Zarządzenie Ministra Finansów z dnia 8 kwietnia 1953 r. w sprawie ramowego planu kont dla państwowych przedsiębiorstw transportu i łączności na rok 1953.

§ 1. Zezwala się na utworzenie w wydziałach (referatach) statystyki prezydiów rad narodowych nowych

stanowisk, wymienionych w załączniku, do czasu

uwzględnienia ich w ogólnej tabeli stanowisk.

§ 2. - Pracownikom· wymienionym w załączniku

przyznaje się dodatki funkcyjne bądż służbowe według

stawek· w nim określony'ch.

. '

Załącznik

nr 1 do z a rzą dze nia M inis tra Finansów z dnia 8 kwie tnia

1953 r. (poz. 542).

RAMOWY PLAN KONT DLA PA~STWOWYCH PRZEDSIĘBIORSTW TRANSPORTU I ŁĄCZNOSCI

Rozdział L

Srodki trwałe.

063 - Odbiorcy za faktury nie zapłacone w terminie

064 - Odbiorcy za zaliczki

001 - Srodki trwałe . " ! " I

065 "'- Dostawcy za faktury inkasowe

002 - Inwestycje w dzierż'awionych srodkach trwałycn 066 - Dostawcy za faktury pozainkasowe

.

003 - Umorzenie środków trwałych

067 - Dostawcy za faktury nie. zapłacone w termi'n le

004 - Likwidacja środków trwałych'

06ą Dostawy nie fakturowane

069 - Dostawcy za zaliczki

, Rozdział II. Inwestycje 1 remonty kapHaIne.

. 070 - Należności i zobowi ązania specjalne

071 - Pracownicy za· płace

011 - Inwestycje rozpocz ę te

072 - Pracownicy za płace nie podj ę te

012 - Materiały na inwestycje

073 - Pracownicy za sumy do rozliczenia

013 - Zaliczki na inwestycje

074 - Inne należno ś ci i zobowiązania

014 - Inwestycje zakończone

075 - Roszczenia sporne

015 - Remonty kapitalne

076 - RoszczenIa z tytułu mank, ubytków i sirat

017 - Finansowanie inwestycji

078 - Manka, ubytki i straty liie zawinione

020 - Rachunki bankowe środków na inwestycje i re- 079 - Kaucje otrzymane

monty kapitalne

024 - Fundusze na inwestycje i remonty kapitalne

Rozdział VIZ. Rozrachunki zagraniczne.

026 - Kredyty na inwestycje i remonty kapitalne

028 - Dostawcy w zakresie inwestycji i remontów ka- 062Z - Odbiorcy za faktury

pitalnych

064Z - Odbiorcy za zaliczki

Rozdział

031 032 033 035 036 037 039 -

III.

Fundusze własne.

Fundusz statutowy

Finansowanie środków obrotowych

Dotacje na pokrycie planowych strat

Odprowadzenie nadwyżek środków obrotowych

Przelewy części zysku przeznaczonej dla budżetu

Przelewy części zysku na inwestycje

Odpisy na fundusze specjalnego przeznaczenia

Rozdział IV.

Srodki pieniężnę.

041 - Kasa

042 - Czeki obce

043 - Rachunek rozliczeniowy

044 - Akredytywy

:044Z - Akredytywy zagraniczne

'·045 - Inne rachunki bankowe

046 - Srodki pieniężne w drodze

047 - Czeki limitowana

~

051 052 053 054 055 056 057 -

Dostawcy za faktury

Dostawcy za zaliczki

Inne nal e żności i zobowiązania

Roszczenia sporne

Roszczenia z tytułu mank, ubytków i strat

Kaucje

Rozdział

081 082 083 084 -

VII.

Rozrachunki publiczno-prawne.

Rozrachunki z tytułu podatków, danin i opłat

Rozrachunki z tytułu ubezpieczeń społecznych '

Rozrachunki z tytułu różnic budże towych

Rozrachunki z innych tytułów publ,iczno-prawnych

Rozdział

Rozrachunki wewnętrzno-branżowe.

VIII.

091 092 093 -

Rozrachunki z tytułu wydzielonych środków

Rozrachunki. bieżące

Rozrachunki z samodzielnyril.i oddziałami przed,"

095 -

?centralizowane rozrachunki z budżetem

siębiorstwa

Rozdział V.

Kredyty bankowe.

Kredyty normatywne

Kredyty ponadnormatywne

Kredyty inkasowe

Inne kredyty

Kredyty importowe

Kredyty eksportowe

Kredyty przeterminowane

Rozdział VL

061' '()62 -

066Z 069Z 074Z 075Z 076Z 079Z -

Rozdział

'101 102 106 ~. -

Należności w

~

111 112 113 -

Fundusze specjalnego przeznaczenia. ,1

Rozliczenie amortyzacji

Fundusz zakładowy

inne fundusze

Rozdział

Rozrachunki.

inkasie bankowym

Odbiorcy za faktury pozainkasow~ . ,

IX.

X. Rozliczenia międzyokresowe.

Nakłady przyszłych okresów

Rezerwa na wydatki przyszłych okresów..:....

Dochody przyszłych okresów

(Monitor Pols1ci Nr A-46

570 -

Rozdział XI.

Materiały.

Poz. 542

162 165 167 -

121 - Rozliczenie faktur i materiałów

123 - Ogumienie

124 7""" Artykuły spożywcze

Przestoje

Wykonanie planu kosztów własnych

Gospodarka pozazakładowa

Rozdział XIV.

Materiały

125 -

pomocnicze

126 - Paliwo i smary

121 - Części zapasowe taboru, maszyn

urządzeń

128 - Przedmioty nietrwałe

129 - Zużycie przedmiotów nietrwałych

131 - Materiały w przerobie

1132' ~ Opakowania

i 133 - Pasze

! 135 - Odpadki

1 137 _

Zapasy gospodarki pozazakładowej

138 - Inwentarz żywy

_Rozdział XII.

Płace pods!awowe

141 -

171 172 175 176 179 -

Wyroby gotowe.

Wyroby gotowe

Odchylenia od kosztów planowanych

Towary w punktach sprzeda ż y

Odchylenia od cen ewidencyjnych towaróv{ w

punktach sprzeda ż y

Towary wysłane i usługi wykonane

Rozdział XV.

Podatek obrotowy 1 od operacji

nie towarowych 1 koszty związane ze sprzedażą.

181 183 -

Płace.

Podatek obrotowy i od operacji nIe towarowych

Inne koszty sprzedaży

i dodatkowe

Rozdział

XIII. Usługi podstawowe, produkcja i usługi

pomocnkze, gospodarka pozazakładowa~

Sprzedaż.

XVI.

Rozdział

l

150

151 - Usługi podstawowe

152

.

153 - Produkcja i usługi pomocnicze

154 - Koszty bezpieczeństwa i higieny pracy

155 - Remonty bieżCJce

_

158 - Koszty wydziałowe

: 159 - Koszty ogólnozakładowe

' 161 ...:.. Braki

190 }

191 192

193 -

194 196 198 -

Sprzedaż usług

podstawowych

,

Sprzedaż wyrobów i usług produkcji pomocniczej

Sprzedaż towarów

Sprzedaż materiałów

Rozliczenie sprzedaży usług podstawowych

Rozdział ' XVII.

201 -

Straty 1 zyski.

Straty i zyski

§ 3. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłosze­

nia z mocą od dnia 1 maja 1953 r.

Pre z ~ s Rady Ministrów

itępuje

B. Bierut

Załącznik

nr 2 do zarządzenia Ministra Finansów z dnia 8 kwietnia

1953 r. (poz. 542).

.

OGOLNE ZASADY FUNKCJONOWANIA KONT RAMOWEGO PLANU KONT DLA PAŃSTWOWYCH

PRZEDSIĘBIORSTW TRANSPORTU I ŁĄCZNOSCI

Rozdział I.

Srodki trwałe.

4) ujawnienia środków trwałych przy inwentaryzacji;

5) przeszacowania środków trwałych na zarządzenie

Rozdział I obejmuje następujące konta

; 001 - Srodki trwałe,

_

! 002 - Inwestycje w dzierżawionych śro,dkach trwałych,

! 003 - Umorzenie środków trwałych,

; 004 - Likwidacja środków trwałych.

Konta rozdziału I służą od księgowego ujęcia przy: dzielonych przedsiębiorstwu przez Państwo środków

I, trwałych, niezbędnych do wykonania zaddl1 planowych.

001 -

S r o d k i

t r wał e.

Konto 001 służy do ujęcia środków trwałych w ich

, wartości inwentarzowej. W bilansie wykaz'dje się _środki

trwałe

w wartości netto, tzn. po potrąceniu umorzenia

na koncie 003).

O zakwalifikowaniu poszczególnych przedmiotów

: majątkowych do środków trwałych decydują

kryteria

ustalone w obowiązujących przepisach.

: środków trwałych (księgowanego

Zwi ększe nie

wartości

środków

- stąpić

w wyniku

\ 1) przyjęcia do

zakończonych;

eksploatacji

trwałych

własnych

może

na-

inwestycji

władz;

6) przekwalifikowan'ia

przedmiotów

nietrwalych

na

środki trwałe ;

We ,wszystki ch powyższych przypadkach przyrostem

na dobro konta 031 "Fundusz statutowy".

W przypadku wymi~nionym w pkt 1 wintość zak0l1czonej inwestycji powinna być przeniesiona z konta 011

"Inwestycje rozpocz ę te" na konto 014 "Inwestycje za~

kończon e ". W przypadk ~ch wymienionych w pkt 2 - 6

zwiększeniu

wartoś ci

środków

trwałych

towarzyszy

zwiększenie umorzenia, które księgowane jest Vv'h 031

"Fundusz statutowy", Ma 003 "Umorzenie środków

wartości obciąża się konto 001

trwałych".

Zmniejszenie wartości środków trwałych może nana skutek

stąpić

1) nieodpłatnego przekazania środków trwałych;

2) sprzedaży środków trwałych (w przypadkach, w których obowiązujące przepisy na to zezwalają);

3) przeszacowania środków

trwałych na zarządzeni e

władz;

\ 2) nieodpłatnego przejęcia obcych inwestycji we wła4) przekwalifikowania środków trwałych na przedmioty

snych środkach trwałych (wydzierżawionych);

nietrwałe;

\ 3} ni e odpłatnego przejęcia środków trwałych od in5) likwidacji zużytych lub zniszczonych środków trwa•~ nych przedsiębiorstw lub instytucji państwowych; ~ . '

łych.

-

W przypadkachwy~ienionych w pkt 1, 3 i 4 zmniejszenie wartości inwentarzowej (Ma: 001) oraz zmniejszenie umorzeń (Wn 003) księgowane jest w korespondencji

z kontem 031 "Fundusz statutowy".

W razie· przeznaczenia środka trwałego do likwidacji

przenosi się jego wartość inwentarzową (z konta 001)

i umorzenie (z konta 003) na kon~o 004 "Likwidacja środ­

ków trwałych".

I n w e s t y c j e w d z i e i ż a w i o n y c h

ś r o d k a c h

t rwał y c h.

002 -

Konto 002 służy do księgowania zarówno wartości

inwentarzowej jak i umorzenia inwestycji dokonanych

w dz i erżawionych obcych środkach trwałych.

Wartością zakończonej inwestycji w dzierżawionych

obcych środkach trwałych obciąża się konto 002 w korespondencji z kontem 031 "Fundusz statutowy". Równolegle z tym zapisem obciąża się konto 014 "Inwestycje

zakończone" na dobro

konta 011 "Inwestycje rozpoczęte".

Umorzenie inwestycji w obcych środkach trwałych

na dobro konta 002 w korespondencji z kontem 031 "Fundusz statutowy".

Po upływie terminu dzierżawy inwestycje wraz z

umorzeniem przejmuje wydzierżawiający, przy czym

odpowiednie zapisy przeprowadza się analogicznie do

nieodpłatnego przekazania środków trwałych.

księguje się bezpośrednio

003 ~ U m o r z e n i e

ś r o d k ó w

t r wał y c h.

Na dobro konta 003 księguje się umorzenie środków

w korespondencji z kontem 031 "Fundus7: statutowy".

W ciężar konta 003 księgowana jest wartość zakoń­

qonych remontów kapitalnych do wysokości umorzeń

remontowanych obiektów (Ma 031) oraz zmniejszenie

wartości

umorzell, związane ze zmllleJszeniem wartości inwentarzowej Środków trwałych. Saldo konta

P03 uwidacznia się poza bilansem (patrz uwagi do konta 001).

trwałych

004 -

L i k w i d a c ja

ś r o d k ów

t r wał y c h.

Konto 004 ujmuje księgowo przebieg likwidacji środ­

ków trwałych. Przeznaczenie środka trwałego do!ikwidacji powoduje przeniesienie · jego wartości inwentarzowej z konta 001 a umorzenia z konta 003 na konto 004.

W ciężar konta 004 księguje się koszty poniesione

w związ ku z likwidacją, na dobro zaś - środki uzyskane

z likwidacji.

Ostateczny wynik likwidacji wpływa na zmniejszen 'e lub z\'l:iększen i e fundu szu statutowego.

Środki uz yskane z likwidacji środków trwałych mogą być przeznaczone na cele specjalne,

prze,vidzicne

we właściwych pizepisa ch prawnych.

Rozdział

II.

Inwestycje i remonty kapitalne.

Konta rozdziału II służą do ujęcia wszystkich operacji związanych z inwestycjami i remontami kapitalny mi, jeżeli nie zostały one objęte odrębną ksi ę gO WOŚCi ą

in w estycyjną.

W rozdziale II występują następujące konta

011 . - Inwestycje IOZpoczęte,

012 - . Materiały na inwestycje,

013 - Zaliczki na inwestycje,

014 - Inwestycje zakończone,

015 - Remonty kapitalne,

Poz. 542

017 020 024 026 028 01 r -

Finansowanie inwestycji,

Rachunki bankowe środków na inwestycje i remonty kapitalne,

Fundusze na inwestycje i remonty kapitalne,

Kredyty na inwestycje i remonty kapitalne,

Dostawcy w zakresie inwestycji i remontów kapitalnych.

I n w e s t y c j e r o z p o c z ę t e.

Konto OH zbiera wszystkie zakłady dotyczące inwestycji rozpoczętych.

W ciężar konta 011 księguje się

1) przy zakupach inwestycyjnych faktury dostawców inwestycji (Ma 028);

2) przy wykonywaniu inwestycji systemem zleconym ...,faktury wykonawców inwestycji (Ma 028);

3) przy wykonywaniu inwestycji systemem gospodarczym

a) usługi podstawowe (Ma 190 - 192),

b) zużycie materiałów zakupionych ze środków na

inwestycje (Ma 012),

c) zużycie materiałów zakupionych ze środków

eksploatacyjnych (Ma konta rozdziału XI),

d) płace podstawowe i dodatkowe wydzielonej brygady robotniczej (Ma 141),

ej ubezpie'czenia społeczne (Ma 082),

f) usługi obce (Ma 028),

g) wyroby i usługi produkcji pomocniczej (Ma 193),

h) różne wydatki związane z inwestycjami (Ma 041).

Ponadto na stronie Wn konta 011 księguje się koszty bankowe w korespondencji z. kontem 017 "Finansowanie inwestycji" lub 020 "Rachunki bankowe środków

na inwestycje i remonty kapitalne".

Koszty inwestycji zakończonych podlegają przeniesieniu z konta 011 na konto 014 "Inwestycje zakOlICZOne". Księgowaniu temu towarzyszyć. mogą zapisy

Wn 001 "Środki trwałe", 002 "Inwestycje w dzierżawio­

nych środkach trwałych, 128 "Przedmioty nietrwałe" lub

111 "Nakłady przyszłych okresów" - Ma 031 "Fundusz

statutowy".

012 _

M a t e r i a ł y

n a

Na koncie 012 prowadzi

i n w e s t y c j e.

się

księgową ewidencję

--materiałów zakupionych zgodnie z obowiązującymi

przepisami ze środków na inwestycje. Materiały te powinny

być przechowywane

odrębnie od materiałów zakupionych ze środków eksploatacyjnych.

Przychód tych materiałów księgowany jest w ciężar

konta 012 w korespondencji z kontem .028 .. Dostawcy

w zakresie inwestycji i remontów k apitalnych".

Wartość materiałów zużytych na cele inwestycyjne

przenosi się na konto 011 "Inwestycje rozpoczęte".

