Zarządzenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 7 lipca 1955 r. w sprawie zasad normowania zużycia materiałów w jednostkach gospodarki uspołecznionej.

§ 3.

A -

~.

BC D -

zatwierdzane przez PrzewodniczącegO' PaństwO'wej Komisji Planowania Go.<;,p odarczego,

zatwierdzane przez właściwych mini&trów,

zatwierdzane przez dyrektorów centralnych z arządów i

zatwierdzane przez kierowników przedsiębior-stw lub

zakladów.

2. Normy zużycia grupy A obejmują materiały rozdzielane przez Prezydium Rządu i Pań>stwową Komisję Plci.u owania

Gospodarczego, mające PO'dstawowe znaczenie dla gospodarki

narodowej. Wykaz tych norm ustala Przewodnkzący Państwo­

wej Komisji Planowania Gospodarczego.

.3. Podziału norm nie zaliczonych do grupy A na . grupy .

B, C i D dokonują właściwi ministrowie. Przy podziale należy

uwzględnić znaczenie materiału dla produkcji lub wykonania

innych zadań planowych.

r.

§ 4. 1. Ilekroć mowa jest w zarządzeniu . o mini.s trach, .

. naleźy przez to rozu·m.ieć 'równie~ kierowników urzędów cen·

tralnych oraz Zarząd Ceutral~tl9o Związku . Spółdzielczości .

Pracy i Cen'traIi RO'lniczej Spółdzielni "SamoPO'moc Chłopska '.

2. Ilekroć mowa j~t w zarządzeniu o centralnych zarzą­

dach, należy przez tO' rozumieć również zarządy PTiemy9łu

i inne jednostki równorzędne.

§ 5. 1. Normy zużycia ustala się na okres roku objętego

planem.

2. W przypadku powstania w ciągu roku możliwości obniżenia normy właściwy minister, dyrekto,r centralnego zarządu

lub kierownik zakładu mają obowiązek zarządzić natychmiast

stosowanie obniżO'nej normy bez względu na to, dO' któr.ej grupy norma została zaliczona.

§ 6.

t.

określonymi

Normy należy O'pracowywać zgodnie z zasadami

w instrukcji .stanow i ącej załącznik do zarządze­

nia.

2. Instrukcja stanowiąca załącznik do zarządzenia ma

charakter ramowy; właściwi ministrowie wydadzą instrukcje

szczegółO'we u względnia,i ące potrzeby re~lOrtów Odstępstwo od

zas·ad określoJlych w instrukcji stanowiącej załącznik do zarządzenia wymaga zgody PrzewO'dn iczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego.

§1. Właściwi ministrowie składa]ą Przewodniczącemu

Państwowej Korni,s ii Plan owania Go.spodarczego wnioski o zatwierdzenie norm grupy A w terminie do dnia 31 lipca roku

poprzedzają c ego rok O'bjęty planem.

§ 8. PrO'jekty norm opracowuje przedsiębiorstwo lub Zdkład, a kierownik przedsiębior-s t wa lub za kładu zarządza wstęp­

ne stosowanie tych projek tów do czasu zatwierdzenia nonn

przez up0ważn i one do tego organy.

§ 9. 1. Normy zużyci a s tanowią pod st awę do opracowania projektu planu zaopatrzenia. W razIe ' niezatwierdzenia

normy przed terminem opracowania projektu planu za0pa):rzenia projekt ten należy opracowa ć na porustawie projektu.odpo- I

wiednich norm.

2, ~ W przypadkach określonych w in-stmkcji stanowiącej ;

zal-ącznik do zarządzenia proj ekty planów zaopatrzenia mogą '

być opni.cow.ane u,a pod-srtawie wskaźników zużycia materiałów)

ustalonych zgodn-ie z tą instrukcji(

_M_o_n_i~~~?1~ki_N_

r _6?_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ __

_

1090 _ ____________________--------__----~P~o~Z.~86=5

-

Wldściwi minis trowie podają do wiadom·oś ~ i Prze-

§ 14. Zarząd zeni.e nie ma zastosowania do normowania

Komisji Planowania Gospodarczego · zużycia mat~ri~lów w . budowniC;J wie z wyjątkiem zuży,ci a materiałów w prefabrykacji.

.

zatwierdzone Dormy grupy B dotyczące materiałów rozdzielanych przez Pl'ezydium R z ądu i Pal},st w ową Komisję Piąnowąil t a

§ 15. Tracą moc wszylStkie dotychczasowe instrukcje o

Gospodarczego na dwa tygodnie przed terminem złożenia · normowaniu zużycia, a mianowicie

. proj ektu resortowego planu zaopatrzenia.

1) zdtSady obliczania no.rm zużycia materiałów, zawarte w

§ 11. W ka żdym zakładzie p ra·c y obawiązanym do stosoinstrukcji w sprawie opracowania planu techniczno-prze- o

wania norm zużycia powinien być wprowadzony system rozlirnysłowo-finamsowego na rol9. 1951,

czania materiałów, umożliwia j. ący sprawdzanie bieżącego sto2) instrukcja wprowadz.ona zarządzeniem Przewodniczącego

sowania norm.

Państwowej Komisji Planow ania Gospodarczego z dnia

§ 12. Zatwierdzone normy n ie powinny obejmować strat

1 kwietnia 1953 .J. (Monitor Polski Nr A-33, poz. 421) oraz ni,e uzasadnionych proces~m technologicznym i produkcyjnym.

3) instrukcja wprowadzona zarządzeniem .Przewodniczą ceg o

Pań,stwowej Komisji Planowania Gospodarczego ąT 149

§ 13. Organy uprawnione· do zatwierdzania norm obowią­

z dnia 6 lipca 1954 r.

