Zarządzenie Ministra Finansów z dnia 16 lipca 1957 r. w sprawie zasad i trybu wydawania przez Narodowy Bank Polski środków pieniężnych na fundusz płac państwowym przedsiębiorstwom handlowym nadzorowanym przez Ministerstwo Handlu Wewnętrznego i spółdzielniom zrzeszonym w Związku Spółdzielni Spożywców.
Table of Provisions (7)
Statutory Text (7 Articles)
§ 4. W razie gdy plan produkcji został wykonany w 1000/0
lub w wysokości niższej, środki pieniężne na fundusz pła,c,
o którym mowa w § 1 lit. c), nie mogą w przedsiębiorstwach
przemysłowych za kolejne miesiące kwartału - przekraczać planowanego funduszu płac, objętego § 1 lit. c), skorygowan _go o procent wykonania, planu produkcji globalnej
w cenach porównywalnych .. liczonej narastająco od początku
"
Poz. 390 l 391
zacją wykonywaną w trybie uchwały nr 182 Rady Ministrów'
z dnia 11 kwietnia , 1956 r. w ' sprawie zasad realizowania i finansowania niektórych drobnych inwestycji w zakresie mechanizacji i racjonalizacji (Monitor Polski Nr 35, poz. 417)
dokonywane są poza skorygowanym funduszem płac, wymienionym w § 1 lit. c); wypłaty te nie obciążają oszczędności
funduszu płac.
§ 9. W odniesieniu do przekroczeń powstały.ch z tytułu'
wypłaty premii praGownikom umysłowym za miesiąc poprze-:'
,.:}
dzający wejście w życie w przedsiębiorstwie przem)"słlrwynl
systemu wynagradzania pracowników umysłowych zgcdnie -;
z uchwałą nr 113 Rady Ministrów.z dnia 25 marca 1957 r.
w sprawie wynagradzania pracowników umysłowych w
'
przedsiębiorstwach przemysłowych nadzorowanych przez Mi~
k.wartału.
nistra Przemysłu Ciężkiego, a objętych układem zbiorowym'\
.§ 5. 1. Jeśli plan produkcji wykonany został w wysokopracy dla przemysłu metalowego :- nie stosuje się s~nkcji \~~,
sci przewyższającej 100%, środki 'pieniężne na fundusz płac,
o którym mowa w ,: § 1 lit. c), nie mogą przekraczać Zd ko- , przewidziartych w §§ 2 i 3 uchwały nr 28 Rady Ministrów' ,"""
z dnia 18 stycznia 1957 r. vi sprawie zasad i trybu wydawalejne miesiące kwartału w obrachunku narastającym od ponia przez banki państwowym przedsiębiorstwom środków pie-,: ,-_~
czątku kwartału kwoty planowanego funduszu płac, obj~tego
- "~
§ 1 lit. c), skorygowanej o 0,60f0 za ka~dy 10f0 przekroczenia, niężnych na fundusz płac (Monitor Polski Nr 8, poz. 57).
planu produkcji gl~balnej w cenach porównywalnych.
§ 10. Srodki pieniężne na wypłatę premii, o której mowa,
w §§ 5, 6, 7 i 8 uchwały nr 113 Rady Ministrów Z dliia
"
2. , Wskaźnik, o którym mowa w ust. 1, może być 'łI uza~
25
marca
1957
r.
w
sprawie
wynagradzania
pracowllik.óW
"',i"
sadnionych przypadkach podwyższony przez dyrektora cenumysłowych w przedsiębiorstwach prZemysłowych nadzoro-,
tralnego zarządu do 0,80f0.
•
wanych przez Ministra Przemysłu Ciężkiegó, a objętych l,kła- ';. ?kj
§ 6. Przekroczenie granicy funduszu płac, o której mowa
dem zbiorowym pracy dla przemy.słu metalowego, wyp'ła('ane · __t:,~
VI ,§§ 4 i 5, może być pokryte oszczędnościami uzyskanymi
będą z funduszu płac, o którym mowa w § . 1 iit. c) zarzą-: -'.. ;~
W poprzednich kwartałach w ramach roku kalendarzowego.
dzenia.
