Zarządzenie Ministrów: Budownictwa Miast i Osiedli, Budownictwa Przemysłowego oraz Gospodarki Komunalnej z dnia 25 listopada 1953 r. w sprawie wprowadzenia w życie instrukcji tymczasowej o stosowaniu cementu, azbestocementu i ścinków folii aluminiowej oraz innych odpadków aluminiowych do uszczelniania połączeń rur wodociągowych.

§ 2. Instrukcja obowiązuje przy proj ektowaniu i wykonawstwie.

§ 1. Wprowadza się instrukcję tymczasową o stoso'waniu cementu" a zbestocementu i ścinków folii aluminiowej oraz innych odpadków aluminiowych do u szczelniania poł ącze ń rur wodociągowych, sta.nowiqcą załącz­

nik do zarząd z enia.

Minister Budownictwa Miast i Osiedli: R. Piotrowski

§ 3. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłosze­

nia z mocą od dnia 1 grudnia 1953 r.

,

Minister Budownictwa Przemy s łowego: Cz. Bqbińsld

Minister Gospodarki Komunalnej: F. Baranowski

Załą cz nik

do zarządzenia Min istrów

Budownictwa Miast i Osiedli, Budownictwa' Przemysłowego orn! Gospodatki Komunalnej z druia 25 listopa~i'!łI J..953 r. (poz. 296) •

. INSTRUKCJA TYMCZASOWA

W SPRAWIE STOSOWANIA CEMENTU, AZBESTOCEMENTU I SCINKOW FOLII ALUMINIOWEJ ORAZ INNYCH ODPADKOW , ALUMINIOWYCH DO USZCZELNIANIA POŁĄCZEŃ RUR WODOCIĄGOWYCH

l.

".

Wstęp.

Instrukcja podaje wytyczn e i zasady śtos 0 waniil cementu, azbestocemenfu i ścinków folii aluminiowe j oraz

innych odpadków aluminiowych do uszczelniania poł ą ­

cze!) rur wodociągowy c h w przypadk ach , w któ ry ch u ży­

cie ołowiu zgodnie z zarządzen ie m Przewodniczą ce go

Państwowej Komisji Planowania Go spodarcze go z dnia

14 maj a 1953 r. (Monitor Polski Nr A-49, poz. 5GO) jest

zabron ione.

Dla informacji podaje się, że w sp omnia ne zarz '1dzeni e us tala, iż zakaz u ż ywania ołowiu do uszcze!n:ania

połączeń rur wodociągowych n ie roa zastosowania: '

1) w 'miejscach skrzyżowania przewod ó w wod.ociągo­

wych z arteriami komunikacyjnymi;

2) w przypadkach, w kt6rych zastosowanie ołowiu jest

konieczne, jeśli kQnieczność ta zostanie potwierdzo-

na przez jedno s tkę

nad rz ędn ą

wyko nawcy robót,

np. przy naprawie przewodów

wodoci ą gowych,

których wyłąc ze n i e na d łu ż szy

okres czasu nie jc:st mo żli we;

a w

szczególnoś c i

3) na terenach, nC\> których występują , szkody górnicze.

Poza tym zarzą dz enie ustala, Że w przypadku ' wykonyw c nia robót wodo c ią go wyc h na podstawie d okU>m entacji te clmicznej opracowa<1ej przez biuro p rojektów i zatwie rdzonej po dn iu w ej5cia w życ i e zarządze ­

n ia wykonawca robót !'~osu j e u5 zczein ien ia połą czc ll rur

wodocic/gowych oł o w ie m zgo un ie z do ;wm e ntac j ą techniczną, ,bez potrze by badania, czy zachodzi przypadek

określony w pkt 1. Zaploj e ktowanie w dokumentacji

technicznej uszczelnienia połączeń rur wodociągowych

ołowiem w przypadkach . innych niż określony w pkt l

może nastąpić tylko na podslawie orzeczenia komisji po-

_

Moni l'E>r Polski Nr A-t3

wolanej przez dy r ektora biura p ro j e któw. Orzecze nie ko=

misji powinno być wyd ane. na pi śmie i zawi e r ać stw ierdze nie koni ecznośc i u życia olowiu oraz uzasadnienie.

Orzeczen ie komisji podlcg<l za tw ierc..~ e niu przez j e dnostkę n a drz qdn ą b iu ra p rojektowego .

2. Warunki techniczne wylwnan!a wyl(ó~1w i ukła­

dania rur.

2. 1. Z a p o b i e g a n i e n i e rów n o m i e rn e m u o s i a d a n i u rur o c i ą a ó w.

Pon ieważ u szczelnienia cem ento we i azbestocem entowe po siadają znaczn ie mni e jszą e l as tyc z ność niż ołów,

dl atego przy ich s to sowaniu kon ie czne j C&

i, a by wykopy

p od ruro ciąg i miały p od lo że r. at.uralne, n iezru szone lub

też otlpowi·ednio pn:ystosowane. T yl1w w ten spos ób mo ż ­

na skutecznie zapobiec n :e równ omiernemu osiadaniu ruroc iąg ów, które powoduj e u szkodzenia złącz k ielichoWJ'ch.