.

zane są prowadzić rejestrację norm obejmującą dane: ma teriał, jednt>stkę prooukcji lub innego zadania planowego, wy§ 16. Za'rządzenie. wchoozi w życie z dniem ogł~zen ia.

sokość normy, wysokość strat i odpadów uzasadnionych proce\!rem technologicznym i produkcyjnym, wysokość strat i od....

padów nie uzasadnionych tymi procesami, datę zatwierdzenia Przewodniczący ,Państwowej Komisji Planowania

Gospodarczego: E. SZyi

normy oraz ewentualne zmiany.

§ 10.

wodn;c'l.ącego P a !'IS l wowej

; ~

.

..

ZałąC7.nik do zarządzenia PrzewodnicząC<!QO Państwowej Komisji Plano-

wania Gospodarczego z dnia 7 'lipca

1955 r. (poz. 865) .

-

INSTRUKCJA O NORMOWANIU ZU!YCIA MATERIAł·ÓW

l.

Podstawowe pojęcia z zakresu normowania zużycia

materiałów.

1; 1. Normowanie zużycia materia"lów polega na ustaleniu planowych zadań w zakresie włć1.śdwego i oszc~ędnego zutycia materiałów na jednostkę ·produkcji lub na jednostkę innych zadań planowych wykonywanych w okreśronych warunkach.

. L 2. Norma zużycia ok reśl a górną granicę wydatkowania materiału potrzebnego do wykonania jednostki dobrej produkcji (wyrobu, produktu), wytworzenia jedno,s tki energii lub

wykonania jednostki pI,acy w określonych warunkach produkcyjnych, np. ilość surowca tartacznego na m 3 tarcicy, wę­

gla kamiennego na I kWh energii elektrycznej itd.

1. 3. Normy nie mają charakteru stałego , lecz zmieniają

się wraz z systemem u:;prawnień warunków zużycia. Normowanie zużycia materiałów prowadzi do ekonomi·c znego ich zużywania w produkcji.

I . 4. Przy opracowywaniu norm zużycia należy stosować eię do założeń nonn przedmiotowych na materiały, wyroby i procesy te'c hnologiczne oraz inne warunki zużycia.

1. 5. Jeśli nie ma norm przedmiot-owych, do czasu ich

opracowania należy ojirzeć się przy obliczaniu norm zużycia

na ust alonych i zatwierdzonych do stosowania warunkach technicz.nych, instrukcjach, kartach technologicznych itp., z tym

jdnak że dokumenty Zd!stępcze powinny określać w spo-sób

..Iost atecznie dokładny i jednoznaczny elemen~y potrz eblle do

ustalenia normy zużycia.

1. 6. Normę zużycia charakteryzują, jak wynika z definicji (pkt 1. 1.). trzy podstawowe elementy

a)

materiał,

b) cel zużycia,

ć) warunki ~użycia.

2.

2.

1.

w rozumieniu niniej-szej instmk';ji jest

fizyczne (ma teria) w stanie stałym , ciekł y m lub

(również energia pod wszelką postacią). zużywane

' ~ ażde ciało

~dZOWym

Materiałem

Materiał.

do wykonania pracy w różnych procesach produkcji materialnej . · Materiał występujący w normie zużycia powinien być

dokładnie i jednoz.nacznie okre ś lony.

2. 2. Ilość materiału, 9kreślona w normie zużycia, jest

· to całkowita, pełna ilość materiału, która powinna być . do,s tarc·z ona do miejsca zużycia (wydana z magazynu fabrycznego) na wykona.nie dobrej (udanej) produkcji lub wykonanie

innej określonej pracy. Przez miejsce zużycia rozumie 6ię wydział produkcyjny, stanowisko · pracy itp.

Ilość materiału w

normie określić należy jedno-stkami miary (ciężaru, długości,

powierzchni lub objętości) z.atwierdwnymi do stos-owania w

gOl.3podarce narodowej;

.

2. 3: Nomenklatura materiałów powinna · ściśle odpo-wiadać nomenklaturze stosoowanej w planowaniu (rozdzielnictwieł , Jeżeli nomenklatUTa dla celów planowania (rozdzielnictwa) jest inna niż stosowana w indeksie materiałowym lub

kartotece zakładu , należy podać w normie obydwa brzmienia.

.

3.

Cel zużycia.

3. 1. Cel zużycia materiału, określony w normie, jest

produktem pracy ·wykonanej w określonym procesie prooukcjl

materialnej i nazywa ,się w normie odniesieniem.

3. 2. Odniesieniem może być

1) wyrób jednoczęściowy (np. koło zębate) lub wieloczęścio­

~y (np. traktor),

2) ciało fizyczne o nieokreślonym kształcie . i wymiarach,

a więc ciała stałe w stanie sypkim (np . mąka), ciecze (np.

nafta) i gazy (np. tlen).

3) energia elektryczna, mechaniczna, cieplna itp.,

4) praca robotnika, maszyny, agregatu itp.

3. 3. W zależności 00 postaci produktu pracy i sposobu

jego rozliczania jednostką odniesienia może być

1) aj sztuka lub ciężar sztuki wyrobu jednoczęściowegt>

ok ~ eślonego szczegółowo (np. śruba łączna M20 z głów­

ką sześciokątną . o długości 80 mm, kilogram mydła do

prania o zawartości 54()/o kwasQw tłuszczowych itp .),

b) sztuka lu.b ciężar netto sztuki wyroLu złożonego określonego su:zegółowo (np. parowóz określonego typu),

"

I

c) komplet (asortyment) wyrobów jednoczęściowych (np.

komplet wierteł spiralnych).