'.. ł
§ 7. W razie przekroczenia funduszu płac poza granice,
§ 11. Przepisy § 1 ust. 2, 3 i 4 oraz §§ 2, 6, 7, 8, 9 , _,
o których mowa w §§ 4 i S, i braku oszczędności wypłata
ust. l, 3 i 4, oraz §§ lO, 11 uchwały nr 28 Rady Ministr-ó'f -',funduszu premiowego ulega zawiesz:eniu do czasu wygospoz dnia 18 stycznia 1957 r. w sprawie zasad i trybu wy.:li:: wa- , ' i darowania kwoty przekroczenia funduszu płac do końca nania przez banki państ\vowym przedsiębiorstwom środków -.~
stępnego kwartału (nie później jednak niż do końca roku kapieniężnych na . fundusz płac (Monitor Polski Nr 8, poz, 57}
lendfl.rzowego) - o kwotę nie wyższą niż kwota przekromają odpowie'd nie zastosowanie do funduszu płac, o którym ','-,~
czenia.
mowa. w § 1 lit. c).
§ 12. Zarządzenie wchodzi w ży.cie z dniem ogłoszenia.
§ 8. Wypłaty premii oszczędnościowych oraz wypłaty
Minister Finansów: w z. J, Kole
wynagrodzeń za pracę związaną' z , mechanizacją i racjonaIi-
}l
\,
". ,.
..
391 , '
ZARZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW
z dnia 16 lipca 1957 r.
W sprawie zasad ł trybu wydawania przez Narodowy Bank Polski środków pIeniężnych na fundusz płac państwowym
przedsiębiorstwom handlowym nadzorowanym przez Ministerstwo Handlu Wewnętrznego i spółdzielniom zrzeszonym
w Związku Spółdzielni Spożywców.
Na podstawie _§ 12 ust. 1 i 2 uchwały nr 28 Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 1957 r. w sprawie zasad i trybu '
wydawania ' przez banki państwowym przedsiębior&twom
środków pieniężnych na fundusz płac (Monitor Polski Nr 8,
poz', 57) zarządza się, co następuje
'
§ 1. W państwowych przedsiębiorstwach handlowych
nadzorowanych przez Ministerstwo Handlu We.yvnętrznego
oraz w spółdzielniach zrzeszop.ych w Związku Spółrlziel.ll
Spożywców, zwanych w dalszym ciągu zarządzenitl "przedsiębiorstwami handlowymi i spółdzielniami spożywców", środ
ki pieniężne na osobowy fundusz płac i prowizje nie mogą
przekraczać
a) dla pracowników administracyjno-biurowych przedsię
biorstw otrzymujących wynagrodzenia stałe i ryczałty
. oraz premie z funduszu premiowego - sumy plallowanego miesięcznego osobowego funduszu płac,
b) dla pozostałych pracowników otrzymujących wyllagro,dzenia stałe i ryczałty oraz premiowanych z funduszu
~.~
premiowego ~ sumy planowanego miesięcznego oso- - ,
bowego funduszu płac,
c) dla pracowników wynagradzanych systemem prowizYJ- ,
n'y m i akordowym - sumy planowanego , miesięrzne- 'ł "_
go osobowego. funduszu płac, skorygowanego o procent wykonania planu obrotu towarowego (usług), .
,-,~
d) dla ajentów handlu drobnodetalicznego lub sprz<:!oaźy ;.~:.~
pozazakładowej sumy miesięcznego pJ.anu prowizji, skorygowanego o procent wykonania planu
obrotów handlu drobnodetalicznego lub sprzedaży po- ~ "
zazakładowej.
'
:;?
,
~
W przedsiębiorstwach handlowych i spółdzielniach , _spożywców środki pieniężne na bezosobowy , fundusz ~ł:tc nie
mogą przekraczać rocznego pla-llU bezosobowego fundus~u płac. '.-"A
Wyjątek od tej zasady mogą stanowić wypłaty wynikł'jące
z realizacj~ § 4 pkt 6 zarządzenia Ministra HaRdlu Wewnętrz
nego z dnia 4 maja 1957 r. w sprawie rozszerzenia upraw- : vj
men państwowych przedsiębiorstw handlu wewnętrznego
(Monitor Polski, Nr 39, poz. 253) - w odniesieniu do przedsię§ 2.
f- '.
'.