I ,

2. 1. t. Rura powinna l eżeć na !; la lym podłożu co najmnIej na 3/4 dłu gośc i i dl a tego nie nal eż y d o prowadzać

wykopów do proj ektowanej głęboko ści

a) przy kopan iu ręcznym na 5 do 10 cm,

b} p'r zy kopaniu me chanicznym oraz w gruntach mokrych i podmokłych na rs do 20 cm.

....

2. 1. 2. Wykop.y należy doprowadzać do projektowanej głębokości tui prze d

układaniem

rur. Niedopusz-

_

czalrre jes t przeko pywanie proj e ktowan e go poziomu dna.

W przypadku nar u·s~ e nia, natura lnej spoistości podłoża

nal eży usu nąć zruszone podloi.e i przeprojek t ować tras ą

rurociągu odp ow ie d nio ją obniżając w mi e jscu przekopu.

J eże li okaże sjq to niemO'lliwe. naj s lu szn iej j es t z e st ąp ić

u su n·i·p,te p od:o'Że żwirem lu b gruboziarni s tym pia skiem

zwiEon ym i ubitym.

2. 1. 3. Vvy kopy przyg0towane do układ a n!a rur naprzeJ wtargnięc i em wód powierzchniowych.

l eży chronić

2. 1. 4. VV grunt<l ch sła bych. j a k ku rzawk i, bagna,

"to rfy, les sy itp., proj ek t powin ie n kn 7.d o ra zow o przewidywać wykonan ie odp owiedniego i s t ałego p odł oża dla

uloż e nia r urodągóVl .

2. 1. 5. W omntach lessowych nal e'~y l dla wzmocnienia dna

u żywać

wodoc hłonnych ,

drobnego tłucznia t yl~ o z materiałów

j a k wapniak lub cegła, lecz be z za liJl1 ia

wodą.

2. 1. G. Podkopy kielichowe nal eży wyk o nywać t y lko w ~lościac h nle pr zebac z aJąc ych d zienn ego przero bu

brygady monterski e j. Prz y rura ch pow yże j średni c y

350 mm ob o w i ązkowe j es t wykonywan ie po dkopó w Ide"

li ch owych b~zpośre cln io przed opuszczeniem rury do wyk o pu . I Z iemi(; z p odkopó w dla rur o śre dnicy p o wyżej

350 mm n a l eż y wy rz u cać na wierzch wykopów,

2. 1. 7. Zaleca siq wykonywanie podkopów ki eli chowych w sposó b i o wym iarach wedł ug ni że j potlanych

szki'ców.

dla rljr fi ~ 350 mm

dla rqr; 4i 3()(}mm

najmnle/ 0.30 m

l

Poz. 295

v /

------------------------------------------

0.10

-1

0.80+ 1.00

;C.

PrzekróJ pionowl.J

I'

Rys. 1.

Podkopy ki elichow.e,

2. 2. U kła d a n i e

rur o c i ą g ó w.

2 . 2. t . Rur y nal eży opu szrzać do wykopów O 'H TOŻ­

nie. na linkach . \Alrzucanie rur d o wykopów jes t niedopuszczalne.

2. 2. 2. W stykach rur w kielkhach, n a 0-lcinkac!:i

prostych, przy średnicach pow yż ej 100.mm należy pozostawić szczeliny 3--5 mm, które otrzymuje si ę przez wło­

ż e n ie do ki e li cha w czasie l1kł a d.an ~ a rur na dotyk odpow iedn iego sza h{on u (haczyka z drutu) z z C1 g,i ę ci e m. s:z.e-.

roko ś ci 3 do 5 mm wedlug szkicu,

Moni1or Poj sk i Nr A-t3

.2f.JJ

--------------------------------------------

E;J

I'>

~.

I

J

Poz. 2g5

''''

"'I ~

120 -170 ~l~.

~

Rys. 2.

Szab'Jon <lo uzyskania 'szczelin w stykach rur (wyrni~ry w mm).

Przy wyjmowaniu szablonu z kielicha

o 90°.

na.Je.żygo

rury

śr edmica

obró cić

m ·m

2. 2. 3. Dla u zyskania pewnego p o ł ączeni a kielichowego, przy odch y lenjach wymi.a rowych kLelichów i rur

spowodo wanych przekraczaniem przepisanych tolerancji

w cza's ie 'od'lewu, 'Przy zał amaniach ruTociągów w profiJu i planie oraz przy ich układan iu na ł ukac h -- szczecliny w k ielichach nie m o gą b~ć mn .ie~'Srce ni ż G mm.

szczelUla "a" w kielichu

mm

100 -- 250

300 --500 .

600--700

seo -- '900

WOO i wi-ęcej

.6

7 '

8

9

10

Szczeliny w stykach natomiast .nie mogą przekraczać

Najmniejsze wymiar y szczelin w kle1ichach przy

układaniu na łu kac h powinny vlynosić w Zależności od

trednicy

.

,

-.

50

~,

._. __

3 mm w punkcie najbardziej ibliżonym (rys.. 3.). Zacho-

wanie wymiaru szczeliny należy spr awd;z:ać za p01l10C~

szablonu (rys. 2 -- pkt 2. 2. 2.).

-

.-,-~--=...-.-....:=-

max.3mm

R'!}s.3.

