
obliczeń technicznych lub oszacowania, należy je przeprowadzić z najwlększ~ dokładnością przez sily fa ch owe, powołane przez przewodnicz ącego komi sj i (podkomisji) Inwentaryzacyjnej Ipośród pracowników prz edsi ębior s twa, a w razi. braku pracowników o odpowiednich kwalifikacjach przy udziale zaproszonych rzeczoznllwców. Obliczenia tech, nlczne powinny być uwidocznione na arkuszu (karcie) sp isowym lub specjalnym zał~cznlku, przy czym powinny one byĆ
podpisane przez osoby przeprowadzające oszlIcowIlnie.
3. Wlaklwi ministrowie mogą zezwoliĆ w przyplIdka ch
uzasadQionych warunkami produkcji na szacunkowe ustalenie
zapasÓw produkcji w toku.
.
... Jeiell Uościowy llan zapasÓw nie moie być ustalony
W drodze przeUczenia, zważenia lub zmierzenia ani tei w
drodze obliczeó techniczny c h . włdściwl ministrowie określą
sposób iDwentary2acJI tych składnikÓw maJlltkowych stosownie do warunkÓw branżowych .
tJ. lIośdowy .tao robÓt budowlllno-moota7.owych w toku
mote być ultalony w drodze sporządzenia - ~godnle z przepisami szczególnymi - protokołu obmiaru robót Dle zakoń
~onych .
f 36. l. Pned rozpoczęciem IplllU z natury osobIl odpowiedzialna za całość l .tao składnikÓw majlltkowych powinna
Iłoiyć pisemne oświadczenie stwlerdzaj~c •• te wszelkie dowody przychodu i rozchodu Inwentaryzowanych skllldników
zost~ły ujęie w ewidencji ilościowej oraz przekazane do działu księgo,wokl.
2. Przed ukończeniem spisu li Mtury osoby dokonujące
UczeniII, ważenia, pomiarów I oszacowania Ikładnik6w mająt
kowych nie mogą być Informowane o wlelkollci -zapasÓw tych
składników, wyD jkaj ~cej z ewidencji.
3. liczenia, ważenia i pomlllr6w składników 'I Dajlltkowych
oraz wpisu do arkuszy (kart) spisów z natury (~ 39) o o'k oDuje członek zes połu spisowego w obecności osoby odpowiedzialnej za cało ś Ć I ,tan skłlldników majątkowych (np.
magazynier) lub osoby przez nlq u poważn ionej .
O 37. Z chwilą rozpoczęcia spisu z nalury na dllnym po,lu spisowYIll; nie wolno na tym p ol u przyjmować lub wy'da'.' wać składników majątkowych . Gdyby ze względów techn iczno-ruchowych było to konieczne, wówczas należy zawiadomić Q tym przewodnIczlIcego komisji (podkomisji) inwtlntaryzacyjnej, który wyda zarz ądzeni e, aby przyjęcie lub wydlInie składnikÓw m ajq lkowy ch uwzględnić 'w 'spisie na podstawie dowodu przyjęcia lub wydani a.
I 38. I. Jeżeli spis z natury danych składników mająt
kowych, nłe ' może być przeprowadzony w jednym dniu, spis
może być rozpoczqty, przed terminem Inwentaryzacji, a zakończony po tym terminie. Spis z natury produkcji w toku
jednak powinien być kat.dorazowo przeprowadzony l zakoflczony w dniu kończqcym miesl!ł c•
:':fl,,:'? ; ,, ~.J
2. Dane sp isu z nalury należy skorygować o udokumentowane przychody I rozchody, d o k onane w okresie między ,
dniem, na który przypadał termin inwentaryzacji danych
Ikładników majątkowych, a dniem spisu.
~ 39. 1. Sp isy z natury rze czowy ch składn i ków mająlk o wych powinny byĆ d okonane na arkuszach bądż oddzielnY.cl~
dla każdego składnika kartach, zaw ier ających co najmniej
na stępu jące dane
l} nazwę przedsi ębiorstwa (nadruk lub odcisk pieczątki fir
mowej),
2) nazwę lub num~r pola spisowego oraz określenie magazynu, skład owi ska, sklepu Itp.1
.
3) nr kolejny arkusza (karty) oraz oznaczenie uniemoiliwl~
jące zam ian «l arkusza lub karty (np. podpis przewodniczącego k omi sji ',inw en taryzacy jnej),
'• 't)
4) 'dJ\tff·lipisu; -.. ,- . "
. ' ..
5) nr kolejny ' poz y't:j i (dotyczy arkusza spisu);
6) nr Inwentarzowy, nr symbolu indeksu materiałów; wyrobów, to warów, nr zlecenia produkcyjnego itp.;
.
7) szczegółowe określenie przedmiotu inwentaryzowanegol
8) jednostkę miarYI
9) ilość stw ierdzo ną w cZ/lsie spisu;
10) imiona, na zwi ska I podpisy osób dokonujących spisu;
11) cenę za jednostkę miary;
,
12) wartość wynikajqcą z pomnożenia ilości składników ma"
jątkowych stwierdzonej w czasi e spisu przez cenę jednostkową ;
13) imiOn!!, nazwiska i podpisy osó b dokonujących wycelWi
14) imię I nazwisko osoby odpowi edzialnej za stan zapasÓW
oraz j ej podpis złożony na dowód zupełności i zgOdności
spisu ze stanem w naturze oraz na dowó d niezglosze nia
tadnych z as trzeżeń do zespolu spisoweg o.
2. Arkusze (karty) spisów z natury, od momentu ich ponumerowania, traktuje się jako dokumenty ścisłego zarac hOwania . Ponumerowanie arkuszy (kart) spisów oraz oznac ze "
nie w liposób uniemo ż l iw iają c y ich zamialJ~ powinno n as tą
piĆ przed , wydaniem II rkn szy (karl) spis ów członkom zespo'
łów spisowych . Za ' praw idłow e rozli czf<oi e się z otrzymanych
przez zespoły spisowe arkuszy (karl) spisów odpowiada przewodniczllcy komisji inwentaryza cyj nej.
'
§ 40. Arkusze spisów z natury sporządza się odr ę bnie
dla skłlldników powierzonych każdej osobie odpowiedz ial - '
nej za całośĆ i stan tych składników .
O 41. Dane na arkllsze (karty) spisów z natury wpisuje ,
atramentem, długopis em lub olówkiem kopIOwym. Przepisy § 7 stosuje się odpowiednio.
alę
§ 42. 1. Przy dokony wa n i u spisów z n atury rzeczowych
litosuje się nomenklatur€) przy jętą '
dla danej br anż y (według incJ ehu ma terillłów , wyrobów, towar6w , środków trwały ch itp .), II W raz.ie braku Ind eksów -- ,
w edlug nomenkla tury używanej w księ~owości: równipż ilo"
ścl powinny I być wyraż one w ty ch słlmych jednostkach mili- \
ry lub wagi, w jakich są ujmowane w księgowości.
Ikładników maj ątkowych
2. Po zakońc7. cnlu spisu z n a tury zespoły spisowe sporząd zaJą
sprawozdanie opi sowe, za w ierajllce ilośĆ I ,nr '/Irkaazy (kart) spisów z n a tury, Ilość: pozycji w · poszczególnych
arkus zach, : poprawkl w arkuszach (k/lrtach) ' spisów' z n'a tu'ry
i stwierdzone u s te rki w zakresie magazynowania, kon s e rwacji skllldników majątkowych itp.
§ 43. W - razie stwierdzenia, że war t ośĆ spisywanych rz P.czowych skł adnikó w majątkowych zmniejszyla . się wskute k
zepsucia lub zniszczenia całkowitego lub czę ści owego (np. na
skutek długotrwałego lub niew Iaściweg o przechowywania)
bljdź zmalała z innych przyczyn (nj:>. brak możliwości wykorzystania zgodnie z p ierwotnym przeznaczeniem, brak możli
wości zbytu Itp .), należy składniki takle spisać na odrębnych
arkuszach .(kartach} apisów z natury.
. ~r Po lski. Nr ~1~O'.::2~_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ __8_7_5_______________________ Poz. 546
. § 44. 1. Sp is z natury powini e n być podd any wy rywkoWej kontroli za równo co do zu pe łn ości, j ak i pra widlo wosci
SPisu p rze z p rze wodni cz ącego k om isji in wen tar yz a cyj nej lub
kont ro leró w p rzez ni ego w yz naczonych. O wyni ka ch prze~rOw a d7.onej k o ntroli kontrole r u czyni w z m~an k ę na arkuszu (karcIe ) sp i's u z natury, p odajqc, które pozycje zostały
Skontrolowa ne.
2. W razie stwierdz en ia w toku kontroli lub w póżnieJ
SZYm terminie, ż e spis z natury w cało ś ci lub w cz q ści zaSIał
.
k omlsJI
' ..
.
przepro wad zony n ie prawidłowo, przewodmczący
IIl wentaryza cyjne j obowiązany j est zarządzić ponowne przeProwadzenie ca łości lub odpowiedniej części spisu z natury.
. § 45. 1. Główny k s ięgowy zarządza wycenę składników
' ~ajątkowy c h ujętych na arkusza ch (kartach) spisu i ustalenl.e łąc znej wartoś ci ich grup ewidencjonowanych na ·poszcz egOlrtych kont ac h syntety cznych w drod ze s porządzeni a zbiorCZYch zestawicl1 lub w innej fo rmie (np.. s llmowanie na odPOWiednio oznaczonych ta śma ch maszynowych). Mo żna je(l.nak zaniechać wyce ny r zeczowycl1 składników maj ątkowych
na ąrkuszach (kartach) spjsu, jeże li dane ich są ujc;te w k SifldZe- re manentó w, prowadzonej zgodni e z zasadami uproszczo. neJ ewid e ncji materialów i to warów.
2. Prz epis ust. I nie dot yczy · skladników kontrolowanYCh wyłącz ni e wartościowo (np. towa r y w detalu), których
\VYcena powinn a nastąpić równocześnie ze spisem z natury.
. 3. Głó w ny ksi ęgow y zl eca ustale nie r M nir. in we nta ryzaCYJnYch (ni edu borów i n ad wyże k) 'IVy nlk a j ący ch z p o rówHania iloś ci i w artoś ci poszczeg ó ln y ch skła dników us talone j
\V toku inwenta rvz
. ac ,ii z ilości ą i wa r toscią w y nika jącą z ewide ..
nCJ l ty ch s kł a d nikó w.
SI 4 . . Róż n ice , o k tóryc h m ow a w u s t. 3, nitl ~ży ująć w z eJ Wl e lllach li cz bowych spo rz"clzo nych w spoó>o b z ezwa lająC y
~il Us talenie ł qcznej sum y r ó;wi.c in wen lar yzacy jn yc h z po.~ldłe nł j e j wed ł u g poszczeg ul l1 ych kont syn te tycz nyc h p rzewId ZianYC h w br anżo wym pla ni e kon t oraz 'Wedlun osó b odtlOWiedz ia lny ch za sUm p o wi e rzo n ych ic h pieczy sklad ni.ków
. tnaj qlkowyc h.
5. Zestaw ie n ia, o kt ó r ych mo w a w ust. 4, nal eż y spot2ą d ziC w sposó b p ozwala j ący na st wierd zenie pow i ąz a nia
POSZczeg ó ln ych p oz yc ji zes ta wie nia z pozy cj1lm i arku szy sp i~Wy ch (k artami spisu), na kt óry ch pod s taw ie zos tało ono
POrządz one.
§ 46. 1. Komisja inwentaryza cyj.na u s tali p rzyczyny
JloWsta nia róż nic inwe ntaryzacyjnych r zeczo w yc h i pieni ę ż
\lYCh skła d n ikó w maj ą lkow y ch w p r otokole , w kt ó rym poS~dwi także u motywow alle wni os ki co do ich przeksi ęgowa
tl:la lUb odpisania w k SiGg ach rachunkowych.
k 2.. Po przeprowadze niu sp·isów ~ na tury prze.w0dnic~ący
. OtnISJi inw enta ryza cyjnej sporządZI spru wozdame zawleral~ce ocenę wyników spisu oraz stwi e rdzone usterki w zakresie m agazynowa nia, kon serwacji, zna kowartia itp. skla dników
tb.a.ią!.k.owych. Odpis tego sprawozdania dołącza się do orygibGiu rocznego s prawozd enia finan sowego przedsi ębiorslwa.
§ 47. 1. Inwentaryzację rzeczowych składników mająt
kOWYCh, które przejściowo z.najdują się poza przedsiębior
stWem, jak np. środki tr w ałe wydzierżawione, materiały odGane do przerobu, m a teria/y w drodze itp ., przeprowadza się
lltz ez szczeg ół owe s prawdzenie odpowiednich dokumentów
~ ddnYmi ew itl encji.