013 -

W

Z a l i c z k i

ciężar konta

n a

i n w e s t y c j e.

013 ksi ę gowane są kwoty

zaliczek

wypł acon ych wykonawcom inwestycji na podstawie obowiązujących przep isów ' (Ma

017, 020, 026)\

Rozliczone zaliczki przenosi się na konto 028 "Dostawcy w zakresie inwestycji i remontów kapitalnych".

014 -

I n w e s t y c j e

z a koń c z o n e.

W ciężar konta 014 przenosi się z konta 011 "Inwestycje rozpoczęte"całkowity koszt inwestycji zak~

czonych,

-

Po zatwierdzeniu bilansu uznaje się konto 014 kwotą

zużytych na zakończone inwestycje w ciężar

konta 017 "Finansowanie inwestycji" lub 024 "Fundusze

na inwestycje i remonty kapitalne".

środków

015 -

R e m o n t y

Poz. 542

572

i remonty kapitalne w Clęzar kont: 013, 026, 028, 043

oraz koszty bankowe w cię~r konta 011 bądż 015.

024 -

F u n d u s z e

n a

i n w e s t y c j e

r e m o n t y k a p i t a l n e.

l

-

k a p i t a l n e.

Tworzenie funduszów na inwestycje i remonty ka.pitalne regulowane jest przepisami specjalnymi.

Jednocześnie z przelaniem środków z rachunku rozliczeniowego (043) lub z innych rachunków bankowych

(045) na rachunki bankowe środków na inwestycje i remo.nty kapitalne przeprowadza się księgowanie: Wn

konta rozdziału IX, 031, 037 - Ma 024.

W ciężar konta 015 księguje się nakłady na remonty

kapitalne.

Zapis przeciwstawny dokonywa!lY jesh.

1) przy zleconym systemie wykonywania remontówkapitalnych - na konto 028 "Dostawcy w zakresie

inwestycji i remontów kapitalnych";

2) przy wykonywaniu systemem gospodarczym na kon026 - K r e d y t Y n a i n w e s t y c j e r etach

mon.ty kapitalne.

190 - 192 "Usługi podstawowe", 141 "Płace podsta.>wowe i dodatko~e", 082 "Rozrachunki z tytułu ube.zNa koncie 026 księgowane są kredyty antycypacyjpieczeń społe'cznych", 028 "Dostawcy w zakresie

ne na inwestycje i remonty kapitalne, udzielane w tych

inwestycji i remontów kapitalnych", rozdziału XI

przypadkach, kiedy wykonanie inwestycji luq remontów

"Materiały", 193 "Sprzedaż wyrobów i usług prokapitalnych wyprzedza akumulację środków przeznadukcji pomocniczej", 041 "Kasa".

czonych na ich sfina)lsowanie.

Ponadto na stronie Wn konta 015 księguje się koszty

Na dobro konta 026 księguje się sumy uzyskanych

bankowe w korespondencji z kontem 020 "Rachunki

bankowe środków na inwestycje i remonty kapitalne". - kredytów w korespondencji z kontami: 013, 028, 043.

Spłata kredytu księgowana jest w ciężar konta 026,

Po zatwierdzeniu bilansu wartość zakończonych

a na dobro konta 017 lub 020.

remontów kapitalnych spisuje się w · ciężar konta 024

"Fundusze na inwestycje i remonty kapitalne" do wy028 - D o s t a w c y w z akr e s i e i n w e s t 'lsokości salda Ma tego konta w zakresie remontów kae j i i r e m o n t ó w k a p i t a l n y c h.

pitalnych.

Jednocześnie księguje się wartość remontu kapitalnego do ""'YsokOŚci dotychczasowego umorzenia remontowanego środka trwałego: Wn 003 "Umorzenie środ­

ków trwałych", Ma 031 "Fundusz statutowy....

017 -

F i n a n s o w a n i e

i n w e li t. Y c j l..

Konto 017 uznaje się za dokonane przez Bank Inwestycyjny wypłaty środków przeznaczonych na finansowanie inwestycji w ciężar kont 013, 026, 028, 043 oraz za

koszty bankowe w ciężar konta 011.

Po zatwierdzeniu bilansu konto 017 obciąża się

kwotą , środków zużytych na finansowanie

inwestycji

zakończonych na dobro konta 014 "Inwestycje zakoń­

czone".

Wykorzystanie limitów inwestycyjnych kontrolowane jest pozaksięgowo.

~20 -

R a c h u n k i b a n k o we .s r o d k o w

n a i n w e s t y c j e i r e ID o n t y k apitalne.

Kontc. 020 służy do ujęcia operacji przeprowadzanych na rachunku bankowym gromadzącym środki na

inwestycje oraz na rachunku bankowym środków przeznaczonych na finansowanie remontów kapitalnych.

Powyższe rachunki bankowe

mogą być otwierane

tylko w przypadkach przewidzianych w pr:z;episach specjalnych.

W ciężar konta 020 księgowane są przelewy, dokonywane na te rachunki z rachunku rozliczeniowego ,(043)

lub z innych rachunków bankowych (045).

Przelewom tym towarzyszy księgowanie na stronie

Wn kont: rozdziałU IX "Fundusze specjalnego przeznaczenia", 031 "Fundusz statutowy" lub 037 "Przelewy

części zysku na inwestycje",

na stronie Ma konta 024

"Fundusze na ~nwestycje i remonty kapitalne".

Na dobro konta 020 księguje się wypłaty dokony. wane z rachunków bankowych środków na inwestycje

Na dobro konta 028 księguje się faktury dostawców

za dostawy i usługi dotyczące inwestycji i remontów

kapitalnych w korespondencji z kontami 011, 012 i 015.

W ciężar konta 028 księguje się zapłatę faktur (Ma

017,020, 026) oraz rozliczone zaliczki na inwestycje

(Ma 013).

Rozdział

III.

Fundusze własne.

Rozdział III zawiera konta

funduszu statutowego

oraz te konta, których salda wlJływają na ' wysokość

funduszu statutowego.

Rozdział III obejmuje następujące konta;

031 - Fundusz statutowy,

032 - Finansowanie środkóW obrotowych,

033 - Dotacje na pokrycie planowych strat.

035 - Odprowadzenie nadwyżek środków obrotowych,

036 - Przelewy części zysku przeznaczonej dla budżetu,

037 - Przelewy c~ęści zysku na inwestycje,

039 - Odpisy na fundusze specjalnego przeznaczenia.

031 -

F u n d u s z

s t a t u t o w y.

Konto 031 przeznaczone jest do k s ięgowego ujęcia

funduszu statutowego prz e dsi ę bior s twa.

Na dobH) konta 031 ksi ę guje się bieząco następują­

ce operacje powodujące zwiększenie funduszu statutow ego

1) oddanie do użytkowania inwestycji zakończonych

(Wn 001);

b) przeniesienie wartości inwentarzowej (Wn 001),

8) zwiększenie wartości środków trwałych na skutek

przeszacowania (VIn 001);

4l przekwalifikowanie przedmiotów nietrwałych na

środki trwałe

a) przeniesienie wartości umorzenia (Wn 129),

b) przeniesienie wartości inwentarzowej ('Nn 00 1).

5) przekwalifikowanie środków trwałych na przedmioty nietrwałe

,513 -

a) przeniesienie wartosci umorzenia ('vVn 003),

b) przeniesienie wartosci inwentarzowej (Wil 128);

6) ujawn:enie srodkow trwalych przy inwentaryzacji

(Wn 001J;

.

7) przekazanie wartosci umorzenia srodkow trwillych

oddanych nieodplatnie fWn 003);

8) przeniesienie nadwyzki uzyskanej przy likwidacji

srodkow trwalych (Wn 004);

9) pierwsze wyposazenie w przedmioty nietrwale CWn

128) ;

10) zwi~kszenie wartosci srodkow obrotowych na s·kutek

urz~dowej

zmiany c~n (Wn konta rozdzialow XI

i XIV).

W ci~zar konta 031 ksil:;guje si~ biezqco nast~pujqce

operacje powodujqce zmniejszenie funduszu statutowego

1) pr:zekazanie nieodplatne srodkow trwalych (Ma 001);

2) zmniejszenie wartosci srodkow trwalych na skutek

przeszacowania (Ma 001);

3) przekwalifikowanie przedmiotow nietrwalych na

srodki trwale

a) przeniesienie wartosci inwentarzowej (Ma 128).

b) przeniesienie wartosci umorzenia (Ma 003);

4) p~zekwalifikowanie srodkow trwalych na przedmioty

nietrwale

a) przeniesienie wartosci inwentarzowej (Ma 001),

b) przeniesienie wartosci umorzenia (Ma 129);

5) umorzenie srodkow trwalych (Ma 003);

6) przej~cie umorzenia' srodkow trwaly~h otrzymanych

nieodplatnie (Ma 003,;

7) umorzenie inwestycji w dzierzawionych srodkach

trwalych (Ma 002);

8) przeniesienie straty na likwidacji srodkow tewalych (Ma 004);

9) zmniejszenie wartosci srodkow obrotowych na skutek urz~dowej zmiany cen (Ma konta rozdzialu XI

lub XIV).

Po zatwierdzeniu bilansu rocznego na konto 031

przenosi si~ w ksi~gach roku biezqcego salda zapisow

dotyczqcych roku ubieglego z kont : 032, 033, 035, 036,

037 i 039 oraz ostateczny wynik roku ubieglego z k onta

201 "Straty i zyski".

~ona.dto na dobro konta 031 po zatwierdzeniu bilansu ksi ~ guje si~ w ksi~gach roku sprawozdawczego wartose zakoilczonych remontow kapitalnych (\Vn 003).

032 -

Fin a n sow ani e

tow y c h.

s rod k 0 w

0

b r 0-

Kon to 032 sluzy do uj~cia do tacji o trzymy\·... anych

tytu1em wyposazenia w srodki obrotowe bqdz uzupeln ienia ich niedoboru.

Konto 032 u znaje si~ · sumq efektywnych wplywow

na rachunek rozliczeniowy przedsi ~ biorstwa (Wn 043).

Po zatwierdzeniu bilansu rocznego ,s aldo zapisow

d otyczqcych roku ubieglego przenosi si~ z konta 032

w ksi ~ gJ.ch nowego roku na konto 031 "Fundusz statut owy' ·.

/

033

Dot a c j e

nap 0 k r y c i e

wych straL

p 1 a n 0-

Kon to 033 przeznaczone jest do uj ~ci a dotacji otrzymanych na pokrycie strat.

Konto 033 uznaje si~ sumq efektywnych wplywow

na rachunek rozliczeniowy przedsiE;biorstwa (Wn (43).

Po zatwierdzeniu bilansu rocznego sum~ zaplsow

dotyczqcych roku ubieglego z konta 033 przenosi si~

w ksi~gacp nowego roku na konto 031 "Fundusz statutowy"~

Poz.S.:J.2

035 -

0 d pro wad zen i e n a d w y Z e k

k 0 w 0 b rot 0 ;. y c h.

'

s r 0 d-

Na koncie 035 ksiE:guje siE: odprowadzenie nadwyzek

wlasnych srodkow o'brotowych ponad t~ cz~S(: normatywu, ktora powinna bye pokryta funduszami wlasnymi

i pasywami stalymi.

Konto 035 obciqza si~ sumq efektywnych przelew6w z rachunku rozliczeniowego (Ma 043) .

..... Po zatwierdzeniu bilansu rocznego saldo doty:::zqce

roku uOieglego . przenosi ' si~ w ksi~gach nowego roku

z konta 035 na konto 031 "Fundusz statutowy".

036 -

P r z e 1 e w y c ' z ~ sci z Y sku

z n a c z 0 n e j - d 1 a b u' d z e t u.

p r z e-

Konto 036 sluzy do uj ~ cia przelewow dokonywanych

tytulem odprowadzenia cz~sci zyskti, przeznaczonej dla

budzetu.

' ..,'

W ci~zar konta 036 ksi~gujesi~ przelewy dokonywane na poczet zysku roku biezqcego oraz prze1ewy dotyczqce zysku za rok ubiegly,doko'nywane efektywnie

w roku sprawozdawczym.

Roczne saldo konta 036 przechodzi na rok nastE;pny. ·

Po calkowitym przelaniu cz~sci zysku przypadajqcej

na rzecz budzetu za rok ubiegly' i zatwierdzeniu bilansu

rocznego sumy przelewow dotyczqcych roku ubieglego

przenosi si~ z konta 036 na konto 031 "Fundusz· statutowy·'.

.

vVyzej ustalone sposoby ksi~gowania na kontach

032, 033, 035, 036 dotyczqce rozrachunk6w z budzetem

majq zastosowanie w przypadku bezposredniego rozliczenia si~ przedsi~biorstwa z budZetem. Rozliczenia z

budzetem, dokonywane za posrednictwem jednostki nadrz~dnej (centralnie rozliczajClcej), powinny bye ksiQgowane za posrednictwem konta 095 "Scentralizowane

rozrachunki z budzetem".

'

037 -

P r z e 1 e w y c z ~ sci

w est y c j e.

z Y sku

n a

i n-

Konto 037 sluzy do uj~cia przelewow CZ~SCI zysku

przeznaczonej w mysl obowiqzujClcych przepisow na finansowanie inwestycji.

Po zatwierdzeniu bilansu rocznego saldo zapisow

dotyCZClcych roku ubieglego przenosi si~ w ksi~ga c h nowego roku z konta 037 na konto 031 "Fundusz sta tflto' wy·',

039 -

0 d pis y n a f . u n d u s z e

nego przeznaczeni~

5

p e c j a 1-

Konto 039 przeznaczone jest do· uj ~ cia odpi<;6w na

fundusz zakladowy.

W momencie dokonywania odpis6w na funclusz zakladowy obciqza si ~ kon to 039 i uznaj e konto 102 "Fundusz zakladowy·'.

Po zatwierdzeniu bilansu roczne g:l i dokonaniu pod zialu zysku za rok ubiegly su m~ odpis6w dotyczqcyclil

r oku ubieglego przenosi s i~ w kSi E; gach nowego roku na

konto 031 "Fundusz statutowy·',

Rozdzial IV.

Srodki pieni~ine.

.Rozdzial IV przeznaczony jest do ewidencji lirodkow

znajdujqcych si~

a) w kasie (gotowka i czeki obce),

b) w bankach (rachunki bank.owe i akredytywy),

c) Vi drodze.

pieni~znych

. .....

jMonitor Polski NrA-46

~74

Konta rachunków bankowych, występujące w tym

rozdziale przeznaczone są do ksi~gowania wszystkich

operacji bankowych, z wyjątkiem operacji dotyczących

finansowania inwestycji i remontów kapitalnych. Do

. tego ostatniego celu służy konto 020 "Rachunki bankowe

, środków na inwestycje i remonty kapitalne".

Rozdział IV obejmuje następujące kontaa

041 "Kasa",

042 "Czeki obce'~,

043 "Rachunek rozliczeniowy", .

044 "Akredytywy",

044Z "Akredytywy zagraniczne-.

045 "Inne rachunki bankowe",

046 "Środki pieniężne w drodze",

047 "Czeki limitowane".

041 _-

K II. sa.

., . .

Konto 041 służy do ewidencji operacji kasowych:..

042 -

C 2: e k i

o b c ~

Konto 042 przeznaczone fest do księgowej ewidencji czeków obcych. W ciężar tego konta księguje się

otrzymane czeki obce w korespondencji z odpowiednimi

kontami rozrachunkowymi.

Na dobro konta 042 księguje się realizację czeków

w korespondencji z kontem kasy b.9.d~ :4 odpowi'e'tlnim

kontem bankowym.

043 -

Ra e h u n e 'k

t e z t I e % e n l ów y. .

Konto 043 służy do księgowania operacji dokonywanych na rachunku rozliczeniowym w banku obshlgUją­

cym

działalność eksploatacyjną przedsiębiorstwa.

W ciężar tego konta księguje się wpływy na rachunek rozliczeniowy, a mianowicie inkaso należnośc:i, w

korespondencji z kontami .rozdziału VI "Rozrachunki",

wpłaty gotówkowe przedsiębiorstwa w korespondencji z kontem 041 "Kasa"', uzyskane kredyty bankowe w korespondencji z odpowiednimi kontami rozdziału V

HKredyty bankowe" itd.