.

d) ' grupa (asortyment) wyrobów złożonych (np. silniki

elektryczne jednego typu o różnej mocy).

2) 1ednostka ciężaru lub objętości ciała fizycznego o llieokre,' f> "', n'sio'Dym kształcie i wymiarach, np. tonna mąki, tonna nafty,

1 mI tlenu pod ciśnieniem l at przy ISO C,

3) jednostka miary energii elektrycznej, mechanicznej lub

cieplnej, np. l kWh energii elektrycznej, 1 KM,

4) jedno'stka miary pracy robo,tnika, maszyny, agrega tu itp.

(np. roboczogodzina, maszynogodzina, przebieg lok'J motywy w 1000 tonnoi brutto/kilometra<:h itp.) . t

4: Warunki zużycla.

.t. t. Norma zu±ycla zależna jest od warunk6w zuży~ia.

~ warunkach zużycia w produkcji przemysłowej

procesy technologiczne i produkcyjne.

1) Procesem technologicznym nazywa się cykl zabiegów, którym trzeba poddać materia~, aby nadać mu pożądane (zamierzone) cechy użytkowe.

2) Procesem produkcyjnym nazywa się spo,sób przeprowadzania procesu technologicznego w zależności od rodzaju

oraz stanu maszyn i urządzeń, eprawności organizacji

produkcji oraz opanowania procesu technologkznego.

4.

2.

decydują

,,'

Na warunki zużycia zwła.szcza w produkcji nieprzemysłowej, poza czynnikami wymienionymi w pkt 4. 2, mogą mieć , również wpływ inne

geograficzne, atmo,s feryczne

i lclirnatyczne, j~k np. w transporcie - stan dróg, WZ!lie,sie~ia,

w rolnictwie '- Io<l'laj gleby, pora roku itp.

4.

3.

5.

5.

1.

Metody opracowania norm zużycia.

: ,.

Rozróżnia się dwie metody opracowania norm zu-

życia: techniczną i statysLyczną. Wybór metody zależny jest od

\

Poz. 865;

3) Sposób doświadczalno-produkcyjny polega na określeniu

potrzebnej ilości materidłu na jednQStkę odniesienia w,

"

rzeczywis tych, typowych dla danego zakładu warunkach

produkcyjnych. Chwilowych braków i lłS~erek natury tech';'

n icznej lub organizacyjnej nie uwzględnia 6ię. Sposób ten'

w za,s adzie jest .st.osowany. do sprawdzenia w rzeczywistycłi

warunkach produkcyjnych norm zużycia ' obli:::zonyc~

uprzednio jednym z dwu pozostałych sposobów (analitycz,"

no-obliczeniowym lub doświadczalno-laboratoryjnym). Be.z~

pośrednio do obliczenia

normy sposób doświaJsża.1nO'

produkcyjny jest 6tooowany tylko wówczas, jeśli w za_

kładzie produkcyjnym występują specyficzne warunki

techniczne lub organizacyjne, w których dopiero! doświad~

czenia dają właściwy pogląd na zużycie materiałów w pro.,

~ukcji.

'

I

5. 3. Metoda statystyczna polega na analizie i ocenie pra-,

widłowości wszyslkich elementów normy zużyci a, ustaleniu

ilości materi ału w p,o::lukci.e gotowym, statystycznym określeniu

c ałkowitej wysokości technicznie uzasadnionych strat i odpa-\

dów w poszczególnych operacjach i określeniu ilości m<1terialu

potrzebnego 00 wykonania jednostki odniesienia. Normę zużycia opracowuje >s ię me t odą !Statystyczną podobnie jak metodą

techniczną z tą różnicą, że dane do obliczenia normy statystycznej otrzymuje się na podstawie dokładnej obserwacji i rejestra-,J

cji zużycia w do,s tatecznie długim okresie czasu przy zachowa'l'

niu właściwych warunków zużycia. przy stosowaniu metody st&(

ty~tycznej nie analizuje się jakOŚCi procesów te'c hnologicznycb

ograniczając badania do prawidłowości- w zużyciu materiałów.

5. , 4. Jednoczesne zastosowanie w danej 'nonnie dwóch

metod - technicznej i statystycznej - jest dopuszczalne (nor~

ma techniczno-sl'atystycżna}.

S. S. Normę zużycia materiału, który nie występuje W

produkcie gotowym bądż oznaczenie jego zawartości w pro-,

dukcie gotowym jest skomplikowane, oblicza się jako całko­

wite zużycie na jednostkE: produkcji w najmniej.szej ilości, zapewniającej prawidłowe przeprowadzenie procesu produkcyj~

nego i odpowiednią jakość produktu gotowego.

warunków zużycia, przy czym w każdej metodzie należy badać wszystkie elementy normy w miejscach po-wstawania !trat

6. Straty l odpady produkcyjne.

i odpadów. Zaleca 5'ię opracowmie norm, tam gdzie to jest

6. 1. Przy normowaniu zużycia rozpatruje ~ię straty

możliwe, metodą techniczną, gdyż norma opracowana. tą mei odpady produkcyjne, ,przez które rozumie się straty i odpady

todą jest najbardziej śdsła.