2. Przed s i(: biorstwo, w którym znajdują się rzeczowe
Składniki maj ątko w e . nie stanowiące jego wlasności (§ 33
Ust. 2), zobowiązane jest powiado mi ć o wynikach inwentaryZacji wymienionych sk ł ad ników ich właścici eli.
. § 48. 1. \Vł aś ciw i m inis trow ie m o g ą z ezw olić w uzasad~lonYch przy pa dkac h n a p rzep w waclzenie inwentaryzacji
srodków t rwilłych według uproszczon yc h zil s itd. Uproszczone
~asa d \' in wentaryzac ji ś rodkó w trw ałych mogą być stosowalle n ie częś ciej niż co drugi rok, .
2. In we ntaryzacja śr o dków trwały c h w e dlug upr oszcz,,nych zasa d p o ł e g a na sprawdze niu pr aw i d l ow()ści ew id encji
KsięgO WEj ś rodków tr wa ły c h przez b ezp oś r e dn ie por ó wn an ia
d ill1 ych ew id encji ze stUl1e l1l r zeczy wis tym oraz u s ta leniu
i wyja ś ni e niu róż n ic ilościovrych.
3. Ujaw nione ró ż ni c e (ni e dobory, nadwyżki) ujmuje slą
na o dr ę bnych arkuszach (kartach) spisowych.
Przepisy
§§ 3G-4.2 stosuje się odpowi e dnio .
4. Fakt d ok on a nia sprawdzf:l1ia oraz data sprawd zenia
powinny być stwi.e rdzone podp isa mi członków zes polu spisoweg o oraz osoby odpowiedzialn e j za d i.m e ś rodki trw a łe na
urząd zenia c h ewid e nc ji analit ycznej śr o dków trwałych (na
poszczeuólnych kartac h śr o dków trwały c h, w rejestrach itp.) •
§ 49. 1. Inwentaryzacja książ e k , czasopism i innych dm- o
wchodzą c yctl w skł a d b ibliotek.i przedsiGbiorstwa moiEł '
być przeprowa.dzona według 1.1f:lroszcl.ony ch zasad.
2. Inwentaryza cja ksiąi e k, czasopi s m i inn ych druków
wedlug uproszczony c h za sad poJ E'ga na sprawdzeniu prClwidIQ- '
waści ich ewiden c ji przez porównani e za pi sów w ksi GcI 'l Eł
inwe ntarzowej b ibfioteki ze slane m rzecz y wis tym oraz z kar- o
tami ksi ąże k lub kart cuni czytGlnikow Ol az na wyrywko w ym
spra\l' dz eniu zgod nośc i za pisó w w k artac h książe k lub k artach czytelników ze st,Hle m rZN:z yw is tym.
3. Stwi e rd zo ne w czas ie inw entar yz ac ji ni e dobory lu b
nadwy ż ki powinny być uj ę te na odrc; bny ch ćtrkUS Zćlcll, za wi ej
raj ąc ych wsze lki e d a n e przewi dz ia ne w ks i(;dzc inWe tlta rlO~
w ej bibl iot :; ki. Przep isy ~~ 36-42 s tosuje s i ę odpo wiedni o.
4. W k si0,d ze inw e nl iHzo we j bibli o te ki po us l.a tni e j wpisa ne j p ozy c ji l1 i'lte7.y z a mi eśc i ć kła ll LU l ę s twi e rdza j ą c ą d o ko~
n an ie sp rtlwclzen ia w n a turze c1 a ny d l te j l,s iGg i, d a tę s p ru w~
d ze n ia oraz n um e ryarK lI szy, o któ r ych mowa w us t. 3. J(l a u~
zul ę p o dpi s uj ą cz lo ll lco wi e zes p o łu s p raw d z.aj ąceu o d ane k s ię
gi i nwe llt a rzo we j bibłiote ki oraz os oby od powiedz ia lne z~
calo ś ć i sta n bibl io te ki.
ków
§ 50. Inw e nt a ry zację rozpo czGty ch inwes tyc ji i r e mon,
t ó w ka pitalny ch nal eiy prz e pro w ad zić w s posób um o:t. li w i a jq~
cy skontro lowan ie pr aw i d lowośc i e widen cji księg ow ej ze , sta~
IlelU rze czyw is ty m. 'N sz c z egó ln ośc i nal e'l Y s t wier d zić
1) cz y ni e G uj ę to na k ontach inw es ty Cji rozpocz : ty ch m ute.
. r i ał ó w wyda nych, lecz j eszcze nie zu ż yty c h n a ce ł e in~
w es ty c yj ne, lu b t eż cz(;śc i maszy n i ur 1.ąr1ze rl w y ma gao
j ąc y c h· m on t ażu , l ecz do m o nt ażu ni e p rze ka7.anyc h;
1) czy n a k ontac h inw es ty cji rozp o cz ę tyc h n ie fi~lurują inw esty cje za kor:czone ;
3) czy rzecz ywis ty stop ie ll zaa wansow a nia inw estycji lub
r emo ntó w k api ta lny ch odpow ia da stanowi wynik a j ące mu
z k s i C; gow oś ci.
§ 51. 1. Inw e ntaryzacj ę gotówki w kas ie, czekó w obcych
oraz w ek sli obc ych przep ro wadza si ę przez protokola"r na
sprawdze nie ich stanu rzeczywistpg o , p o równ il nie ze sta nem'
wynikaj ąc ym z d z iennego raportu kasowego lub z ewidencj i
czeków, w e ksli itp . oraz ustalenie i wyja ś ni e nie niedoboróvI
1 nadwyżek.
2. Przepisy § 46 mają odpowiednie zastosowanie.
§ 52. 1. Inwentaryzację środków pienię ż nych na rachunkach bankowych, kredytów bankowych oraz co'lra cl!un ków.
przeprowadza się przez llstaleni'e ich stanu wynikają ce go '
z ksiąg rachunkowych oraz uzgodnienie
1) z bankami wszelkich rac hunków i kredytów ba nkowych, jak również należno ś ci i z o bowiązań regulowaJ1ych w trybie inkasa. bankowego oraz fin ansow ania inwes tycji;
2) z o rg a nami finansowyml
bezp o ś redni c h rozliczeń'
z hu dże te m z tytułu wpł a t z zysku , poda tków, dan in.
opłat itp.;
3) z ins tytucjami ubez pi e cze ń - z obow i ązań (e w entul\lnlo
n al eż/l ości) z tytułu ubezpiecz eń spo łecznych, majątko.
' wych i osobow ych,
---
odbiorcom I I dostawcami - rozrachunków nie regulowanych w trybie fnkasll bankowego;
5) z innymi kontrahentami - wszelkich Innych rozHlchunków.
2. Uzgodnienie stanu rachunków bankowych· przeprowadza się bieżąco, na podstawie otrzymywanych wyciągów z rachunkÓw bankowych. W razie stwierdzenia niezgcdności
przedsiębiorstwo obowiązane jes t zgłosić je bankowi oraz
wyjaśnić różnice. Ponadto przedsiębiorstwo jest obowiązilne
potwierdzić zgodno ść stanu rachunków bankowych oraz należności j zobowiązań Inkasowych podanego przez bank na
ostatni dzień kwartalu .
3. W celu uzgodnien ia stanu rozrachunków z organami
finansowymi oraz z instytucjami ubezpieczeń pTzed~iębior
I5two ustala saldo oraz przedstawia je tym organom i instytucjom do potwi erdzenia na piśmie; obowiązek wyjaśnienia
różnic cil\ży na obu stronach.
•. W celu uzg odnienia stanu rozra chu nków z dostawcami I odbiorcami, nie regulowanych w trybie inkasa bankowego, przedsif:;biors two-w ierzyciel rua obow i ąz e k wezwać
przedsiębiorstwo-dłu ż nika
do
potwierdzenia
na
pi ś m i e
zgodności salda, przesyłając wykaz pozycji składających się
na to saldo. Nie zwalnia to jeilnak przedsięb io rstwa-dlużnika
od obowiązku wezwania przedsiębiorstwa-wierzy cie la do potwierd7:enia lialda w przypadku, gdy przedsiębiorstwo - wie
rzyciel nie wykona tego obowiązku w czasie umo ż liw iają
cym prz e dsiębiorstwu-dłużnikowi ter minowe (lub przedterminowe) lipoTZlldzenie sprawozdania finansowego. Przedsiębior
litwo wezwane do po twierdzenia salda obowiąz a ne jest w
ciągu 10 dn.i od daty otrzymania zawiadomienia potwierdzić
2. godność s81da lub też z~ lo sic zastrz e żenia, przy czym obowiązek potwierdzenia salda istnieje na każde żądanie kon trah en ta, niezależnie od ustalonych terminów inw entary:z.acji
.) Z
rozr ~chunków_
5.
Obowiązek
uzgodnienia z kontrahentami nie dotyczy
ani też s81d ni e przekraczających kwoty 50 zł.
Sald8 nie przekraczające kwoty 50 zł mogą być pr:lyjęte do
bilansu w wysokości wynikającej z ksiąg rachunk ow ych. Jeśli dane konto nie wykazuje obrotów w ciągu ostatni ch trz ech
miesięcy, saldo nie pT:lekraczające kwoty zł 50 p()winno być
odpisane na litra ty 1ub zyski, pr:ly c7.ym de cyzję o odpisilniu
wydaje dyrektor przedsięb i orstwa na wniosek glównego ksil::gowego. Obowiązek odpisania na straty i zyski sald rozrachunków nie dotyczy jednak rozrachunków z pracownikami
przeds iębiorstwa, pozostają c ymi nadal w stosunku pracy, niezależnie od wysokosci sald oraz rozrachunków z innymi osobami fizycznym! i jednostkami ' gospodarki nie u s p o ł ec znio
nej, jeśli wysokość saltl rozrachunków przek racza zł 20.
6. N8 okoliczno ść przeprowad zenia inw cntaryzi)cji, o kló;
rej mowa w ust. 1 ~4, sporządza się prot okół; w ktÓrym nal eży podać m I ędz y innymi tCI l1lin przeprowadzenia inw en taryza cji oraz dane umo żliw i a jące sprawdzenie jej p ra widło
ł!81d zerowych
wości.
i
./
§ 53. Inwenta ryzację rozrachunk ó w z tyl ulu dostaw,
US!llg i robót ni e fak tll row a ny ch prz eprowadza si~ przez
szcz ególowe sprawdze nie realn oś ci sil ld . tyc h rozr ac hunków_
§ 54. 1. Inw ent aryza cj a wa r tości ni cmateri alnych i praw ny ch ora z innych wartości tr wa ły ch, rozlincI) mir;dzyokreso. wy ch o raz fundu szów sp ecjaln ego przeznaczenia i rez erw polena n a sprawdz eniu pra w idłowości ewid encji nie r ozliczony ch wartości mcmate rialnyc h i prawnych orilZ innych wa rt ości t rwałyc h, kosztów przys zlych okresów, dochodów z góry pob ra nych, r ezerw na wydatki przyszły c h okresów, fundu szów specja In eH o przez na czenia oraz rezerw · utworzo ny ch
zgodni e z obowiązującymi przepisamI przez porównanie z dokument'ami orRZ skontrolowanie prawidłowości ich zara cho~ania i rozliczenia 018Z weryfik8cji stanÓw poszczególnych
Tozliczeń. · _.....
......
2. Weryfikacja wartości niemalerialnych I prawnych
orllz rozli czell międzyokr esow ych polega na stwierdzeniu
l} czy dany r od zaj r ozliczenia jes t objęty branżowym wY"
kazem (§§ 68 i 87);
2) czy nie m in ął jeszcze dopuszczalny czas rozliczeń bądi
czy dalsze rozliczenie znajduje uza sadn ienie ' gosPO- 1
darczo-fll1ansowe (np . rozliczanie kosz tów na uru cho mle"
n ie nowej produkcji w przypadku, gdy dany rodzaj pro"
dukcji z os tał zaniech an y);
,
3) czy rozliczenie prze biega w sposób p r awidłowy, tzn. czY .
pi erwo tnie przyjęta w ysokosć st awe k odpis ó w jest dO" '
s tosowana do wys o ko ści sumy pozostającej do rozliczen ia oraz do zamierzone(]o czasu rozli czenia bądż dO
przyjętej podstawy rozliczeniow ej (np . przy rozliczenia cll
według stawek ' na jednos tkę produk cji) .
.•
3. W razi e braku fo rm al ny ch (ust. 2 pkt 1) bądź gosPO~
darczo-finansowych (ust. 2 pkt 2) podstaw dalszego rozlic,z'C·
Dia pozostałe nie rozliczone saldo wartości niemalerialnycb
I prawnych bądż rozliczeń mi<:dzyokresowych powinno uleC
od pi sani u. W raz ie n iepra widł oweg o prze biegu rozlicz enJa .
(ust. 2 pkt 3) n a leży poddać rewizji i ewentualnie skorygO"
WIIĆ dotychczasowe stawki odpisów , z tym że dotyczy tO
n ie t ylko okresó w przy szłych, lecz tak że okresu obrachu~
kow ego, na którego koniec sporządza się sprawozdanie {I n6nsowe.
