Zarządzenie Ministra Oświaty z dnia 26 stycznia 1953 r. w sprawie stosowania normatywów projektowania budownictwa dla szkół ogólnokształcących stopnia podstawowego oraz normatywów projektowania budownictwa dla przedszkoli o budynkach wolnostojących.

Załącznik nr 1 do ,,-arządz enia Ministra Oświaty z dnia 26 styczni.). 1953 r.

(poz. 538).

STANDART BUDOWLANY SZKOT:. OGOLNOKSZTAŁCĄCYCH STOPNIA PODSTAWOWEGO

1.

1.

1.

P r z e d m i o t

Wstęp.

s t a n d a r t u.

Przedmi otem stan dartu są normy przestrzenne i wytyczne do proj ektowani a s zkół o g ólnokszt a ł cq cyc h stopnia pods tawowego. zwanych w dalszym ci ągu " s zko ła m i

pod ~t awo w ymi " l~b .. sz k ołami ....

1.

2.

O k r e ś I e n i a.

1. 2. 1.

Określenie

podstawowe.

Szko ł y ogólnokształcące stopnia podstawowego są

to szkoł..,.. które powinny objąć wszystkie dzieci wwie!<u

obowi ązk u szkolnego, tj . od 7 do ukonczon ych 13 lat

(siedem roczników) . Szkoły te dają w ciągu siedmiu lat

-:-:- . 531

POz. 538.

,~~----~~----~~~~------~----------~~-

nauki podstawy wszechstronnego wyksztalcenia i wy·

chowania oraz priygotowujq uczni6w do szk61 h.,c ealnych

ogolnoksztalcqcych i zawodowych.

1. 4.3.2. Jeieli budynek szkoly moie .bye ogrzewany

przez cieplowni~ znajdujqcq si~ w innym budynku, powinna nastcipie redukcja odpowiednich pomieszczen lub

urzqdzen.

L 2. 2. Okreslenia uzupelniajqce.

1. 4. 3. 3. Jeieli mieszkania sluibowe przewidziane

w standarcie b~dq umieszczone w domach mie3zkClinych

1. 2. 2. 1. Szkoly ogolnoksztalcqce Sq w zasadzie

poloionych na sqsiaduj.qcym z dzialkq terenie, obowiqkoedukacyjne. W miastach mog'q bye jednak szkoly zuje redukcja odpowiednich ppmieszczen podanych w taog61noksztalcqce odr~bne dla chlopc6w i dla dziewczqt.

blicy Dr 3.

1. 2. 2. 2. Standart obejmuje

1. 4. 3. 4. W miejscowosciach wiejskich 0 szczea) szkoly podstawowe 0 2, 3, 4, 5, 6 i 7 izbach Iek- g61nie trudnych warunkach mieszkaniowych mog'1 bye

cyjnych';

wybudowane, opr6cz mieszkan sluibowy<;;h wymieniob) szkoly podstawowe 0 11 izbach lekcyjnych, tj. ,

nych w tablicy Iir 3, mieszkania dla na-uczycieli w buszkoly skladajqce si~ z 7 klas szkoly podstawo·

dynku szkolnym lub oddzielnym budynku, stojqcym na

wej z oddzialami r6wnoleglymi;

dzialce szkolnej bqdi na dzialce . leiqcej w odleglosci

c) szkoly podstawowe 0 15 izbach lekcyjnych, . tj.

nie przekraczajqcej 1,5 km od szkoly. Przy projekt.owaniu

szkoly skladajqce si~ z dw6ch ciqgow szkoly pod, mieszkail dla nauczycieli naleiy przewidywae, w zalezstawowej 7-klasowej i z jednej izby 11odatkowPj.

nosci ad potrzeb, mieszkania dwupokojowe z kuchniq

W miastach nie przewiduje si~ budowy szk61 0 Liczo powierzchni uiytkowej 48 m 2 , jednopokojowe z kuchniq

hie izb mniejszej nii siedem.