Szczeliny w . kielicha ch

uk ładanych lla łukach

3. W y konywanie uszczelnień.

3. 1. U S z c z e 1 n i a n i e

nopnym.

s z n u r e m

k 0-

3. 1. t. Przed założeniem do kielichów cementu,

azbestocementu lub folii aluminiowej szcze linę k ielichową' należy .uszczeln ić a sfaltowanym sznurem konopnym

bez użycia sznura białego.

(wymia r ,,a- juk w pkt 2. 2. 3.).

gatunku lub w innym rozp uszczalniku (20 0 /q asfal,t u

i 80°/0 rozpuszczalnika). Nadmiar rozczynu należy wycisnąć, 11 sznur przes u szyć .

Używanie

sznura karbolinowanego

jest niedopu sz-

czalne.

3. 1. 4. W celu uniknięcia rozkr ęca nia się sznu ra

asfaltowanego należy używać 'Sznura możliwie w jednym odcinku odmierzonym z zakładem 3-5 mm i wprowadzać go do -szczeliny stopni owo, mał ymi d'łu~ ś-ciam i

3. 1. 2. Uszczelnianie s.:nurem konopnym powinno

(20-25 cm), silnie dobijając ka żdą wprowadz on ą <:z ę ść

być wykonywane przez fachowych uszCZie lniaczy.

- skr-ęconego S'lnu·r a, .co rozpoznać można po sprężys t ym

<Ddskakiwąniu u'bij aka ·przy uder'lan.iu młotk iem.

.

3. 1. 3. Sznur konopny, .używany do p0łączell pne:wodów wod-ociągowycł\, powj,nien być dobrze nasycony

Po ubiciu grubo ś ć poszczególnego zwoju n ie pow masfaltem i składać się ze skr·ę conych s Zflmków o ,~lłu­

na przekraczać 8-tO mm.

gich włóknach, bez paździenzy. Do nasycilliia , sznu-ra na3. 1. 5. Kielichy należy uS.zc:elniać sznurem ' asfaltoleży używ· aćasfaltu drogowego .o penetracJi okoIo .200

wanym na taką głS bokość, aby dla wypełniaczy. Jak ce., ·

!asfalt D-2C:(0). rozpuszczając 'go w benzynie naj niższego

Monitor Polski Nr A- 13

-

ment, a zbestocement, folia alum iniowa , ołów itp ., pozostaw a ło co naj mniej: w rurach odlanych według

PN z 1926 r.

50 mm

(/J

(/J 100 mm

(/J 300 mm

(/J 330 mm

(/J 700 mm

(/J 800 mm

(/J 1200 mm

PN/H -

741Ul

28 mm

31 mm

29 mm

30, mm

35 mm

31 mm

43 mm

36 mm

37 mm

50 mm

43 mm

60 m nl

Poz. 296

208

42 mm

52 mm

o

3. 2. 1. 2. Cement przed użyciem powinien być p oddany badaniom co do ·niezmienności obktościowej , czasu

wiązan i a oraz wymagań PN/B 04300-04301 i PN/B 30001-30002. Wyniki b a dań nal eż y załą c zyć do protokołu

lub aktu przekazania rurociągu. C e mentu zawilgoconego

(z grud kam i) uży wać n ie nal eż y naw e t po j ego przes ia niu. Proporcja wod y d o zwilż a nia cementu wyno s i 'ID

do 12% j ego jednos tek w a gowy ch. Woda powinna od powi adać warunkom, j akie . obowią zują przy wyko nywaniu be tonu.

3. 2, 1. 3. Il ośc i c e mentu o raz wody potrze bne do

wyp e ł n ie nia jednego ki e lich a, za leż nie od śred n ic y ruroci ągu . przy normaln e j sze roko śc i szczeliny Kielichow ej ora z gł ę bok ośc i wypełni e nia według punktu 3. 1. 5 .,

są n as t ę pują ce

G ł ęb okości dla wyr: c lniacza pó winny byĆ s~raw ·

dzane mi arką i !;ciśl e przestrzegan e.

.

dla rur odlanych w e d ł ug PN z 1926 r.

.

3 , 1. 6 . Uszcze}niaki do zak ł adania, za równo ręcz n e­

go, j ak i pne um a ty czn ego powinno się wyk o nywać we-

.~

dług załączonych

. i

szki có w ze stali n arzę d ziowej PN/H85020 pła s kiej l ub okrągl e j. Nal eż y przy tym zwróc ić

uwag p, na d ok ł ad ne wykonanie obsady, na dokładną pro stopadło ść kOllca rą czki do osi narz ędzia oraz n a prostopad łość końca cz<; śc i roboczej do osi uszczelniaka.

S 3erokość

u szczelni akó w dla rur o średnicy do 100

mm wynosi 30 mm.

j;

S zerokość uszcze!niaków dla rur o średnicy po~ej

100 mm wynosi 40-50 mm. Z uwagi na dużą sz eroko ść

uszczeln iaków wbija się j e młotkami o wadze 1,5-2 kg.

Uszczelniaków 2 i 3 u żywa się wył ącz nie.. do wpychania

ręczne go (dla rur wszystki ch średnic) , pozostale zaś --'pod mło t e k., z ależme od wymiarów kielicha.