Na dobro konta 043 księguje się wypłaty z rachunku

rozliczeniowego, a mianowicie zapłatę faktur dostawców

za materiały, towary i usługi w korespondencji :r; kontami rozrachunków, uzupełnienie pogotowia kasowego w korespondencji z kontem 041, spłatę kredytów bankowych - w korespondencji z kontami rozdziału V itd.

Księgowania

na tym koncie dokonywane są wyłącznie na podstawie dokumentów bankowych, z tym że

operacje kasowo-bankowe, jak podejmowanie i wpłata

gotówki, mogą być księgowane bezpośrednio na podstawie dowodów kasowych.

044 -

Akr e d y t Y w y.

Konto 044 przeznaczone jest do księgo,vania operacji bankowych zwi ązanych z akredytywami otwieranymi

przez odbiorców na rzecz dostawców krajowych na podstawie umów. W ciężar tego konta ksi ęguje się u odbiorcy sumy otwartych akredytyw w korespondeno::ji z

kontem 043 "Rachunek rozliczeniowy" bądż z odpowiednimko,,'1tem udzielonego kredytu bankowego, na dobro

zaś dokonane wypłaty z akredytyw w korespondencji

z kontem 121 "Rozliczenie faktur i materiałów" lub 066

"Dostawcy za faktury pozainkasowe". Księgowania na

koncie 044 dokonywane są na podstawi~. d,owodó"}. ban.j(owych.

. ,,,

.. ."'~. ,

044Z -

Poz. 542

. i -

Akr e d y t Y w Y z a g r a n i c z n e.

Konto 044Z przeznaczone jest do księgowania cperacji bankowych, związanych z akredytywami otwieranymi na podstawie umów z dostawcami zagranicznymi.

W ciążar tego konta księguje się sumy otwartych akredytyw w korespondencji z kontem 043 "Rachunek rozliczeniowy" bądź z odpowiednim kontem kredytu bankowego, na dobro zaś - dokonane wypłaty z akredytyw w korespondencji z kontem 121 "Rozliczenie faktur

j materiałów" lub 066Z "Dostawcy za faktury".

Podstawą do księgowania na koncie 044Z są dowody

bankowę.

045 -

I n n e

r a c h u n k i

b a n k o w e.

Konto 045 służy do księgowania operacji bankowych

przepisach szczegółowych . Mogą tu wystąpić rachunki bankowe funduszów specjalnego przeznaczenia, rachunek czekowo-przelewowy w PKO, rachunek kaucji, rachunki scentralizowane itp. Ewiden cję

obrotów na poszczególnych rachunkach prowadzi się w

kartotece analitycznej.

określonych w

046 -

Sr o dk i

P i e n i ę ż n e

w

d r o d z e. '

W ciężar konta 046 ksi ę guje się sumy pieni ężne w

tych przypadkach, gdy księgowość jest w posiadaniu

dowodu stwierdzającego dokonanie przelewu, przekazu

lub i wpłaty, nie otrzymała natomiast jeszcze od wł aści­

węgo banku odnośn e go uznania.

Kontami przeciwstawnymi dla tych zapisów wagą

być inne konta

bankowe, kon ta rozrachunków wewn ętrzno-branżowych,

konto kasy itd. Z chwilą otrzymania odpowiedniego potwierdzenia bank u kwotę przelewu przenosi się z konta 046 na ciężar właściwego konta bankowego.

W za leżnoś ci od przyj ętej zasady księgowan ie na

koncie 046 odbywa się b ądż bież ąc o, bądż tylko w k oń c u

okresu sprawozdawczego.

047 -

C z e ki

l i m i t o w a n e.

Konto 047 obci ąża si ę w zasadzie w korespondencji

z kontem 043 "Rachunek rozliczeniowy" za o trzymane

z banku książeczki czeków. Obciążenie nast ę puje w wysok ości limitu ustalonego przez bank dla każdej wydanej

książec zki.

Czek i wystawione księguje się na dobro konta 047

i w ciężar konta 121 b ądż odpowiednich kont ro zdziału

VI, XIII lub XV.

Rozdział

V.

Kredyty bankowe.

Rozd ział V przeznaczony jest do ujęcia obrotowych

kred ytów bankowych.

Kredyty na remonty kapitalne i inwestycje obj~)te

są rozdziałem II.

Kredyty obrotowe ksi ęgowan e są na podstawie

awizów bankowych, w zależności od rodzajów, na jednym z nast ępują cy ch kont

051 "Kredyty normatywne",

052 "Kredyty ponadnormatywne",

053 "Kredyty ,inkasowe",

054 "Inne kredyty",

055 "Kredyty importowe",

056 "Kredyty eksportowe ",

057 "Kredyty przeterminowane"l

051 -

-

K r e d y t Y n o r m a t y w n e.

Na koncie 051

księguje

się

kredyty normatywne

udżielane w przypadkach i'na warunkach przewidzianych

w obowiązujących przepisach.

052 -

K r e ,d y t Y

P o n a d n o r m a t y w n e.

Konto 052 służy do ujEłcia kredytów udzielanych na

sfinansowanie ponadnormatywnych zapasów środków

obrotowych normowanych (np. zapasów sezonowych lub

specjalnych) . Dla każdej kategorii środków obrotowych,

będących przedmiotem kredytowania, prowadzi s ię our ę bne konto analitycz ąe zgodnie z każdorazową instrukcją kredytową Narodowego Banku Polskiego.

053 -

K r e d y t Y

I n n e

066 "Dostawcy za faktury pozainkasowe",

,

067 "Dostawcy ŻCJ. faktury nie zapłacone w terminie",

068 "Dostawy nie fakturowane".

069 "Dostawcy za zaliczki' ~

070 "Należności i zobowiązania specjalne",

071 "Pracownicy za płace",

072 "Pracownicy za płace nie podjęte",

073 "Pracownicy za sumy do rozliczenia".

074 "Inne nal e żnoś c i i zobowiązania",

075 "Roszczenia sporne",

, 076 "Roszczenia z tytułu manko ubytków i strat",

078 "Manka, ubytki i straty nie zawinione",

079 "Kaucje otrzymane".

061 -

N a l e ż n o ś c i

w y m.

w

inkasie

,

,../"

b a n k 0-

i n k a s o w e.

Konto 053 służy do ujęcia kredytów udzielanych na

poczet należności z'a dostawy i usługi n a podstaWIe faktur złożonych do inkasa.

054 -

Poz. 542

575

k r e d y t y.

opakowań;

Konto 054 przeznaczone jest do ksi ę gowania kredytów udzielanych na przejściowe potrzeby przedsi ę bior­

stwa za środki nie normowane. Szczegółowa ewidencja

kredytów księgowanych na koncie 054 prowadzona jest

w analityce zgodnie z instrukcją kredytową Narodowego

Banku Polskiego.

055

K r e d y t Y i m p o r t o w e.

056

K r e d y t Y e k s p o r t o w e.

Konto 061 obciąża się za należności wynf:.aj ą ce z

faktur lub innych dokumentów złożonych do inkasa

bankowego, uznając

1) odpowiednie konta rozdziału XVI "Sprz e daż" -- za

sprzedaż usług, towarów, wyrobó~, materiałów lub

2) konto 074 "Inne należnoś c i i zobowiązania".

Po otrzymaniu awiza bankowe go o wpływie należ­

ności uznaje się leonto 061 w ciężar konta 043 "Racll ~mek

rozliczeniowy".

•

Faktury nie zaplacone w terminie prze nosi się z konta 061 na konto 063 "Odbiorcy za faktury nie zapłacone

w terminie" bądź 074 "Inne należności i zobowiązania "

lub 075 "Roszczenia sporne".

'

Odmowa akceptu faktury przez odbiorcę i pr zyjęcie

reklamacji przez dostawcę powoduje storno sprzedaży

w korespondencji z kontem 061.

Na kontach 055 i 056 księguje się kredyty prz-e,milczone na sfinansowanie bądź określonych usług otrzy- '

d b i or c y z a f a k t u r y p o z a i n062 mywanych bądź świadczonych dla zagranicy, bądż przy

k a s o we.

systemie kompensacji - kredyty przeznaczone na sfinansowąnie

salda Wn lub Ma, wynikającego z rozraKonto 062 służy do księgowania rozrachunków z odchunków między przedsiębiorstwem a kontrahente m za.

biorcami z tytułu faktur nie regulowanych w trybie ingranicznym.

kasa bankowego.

Przedmiot (rodzaj usług). zakres kredytowania oraz

Obciążenie konta 062 następuje w korespond~n cji

tryb- korzystania z wyżej wymienionych kredytów ókrez

kontami

rozdziału XVI i kontem 074 "Inne nale ż n o ~ki

ślają instrukcje kredytowe Narodowego Banku Polskiego.

i zobowiązania". Konto 062 uznaje się za wpł ywy odleż­

Konta 051, 052, 053, 054, 055 i 056 uznaje się za

ności od odbiorców w korespondencji

z odpowi.edn:m

udzielone kredyty w zasadzie w ciężar konta 043 "Rakontem rozdziału IV.

chunek rozliczeniowy", a obciąża się przy spłacie kredytów na dobro konta 043, w przypadku zaś niespłacenia

063' -Odbiorcy

za

faktury

n i e z akredytu w terminie - na dobro konta 057.

płacone

w t e r m i n i e.

°

057 -

K re d y t Y

P r z e t e r m i n o w a n e.

Konto 057 uznaje się w ciężar kont 051 kredyty nie s~łacone w terminie.

Rozdzi~ł

VI.

054 za

Rozrachunki.

Rozdział VI przeznaczony Jest do ujęcia rozrachunków z wszelkich ) ytułów, z wyjątkiem rozrachunków inwestycy jnych, publiczno-prawnych i wewnętrzno-bran­

żowych, objętych rozdziałami II, VII f VIII.

W rozdziale tym występują następujące konta

061 "Należności w inkasie bankowym",

062 "Odbiorcy za faktury pozainkasowe'·.

063 "Odbiorcy za faktury nie zapłacone w terminie".

064 "Odbiorcy za zaliczki""

065 "Dostawcy za faktury inkasowe",

W ciężar konta 063 przenosi się zł(onta 061 "Należ­

w inkasie bankowym" faktury zaakceptowane

przez nabywców, lecz nie zapłacone w termin'e.

Konto 063 uznaje się za wpływy należno ś ci w korespondencji z odpowiednim kontem rozdziału IV.

ności

064 -

°

d b i o r c y

z a

z a ) i c z k i.

Konto 064 służy do księ(Jowania rozra chunków z

odbiorcami z tytułu zaliczek na poczet do staw U ~ łilg w

przypadkach, w których obowiązujące przepisy prze\vidują zaliczkowanie.

'Konto powyższe uznaje się w momencie otrzymania

~aliczki w korespondencji z kontem 043 "Rachunek rozliczeniowy". Konto to obciąża się w momencie rozli~ze­

nia zaliczki w korespondencji z odpowiednimi kontami

rozdziału VI.

" Monitor Polski Nr A-46

065 -

Do s t a w c y

576

za

f a k t u r y

i n k a s o w e.

Na dobro konta 065 księguje się wszystkie regnbwane w trybie inkasa sankow ego faktury dostaw ców,

o ile nie zostały one skutecznie zareklamowane w trybie

ustalonym w przepisach o inkasie bankowym.

Konto 065 uznaje się

1) -'i faktury na dostawy materiałowe w korespond e ncji z kontem 121 "Rozliczen ie faktur i materiałów",

2) za faktury usługowe w ko respondencji ...l, odpowi ednimi kon tami rozdziału X, XIII lub XV.

Zapłatę faktur w terminie księguje się w ciężar konta 065 w korespondencji z kon tem Q43 "Rachunek roz, liczeniowy", prz enosząc jednocześnie na ci ę żar konta

065 z konta 069 sumy ewentualnie wypłaconych dostawcom zaliczek.

Faktury zaakceptowane, lecz nie zapłacon e w termin ie, przenosi się konta 065 n a dobro konta OG7.

z

066 -

D o s t a ~ c y

k a s o w 'e .

z a

f a k t u r y

p

o z a i n-

Konto 066 służy do księgowania rozrachunków z dostawcami za fa k tury n ie regu lowane- w try bie ink.lsa

bankowego.

067 -

D o s t a w c y z a f a k t u r y

p I a c o n e w t e r m i n i e.

n i e

z a-

Na dobro konta 067 w korespondencji z kontem OGS

się faktury dostawców akceptowane, .Ic: z nie

zapłacone w terminie. , Z chwilą zaplaty obcią ża się k on to 067 w korespenden cji z kontem 043 "Rachunek rozliczeniowy" .

ksi ęg uje

068 -

D o s t a w y

n ie

f a k t u r o w a n e.

Konto 068 służy do ujęcia zobowiązań za przyj(~ te

materiały lub uslugi, na które n ie otrzymano L'lk~·If.

'Konto powyższe uznaje się w końcu mies i ąca łą czną

wartością

przyjętycn i nie fakturowanych dostaw materiałowych w korespondencji z kontem 121 "Rozli':zcnie faktur i ' materiałów" bądź wartością przyj ę ty c h USI L g

- w koresponde ncji z kontami rozdziału XIII lub XV.

Na początku następnego miesiąca uznania na koncie

068 dokonane w korespondencji z kontem 121 podlegają

wystornowaniu.

069 -

D o s t a w c y

z a

z a I i c z k i.

Konlo 069 służy do księgowania rozrachunków z do-stawcami z tytułu wypłacanych im zaliczek w przypa dkach, kiedy obowiązujące przepisy przewidują za liclKowanie dostaw lub usług.

W ciężar konta 069 księguje się sumy wypłacony c h

zaliczek w korespondencj.i z kontem 043 i,Rachunek ro zliczeniowy". Z chwil ą otrzymania faktury na zaliczkowaną dostawę wypłacone uprzednio zaliczki przen05i się

z' konta 0690' w ci.ężar konta 065 lub 066, gdzie na s tępuje

ostateczne rozliczenie faktury.

070 -

N a l e ż n o ś c i

s p e c j a I n e.

z o b O .w i ą z a n i a

Konto 070 służy do ewidencji rozrachunków typo. wych dla danego przedsiębiorstwa, których treść n ie pokrywa się z przeznaczeniem konta 074 (np. rozliczenie

. obrotu komisowego, niedoborów i nadwyżek kas stacyj-

nych).

Poz. 542

071 -

P r a c o w n i c y

z a

p ł a c e.

Konto 071 służy do księgowania rozrachunków z

pracownikami z tytułu należności wynikających z umowy

o pracę.

Na podstawie listy płacy uznaje SI ę konto 071 z~

całkowit ą należność brutto w k orespondencji z kontent

141 "Pł ace Ilodstawowe i dodatkowe", obciąża s ię z <óś

za wszelkie potrąc€ni a, pobrane zaliczki, wypłaty n et!.o

oraz odpłatne świadczenia przedsiębiorstwa na rzecz p racowników.

Nie podj ęt e we wJaściwym czasie płace przenosi się

na dobro konta 072 "Pracownicy za pł ace nie podjęt e".

072 -

P r a c o w n i c y

e.

z a

p ł a c e

n i e

p o d-

jęt

Na koncie 072 wykazuje si ę należności pracowrl ików

z t ytu łu płac nie podjętych. Sumą płac uznaje się powyższe konto w koresponde.ncji z kontem 071 .. Pra.~ow­

n icy za płace". Obciążenie konta 072 nast ę puje przy

wypłac ie nie podjętej płacy w korespondencji z k ontem

kasy.

073 -

Pr a c o w n i t Y z a

c z e n i a.

s u m y

d o

r o z I F

Na koncie ,073 ksic;guje się ro zl ~ czen!a z pracown ika rni z tytułu wydatków dokonywanych przez nich w

imieniu przedsiębiorstwa.

Konto lo ob cią ża się za su m y wypłacon e praco wni kom (bez względu na to, czy wyplata n '3 s tępu je przed,

czy po dokonaniu przez pracowniKa wydatku) w korespondencj i z kontem kasy lu b rachunku rozliczeniowego.

Uznanie konta na s t ę pu j~ za zaliczone wydatki w Kor es_pon de n cji z odpowiednimi kontami kosztów lub kontami

rozdziału XI.

074 -

I n n e

n i a.

n a l e ż n o ś c i

z o b o w i ą z a-

Konto 074 przeznaczone jest do ujęcia należno ści

ora z zobowiązań, nie obj ę tych poprzednio omówionymi

kontami.

075 -

R o s z c z e n i a

s p o r n e.