5. 2. Metoda techniczna polega na technicznej analizie , powstające w zakładzie w okresie pomiędzy pobraniem materiału z magazynu zaopatrzenia a oddaniem produktu g(;to,

i ocenie prawidłowości wlSzy;stkich elementów nOJmy zużycia,

ustaleniu ' ilości materiału w produkcie gotowym, określeniu wego do magazynu zbytu bądż do czasu wykonania założo­

nych zadań, na których wykonanie materiał jest przeznaczony.

wysokośCi technicznie i techn()logicznie uza.sadnionych 5trat

Strat i odpadów w transporcie i przechowaniu nie rozp'ltruje

i odpadów w poszczególnych operacjach i określeniu Ilości

się w normie zużycia.

materiału potrzebnego do wykonania Jednostki odniesienia.

6. 2. Straty produkcyjne sI', to zaniki materiałów bądź

Metoda techniczna obejmuje 3 sposoby opracowania normy

pozost ałości materiałów, których jednak nie można zużytko- ,

1) analityczno-obliczeniowy, 2) doświadczalno-laboratoryjny

wać w danych warunkach produkcyjnych.

i ~i p,oświadczalno-produkcyjny.

6. 3. Odpady produkcyjne są to pozostałości materia~

1) Sposób analityczno-obliczeniowy polega na teoretycznym

ł6w, dające się zużyć w zakładzie, w klórym powstał ,}dpad,

obliczeniu potrzebnej ilości materiału na jednostkę odnie, sienia na podstawie rysunków, wzorów, recept itp, 'przy , bądż w innym zakładzie jako przemysłowe surowce wtórne. '

uwzględnieniu

określonych

warunków produkcyjnych.

6. 4. Straty i odpady produkcyjne uzasadnione warunNormy obliczone tym sposobem sprawdza się w rze czy- kami zużycia wHcza się do norm zużycia (straty i odp.ady norwi6tych warunkat h produkcyjnych danego zakładu, aby mowane). natDmiast strat i odpadów produkcyjnych nie uzauniknąć omyłek mogących powstać w obl~czeniu.

, sadnionych warunkami zużycia nie wlicza s'ię do norm zużycia

(straty i odpady nie normowane). W szczególności nie wlicza

2) Sposób doświadczalno-laboratoTyjny polega na określeniu

w warunkach lahoratoryjnych potrzebnej ilości materiału się do norm zużyci a materiałów wydatkowanych na nie 'ldaną

lub zn j,szczoną produkcję (braki produkcyjne). o ile nie jest

na jednos t kę odniesienia bądż na doświadczalnym określeniu wielkości -strat i odp1l;dów

przy danym' materiale ona wyraźnie uzasadniona technicznymi warunkami produkcji.

i danej jednos'tce odniesienia. Przy stosowaniu 6posobu

6. S. Nie wlicza się do norm zużycia rów~ież odpadów, '

doświadczaJpo-laboratoryjnego należy stworzyć warunki

które zużywane są powro tnie w tej samej produkcji (zawroty ;

doświadcze.ń

najbardziej zbliżone do istniejących w daprodukcyjne). jak ścinki w fabryce papieru, stłuczka powsta-;

nym zakl51dzie warunków produkc):'jnych. Normy oblicza'n e jąca z produkcji w hucie .szkła itp. W tym przypadku wlicza ;

tym sposobem sprawdza -się ' w rzeczywistych warunkach .się do norm tylko ewentualne dodatkowe straty wynikającą !

produkcyjnych danego zakładu. .

'L powtórnego zużycia danego odpadu.,

~

1092 -=

6. 6. Odpady, zużywane Jako materiał - wyjściowy na

inną 'pTodukcję niż ta, w której powstały, wlicza się do norm

zużycia w odrębnych pozycjach, któ!ych nie uwzględnia się

Jednak w potrzebach materiałowych danego zakładu.

6.

7.

Do strat i odpadów normowanych zalicza się straty

l odpady produkcyjne, pOW5tałe z powodu wadliwości otrzymanego materiału w wysokości przewidzianej !lormą przedmiotow~ dla danego materiału lub innymi warunkami technicz-_

nymi.

6. ·S. Potrzeby materiałowe należy obliczać na podstawienorm zużycia, uwzględniających straty i odpady normowane zgodnie z pkt 6. 1--6.7. O ile jednak straty i odpady nie

nonnowane powstają w wysokości i w warunkach uza-sdclniających w związku z tym dodatkowe zapotrzebowanie materiału,

należy je wykazać w planach zaopatrzen ia w oddzielnej pozycji, dotyczącej danego materiału . Nie zależnie od tego w odnośnych normach zużycia danego materiału należy podać informacyjnie procentową wysokość nie normowanych_strat i odpadów pow5tających z winy dost awców i oddzielnie - z winy

zakładów _zużywających, nie' łącząc jednak tych strat i odpadów z zużyciem jednostkowym - według normy zużycia.

7.

Qdmiany n-o rm zulycia.

7. 1. Wszystkie występujące w różnych odmianach normy zużycia materi<lłów dzielą się, zale żni e od metody zastooowanej do ich obliczania, na dwie grupy: 1) normy techni-czne

i 2) normy staty~tyczne. Techniczne normy zużycia są to no'rmy

obliczone metodą techniczną, stat)'iSt-yczne nmmy zużycia obliczone metodą .statystyczną (patrz wyżej~ 5 - Metody

opracowania norOl zużycia).

'

1. 2. Wszystkie występujące w różnych odmianach normy zużycia materiałów zarówno techniczl)e Jak 1 statyb1yczne,

zależnie od zakresu obejmowanych zjawis-k, dzielą się na dwie

grupy: 1) indywidualne normy zużycia i 2) grupowe normy zutycia.