2

j

(/J rur

w mm

50

I DO

150

200

250

3CO

350

400

500

600

700

800

900

1000

Iloś ć cementu na

. jedno połą cze ni e

w kg

w dcm 3

0, 16

0,28

0,45

0,52

0.62

0,83

1.02

1..25

1,80

2,70

3,15

5,40

6,1'0 ,

6,7 0

Ilość wody p ot rzebna

do zwil żen i a c"mentu

w cm 3

19

34

55

63

76

104

123

150

216

324

378

648

7 32

!l85

0,256

0,443

0,720

0,832

1,100

1,360

1,620

2,000

2,88Q

4,320

5.050

8,650

9,750

10,750

dla rur odlanych wedlu!) PN/H -

(/J rur

w mm

Il ość cementu na

j e dno p ol ącz e n ie

w It g

w dcm 3

74 101

Ilość wod y po trzeb ;la

do zwil żenia ceme ntu

wcm 3

'.ł

,,

Ry s. 4-

Uszczelniak i do sznura.

~, lor

3. 2.

Wyp ~ łnianie

kielich ów.

3. 2. 1. W ypem ia n ie ki e li c hów c emente m n :t l eży wy-

tyl ko p rz y temperatu rze powie trza powy7.e j

5° C . S~osuje !;iq c ement portland z:d normalny 350, 400

i 450.

kon ywać

3. 2. 1. 1. C eme! :':1 szybkowiążącego nal eż y używać

w przypadkach , k ied y wchodzi potrzeba skrócen ia .c za Im w ykonania u szczeln ieni a,

50

IDO

150

200

2.50

300

350

4CO

500

600

700

UOO

900

, 1000

O,Hl

0, 83

0,283

0.455

G, 863

1,055

1.330

0.9\

1.43

1.75

2.24

3;711

4.4\

7,55

8.53

9,37

2,286

2.800

3,580

6. 500

7 .0.')0

12.010

13.620

14,!J50

0,33

0 ,54

0,66

t.4 55

22

40

65

79

100

109

172

210

269

454

530

9C6

'-

Ciężar objętościowy

cementu prąjęto 1,6 kg/dcm 3

cementu luzem

1,3 kg/dcm~ oraz ciężarem cementu utrzą ś niętego =

1,9 kg/dcm~. Iloś ć cementu podana z ostała z SOl o zapasem.

jako

pośredni

między

ciężarem

3. 2. 1. 4. Cement nal e ży zwilżać wodą be z pośrednio

przed wypełnieni e m n im każdego kielicha, przy czym

wypełnienie kie li cha nie może trwać dłu ż ej niż

czas

wiązania cem entu, tj. okolo 45 min . dla cementu portiandzkie go normalnego OrilZ 25 do 30 min. dla cementu

Poz. 296

3. 2. 2. 4. Przed zaprawianiem wodą azbest i cement

przemieszane w specjalnych mieszaczach bębnowych według niżej podanego rysunku.

Suchą mieszankę azbestowo-cementową należy przygotowyw' ać w magazynie na placu budowy w ilościach

nie przewyż szaj ą cych dziennego zużycia.

muszą być dokładnie

3

szybkowi ążącego.-

3. 2. 1. 5. Dla zabezpieczenia cementu przed zanIeczyszcze ni em o r az stratami nal eż y w czasie zakładania

do kielicha trzymać go w lekkich skrzvnkach drewnianych prostokątnych głębok o ści około 4 cm, z dnem i bokami obitymi blachą cynkową. Zal~ca się wymiar

skrzynki 35 X ĄO cm w świetle. Podstawiać ją nale ż y

. pod kielich po tej stronie, która jest uszczelniana cementem. '

Rys. 6.

Mieszarka (wym6ary VI mm) .

1. b~ben obrotowy z zębami

2. nieruchomy wał z zębami

3. wsyp z przykrywą (zasuw<j).

2

-

3~

Rys_ 5.

SkriYllka do cementu (wymiary w Cil!J.

3. 2. 1. 6. Cement zwilża się wodą równomiernie.

W tym celu w skrzynkach omówionych w punkcie

3. 2. 1. 5 .. należy odważony lub odmierzony cement rozłożyć równą warstwą,

spryskać

równomiernie wodą

w ilości podanej w punkcie 3: 2. 1. 3. i dokładnie przemieszać. Do odmierzania wody zaleca się używa : naczyó

szklanych z podziałką.

3. 2. 1. 7. Wypełnianie kielicha cementem, p o

uszczelnieniu go sznurem, należy rozpoczynać od 's podu

rury rę cznym wkł a daniem do szczelin zwilżonego wodą

cementu, ~astępnie przepychać go oraz ubijać odpowiednimi uszczelniak ami najpierw w jednej połowie kielicha, potem yv drugiej i znowu zaczynają,c od spodu kielicha. Wypelnianie wykonywa się warstwami nie grubszymi niż 8 do 10 mm po ich ubiciu.

l1IlJmiar X W zaletnoścl od ŚfeantCłj!

(pkt 3.1. j)

Rvs. 7.

Uszczelnienie kielicha cementem lub azbestocementem.

1. cement lub azbestt;>cemen t

2. sznur asfaltowany

. 3. izolacja bitum!lczna.