Konto 075 służy do uj Eicia roszczeń, dochodzonych

w trybie post ępowania spornego (sądowego lub arb,Uażowego) . () dalszym toku księgowan : a tych roszczeń decyduje wynik postępowania spornego.

Roszczenia o stateczn ie oddalone przenosi się na konto strat i zysków bądź na odpowiednie konta kosztów.

076 -

R o s z c z e n i a

z

t y t u ł u

u b y t k ów

s t r a t.

ma n k,

W ciężar konta 076 ksi ę guje się manka, ubytki i straty (według kosztu własnego) w korespondencji z odpowiednimi kontami materiałow, wyrobów i towarów.

Konto 076 uznaje się za

l) manka i ubytki w granicach norm w ciężar odpowiednich kont kosztów rozdziału XIII,

2) manka, ubytki ponad normę i straty. co do który ch

komisyjnie stwierdzono brak winy ze strony ' osób

materialni e odpowiedzialnych w cię żar konta Oi8

"Manka, ubytki i straty nie zawinione";

,~ manka, ubytki ponad normę i straty zawinione

a) w ciężar kont : 041, 0431ub 071 - jeżeli o'5oba

winna spłaca · natychmiast roszczenia przedsiębiorstwa,

.

\

-

571

konta 074 - jeżeli oS9ba winna zobodo spłaty,

cl w ciężar .konta 075 - jeżeli osoba uznana przez

--przedsiębiorstwo za odpowiedzialną

nie uznaje

swej winy i sprawa zostaje skierowana na drogę

postępowania spornego.

bl w

ciężar

wiązuje się

Poz. 542

Konto 066Z obciąża się za zapłatę faktur w korespondencji z kontami rozdziału IV lub z kontem 062Z

(porównaj wyjaśnienie do konta 062Z) lub za potrącenie

uprzednio wypłaconej zaliczki w korespondencji z kontem 069Z "Dostawcy za zaliczki".

OG9Z- D o s t a w c y

078 -

M a n k a, u b y t k i

w ' i n i o n e.

s t r a t y

n i e

Na koncie 078 ewidencjonuje się przen iesione z konta 076 nie zawinione manka, ubytki ponad normę i straty do czasu zatwierdzenia ich przez władze nadrz:-;dne.

Po zatwierdzeniu sumę mank, ubytków lub strat wy~

księgowuje się w cię.żar

odpowiednich kont kosztów

bądż jeżeli chodzi o straty spowodowane dzia ł aniem

siły wyższej w ciężar konta strat i zysków.

079 -

K a u c j e

o t r z y m a n e.

Konto 079 służy do księgowej ewide ncji sum otrzymanych tytułem kaucji. np. za wydane opakowania.

.

Na dobro tego konta księguje sięl otrzymane kaucje

w korespondencji z kontami rozdziału IV.

Zwrot kaucji księguje się w ciężar konta 079.

Rozdział

VIZ. Rozrachunki zagraniczne.

Rozdział VIZ przeznaczony jest do uj ę cia rozrachunków z kontrahentami zagrankznymi z t ytułu świad­

czenia dla nich bądż korzystania z ich usług. W roz_ dziale VIZ występują następujące konta

062Z "Odbiorcy za faktury",

064Z "Odbiorcy za zaliczki",

066Z "Dostawcy za faktury",

069Z "Dostawcy za zaliczki",

074Z "Inne należno ś ci i zobowiązan.", ,

075Z "Roszczenia s ~) orne",

076Z ."Roszczeni.a i. tytułu mank, ubytków

st.rat".

062Z -

O d b i o r c y

z a

za

zaliczki.

z ilKonto 069Z obejmuje księgowania rozrachunków z

dostawcami zagranicznymi z tytułu wypłaconych im zaliczek, o ile odpowiednie umowy przewidują zalj-ezkowanie dostaw zagranicznych.

W ciężar konta 069Z księguje się sumy wypłaconych

zaliczek w korespondencji z kontem 044Z "Akredytywy

zagraniczne" lub z odpowiednim kontem rozdziału V.

Z chwilą otrzymania faktury na zaliczkowaną usłu­

g") zapłacone uprze<;inio zaliczki przeri~~i się .z konta

069Z w ciężar konta 066Z.

074Z -1 n n e

n a l e ż fi o ś c i

z a n i a.

i

z o b o w i ą­

Konto 074Z przeznaczone jest do ujęcia należności

i zobowiązań kontrahentów zagranicznych, które nie zostały objęte innymi kontami rozdziału VIZ (np. wykłady

maklerskie dla zagranicznych arntatorówl.

075Z -

R o s z c z e n i a

s p o r n e.

Konto 075Z służy ' do uj ę cia roszczeń w stosunku do

zagranicy dochodzonych w trybie pos~powania spornego (sądowego, arbitrażowego). O dalszym toku ksi\;'gowania tych roszczeń decydUje wynik postępowania spornego. Roszczenia ostatecznie oddalone przenosi się na

konto strat i zysków bądż na odpowiednie konta kosztów.

076Z -

f a k t u r y.

R o s z c z e n i a

z

t y t u ł u

u b Y t k ow

s t rat·

m a n k,

Konto 062Z obciąża się za spn:edaż świadczonych

dla zagranicznych kontrahentów usług w korespondencji

z odpowiednimi kontami rozdziału XVI. Zapłatę należ­

nościz tego tytułu ksi ę guje się na dobro konta 062Z w

korespondencji z kontami rozdziału IV bądż z kon tami

064Z (przy potrąceniu uprzednio otrzymanej 7~' i ,: -kij lt,b

066Z' (przy wzajemnym kompensowaniu należności z zobowiązaniami tego samego kontrahenta).

Konto 076Z służy do ewidencji mank. ubytków i strat

w przypadku dokonywania przez przedsięb orstwo hezpośrednio dostaw materiałowych z importu.

Księgowania, dokonywane na strOnJe Ma tego konta,

są analogiczne do księgowań na koncie 076 rozdziału VI.

064Z -

płacone tytułem kaucji,

O d b i o r c y

z a

z a l i c z k i.

Konto 064Z służy do księgowego ujęcia rozrachunków z odbiorcami . zagranicznymi z tytułu wpłaco­

nych przez nich zaliczek na poczet przyszłych świadczeń

usJug, w przypadkach gdy wzajemne umowy przewidują

ich zaliczkowanie~

Na dobro konta 064Z księguje się otrzymane zaliczki

w korespondencji z właściwym kontem rozdziału IV lub

V.

'. Konto 064Z obciąża się w momencie rozliczania zaliczki w korespondencji z kontem 062Z.

066Z -

D o s"t a w...c y

z a

f a k t u r y.

Konto 066Z uznaje się w korespondencji z .:k ontami

XIn z tytułu usług świadczonych przez kontrahentów zagranicznych na rzecz przedsiębiorstwa ba

podstawie otrzymanych faktur lub innych dokumentów,

yrzyjętych w rozrachunkach z danym kontrahentem.

rozdziału

079Z -

K a u c j e.

Na koncie 079Z księguje się sumy o .rzytnane l ub

o ile przewidziane S,ą one w odpowiednich umowach.

,

Na dobro bądż w ciężar konta 079Z księguje się kaucje otrzymane lub płacone w korespondencji z odpowiEdnimi kontami rozdziału IV lub V.

Zwrot kaucji księguje się w ciężar bądź na dJbro

konta 079Z.

Rozdział VI~.

Rozrachunki. publiczno -prCJwne.

Rozdział VII przeznaczony jest do ksiegowania r:::zrachunków z tytułów: podatków, danin. opłat, ubezpieczeń i innych zobowiązań publiczno-prawnych.

"Obejmuje on następujące konta

081 "Rozrachunki z tytułu podatków, danin i opłat",

082 "Rozrachunki z tytułu ubezpieczeń spolecznych",

083 '"Rozrachunki

tytułu różnic budżetowych",

084 "Rozrachunki z innych tytułów publi~znoprawnyCh",

.

z

!

Monitor Pol~ki Nr A-4G

-

z t y t u ł u

o p ł a t.

R o z r a c h li n k i

k ó w, d a n i n

081 -

578

P o d a t-

Konto 081 uznaje się sumą zobowiązań z tytułu podatków, danin i opłat w ciężar

a) konta 071 "Pracownicy za płace" (potrącenia za

podatek od wynagrodzeń),

b) odpowiedniego konta rozdziału XIII oraz

c) konta 181 "Podatek o~rotowy i od operacji nietowarowych" .

W ciężar tego konta księguje się przelewy na wyrÓwnanie zobowiązań w korespondencji z kontem 043

.. Rachunek rozliczeniowy".

082 -

R o z r a c h u n k i

czeń

z

t Yt u ł u

u b e z p i e-

społecznych.

Konto 082 uznaje się sumą zobowiązań z tytułu ubezpieczeń społecznych w korespondencji z odpowiednimi

ko.ntami rozdziałów I, II, X, XI, XIII, XV i XVII.

. Konto to obciąża się za dokonane przelewy w korespondencji z kontem 043 "Rachunek rozliczeniowy".

083 -

R o z r a c h u n 'k i z

b u d ż e t o w Y c h.

t Y t u ł u

róż n i c

Konto 083 przeznaczone jest do księgowania rozrachunków z tytułu różnic budżetowych, przewidzianych

w obowiązujących przepisach.

084 -

R o z r a c"h u n k i z i n n y c h

p u b l i c z n o - p r a w n y c h.

tytułów

Na koncie 084 księguje się wszystkie inne ronachunki z tytułów publiczno-prawnych, np. z PaI'1stwowym ,Zakładem Ubezpieczeń itp. '

Rozdział VIII.

Rozrachunki wewnętrzno-branżowe.

Rozdział VIII przeznaczony jest do ujęcia rozrachunków z jednostkami wchodzącymi w skład wspólnej organizacji gospodarczej oraz z działającymi na zas'ldach

pełnego wewnętrznego rozrachunku gospodarczego oddziałami przedsiębiorstwa.

Rozdział

ten obejmuje następujące konta

091 "Rozrachunki z tytułu wydzielonych środków",

092 "Rozrachunki bieżące",

093 "Rozrachunki z samodzielnymi oddziałami przed&iębiorstwa",

095 "Scentralizowane rozrachunki z budżetem".

091-- -

R o z r a c h u n k i z t Y t u ł u

lon y c h ś r o d k ó w.

w y d z i e-

Na koncie 091 księguje się w korespondencji z odpowiednimi kontami środków trwałych i obrotowych

a) w jednostce nadrzędnej - wartość środków, wydzielonych jednostkom podległym,

hl w jednostce podległej - wartość środków otrzymanych od jednoc;tki nadrzędnej.

092 "Rozrachunki bieżące",

Konto 092 służy do ujęcia bieżących rozrachunków

jednostkami wchodzącymi w skład wspólnej

organizacji gospodarczej.

Należą tu rozrachunki z tytułu narzutu na utrzymanie jednostek administracyjnych, jak również z tytułu

dostaw towarowych i świadczonych. usług nie podlegających regulowaniu w trybie inkasa bankowego.

między

Poz. 542

-

093 -

R o z r a c h u n k i z s a m o d z i e l n y m i

o d d z i a ł a m i p t z e d s i ę b io r s t w a.

Na koncie 093 księgowane ~ą rozrachunki między

a księgowo wydzielonymi oddziałami,

wynikające ze wzajemnie

świadczonych usług, przekazywanych materiałów itp.

przedsiębiorstwem

095 -

S c e n t r a l i z o w a n e

z b u d ż e t e m.

r o z r a c h u n k i

Konto 095 służy do księgowania rozlIczeń, dok:mywanych za pośrednictwem jednostki nadrzędnej (centralnie rozliczającej).

W przedsiębiorstwach (zakładach). w których rozliczenia z budżetem następują za pośrednictwem jednostki

nadrzędnej, w ciężar

tego konta księguje się dokonane,

przelewy z tytułu odprowadzenia 'nadwyżek środków

obrotowych oraz części zysku przeznaczonej dla budżetu.

Na dobro tego konta księguje się otrzymane przelewy

z tytułu finansowan ia środków obrotowych oraz dotacji

na pokrycie planowych strat. Po dokonaniu przez jednostkę nadrzędną ostatecznych rozliczeń rocznych z budżetem (na podstawie zatwierdzoIlego bilansu) sumę zapisów dotyczących roku ubiegłego przenosi się w księ­

gach roku bieżącego na konto 031.

W jednostkach nadrzędnych '(centralnie rozliczają­

cych) w ciężar konta 095 księguje się przelewy dokonane na rzecz jednostek podległych z tytułu finansowania środków obrotowych oraz dotacji na pokrycie planowych strat.

Na dobro kont'a 095 księguje się otrzymane przelewy

z tytułu nadwyżek środków obrotowych oraz części zysku przeznaczonej dla budżetu.

Przelewy dokonane do budżetu bądź otrzymane z

budżetu jednostka nadrzędna księguje na kontach rozdziału III (konta 032, 033, 035, 036).

Po dokonaniu ostatecznych rozliczeń rocznych z budżetem jednostka nadrzędna

kompensuje sumę zaplsow

konta 095. dotyczących roku ubiegłego z sumą zapisów

odpowiednich kont rozdziału III.

Urządzenia analityczne powinny

wyodrębnić rozliczenia z poszczególnymi jednostkami z poszczególnych

tytułów.

Rozdział

IX.

Fundusze specjalnego przeznaczenia.

Rozdział IX zawiera konta fundus~ów specjalnych,

tworzonych przez przedsiębiorstwo.

W rozdziale tym zgrupowane są następujące konta

101 "Rozliczenie amortyzacji",

102 "Fundusz zakładowy".

106 "Inne' fundusze".

101 -

R o z l i c z e n i e

a m o r t y z a c j i.

Konta 101 przeznaczone jest do ujęcia rozliczenia

amortyzacji.

Sumą amortyzacji środków trwałych lub inwestycji

w dzierżawionych środkach trwałych uznate się konto

101 w ciężar odpowiednich kont rozdziału XIII.

Powyższy zapis następuje równolegle do dokonanego uprzednio księgowania: Wn 031 "Fundusz statutowy"

_ Ma 003 "Umorzenie środków trwałych" lub Ma 002

"Inwestycje w dzierżawionych środkach trwałych".

Konto 101 obciąża się

1) za część funduszu amortyzacyjnego, przeznaczoną

na remonty kapitalne, na dobro konta 024 "Fundusze na inwestycie i remonty kapitalne". -

Mon;,'or Polski Nr A-46

-

2) za część funduszu amortyzacyjnego, przeznaczoną na

inwestycję na dobro konta 043 "Rachunek rozlkzeniowy" po dokonaniu przelewu do banku finanSllją­

cego inwestycje.

Do bilansu zamknięcia konto 101 wchodzi dwiema

pozycjami: sumą wykazującą wysokość dokonanych

pIŻelewów i sumą wygospodarowanego ' funduszu amortyzacyjnego,

102-Fundusz

Poz. 542'

-

zapobiegawczych taboru itp. Wszystkie tego rodzaju pozycje muszą być przewidziane w planie gospodarczym

przedsiębiorstwa.

W ~iężar konta 112 księguje się wydatki bądż koszty '

poniesione.

Z końcem okresu sprawozdawczego ustala się' saldo

każdej rezerwy;

salda Wn wykazuje się w bilansie w

pozycji "Nakłady przyszłych okresów", salda Ma - w

pozycji "Rezerwa na wydatki przyszłych okresów".

rzeczywiście

zakładowy.

113 Konto 102 przeznaczone jest do ujęcia funduszu zakładowego, tworzonego na zasadach ustalonych w obowiązujących przepisach.

Tworzenie funduszu następuje przez uznanie konta

102 w ciężar konta 039 "Odpisy na fundusze specjalnego

przeznaczenia",

Konto 102 obciąża się za wydatki, które w myśl obowiązujących przepisów mogą być finansowane z funduszu zakładowego, np, wypłata nagr9d pracownikom ,

(Ma 041). przeznaczenie części funduszu zakładowego na

inwestycje (Ma 024). z równoczesnym księgowaniem

przelewu: Wn 020, Ma 043, przeznaczenie części funduszu

zakładowego na remonty kapitalne (Ma 024) z równoczesnym księgowaniem przelewu: Wn 020, Ma 043, inne

wydatki (Ma 043: 041).

106 -

I n n e

f u n d u s z e.

Konto 106 służy do ujęcia funduszów tworzonych

w oparciu o obowiązujące przepisy, a nie objętych innymi kontami tego rozdziału.

Rozdział

X.