4. Przep is § 52 ust. 6 stosuje się odpowiednio.
Rozdział
2.
Terminy I częstotliwość dokonywania Inwentaryzacji.
§ 55. 1. Przedsiębio rstwa obowiązane są ustalić w dr o- .
dze inw entar yzacj i sta n
1) środk ó w trwałych i pozost a łych wartości trwllłych ora'.
r ozpoczp,ty ch in wes tycji i kapitnłnych remontów i tym" •
cza sowych budynków i urz ądzeń budowy - co n ajmniej
raz do ' roku, nie wcz eśnie j jednak niż na dwa miesiące•.
przed zakol~cz enie m kiJ'ldego roku;
2) mate riał ó w pod s tawowych co nó jmniej dwa razy do rok"J .
3) pozostałych . mate riałów (pomocniczych), paliwa, częŚci
:zapilsowych maszyn i urządzeń, przedmiotów ni etrwi'llycb. 'l
opa kowań, towarów (z wyłączeniem towarów i opakowań ~
w pr zedsięb iorstwach handlowych). zapasów nieprzeo1 Y" _
slowy ch, inwentarza żywego, materiałów i części do m Oll";
ta żu na cele inwes tycy jne, odpadków, wyrobów golO"
wy ch - co najmniej raz do roku,
'
4) produk cji w tokll i pólfilbrykatów - co najmniej 2 'razY
do roku, z tym że ostatnią inwentaryzację w ciągu ro kll
przepro wa dza się nie wcz eś niej niż na jeden mi e siąC
przed z a kończeniem ka żdego rok ll,
5) prod ukcji w toku w gospodarstwach rolnych - raz , dO
roku, na k oni e c roku,
6) tow a rów i op ak owa ń w punkt ach sprzedaży detalicznej ~.
r az n a kwart a ł , a w po ws t a ły c h jednostkach handlowycb
- co_ najmniej d\Va razy do roku ;
7) artykllł ó w sp o żywczych w za kl , dach gastronomiczny ch'co najmniej raz na kwarta!,
8) po w ierzonych przez o~oby trzecie sk ł adn i k ów rzeczowycb
w pu nk tilch ll slug owych i sp r zedaży d e taliczn ej _ raz
n a kwarta ł, a w pozos taly ch jednos tkach - co najmniej
d wa razy do rok u,
9) wszelkich innych n ie wymienionych wyżej rzecwwycb
skladników majątkowych - co najmniej raz do roku;
10) wortoścV' n iema terialny ch I prawnych oraz rozlic;zeń mię'
dzy okreso wy ch - co najmn iej 2 razy do roku, ~a konieC
drugiego i cz\'.'artego kwartału I
11) !gotówki w kasie, czeków i wek.sli obcych - co najmniej. .
raz na miesiąc,
Poz. 54e
I 12) środków
pieni ężnych na rachunku rozl iczeniowym oraz
na inny c h rachunkach bank owyc h (til k że n a Hl c h u nkach
4rodk ó w na inw es t ycje i r e mon ty kapitaineJ, zobow iąza ń
Z . tytułu kr edy tów bankowych, Jinan soWi1nia inw es tycJI .bIeżąc o w m i arę otrzymywani a wyciąg ó w z rach u nk o w
13 bankowy ch;
.
I ) sald rozrachu n kó w z organami Iiniln 50wym l z ty tu łu podatk ów ora z z tytułu wpłat z zysku - na k oniec k eżdc14) go kwart a łu;
.
I
nalez ności i zobowiazań reglllO\vanych w tr ybie inkas a
bank owego (Jak tury . w inkas ie) orilZ sitld rozra ch unków
lS ~ewn ę lrLno- b r anżow ych - na k o niec ka żde{jo kwartału
) Sald r ozrachunków n ie r e{j u lowanyc h w tr ybie mkils,l
~ bankowego z odbiorcam i i dos tawca mi - co n ajmniej
dWuk rotn ie w c i ągu roku, w c i ągu tlrug iego i cZW;jJ tego
'16 k'Vartillu :,
.
.
'
..
) sald Wszel ki ch innych roua c h ll nkow- ~o . J1ilJ ml1l e J dwu krotni e w ciągu roku, w ciijgu dfUg iegu i czw ar tc \)o
. kWartil łu.
k .2. T ermi n inwentaryzac j i p owi nien przypada ć zawsze na
d~ll1J:!c rn~eslą ca; za!.ada ta nie .dotyc:l.Y przcf,!.iębiors tw h,l nWo \'łYch ł prze my !. łu yast ronom lcwego w odn1esl:nlU do to 'ie~6w, opak ow ałl , artykułów spożywczyc h ł g o tow kl w ka-
d 3: Inwent aryzacj ę składników maj q tkowych pru'prowa-
.wZa się również na dzieli, w któr ym n astą pił w ypa d e k !osoIll! lUb p odobna okolicznośl' narll szilJ1lCa slim f. kł a?m k oW
dz .Jqtkowy c h (kradz lez, pożar, Zllll ill1 l1 magćlzyn~f'ra O(~powle
\v lalnego za stan skł adnik ó w majątkowy c h Itp .). Je1.eh 111'wentaryzacja ta ka zbiegnie s i ę z termli1e m prz" wi r11.i a n y m
Q' ust. l, uwa ża się ją za d oko n a ną z\JouEie z przepisami za'1dz eni a..
Ill' 4. W przy plId ka c h UZ c\siH"lnionych względami bronżow y
. w~· Właściwi mm istrowie mogą u s t a lić inne teHnin y oraz
IllękliZq częstoliiwos ć in wenta r y zacJi. W odn iesie n iu' do
łI~2edsiębiors tw poclleglych zjednoczeniom (jed.n os lkom r~~
, ~2.ędny.m) upra wnie nia le przysłu9uHl dyrektorom włascI
I ch zj ednocz eń (jednos tek równ o rz r,dny ch ).
'w .5. W przedsiębio r s twa c h r ozpoczynających d~iałillnośt
,. CIągU roku przepisy ust. 1 i 2 s10sll je siC; odpo wJedm o .
§ 56. I. Jeżeli w myśl prze pi só w zar zijdzen ia in wenta:rzliCja dan ego ro dza j u składników majątkowych pow inn/l
I YĆ przeprowadzona dwukrotnie w c iąg u roku, te rnIlny te)
, tllwentaryza Cj i nie mogą przypadać na .iedno p,:,lrocze, przX
3ZYI~ okres dzielący dwa te rmin y n ie może być kró tszy mz
.. 1IIJesiące.
'łb 2. T ermin y spisó w z n a tury po.winn y być t.ak u s t a l o n~,
, Y te Sćlme sk ładn i k! ITIl1ją lk ow e nie /ll 0gł y byc objęte Spl..eln z n a tury w rÓŻny c h za kł adac h lub magazy n ac h .
'I .§ 57. I. Wł aściw i ministrowi~, a w od n ieSie n iu .do prze d. ęblorstw p o dl eglyc h z jenno cze l1JOm (J e dno s Ik o m ruwnorzę d
llYlb) dyrekt o rzy wł a ściwych zjedno cze ń (jednos teK równo:Zędnych) m og ą u dzielać z ezwoleiJ podl t~g lym jedn os Ik o m na
~?Sow an i e inw en ta ryz acj i cią(J lej zap asó w m il l eniJ!ow, prz e db lotów nictrwalych na skla<1zie, towarów , wyrobów i pólfa~rYk atów . U:l.yskan ie zezwolenia n a inwentaryzację ci ą(] lą
\Valnia przf>tls i ł~biors twa o d przr.prowfłdzcnia spisów z natuty t Yc h skltldników w tenninilch okres: u llych w § 55.
2. C ec h ami niezbr;dnym.i do 1.:2:,ania da n e go sposob u inWenta ryzaCJI
' .. za IJ1W
.
. pqg
, l ą są
e ntill yz acJG
1) Us tal enie r ocz n ego planu i ;hsad inw e nt a ryz acj i dla każ
d ej grupy z apasów, z t ym że c Zęs t OtliW OŚĆ in we ntaryzaCji dan eg o skła dnik 'a IN c ią9 U roku n ie m oż e być mn ie jsza, ni ż to wyniki! z prz episó w § 55 usi. 1 i 4
'; 2) bi eżące prowfldzenie szczegó ło w ej il ościowej ew id e n c ji
kSięgowej zgodni e z p,zcpi s ami § 6 z arząd ze nia M inistra
FInansów z dnia 8 kwietnia 1953 r. w sprawie z a sad ewidencji mater ia ł ó w, tOW iHÓ W I wy robów w uspołeczn i o
nYch przed5i~biolslwach l zakładach (Monitor- Polski
z 1953 r. Nr A-52, poz. 587 i z 1954 1. Nr 94, poz. 1033),
opartej na sprawnie działającym s ystem ie dokumentacj i
ż ródłowej ; przepis ten w od n iesieniu do handlu detilli c zJlego nal eży rozumieć \w te n sposo b, "i.e dia każd E !1o pun k tu sprzedaży powinna byc prowadzona ewidencja to wa- .
r ów w cen ie 5przeda:!:y
3) prowadzt=nie ewidenc ji ilościowo-wa rt ościowej w spo~ób
ul1lo żl iwia jąc y ustalen ie war t ości poszczegól ny c h sk ł ad
ników majil tk owych lub ic h grup na dzieli inwen taryza cjI oraz poró\o\'lla n ie jt'j z warto ~c lą t ychże składn ik ów
u s ta lonej w ' wyni ku in wen taryzacj I.
3. Szczcgó ł owe zilsillly prz prowadzania inw e ntaryzac j i
ciijgłf j w IHZ (-ds i ęl;iol !:>rw d ch pl zemy!.!vw ych ok re~la ins I rllkcja M in istra Flllansów 7. dn ia 30 listopa da 1!)54 r. w sprawie
przcpro\\a d;: ,mi a in\Ven t ar '}" z~cji cią gł ej zapilSó w mil lNi a ł o
wylh, puHdlJr yk a ló w i ,~yl(Jbó w gotl)wych (M onito r Pohki
. z i95 4 r. N r 1:20, poz. t 707 i z 1957 r Nr 6, poz. 50). Wła śc i
wi ministrowie mu g ą wydc\ c w poroz u mien iu z Min istrem
F inansów SZ( zegółowe p r1.€' pi!:>y okre~ llijąc e zasad y inwentilr y zilcji ciągłe j w podłeyłych i n adzorowariych prz edsi<;b ;'Hst wach .
4. Pr z epi s § 36 u s t. 1 stosuje sip, odpowiednio.
R o z d z i 8 l 3.
OdpIsywanie rói.nic tnwcntal}' zacyjnych.
§ 58. 1. R ÓŻnice inwentaryzacyjne n ależ y wyjaśnić
i przeks iG90 wat na wlu śc hl" e konta w t a kim t e rminie, aby
z n alilz ły one wyraz w n iljbliższym kWM tillnym sprawozdani u
Iin a n~owylll sp orzą dzonym za okres obej mu ji]c y dzieli, na
kt ó , y p rz yptld ł t crmi n inwen taryzuc.ii. Jeżeli termin inwen ta ryzacj i p rzy pada w czwartym k wartale, różni ce inw e ntaryz acyjne n a leży wyjilśnić i przeksięgować na wła~ciwe konta
w takim termin ie, aby znal az ły one wyr a z w najbliż s zym
sprilwozda niu ro c znym.
2. WłaSciwi ministrowie usta j ą , w jakich przyp ad kilCh
m ożna z aniec h ać przeksir;gowanill na właściwe k on ta ni e znaczny c h r óż nic inwentnrY:l.ilc yjnych tych skłndników majątkowy c h , których stan il ości owy określa się szacunkowo
(§ 35 us t. 2) .
3. Wszelkie ujilwnione przez inwentarY7.ac j<: blt:dy w
ewide n cj i ksi ę gowej n ależy skoryyowat n iezw locznie, a w
kaidym razie nie pó ż niej niż w termInie, o którym mown
w u s t. 1.
§ 59. 1. Uiów nione przez inwent a ry:l.ację me 7.aW ll1iOne
n iEdobor y rzec"zowyc h składn i k ów nHIJ ątkowych, mie s zczą c e
się w . granicac h u s talonych d la n ich 1l0llll hriln :~uwyc h u by tk ó w n il tllr a łnych, n ależ y odp i sa ć na konta k o!:.z tó w werllllg
z<l sil d u sta lLmych we wł aściwym obowiązując ym branżowym
}.lIan ie kont.
2. Pods tilw ę otlpisa llia Sli1l10W! ne ry zja d y r e k to ra przedsip,biorstw a , wydana DI:I wniosek pr zewo dni c z ące~Jo k O!ll isj l
inw en ta ryz acy jn e j .