3. 2. 2. 5. Ilości azbestocementu oraz wody potrzeba.

De do wypełnienia jedn ego . kielicha, zależnie od średni­

cy rurociągu , przy normalnej szerokości szczeliny kielichowej oraz gł ę bokości wypełnienia według punktu

3. 1. 5., są następujące

dla rur odlanych według PN :z 1926 r.

3. 2. 2.

W YP e ł n i a n i e

a z b e s t o c e m e n t e m.

k l e l

c h 6 w

3. 2. 2. 1. Rod'2: aj cementu oraz warunki" jakim powinien odpowiadać, są te same co dla cementu zgodnie

z punktami 3. 2. 1., 3. 2. 1. 2.

3. 2. 2. 2. v"łókno abzestowe stosowane do mieszanki

lIz~estowo - cementowej powinno być miękkie i mieć taką strukturę, aby przy przesiewie pozostałość na sicie

z pr ześ witem 3 mm wynosiła 10%, a na sicie z prześwitem

1,5 mm - 65%.' Przez sito z prześwlitem 1,5 mm powinno

przejść 25°/0. Azbest użyty do mieszania z cementem powinien być dobrze rozstrzGpiony i suchy. Obecność

w azbes towym włóknie grudek i ciał obcych jest niedopuszczalna.

3. 2. '2. 3. Sucha mieszanina składa sIę :z 70 % cementu oraz 300 /e włókna azbestowego (wagowo).

Do zwilżani.a mieszaniny dodaje si" 10-12% w ody

w stosunku d o cemenlu lwagow0!-

.cp ruI

wmm

Ilość

suchej m ieszanki

azbestocementu na

jedno połączenie

wdcm 3

wkg

7 00

0,14

0,25

0,40

0,46

0,56

0,75

0,90

1,10

1,60

2,40

2,80

flOG

900

1000

5,40

5,90

50

100 ·

150

200

250

300

350

400

500

GOO

4,80

0,225

0,400

0,645

0,740

0,900

1,220

1,450

1,780

2.SeO

3,850

4,500

7,750

8.700

9,500

Ilość wody potrzeb-

nej do zwili.enia

miesząnki

wcm 3

14- ,17

25- 30

40- - 413

46- 55

50- G7

75- 90

90-103

110 - 114 .

160-1 92

240- 290

280- 336

480 - 575

540 - 650

590-710

,

-

Monitor Pol ski Nr A-13

210

dla rur odlanych według PN/H-74101

Poz. 296

3. 2. 3. 2. Ilość folii aluminiowej potrzebnej do wyjednej mufy można przyją ć orientacyjnie, jak

pełnienia

•

niżej

Ilo ść suchej mieszanki

Ilość wody potrzeb-

azbestocementu na

j edno połącżenie

w kg

w dcm 3

nej do zwilżenia

mieszanki

wcm3

'(/) rur

wmm

śre dnica

10p 150 200

rury

IP

mm

,

13 - 19

28- 34

0,256

0,448

50

100

150

200

250 ,

0,16

0,28

0,48

0,58

0,75

0,768

0,927

1,200

300

35'0

1,05

1,26

1,630

2,020

400

1,54

2,460

500

2,24

269

niowej

3,36

3,92

6,72

3 .580

6,400

224 -

COO

336 -

403

kg

6,270

392 -

470

7,55

10,750

12,200

672-1306

755 - 905

8,25

13,200

825 -

700

800

900

1000

-- -- --

I-

--

I-

folii

alumi0,36 0,57 0,66 0,80 1,07 1,28 1,57

niomej

k!'.

i:o ś ć

43- 513

58- 70

75- 90

105 - 126

126 -151

154-1(j,'j

ś r eóu' ica

Tury

- - - -- -r:~

500

mm

folii

alurrli-

990

600 71)0 800 900

1000

-- -- --

ilość

2,211 3.42 4,00 6,62 7,67

6,38

I

3. 2. 3. 3. W przypadkach braku folii aluminiowej

odpadków (obrzynków) z kabli alumin iowych możliwie cieIfkożyłqwych, po uprzednim usunięciu

z nich izolacji i zanieczyszczeń oraz po wyżarz e niu

w temperaturze około 5000 C, lecz nie wyżej niż 600 0 C

:(temppratura topnienia aJumi:1ium).

można używać

.1

U\vaga

250 300 350 400

Ilość azbestocementu przyjęto z 5°/0 zapasem. Objętość suchej mieszanki azbestocemenLowej ustalona została przy silnym

wstrząśnięciu

miarki przez uderzenie o

stół.

.

.

3. 2. 2. 6. Azbestocement zwilża śię wodą tak samo

jak cement (palrz punkty 3 . 2. 1. 4. i 3. 2. 1.. 6.).

3. 2. 2. 7. Wypełn ia nie kielicha azbes tocem entem

wykonuje się w sposób podany w punkcie 3. 2. 1. 7 . z tą

różnicą, że do szczeliny kielichowej wprowadzamy azbestocement w postaci wałków, wygniatany.ch i zwijanych

w dłoniach lub w skrzynkach (pkt 3. 2. 1. 5.). Przyśpie­

sza to bardzo wykonanie wypełnienia kielich,a w stosunku..{io wypełnienia go cementem.