D o c h o d Y

P r z Y s z ł y c h

o k r e sów. ';

Konto 113 służy 00 ujęcia i rozliczenia dochodów

pobranych z góry.

Konto 113 uznaje się w momencie wpływu gotówki.

wystawienia bądź otrzymania dokumentu dotyczącego

dochodów przyszłych okresów, a obciąża się z nadejściem okresu sprawozdawczego, do którego dany dochód

należy odnieść.

Strona Ma konta 113 koresponduje ze stroną Wn odpowiednich kont rozdziału IV lub VI, a strona Vvn ze

stroną M? właściwych kont

dochodów bądź z kontem

167 "Gospodarka pozazakładowa".

Ponadto na koncie 113 wykazuje się po stronie Ma

w korespondencji z kontami środków pieniężnych lub

odbiorców wpływy f. różnych tytułów (czynsze, ')płaty

itp.), których koszt uzyskania mieści się w kosztach

usług podstawowych,

Zaewidencjonowane na koncie 113 w ciągu ' miesią­

ca dochody rozlicza się raz w miesiącu na dobro kont

sprzedaży poszczególnych usług podstawowych. Zasddy

ewidencji i rozliczeń wymienionych dochodów ustalają

instrukcje branżowe.

Rozliczenia międzyokresowe.

Rozdział

X zawiera następujące konta

111 "Nakłady przyszłych okresQw",

112 "Rezerwa na wydatki przyszłych okresów",

1}3 "Dochody przyszłych okresów".

XI. , Materiały.

Rozdział

Na kontach 111 i 112 rozlicza się nakłady zarachowywane w ciężar właściwych kont kosztów w różnych

okresach sprawozdawczych: konto 113 służy do między­

okresowego rozliczenia dochodów.

l11-Nakłady

przy . szłych

okresów.

Na konto 111 księguje się

1) poniesione w danym okresie nakłady, które dopiero

w przyszłych okresach będą zaliczone do kosztów

(np. zapłacony z góry czynsz dzierżawny),

, 2) na'kłady na uruchomienie nowych linii eksplo'ltacyjnych itp. pozycje, które dopiero w przyszłych

okresach zaliczy v-Się w ciężar odpowiednich kont

kosztów w rozdziałach XIII i XV.

W bilansie pozycja "Nakłady przyszłych okresów"

będzie obejmowała również salda Wn

powstające przy

rozliczaniu poszczególnych rezerw księgowanych na koncie 112, saldo Wn konta 155 "Remonty bieżące'; ewentualnie saldo konta 183 "Inne koszty spr.zedaży".

112 -

R e z e r w a

n a

w y d a t 'k i

s z ł Y c h o k r e sów.

P r z y-

Na ,dobro konta 112 księguje się rezerwy tworzone

w ciężar odpowiednich kont kosztów. Typowymi pozycjami takich rezerw są: rezerwa na urlopy, rezerwa na

deputaty, rezerwa na koszty umundurowania, rezerwa

na koszty wulkanizacji, remontów i przegtądów planowo-

Rożdział

XI obejmuje następujące konta

121 "Rozliczenie faktur i materiałów",

123 "Ogumienie",

124 "Artykuły spożywcze",

125 "Materiały pomocnicze",

126 "Paliwo i smary",

127 "Części zapasowe taboru, maszyn

urządzeń",

' 128 ",Przedmioty nietrwałe",

129 "Zużycie przedmiotów nietrwałYfh",

131 "Materialy w przerobie",

132 "Opakowania",

133 "Paśze",

135 "Odpadki",

137 "Zapasy gospodarki pozazakłildowej",

138 "Inwentarz żywy".

121 -

R o z l i c ze n i e

f a k t u r

m a t e r i a-

łów.

Konto 121 jest kontem pomocniczym służącym do

rozliczenia przychodu' materiałów, ustalenia wartości materiałów w drodze, materiałów nie fakturowanych, ich

kosztów zakupu oraz różnic wyceny wewnętrznej. Po

stronie Wn konta 121 księguje się faktury za zakupi?ne

materiały oraz wszelkie koszty zakupu w korespondencji z kontami dostawców, banku, kasy, czeków limitowanych itp. Zasady księgowania na koncie 121 kosztów

przewozu własnym taborem ustalają instrukcje branżowe.

Pó stronie Ma konta 121 księguje się w cenie ewidencyjnej wartość materiałi?w przyjętycb do magazynu

w korespondencji z kontami zapasowymi rozdziału XI

•

I Monitor Polski

bądź

Nr A-46

-

do punktów sprzedaży -

580

w korespondencji z kon-

tem 175.

Wartość przyjętych ' materiałów, na , które do końca

okresu sprawozdawczego nie otrzymano faktur, przeno si

się w końcu okresu sprawozdawczego z konta 121 na

dobro konta 068 "Dostawy nie fakturowane".

Koszty zakupu materiałów, zebrane na koncie 121,

przenosi się w końcu okresu -w części przypadając e j na

I wydane z magazynu

materiały w ciężar odpowiedJlich

, kont rozdziału XIII, sprzedaży lub robót kapitalnych, w

części zaś przypadającej na artykuły spożywcze zak upione wprost do punktów sprzedaży bądż wydane z magazynu do punktów sprzedaży - w ciężar konta 176.

Odchylenia zebrane na koncie 121, a powstałe na

skutek wprowadzenia na konta zapasowe według 'wyceny wewnętrznej materiałów (różnica wyceny wewnętrz­

nej), są również w końcu okresu przenoszone z konta 121'

na- odpowiednie konia kosztów rozdzia1u XIII, sprzeddży

lub robót kapitalnych w części przypadającej na wydane

'Z magazynu

materiały bądż na konto 176 w c z ęści

przypadającej na artykuły spożywcze zakupione wprost

do punktów sprzedaży lub wydane z magazynu do punktów sprzedaży.

pozostałe saldo konta 121 wyraża wartość materiałów zakupionych, lecz jeszcze nie otrzymanych, koszty zakupu materiałów w drodze oraz koszty zakupu i róż­

nice wyceny wewnętrznej, przypadające na remanent

materiałów. '

Saldo to wykazywane jest w sprawozdawczości

okresowej w następujących pozycjach analitycznych

•.Materiały w drodze", "Koszty -"'Zakupu materiałów",

"Różnice wyceny wewnętrznej materiałów".

.

123 -

•

° u m e n e.

g

i

i

Na koncie 123 księguje się opony, dętki i uszczelki

("fartuchy"). Odpowiednie księgowania dokonywane są

w zasadzie na trzech kontach analitycznych

1) ogumienie riowe,

'

2) ogurriienie używane,

3) zużycie ogumienia.

Zasady wyceny ogumienia używanego oraz sposób

obliczania jego zużycia ustalą instrukcje branżowe.

Ogumienie wycofane z eksploatacji, nie nadające się

(Io dalszej naprawy, przenosi się W wartości odpadkowej

na konto 135 "Odpadki",

1,24 -

A r t y kuł Y s P o ż Y w c z e.

Konto 124 obejmuje wszelkie artykuły spożywcze

znajdujące się w magazynach przedsiębiorstwa, tj. prz'e znaczone zarówno do przerobu kuchennego jak ido

sprzedaży w stanie nie przerobionym. Za artykuły przyjęte do magazynu obciąża się pocenie ewidencyjnej

konto 124 w korespondencji z kontem 121 "Rozliczenie

faktur i materiałów".

Za artykuły wydane do kuchni konto 124 uznaje się

. W ciężar odpowiednich kont usług podstawowych bądź

, pomocniczych.

. ,

Za artykuły wydane do bufetu lub innych mleJsc

sprzedaży konto 124 uznaje się w Ciężar konta 175 "Towary w punktach sprZedaży".

-

125 -

M a t e r i a ł y

P o m o c n i c z e.

Na koncie 125 księguje się materiały używane na cele działalności transportowej, produkcyjnej i ogólnozaIdadowej, nie podlegające ewidencji na powstałych kontachrozdziału XI.

Poz. 5~-2

Wartością zużytych materiałów obciąża się odpowiednie konta . kosztów rożdziału XIII, konta inwestycji

rozpoczętych i remontów

kapitalnych bądż kosztów

sprzedaży (konto 183).

126 -

P a l i w o

s m ary.

Na koncie 126 ksi ę g-uje si ę paliwo i smary. Przychód

paliwa i smarów ksi ę guje si ę w ci ężar kon ta 126 i na dohro konta 121 "Rozlic:enie faktur i materiałów.

\'\Tartością paliwa i smarów wydanych do eksp~o~ta­

cji obciąża się odpowiednie konta kosztów w rozdziale XIII.

\'\T przypadkach gdy stan organizacyjny gospodarki

materiałowej przedsi ę biorstwa zezwala na oddzielne magazynowanie paliwa napędowego, smarów p~zeznaczo­

nych dla taboru, pozostałego paliwa i smarów, zaleca s i ę

prowadzenie ewidencji wymienionych składn ików mająt­

kowych na oddzielnych kontach analitycznych do kon~

ta 126.

127 -

C z ę Ś c i zapasowe

s zy n

u r z ą d z e ń.

t a b o r u,

m a-

Na koncie 127 ksi ę guje się części . zapasowe taboru

(z wyjątk ie m ogumienia), maszyn i urządzeń tedlllicznych, przeznaczone do zastąpienia części zuży tych.

Ksi ę gowane na tym koncie części zapasowe mogą

być zakupione ze środków obrotowych lub wytworzone

we własnym zakresie .

Cz ęś ci zakupione ze środków przeznaczonych Ud fin a-;;Sowanie inwestycji księgowane są na koncie 012

"Materiały na inwestycje ", Przep isy branżo.we, ustalą zasady rozgraniczenia cz ę ści zapasowych od przedmiolów

nietrwałycll.

128- P r z e d m i o t y

n i e trwałe.

Na konc;ie 128 księguje się przedmioty nie za ączone

do środków trwałych, materiałów podstawowych itp. Należą tu przede wszystkim nar zędzi~, odzież specjalna (bez

względu na wartość), drobny inwentarz biurowy i magazynowy itp.

Przedmioty, nietrwałe w użytkowaniu ewidencjonuje się w analityce odrębnie od przedmiotów znajdają- ­

cych się w magazynie.

Wartość przedmiotów nietrwałych zużytych całkowi­

cie (zniszczonych) przenosi się z konta 128 w ciężar konta 129.

129

Z u ż y c i e

ch.

p r z e d m i o t ó w

n i ~ t r w a-

ł y

Na dobrą konta 129 ksi ę guje się odpisy z tytułu zuprzedmiotów nietrwałych w ciężar odpowiednich

kont kosztów .

Sposób obliczenia zużycia przedmiotów nietrwałych

ustalą instrukcje branżowe w oparciu o jedną z przytoczonych metod

, 1) jednorazowe spisanie ' na koszty 500/0 wartości pierwotnej przedmiotu w chwili wydania , go do uż y tko­

wania; spisanie pozostałej części wartości pierwotnej przedmiotu (po potrąceniu wartości złOłlln) w

momencie likwidacji przedmiotu;

2) stopniowe spisywanie zużycia obliczonego przez podzielenie wartości pierwotnej użytkowanych przedmiotów (pomniejszonej o przypuszczalną wartość

życia

/

złomu)

581

przez przeciętną

iloś ć miesięcy

ich

użytko-

wan ia.

131 -

M a t e r i a ł y

w

Poz. 542

167 "Gospodarka pozazakładowa" na dobro konta 131,

przychód produktów tej gospodarki księguje się na dobro konta 167 w korespondencji z kontem 137.

p r z e r o b i e.

138 -

Konto 131 służy do księgowania operacji - związa­

nych z oddaniem materiałów do obcego przerobu.

Konto 131 obciąża Się wartością materiałów wyda- nych do przerobu obcego oraz kosztam"i przerobu i pr:l\:~­

wozu w obu kierunkach.

Przychód materiałów przerobionych księguje się lli1

dobro kon,ta 131 i w ci ęż ar właściwego konta zapasowego.

. 132 -

O P a k o w a n i a.

, Na kon cie 132 ksiqguje się zaliczane do środków

obrotowych przedmioty, które służą do opakowan ia wyrobó w i towarów, a których nomenklaturę ustal ą bra nżowe instrukcje

bądż

branżowe

ind eksy male'ria!o"Je.

opracow a ne w oparciu o zasady kwalifikowania op a:-'owań. zawar te w odpowiednich przepisach szczegółowych.

Ewidencja księgow a przychodu opakowań jest analogiczna do ewidencji poprzednio omówionych grup materiałó w.

Opakowania wysIane wraz z towarami i faktur owa ne w oddzie lnej pozycji przenosi się z konta 132 '" ciq żar konta 19G "Sprz edaż materiałów".

133 -

P a s z e.

Na konci e 133 księguje się pdsze dla inwentarza poi hodowlanego. Zakup paszy ze żród e ł zewn~trznyeh' księguje się analogicznie do zakupu materiil.łów pomocniczych, przychód z własnej gospodarki pozazakładowej w korespondencji z konte m 167 "Gospodarka pozazakładowa".

O d P a d k i.

Na koncie 135 księguje się powstałe w toku procesu

eksploatacji odpadki ogumienia. oliwy, smarów, części

. zapasowych itp. oraz odpadki technologiczne z pro{]uk cj i

pomocniczej . Ponadto konto 135 ewidencjonuje również

materiały i artykuły spożywcze zarówno riie przerobione

jak i przerobione, które na skutek zniszczenia lub uszkodzenia utraciły ca1kowicie swą pierwotną wartość użyto

kową, Przychód odpadków ksi Eiguje się w ko :-cspondenc ji

z kontami zapasowymi rozdziału XI bąd ż z kontem ()76

"Roszczenia z tytułu mank, ubytków i strat" w zakresie

zniszczonych materiałów i artykułów spożywczych, natom iast z kontami rozdziału XIII - w zakresie odpadków

eksploatacyjnych i technologicznych.

Rozchodem odpadków zużytych na wła , ne potrzeby

obciąża śię konta kosztów, natomia st rozchodem odpadków sprzedanych konto 196 "Sp,rzedaż materiałów".

137 -

Z a p a s y

g o s p o d ark i

P o z a z a k ł a-

d o w ej.

Na kon cie 137 księguje się materiały i towary handlowe obcej produkcji, Iprzeznaczone do zużycia w ramach /gospodarki pozazakładowej, rolnej. mieszkaniowe j

itp. (nawozy sztu·czne, nasiona i inne) oraz produkty tej

pospodarki, o ile nie są one zużywane w procesi~ eksploatacyjnym.

Wartością sprzedanych produktów gospodarki pozazakładowej obciąża się konto 196 "Sprzedaż materiało w" ,

wartością

zaś

zużytych

materiałów obciąża

siękor.to

ż y

w y.

Na koncie 138 .ewidencjonuje się wartość inwentarza

zaliczanego do środków obrotowych przedsię­

biorstwa (jak np. zwierząt młodych w okresie chowu,

w opasie itp.).

żywego,

Rozdział

XII.

Place.

W rozdziale XII występuje konto 141 "Płace podstawowe i dodatkowe" .

Konto 14 l służy do rozliczenia rzeczywistych wynagrodzel'!, należnych pracownikom stałym lub zatrudnionym dorywczo. Właściwe instrukcje w sprawie sporzą­

dzania planów techn iczno - przemysłowo - finansowych

okr eś1ą szczegółowo

nomenklaturę płac podstawowych

i dodatkowych ksi(;gowanych na koncie 141.

Konto 141 o\Jci ąża się w zasadzie na dobro konta 071

"Pracownicy za płace" bądż 074 "Inne nale ż no ści i zobowi ąza nia", · uznaje się zaś w ciężar właściwych kont

w rozdziałilch I, II, X, XI. XIII , XV i XVII.

Konto 141 nie wykazuje salda na koni ec o:Uesu.

Rozdział

XIII. Usługi podstawowe, produkcja i

pomocnicze, gospodarka pozazakładowa.

llozdział XII~

ciągowe go

135 -

I n wen t a r z

usług;

przeznaczony jest do ksi ęgowego

kosztów przedsiębiorstwa z rozróżnieniem działalno śc i

podstawowej , pomocni czej i pozazakladowej.

Dział al nośĆ' podstawowa w:ynika z ekonomicznego przeznaczenia poszczególnych przedsi ę biorstw transportu

i łączności .

Działalność pomocnicza ma na celu ułatwienie bądź

umożliwienie wykonania zadań podstawowych przedsię­

b io rstwa.