§ 60. W f azi e uja w n ienia nied oboró w przc kr aC7.aj qcyc h
n o r my bra n żowe u by tków n il turlllny c h k omisjd inwen taryza cyjn a zćlżąda wy jnśnie ń n a piśmie od osób ocl po wied:l.i,l!nyc h
Zil st a n d(~ nych sk ła d n ików majątk owyc h i p o roz patrze niu
wi' ja~ n i (>ri sporz ądz i prot okó ł, w kt ó lym uzasadni powslan ie
t yrh niedoborów bij dż w~k aż. e, kto zdaniem komisji powillien
być obciijżo ny t y m nied obore m . O sob y odlJ owiedzia lne za
p ows tilnie zawinitJnego ni l'dobo ru obciąi. a się r ó wnowilr l oscią
n ie d obo ru o b l iczon eg o p o ceni e de laliczne j . J (' żel i na dan y
skła dni k majątk owy brak jes t odrębn e j ceny detalicz ncj, c e nę
tę wylicza się p rze z powip,k sze n ie ceny zbytu o marżę hurtowq i detałiczną · J eś li nato mi/lst na skłlldn i k m aj iltkowy n ie
okrl.'Ś ion o wysok oś ci marży hurtowej i detali czn e i. warto ś ć
n ledoucru określa się w e l.ll u g ceny zbytu e Wt'rtllaJnie powiększonej o ujemne róin ic e bućżet c we luj(>l!l:le różnice cen),
,.
Moniter Pelski Nr 102
-
~
87S
------------------------------~~--.------------------------
o których mowa w § 73 ust. 2, bądź e dotację- przedmletow1\
lub rómi1cę wyrównawczą otrzymywaną w systemie wyrównawczym cen.
§ 61.. 1. Niedebory rzeczowych składników majątkowych,
przekraczające normy branżowe ubytków naturalnych, które
nie obciążają osób odpewiedzialnych za 1ch powstanie, jak
również l'liedobory ptJ>wstałe na skute k wypadków losowych
lub z innych przyczyn na1eży odpisać
s'jJosób przewidziany
w b r an żowych plaflCIJch kont.
2. Dec yzje w spraw1e odpisania ni'edoborów (uslo l) wy-
D Z I A Ł IV.
-
Rozdział
w
dają
1) w przedsiębiorstwa.ch objętych dzIałaniem uchwały nr 704
Rady Ministrcf>w z dnia 10 listopada · t956 r. w sprawie
rozsze'fZel1~a
Upr.dW.nień
p r.zemysłowych
państwowych
przed:stębilnstw
.(Monitor Polski z 195.6 .r. Nr 94.. poz.
1041, z ~g.5-7 r. Nr 6., poz " 36 i z 1958 r. Nr 2!ł .. poz .. 144)dyrektor przedsi(~biorstwal na wllimsek prżewodnir.::zącego
komisji inwenta..ryza~yj:n!!i;
2) w przedsi (~.lliorslwach nie ob1ętych działaniem uchwały
powQtanej w pkt l - osoby określone przez właściwych.
ministrów, dzialaj cjcych w porozumieniu z Ministrem Hnal1sów;
3) w organizacjach spółdzielczych rada nadzorcza (rada)
na wniosek zarządu,
4) w przedsiębiorstwach l zakłttdach prowadzonych przez
organizacje społeczne - Z ctrz'ąd gł'ówny 'na wniosek komi s ji rewizyjnej danej org ,mizacji.
§ &2. ł. Prl)' u s tałaniu róznic inwentaryzacyjnych u.jawn~one ~ ied: obory oraz nadwyżki materiał ó w i tow arów mogą
być kompe nsowane tylko' w przypadkac h okre ś hmy c h p rzepisami branż owymi, wydanymi przez w łaściwych ministrów.
2. Ko m.pens ata. o które.j mo wa w u s t. l, może nast ą piĆ
tylko wów czas, gd y chodzi o nadwyżki i niedobory ' odpowiad ają ce r ów no c z e śni e wszystki m nast ępują c ym warunkom
a) zDs tały stw ierdzone w ramach jednego (tego samego)
spi su z nat ury,
h) dot y czą Jedne j osoby materi3lnie odpowi edzialne j,
c) Z O:; Łilly stw ierdzone w pokrewnych aso rtynl t! ntach. co
ntO're u zas adniĆ' mo żliwo ś ć omyłek ze strony osoby
m a teria ln ie o upow iec\zialnej..
§ 63. 1. J eże li osoba l.l pr awniona do wydawa nia de cyzj:l
o odpi s a~iu n ie\IQooró w zgodnie z prz epi sem . § 61 ust. 2
p~t 2 nie wyc\ad.ecY'l ji .w terminie p r.z ewid zi anym dla ztoicn~a kW 1i\r tall~e go lub ro czn egO'
sprawozdan ia fi,na nsowego,
przedsi ę b i o r stwo
odpisze s twierdzone ni edobo ry zgodnie
z W'nioskkem. Jeż eli po upływie t ego terminu. za padnie dec yzja nierLgodna z wnios kie m przedsi ębio r stwa, dokonane odpisy naleiy n tc'Zwłocznie od powiednio skorygować.
2. J e-i.eli decyzja o oclpisaniu ni edoborów wyd a na zostanIe po sporządzeniu okresowego spra wozdania finansowego'
lub po zatwierdzeniu sprawozd a nia rocznegO', korekta dokonanych odpisów l1'loile ""stąpić w ksi ę gach .nast ę pnc ę/e okresu.
§ 64. 1. Jeieli n iedobory obciążaJą osobę odpowieclzralnq 'za ich powstanie, dyre ktor" przedsi ę bierstwa obowiązany
jest w ciągu 14 dni od dnm ustalenia osohy odp.owiedzialnej
wnieść powództwo, cywi·ln.e o naprawie nie szkody, chyba że
osoba ta .wyrazi pisemnfl zgoa.ę· na wyrównanie szkody i upoważni przedsiębiorstwo do potrącenia odpowiedniej kwoty
z wYlUIgrodzenia bądź zobowiąże się do uregułowania szkody w inny sposób.
2. Gdy niedobory pow stały wskut(>.k czynu noszącego
zOil'miona pl"Z es t ~ pstwa, dyrektor przeds ip,biorstwa bezzwłocz
uie. zawiadomi organy pewołane do ściga n ia przestę.pstw .
§ 65. Ujawn ione w czasie· inwentaryzacji nadwy żki rzecrowyc h s khdników środków obrotewych K si ęgu j e się według zasad usta lonych we wł aściwym branżowym pla nie kont.
§ ~ 6. Pr;!;epi sy nin iejszego rozdz i ału mają odpvwi ednie
zasloso:w i."m ie w r &zie ujawnienia niedoborów lub nadwyżek
podczas kontroli, rewizji itp.
WyCl~
ZASADY SPORZĄDZANIA SPRAWOZDAN FIN i\NSo. (JW
ORAZ WYCENY l USTALANIA ,vVYSOKOSCI AKTYW · '
PASYWOW I WYNIKOW DZ[ AŁALN OSCl
l.
Zasady ogólne.
§ 6,1. 1.
Podstawą sporządzania sprawozda' ń finansowycb
są prawidłowo prowadzone księgi rachunkowe.
~
2. W miesięcznych i kwartalny ch sprawozdaniach fill 'cl
sowych wykazuje S Fę aktywa, pasywa i wyniki dżiałet'tlO\f
według stanu w ostatl1l·ilJll' dniU m i esiąca lub kwartalU, a a
rocznych sprawozdaniach finansowych - wddług sta"n? I'~
koniec roku. "
~
, .. " .
.' 'O3. Stan aktywów, pas,ywów i wyników działalności P",
winien wynikilć z ksiąg rachunkowych, z tym że stan rzec,~O.
w'ych i pientę'żnycn składfl.j"kó·~\I' majątkowych oraz rozra'chll~,
ków i rozliczel1' przedsiębiorst wa powini'en ponurlto byĆ: tJ~ół
. . .
d ,.,rt o
sa d mony mwentaryzaCJą przeprowadzoną stosownie . o r .er ,
pisów działu III zarząt.!zenia.
.
.
' N'
4. Aktywa i pasywa wykazuje się w sprawozda niach O,
nansowych w wartości wynfklljącej z ksiąg rachunk owY \
z zastos owaniem jednak zasad wyce ny oraz zasad ustalanI.e
wysukości aktywó w i pasywów określony ch w dal szych prz.
pis ach zarządzenia . .
.5. I1 e k.roć w dal szych przepi's ac h za rząd zenia u ży to o~r:;
śl el1la cena zakupu, ce na nabycia, koszt wyt worze nia, nal e
rozumi e ć, że mO'l e to być odpo w iednia ce na lub koszt
f
l) prze(: i ę tny, tj. ustalony w w ysok oś ci śre d niej W 3 t.OIl:.
cen (kosztó w) danego skladn ika mają lk u w r oku . Spl
w ozdawczym lub w o s ta tnim b'.~ arta J e popr'CedzajiiC~
datę, na którą sporz ą dza się sprdwozcl ll nie fi nansOWa'
o bejmu j ące w y ceniany s k ł adni k m ll j ątku;
•
2) u s t,, :~ny według zi;l sa dy "p ie r wszc wesz /o,. p ierwsze. ~r~
szł o , tJ , przy za ł eze nlu, ze r ozch odowalll u lu b ZU Z) 1
podlegają w pi e rwsz ej k o l ejn ości te s kta (ln rk i' m a j ątK;~
któ re prz e c1s ic; biorstw o lluj wc z eś ni ej nabyło, wyt worzY
lub otr zymało;
3) u stalony wedlug zasady "ostatnie w eszło, Pi erwsze ""1~ '
r
szło", tj. przy założe ni u, że rozchodowaniu lub zlliyC
po dl egaj ą w pierwsze j kol ejnoś ci te sk ład ni ki m ają tlt!l
k tó re przedsiębiorstwo nabyło, wytworzyło lub otr t 1
malo;
O
4) e we ntualnie inne ceny (np. wynikające z cenników ob ; .
wiązuj"ących w d niu dokenywania wyceny) wykazall .
w prze pisach bran żowych.
W
6 . Przyjęte za podstawę wyceny rodzaje cen }ub koSZ tó !f
wymre1lione w ust. 5- nie- mogą być zmi en iene w ciągu. r~~ #
sprawozdawczego, a na początek każdego roku jedynIe ~
zgodą właściwego ministerstwa.
, f
7. Odstę!,>stwo od zasad wyceny okreśł(mych przeplsa!ll
n~l'l-iejszego dziafu może mi'eć miej"sce jedynie w razie dol<~,
nania urzędowej zmiany cen. Zasady wyceny w tym pr~1
padku określ~ją . przepisy o U~'lędowych zmiana.ch cen..J
8. O.yg111ały spraw<;l2:dan fmansowych me mogą bY~
pr.zeka~yw.iłne jednostkom tIpfiłwnionym do ot.rzymania sprl1;
wozdan hnansowych. Orygmały sprawozdan finansoWY CI
prze.c ho,w uje się w przedsiębierstwach zgodnie z przepis alJl
dzia łu V z anąd:zenia.
9. Do oryginału bi1ansu _ sporządzonego nil koniec rok~
dołączyć należy zestaw ie nie, wykazy i inne dokumenty u ta •
sadniające poszcz ególne pozycje bil an s u, np. zbiorcze zest~.
wi e nia ,sp isów z n a tury (wyk az y grup rzeczowych skład Jl ,
ków maj ątku), wy k a zy n ależnoś ci i zobowiązal1 wraz z ,,1'1,
ci ąga m i polwi erd'laj ąr:yrni wysokość ich sald, prot ekoły stil
nu środków pieniężnych.
~r Polski Nr 102
-
. Poz. 546
R o z d z I a ł 3.
R o z d 2. i a ł 2.
SłOdki
ty k
MateJlały,
trwale, pozostałe wartości trwale, Inwestycje I remonapltalne or8Z tymczasowe budynki I urządzenia budowy.
'.
ł 68. 1. Srodki trwale w tym takie inwestycje w dz ier&qWlo
'
.1 U Dych środkach trwałych, oraz tymczasowe budynki
by rządzenia wycenia si«: w wys okości rzeczywiście poniesio.. począt
ko Chkosz t·ow nabycia lub wytworzema (w wart05Cl
ło:ej ) z potrącemem odpisów na umorz e nie . Za rzeczywi~ty
yt
'Ń t wytworzenia I1waża się także wartość kosztorysową
bYe:orzonYCh środków trwalych i inwestycji w dz ier:iawioOboWi środkach trv; alych, o ile przepIsy szczególne ustalają
.
ązek ich wyceny w cenach k o sztorysowych.
h~bo:'2.:, ' U~o~zenie śr odk 9W trwałych ust il la .się ną po dstawie
,9 ś"'ląZUjącYCh sta wek amortYZllcyjny c h, a jei.eli chodli
rOdki. t rwa I e o ograniczonym o k resle
. uzyt
. k owanla,
. Ja
. k np.
