Okólnik Ministra Finansów z dnia 9 stycznia 1958 r. w sprawie wykładni przepisów dewizowych dotyczących usług przewozu osób na trasach zagranicznych.

Mo-Jłit&l

Polski Nr 9

I

57

OKÓLNIK MINISTRA FINANSÓW

z dnia 9 sty cznia 1958 r.

'W

'Na podstawie art. 9 us't. l i ust. 2 pkt 1 ustawy dewizo, .ej z dnia 28 marejł 1952 r. (Dz. U. Nr 21 , poz. 133} w związ­

ku :I art. t f ustawy karnej dewizowej 7. dnia 28 marca 1952 r.

(Dz. U. Nr 21, poz.

~,

łJ4) wyjaśnia się,

co następuje

(

l. Akty prawn,e fegulnjące pod względem dewizowym usiu!li przewozu osób na tras4łch zagranicznych.

Usława

dewizowa: z dnia 28 malca 1952 r . fDz. U. Nr 21,

poz t33} - oznaczana dalej skrótem "u. d."

Jtolp8rządzenie Ministni Finansów z dnia 15 kwietnia 1952 r.

w sprawie wykoń~niaustawy de~izowej

(Dz. U. Nr 2ł, poz. 137r.

Ziłrządzenie

'-

sprawie wykłiHł.i pnepisów dewi:&owydł dO'tytząeych usług przewozu osób na basach ZiłgłiłftłcZftycb.

MinistJa Finans6w z dnia l i lutego 1957 r.

w sprawie zezwolenia na spuedaz za zło­

te usług przewol.\l osób na trasach z.agranicznych

(Monitor Polski Nr

14,

poz. 102 i Nr SS, poz. 509).

Ustawa ,k a rna dewizowa :l dnia 22 marca 1952 r. (Dz. U.

Nr 21, poz. 134) - oznaczana dalej skrótem "u. k. d."

W okresie od dn~a 13 listopada 1950 r. do dnia 11 lutego

1957 r. miało zastosowanie

Zarządzenie

nr 61 Komisji Dewizowej z dnia 6 listopada

1950. r. w sprawie sprzedaży biletów kolejowych i lotnicrych oraz kart okr ę to ~

wych' 'n a trasy zagraniczne (Monitor Polski

Nr A-12S, poz. 1592).

2. Dewiżowa kwalifikacja prawni!.

Krajowe biura podróży, w 'granicach przewozu 'Osób na

"fritsarn zagranicznych", działają w zastępstwi e pnewoiników zagranicznych. Umowa pasażera z bajowym biure m

podróży o przewóz na· tI~ie zagraniczne.} jest więc z pra w, nego. punktu widzenia umową, w wyniku której na:.... tępuje

przeniesienie krajowych środków płatniczych na rzecz cudzoziemca. Ponieważ zaś ' osoby mające siedzibę za granicą są

w rozumi.eniu ,a rt. 6 u. d. "cudzoziemcami dewizowymi" to UID.o wa taka, jako zawierana z reprezelltantem przewoźn i­

ka mającego siedzibę za grani c ą (reprezentantem ob!:ych zarządów kolejowych, lotniczych, towarzystw okrętowy c h i in ,),

jest umową. 'oN wyniku k tórej następuje przeniesienie kra~

jowycl1 śrpdków płatniczych na rzecz cudzozie mca dewizowego.

.. '

Pieniądze

polskie wówcza s, gdy stanow ią "środek obro(np. obrotów towalowy~b hib usługowych) dokony wanych z "cudzoz.i emcami dewizowymi", są w rozumieniu

. ut. 3 u. d. "wartością dewizową".

tów"

W konsekwencji przytoczonego stanu prawnego pien i ą­

dze polskie swiadczone na podstawie umowy o przewóz na

trasie zagranicznej są w'arto ścią dewizową, chociaż san', dokument zawarcia umowy (bilet czy voucher) nie jest przez

przepisy dewizowe traktowany tako wartość de wizowa.

Według art. 4 &.v . d. "zawielanie" oraz "wykonywanie"

umów, w wyniku których następuje lub ma nastąpić prze niesienie własności wartości dewizowych, jest "obwtem w a rloś­

ciami dewizowymi".