3. 2. 3.

l ią

W YP e ł n i a n i e

k i e l i c h ó w

3. 2. 3. 1. WyPełnianie wykonuje się przez ścisle

zwijanie w rękach ścinków folii w wałki grubości 2 do 3

cm. Po spłaszcżeniu wałków ' ff;ką lub za pomocą d eseczki do rozmiaru szczeliny w kielichu wsuwa się je ·do

tej szczeliny na zakładkę.

l

w y p e ł n i e ńw

k i e l i-

3. 3. 1. Każdą warstw~ cementu bądź każdy pie rścień

azbeGtocementu nal eży oddzielnie dobić, tak aby ubijak

przy uderzaniu weń dwukilowym młotkiem sprqżyście

odskakiwał od wypełLlienia . Dla wypełnienia kielichów

należy wy: : onać w całClŚ'ci .( do 6 pierścien i. Grubość

warstwy w poszczególn,ym pierścieniu nie powinna przeluaczać 10 mm po ubiciu.

f 0-

aluminiową.

3~

~\\\\SSS:f

3. 3. U b i j a n i e

c h a c h.

3. 3. 2 . Zac zynając od rurGciągów (/) 500 mm wzwyż

ubijanie cementu lub a zbestocementu wykonywać powinni dwaj ubijacze jednocześ nie , tak aby cała praca

została ukończona przed czasem wiązani a cementu.

3 . 3. 3 . Przy wypełnieniu kielichów cementem i azbestocementem prl'erw a w pracy ubijania poszczególnych

pierścieni (warstw) jes t n; erJopusz·cz al'lld. Jeśli zajdzie

taki prlYpad ek, należy kielich zupełnie oczyścić z cementu lub azbestocementu i rozpocząć prac~ nowym zarobem, ponieważ przy przerwach pojedyncze pierścien ie

lub wars.twy tra cą swoją spoistość i wytrzymałość .

3. 3. 4. Przy wykańczaniu wyp ełnienia kielicha naubii:, tak aby licował z kołni e rzem, był

równy i gładki, ·a silne uderzenia młotkiem nie pozostawiły śladu na powierzchni wY1Jełni e nia.

leży materi ał

. Rys. 8.

Uszczelnieni e kielicha folią aluminiową·

1. folia aluminiowa

2. sznur asf1>J.towany

3. izolacja lakiercin asfaltowym.'

3. 3. 5. Po ubiciu cemen.tu lub azbestocementu kielichy należy owinąć wilgotną szmatą, SZ~\.l!e.m białfm itp.,

-

Poz. 29~

211

-----------------------~pe~----------

a· ~ r azie ich b ruku - obloiyć glin ą zwilżając j ą często

w ci i\ ~Ju co n aj mniej 48 godzL:l . C ement bez zwil.że n i a

skru szej e i slraci swą m oc .

3. 3. 6. Do ubijania w ypełni. eń naJe ż y u żyw ać ubij aków wedrug ni ż -:j p'Jdanych rysunków i wymi<frów

3

Ry s. 9.

Ubij ą. ki

do wypelniell.

Za leca się u żywanie ubij aków o s ze rok ośc i 30 mm

przy młotkac h o wadze od 1,5 do 2 kg. Sposób ich wykonan ia podaje pu nk t 3. 1. 6.

3. 3. 7. Z aleca si ę wprowad zenie mechanicznego

(pneumatyczn ego lub elektryczn ego ) ubij ania wype1nierl,

p rzede w sz ys tkim do rur wi ę kszyc h ś r ed n ic , j ako bardzo

pra c ochłonnych. Usz czelniaki or az ubij aki do pracy mechan icznej są takie same j ak do pracy r ęcznej, tylk o

rączka musi by ć dos tosowana do opraw ki młolka mechani cznego.

3. 3. 8. Zaleca się używanie mł otków pneumatycz. nych o charakterys ty ce zb li żone j do następującej: ciś­

nieni e - 5 atm." zużycie powie trza - około 0,6 m 3 na

minutę .

Ilość uderzeń

na minutę

Waga młotka

kg

Długo ś ć młotka

4,9

·35

5,4

5 ,8

40

44

47

.1700

1400 ,..

1200

1000

Położflnie młotka

6;3

cm

U ..",aga : Zastosowane w ZSRR o d roku 1950 pn eu matyczne ubijanie kielich ów' rur c[) 600-900

mm '."'Y kazalo 3 do S-krotne zwiększen ie

wyda jnośc i

pracy r obotników-uszcz{~I!li a­

czy w stosunku do wykon awstw a n~ cz­

n ego. Praca wykonana mechanicznie okazała si G przy tym j n kościowo wyższa au

wykonan ia H;czn ego .

3. 3. 9. Ubicie folii alnminiowej n ależ y wykonywać

silnym i ude rzeniam i mł o tka. S prężyste o d:,kakiwanie

ubij ak a ocl folii służyć b ędzie za wskazan ie d os tateczneHo ubjcia szczeliwa aluminiowego. Zewnp,trzna pow ierzchnia szczeliwa aluminiowego po j ego ubiciu zwykł ym płaskim ubijakiem, o kot.cu pro sto pa dłym dl!) o si,

powinna by ć poddana dokładn em u d o biciu b rl.e ~ów złą­

cza (ko ron k i), zarówno Ol~ s trony k ielicha, j ak i rury, za

pom ocą spe cj alnych ubi jaków szer oko śc i 20 mm ze skoś ­

n ymi kOlkami odchylonymi od powierzchn i prostopadłe j do osi o 38°.

w czasie pracy podaje rys. 10.