~Ud
. ~iolk:kl o CIosowej lokalizacji, inwestycje w dz ieri,awion)'l.: h
'ł,o d' ch tr wałych - na podstawIe stawek wyprowadzonych
PIZ r~dze podzielenia wartości POcz'ltkowej obiek tu przez
dOkf!Wldziany okres jego użytkowania prze z przedsiębi orstwo
Obi ~DUJące umorzenia . Kwotę umorzenia poszc zególn e go
e
kOń tu środków trwałych zmniejsza rZl'czywisty koszt zaka ~zonYch remontów kapitałnych doty c zących danego środ
;"'ałeyo . Nie zmniejsza się jednak umorz e nia środków
Ptz: ych o kos zty remontów kapitalny ch. jeśli obowiązujące
PISy przewidują ich finansowanie ze środków obrotowych .
b-w'
de",3. Urnorzenie tymczasowych budynków i urz{jdzeń bu-
pn.ed:nloly nielrwalc, wyroby, towary,
InwentaJZ
żywy.
§ 71. I. Materialy pod st a w o w e, pólfabrykaty obce, paliwo,
pomoc nicze, opakowania, części zap a sowe ma s zyn
I urząd z el'l , przedmi o t y n ietrwale na składzie, zapasy nieprzemyslowe, a także mate rialy na inwestycje i r e monty kapitalne or a z lTJ Bszyny i urząd z en i a zakup io ne ze środków inwestycyjny c h wycenia si~ w edług rz ecz y w istych cen nabycia.
Przez c e nę nabycia r o zum ie się cen!; zakupu podaną w faktu rze d o stawcy, p o więk szo n ą
k oszty zakupu. Przez cenę
nabycia r ozumle się tak i.e c enę e wi dencyjni) skorygowaną
e w ent uil lnie o od chy len ia od cen ewiden cy j nych i powięk
szoną o k l)sz!.y z a kupu. je'i.eli b r anżowy plan kont przewiduje
ak tywowanie tych odchyleó i kos ztów. '
.
materiały
°
2. Skladniki majątkowe wymienione w U~l. 1 mogą być
wyceni one wedlug rzeczyw is ty c h c e n zakupu, jeżeli bl anżo·
wy plan kont nie przewidu je aktywowania kos ztów zakupu.
3. Odpa d ki użytk o we wy c en ia się wed!ug cen sprzednży
pomnie js zonych o przl:widywilne koszty sprzedaży i ewentualneuo przygotow a nia do spfzcdll ż y, a w razie braku cen
sprz eda ż y wedlllg sZil cunkowej wartości ich odspr:tedaży
lub w y korzystaniil .
4.
' Materiały
wła s nym zakre~ie
wytworzone prze z przedsi!;biorstwo we
wyu: niól się według rzeczywisty c h kosztów
wy t wo rz!!nia .
tó"" 6. Nie zalicza się do środków trwa!ych również środ-
5. Pr7.cpisu ust. 4 nie st o sllje się w przedsiębiorstwach,
w który('h milter i ilły wylwof'lo n e wc własnym ziJkl e sie podlega ją !>p!:ledaży wewn ę trz nej . Mat e r i ały te wye 'e niil się w ó wczas we d ług cen ouowiijzują c y c h przy sprzedaży wewnt;trznej.
6. VI' bilansie mdJq byt uj f;le jako materiały także I te
spośród nicb. które wydR/H! zosta l)' do produkcji ('luiycia),
le cz do końca okresu sprawozdawcze go nie zustały przerobione ( wżyte) . z wYJijtk iem przypndków okre~lor;ych w pflepisarh szczególnych .
§ 72 . 1. Przeclmioly nielrwałe w użytkowlInlu wycenia
się weciłllg wartości pClc:tątkowej. tzn. wedh'~J rzeczywistych
cen nabycia lub k o sztów wytworzenia pomniej sz o nych o odpisy z tytułu zużycia, z tym że odpuwiednie z<!stc~owanie
mają prwpisy § 71 ust. 1, 4 i 5.
2. Oopisy z tylułu zU7ydil przedmiotó w n:elrwałych
ustala się według jeclnej z na s tępu j ą c ych met o d
~Il ~. 69. 1. J ako wartości n iemateriillne j prawne woJno
. tUI:tnować do sprawozdań finans.ov;ych jedynie pozycje (t y-
l) odpisywanie pelnej w a l t oś ci p o czątkowej prZEdmiotów
w miesiącu, w ktorym n'1 stą p ila ich likwidacja (np. opak 0w ania szk lp ne. sz kl o labo r a to ry j ne, zil s tawll stolowa),
cza/ Ustala się proporcjonalnie do czasu ich uiytkowBnill,
dal\€~ trWa nia bud o wy lut> wartości robót wykonywanych nil
Skład .b~dow i e z potrąceniem wartości materiałów i inny ch
bUdy nkl~OW majątku o dzyskilnych z rozbiórki tymczasowych
n Ow i urządzeń budowy.
I te 4. Nie zalicza się do środków trwałych placów, gruntów
!:za r:~6w (tal:że leśnych I wodnych) oraz złóż kopalin . Ząli
lIII
1I~ jednak do
środków
trwałych
iO\\ł(lslycje
dokonane
~Zbr~~6cach , gruntach I terenach, . jak nawierzchnie dró~"
JenIe terenu itp.
81>61;'. Przepisy ust. 4 nie dotyczą jednoste k organizilcyjnych
, hOlldIZlelczości. przeclsięb!orstw m aj.ących f o rmę spółek praWił
)lr~ OWego oraz przedSIębIorstw 1 zakładów prowadzonych .
€z Org anizacje społeczne.
trwałych będących w toku ich likwidacji.
ł~~i obj ęte wykazami ustalonymI dla zalOteresowanych {IaZ ł-.1i 9 ?Spodarki prz~z właściwego mini s tra w. porozumieni.u
lo\\,.,.nIStrem Finansow bąd:1 ustalone w przepls;:;ch szczeyo-
. .. rch.
;~k'O} .Wartości niematerialne i prawne wycenia się w wy-
WSt
~I rzeczywiście poniesionych k 0 szt ó w nabycia lub poaOla z p o trljceniem odpisów na umol ze nie.
,Y'. 3,
kOll : ' Urn o rzen'ia wa r loki ' 'n iemll te r ia lny c h I p'ra\~' nych do~I ~Je się według sta w e k okreś lony ch od rębny.m.i przep isao czasu calkowitt'g o um o rz e nia tych wllrtoscl.
lt..... 4. Inne wartości trwałe (udziały w obcy c h przedsj~bior4ro~~' papiery wartośc iowe, n a l eżnoś ci z tytulu sp rzeda ży
)loe ow trwałych itp.) wycenia się według pelneJ wartoścI
alę zqtkowej (nabycia lub powstania); należności przyjmuje
'ow)\tedług stanu na dzień sporządzenia sprawozdania finau, ego.
W}'1l ł 70. Inwestycje oraz remonty kapitalne wycenia
Ości rzeczywiście poniesionych kosztów.
°k
się w
2) orJpisywRnie czę~ c i wClrt o ści po c zątkowej przedmiolów w
wysoko~ci prop o rc j o naln e j do il o ści plOdllktów, wykonanych przy lliyciu okr e śl o nych prze umiott'"", ; zasIIdę
tę s tosuje się przy ustalaniu zu ż ycia narz ę u:ti specjalnych ;
3) odpi s ywanie cz ęś ci w Il lI ośc i p oc zątk o w e j pr ze dJ11i o t(~w
stoso wnie do przew idy wa n eg o okres u u ży tk o w a n i a g rupy przedmiotów (np . u mu nd urow anie, odz i eż i obuwi e
spec j il lne. wyp osll ż e n i e h o tel i);
4) odp isywanie p e ł n ej war t oś ci p o c zij tkowe j p rz edmi o tó w
w mies i ącu, w któ rym je n a byto i o d d an o do u żytkowa
nia; z a s adę tę stos u je się np. w odnie s ie niu d o k s i ąże k
i cZ il sopism znajduj ąc ych s ię w bi bliote ce przcd si c;biurstwa;
5) odp isywanie warlości p o c lątkowej przec1miotów w dwóch
r ównych ratilch: pierw szy odpis ma miejsce w miesiącu
oodania przedm iotu do uiytkowilnia, drugi (po potr ą ce
niu wllrtości ewentualnych odpadków) w miesiącu likwidacji przedmiotu.
~
.
~~
------------------------------~~--------------------------
3. Okres odpisywania wartości początkowej narzędzi
specjalnych według zasady określonej w ust. 2 pkt 2 nie powinien przekraczać 2 lat, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach za zgodą właściwego ministra 4 lat.
- § 13. 1. Wyroby gotowe własnej produkcji l zakończone
roboty, zwane daiej "wyrobami gotowymi", wycenia się według rzeczywistych kosztów wytworzen~a. Przez rzeczywisty
koszt wytworzenia rozumie się takie cenę ewidencyjną lub
koszt planowany, skorygowane o odchylenia między lZeczywistym kosztem wykonania a cen~ ewidencyjną lub kosztem
planowanym.
2. Jeżeli rzeczywisty koszt wytwarzania wyrobów gotowych jest wyższy od ceny zbytu na .dany wyrób, powiększo
ne] o ujemne r6żnice budżetowe bądź o ujenme różnice cen,
a pomniejszonej o podatek obrotowy, wyroby gotowe wycenia 'sie w cenie zbytu powiększonej o ujemne różnice blldże
towe bądź o ujemne ~óżn1ce cen i pomniejszonej o podatek
obrotowy.
3. Jeżeli rzeczywisty koszt wytworzenia wyrobów gotowych, planowo-deficytowych jest wyższy od ich kosztu planowanego, v<yroby gotowe wycenia się według planowanego
kosztu wytworzenia.
4. Różnice pomiędzy rzeczywistym kosztem wytworzenia wyrobów gotowych a ich wartością ustaloną zgodnie
z przepisami ust. 2 i 3 obciążają koszt własny wyrobów gotowych sprzedanych w okresie 3prawozdawczym.
przy produkcji seryjnej niemożliwe jest przed
serii ustalenie rzeczywistego kosztu wytworzenia wyrobów gotowych, wówczas wyroby gotowe zakończo
.ne wyce nia się według planowanego kosztu wytworzenia lub
rzeczywistego kosztu wytworzenia takich samych wyrobów w
p oprzednim okresie sprawozda wczym stosownie do przepisów bra.nżowych.
5.
Jeżeli
zakończeniem
6. Wł aś ciwe ministerstwa ustają w uzgodnieniu z MiniI!Itcrslwem Finansów szczegóJowe zasady wyceny wyrobów
gotowych. okreśłając w szczególności dla ka żdej brani y elementy składające się ra koszt ich wytworzenia.
. § 14. 1. Produkcję w toku wycenia się według rzeczywistego 'kosztu wytworzenia.
. 2. Przez rzeczywisty koszt wytworzenia produkcji w toku pow s tałej przy produkcji podstawowej masowej i wielkoseryjnej rozumie się rzeczywiste ' koszty zużycia materiałów
oraz rzeczywiste koszty przerobu, ustalone z uwzględuieniem
stopnia zaawansowania produkcji. Nie zalicza się do kosztów
produkcji w toku przy podstawowej produkcji masowej i wieł
koseryjnej straty na brakach, kosztów zużycia narzędzi specjalnych ora,z kosztów przygotowania (uruchomIenia) nowej
produkcji. W uzasadnionych przypadkach (nieznaczne . rozmiary produkcji VI' toku, krótki cykl produkcyjny, brak istotnych wa.hań w stanie remanentów produkcji w toku) mO'l na
zrezygnować z wyceny produkcji w toku, odnosząc koszty
z nią związane na produkcję zakończoną. Przy krótkich cyklach produkcyjnych wartość materiałów lub półfabrykatów
znajdujących się w procesie produkcji może być za zgod<l
:właściwych ministrów zaliczona nie do produkcji w toku,
lecz odpowiednio zwiększać wartość materiałów . lubpółfn
brykat6w. Przy większych rozmiarach produkcji w toku bądź
Istotnych wahaniach w stanie remdnentów produkcji w toku
dopuszczalna jest wycena produkcji mał.eriało c hłonnej (przy
której koszty zuzycia materiałów stanowią istotną część ogólnej sumy ~osztów) w wysokości kosztów materiałowych obejmująt: ych ' wartość surowców 1 innych wa i niejszych materiałów wsadowych w raz z przypadającymi kosztumi zakupu
ł odchyleni ami od cen ewldencyj!lych.
3. Przez rzeczywisty koszt wytworzenia produkcji
wto-
ku, powstalej przy produkcji podstawowej małoseryjnej i in-
dywldualnej, rozumie się rzeczywiste koszty nie za
nych zleceń produkcyjnych.