,0 powierzchniuiytkow~j 35 .m 2 i jednopokojowe. z wn1kq

, 1. 2. 2: 3. Lkzba uczniow Vi szkolach podstawcJ',vych,

kuchennq 0 powierzchni uiytkowej- 22 m 2 • Dla kdiclego

przyj~ta za podstaw~ do projektowania budynkow szkolmieszkania naleiy przewidziee piwnic~ 0 wieikosci ponych, podana jest w nagl6wku zalqczonej tabHcy nr 3.

wierzchni uiytkowej do 10 m 2 • Decyzj~ w sprawie bu1. 2. 2. 4. Liczba nauczycieli w szkolach podstawodowy i wielkosci mieszkan dla nauqycieli wydaje Miwych r6wna jest co najmniej liczbie izb lekcyjnych.

nister Oswiaty po rozpatrzeniu opinii terenowo wlasci1. 2. 2. 5. Klasa jest to zesp61 uczni6w uczqcych

wego wydzialu oswiaty prezydium woj ewodzk iej rady

si~ wedlug jednego programu nauki.

.

narodowej i wojew6dzkiej komisji planowania go~podar­

1. 2. 2. 6. Komplet jest to zesp61 dw6ch klns UCZqczego .

. cych si~ razem, lqcznie w jednej izb~e lekcyjnej. ,

1. 4. 3. 5. Normy przestrzenne dla sal gimnastyczt. 2. 2. 7,. Izba lekcyjna jest to pomieszcl enie, w

nych i pomieszczen pomocniczych przy nich oraz dla

kt6rym uczy si~ klasa lub komplet.

sportowych urzqdzen terenowych mogq na wniosek

Glownego Komitetu Kultury Fizycznej ulegac w pos zcze1. 3. U z a sad n i e n i e pot r z "e b y i n w eg6Inych przypadkach powi~kszeniu powyzej odchyleil

sty c y j n e j.

przewidzianych w punkcie 1. 4. 3. 1. Decyzj~ IV tej sprawie wydaje Mi~ister Oswiaty po rozpatrzeniu opinii

Stwierdzenie i uzasadnienie potrzeby inwestycyjnej

wydzialu oswiaty prezydium wojewodzkiej carly narodonast~puje w drodze wydania przez teren,?wo

wlasdwe , wej (Rady Narodowej m. st. Warszawy lub m. todzi)

wydzialy oswiaty prezydi6w wojew6dzkich l ad n :lIodo- i wojewodzkiej komisji plano wania gospodarczego .

.

wych (Rad Narodowych m. st. Warszawy i m. Eoelzi) , w

, 1. 4. 3. 6. Dalej idqce odchylenia nii podaoe w 111porozumieniu z wojewodzkq kbmisjq planbwania gospo- ~iejszym standarcie lub zmiany zawartych w nim wydarczego, orzeczenia organizacyjnego dla danej szko!y tycznych wymagajq zgody Min 'stra Budbwnictwa Miast

oraz opracowania i zatwierdzenia zalo:i:en . projektu dia .j Osiedli, wydanej w porozuinieniu zMinistrem Oswiaty.

tej szkoly. '

1. 4.

Z a k res

1. 4. 1.

s t 0 sow ani a

s tan dar t u.

Zasi~g terytoriainy.

Standart obowicizuje na terenie calego kraj u;

1..4. 2.

Rodzaj budowli.

Standart dotyczy budowli nowych. Przy odbudowach,

adaptacjach i przebudowach obowiqzuje dostosowanie

obiektu do norm i wytycznych zawartych, w nlniejszym

standarcie, a ile nie stojq temu na przeszkodzie istnl ejqce w danym miejscu warunki terenowe lub uzasadnione

wzgl~dy archi tek toniczno- budow lane.

1. 4. 3. Tolerancje.

j

1. 4. 3. 1. Odchylenia od podanych w tablicy nr 3

norm powierzchniowych poszczegoinych pomie,zczen Sq

dopuszczaine w granicach ± 10% z zastrzezeniem niezmniejszania izb lekcyjnych i nieprzek raczania przewidzianej w standarcie kubatury og6Ine] budynku. \Ill odniesieniu do podanej vi tablicy Dr 1 powierzchni elzia~ki

dopuszczalne Sq odchylenia w granicach ± 200/0.