8

R1Is. 11.

Ub ijaka do wykończenia zlilCZ alumnniowych, tj. koronki.

Rys. la.

Po l oże ni e młotka

pneuma ty czn ego przy ub ijaniu.

M ł otek nal eż y p-rowad z i ć bez p rze rwy po obwodzie

k.ielicha, ubijaji\c oddzielni e wszystkie wykonywane

'\Vi'! rstwy, których grubo ść ni e powinna przekraczać, jak

I>rzy wykonaniu ręcznym, 8-10 mm.

4. Próba hydrauliczna uszczelnionych rurociągów.

4. 1. Punkty oporowe.

Przy poddaniu uszczelniony ch rurociągów próbie na

ciśn ie nie hyd.r auliczne nal eży co n ajmniej na 6 dni prledtern wykonać wszystkie punkty oporowe n a załamaniach

ruroci ą gów, na odgał ęzi en ia~h oraz n a koń cach ruroc :ą g ów .

Bloków oporowych n ie w olno opi er ać o ziemię nas ypową . Wi elkość p owierzchni - bloku od strony

ziem i musi być tak. ob liczona, aby ciśnienie wywierane

na 1 cm 2 gruntu przez n aj większe ciśnienie s ieci, nie

wył ączając próbne ~fO , n ie p rzek raczalo dopuszczalnych

dl a d an(~ go gruntu obcią:l.cń bezpiecznych welltu g PN/B 134-185, uw zględ niając możliwo ś ć jego zawilgocenia.

Przy zastosowani u do blol{ów op orow ych cemenlu szyb-o

..------------------------------

Mer.Hor Pol ski Nr A-13

-

212

Poz. 296

------------~~~

kowiąż ącego

(400 i 450) czas wyczekiwania na związanie

bloków betonowych może b yć s kró cony do p olowy, tj.

do 3 dn i.

4. 2. Vi p rz yp adku kiedy zc wzgl ęd u n a p o t rzebę

punkt y oporowe u sta'Nione zo stan ą vr cześ n: ej

niż na 5· 6 d ni po wYJlełni c niu ki.elichów ce men te m lub

azbe s tocer.wntcm , n ale ży 5-6 ki elichów po obu stronach

punktu oporowego wype łni ć ceme ntem po s twu rd nie:!iu

bloków. WY1= e łnienla nato mias t tych ki elichów szn urem

konopn ym n a le ż y dokonać przed u s ta wie n iem bloków

oporow yc h.

pośp iechu

-,

4. 3. P rzed próbą ruroc iągó w i n apełnien iem wodą

należy w y kopy zasy pać zi e mią na w yso ko ść co najmni e] pol ow y ś rednicy rury i bardzo dokładni e ubić

ziemi e: z boków rur u ich podło ża. Podkopów kielichowych ca lkowicie zasypywać nie n a l eż y zostawiając

gniazda dla umożliwienia obserwacji uszczeln ień w czasie prób h ydra uli cznych.

4. 4. Prób ę hydrauliczną rurociągów na ci ś nienie powy-.lej 2 atm. można przeprowadzać najwcześniej

a) przy uszczelr. ieniu cementem - po 48 godzinach

od chwili wykonania uszczelnienia,

,

.

b) przy u szcze b ien iu azbestocementem dzinach.

po 24 go-

W warunkach zimowych, przy temperaturze zewpowietrza poniżej +7° C, czas te n należy podwoić. W przypadkach stosowa nia ceme:1tu sz y bkowią­

żącego podane wyżej cza sokresy można skrócić o ponętrznej

!owę·

4. 5. Rurociąg uszczelnio:!y cemente m oraz azbestocementem należy poddać próbom na ciśnienie hydrauliczne.

Próby wykonać należy dwukrotnie: wst p, pną n:e

5 atm. w celu wykrycia kielichów wykonanych

wadliwie oraz ostat ec zną do 8 atm. co najmniej po czterech dniach od chwili usunięcia usterek po próbie wstęp­

nej., a powyżej 8 atm. po 5-6 dniach.

wyżej

4. 6. Próby hydrauliczne

rurociągu

uszczelnionego

folią aluminiową należy wykonywać lak, jak przy rurociągach usz czelnionych ołowiem.

4. 7. Uszczelnie nia kielichów, w których zaobserwowano wy cieki, n ie mogą być poprawione; należy je bezwarunkowo usunąć (alkowicie i wykonać na nowo łącz­

nie z wyko nani em nowego uszcze lnienia ' sznurem.

Uszczelnienia kie li ch ów, w których stwi erdzono w cz-asie próby wst ępnej "po cenie si ę " lub "roszenie" nie zlewaj ące się w większe krople, mo ż na nie uznawać za wad liwe, n a tomiast przy występowaniu wi ę kszych kropli

należy u szczelnien ie uznać za wailli we i przerobić.

5,

I~olacja

kielichów.