~ ł) Indywidualna norma zużycia określa ilość materiału po, trzebnego jednostce organizacyjnej, w której wykonywana jest produkcja lub praca (np. w zakładzie), do wykonania jednostki dobrej produkcji, jednostki pracy lub wytworzenia jednostki energii.

r,2) Grupowa norma _zużycia określa ilość materiału, potrzebnego dla kilku j.ednoS'Łek organizacyj pych, wykonują-cych

taką samą produkcję lub pracę przy ~użyciu jednostkowym, określonym normą indywidualną.

7. 3. Indywidualna norma zużycia jest zasadniczym, podstawowym elementem w systemie norm zużycia. Posiada ona

charakter dyrektywny dla bezpo ś rednich wykonawców i w powiązaniu z planem produkcji tworzy źródłowy materiał do

planowania zaopatrzenia, a w powiązaniu zdanymi o wykonaniu planu produkcji - materiał do kontroli zużycia.

-

Indywidualne nonny zużycia techniczne lub stałystyczne mogą występować w następujących -odmianach

l) norma szczegółowa (detaliczna), 2) norma zbiorcza, 3) norma

uzysku, 4) 'norma wsadowa, 5) norma wydajności, 6) współ­

czynnik użytecznego wykorzystania materiału.

1.

4.

t>oz. 865

ściennym karpiny itd.) w określonych warunkach

pro.,

dukcji.

4) Norma wsadowa (w-s adu) określa zespół kilku składników,

będących przedmiotem normy, potrzebnych do wykoTI'lnia

jednostki gotowego wyrobu (wsad hutniczy na wyprodukowanie jednej tonnx surówki, w5ad surowCÓw na jedną- -~

tónnę określonej mieszanki kauczukowej itp.) w określo. nych warunkach produkcyjnych.

5) Norma wydajności określa w procentach stosunek ilości

materiału po przerobieniu go na wyrób gotowy do ilości

materiału poddanego obróbce, inaczej zwanego ma'teriałem

wyjściowym (hp . wydajność surowca tartacznegoigla,s tego

w przerobie na tarcicę) w określonych warun"kach produkcyjnych.

6) W s półczynnik i em użytecmego wykorzystania nazywa się

stosunek ci ę żaru detalu lub wyrobu gotowego do ciążaru

materiału określonego przez normę, z którego. dany detal

lub wyrób jest wykonany, np. wspókzynnik wykorzystania blachy przy produkcji naczyń kuchennych,.

\:1

.5

7. 5. _Analogicznie do norm indywidua1nych normy grupowe, jako ich pochodne, mogą występować w nast ę pują cy ch

odmianach: 1) norma grupowa szczegółowa (detaliczna), 2) norma zbiorcza (grupowa), 3) norma uzysku (grupowa), 4) norma

wsadu (grul?owa), 5) nonna wydajności (grupowa), 6) grupowy

współczynnik wykorzystania materiału.

zużycia wyst ępują rzadko w

przekroju kilku zakładów, gdyż na ogół nie ma potrzeby

stawiać jednakowych zadań za...1dadom w odniesieniu

do

wykonywanych przez nie detali. Występują te normy czę.,

ściej w jednym zakładzie, kiedy ten sam detal _(część) wykonywany je.st na kilku agregatach, dających różne co do

wysokości straty.

1) Grupowe detaliczne normy

2) _Grupowe (zbiorcze) normy zużycia są często -stosowane

przy określaniu zadań planowych lub dla celóW laopatrze.

nia dla kilku lub kilkunastu zakładów.

8.

Zasady obUczania I opracowywania Indywidualnych .Dorm

zuiycła.

4

-l

)

),

... j'

8. 1. Indywidualne normy zużycia niezdleżnie od rr.eto..

dy, -(technicznej lub staty>stycznęj) ZB5tosowanej przy !ch usta~

laniu 'oblicza się według wzoru

N (norma) = Z (zużycie teoretyczne) + S (straty i odpady). ,"

Straty i odpady (S) są sumą strat i odpadów występujących w

poszczególnych operacjach (Sl + S2 itd. oraz 01 + 02 + 03 itd.).

Rozwinięty

_ f,

wzór prz.edstawia się na.stępująco

Straty i odpady są wymieniane tabelarycznie w karcie obliczeniowej normy zużycia (patrz pkt S. 2.). W niektórych galę­

ziach przemysłu straty i odpady oblicza się procentowo w stosunku do wielkości określonej przez zużycie teoretyczne lub do wielkości określonej normll zuŻvcu.

W pierwszym przypadku wzór na obliczenie normy przed)) Norma detaliczna określa ilość materiału na wykonanie

stawia się następująco

części (detalu) (np. stali na oś samochodową).

~) Norma zbiorcza określa ilość danego materiału, potr<.abną

do wykonania wieloczęściowej jednostki gotowego wyro- ,

l;

bu według nomenklatury produkcji (np. ilość miedzi do _

r

wykonania parowozu określonego typu).

r.

.,) Norma uzysku określa w procentach lub w liczbach bez- gdzie N = norma,

" - Z = zużycie teoretyczne,

\ względnych ilość §kładnika, będące!ło przedmiotem I)orII Ks = suma strat i odpadów wyrażona w procentach dQ

my, a wydobywanego z jednostki materiału (np. ilość cn/' wielkości Z.

lr.ru w tonnie ~uraka cukrowego! terpentyny w metrze cze.

..

/

M9hitGr Polski Nr 67

;.

1093

czyli Ks ,,;,,~ • 100 l b K

.

u

Z .

s=

81-

+ s. + ... +

+ +. '. . 100

Z

Ol

O,

/ Zuźyc'ł~ ;' teoretyczrie (Z) 'jest td ' i1ość materiału 'w ' wyrobie go· towym(ciężar netto wyrobu gotowego). Ilość tę stwierdza się

· przez ważenie lub analizę gotowego wyrobu według jakośCi

przewidzianej w PNczy innych przepisach h,Ib przez wyli:ze·nie według receptury czy ry.sunku.