1. 4. 4.

Urzqdzenia zwiqzane.

Swietlice i biblioteki szkoinewchodzq w sklacl og61noosiedIowej sieci swietlic oraz bibliotek i ' powiHny bye

brane pod uwag~ przy projektowaniu tej sied.

1. 5. Nor m y p raw n e z w i q zan e z p r z e dm i 0 t e m ~ s tan d ..a r t u.

1. 5. 1. Organizacja i budowa szk61 podstawowych

opiera si~ na ustawach z dnia 17 lutego1922 r. 0 zakladaniu 1- utrzymywaniu publicznych. szk61 ' powszechnych

i 0 budowie publicznych szkol powszechnych (Dz. U.

Nr 18, poz. 143 i 144) oraz na poiniejszych zarz~dz e niach

Ministra Oswiaty w sprawie organizacji roku 8zkolnego

w szkolach ogoinoksztalcqcych stopnia podstawowego.

1. 5. 2. Standart powinien 'bye stosowany z zachowaniem normatywow urbanistycznych dia proj ek towania

miast i osiedli, przepi'3ow budowlanych i pohkich norm,

a w szczegolnosci

a) oswietlenie sztuczne powinno odpowiada c normie PN-E-02030 "

nonnii'

odpowiadac

b) ogrzewanie

powinno

PN-B-02402 (PN-B-I02);

e) zasady izolacji przeciwdźwiękowej powinny od- '

powiadać. normie PN-B-02151;

d) dla mieszkań przy szkołach obowiązują b:Idowlane standarty mieszkaniowe.

2.

2.1.

Wytyczne lokalizacji.

Lokalizacja

ogólna.

Lokalizacja ogólna szkół podstawowych wynika z

charakteru powszechności tych szkół. Wszędzie tam,

gdzie w odległości 3 kilometrów można zebrać co najmniej 20 dzieci w wieku obowiązku szkolnego, musi być

założona szkoła podstawowa.

Przy tworzeniu obwodów

szkolnych należy brać pod uwagę, żeby droga dziecka

do szkoły nie przekraczała 3 kilometrów. Wskazane jest

tworzenie obwodów szkolnych o możliwie małym obszarze, jeżeli nie wpłynie to na obniżenie s~opnia organizacyjnego szkoły.

P ow i e r zch n i e d zi a ł e k s zk o l n ych

tablica nr 1.

W miejscowościach wi~jskich o sz;::zegó]nie trudnych warunkach mieszkaniowych na każde mieszkanie

nauczycielskie, budowane na działce szkolnej fpoz)

mieszkaniami służbowymi) lub nadziałce oddzielnej

(1. 4. 3. 4.). należy przewidzieć 500 ~2 powierzchni gruntu.

2. 2.

określa załączona

Poz. 533

'2. 3. 3. 1. Działka szkolna powinna umożliwiać

a) organizację odpoczynku, zabaw i gier dla uczniów

w czasie przerw między lekcjami i w czas:e po, zalekcyjnym;

b) prowadzenie ćwiczeń cielesnych w ramach p;-ogramu szkolnego;

c) prowadzenie zajęć z zakresu botaniki i zoologii.

Część działki związana z mieszkaniami dla personelu

sZkolnego powinna być wyodrębniona od właściwej szkolnej części działki. . Poszczególne części dliałki }:ow:nny

być związane ' zielenią, mającą ·znaczenie jako pomoc

naukowa- przy nauczaniu ' biologii, jako osbna od kurzu

i wiatrów oraz jako ozdoba terenu.

2. 3. 3. 2. Normy powierzchniowe zagospodarowan:a

działki pod>aje załączona tablica nr 1.

2. 3. 3. 3. Dopuszczalna jest zabudowa działki do

20010, a wysokość budynku szkoły nie może przekraczać

4 kondygnacji.

2. 3. 3 ~ 4. Pożądane jest odsunięcie budynku Ezkolnego od ulic1( lub drogi na odległość 10 - 20 m.