~'lJłitor
Polski NJ" 63
-
biG-li.Stw ;, pa,ństwowych ora·:1;. realiza€}L ucItwały Zarządc Zwią
tku Spółdzielni Spożywców ..SPQłel'lll" z dnia 11, nnaja ~ 967 r.
(komunikat spęcjalny nr 3 z dnia 20 ma}a ' 1957 r.) - w odI •• niesieniu' do spółdzielni spożywców.
>
§ 3. 1. Srodki pieniężne zapotrzebowane przez pl7edsiębiorstwa handlowe i spółdzielnie spożywcó~ na fundusz płac
. '. po~yżej granic określonych w § 1 lit. b), c) i d) sta:~JOW'ią
,'przekroczenie funduszu płac.
2. Jeżeli granica kwotowa, do której mogą być pot.ie.rane środki pieniężne na fundusz płac (§ 1), jest wyższa od
~ sumy' środków faktycznie
zapotrzebowanych..
'ił'" W
., Vi . przedsiębiorstwie handlowym. lub w spółdzielni spcżyw· ców oS2czędność funduszu ~łac.
.
§ 4. . 1. Jeżeli kwota' przekroczenia
funduszu płac (§ 3
__ ust. l' ) nie Blreści s·ję w oszczędnościacb poprzedn:icl'l, m' !się· c,!:.' roku kalendarzowego. prz.edsiębiorstwa handlowe (__Fóldżlelnie spożywców) po-winny kwotę przekm:czenia w go!:podaF~wać' do końca następnego kwartału (nie później. jednak. ,~nliż do k~ńca raka kalendarzowego).
2. Do czasu. wygospodarowania kwoty przekrdc7enl'a
· funduszu plac (§ 3 I!lSt. 1), nie dłużej, jednak . niż do kCińca
rOk1lll kalendarzowego, przedsię-IDiorstwo handlowe lub spół
ożielnia spożywców będzie opłacać odsetki karne od kwoty
przekroczenia, w wysokości ISO/o w !!tosunku rocznym.
3. Przedsiębiorstwo handlowe lub spółdzielnia spożywców
pQwinny zawiadomić na piśmie oddział banku i jedno~tkę
nadrzędną o środkach przedsięwziętych w celuwygo~poda
rowania kwoty przekroczenia funduszu płac (§ 3 ust. 1) nie
;; :inajdującego pokrycia w oszczędnościach.
§ 5. 1. W razie przekroczenia funduszu plac;: (§. 3 ust. lJ
przez przedsiębiorstwo handlowe lub spółdzielnię spoży~ców,
nie znajdującego pokrycia w oszczędnościach PopIz€llnkh
miesięcy danego roku kal.endarzowego
. :.:::. jednostka nadrzędna zbada przyczyny przekroczenia
funduszu płac i wyda odpowiednie zarządzente oraz
wstrzyma prz:y.znanie premi>i dyl'ekc~i (iczłonkołu Zllrządu spółdzielni) i głównemu ks.i:ęgowemw. pli1.er"i-ę
biorstwa (spółdzielni).
- zawiesza się wypfatę funduszu' premiowego pr~cwni
ków .a dministracyjno'- Ibiurowych w wysokośd okwśfo
nej w ust. 2.
2. W ' przedsię.biorstwach handlowych I spjłdzieln1ach
l spożywców, o których mowa w ust. l, wypłatę funduszu premiowego pracownikó-w admiDistracyjfil0-:-b:iurowycb zd,*,iesza
się do wysokości kwoty przekroczenia funduszu ' płac. Jeżeli
, kwota przekroczenia funduszu płac przewyższa kwotę zaplanowanego funduszu premiowegQ\ wypłatę tego ~l.łlldus.u zawiesza się w pełnej wysokości.
handlowe lub spółdzielnia spowygospodaruje kwotę przekroczenia funduszu płac
w ' okresie ustalonym w § 4 ust. 1, premie nie przyznane oraz
których wypłatt: zawieszono zgodnie z ust. 1 i 2 podl.e~aić\
wypła.c,ie; wypła.ta następuje na podstawie decyzii j.ed:iostki
3.
Jeżeli przedsiębiorstwo
żywców
nadrzędnej.