W drugim przypadku, kiedy straty i odpady obliczone są procentowo w stosunku do materiału wyjściowego, wzór powyż­

fny przybiera postać

Z . 100

Poz. 865

9, 2. ' Normy grupowe oblicza się jako średnie arytmetyczne ważone norm indywidualnych.

9,- 3. Przykładowo obliczenie średniej ważonej przy

3 normach indywidualnych przedstawia się nast ę pująco: .

Zakłady A. B. C produkują ten sam wyrób, zużywają jednakowy materiał. lecz ze względu na r.óżne warunkI zu ż ycia

po,siadają różne normy indywidualne. Zakład A ma normę .. Ił",

zakład B - normę "b" i zakład C - normę .. c....

Zakład A planuje produkcję w wysokości "x" jednostek,

zakład B - "y\' jedno,s tek i zakład C - "ż" jednostek.

Norma grupowa dla tych 3 zakładów jest następująca

N

100 gdzie Ks

S. 100

N

ax + by + cz

Ngr= - - - - - -

Ks

(s,

+ + . . .+

+ + . . .) . 100

N

Sl

Ol

8. 2:--. Normy indywidualne oblicza się na osobnych kar, tach, przystosowanych do potrzeb re,s ortu. Można również treść

, normy i obliczenie umieszczać na innych dokumentach (np. na

kartach technologicznych). jeżeli wiąże się to z usprawn ieniem

manipulacji i je:i'eli te dokumenty są reje5trowane i przechowywane.

8, 3, Treść normy indywidualnej powinna zawierać

al nazwę instytucji opracowujące.i normę,

!'

' b) numer normy według numeracji przyjętej w zakładzie

':\

(instytucji).

cI dokładne określenie materiału, przy inateriała::h znormalizowanych należy podać numer normy przedmiotowej.

d) przy materiałach deficytowych - uZilJSadnienie stosowania danego materiału i wskazówki co do użycia materi ału zast ępczego,

e) dokładne określenie jednostki odniesienia,

f) opis procesu produkcyjnego (w skrócie) oraz nr normy

ł·

przedmiotowej, jeżeli proc;:es jest znormalizowany,

g) obliczenie zużycia teoretycznego,

h) szczegółowy wykaz strat i odpadów normowanych oraz

wyjaśnienie, na jakiej podstawie przyjęto daną pozycję strat i odpadów (wyliczenie statystyczne, techniczne),

i) wysokość normy zużycia.

j) współczynnik wykorzystania materiahI (patrz pkt 7.4.6),

k) zestawienie strat i . odpadów nie normowanych w licz• bach bezwzględnych i sumę ich w stosunku procentowym do normy zużycia (patrz rozdział 6),

l) ~pady, które są wykorzystywane w zakładzie (wyml&

nić nr normy zużycia, w której materiałem jest dany

odpad - patrz pkt 6. 6.),

m} miejsce I termin ,obowiązywania normy,

n) miejsce na wpisanie nowej normy po ewentualnejzmIanie oraz na wpisanie nowego terminu obowiązywania

normy,

o) datę sporządzenia normy,

p) podpi,s y dyrektora zakładu, głównego technologa, kierownika zaopatrzenia i pracownika opracowującego

~

x + y +z

02

normę ,

Jeżeli zaś ilość produkcji tych zakładów wyliczona jest

procentowo, tj . zakład A - xlOio produkcji globalnej, zakład

B - yl0f0 i zakład C - Zlo/Ii, czyli XI + yl + Zl = 100, to wzór

przybier~ e postać

Ngr =

9,

4.

Treść

aXI

+ bYI + CZI

100

grupowej normy zużycia powinna zawierać

al nazwę instytucji zestawiającej normę,

b) numer normy,

c) dokładne określenie materiału,

d) dokładne określenie jednostki,

el wyszczególnienie zakładów, które wchodzą do obliczenia normy grupowej,

f) wyszczególnienie norm indywidualnych w tych zakła­

dach.

g) ilość planowanej przez poszczególne zakłady produkcji,

przy której oblicza się normę grupową,

'

hl obliczenie normy grupowej,

i) zużycie jednostkowe rzeczywiste w każdym zakładzie

w dwu poprzednich okresach (latach),

.

.. j) ilość produkcji wykonanej w każdym zakładzie w dwu

poprzednich okre.s ach (latach),

k) normę grupową i jej wykonanie w dwu poprzednich

okresach (latach).

l) spis załączników do normy grupowej (karty indywidualne, protokoły prób i ewentualni~ innel,

m) wysokość normy grupowej i czas jej obowi ązywania,

n) wysokość strat i odpadów nie normowanych wyrażo­

nych procentowo w stosunku do normy grupow~j (patrz

rozdział 6),

.

.

o) datę sporządzenia normy grupowej ,

p) podpisy dyrektora centralnego zarządu, głównego technologa oraz kierownika zaopatrzenia.

10.

Przeliczenłowanorma

zu:l:yeia.

10. ' 1. Jeśli warunkL zu:l:ycia, na których oparto normy

a zwłaszcza grupowe normy zużycia, ułegłyzmianie

w toku rzeczywistego wykonania zadań planowych, wówczas

wysokość normy . zużycia n a l eż y odpowiednio przystosować do

zmienionych . warunków zu życ ia,

zużycia ,

9.

Zasady obliczania l opracowywania grupowych norm

zu:l:ycia.