Ponieważ

II. Przewóz osób -

kwalifikacja prawna.

l. Ogólna kwaIiIikacja prawna.

Pod s tawą śWiad cz,eniau sl u g

między

pasażerem

a

przewozu jest por.ozumieni e

czyli "umowa" VI ro-

przewoźnikiem

' zumieniu 'przepisów prawnych.

p'rżewóz dochodzi do skutku przez :' -a) "zawarcie" umob) "wykonanie" umowy. Nabywca usług

przewozu wykonuje umowę przez "zapłatę" należności oraz

"realizację uprawnieIi" przysługujących mu ż umowy przewozu.

wy przewozu i

Dokumentem stwierdzającym zawarcie umowy przew ozu

f upoważniającym do reali'zacji praw wynikających z umowy

l'

j~st bilet kolejowy, lotniczy, karta okrętowa lub inny ' dOKu, ment, np. "zlecenie wymienne" (tzw. "voucher"). Według

postanow ień międ'l.ynarodowej organizacji lotniczej "JA TA"

zlecenia wymienne pOwinny być wystawiane tylko na im i ę

określonej osoby i nie mo.yą być ods.tępowane , Odpowiednie

zastrzeżenia umieszcza się na blankietach voucheru. Zlecenia wymienne mają zastosowanie w przypadkach podróży

zagi"!ini(Jl;nych do różnych ' krajów lub różnych miejsc owości,

gdy nie , można przy tym określić z góry tras przelotu -za

gTariicą . Vouchery, zależnie od potnel:>y, podl egają w całości

lub w części wymianie za granicą na zwykłe dokumenty'

prte~ozu ' osób.

'

<

,./

~

l

stosownie do umowy przewozu ma nast ą pić

zaraz następuje zapłata w złotych, ozn a czająca w sensie prawnym przeniesienie własności pieniędzy pol skie!'! na

rzecz .przewoźnika ' cudzoziemca dewizowego ,do jego dyspozycji - choć za pośredni c tw e m jego reprezentanta, co n ie

zmienia bynajmniej istoty stosunku prawnego i skutków

prawnych) - to zarówno "zaw arcie", jak i "wykonanie" umowy o · przewóz pa trasach zagraqicznych stanowi obrót ~ \f a 'r­

tościami dewizowymi w IOzumie'niu przepisów dewizowych.

bądź

lU. Ograniczenia dewizowe.

W myśl art. 19 ust. l u. d. i § 4 rozporządz enia w sp rawie wykonania ustawy dewizowej obrót wartościami de wizow'y mi wymaga zezwolenia dewizowego. Zawarcie prze to,

jak również wykonanie umowy o przewóz osób na trasach

zagranicznych jako obrót wartościami ,dewizowy mi

( czę ść II) wymag,a zezwolen ia dewizowego indywidualnego

(uprav.rniony do udzielenia zezwolenia jest Narodowy Bank

Polski} lub zezwolenia ogólnego (co następuje w formie zarządzenia Ministra Finansów).

IV. Ogólne zezwolenie dewizowe .;,.. zarządzenie

dotyczące umów przewozu na trasach zagranicznych.

Ogólne zezwolenie dew izowe na sprzedaż za złote u s ług

przewozu osób na tra sach zagranicznych zawarte jest . w za-

,

.

•

Monitor 'Pol ski Nr 9

.----------------------------

BO

Poz. 57

Według przepisów zarządzenia z dnia 11 lutego 19'51r. ,"

nie jest dozwolone kut\o-sprzedaż - za złote nie poehodżą:',:'

ce z odprzed~ży ?:agr~nicznych ~ro!,lłÓ;w platniczy,ela:; _; ~ zi~;

ceń wymiennych i innych ' dokumentów przewożu ' osobom

da wcy usług przewozu 'osób na trasach zagranicznych,

legitymującym się ' zagranicznyn;li paszportami zwyczajnymi.

Wymaga to w myśl § 6 ~ego zarządzep.ia uzyskania indyZezwolenie jest uwarunkowane szeregiem wymagań,

widualnego zezwolenia dewizowego Narodowego Banku Polwskazanych w zarządzeniu,

skiego.