2. 3. 3. 5. Budynek szkolny powinien być odłonięty

ze wszystkich stron dla łatwego dostępu światła i powietrza. Na granicy działki szkolnej i między pD$ZCZególnymi częsClami działki pożądane są roś:inne pasy

osłonowe.

3.

Wytyczne funkcjonalne.

(

Lo k a l i z a c j a

-2. 3.

2. 3. 1.

s z c z e g ó ł o w a.

Położenie działki.

Działka

dla szkoły podstawowej powinna się znajo ile to możliwe, w środku obwodu szkolnego.

Jeżeli szkoła obsługuje dwa lub więcej . osiedli,

działka

powinna się znajdować w granicach jednego z tych osiedli. Działka powinna być położona w takim punkcie, by

dzieci uczęszczające do szkoły nie były zmuszone do

przechodzenia przez tory kolejowe lub arterie komunikacyjne w czasie dużego nasilenia ruchu. Działka szkolna

powinna znajdować się w miejscu zabezpier:zonym od

wyziewów, gazów, dymów, kurzu i hałasu. Przy wyborze

działki należy brać pod uwagę położenie żródeł zanie"czyszczeń powietrza i kierunki panuJących wiatrów. PJżądane jest, aby działka szkolna znajdowała się w bezpośrednim sąsiedztwie zieleni, np. parków lub terenów

sportowych.

dować,

2. 3. 2.

Charakterystyka działki.

Działka powinna być sucha. o znacznej głębokości

wód zaskórnych, nie sięgających poziomu fundarn~~ów,

powinna posiadać nieznaczny spadek umożliwiający naturalne odprowadzanie wód opadowych. Powinna być

dobrze nasłoneczniona i dawać możność zorientowania

budynku lub jego poszczególnych pomieszczeń odpowiednio do wymagań niniejszego standartu (pkt 4. 3. 1. 2.).

Kształt działki powinien być zwarty, zbliżony do kwadratu lub nie.zbyt wydłużonego _ prostokąta, i powinien

umożliwiać racjonalne rozmieszczenie budynków i urzą­

dzeń oraz wykorzystanie nie zabudowanej

przestrzeni

zgodnie z wymaga:nia~i niniejszego standarlu. \V miejscowościach nie posiadających wodociągów należy wybrać działkę, na której można urządzić studnię z wo:l.ą

zdatną do picia.

2: 3. 3.

działki.

Zasady przestrzennego zagospodarowania

3. 1.

Z a ł o ż e n i a

o g ó l n e.

Organizacja szkoły zależy od liczby uczniów

do niej i od liczby przydzielonych do

szkoły nauczycieli.

3. 1. 2. Nauka w szkole trwa siedem lat jodbywa

się w siedmiu klasach różniących się programem nauczania i wychowania.

3. 1. 2. 1. Szkoły o 2 nauczycielach są szkołami niepełnymi i mają 5 lu b 6 klas.

3. 1. 2. 2. Szkoły o 3 nauczycielach są szkołami niepełnymi o 6 klasach bądż szkołami pełnymi, mającymi

wszystkie 7 klas.

3. 1. 2. 3. Po ukończeniu szkół niepełnych uczniowie

uczęszczają do klas

wyższych w szkołach

zbiorczych,

znajdujących się w obwodach sąsiednich.

3. 1. 2. 4. Najwyższy stopień organizacyjny mają

szkoły o siedmiu nauczycielach i więcej.

3. 1. 3. W szkołach z liczbą nauczycieli ml1leJ szą

niż liczba klas nauka odbywa się w dwojaki sposób

a) dwie klasy pobierają naukę w jednej izbie lekcyjnej na zmianę, tj. jedna klasa rano, a druga po

3. 1. 1.

uczęszczających

południu;

t) jeden nauczyciel uczy dwie klasy równocześnie

w jednej izbie lekcyjnej, prowadząc nauczanie

łącznie w ten sposób, że na przemian z jedną klasą ma naukę głośną, a z drugą cichą.

3. 1. 4. Standart nie obejmuje szkół o jednym nauczycielu, Szkoły takie mają klasy l, II, III i IV, które

tworzą dwa komplety uczące się: jeden rano, drugi po południu . Do klas V, VI i VII uczniowie z tych szkół

uczęszczają do szkół zbiorczych.