5. 1. W celu zabezpieczenia zewn ę tr z n e j powierzchni

cementu i azbestocementu przed działani e m agresywnych

wóc. gruntowych należy pokryć ją izolacją bitumiczną

złożoną z

a) warstwy emulsji gruntuj ącej o składzie: 80 %

emulsji bitumicznej ') (o konsysteaqi pasty) rozcieóczonej 20% wody,

b) warstwy wierzchniej grubości 1-2 mm z emulsji bitumicznej (pasty).

5. 2. Izolację bitumiczną wykonuje się po przeprowadzeniu próby hydrauliczn'c j przez powleczenie powierzchni cementu lub azbesto cem e ntu roztworem emulsji bitumicznej przy pomocy pędzla. Po upływie 2-4 godzin (po uzyskaniu czarnej barwy powłoki emulsji, co

świadczy o jej związaniu) na zagruntowaną powierzchnię nakłada się przy pomocy szpachli warstwę emulsji

bitumicznej (pasty) o grubości 1-2 mm.

5. 3. W celu zabezpi~czenia aluminium przed koropo przeprowad.zeniu próby hydraulicznej pokryć wysuszoną zewnc;trzną powierzchnię uszczelki aluminiowej lakierem asfaltowym.

zją n,ależy

') Gotowa emulsja bitumiczna produkowana jest

przez zakłady podlegle Ministerstwu Pr z emysłu Drobnego i Rzemiosła.

Reklamacje z powodu ni e dor ęcze nia posz c:zeqoln"{ ch oume row wnosle naleiy do Admll1J:SlraCll Wyd a wnJ c tw Urzl;clu

Rad y M inIstrów (Warszawa . ul. Bracka 2Ga) w terrnIOle 10 do 15 dni po otrzymaniu na ste po eoo k o l ej oE'Qo oum pr ll

POj e dyncze eqzempla rze Monitor a Polski ego nab ywa:: mozna w AdmlOlsJracji Wyd a wOlctw Urzędll (ładY [I.,1 inl Sl row Warszawa. Br acka 20a. w punktach sprz c d aż y w WarsZiJ wie : "Dom KSIU7k.i" , Ksieq arnta Prawno-ekonomI czn a, Pl. 3 K 'r zyży 12 kiosk "Dom u Książki" w Qmachu sądów al. G en . Swi e rczewski eQ o 127. w kasach Sć\dÓw Woi e v.:ó.dzkich w: Białymstoku , K ie l cac h Ko sza lin ie. Łodzi. Rzesz0wlc. 5t a :illoQrodzH! Wrod awi u I Zi e lon e j Górze oraz w kasach Sadów Powiatowych yt : Bydqoszczy Bytomiu Ci eszynI e. Cz ęstoc howie , Gdańsku GdynI. Gl i wicach Gni cź nl e . J el eniej Górze. Kaliszu. Krak owIe. ' Lublinie. Nowym Są czu. Ol sztvnle . Opolu . Ostrowie Wlkp" POZD aniu. Przemvślu . Raciborzu. RadonIllI,

Szcz ecinie . Tarnowie Toruniu I Zamościu

.

RedakCja : Urząd Rady Ministrow

Biuro Prac Ustawodawczych

Warszawa

al

Stalina 1/3.

Admlllistraqa: AdministraCja Wydawnictw lIru:du Rady Ministrów Warszawa ul. Brac;:ka 20"

Tłoczono

z. polecemd Prezesa Radv Ministrów w Drukarni AkcvdensoweJ w Warszawie. ul Tamila :i

Zam. 275 52.000 5-B-11907

Cena 96 gr

"

~' li\ M O N I T O R

POLSKI

- ,~DZIEłUłlK IJRZĘJ]OWY POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ

' Varszawa, dnia 6 lutego 1954: r.

Nr A-13

TRESC

roz.

7. A R Z Ą D Z E 'N I E '

296 -

Ministrów: Budownic twa Mi as t i Osie uli, Budownictwa P rzemyslowego oraz Gospo d a rki Komun ,11r.e j

z druia 25 Listopa da 1953 r. w spra wi e wprowadz e nia w życie in s trukcj i tymczasowej o stosowaniu cem e ntu. azbe s tocem e n tu i ścinków folii a luminiowej oraz inn yc h odpadków- aluminiowych do usz czelniania poł ączeń rur w odoci;)gowy c h

205

296

ZARZĄDZENIIl

MIN!STRÓW: BUDOWNICTWA MIAST I OSIEDLI, !lUDOWNICTWA

ORAZ GOSPODARKI KOMUNALNEJ

PRZEMYSŁOWEGO

z dnia 25 listopada 1953 r.

W sprawie wprowadzenia w życie instrukcji tymczasowej

o stosowaniu cementu, azbestocementu 1 ścinków fo'-11

aluminiowej oraz innych odpadków alum tniowych do uszczelniania połączeń rur wodociągowych,

W związku z § 5 zarządzenia Przewodnicząc eg o Pań­

stwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia

14 maja 1953 r. w sprawie ograniczenia u żywania ołowiu

do usz czelniania połączeń rur wodociągowych (Monitor

Polski Nr A-49, poz. 560) 7arz ądza si(}, co' n as tępuje