Podsta wowym warunkiem jest , to,"- że kupno i sprzeóaż

Ewentualne zbycie dokumente'w przejazdowych za grausługi przewozu są dozwolon e tylko- wówczas, gdy z przewozu ma korzystać osoba l egitymując a · się ważnym paszpor- nicą stanowi samoistną umowę. W wyniku tej umowy następuje lub ma na·stąpić zapłata ze strony nabywcy na rzecz

tem zagranicznym lub innym ·ważnym dokumentem uprawniasprzedawcy dokumentu, czyli przeniesienie własności środ­

jącym ją do wyjazdu z Polski, zaopatrzonym w nie przeterków płatniczy ch, a zatem. obrót wartościami dewizowYm.i

minowane wizy (§ 3 i § 3a - w związku z § l pkt 4),

'W arunek leg itymowania się paszportem zagranicznym ,' w rozumieniu art. 4 u, d" wymagający uzyskania zezwolenia

jako warunek zezwolenia na sprzedaż i kupno usług prze- ' dewizowego , w myśl art. 19 u· d. Polska ustawa dewizowa.

zgodnie z jej art. l, obo)'iiązuje osoby stale zamieszkałe

wozu, należy rozumieć, jak następuje

w Polsce '(krajowców dewizowych) rówlllez wtedy, gdy

1) dozwolone jest , "zawarcie" umowy o przewóz tej ' tylko przebywają one czasowo za granicą, Zbycie przez takie

osoby, na której imię paszport zagraniczny został wy- osoby dokum entów przejazdowych (cesja praw) bez zezwo

stawiony, oraz osób wpisanych do tego jej paszportu

lenia dewizowego stanowi czyn zabroniony przez <;ut.

lecz nie innych osób;

,

u. k . d.

2) dozwolone jest ,;zawarcie" umowy o przewóz . tylko na ,

Jeżeli

ponadto zbywca dokumentów nie sprowadza

'takich trasach zagranicznych, jakie bezpośrednio wyni- uzyskanej kwoty do Polski, lecz nią w ,inny sposób dyspokają z klauzul paszportowych (wskazują cyc h docelowo ść

nuje - dopuszcza się czynu, na który stosownie do art. 22 '

podróży) a nie na dowolnych trasach i w dowolnym u. d. powinno być uzyskane zezwolenie dewizowe. A gdy

zasięgu ' geograficznym;

działa bez takiego zezwolenia, narusza p rzepis art. 6 u. k. d.

3) dozwolone' jest "wykonanie" umowy przewozu , tylko

zgodnie z warunkami wskazanymi w pkt 1 i 2,

V. Zastosowani e wykładni do zarządzenia nr 61

Ogólne zezwolenie dewizowe, jalw ustalające wyjątki

Komisji Dewizowej od generalnego zakazu obrotu ,wartościami dewizowymi, ni e

może być interpretowane rozszerzająco. Nie dozwala ono

Niniejsza wykładnia prawna ma zastosowanie rówmez do

np. ani kupna dwu lub więcej " dokumentów przejazdowych

stanu

prawnego w okresie mocy obowiązującej zarządzenia

na tę samą trasę, ani kupna ich na ttasy okrężne, gdy nie

nr 61 Komisji Dewizowej pod rządem ustawy dewizow ej

uzasadniają tego klauzule umieszczone w paszporcie zagranicznym, ani teź cesji praw (odstąpienia dokumentów , prze c z 1952 r., tj . od dnia 5 czerw:ca 1952 r. do dnia 11 ,lutego

1957 r. - z tym zastrzeżeniem, że transakcjesprzedaży-kup­

' wozu) na rzecz innej osoby,

...