3. 1. 5. Zasady org=.ni~(Jcji szkół podstawowych podaje załączona tablica nr 2.

3. 2. Sp i s

P o m i e s z c z e ń w budynkach

szkół podstawowych i ich normy przestrzenne podają załączone , tablice nr 3 i 4.

3. 3. F u n k c j e, p o w i ą z a n i a f u n kc j o n a l n e i podstawowe wyposażenie pomi\",>z-

-

czeń

w budynkach szkół podstawowych podaje załączo­

ny opis funkcjonalny (załącznik nr 5).

4.

Wytyczne techniczno-budowlane.

4. 1. W y m a g a ni a

k o n s t r ' u k c Y j n e.

4. 1. 1, Budynki szkolne powinny być wznoszone

z ~a.te:iałó~ ogniotrwałych powszechnegouźycia, przy

mo.zhwIe na)szerszym zastosowaniu materiałów miejscowych i elementów prefabrykowanych.

4. 1. 2. Dachy w budynkach szkolnych na wsi i w

małych miastach powinny być kryte dachówką lub eternitem falistym, a wiązania d~achowe powinny być wy.konywane w miarę możności z elementów żelbetowych,

prefabrykowa;nych.

/

4. 2.

W Y koń c z e n i e . w n ę t r z.

We wsżystkich pomi!")szczeniach

pobyt ucziów (izby lekcyjne,

sale specjalne, rekreacyjne) ,w szkołach wiejskich - podłogi z desek sosnowych heblowanych, szpuntowanych,

przybijanych na kryte gwoździe, w szkołach miejskichw miarę możności klepka dębowa. W salach gimnastycznych - klepka dębowa na legarach i ślepej podłodze.

W umywalniach, ustępach, nastryskowniach, kuchniach,

szatniach, przedsionkach - podłoga twarda, łatwo zmywalna.

4. 2. 2. Ściany wewnętrzne tynkowane gładko i malowane w kolorach jasnych. W miejscach narażonych

na zawilgocenie (w umywalniach, ustępach, natryskowniach, kuchniach) do wysokości 1,5 hl - {Jlazurd lub

okładz i na z innych płytek wodoszczeln ych, ~wentualnie '

. lamperia malowana olejno, szpachlowana.

4. 2. 3. Sufity tynkowane gładko jak ściany i malowane na biało.

4.2. 4. Stolarka okien i drzwi malowana olejno w

kolorach jasnych.

.

4. 2. 5. Zaleca się stosowanie szaf wbudowanych w

poszczególnych pomieszczeniach w zależności od ich

funkcji.

4. 2. 1.

Podłogi.

przeznaczonychńa stały

Poz. 538

e) u~ywalnie i ust~py - oświetlenie pożądane z

kIerunków · jak . wyżej pod lit. d);

f) ~w:ietlica, c~ytelni~ i biblioteka - oświetlenie poządane z klerunkow: południowego i południowowschodniego;

,

g) kancelar.ia, pokój nauczycielski i pokój kierowni, ka - poźądany dostęp promieni słonecznych.

4. 3. l. 3. Długość korytarza, obustronnie ('budowanego, oświetlonego tylko od czoła, nie może przekrdczać

20 m.

4. 3. 2.

Oświetlenie

sztuczne.

.

4; 3. 2. 1. Projektować należy w zasadzie oświetlenie

elektryczne żarówkowe Vi ten sposób, aby istniała moż­

ność zainstalowania opraw jarzeniowych bez zmian

w instalacji.

4. 3. 2. 2. Gniazda wtykowe należy przewidzieć

a) w izbach lekcyjnych - po jednym przy stole

nauczyciela;

b) w salach specjalnych

ponadto po jednym na

tylnej ścianie dla epidiaskopów'c) w pokojach administracyjnych, nauczydelskich,

gabinetach lekarskich, świetlicach, c~ytelniach,

kuchniach i innych pomieszczeniach ~ ::ależnie

od wielkości po 1 do 2 gniazd.