. J
cnłct e
•. Rzeczywisty koszŁ wytworzenia produkcji poroD
tJ
ustala się według zasad określonych w ust. 2 i 3, % ty(llwY'
można nie wyceniać produkcji w toku w zakresie robot ora•
~onywanych na potrzeby wewnętrzne przedsiębi~rstwa ta~
ze pomocniczej produkcji w toku nie obciąża Się kOSZ .
ogólnozak ładowymi.
. .
5. Dozwolone jest przyjęcie za podstawę wyce~Y ~1'
dukcjl w toku planowanych łub normatywnych kosz toW Jl7i
twarzania w przypadkach wskazanych w przepisach br8
wych.
lSt~
6, Półfabrykaty własne wycenia się wedlug rzeczyVi. . .
""
go kosztu wytwarzania.
1. Przy , wycenie p6lfahrykątów maJą' OdPOWi~dn'~ '~
stosowanie przepisy § 13 ust. 5.
'
.' ł.
8. Właściwe ministerstwa ustalą w uzgodnieniU t tJ:di
U
sterst wem Finansów szcz~gółowe zasady wyceny prod pi"
w toku i półfabrykatów (wy rabów półgotowych) u względ~tlr
jąc typ orgćmizacji produk cji (masowa. wielkoseryjna, ~pO'
seryjna, indywidualna) oraz jej charakter (podstaw Ow.a, dl'
mornicza). jak też strukturę jej kosztów. W szczególnOS?1 Jl'
każdej branży należy określić elementy składaiąceSlą "
koszl wytworzenia.
,',
.
lj'~~
§ 75. 1. Towaly wycenia się według rzeczywislYc ."
zaku pu.
. delie,'~I;
2. Przez cenę zakupu roz\1mie się także cenę eWI •
ną, skorygowaną o odchylenia od cen ewidencyjnych. . ul'
. '3. ' Jeżeli branżuwy plan kunt przewiduje aktywo"':ó ł
kosztów zakupu towarów. towary mogą być wycen.ion~ 'r J
uież według cen nabycia.
cef
Materiały w drodze wycenia się wedłLlg .
nabycia.
. d
.. a]l:tlP
2. Towary w drodze wy.c enia się według cen "
wynikają c ych z fak tury dostilwcy.
atl1d
3. Materiały l towary nie zafakturowane po dok ol1 ś l6'
Ich przy j ęcia i odbioru wycenia się według zasad OkJB 'f)'
nych w § 71 i 75, z tym że zamias t rzeczywi stych ,e~deJł'
kupu lub nabycia stosuje się odpowiednio . stałe _ ceny eW1,tf'
cyjne lub w razie ich braku ceny szacunkowe Wyoi,kaJ,
z odpowi ednic h cenników lub umów;
rlll
4. Nie przyj ęte, jak też znajdujące się w toku odbl~,.
nie zafakturowane materiały i towary uważa się za o '.
§ 76.
1.
J'
składniki majątkowe.
§ 71.
W przypadku, o którym mowa w § 43, rzeć't~r~'
składniki majątkowe zaliczone do środków obrotowych sit!
materiały na . inwestycje i remonty kapitalne; a także !padl~~'
e
ny i urządzenia du montaż,u wycenia się szacunkow~ :" ~,tl
aktualnej wartości. Oszacowanie należy przeprowadzlc z.~~
większą dokładnością przez siły fa chowe powolane ~ ,>
przewodniczącego komisji (podkomisji) inwentaryzacyjneJ' ~
§ 18. 1. Inwentarz ±ywy zaliczony do środków obr~,
wych wycenia się stosownie do przepisów branżowych , ..,
~ług ceny zakupu, c.e ny . zakllPu pO~iE;:kszonej o koszt",1
kupu lub według wartości początkowe) przychówka pOW r
szonej o prżyrost wartości.
'
'. ~
2.
W razie braku danych
umozliwiającyc~ Wyce~Q S"
myśl zasad pod<mych w ust. 1 inwentarz żywy wyceni e~l'
po urzędowej cenie skupu, a w razie jej braku - po.;C
ustalonej przez jednost.kę nadrzędną przedsiębiorstwa.
~
I
§ 19. Obce składniki majątkowe znajdujące się w d~:iiiI
7,ycji przedsi ębiors twa, o ile obj ęte 54 wilrto~ciową ,ewI'e·l
cją przed5i ębiorslwa, wyceuia si~ według ich warloS c1 l
dencyjnej,
-
881'
Poz. 545
-
lakYJlllUJe SIę do s prawozdml finansowych zgodnie ze s lil Be m
fin tYczn Ym VI d n iu, na który sporządzone jest spra'wozdillll O
.... at·nso we. Czek i obce i weksle obce wycenia s~ę wedlug ich
..·a toś CI' n ommainej.
.
.
~ ' § 81. I. J a ko środki pi eni qżne w d rodze wykaZllje się
h, hsprawozdaniu Iinilll sowvm jedyni e t e kw oty , co do kl. ó'rC
k
.
"'I~lut Sięgowość pos iilda d owud stwierdzdi<! c y . d okonillli e
ku y lU b przelew u, n atomiast brak Jest od W!.1SC IW(!gO ban 'lit ~o~umentu po tw ierdziljącego ".JP lilll1 lu b j t>że li Wplil tCl nil d~: !a. w dn iu koiiczący'ni ok r es s praw·o ztlawczy, · a po t wier,~nle wplaty wystowione j es t przez b ank w dniU pó:Lili ejIn.
l) określon y ko szt odnos i s ię do szereg u okresów sprawozddw czy ch b ądż do inn eg o okresu aniżeli okres, w któr ym
t cn kosz t poni esiono;
2) zarachowanie ko sz tu , o k tórym mo w a w pk t l , na okre~ ,
w k tórym zos ta l p on iesiol1-y, spowodowdłoby j" tot ne znick sztDkenie wy ni ków prz edsit, biorstwa zu te n okres.
3. Rozlicze nia J1Iic;dzyu kresowe (rozli czen ia poszczqjo ln ych tyt ułów) nie mnuą pr zekril czać okresu 3 Je t; w ].H·~Y·
p acJkach u zasa dniony c h właś c iwy' mini s te r może przedlu ż>, ć
okr es r ozl:czenia do 5 lal. Przy ro zliczeniach mip,dzyokre!:)')wyc h bierny c h tworzen ie rezerw n il wydatk i pr ly ~;:. ly c h okres 6w p ow i Ilno pl zy jmov. ill: za punk t wy j ścia dane zaw arte w
ro cznym pldni e p rzCtbi l;t iobtwa.
4. Stawki oclpis(l\v przy rozli cze ni ach mie,c1zyokresowych
2,lrÓ\\Ino czynnych, jClk i b ie rnych m ogą być ml.alone bą d ź
j,llw sla\vk i ok·reso\\'c (miesir;czneJ, bądi. też jak.o stawki .jedn os l.kowe odnoszące się do okre~ l o ncj podstilwy rozlicze~lio
wej (n p. stawki na jedn os tkę produk cji).
~~ż 2. Zakres operac ji, VI któ ry ch mogą wystąpić środki pie-
R o z d z i a ł 5.
R o z d z i a ł 4.
Srodkt pieniężne, kredyty bankowe, rozrachunki.
rozliczeni d mi ę dzyokre sowe ,
p~ § 8~. C:0t6:v kę w k as ie, czeki obc e oraz weksle obce
tam ne w drodze , og ra nicza się do operacj i dokonyw a n ych w
IGc .?Ch przedsiqb io rs twa (operacje wew n p, trz n e ) oraz do opehtG~ ' dOkony wanych w ramach rozra chunków wewnę trzno
.. ZOWych.
~C: 82. Salda rachunków bankowyc h, kr edyt ów. b(~nko-
•~ bil' należnośc i i zobowiązań r egu lowany ch. "'. try bI e I.~ka
częŚCinkowego, jak równi eż saldo llJ1anSOWa llla lI~w es ty cJ I (w
. 'Pr
dotyczącej finan sowallla prze z b a nk), przYJmuJ e SJG do
'CI~WOZdania finansow e go w wysokoś ci uzgodnion ej z wla_ YIn bankiem finansującym.
'Pro. § 83. 1. Salda należności i zobowiązań przyjmu je się do
\tah WOzdania finansowego w wys okości uzgodnion e j z konentilmi
~lia;' Jeż~Ji na dzień, na który sporządza się sprawozdanie
I tObSO,,:e, nie przypada termin inw e ntaryza cji nBlei.nośc i
1tiy.n . O ": lą zań, przyjmuje się je do sprawozJania w wysoko ś ci
IkaJącej z ewidencji ksi ęgowej.
~YCh§ 84. 1. Zobowiązania z tytułu .dostaw nie fak turO\~ B
O~t WykaZUje się w sprawozdalllu fin a nsowym w warto ~;c: 1
t90:Śl~.nej na podstawie wyce ny wewnętrznej, d ~ko nllnej
low nie z przepisami § 76, przy czym za dos tawy l1Ie faktul~lt lin: Uważa się przyj ę tc dostawy m a teria łowe, to warowe,
'l1rll!e z usługi, na które przedsięb ior~ two do końca okresu
2ozdawczego nie otrzymało oryglJ1 ~I~1 faktury dostaw y.
. Przepis ust. 1 nie narusza p rze pJ sow § 17.
~lIa § 85. Roszczenia sporne wyka zuje się w sprawozdaniu
da Il.SOwym w wysokości okr eś lon ej w p ozw ie skierowanym
Obe~ądu lub komi sj i arbitrażow ej. Sumy roszcz e ń nie mogą
tle J~ować kosztów post ępo wani a sporn ego, które w m omenli""ICh ponoszenia zarachowuje się na straty prz edsiębio r-
a.
lein! 8.6. Nie wykaztlje~ię w sprawozdani u fin ansowym nn'Ilm ŚCI przedawnionych, pre kludo wdnyc h, nieściągaln y ch
orzonych, które odpisuje się n a straty
~()s § 87. 1. Jako ·rozliczenia mi ędzyokresowe tak czynn e
d~tk~ty przyszly ch okresów), jak i bierne (rezerwa n a wy'~
~d~ I .przYsz~ych ~kres~~'J); wol~ ~. pr~J: jmo wa ~ do spra w ozlo~'I' fInansowy ch Jedynie pozYCJe (tytuły) obJ ę ~e wykazam i
ęZllCzeń ustalonym i i zmi en ian)i mi dla i:'a inte~esowan y ch ga-
iu gOSPOdarczych przez wła śc iwego mini s tra w p orozumieYc~ Ministrem Finansów. Wykaz y r oz liczell mi ędzyokres o
lie POWinny zawi er a ć rozr óżni e nie tytuł ów , które mogą
Yllt ChOdZić saldami na lala nas tępne , i tytułów rozliczanych
&!l,'J0 'Ii obrębie roku sprawozdawczego, które nie mogą wyltre~ać salda na koniec roku. Wykazy powinny równi eż
· CiS .a ć te tytuły, przy których d opuszczu lne j es t tworzenie
Zur koszlów rezerw na wydatki przy szłych okresów.
dl}" Dokonywanie rozliczeń międzyokresowych jest . uzaIOne tylko wówczas, gdy
·i
Fundusze, re ze rwy, straty l zyski .
§ 88. Fundusz s tatutowy wykazuj e si!) w sprawozdaniu
fin an sowym w wysokości wYll ik a ją ce j z ksiąg .
§ 89. Odpi sy na f\lnd\lsze s p ecjalne w ykazuj e się w okresowym sprawozdaniu fin ansow ym w wysokości odpisów rzeczywiście dokonanych, a w sprawozdtllliu roc zny m w wys o kości odpisów przy p u daj ącyc h . zu odnie z obowiązującymi
przepisami za dany rok.
§ 90. 1. Wpłaty do bud że tu z tytulu zy sku oraz z Inny ch tytuł ów , jak r ów ni eż d otilc je na p ok rycie strat i dotacje
c.e lowe wykazuje się w sprawozd a niach finansowych miesięcznych i kwartalnych w wysokości efe ktywnie dokonany ch wplat bądż otJ:zyma ny ch dota cji.
2. W ro cznych s pra wozda niach finansowych wpłaty do
budżetu i d o ta cje, o który c h mowa w ust. l, wykazuje siq
w wysokości p rz ypadając ej za dany rok zgodnie z p rzepis am i.
§ 91. Fundu sze s p ecj a ln e wykazuje siC; w s prawozdania ch
fin ansowyc h w rzeczywistej wys okośc i poz os tało ści funduszów ut worzonyc h zgod nie z obow ią zujący mi p rzep isami i n ie
wyko rzy s tanych do dnia, na k~óry sporządzo ne zostało spraw uzda nie finanso we.
§ 92. J ednos tki org ani zacyj n e spółdzielczości wyka zujil
w okr esowych i roczny ch spra wo zdaniach fin ansowyc h kwoty podatku dochodO\yeg o i części zysku przeznaczonego na
fun dusze scentralizowilne w wysokości przyp ildając ej za dany okres sprawozdawczy . .