9; 1. Podstawą obliczania grupowej normy zużycia są

indywidualne normy zużycia i w ielkość prod ukcji. odnoszącej

się do każdej normy indywidualnej.

10. 2. Nonnę zużycia przystosowaną do zmienionych

warunków zużycia nazywa się przeliczeniową normą zużycia.

I

/

. ·Poz. 865 ł 866

Przeliczeniowa .norma zużycia wynika ze zmian

.szych, występujących w nomenklaturze planu produkcji zbIorczo, jak np. narzędzia w przemyśle maszynowym. Również

szczególnych agregatów w produkcji .wykonanej w · wskaźniki te st050wane są przy wielkim i zmiennylD asortyokresie wykonan:a planu,

.

mencie w ·przypadkach, gdy obli<:zenie .grupowej normy jest

bl w asor tymencie bądż wyd ajnościwrowcd (o ile w. pro- u cią±liwe, jak-.op..•zużycie bawełny" W przemyśfe włókien~, .•

dukcji stosuje się surowiec zró żn i cowany pod wzglę­

czym na wszystkie numery przędzy.

dem wydajności),

,

c) w technologii produkcji lub innych czynników posuwu

n. 2. W niektórych . przypadkach stosuje się wskaźniki ..... . ,

technicznego, wpływających . na lepsze wyko rzystanie

zu życi a m a teria łów zamiiliSt grupowych norm zużycia i noszą

surowca lub innego ma t eria łu wyjścio w ego.

one wówczas nazwę planowych wskaźników zużycia materiałów

10. 4. Przeliczeniowa norma zu;;:·-c:a stanowi element

analizy rzeczy>\Tistego zu ż yc i a jednos tko'.veg-o i może słilżyć do

11. 3. Przyjmowane zamirust normy grupowej planowe

operalywnego ustaleni a potrzeb materiarowych.

w s k.3.źniki

zużyci a oparte są na typowych normach indywl" ,'./.-.... ;

óua lnych z tego zakresu, na możliwych do ucnwycenia zgru1l. Wskaźniki zużycia maleriałów.

powaniach norm, na badaniu wskaźników zużycia z ubiegłych

1t. 1. Wskaźniki zużyci a mate r iałów stosowane są wte' okresów i na danych dot'l,'czących kierunków rozwoju produkdy, kiedy istnieje zbyt wielka ilość pozycji wyrobów drobniej-o cji, dla której ustala się planowy wskażnik zużycia.

..J

10.

3.

al w asortymencie i gatunku produkcji bądź udziale po-

• f~

866

"

INSTRUKCJA ML'1l1STRA LESNICTW A

z dnia 11 lipca 1955 r.

W sprawie powoływania

komisJi szacunkowych do spraw szkód łowieckich, sposObów szaoowanł'a tych szkód i usialanla

wysokości odszkodowan!a.

§ 1. Zgodnie z przepisami § 7 rozporządzen i a Rady Mini·

wiącego załącznik nr 1- do instrukcji oraz p05zkodowanego rolwów z dnia 18 kwietnia 1955 r. w sprawie odszkodowań za

nika pismem według wzoru etanowiącego żałącznik nr 2 do

instrukcji.

II!Zkody wyrządzone w uprawach i plonach rolnych przez dziki,

jelenie i daniele (Dz. U. Nr 18, ·poz. 112) prezydia gromadzkich

§ 6. 1. · Zgodnie z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z

(mieJskich) rad narodowych lub rad narodowych osiedli po· . dnia 18 kwietnia 1955 r. wstępne oglę<lziny szkody oraz SZdCOwołują do życia komisj e szacunkowe do spraw szkód łowiec·,

wanie szkód w kopcach, stogach i stertach muszą być dokona_

k ich, zwane dalej "komisjami", oraz czuwają nad właściwym

ne ni ezwłocznie . PTŻewodniczący komisji obowiązany jest zwodziała!l i em

kom ioSji i terminowym zał:Jtwianiem przez nie

łać komisję vi dniu następnym po otrzymaniu zgłoszenia szkospraw.

dy, a w uzasadnionych przypadkach - w jednym z dni następ­

§ 2. Kom isja 5"kłaca się z przewodnicz ąceg o, po w ołanego

nych. W ka żdym razie termin zwołania komisji nie może przeprzez prezydium gromadzkiej (miejskiej, osiedla) rady na·

kroczyć 4 dni, licząc od dnia zgłoozenia szkody.

rodowej, oraz z dwóch członków, z których jednego wymacza

2. Przewodniczący obowiązany jest ustalić taki termin

wł ",ściwy rejon Ia.sów pails twowych, a d rug:ego miejscowy

Ilosiedzenia (czynności) komisji, aby mogli na ten termin przyorgan Zw i ązku Samopomocy Chłop.sk icj. W razie gd y szko·

być członkowie komisji i poszkodowany rolnik.

da po wstała w uprRwach kontraktowanych, w skład komi.sji

§ 7. Przewodniczący komisji kieruje czynnościami komiwc h~-d'l i róv.'1l i eż przedstawiciel właściwej instytucji kon traksji,

czuwa

nad formalnym i rzeczowym biegiem postępowania

tujące j,

oraz przestrzega porządku wyjaśnień.