Obwody gniazd wtykowych w izbach lekcyjnych

i salach specjalnych powinny być wyłączane wyłączni­

kami 2-biegunowyini na tablica~h umieszczonych na

każdym piętrze.

4. 3. 2. 3. Dla pomieszczeń szkolnych pożądane są

oprawy z kulami mlecznymi, .dla pomieszczeń gospodarczych - ze szkłami przezroczystymi ~

.

4. 3. 2. 4. Dla mieszkań służbowych należy przewidzieć oddzielne liczniki lub podliczniki.

4: 4.

O g r ze w a n i e

wen t y I a c j a.

4. 4. 1. ' Ogrzewanie.

. 4. 4. 1. 1. W szkołach o 2, 3, 4 i 5 iz·bach lekcyjnych

ogrzewanie piecowe. piecami stałopalnymi lub zwykłymi.

4. 4. 1. 2. W szkołach o 6 i 7 izbach lekcyjnych

ogrzewanie centralne wodnogrzejnikowe -lub sufitowe.

4. :l. O ś w i e t l e n i e.

W wyjątkowych, gospodarczo uzasadnionych, przypadkach dopuszcza się tymczasowe ogrzewanie budynków

4. 3. 1. Oświetlenie naturalne.

piecami, z zastrzeżeniem jednak, że i wówczas przewi4. 3. '1. l. Stosunek powierzchni okien w świ e tle

dziane zostanie miejsce . no kotłownię i pozostawione zoościeżni c do powierzchni podłogi

st aną bruzdy na przewody centralnego ogrzewallld Vv

a) w zasadniczych pomieszczeniach szkolnychszkołach ogrzewanych piecami pożądane jest zainstalow granicach 1: 5-1' 7;

wanie centralnego ogrzewania lokalnego w sali gimnab) w 'pomieszczeniach pomocniczych dopuszcza się

sty'cznej , rozbieralni i natryskowni.

stosunek 1 : 9.

4. 4. 1. 3. W szkołach o 11 i 15 izbach lekcyjnych

4. 3. 1. 2. Orientacja w stosunku do stron świata

a) izby lekcyjne - oświetlenie z kierunków: po- . obowiązuje centralne ogrzewanie wodnogrzejnikowe lub

sufitowe dla całego budynku.

łudniowo - zachodniego, południowo-wschodniego,

4. 4. 1..4. W szkołach ogrzewanych piecami rależy

południowego, wschodniego lub zachodniego;

zapewnić wodę gorącą do natrysków i zmywaków kub) sala gimnastyczna - okna w ścial).ach dłuższych,

chennych 'l buliera' umieszczonego w kuchni, a ,w szkooświetlenie możliwie dwustronne; przy ośw i etle­

łat:h z' ogrzewaniem centralnym z buliera umieszczoniti jednostronnym orientacja analogiczna jak

nego

w

kotłowni.

przy izbach lekcyjnych;

c) szatnia - pożądany dostęp promieni słonecznych;

orientacja analogiczna jak przy izbdch lekcyjnych;

d) sale: fizyki i chemii, gabinet Pomocy naukowych.

gabinet chemii i .kuchnia - oświetlenie z kierunków północno-wschodniego, północnego lub półDocno-zachodniego ó

.

.

4. 4. 2.

Wentylacja.

We wszystkich pomieszczeniach -

wentylacja na-

tu~alna przez okna z naświetlami i ' grawitacyjna przez

kanały umi~szczone

w ścianach wewnętrznych i ' wyprowadzone ponad dach. W izbach lekcyjnych, salach spe-

-

cjalnych i gimnastycznych

krotna.

4. 5.

U r z ą d ze n i a

umysłu dziecka

p r z e e ł w d t w i ę k o w ..

Z a op a t rz e ni Q

Uwzględniając wpływ form plastycznych na rozwoj

i kształtowanie jego charakteru w okre-

wymiana co najmniej dwlP

Pomieszczenia, w których mogą powstawać hałasy

(izby lekcyjne, pokoje do zaj ę ć praktycznych, sale gim..;

nastyczne), należy oddzielać od sąsiednich pomieszczeń

ściankami i stropami zabezpieczającymi od przedostawania się dżwięków.