4. Jeżeli przedsiębiorst~o handlowe lub spółdzielnia spożywców
~'"
płac
we wyg06podcuuje
kwoty praekroczeni-a
hJl?'luUSZU
w olu:esie ustalc,mym VI §I 4. ust., 1" Ij)'li€,m ie ue przv:or.ane
oraz kUJTydl wyp;ł.atę ZilWi!eS7'O!'IOo 7:g6dnie z 1!lSt.
. mogą być w,ypłacone.
.
. §, 6;
t i 2 nfa-
Je'Żełi' przedsi'ęłri'oT:stwC7 ITarrałowe hrłr S'p'Ótmi'dnTlł
spożywców
na podstawie bHiłIlSl1' i innych d~klTrrrent6w t:rdowodni wobec oddziału banku i jedncstki riadrz~d'n'ej, że przekroczenie funduszu płac (§ 3 ust. 1) było ekonomiczn'e uZ'a;0, aadnione,' powodując w szczególności zmnreJszenie i"nnych
kosztów albo zwioększen.ie zysku, lub że powstało wskutek
<
•
.'łć..
-.
Poz. 391
559- wypł.aty
premU oszczędtI.0Ścrowych. nie stosuje
przewidzian,ychw §§- . 4 i 5.
się
~ .
,r
rygorów
§ 7. Odsetki karne od sumy przekrotzenia funduszu pł'ac
(§ 3 ust. 1) zostaną przedsiębiorstwu handlowemu lub spół
d.zielni spożywców zwrócone, jeżeli przedsiębiorstwo (spół
dzielnia) wygospodaruje kwotę przekroczenia w okresie ustalonym w § 4. W razie niewygospodarowania przez przedsię
biorstwo (spółdzielnię) kwoty przekroczenia funduszu płac,
zapłacone odsetki ka'r ne zostaną - po oluesie przewidzf;mym
do wygospodarowania kwoty przekroczenia funduszu płac p.rzekazane do budżetu Państwa od przedsiębiorstw państwo
wych, a na fundusz wyrównawczy od spółdzielni.
§ 8. 1. Przedsiębiorstwa handlowe oraz spółdzielnie spożywców skł-adają
we wł'aściwych oddziałach Narodowego Banku Polskiego
a) roczne- plany obrotów oraz' osobowego' funduszu płac
(.z wyodrębnieniem funduszu płac pra,::owników acimfnistracyjno-biurowych i icn funduszu premiowego)
i prowizji z podziałem na kwartały, "',
b} kwa-rtalno-miesięczne plany obrotu i kwartalno-mie. sięczne plaRy osobowego f1.J.nduszu płac i prowizji,
c) roczne plany beŻosobojV,eg.o fundusz1:l płac,
d) spra,wozdania z wykonania pl'anu f1l1ncmsZl1 plac.
handlowe i spółdzielnie spożyw~ów
w oddziarach banku plany tnmruszu
płac i sprawozdania z ich wykonania w układzie dostosowanY!D do potrzeb bankowej kontroli funduszu płac.
3. W razie gdy ustalony przez przedsiębiorstwo handlowe lub spółdzielnię spożywców plan obrotu i fundusz~ płac
budzi zasadnicze zastrzeżenia, oddział banku może zgłosić
JIlraedsię.biOtstwu swoje uwagi; Jeżeli przedsiębiorstwo (spół
dzielnia) nie uwzględni zastrzeżeń i uwag oddziału banku, od~
dział biurku mo·z e' zażądać ustosunk.owania· się dlj) oich puez
2.
Przedsiębiorstwa
obowiązane są składać
jednostkę nadrzędną.
§ 9. W razie przekroczenia. funduszu płac w skill; cen·
tralnego zarządu (iune} j;ednoatki nadrzędnej)" wojewódzkiego
zarządu himdlu oraz. ministerstwa maj.ą zastośowanie przepisy § 9 uchwały nr 28 Rady Ministrów z dnia Hl stycznia
1957 r. w sprawie zasad i trybu wydawania przez banki pań
stwowym przedsję'bforstwom środków preniężn-ych 11~ fuadusz płac (Monitor Polski Nr 8, poz. 57}.