"Zawarcie" umowy z pominięciem warunków wskaza- na (za złote , nie pochodzące z odsprzedaży zagranicznych

środków płatniczych) zleceń wymiennych (voucherów) na

nych w pkt 1 i 2 stanowi działanie poza granicami ogólnego

zezwolenia dewizowego, czyli działanie bez zezwolenia,' przewóz osób legitymujących się zagranicznymi paszportami

"Wykonanie" zaś umowy niezgodnie z tymi warunkami zwyczajnymi mteściły się w Iamach zezwolenia nr 61, natomiast z ram ogólne,g o zezwolenia dewizowego z dnia 11 lu(np. cesja praw do przewozu) jest działaniem wbrew watego 1957 r. zostały wyłączone.

runkom zezwolenia dewizowego- W obydwu tych przypadkach następuje nan.jszenie art 1 u , k. d., który to przepis

zabrania _poci sankcją karną obrotu wartościami dewizowymi Minister Finansów : T. Dietrich

"bez zezwolenia albo wbrew jego warunk 'lm".

rządzen'iu Ministra Finansów z , dnia 11 hitego 1957 r. oraz

w noweli z dnia 19 października 1957 r. do, tego z'arządzenia

(część I) ,

Zezwolenie to dotyczy zarówno nabywcy, lak i sprze~

,

... .

r

Reklamacje z powodu niedoręczenia poszczeqólnych numerów wnosić' należy do Administracji Wydawnictw Urzędu Rady Miniitrów

(Warszawa , ul. Krakowskie Przedmieście 50) w terminie , tO do t5 dni po otrzymaniu

następnego kolejnego numeru.

t

.

.

Opłata za pręnumeratę Monitora Polskiego wynosi: rocznie 75,- zł; półrocznie 45,- zł. '

Prenumeratę

moina zgIaszać tylko na okres roczny (od 1.1) lub na okres półroczny (od 1.1 i od l.VII). Opłata powinna byćuisz­

czona co najmniej na miesiąc przed okresem prenumeraty, a więt za okres roczny, lub za I półrocze - do ,dnia 30 listopada, 'lil.

II półrocze - do dnia 31 maja. Do abonentów, którzy opłacą prenumeratę po tych terminach, wysyłka pierwszych numerów dokonana zostanie ,z opt'żnieniem. Jednostki na rozrachunku gospodarczym i inni abonenci powinni dokonać wpłat za prenumeratę

Dil konło Narodowego , Banku PoJskiego , VIIl Oddzl~ł MIejHi, Warszawa. Dr 1532-91 ~5, Cz. 3, dz. 5. rozdz. 1.9. ~achunków za prenumer'atę nie wystawia się. Na odcinku wpłaty najeży podać dokładną nazwę instytucji (bez skrótów), naz;Wę I numer doręczającego

urzędu pocztowego (jak Warszawa 10, Poznań 3 itp.), powiat, ulicę, nr domu, nr skrytki pocztowej oraz ilość ' zamawianych

egzemplarzy Monitora Polskiego.

•

Pojedyncze egzemplarze Mo.nitora Pol!,kiego nabywać można "w Administracji Wydawnictw , Urzędu Rady Ministrów, Warszawa.

Kcakov.skie Przedmieście 50, w punktach sprzedaży w Warszawie: "Dom Książki " , Księgamia Prawno-ekonomiczna, ul. ' Nowy '

Swiat 1, kiosk ,;Domu , Książki", w gma'chu sądów , aJ. Gen.Swierczewskiego 127, w kasach Sądów ' Wojew'ódzkich w: BiałymstOkU.

Katowicach, Koszalinie, Łodz i, Opolu, Rzeszowie, ' Wrocławiu j Zielonej Górze ' Qraz ,v i kasach Sądów Powiatowych w Bydgoszczy,

Bytomitt, Cieszynie,' Częstochowie, Gdańsku; Gdyni, 'Gliw,icach, Gnieźnie, JelenJej Górze, Kaliszu, -Kielcach, Krakowie, Lublinie, Nowym Sączu, Obztynie~ Ostrowie Wlkp., Pozna,niu, , Przemyśl\). Raciboriu, Radomiu. Szczecilliie, , Tarnowie, Toruniu ' i, ZamOŚciu.

' Redak~ja: Urząd Rądy Ministrów -Biuro Prawne,' Warszawa,

al. Ujazdowskie

1/3

•

.dm.inlslracja: ' Administrac~ Wydawnictw ,Urzędu Rady Miniliti'ów, Warszawa, ul. Krakowskie ' PrzedmieŚcie

Tłoczono, z polecenli!- prezesa :,Rady , ~istrów w Oruka~niAkc;den~owel w Warsząwie.ul. Tamka 3_

50. ,

',CeaG 2.40 Si

,