.

4. 6.

Poz. 538

540 -

W

I

wodę

I k a n a lI-

z a c j a.

4. 6. 1. Woda.

4. 6. 1. 1. W mi ejscowościach posiadającycli sieć

wodociągo~ą instalację nale ży przyłączyć do tej sieci.

W mi ejs cowo ś ciach nie posi a dających wodoci ą gu należy

przewidzieć studni ę własną z wodą zdatną do picia oraz

zbiornik.

4. 6. 1. 2. Doprowadzenie wody przewiduje się do

umywalek, ustępów , kuchni, natryskow, sal: fizyki, chemii, biologii, gabinetów chemii, pokojów: lekarza i do

zajęć prak tycznych. Nadto należy przewidzieć na zewnątrz budy nku hydranty-polewaczki, a wewnątrz budynku hy dranty przeciwpoż a rowe, umieszczone przy klatkach schodowych.

4. 6. 2. Kanalizacja.

4. 6. 2. (, W miej scowościach posiadających siec

kanalizacyjną instalację należy przyłączyć do tej sieci.

W miejsc owo ś ciach nie posiadających kanalizacji należy ścieki odprowadzić na zewnątrz budynku do oczyszczalnika.

.

4. 6. 2.2. Wskaźniki dla urządzeń sanitarnych podaje załączona tablica . nr 4.

sie tworzenia się sądów 'i wyobrażeń o świecie otaczajak największą uwagę na wygląd

zewnętrzny budynku, jego wnętrza oraz otaczający teren.

Budynek sZkoły pOWInien wy'woływać wrażenie

estetyczne, budząc w wychowanku uczucie szacunku.

jącym, należy zwrócić

6.2. Wytyczne

szczegółowa.

S. 2. l. Przy kształtowaniu plastycznego wyri'lzu budynku i działki szkoły należy zwrócić uwagę na krajobrazowe i architektoniczne cechy regionalne wyst ępuj ą ce

w danej okolicy. Budynek szkolny nie powinien swym

charakterem różnić si ę od otaczających go budy nków,

natomiast powinien być wśród !lich w zorem dobrej architektury wyrastającej z rodzimego podłoża.

5. 2. 2. Wnętrza budynku szkolnego pow inna cechować prostota. Nie wskazane jest dążenie do efe któw

plastycznych i zbytecznej monumentalności. Tylko si e ń

główna (westybul) powinna

otr z yma ć skromną oprawę

architektoniczną. We wn ę trzach powinny być stosowane

kształty nieskomplikowane oraz barwy spokojne i jasne.

Pożądane są ciepłe barwy ścian i białe sufity~

Oświetlenie powinno byt równomierne . M eble szkolne powinny być jasne i wygodne. Uzupełni eniem phistycznym wn ę trza szkoły powinna być zieleń.

6.

Wytyczne dodatkowe.

6. 1. W y t y c z n e

Q o w y.

d o e t a p o w a n

a b u-

Budynki szkół ppdstawowych 'p owinny być wznoszo-

' ne od razu w ćałości ; jedynie, budowa s a l gimnastycz4. 7. I n 'S t a l a c j e ś p e c J a 1 n e.

nych może być przesunięta na czas póżniejszy. W szko4. 7. L Gaz. W miejscowościach posiaaających sieć

gazową ·. nale ży przewidzieć doprowadzenie gazu do pomieszczeń: kuchni, pokoju lekarza, sal fizykii chemii Oraz

.

do pokoju zajęć praktycznych.

.

4. 7. 2. Sygnalizacja dzwonkowa powinna składać

się

a) z dzwonka przyzewowego od drzwi wejściowych

w

do si~ni głównej lub korytarza

pobliżu kancelarii;

_

b) z dzwonków pauzowych umieszczonych wpoblit: u

izb lekcyjnych i sal specjalnych, przedewszy$tkiru w pomiesz.czeniach :rekreacyjnych, aurucq~­

miimych z przycisku zainstalowanego we wnę<;e

żainykanej w hallu

(sieni) lUD na: korytarzu w

po:bliżu kancelarii.