§ 10. 1. Jeżeli przed~biorstwo handlo;'e lub sp6IdzieI- '
nia spożywców wykazuje systematyczne przekroczenia funduszu płac (§ ;} ust. 1) łub gdy przedsiębiorstwo fspółdzte!nia,
posiada poważne zobowiązilIlia; a tytułu ni'ewy~svodaTowa
nia oszczędności na pokrycie ty€h przekroczeń. jedn~tlr.a
nadrzędna z własnej inicjatywy lub na wniosek oddl.iału
banku powinna przeprowadzić szczegółowe badania gospodarki funduszem płac w przedsiębiorstwie (spółdzielni) i pl7.edsięwziąć środki zmierzające do prawidłowego ukształtowania
tej gospodarki. , .
2. W razie s.twierdzenia świadomego łamania dyscypliny
plac; Jednostka ~r:zę.dml pfll.wi:n.na w stosunku. 00 os\)b wfnaye:h w-Y'€~ą'9»ąt k.Ol}.sekwe~j.e ~~we,. a. \Al "uie. !..twi.eJ;dzen,ba przestępstwa - przek,a;-zat spl.awę Gl'Fg:anom, ;w-wtAanym cfo ich ścfga·rri'a.
§ H. l. Namdowy Bank Po'~ski ma prawo spra,,,,,~liZ"'lllia
prawidłowości f rzetełności
p'rz'edstawianych .prze:a pv.,.e~ę
biorstwa handlowe i spóldziefuie spożywców d'olhrm€'utów,
ja,1ł również. badania. gospotialki
funduszem płac przedsię
b.iJOutw ~.sł?ółd:zielIl.i.).
2. Jednostki nadrzędne obowiązane są usfosunkow JĆ się
do uwag i propozycji Narodowego Hanku Polskiego w ciągu
4 tygodni •
•
~,.t:'j
. -.::l~
--">il
Poz. 391, 392 i 3g-~ ::~~:,,1~
560
Monitor Polski Nr 63
~"rr~
§ 12. Na ,wniosek Ministra Handlu Wewnętrznego Prezes
Narodowego Ba~ku Polskiego może ustalić wyjątki ' od zasad okrAlonych zarządzeniem.
§ 13. Zarządzenie wchodzi w żyde z dniem O'głosz~ni'a ,< ~
z mocą od dnia l lipca 1957 r.
Minister Finansów: w z. J. Tr,e ndota
,
,,0
, :i~~
•
.~-
392
',-
ZARZĄDZENIE
."
,.
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 24 lipca 1957 r.
w sprawie wyodrębnienia środków funduszu
zakładowego.
duszu zakładowego i tylko z tego rachunku mogą być doNa podstawie § 24 ust. 4 uchwały nr 527 Prezydium Rzą
du z dnia 2 lipca 1955 r. w sprawie zasad rozliczeń za dosta- -konywane wypłaty ze środków funduszu zakładowego.
wy, usługi i roboty (Monitor Polski z 1955 r. Nr 66, poz. 861
§ 2. W razie braku środków na rachunku rozliczeniowym
i z 1957 r. Nr 28, poz. 187) oraz w związku z § 8 uchwały
przelewy na rachunek funduszu zakładowego dokonywane bę
nr 248 Rady Ministrów z dnia 17 lipca 1957 r. w sprawie
dą w kolejności przewidziane) w § 24 ust. 1 lit. aj uchwały
prawidłowego dokonywania odpisów na fundusz zakładowy - nr 527 Prezydium Rządu z dnia 2 lipca 1955 r. w sprawie
zarządza się, co następuje
zasad rozliczeń za dostawy, usługi {roboty (Monitor Polski
z 1955 r. Nr 66, poz. 861 i z 1957 r. Nr 28, poz. 187).
§ L Przedsięeiorstwa i zakłady działające według zasad
§ 3. Po otwarciu w banku rachunku funduszu zakłado
pełnego (pełnego wewnętrznego) rozrachunku gospodarczego
wego należy na rachunek ten przelać ,z rachunku ,rozliczenia- ,
objęte przepisami o funduszu zakładowym powinny niewego saldo nie wykorzystanych środków tego funduszu.
zwłocznie, otworzyć w banku
finansującym ich działalność
§ 4. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
, podstawową osobny rachunek funduszu zakładowego. Na raMinister Finansów: J ; Trendota
chunku tym powi~lily być gromadzone wszystkie środki fun-
393
ZARZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA
z dnia 11 lipca 1957 r.
w sprawie dopuszczenia ńtektórych środków iarmaceutycznyc h do obrotu w kioskach
Kolportażu "Ruch".