§ 93. Rezerwy na p okrycie roszczCl'l z tytułu niedoborów
milterinlowo-tow cOl owych i gotówkowych, na roszczenia dochod zone w pos tf;powilniu sądowym lub arbitr ażo wym, j a k
r ów ni eż inne rezerwy okr eślo ne w orln:bny ch przepisach wyknzuje się w spril wozelani ac h finan sowych w rzeczywistej
wyso kości r ezer w ut worzo ny ch zg odnie z obowiązującymi
przepi sCll1l i i nie · wykorzystanyc h do dnia, na który zostało
sporz.<ld zone sprawozdanie finansowe.
"
.
§ 94. Zy sk ne lto b ądż stratę n e lto wyka znje się w sprawozdaniu fin a nsGwym w wysoko ś ci wyn ikają ce j z ksiąg rachunk owych.
§ 9~. ~oza ~niy:iem z ~zialalności operacyjnej I pozaopera c yjn e j przedSI ę bIOrstwa Jako str a ty lub zy ski mogą być
tr a ktowane wyłącznie
l) kosz ty i dochody związ a ne z l i k widacj ą środków trwałych;
2) straty nadzwyczajne spowodowane działa - m siły wy tszej oraz wypadkami losowymi,
·}'·fonito r Po ls ki N r 102
fl82 ~
~~~~~~~----------------------------- -----------------------------3) s tr a ty w y n i k ająre z przed a wni e ni a (pre klu z ji) I uDlO rzen ia n ~l1 eż n o śc i oraz zy "ki z tytulu w pływów n a l eż no ś ci
odpisa n y c h n a 5tr a t y ;
4) s lr a ty i zy s k i z t y t u ł u od se tck , k ar , grzywien itp. wy pła
co ny c h fu b zil Sr~ dZO !1y c h Ip rzez Sild lub a rb i traż);
5) straty z t y t u łu s p i::; unia ko:,z tuw anulow any c h zl eccIi i prouuk cj i zani ec !l ail l, j;
6) str at y wy :J ika j i)C e z ut w o rzeni a rc ze rw w c i c: ż a r s tra t ora:t
zysk i wynikil Ji.lc e ze zm ll ie j~ ze n i a tyc h r e·L. c r w;
1) stra ty z t ylu lu k osz tc'}\',' la t ubi e g ł yc h o r az z yski z t y tułu
d o c lIodów la l ubieq ly c h (z wyłą cze n iem p rzedsi c; biorstw
b ud o w l anO -l n O lil ó1 Ż O w yc h);
8) s tra ty i zys k i wyn i k u j ą c e z z ilo kr ą gl e I1 d rob nych kwot
oraz odpis a n ia n ależ n ośc i
zobowiązali n i e p r zekra czaj ą c yc h 50 z ł ;
9) s tr u ty i zy s k i in wC's t. yr:yj nel
10) ni edo b o ry i szkody uj awn io n e , prze kr ac za j ą ce n o rmy
II by tkó w n at lll c!lny c h w p rzy pad ka c h o k r eśl o ny c h w przep l5iJ c h br a n ż owy c h;
'11) z y~ ki n adz wy cza jn e z t y tułu nad w yż e k in we ntary zac YJny ch;
' 12) inne straty i zy s k i, o k r c ś l o n e w p rzepi sa ch sz czeg ó lny c h.
. R o z ci z i a Ł 6.
Szczp.gółowe
ników
7.asad y wykazywania aktywów, pasywów I wyw sjlrawozdaniach ,finansowych.
dziaJatllości
§ 96. Szcz eg ó łow e zus ady wykazywania w bilan s ie akty~
w6w, pasywów i wyników c1zi a laln c ści przedsi Gbi o r!ó tw w
sprawozdaniach finnn s owy c h dla poszczególnyc h q'ział ó w gospodarki narod'ow e j u st al a ją i'nstruł<c je w sp.1·aw ie s p rawozd d.>wczości firn<lłlsow e j.
ria Bl
6) okr eś l e nie k a te(J or ii akl (ka te g o ria A lub lc a t.etlo
:J
i cy fr ę oz n a c zając ą te rm in p rzec ho w y w bn ia ak l ;
oe
7) t e rm in, po k lórc~o u pł yw ie a U a mają być p:ze~:~:rę.
d o ar c hi w u m p all~tw o weg o, ewentu a lnIe na Jl lak L. OZ'
§ 98. T ecz ki, op ra wne k sięg i r a c hu n k owe oraz s pla~zc'
dania fi nansow e w ce lu ich zabezp ic\: ze nia pr zed u szko w1'
Il iem, za g u b ie n ie m i zn bzczc nic JTl po w ilUly b y ć pn:ec b°C'te'
w a ne w s peCj a ln Ie n a te n cel prz'.':z n a czonyc h p OlllLCSl
n ia ch lu b "za [tlc h.
. fiFtaUsO"
§ 99. Po za tw ierdze niu ro czn e go s pr nwoz d a n ia
lila"
w e go t ecz ki z d ow oda mi., ksi ę gi rac h un ko we oraz !> praw SZakl
nia fi na n sowe pcwin ny b yć p rze ka za n e do 5 k l ad n~cY ~aC
.
. Hu
. .," 0 dni 'ffJl'1
lIC"
(w sp olne
J. d la co·I.=90 p rz.:'! d SI. G, b'IO r:. twn ) w CLą
od uni a zatwierdzeni a r o czne!:}o sp raw ozdania fina nsow zeI\I
c
§ 100. 1. \ Vyd a nie poszczegó ln ych dow odó w, t.e 'lI
k s i ąg r achunk owy c tl lu b sp rawozdaó tin il n 50 wy ch .. ·~10'le ' ze'
s tC! pi ć ty ł k. o za po k w ilo wil ni.em na p od staw ie pi scmne f1(} CJc.
z w olen ia g lównca o k si~g owql 0 . \ Vy d a nie dowod ów , .· te~Ztęb
k S.l ąg ra-c h un kowyc h l u b spra w.ozdMl fl~Jaon s o wyc:h poza~Jp~
rl ze clsi f~ bi orstwa moze n as tą [llc na p O<l'Stil wle P !5NlllI e !'f tt
lecen i n dyr e kto ra przed s iqbi of s lw a j edyni e na s ku te k ul,nolJl~
w o wa,neg o wnios ku p ise rnn eg.o in!>t y t(lcji, na kt.ó f e j rZ:e'C~ią
I1n s t ą pić wydanie, chyba że przeplsy szczegolne sta"
inaczej .
. kIJ!1'
2. Prz.eplsy u st. 1 nie naru s zają UpraWllIen. orrla no ",:w \~
troli i r ew izji do za bezpi e cza nia. ni ezb ędnych d o wo do
sposó b u r e gułowany o d r ębn y mi prze p isami.
.
.
te'
§. 101. W r a zi e zni sz cze nia ałbo zagi n !!:;cia d o wodo w , ,tY'
cze k, kSi ejg ra c h u nk ow y ch lub s p·r awozdań. finafl s ow yC~: od'
r e kto r prz ~~ d s i ę,I}i o r stwa p o wiai.c n n a tyc bmi a st s p 0 rzą clz\ e ./lig
po w iedni pr o tokó ł, a p on a ct~Q je śJl za c h.ocl.z i. l o deJrze dO
p op e lni e ni a prz es tp'p s twa - zawiadomić organy p o wol aLl.e
ś c ignn i a p rzes t l; p ~ tw .
DZI Al V.
PRZECHOWYWA NIE DO'A' O DOW, K S I Ą G R ACH'U NKO.WYCH, SPfSOW FNvVENTA RY Z ACYJN YCH I SP RA WOZ·
DAN FIN A NSO W'i' CH
-," § 97. t. Po d oko n a n iu w szystk. ic h ks i ęgo wań , d o,tycz ą
cych danego mi.e siąc a sp rawo zd a wcze g o, w ~ zys tkie d owody
k s i ęg owe, któ re sl:a no w i"ly p od J tawę ty ch ksi Ę g owa ń , n ilil ei.y
uł oż yć w p o rząd k u i k ol e jn o ś ci . o d p o wi .:l c\ ając ym d a n ej t echn ic e ksi ę g ow o s ci i um ie ś c i ć w teczka c h iseg rcf.Jato ra ch, s k or oszy tach itp.) w Sllos ub uni e m oż liwi a jąc y wym ia nę tych dowod ó w.
2. Jeżeli k s i ~uo w oś ć prowadzona Jest na lu ż nych k artach (ka rty przeb it.k owe, r ejes tr y itp.). karty te, po dokoll iU;iu
w szy s tkich ksi ę go w ał1 d o ty czą c y ch danego' roku, nale ż y umu~·
ścić w t eczkach, Anal i ly czn e karty kontowe, któ re zg.odnie
z przepisami § 23 zos t a ną wykorzys tane w latac h nas tc:pnych,
p o d'legają po calko wi tym ich zapisaniu włączeniu ,do t e czek
tego roku, którego <l o tyczyly ostatnie zapisy dokonane na
tych kartach,
3. Arkusze (karLy) SplSOW z nalury oraz zes tawi e n ia róf. hlc inwenta,ryzaq.iny ch, dotyczące i n.w en!a.ryza.cji ptzeprowadzonej w dany m terminie, należy trwale zszyć i .. umieściĆ
w teczkach.
41. Sprawo~dania rinansowe należy przechowywać w teczkach spec'j'al'rlie na' ten ceł przeznaczonycł'l.
5. Na okladknch te czek należy zamłeścić
1)' nazwę jednostkJ;
2) nazwę i óieżący (licząc od początku roku) numer {eczla,
3) bieżący okres (,rok i mjesiąc).j
4)' pferwszy i osl:'atni numer dowodów (kart) zamlesz.czonych w teczce;
.
5) trość' dowodów (kart) w teczce •.
vłtł'
§ 102. 1. Us ta la się nasl ępując e terminy p rz e chOWY' M
nia poszcz eg ó lny c h rod zaj ów akt ks ię g o w yc h (k ate90 n 1a' . y/,
l) dowody p rzy c hodu i roz c hodu ma ter ial:ó w, pÓlIil IJFy.\{.alt~.o'
wy robó w g o to Wydl i lo warow , ka·rl y p r a.c y, z I CCe J1 ~ ' P#
d u kcyjne - 2 la ta (pou warun k.ie m, że up rz~ dllJO u ~g llI'
pi o no te dowody z wy s taw cam i i os tateczuie r oz l1CZo
o sob y
lJ1 al e , i a ! l1~ e
o d p o wie dz ia lne ),
sfI"
2) od c ink i p ara~.OIlOw.e , . stan o w,j'lce . clo'wó d wp lywóW :' ]Gileel'
Wy c I! ze s prze d a ł y de l-al icmej d o konywan ej p rzez': pf~ if..
:. eJ e n l.O,.I," lICZ
u s po l 12cz.111' 0ne(Jo --: Je
e~ o
od d n ia nas l ępuJąc C!~J o po Cllll U za twH' Hlz e n la l oc zn']li 6
sp rawozd i1 nia fi nanso w ego ; j,eże łi j edn ilk w ty lU te rIll l1li6
o so by ma te r ialni e od po wi e d z iiilne ni e zos ta ly o 5 tn leC:Z;~f
r ozli czo n e , odc inki p a rag o n ow e p ow inny b} ć przec h O \
wa ne cl o mo me ntu rozlkz e nia tyc h osó b;
. ~8
3) k o nta. synte tycz ne . i . an a lity cZll:, r ej cs try, ze~ taWle~rl~
obrotow I sa ld, k S I0 9t r e m a n e n tow, . a rkus ze (karty) c ,
b
s ó w z n a tury, ze stawi e nia różnic inwentary za ci'J.IlVsO"
faktury wł asne i obce , kwartalne sprawozcl'ania fill all .
we oraz inne ak ta - 5 lat;
.tI
4) lis ty płacy lub karty wynagrodz e ń b ądź inne d'o w oclY,vfi'
'
który ch pods tawie nas.tępuje oJ::>licze nie ~odstawY
"
miaru r e nty - 12 łat.
... ,;,d
2 . T e rmrn: ustirl'on'y . w · ust: . 1, pwt' 1" 3 I 4, ob'N ćz i'l' , się ' rJf
począ&'1l' rOKU nastq prłetro pO ' roko', którego ' 'dan-Y" doktrJll e .,
doty4l:zy.
,
.
)tir"
3'. Po upływie ustal'onego okresu prZ'echowVW,anla ero j{Il'
men1:y, o których mowa w ust, 1, nal"ezy prz~kifZac na ma p~
latullę w trybie llstalony~. ~bOWTąZuJiJc.ynn prz~pls"mteff.
uzyskla'I\1'1.ł n'a to zgody whtsclwego arclnw'l'm' pa-nstwo W ~(J
S .'