§ ·3. K om~.sj e szacunkowe GO sp raw szkód łowieckich po§ 8. I. Komisja w czasie swoich czynności ustala przede

WOłYWil.118. Są na jeden rok , a miejscem urz ędowan i a komisji

wszystkim,

czy zgłoszenie szkody nastąpiło w ustalonym terjest sie dziba gromaDzkiej (miej3klej, ooiedla) rady narodowej.

minie (4 dni od powstania szkody lub powzięcia wiadomości O'

§ 4. W celu zorganizowania komi.gji prezydia wymienio·

szkodzie) oraz czy została ona wyrządzona isto tnie przez dziki,

nych rad n:uooowych po w ołu ją p rz e w od.'liczącego kom bj i spo·

jelenie-Iub dan iele i w za.Jeżności od tego dokonuje dalszych

śr ód oEób za mies-:.kały ch na te;en:e gromacty (n~ i as'ia , osiedla),

czynności bądź oddala roozczenie jako zgłoszone w spóźnio­

ci e!Jz ą c ych si ę niesk azitelllq opin i ą i wykazujących znajomość

nym terminie lub jako nieuzaosadnione.

zag adniell rol nych. Ró vmo cześ n i e z powolaniem przewodni2. Komisja ma obowiązek zwrócić uwagę na wszystkie

cząc e go komisji prezydia gromadzkich (miejskich, osiedla) rad

okoliczności, mogące wpłynąć na w}'5okość i rozmiar ~ szkód, a

narodow ych z'",rócą .g i ę do rejonów Ia.sów p ańr;twowych, miej- między innymi: czy UJSzkodzona uprawa została założona w sposco wych organów Zwią zku Samopomo·c y Chło pski ej i w ł aści - . sób gwarantujący przeciętną wydajność plonu, tzn; czy jakość

wych im tytucj i ko ntraktu j ących uprawy o zgł oJSl'leni e swych gleby odpowiada rodzajowi uprawy, czy zastosowano właściwą

przeds ta\ 'ricieli, wyznaczon ych na c z łonków kom isji. Osoby gęstość siewu lub Badzenia oraz czy gleba była należycie uprawyznaczone na cz łonków komi.::ji muszą po,siadać znajomość wiona, a siew nastąpił we właściwym terminie.

rolnictwa w stopniu potrzebnym do wł aści w ego pełnienia

§ 9. I. Komisja sporządza ze swych czynności protokół

funkcji c z łon k a komisji, a pon ad to dawać rękojmię bezi/tronogl ę dzin wstępnych szkody wyrządzonej przez dziki, jelenie i

nego i uczciwego pelnienia tych funkcji.

daniele wed~ wzoru nr 3, stanowiącego załącznik do instruk§ 5. Prz ew odniczący komisji po otrzymaniu z prezydium cji, a następnie protokół oszacowania szkody wyrządzonej przez

rady n:'ltodowej zglo.szenia szkody wyznacza dzień wstępnych dziki, jelenie i daniele W uprawach rolnych oraz ustalenia wyogl,;cl zin szkody i innych czynności z nią zw i ązanycH I wzywa sok.ości odszkodowania według wzoru nr 4, s1anowiącego za- ·

łącznik do instrukcji, bądź pro.tokół ustalenia i ooza~j)wania

na ten dzień członków komiiSji pismem według wzoru stano·

J

,

,

.

>j

. 1

-.

,

-- I.

;.

p o L S' KIl

'.

DZIENIII URZĘ'·O' OWY POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ

Warszawa, dnia 28 liiPca 1955 r.

.'

Nr 87

------------------~---------------TRESCI

POI.r

86& -

Z A RZĄD Z E N I B

\

Przewodniczącego Pdństwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnIa 1 lipca 1955 r. w sprawie ulad nonnowania zutvcia materiałów w jednostkach . gospodarki uspołecznionej

,-

1089

INSTRUKCJA

86i -

.',

~.

Ministra Leśnictwa J: dnia: 11 lipca 1955 r. w sprawie powoływan.ia komis li szacunkowych do Ipraw szkód łowiec- ,

kich, sposobów IZllcowanla tych Izkód

ustalania wysokości odszkodowania

1094

WYKAZ 0808

N' -

•

pozbawionych odznaki .,Przodownika Pracy"

1100

,

t

I ..

865

ZARZĄDZENIE PRZEWODNICZĄCfiGO PAŃSTWOWEJ KOMISJI

% dnia

PLANOWANIA GOSPODARCZEGO

1 Iip,cII t 955 r.

w sprawie zasad normowania zutycia materiałÓw w jedDOslkach gospodarki uspołecznioneJ.

\

Na podstawie, ł 3 rozporządzenia Rady Mini",trów z dnia

\~.

22kw!et:nia 1949 r. W sprawie zakresu działania Państwowej

.~

Komisji Planowania Go.s-podar<:zego (Dz, U. z 1949 r. Nr 26,

~..,.

poz, 190 i N-r 61, poz. 478' oraz z 19SC)"r. Nr 22, poz. 188) oraz

art. '3 WIt. 2 dekretu z dnia 29 pa:Łd.ziemi'ka 1952 r. o gospoda~ " rowanłu artykułami obrO'tu towaroweqo i 'Zaopatrzenia (Dz. U.

~~,

' Nr44, poz. JOl.)zarząd2f,a się, CCM,stępuje: ,

"

(-!: .

j.)ł t. Wprowadza się załączoną dO' niniejszeqo zarządzenia

~ ;~- hwtrukcj~ c normowaniu zużycia materiałów.

~t

r. . ·

.

.

.

§. 2. Norm,ą zużycia materiałów '-

w rczumieniu nlnIeJ- . szego zarządzenia' - je5t ustalenie 'm aksymalnej ilO'ści materialu potrzebhej do wykO'nania joo:qostki prO'dukcji ' łub jednostki innych zadań planowych w określonych war';lnkach. '

1. NO'rmy zużycia z uwagi na znaczenie materiałów

objętych tymI normami dzieli się na grupy