Na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 8 styc:mia
1951 r. o środka,ch farmaceutycznych i odurzających oraz artykułach sanitarnych (DZ. U. Nr l, poz; 4) zarządza się, co
następuje
§ 1.
Dopuszcza
się
do obrotu w kioskach Państwowego
"Ruch" następujące środki far-
Przedsiębiorstwa Kolportażu
maceutyczne
l} Aspirinum tabl. 0,3,
2) Tabulettae antidolorosae (tabletki od bólu głowy).
W
§ 2. Srodki wymienione w § l należy przechowywać
kioskach w sposób zabezpieczający przed promieniami slo-
Państwowego Prze~siębiorstwa
necznymi i wilgocią oraz wprowadzać do obrotlJ' wyłącznie
w opakowaniu wytwórni.
§ 3. Traci moc zarządzenie Ministra Zdrowia z dnł.'
27 czerwca 1955 r. w sprawie dopuszczenia niektórych środ
ków farmaceutycznych do obrotu w kioskach Państwo\"egu
Przedsiębiorstwa Kolportażu "Ruch" (Monitor Polski z 19:'5 r.'
Nr 65, poz. 858 oraz z 1956 r. Nr 44, poz. 530).
§ 4.
1951
Zarządzenie
wchodz'i w
życie
z dniem l
września
r.
"
Minister Zdrowia: w z. A. Pacho
"
-,
,
(,,
'I'
','
~~
..,.~
(~, ,.-
.,
Reklamacje z powodu niedoręczenia poszczególnych numerów wnosić należy do Administracji Wydawnictw Urzędu.Rady Ministrów
(Warszawa, ul. Krakowskie Przedmieście 50) w terrllinie 10 do 15 dni po otrzymaniu następnego kolejnego numeru.
'.'
t, ~
•
;:;:.
- -,
-f-:-
Pojedyncze egzemplarze Monitora Polskiego nabywać można w Administracji Wydawnictw Urzędu Rady Ministrów. Warszawa,
Krakowskie Przedmieście 50, w punktach sprzedaży w Warszawie: "Dom Książki"' " Księgarnia Prawno~ekonomiczna, ul. Nowy Swlat l,
kiosk "Domu Książki" w gmachu , sądów al. Gen, Swierczew;!{ieq:) 127, w kasach Sądóvi Wojewódzkich w: Białymstoku, Katowicach,
- Koszalinie, Łodzi. Opolu, Rzeszowie, Wrocławiu i Zielonej Córze oraz w kasach Sądów Powiatowych w: Bydgoszr.zy. Bytomiu,
Cieszynie, Częstochowie, Gdańsku, Gdyni, Gliwicach, Gnieźnie, Jeleniej Górze, Kaliszu, Kielcach, Krakowie. Lublinie, Nowym
Sączu, Olsztynie, Ostrowie Wlkp., Poznaniu, Przemyślu, Raciborzu, Radomiu, Szczecinie, Tarnowie, Toi'u~liu 1 Zamościu.
.
"-
,_,;
/
~C.!ri
1-
"~
f:;'
Redakcja: Urząd Rady Ministrów - Bi6ro\ Prawne, Warszawa, al Ujazdowskie 1/3.
Administracja: Administracja Wydawnictw Urzędu Rady Ministrów, Warszawa. ul. Krakowskie :'rzedmieście 50.
T/orzono z polerenre Pre'lesa Rady Ministrów w Drukarni Akcydensowej w Warszawie, IJI
Z_m. 1109
~
,
'..-....
"
Tamka 3
Cena 3.20 zł
-1.;
...
~
~:r-
.: :. .~.,
,J
/,
-
:Sslf --- Y '
3. Oszczędn()ści powstałe w _osobowym funduszu płac
pracowników umysłowych nie mogą być przeznaczane na
, zwiększenie funduszu premiowego pracowników umysłowych,
a oszczędnoŚci powstałe w funduszu premiowym pracowIl~,ków
umysłowycą, nie mogą zwiększać osobQwego funduszu ,płac
pracowników umysłowych.