Il~ b l. O t s t wa h a n dLu
4. Jeżel'i nie została' pTzeprowad'zona rewizja d:Ok,\1men~;t6 .
na za d'any rOR, wszeJ'k ie d'okumenJy należy pn:ee,:hq.WY . >
do cza s u przeprowad'z enia rewizji'.
.
.
. ;;'.0'1
. eJ!'" '
.
5. Ro czne :;;prawozdania finansowe są liMamL prz~.1J
nYluiilo trwałegoprzechow'ywani~ (k.alegoria.A)~.
, '.
~or p~j~iJ Nr 102
-
\vI § 103. W uzasadnionych przYPCldkach w!aściwi mini stroe
In . lllogą w porozumieniu z Minis tr em FinClnsllw u s ta lić odlenne terminy przechowywania ak t ksi ęg owych.
DZIAŁ
w es torów zapi sów k s ięgowych w zakresie fin an sowan ia
Inw es tyc ji z bank a mi f i nan s ują c ymi inwestycj e (Monitor
Polsk i N r A -48, p oz. 660);
3) zarz ądzen ie Mini s tra Fin ansów z dn ia 20 lutego 1953 r.
w sprawie inwentaryza cji oraz spor ządz ania i zatwierd zani a sp raw ozdcul fi na nsowyc h (Monito r Po lski z 1953 r.
N r A-29, p oz. 359, z 1956 r. Nr ~3[I, p oz. 448 oraz z 1957 r,
Nr 6, poz. 41 i Nr 54, poz. 341);
4) ins tru kcj a Ministra Fin ansów z dnia 11 m aj a 195 4 r . VI
sprawie p odstawowych zasa d prowadzenia ksi ęg owo ś ci
przez jednos tki gospoda rki u s poł ecz n io n ej (M o ni tor Polski Nr A-5 1, poz. 694) ;
5) zarzijdze nie Ministra Fin1\Jl SÓW z dnia 15 p aździe rnika
1957 r. w sprawi e zasad przechowywa nia ak t k s i ęgowyc h
przez j ednostki g ospodark i u spoleczni on ej (Moni tor Polski Nr 86, poz. 517).
Vl
PRZEPISY KOJ\:COWE
łZ § 104. t. Właściw i mini s trowi e mogą wydać przepi sy
CZegółowe na pods tawi e przepisów mnie jszego zarz'jdzen iil.
11~, 2.
przypadk ach uza sa.dnionych s~ ru k turą org aniz.acy jhi ObOWiązującymi zasadami plan owania I kSJęgowOŚCJ lub
W.
drnYllll potrzebami branżowy mi wl aściwi mini s trowe mog ą w
gU~~ze zarządzeń ustalić odmienne zasa dy w przedmiocie ur~
iii t WanYm mn iejszym zarządzenJeJ11, po u zgodnJelllU Ich z łvII s fem Finansów.
'1 § 105. Tracą moc
) zarządzenie Ministra Finansów z dnIa 4 llpca 1951 r. w
sprawie obowiązku okresowego uzgodni en ia rozliczeń re9Ulowanych w trybie inkasa bankowego oraz rachunków
Operacyjnego 1 kredytów (Monitor Polski Nr A-73,.
2 poz. 962);
. ) zarządzenie Ministra Finansów z dnia 28 maja 1952 r.
\.1 ~ sprawie obowiązku okresowego uzgadniania przez In-
ar
r
Poz. 546 f 541
§ 106. Za rządze nie wchodzi w iycie z dniem ofJloszl"nla,
z tym 1e prZep isy dzialów III I IV stosuje się p ocząwsz y od
spr awoz dań finansowy ch spor~ ądza nych za okresy n as t ępu
jące po 1 stycznia 1960 r. bądż za okres y roku gospod arczego 1960/ 1961.
M ini s ter Finansów: w z. J. Tlendota
547
ZARZĄDZENIE
MINISTRA F1NANSOW
s dnia 11 grudnia 1959 r.
w sprawie opodallwwaola ubytków plwa w browarach.
a
l Na. podstawie § 43 uchwały nr 927 Rady Ministrów z dnia
.t IstOpada 1952 r. w sprawie podatku obrotowego od jedno,~el( gospodarki uspołecznionej (Monitor Polski z 1952 r.
. / A-97, poz. 1488 i z 1954 r. Nr A-48, poz. 664) zarządza
~, Co następuje
1111 ł l. l. Ubytki piwa w browarach, przekraczające dol! SZczałoe zaniki, obliczone według obowiązujących norm l
Odlegajl\ podatkowi obrotowemu.
II 2. Za. ubytek piwa w rozumieniu usl. 1 uwaia się ujem,~ różn!cfł pomiędzy zapasem piwa wynikającym z ksiąg
tro~~pasem rzeczywistym piwa, stwierdzonym w czasie konI.
3. Za. zapas książkowy (usl. 2) uwaia się rMnicę pomlę
d2y kSląikowym przychodem piwa (ust. 4) a piwem rozchok~wanYm w księgach w roku poda~kowym do. d.nia obrachun(łącznie z ubytkami, deputatdml, probkaml Itp .).
~ l 4. W celu ustalenia książkowego przychodu piwa (ust. :!)
łO~eży do brzeczki gorącej, zapisanej do ksiąg od początku
'd ll U Podatkowego do dnia obra chunku, zwi ę kszonej o dot. ne Ilości wody, cukru, piwa barwiącego itp. i przeliczonej
It..a P'iWO gotowe, dodać zapasy z poprzedni ego roku podatII OWegO (brzeczka l piwo dojrzewające przeliczone na piwo
It O~OW8 oraz piwo g o towe) oraz zapisane na przychód do
~Sląg od początku roku podatkowego do dnia obrachunku nad'b YZki I zwroty piwa oraz ilości piwa otrzymanego z obcych
itfOwarów. Brzeczkę gorącą wraz z dodatkami, zapisanymi
ł>~ kSl llg w roku podatkowym, przelicza się na piwo gotowe
ta Zy Uwzględnieniu zaniku ogólnego, ustalonego w pJOcenIn~h obJfltościowych w stosunku do brzeczki gorącej, natoI:l~as~ zapasy z poprzedniego roku podatkowego przelicza się
In PIWO gotowe w sposób określony w przepisach, o których
OWa w ust. 5.
al S. W celu ustalenia rzeczywistego zapasu piwa dodaje
fl do Ilości brzeczki i piwa dojrzewającego, stwierdzonych
d
.
przy kontroli i przeliczonych na piwo gotowe, 1I0 ść piwa gotowego ustalonego przy kontroli. Sposób p rzeliczenia brzeczki
j piwa dojrzewającego Da piwo gotowe określają pJ zcpisy wydilne przez właściwy organ naczelny. W razie braku ta kich
przepisów stosuje się przepisy wydane' przez Ministra Przemyslu Spożywczego i Skupu.
§ 2. Ubytki powstałe z powodu zni szczenia piwa
l) Jako niezdatnego do 'spożycia,
2) wskutek zdarzenia niez a leżnego od przedsiębiorstwa
- nie podlegają opodatkowaniu w razie zachowania WIHunków przewidzianych w przepisach o szczególnym nadzorze
pod a tkowym, a w przypadku określonym w pkt 2 pona(lt~
w razie udowodnienia faktu zniszczenia oraz ilo śc i zniszczon ego piwa.
I
I
. § 3. 1. W browarach uiszqających podatek od piwa: ' .
l) w formie rÓŻnicy cen - podatek oblicza się przez zasł.o
sowanie do Ilości ubytku piwa stawki poda tku przewidzianej dla danego rodzaju piwa;
2) w formie stawek procentowych podatek oblicza IIlq
przez zastosowanie do warto ś ci sprz eda żnej ubytku plwa
(określonej według obowiązującej ceny zbytu) stawki podatku przewidzianej dla dan ego rodzaju piwa.
2. ' Jeżeli przy obrachunku zapasów nie można ustalić
Jakiej stawce podatkowej piwo podlega, z powodu niem oż~
ności dokładnego określenia jego rodzaju, ubytek piwa podl e ga opodatkowaniu wedlu g nilj wyższej stawki obowiązującej
w ramach danej grupy asortym en towej.
§ 4. Za datę dokonania obrotu przy ubytkach piwa UWll~
la się dzień stwierdzenia ubytku .
. .. .,
§ 5.
1960 r.
Zarządzenie wchodzi w życie
::...... '.
Minister Finansów: w z. J, Kole
z dniem
IItycznla
~tor Polski Nr ! 02
aG!)
-
546
ZA RZ/\DZENIE MINISTRA FINAN~ÓW
z dn ia 4 !Jrudnia 1959 r .
\V Sprawie pods tawow ych zasad prowadzenia l,s!ęgQwośc\ , hnvcntLlryzacjl, sporząrJum la spra wozd<:tń
IlJrze c howywan ia dcwouów ksł<;gowych przez j ednostki gospodarki USjlOleCzni o u cJ.
M .Na podstawie § 1 ust. 1 pkt fl i 9 rozporz ądzenia Rad y
ł l~lstrów z dnia l kwietnia 1950 r. w sr rawi e ZaklE!3 U dziaania Ministra Finansów i zmiany za kre!;u d Z iałania PillJ'it WO-
~ej 1(01~iSji
Planownnia Gospodarczego (Dz U. z '1950 r.
r 22, poz. 188 i z 1951 r. N r 25, poz. 185) zarządza s ię , co
następUj e
DZIAŁ
L
PRZEPISY OCOLNE
Prz ep isy nini ejszego zurządzenia dotyczą
l) przeds i ęb i orstw palistwowych i spółdzielczych, z wyłą
cze ni e m spółdzielni produkcyjny c h;
2) zakładów p dlislwowyc h i sp ółdzielczych, o ile zilklildy
dZiałają według zasad rozrachunku go!>podilrczego i mają
ObOWi ąze k sporządz <1l1iu si'.modzielny c h bilJ nsów;
, 3) przedsiębiorstw nJilj ijcyc h for mt) spó lck prawa handłowe
go, w który c h Pań slwo , pr ze e! s i'~ bior s lwa p<1l'l s lwowe lub
' SPółdzielnie posi ,Hlają ud z ia ly wynoszące p OllJe! 50'1:'0 kaPitillu zakładowego, oraz p rzed s ic; biofs l lv i zak ł adów proWad zonych przez org im izacje spo ł ecz n e ;
4) Zjednoczeń i j eJnos le k utrzymywa n yc h z narzutów na
koszty własne przedsi ęl.Jiors tw i zakJ a dów prowadzonyc h
W edług · zasad r ozrachunk u gospodilTczc[Jo;
5) dZial ajfJcyc h według zasad rozrachunku gospoddfczego
gospoda rslw pomo cniczych .
§ L
§ 2, Il ekroć w zarząrlz en iu niniejszym u ż yto okreś l e n ia
"przeds iqhi ors lwo" - n ależ.y przez lo r oz umieć j ednos lkl,
o klóryr.h mowa w § 1;
2) "k Sh)D i ra c hunkowe" _ nuJeży przez to rozumieć k o nta
syntetyczne , analityczne, l cjeslry k s ic;gowe. d z ie n niki
oraz inne urządz enia · ewidencji księgo wej pro wadzo ne w
formie ksiąg o prawnych łub na l uźny c h kar lach;
3) "konta syntelyczne" _ należy przez lo rozumieć konta ,
na kt órych doko nu je się z':1 pisów za odnie z za sa dą pod wójne!]o ksi ęgowullia , zali czone do kunt synlelycznych
W bra n żovvych p la n uch kon t;
-4) "konl a anality czne " _ no l eży przez to rozu mieć k on ta
POw s tałe w wyniku podziału kont synte t yczny c h i nie zaliczone do konl sy ntelycznyc h w br anżowyc h p l,ln ac h
kont, na których dokonuje się zapisów pojedynczydl;
S) "sprawozdćlni e finansowe" - ozn acza 0110 uil a ns, rachullek strat i zysków oraz sprawozd a nia z kosztów, sp rzedaży i inne s prawo7Clania s rorządzone zgodnie z ins lrll !<Cj a mi Głównego Urzędu Słatystycznego i rvtinlsle rstw a
Finansów lub wła śc iwych minislrów w s prawie sprawozdawczości finansowej; ~) "dyrektor przedsiębiorstwa" - ozna cza ono w odn ies ielliu do jednostek organizac yjnych spółdzielczości zurządy
organizacji spółdzielczych, a w odn iesien,iu do org a nizaCJi społecznych, które prowadzą działalność gospodar'? czą - zarząd główny organizacji społe cz nej;
) "rok" należy przez to rozu!llieć rok kalendarzowy
bądź rok gospodarczy;
~) "minister" - oznacza ono także kierownika urzGdu centralnego oraz zarząd główny centrałnej organizacji spół
dZielczej.
l)
finansowych oraz
D Z r A Ł H.
PODSTA \"lOWE ZASAD '{ PR OVVADZENIA KSII:;GOWOSCr,
Rozdział
1.
Zasad y ogólne.