Kos zty obydwu typów działalności stanowią główny

przedmiót ewidencji księgowej i troski k ie rownictwa

w jego dążeniach do stałego obniżania kosztów własnych

produkcji.

Przez gospodark ę pozazakładową, której głównym

celem jest zaspakajanie potIzeb bytowych pracowników

przedsiębiorstwa, rozumiana jest dzialalność tego typu,

jak przyzakładowa gospodarka rolna . gospodarka mieszkaniowo-komunalna itp ., przy czym wszystkie te działy

występują w rozdziale XlII tylko w przypadku, o ile nie

są one objęte odrębnym bilanse m,

Koszty gospodarki pozazakładowej ujmuje się w

rozdziale XIII na jednym koncie syntetycznym (konto 167) .

W zakresie działalności podstawowe j należy odr(~b­

nie ująć koszty głównych rodzajow tej działalności. Jeśli

poszcze gólne funkcje składowe działalności podstawowej

wykonują odrębne jednostki organizacyjne (służby itp.),

układ analityki do rozdziału XIII

powInien zapewmc

ujęc ie kosztów również w przekroju wymienionych jednostek.

W ramach działalności pomocni,czej grupuje się koszty według poszczególnych wydziałów produkcyjnych

bądż usługowych; gdyby zaś takie' ujęcie było niemożli­

we - według przeznaczenia wykonywanych wyrobów

lub usług (np. usługi świadczone na rzecz osób trzecich,

własnych inwestycji, gospodarki pozazakładowej itp,.) .

, Właściwością większości kont rozdziału XIII jest ich

zbiorczo-rozdzielczy (rozliczeniowy) charakter. Prżekroje

i sposoby prowadzenia analityki do określonych kont

ujęcia

lyntetycznych

wynikają

-

z

obowiązujących

to do sprawozdawczo ś ci i planowania

oraz

przepisów

przyję t ych

zasad kalkulacji.

Oprócz kont czysto rozliczeniowych w rozdziale XIII

wyst ępują konta rozliczeniowo-bilansowe , których salda

na koniec okre su wyra ż ają wartość usług b ą dż produkcji

w toku (konta usług podstawow ych 150 - 152, k onto

produkCji i usług pomocniczych 153 i gospodarki pozazakładowej 167).

. Ponadto rozdział XIII zawiera w postaci konta 165

.. Wykonanie planu kosztów własnych" ważny instru ment

kontroli kosztów własnych.

150 -

152 -

U s ł u g i

582

-

produkcji towarowej (np. wyroby i usługi o charakteJze

przeznaczone na zbyt, dla inwestycji i

remontów kapitalnych bądż n,] potrzeby wła snej gospodark i pozazakładowej) przenosi się z konta 153 w ci ę żar

konta 165 w wysokości zakładowego kosztu własnc,go,

tj. po doliczeniu do kosztu własnego wydziałowego odpow iedniej cZęś ci kosztów ogólnozakładowych z konta

159.

W przypadku gdy do wydziałów produkcji pomocniczej zalicza si ę w dan y m prze dsi ęb iorstwie kuchnię , zasady rozliczenia kosztów tego wydziału i kalkulacja wyrobów gotowych powinny być ustalone w branżow y(~h

planach kont.

przemysłowym

P o d s t a w o' w e.

154 -

Na kontach 150 - 152 następuje rozliczenie kosztów

usług podstawowych.

.; Koszty dające się bezpośrednio zaliczyć na dany rodzaj usługi ksi ę guje się wprost na stronie Wn k ont 150152, natomiast koszty zaliczane pośrednio przenosi się

na konta 150-152 z kont 158 "Koszty wydz iałowe" i 159

"Koszty ogólnozakładowe" po ewentualnym uprzednim

ich zgrupowaniu na innych kontach rozdziału XIII. Zasady kwalifikowania kosztów usług podstawowych na

koszty bezpośrednie i pośrednie " oraz wykaz odpowiednich pozycji ustalają branżowe instrukcje kalkulacyjne

bądż komentarze do branżowych planów kont.

Na dobro kont 150 - 152 księguje się

1) odpadki i zwroty materiałów (Wn odpowiednie konto

rozdziału XI);

2) koszt wykonanych usług podstawowych (Wn konto

1651;

3) wartość ewidencyjną artykułów spożywczych, zuży­

tych do wyrobów gastronomicznych, wydanych do

punktów sprzedaży (Wn konto 175).

Przeksięgowanie kosztów usług podstawowych z kont

150 - 152 w ciężar konta 165 "Wykonanie planu kosztów własnych" następuje według rzeczywistego zakłado­

wego kosztu własnego, ustalonego na podstawie kalkulacji wynikowej, i dokonywane jest jednorazowo za

okres sprawozdawczy.

Salda kont 150 - 152 wyrażają koszt własny u sług

podstawowych n ie rozliczonych (w toku). Przedmiut.em

analityki do kont 150 - 152 mogą być wydzielone w ramach poszczególnych rodzajów usług podstawowych zadania szczegółowe (np. w ramach · przewozów towarowych - przewozy poszczególnych rodzajÓW ładunk5w,

rejsy w żegludze morskiej itp.).

f

153 -

P r o d u k c j a

c z e.

U

s ł u g i

P o m o c n i-

Konto 153 służy do ewidencji kosztów produkcji

i usług pomocniczych i powinno wykazywać jej koszt

w przekroju według wydziałów pomocniczych bą d ż według przeznaczenia działalności pomocniczej. Na koncie

153 i wszystkich jego kontach analitycznych ujmowime

: są zarówno koszty bezpośrednie jak i pośrednie .

·

Wykaz pozycji w ramach poszczególnych grup usta' łają instrukcje branżowe bądż komentarze do brau?:owych planów kont. Przy rozchodowaniu wyrobów i usług

produkcji pomocniczej (ubocznej) z konra 153 stoso wana

· jest zasada, że konta innych wyd ziałów, konto kosztów

, ogólnozakładowych oraz konta rozdziału XI obci ąż a się

· w wysokości wydziałowego k osztu własnego bez p o ś red­

nio na dobro konta 153, tj. z pominięciem konta 165 "Wykonanie planu kosztów własnych", natomiast wyroby

i usługi zaliczane stosownie do obowiązujących instrukcJi Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego do

Poz. 542

Kosz t Y b e z p i e c z e ń s t w/ a

g i e n y p r a c y.

.

h i-

Na koncie 154 ewid'7ncjonuje się nakłady na utrzymanie , bezpieczeństwa i higieny pracy na terenie poszczególnych w y działów i prz e dsi ę biorstwa jako (ałości.

ROdzaje n akładów zaliczanych na konto 154 ustalają instrukcje Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego.

Instrukcje te stano w ią jednocześnie podstawę do budowy analityki dla konta 154.

Nakłady zgromadzone na koncie 154 ulegają przy

końcu okresu sprawozdawczego jednorazowemu rozliczen iu i przeniesieniu w zasadzie w ciężar kont: 153 "Produkcja pomocnicza", 158 "Koszty wydziałowe", 159

"Koszty ogólnozakładowe".

W przypadkach gdy koszty be zpieczeństwa i higieny

pracy w i ą i: ą się b ezpośrednio z wykonywaniem danego

rodzaju d z iałalno ś ci podstawowej, instrukcje branŻOWe

powinny zadecydować o rozliczaniu ich z et konta l54

wprost w ci ę żar odpowiedniego konta usług podstawowych.

I " .

/

155 :..- R e m o n t y

b i e ż ą c

e.

Kon to 155 słu ż y do ewidencji kosztów remontów

wykonywan ych

1) we własnym zakresie,

2) przez obce przedsiębiorstwo.

Z konta 155 przenieść należy na odpowiednie konta

rozdziału XIII tylko takie sumy kosztów remontów bieżących, które z punktu widze.n ia prawidłowego rozlkzenia kosztów w czasie odnieść można do okresu sprawozdawczego. Jeżeli na koszty remontów stworzono rezet wę na koncie 112 "Rezerwa na wydatki przyszłych .okresów" (na tzw. remonty planowo-zapobiegawcze), uznanie

konta 155 następuje w cię:ila.r konta 112.

Saldo konta 155 wyra!:a nie rozliczone koszty remontów bieżących i pozostaje na tym koncie na następ­

ny okres, a w bilansie miesięcznym i kwartalnym wykazywane jest statystycznie w pozycji "Nakłady przyszłych okresów".

Bilans roczny nie powinien w zasadzie zawierać nie

rozliczonych kosztów remontów bieżących.

bieżących

158 -

K o s z t Y w Y d z i a ł o w e.

Konto 158 zbiera koszty działalności podstawowej,

nie dające się bezpośrednio odnieść do poszczególnych

rodzajów usług podstawowych. Do konta 158 prowadzi

się ewidencję analityczną uwzględniającą podz i ał kosztów na poszczególne wydziały bądż inne jednostki organizacyjne, w ramach których wykonywane są usługi

podstawowe.

Dalsza rozbudowa analityki może przewidywać uję­

cie. kosztów w wymienionych jednostkach organIzacyjnych według pC'szczególnych miejsc pracy.

~~~o=n=i~

to=r_P

~o=l=sk=1~'~

N=r_A

~

-4=6________~________________S_8_3__________~------------------~----~

p~~~~3

Grupowanie poszczegolnych pozycji, wymaganych

przez planowanie i sprawozdawczosc w powyzszym zakresie, powinno w miar~ moznosci odzwierciedlic zaleznosc kos ztow od rozmiarow dzialalnosci. Koszty posrednie uslug podstawowych przenosi si ~ z konta 158

na konta 150 - 152 w oparciu 0 metody rozliczen przyj ~te w instrukcjach branzowych, ktore rowniez powinny

okreslic wykazy i ugrupowanie pozycji sprawozd'lWczych do powyzszego konta.

159 -

K 0 s z t y

0

9 0 1 n 0 z a k I ado w e.

Konto 159 sluzy do ewidencji kos ztow posrednich,

zwiqzanych z organizacjq i obslugq calego procesu eksploatacyjnego oraz zarzqdzaniem (kierowaniem) caJ:ym

przedsi~biorstwem.

Ponadto mi. koncie tym ksi ~ guje si~ w przedsi~b io r­

stwach odpowiedniq cz~sc kosztow utrzymania jednostki

nadrz ~d n e j, jezelikoszty te, na zasadzie obowiqzujq cy ch

przepisow, obciqzajq podlegle jedIl'Ostki ; ob ci~z anie tego

konta nast ~p uje w tyro zakresie w korespondencji z Icontern 092 "Rozrachunki biezqce".

Koszty ogolnozakladowe dzielq

s i~

w zasadzie na

1) koszty administracyjno-gospodarcze,

IV.

Koszty nieprodukcyjne

1) oplaty za przestoj wagonow i jednostek taboru zeglugi srodlqdowej,

2) kary, grzywny i odszkodowania placone (z potrqce- .,

niem otrzymanych),

.

3) ubytki i manka (nie zawinione) z potrqcenierri nadwyzek z;:tpasow w magazynach og61nozakladowych, .

4) ubytki i manka (nie zawinione) z potrqceniem nadwyzek zapasow wyrobow gotowych w magazynach

og61nozakladowych,

5) odsetki za . przeterminowanie kredytow i faktur (z

potrqceniem otrzymanych),

6) straty zwiqzane z przestojami,

7) pozostale koszty nieprod ukcyjne.

W jednostkach nadrz~dnych utrzymywanych. z narzutow na koszty podleglych jednostek w ci~zar konta

159 kSi E;gowane Sq wszelkie naklady zwiqzane z .utrzymaniem tej jednostki, stosownie do preliminarza, na dobro zas narzuty nalezne od podleglych jednostek - w

koresponde ncji z kon tem 092 "Rozrachunki biezqce".

W jednostkach nadrz~dnych naklady ksi ~ gowane w

ci ~ zar konta 159 grupuje si~ w zasadzie w analityce nast~pujqco

1) place i ubezpieczenia spoleczne,

2) koszty og6lnoeksploatacyjne,

3) koszty wydzielonego za rzqdu,

2) delegacje, przej azdy, przeniesienia,

4) koszty nieprodukcyjne.

3) utrzymanie wlasnego taboru samochodowego,

Koszty og6lnozakladowe l'Ozliczane Sq na uslngi

podstawowe, uslugi pomocnicze, zaliczane do p rodukcji

towarowej, braki i przestoj e. Rozliczenie kosztow ogOlnozakladowych nast~puje w oparciu 0 zasady ustalone w

. branzowych instrukcjach, ktore okreslajq rowniez wykazy pozycj i w ramach wymienionych grup.

Przytacza si~ przykladowo wykaz typowych pozycji

koszt6w og61nozakladowych

I. Koszty administracyjno-gospodarcze

1) place pracownikow zarzqdu przeds i~ b ior stwa ,

2) narzuty na place pracownikow zarzqdu przedsi~biorstwa,

3) delegacje, przejazdy, przeniesienia,

4) transport osobowy wlasnymi srodkami,

5) koszty b iurowe (oplaty telekomunikacyjne, materialy biurowe, zakup wydawnictw itp.).

6Lutrzymaniesrodkow trwalych i inwentarza 0 charak terze og61nogospodatczym,

7) am ortyzacja srodKow trwalych 0 charakterze og61nogospodarczym,

8) pozostale koszty administracyjno-gospodarcze.

II. Koszty og61noprodukcyjne

1) utrzymanie .srodk6w trwalych i inwentarza 0 charakterze ogolnoprodukcyjnym,

2) amortyzacja srodkow trwalych 0 charakterze ogolnoprodukcyj nym,

3) bezpiecze11stwo i higiena pracy poza wydziaJami

eksplo a tacyjnymi i wytworczymi (pomocniczymi),

4) uzupelnienie i szkolenie kadr,

5) n aklady finansowe

(z potrqceniem odse tek otrzymanych),

6) ochrona mi e nia,

7) racjonalizacja i wynalazczosc 0 znaczeniu ogolnozakladowym,

8) p remie za oszcz~dnose paliwa i energii (z potrqce-.

niem sciqganych karl,

9) podatki, daniny, oplaty, ubezpieczenia rzeczowe,

10) pozostale koszty ogolnoprodukcyjne.

III. Koszty wydzielonego zarzqdu wykazuje sifl W

jednej pozycji "Narzut na utrzymanie jednostki nadrz~dJlej". J

.

-

4) koszty biurowe (oplaty telekomunikacyjne, materialy

biutowe, zakup wydawnictw itp.),

5) u trzymanie i amortyzacja nieruchomosci i ruchomo-

sci,

6) pozostale koszty .

161 -

Bra k i.

Konto 161 sluzy do ewidencji strat zwiqzanych z

wadliwie wykonanymi wyrobami produkcji pomocniczej bqdz uslugami. .

Pod poj ~ciem braku rozumiec nalezy

1) w zakresie uslug zlecenia bqdz czynnosci wykonane niewlasciwie .i wymagajqce dodatkowego nakladu pracy celem osi qgni~c ia pierwotnie zamierzon ego efektu (np. bl~d n e skierowanie przesylkiw spedycji, wadliwa sztauerka ladunkow).

2) w zakresie wyrob6w produkcji pomocniczej - wytworzone wyroby nie odpowiadajqce warunkorIl

technicznym lub warunkom umow z odbio rcami ; w

wyrobach wybrakowanych nalezy z uwagi na stoplen wadliwosci rozro zmc braki nienapraw ialne

(bezwzgl~dne) od brak6w naprawialnych (wzgl ~dnych).

,

Przy brakach naprawialnych k9nto 16( obciqza si~

za koszty samej naprawy, natomiast przy brakach nienaprawialnych - za koszt wlasny braku w korespon-.

dencji z kontem 153 "Produkcja i uslugi pomocnicze",

Konto 161 uznaje si~ w ci~zar konta 135 "Odpadki"

za uzyskany zlom, w pozostalej zas CZE;sci, stanowiqcej

o statecznq strat ~ - w ci ~zar konta 153 "Produkcja i

u slugi pomocnicze" b qdz 150 - 152 "Uslugi podstawowe".

. Przy wadliwie wykonanych uslugach - w zaleznosci

'o d postanowien instrukcji branzowych - jako koszt

wlasny braku, ktory obciqza konto 161, mogq bye trak...

towane

1) koszty zlece nia lub czynnosci wykonanej wadliwi~

jesli nie nastE:puje ich korekta,

2) koszty czynnosci korygujqcycb, zleeenie lub czynn.a-~

:lci wykonane wadliwie,

162 -

P r ,z e s t o j e.

Konto 162 służy do rozliczenia strat związanych z

lub całkowitym unieruchomieniem działal­

ności podstawowej lub pomocniczej. Rozliczenie to polega na zebraniu po stronie Wn konta 162 kosztów spowodowanych pr~estojami, przede wszystkim

' l} płac i ubezpieczeń społecznych pracowników eksploatacyjnych za czas przestoju (w sumie pełnej lub

w sumie dopłat do płacy liczonej po niższych stawIkach),

~) kosztów prądu lub paliwa (na utrzymanie w ruchu

bądż rozgrzewanie taboru lub urządzeÓ po przestoju),

' 3) części kosztów wydziałowych oraz części kosztów

częściowym

ogólnozakładowych.

Strona Ma konta 162 "Przestoje" zawiera sumy skalkulowanych strat na przestojach, przenoszone zależnie

od rozmiaru i przyczyny przestojów oraz od przyjętych

zasad rozliczeń

'

.

t} w ciężar konta 201 "Straty i zyski" - za straty na

przestojach wynikłych na skutek klęsk żywiołowych

lub wypadków losowych,

2) w ciężar odpowiedniego konta usług podstawowych

(150 - 152, 158, 159) bądż produkcji i usług pomocniczych (153) - za straty pozostałe , które, zależnie

od przyczyny i przyjętych zasad kalkulacji branżo­

wej traktuje się jako koszt bezpośredni lub ,wlicza

się do kosztów wydziałowych albo ogólnozakłado­

wych.

Zasady rozliczania przestojów sezonowych ustalą

instrukcje branżowe.

165 -

iN Y k o n a n i e

p l a n li

k o s z t ó w

własnych.

Konto 165 służy do ustalenia w danym okresie "pra-'

wozdawczym wyników (oszczędności lub przekroczeń)

wykonania planu kosztów własnych usług podstawowych

oraz produkcji i usług pomocniczych zaliczanych stosownie do obowiązujących instrukcji Państwowej Komisji

Planowania Gospodarczego do produkcji towarowej.

Wyniki te powinny być wykazywane osobno dla

usług podstawowych oraz~ produkcji i ~sług pomocniczych. Ewentualny dalszy podział analityczny konta 165

(np . według poszczególnych rodzajów usług podstawowych i produkcji oraz usług pomocniczych) okr eś lą instrukcje branżowe.

.

W ciężar konta 165 ksi ęg uje się z zapisami prze ciwstawnymi na dobro kont 150 - 152 "Usłu g i pods tawowe"

i 153 "Produkcja i usługi pomocnicze" rzeczywisty z'lkladowy koszt własny usług b ą dź prod ukcji w ykGn n j.

Na dobro konta 165 księguje się z zap isami p rze::i w'stawnymi w ciężar kon t 190 - 1::l2 "Sprzedaż u sług p odstawowych", 193 "Sp rzedaż wyrobów i usł ug pod ukr ji

pomocniczej" bądź 17G "To vlary viy s łanc i us:ugi wykonane

usługi pod 5tawowe i pomo : nicze oraz w ciężar

konta 171 "Wyroby gotowe" - wyroby pr.Jdilk cji pomocniczej według kosztó w planowany ch lub ceny zbytu

pomniejszon ej odpowiednio o podatek obrotowy i od operacji nietowarow ych, o kosz ty związane ze s [l rzed .::żą

i o zysk planowany - o ile na daną us ł ug::; bądż wyrób

nie ustalo no kosztu planowanego.

Powstał e na kon cie 165 w wyniku porównania s tron y

Wn ze stroną Ma odchylenia wyrażają oszc zędność lub

przekroczeni a w stosunku ,do kosztu wlasnego p lano wanego' bądź innego stosowanego wskaźnika.

Odchylenia te przenoszone są w końcu okresu ;;prawozdawczego na konta 190 - 192, 193 bądż 179 w części

dotyczącej usług..podstawowych lub pom.ocnicąch sprze-

-

Poz. 542 ,

danych albo wykonanych oraz na konto 172 - w części

wyrobów produkcji pomocnićzej.

Niedopuszczalna jest kompensata różnokierunko­

wych odchyleń ujawnionych odrębnie dla usług pod,>tawowych i produkcji oraz usług pomocniczych bądź dla

bardziej szczegółowych grup w analityce do konta 165.

dotyczącej

167 -

G o s p o d ark a

p o z a z a kła d o w a.

Konto 167 służy do syntetycznej ewidencji nakładów

i dochodów związanych z prowadzeniem przyzakładowej

gospodarki, głównie dla zaspokajania potrzeb personelu

zakładu. VI razie występowania kilku odmian tego rodzaju gospodarki konto 167 wymaga prowadzenia odpowiedniej analityki.

Efektem działalności gospodarki pozazakład'Jwej

mogą być zarówno produkty materialne (np. zboże, warzywa, owoce). jak i usługi o charakterze nieprodukcyjnym (np. usł'J.gi mieszkaniowo-komunalne, bytowe).

Remanenty produkcji pozazakładowej w toku pozostają na koncie 167 i przechodzą do bilansu. Wyniki

gospodarki pozazakładowej przenosi się na konto 201

"Straty i zyski".

Zasadnicza (typowa) korespondencja kont syntetycznych rozdziału XIII z kontami innych rozdziałów przebiega w sposób następujący (w nawiasach podano numery poszczególnych kont rozdziału XIII, obciążanych

lub uznawanych przeciwstawnie)

I.

Strona Wn konta rozdziału XIII koresponduje

1) z kontami mater i ałowymi rozdziału XI - za zużycie

materia1ów, paliwa, części zapasowych, przedmiotów nietrwałych itd. oraz za przypadającą częsc

kosztów zakupu i odchyleń od ewidencyjnych cen

materiałów (wszystkie konta rozdziału XIII z wyj ą t kiem 165),

2) z kontem 141 "Płace podstawowe i. dodatkowe" (rozdział XII) za płace podsta wowe i dodatkowe stałego

i sezonowego personelu

przedsiębiorstwa

(wszystkie konta ro z działu XIII z wyjątkiem 165).

3) z kontem 082 "RozrachunId z tytułu ubezpieczeń

sp ołecznych" za ubezpieczenia społeczne pracowników (wszystk~e konta rozdziału XIII z wyjątkiem

165).

4) z kontem 101 "Rozliczenie amortyzacji" - za k oszty

amortyzacji środków trwałych (wszystkie konta rozdziału XIII z v"yjątkiem 155, 161, 162 i 165),

5) z kontami 041 "Kasa", 043 "Rachunek rozliczeniowy"

i kontami rozdziału VI - za usługi z zewn ątrz

' (wszystkie konta rozdziału XIII z w yjątkiem 161,

165).

6) z k ontami roz działu VII - za podatrd, daniny, oplaty

ubezpieczenia rze czowe (kon ta 153, 158, 159, 167 ),

7) z k::mtem 076 "Roszczenia z tytułu m ank, ubytków

i strat" oraz z kontem 078 "Manka, ubytki i s traty

nie zawinio::w" - za nie zawinione uby tki i manka

zapasów (konta 153 , 153, 159) ,

8) z kontami 190 - 192, 193 , 179 i 172 - za okresowe

odchylenia ( oszcz l~dno ś ci) przy wykonaniu planu

kosz tów (konto 165).

9) z kontem 092 "R ozrachun!~i bieżące" za nilTZut

k05ztÓ'N wydzielonego za rz ądu (konto 159),

II. Zapisów na dobro kont rozdziału XIII dokonuje

si ę w ciężar

1) kont 190 - 192 i 193 - Za sprzedane usługi podstawowe i pomo{;nicze (konto 165),

2) konta 179 "Towary wysłane i usługi wykonane" za usługi podstawowe i , pomocnicze wykonane, lecz

nie sprzedane,

-

3) konta 171 "Wyroby gotowe" - za wyroby produkcji pomocniczej zaliczane do produkcji towarowej,

wykonane w okresie sprawozdawczym (konto 155),

4) konta 172 "Odchylenie od koszt6w planowan'y ch" za okresowe odchylenie(przekroczenie) przy wykonaniu planu koszt6w wlasnych,

5) konta 183 "Inne koszty sprzedazy" - za uslugi zwi q zane ze zbytem, 0 ile , wartose tych uslug obj~ta jest

cenC! sprzedazy (konto 153).

6) odpowiedniego konta rozdzialu XI "Materialy"

a) za materialne wytwory produkcji pomocl}iczej

zaprzychodowane do magazynu z zasadnkzym

przeznaczeniem na zuzycie bqd:i: zastosowanie w

obr~bie

zakladu, np. narz~dzia, modele, materialy pomocnicze itp. (konto 153),

bl za produkty gospodarki pozazakladowej (konto

167).

c) za uzyskane odpadki bqd:i: zwroty material6w,

zaliczonych uprzednio do koszt6w (konta 150 152, 153, 158, 159, 161. 167),

7) konta 201 "Straty i zyski"

a) za powsta!e w procesie eksploatacji bqd:i: produkcji pomocniczej straty nie wliczane do kosztu

wlasnego uslug podstawowych lub produkcji i

uslug pomocniczych (konto 162),

b) za wynik~ gospociarki pozaza~ladowej (konto 167),

8) konta rozdzialu X - za ponoszone we w!asnym zakresie koszty (zlozone) wymagajqce rozliczenia na

r6zne okresy (konta 153, 155).

9) kont rozdzialu VI - za odplatne uslugi gospodarki

pozazakladowej (konto 167),

to) konta .076 "Roszczenia z tytulu mank, ubytk6w i

strat"-"ia ubytki i manka stwierdzone w materialach wydanych do eksploatacji, produkcji pomoc'niczej, gospod_~rki pozazakladowej bqdz w zapasach

produkcji pomocniczej w toku (konta 151, 153, 154,

.

155, 158;159, 161, 162, 167).

Rozdiial XIV,

Wyroby gotowe.

Konta rozdzialu XIV przeznaczone Sq do ksi~gowa­

aia

1) zaliczonych do produkcji towarowej wyrob6w gotowych produkcji pomocniczej,

2) towar6w znajdujqcych si~ w punktach sprzedazy detalicznej, kt6rych ewidencj~ prowadzi si~ w cenie

detalicznej,

3) wykonanych uslug produkcji pomocniczej ewentnalnie uslug podstawowych oraz wyslanych material6w,

na kt6re nie wystawiono jeszcze faktur lub tez nie

oddano ich do inkasa.

VV rozdziale XIV wyst~pujq konta

171 "Wyroby gotowe",

172 "Odchylenia od koszt6w planowanych",

175 "Towary w punktach sprzedazy",

176 "Odchylenia odcen ewidencyjnych toW-prow w

punktach sprzedazy",

179 "Towary wyslane i uslugi wykonane",

111 -

W Y rob y

got 0 w e.

Na stronie Wn konta ,171 ksi~gowany jest wed lug

kosztu planowanego przych6d wyrob6w gotowych z Produkcji pomocniczej zaliczonych do produkcji towarowej

z zapisem przeciwstawnym na stronie Ma konta 165

"Wykonanie planu koszt6w wlasnych".

Zapisy po stronie Ma konta 171 dokonywane Sq w

korespondencji

'

--

1'oz. 542

~~~--------------~------------~~~--

1) z kontem 193 "Sprzedi}z wyrob6w i uslug produkcji

pomocniczej" - za "Ndrtose wyrob6w sprzedanych

oraz wykonanych. dla wfasnych inwestycji, remont6w kapitalnych i gospodarki pozazaktadowej,

2) z kontem 179 "Towary , wyslane i uslugi ' wykonane"

- za planowany koszt wlasny wyrob6w wyslanych

odbiorcom, a nie sprzedanych,

.

3) z kontem 076 "Roszczenia z tytulu mank, ubytk6w

i strat" - za stwierdzone manka, ubytki i straty.

Ewidencja magazynowa wyrob6w gotowych povlinna bye zorganiz6wana na zasadach stosowanych przy

ewidencji zapas6w materialowych.

172 -

°

d c h Y len i a

wan y c h.

0

d k

0

s z t 6 w

pIa n o-

Konto 172 przeznaczone jest do rozliczell'la roZlllC

mit;dzy rzeczywistym a planowanym kosztem wlasnym

wyrob6w gotowych produkcji pomocniczej zaliczonych

do produkcji towarowej.

Odchylenia te przenoszone Sq na konto 1~2 z konta

165 "Wykonanie planu koszt6w wlasnych".

Odchylenia dotyczqce wyrob6w sprzedanych pcdlegajq w koncu okresu przeksi~gowaniu na konto 193

"Sprzedaz wyrob6w i uslug produkcji pomocniczej" a

dotyczqce stwierdzonych ' mank, ubytk6w i strat - na

konto 076 "Roszczenia z tytulu mank, ubytk6w i strat".

Pozostale po dokonaniu tych ksi~gowan saldo konta

172 wyraza r6znic~ mi~dzy kosztem rzeciywistym i planowanym remanentu wyrob6w w magazynie oraz wyrob6w wyslanych.

Celem wykazania rzeczywistego kosztu wlasnego

wyrob6w w magazynie i wyrob6w wyslanych w sprawozdaniach okresowych nalezy odchylenie od koszt6w

p lanowanych uwzgl~dnie w 2 pozycjach "Wyroby gotowe" (konto 171) oraz '" Towary wyslane i uslugi wykonane" (konto 179). Vll zwiqzku z powyzszym saldo konta

172 nie wyst~puje w oddzielnej pozycji bilansowej. Podzialu tego salda dokonuje si~ pozaksi~gowo.

175 -

Tow a r y

w

pun k t a c h

s p r zed a z y.

Konto 175 sluzy do ksi~gowania towar6w znajdnjq..

w punktach sprzedazy detalicznej. Konto 175

koresponduje

'

A. po stronie Wn

1) za towary przyjp,te do sprzedazy z magazynu - z

kontem 124 "Artykuly spozywcze" za wartose w cenie ewidencyjnej i z kontem 176 "Odchylenia od cen

ewidencyjnych towar6w w p,unktach sprzedazy" za r6znic~ mit;dzy cenq ewide ncyjnq a cenq sprze' daznq,

2) za tawary zakupione wprost do punkt6w sprzedazy

- z kontem 121 "Rozliczenie faktur i materia16w"

za cen~ ewidencyjnq i z kontem 176 "Odchylenia

od cen ewidencyjnych towar6w w punktach sprzedazy" - za r6znic~ mi~dzy cenq ewidencyjnq a cenq

sprzedaznq,

3) za wyroby wlasnej kuchni przekazane do bufetu z odpowiednimi kontami rozdzialu XIII za cen~ ewidencyjnq artykul6w spozywczych zuzytych do wyrob6w oraz z kontem 176 "Odchylenia od cen ewidencyjnych towar6w w punktach sprzedazy" - za

r6znic~ mi~dzy cenq ewidencyjnq

artykul6w spozywczych a cenq sprzedaznq gotowych wyrobow

gastronomicznych,

4) za nadwyzki stwierdzoneprzy inwentaryzacji - Z

kontem 201 "Straty i zyski"i

~ych si~

-~

B. po stronie Ma

1) za towary sprzedane - z kontem 194 "Sprzedaz towarow",

2) za manka i ubytki stwierdzone przy inwentaryzacji

- z kontem 076 .. Roszczenia z tytulu mank, ubytkow

i strat".

176-0dchylenia od cen

nych

towarow

w

s p r zed a z y.

e wid e n C y jpunktach

Konto 176 przeznaczone jest do rozliczenia rozOIC

cenq sprzedaznq a cenq eWidencyjnq artykulow

spozywczych wydanych do sprzedazy bqdz zuzytych do

wyrobow gotowych.

Konto 176 koresponduje

'A. po stronie Ma

1) z kontem 121 "Rozliczenie faktur i materialow" za odchylenia kredytowe od wyceny wewn~trznej

'\ przypadajqce na artykuly spozywcze wydane z magazynu lub zakupione wprost do punktow sprzedazy,

2) z kontem 175 "Towary w punk tach sprzedazy" - za

roznic~ mi~dzy cenq ewidencyjIlil acenq sprzedaznq

przypadajqcq . od artykulow spozywczych zakupionych wprost do punktow sprzedazy lub przyj~tych

do sprzedazy z magazynu,

3) z kontem 175 ..Towary w punktach sprzedazy" - za

roznic~ mi~dzy cenq ewidencyjnq

artykulow spozywczych uzytych do wyrobow wlasnej kuchni a ceo,

nq sprzedaznq tych wyrobow;

B. po stronie .Wn

''':~' '''''-~ ·)-t

1) z kontem 121 ..Rozliczenie faktur i materialow"

za koszty zakupu i odchylenia debetowe od wyceny

" , wewn~trznej przypadajqce na artykuly spozywcze

wydane z magazynu lub zakupione wprost do punktow sprzedazy,

2) z kontem 194 "Sprzedaz towarow" - za roznic~ przypadajqcq od sprzedanych towarow,

3) z kontem 076 "Roszczenia z tytulu mank, ubytkow

i strat" - za roznic~ przypadajqcq od stwierdzonych

ubytkow i mank.

mi~dzy

,

179 -

Tow a r y

konane.

w y s 1a n e

'. Na koncie ewidencjonuje

ius 1 u g i

: 1

w . y-

si~ w koncu okresu sprawozdawczego (miesiqca) wszelkie wyroby, materialy

wyslane i uslugi wykonane, a jeszcze nie sprzedane. Za

moment sprzedazy uwaza si~ zainkasowanie naleznosci

;bqdz moment wyslania faktury do inkasa lub bezposredI nio do odbiorcy (przy fakturach pozainkasowych). Okrejslenie momentu sprzedazy przy odbiorcach zagr~nicznych

i ustalq instrukcje br anzowe.

Wartose materi Q.l6w i uslug swiadczonych na ceTe

linwestycji, remont6w kapitalnych i go spodarki pozaza!kIadOwej nie podlega e w idencji na tym koncie, pon ieiwaz ich sprzedaz nastE:; puje w chwili przekazania mate!riaI6w i usIug.

Konto 179 obciqza si~ w koncu okresu sprawozclawczego

i 1) na dobra konta 165 !,Wyko na nie planu kosztow wI asnych" - za planowany koszt wIasny wykonanych

usIug,

2) na dobro kont rozdzialu XI - za wyslane materialy i towary,

3) na dobro konta 171 "Wyroby got0we" - za_planowany koszt wlasny wyrobow wyslanych odbiorcom,

a jeszcze nie sprzedanych.

Ponadto na konto 179 przenosi si~ z konta 165 przyi. padajqc'l na uslugi wykonane cz~sc odchylen; odchyle-

j

I-

Pm,". 542

nia te .Ifalezy ujmowae w analityce do konta 179 oddzielnie od kosztu planowanego.

Uznanie konta .179 przeprowadza si~ w nast~pnym

okresie sprawozdawczym w momencie sprzedazy w ci~­

zar odpowiednich kont rozdzialu XVI

1) za planowany koszt wlasny sprzedanych uslug i wyrobow,

2) za odchylenie od kosztow planowanych przypadajqce na sprzedane uslugi,

3) za cen~ ewidencyjnq sprzedanych materialow.

Rownoczesnie z ksi~gowaniem podanym w pkt 3

nalezy przeniese na konta sprzedazy odpowiedniq cz~se

odchylen i kosztow zakupu przypadajqcq od sprzedanych

materialow z konta 121 "Rozliczenie faktur i materialow".

Jednoczesnie z tym zapisem uznaje si~ odpowiednie

konta sprzedazy w ci~zar kont rozdzialu VI.

RozdziaJ XV. Podatek obrotowy i od operacji nietowarowych i koszty zwi'!zane ze sprzedazi!.

Rozdzial XV obejmuje nast~pujqce konta

181 "Podatek obrotowy i od operacji nietowarowych",

183 ,.Inne koszty sprzedazy".

181 -

Pod ate k 0 b rot 0 w y i

r a c j i n i et 0 war 0 w y c h.

0

d

0 p e-

Na koncie 181 ksi~guje si~ podatek obrotowy ' i od

operacji nietowarowych przypadajqcy od sprzedanych

wyrob6w i uslug.

Zapisy przeciwstawne przejmuje konto 081 "Rozrachunki z tytulu podatkow. danin i opIat". Konto 181 zamyka si~ przez przeniesienie w koncu roku salda na odpowiednie konta sprzedazy.

183 -

Inn e

k 0 5 Z t Y

s P r zed a z y.

Na koncie 183 k!..i~guje si~ koszty wliczone na podstawie instrukcji branzowych do kosztu wlasnego sprzedazy.

.

Przykladowo mog~ to bye: koszty reklamy i propagandy, koszty utrzymania punktow sprzedazy.

Sumy zebrane na koncie 183 przenosi sit=: w koncu

roku w cz~sci przypadajqcej na uslugi rozliczone bqdz

wyroby na odpowiednie konta sprzedazy.

Rozdzial XVI.

Sprzedaz.

Rozdzial XVI obejmuje nast ~ pujqce konta

190 192 "Sprzedaz uslug podstawowych",

193 "Sprzedaz wyrobow i uslug produkcji F0InuClliczeJ''',

194 "Sp rzedaz towar6w",

1fJ 6 "Sprzed az m aterialow",

198 "Rozliczenie sprzedazy uslug po dst awowych·'~

Konta rozclzialu XVI sluzq do uj~cia sprzedazy ushlg

pOdstawow y ch i pomocniczy ch, wyrobow produkcji pomocni czej, tow aro w i ma terialow. Ksi Elgowania na kontach tego rozdzialu dokonuje s i ~

w zasadzie bqdz w ch wili odda nia faktury do. inkasa ,

bqdz w przypadkach rozliczen pozainkasowych - przy

wyslaniu jej bezposrednio do odbiorcy bqdz z chwil q

wplaty pienl~qzy prz~z odbiorc~ (przy sprzedazy go towkowej).

Szczeg610we zagadnienia sprzedazy uregulujq instruh;::je branzowe w oparciu 0 obowiqzujqce w poszczegolnych przedsi~biorstwa<;h zasady rozliczania dochod6w

lub rozrachunkow z odbiorcami.

-

190 -

192 -

S P r 7) e d a ż

u sł u g

p o d s t a w 0-

w y _c h.

Konta 190 - 192 służą do ujęcia sprzedaży mług

podstawowych.

W ciężar kont 190 - 192 księguje się

1) w końcu miesiąca - koszt własny sprzedanych usług,

2) w końcu roku

a) inne koszty sprzedaży,

bl podatek od operacji nietowarowych.

Koszt własny usług księgowany jest w dwu pozycjach

l) planowany koszt własny,

2) odchylenia od kosztu planowanego.

Na dobro kont 190 - 192 księguje się

1) przy sprzedaży na zewnątrz - sumę wyni k ającą z

oddanych do inkasa lub wysłanych odbiorcom fuktur (w przypadkach rozliczeń pozainkasowych) bądż

dochód wynikający ze sprzedaży usług podstawowych, obliczony w oparciu o obowiązujące przedsiębiorstwo instrukcje branżowe,

2) przy sprzedaży na cele inwestycjI. remontów kapitalnych i gospodarki pozazakładow e j - wartość

usług według

odpowiednich dokumentów wewnętrznych.

Konta 190 - 192 zamyka się w końcu roku przez

przepiesienie ich sald (ostatecznego wyniku sprzedaży)

na konto 201 "Straty i zyski" . W ciągu roku wyaik

sprzedaży wykazuje się pozaksięgowo w sprawozdaniu

dotyczącym strat i zysków.

Urządzenia analityczne oprócz poszczególnych redzajów usług winny umożliwić ujęcie sprzedaży według

następujących kierunków

l) poza' przedsiębiorstwo,

2) na cele inwestycji i remontów kapitalnych,

3) na cele gospodarki pozazakładowej.

193 -

:;i p r z e d a ż

produkcji

wyrobów

i

usług

p o m o c n i c z e j.

Na koncie 193 wykazuje się sprzedaż wyrobów i

usług produkcji pomocniczej. Zasady działania tego konta są analogiczne do podanych przy kontach 190 - 192.

194 -

S P r z e d a ż

t o war ó w.

Konto 194 służy do ujęcia sprzedaży towarów.

W ciężar konta księguje się: wartość sprzedanych

towarów w cenie sprzedażnej w korespondencji z kontem 175 "Towary w punktach sprzedaży". '

Przypadającą na sprzedane towary część . odchyleń

przenosi się z konta 176 na konto 194.

Konto 194 uznaje się za sprzedane towary w korespondencji z kontami środków pieniężnych, należności w

inkasie, odbiorców - w zależności od sposobu dokonywania sprzedaży.

Zasady zamykania konta 194 są analogiczne - do podanych przy kontach 190 - 192.

196 -

S P r z e d a ż

m a t e Ii a łów.

Na koncie 196 wykazuje się

odstępowany~h '

odpłatnie

bądż

sprzedaż

materiałów.

sprzedawanych wraz z

towarami (opakowania). Zasady działania tego konta są

analogiczne do podanych przy kontach 190 - 192, z

tym że zużycie materiałów na cele inwestycji. remontów

kapitalnych o.raz gospodarki pozazakładowej nie przechodzi przez konto 196, lecz księgowane jest wprost z kont

rozdziału XI VI ciężar kont lozdziału II bądź kon ta 167

"Gospodarka pozazakładowa".

587 -

Poz. 542

198 -

R o z l i c z e n i e s p r z e d a ż y

p o d s t a w o w y c h.

u s ł u g

Konto 198 ujmuje sprzedaż usług podstawowych,

ktqrych koszty nie zostały rozliczone z powodu nieotrży­

mania wszystkich potrzebnych dokumentów (obrót z zagranicą)·

Po stronie Ma księguje się wystawione faktury za

w korespondencji z kontami rozdziału VI.

Po stronie Wn księguje się dochód ze sprzedaży

usług pOdstawowych

rozliczonych w korespondencji z

odpowiednim kontem sprzedaży usług podstawowych

(190 - 192). Równocześnie następuje przeksięgowanie

kosztu planowego usług rozliczonych z konta 165 w

ciężar odpowiedniego konta sprze9-aży usług podstawowych z uwzgl ę dnien i em ewentualnych odchyleń od kosztów planowanych.

Saldo Ma konta 198 wykazuje się w pasywach bilansu jako przeciwstawienie nie rozliczonych kosztów

usług podstawowych, wykazanych w rozdziale XIII na

odpowiednim koncie usług podstawowych (konta 150 J52).

świadczone usługi

Rozdział

XVII.

Straty l zyski.

W rozdziale XVII występuje jedno konto 201 "Straty

i zyski", . na którym ujmuje się wyniki sprzedaży usług

podstawowych. usług i wyrobów produkcji pomocni·.::'!ej,

materiałów, towarów, wyniki gospodarki pozazakładowej

oraz wszelkie inne straty (zyski). nie wliczane do kc.sztów produkcji bądż sprzedaży, co umożliwia wykazćmie

ostatecznego wyniku działalności przedsiębiorstwa za

rok sprawozdawczy.

Na koncie 201 księguje się w ciągu roku sprawozdawczego (zapisy typowe)

1) zyski (straty) z lat ubiegłych, ujawnione w roku

bieżącym,

2) podatek obrotowy i od operacji

nietowarowych z

tytulu operacji z lat ubiegłych,

3) przedawnione należności i zobowią 2 ania (spisywane

za zgodą jednostki nadrzędnej),

4) wpływy z należności spisanych jako nieścjągalne,

5) inne należności i zobowiązania (spisywane za zgodą

jednostki nadrzędnej),

6) straty wywołane działaniem siły wyższej (wartość

zniszczonych materiałów. towarów i wyrobów, koszty zapobiegania klęskom żywiołowym. koszty usuwania skutków działania siły wyższej itp. - po potrąceniu premii ubezpieczeniowej),

7) straty wywołane przestojami,

8) wpływy z dzierżawy nieruchomości lub ruchomości

(po potrąceniu kosztów uzyskania tych wpływów),

9) ró ż nice między wysokością roszczenia a kosztem

własnym zawinionych ubytków i mank,

10) nadwyżki (superaty) środków obrotowych,

11) drobne różn ice spowodowane zaokrągleniem księgo­

wanych kwot.

W końcu roku przenosi się na konto 201 wynik gospodarki pozazakładowej (z konta 167) oraz zysk (stratę)

ze sprzedaży usług podstawowych~ wyrobów i usług produkcji pomocniczej, towarów i materiałów (z kont rozdziału XVII.

Ostateczne saldo konta 201 wykazywane jest 'w bilansie, a po jego zatwierdzeniu i dokonaniu podzi'łłu

zysku (pokryriu st rat) - podlega przeksięgow a :1iu w

księgach nowelo roku na konto 031 ;,Funduf.z statuto wy",.

. ~M~.

Monitor ~

Polski

Nr A-46

_______

__

_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _~_ _ _ _ _ _~~~~~~

568

Poz. 541 i 542

541

ZARZĄDZENIE Nr 60 PREZESA RADY MINISTRÓW

z dnia 9 maja 1953 r.

w sprawie tymczasąwej tab.e li stanowisk oraz dodatków funkcyjnych l służbowych dla pracowników w wydziałach (referatach) statystyki prezydiów rad narodowych.

Na podstawie § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 lutego 1949 r. w sprawie ustalenia stano/ wisk służbowych i zaszeregowania do grup uposażen i a

pracowników państwowych, podlegających ustawie o

państwowej służbie cywilnej, · oraz pracowników .samorządowych (Dz: U", Nr 14, poz. 92) i § 18 rozporządzen i a

Rady Ministrów z dnia 19 :iutego 1949 r. w sprawie dodatków funkcyjnych i służbowych dla pracowników pań­

stwowych i samorządowych oraz przewodniczących organów wykonawcźych gmin miejskich i wiejskich (Dz.

U. Nr 14, poz. 94 i Nr 53, poz. 406) zarządza się, co na-

Załącznik

do zarządzenia nr 60 Prezesa Rady Ministrów z dnia .9 maja

1953 r. (poz. 541).

TABELA STANOWISK DLA PRACOWNIKÓW W WYDZIAŁACH (REFERATACH) STATYSTYKI PREZYDIÓW

RAD NARODOWYCH

Kolej

Stanowisko służbowe '

ność

(tytuł)

Grupa

Kolej

uposażenia

ność

Stawka dodatku funkmiesięcznego

cyjnego

lub służ­

bowego

Statystyk analityczny

2.

!-nspektor-instr~ktor stalys-

tyczny

VI -

IV

t.

2.

15 --- 4

3.

VI

-- V

S

4.

3.

4.

Starszy te_chnik statystyczny

VII -

VI

a

Technik statystyczny

IX -

VII

b

(tytuł)

Stawka dodatku funkcyjnego

miesięcznego

lub służ­

bowego

Grupa

uposażenia

Prezydia miejskich rad narodowych miast liczących

ponad 100.000 mieszkańców

Prezydia wojewódzkich rad narodowych (Rad Narodowych m. st. Warszawy i m. todzi)

1.

Stanowisko służbowe

Statystyk analityczny

Inspektor-instruktor statystyczny

Starszy technik statystyczny

Technik statystyczny

VI -

V

5

VII -

VI

5

VII IX -

VI

VIII

c-b

b

Prezydia powiatowych rad narodowych oraz prezydia .

miejskich rad nar'o dowych miast liczących poniżej

100.000 mieszkańców stanowiących powiaty miejskie

Statystyk powiatowy

VII -

VI

a-S

542

ZARZĄDZENIE MINISTRA F1NANSOW

z dnia 8 kwietnia 1953 r.

w sprawie ramowego planu kont dla państwowych przedsiębiorstw transportu i łączności na rok 1953.

I

- ~ Na 'podstawie § 1 ust. i pkt 8 rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 1 kwietnia 1950 r. w sprawie zakresu

działania Ministra Finansów i zmian y zakresu działania

Państwowej

Komisji Planowania Gospodarczego (Dz. U.

Nr 22, poz. 188) zarząd z a się, CQ nast ępuje

'§ 1. Wpro\vadza się na rok 1953 ramowy plan kont

. Poz. 542

dla państwowych przedsiębiorstw transportu i łączności,

§ 3. Zarządzenie wchodzi w życie · z dniem ogłosze­

stanowiący załącznik nr 1 do zarządzenia.

nia z mocą od dnia 1 stycznia 1953 r.

§ 2. Ustala się ogólne zasady funkcjo nowania kont

wymienionych w ramowym planie kont, o którym mowa

Minister Finansów: T. Dietrich

w § 1, zawarte w załączniku nr 2 do zarządzenia.

. .• -1 . ,