4. 7. 3. Instalacja radiowa powinna obejmować

a) antenę z uziemieniem oraz aparat z adapterem

i mikrofonem w kancelarii;

p) instalację głośnikową z wypustami w izbach lekcyjnych, sali gimnastycznej, w świetlicy, w po..

koju nauczycielskim, w pokoju kierownika szkoły, w pomieszczeniach

rekreacyjnych i na 'j.evr.

nątrz budynku vi pobliżu boiska.

'I. 7. 4. Instalacja zegarów, w miarę możności . elek..

trycznych, pożądana jest w szkołach o 7-15 izbach -lekcyjnych, po jednym na każdej kondygnacji.5.

Wytyczne arcbitektoniczn~

5. 1. Z a ł o ż e n i a o g ó l n e.

Kompozycja plastyczna budynku szkolnego powinna

i zaspokajać równ,ocze$.pie wyma"l

gania stawiane przez funkcję szkoły! J •

wyrażać treść ideową

łach

o ilości izb lekcyjnych mni eję z ~j niż 7., :1ależy przy

sytuowaniu budynku na działce przewidzieć możliwość

rozbudowan1a szkoły w okI:esie ' późniejszYm.

6. 2. W Y t Y c z n e

w y k o n y w a n i a b u d o w y.

Wznoszenie budynków szkolnych powinno być tak

zaplanowane, aby ukończ'enie stanu surowego nastąpiło .

przed sezonem zimowym. Rozpoczęci~ . wypraw powinno

nastąpić dopiero po upływie sezonu 'limowego. _

7. ~ Po~tanoWienia porządkowe.

7. 1.

W Yk a z

z a ł ' ą c z n i k ó w.

Tekst niniejszego standartu uzupełniaj,! następujące

Załącznik nr 1 do standartu budowlanego przedszkoli o budynkach wolnostojących.

TABLICA Nr f.

Pozgcje elementów

zagospodarowania

grupa

"e1emenlów

poszczególne

elemeIlllg

Elementy zagospodarowania

poszcze-'

gólngch

łącznie

l

8

9

11

12

13

14 :,

15

16 ;

d

s

z

I

k

I

poszcze-'

gólngch

łącznie

o I

ił

c

2-

3-odd z iałow!lCh

I

600

120

120

500

80

120

70

180

130

160

90

50

40

210

150

50

90

240

260

50

90

80

40

120

240

BO

60

100

60

150

384

l

,

130

100

ISO

320

)

135

)

1BO

,

otoczone murawą

VI

VI

'OJ

powierzchnia liczona

razem z niezbędnym

o'oczeniem

I

pożądana droga okrężna

dla pojazdów dziecinn/l ch

216

,

240

200

150

>

,;..

456-9,5%

380-9 ,5%

285-9,5%

z....

840-17,5% pfZg budgnkach piętrowgch powierzchnię zajętą przez budgnek

zmniejsza się o około

,

45%.

1.504-33%

1.320-33%

60

150

230-11,5%

U wag i

\'Jf

50

120

,

łącznie

4-oddzi a łowgch

700-17,5%

990-33%

'"~

h

40

70

50

30

)

z e

525-17,5%

80

30

70

160

Podwórze. budgnki gospodarcze,

śmietnik, trzepak

Hodowla zwierząt (psia buda, kurnik ,

gołębnik, królikarnia itp.)

Dojazdg, drogi

r

, poszcze-"

gólngch

400

60

65

Podwórze gospodarcze

III

I

łącznie

2-oddziałowJJch

-

Górka saneczkowa

Natryski i brodzik

' Zagonki

Aleje, ścieżki, pergole

10

P

660-35%

Plac przedwejściowy

Place do zabaw i gier zbiorowych

Plac- z przgrządami sportowo-zabawowymi (ważki, przepletnia, zjeżdżalnia itp.)

,

Place poszczególnych oddziałów

. Plac do zabaw konstrukcyjnych

Piaskownice

7

poszcze-'

gólngch

200

45

65

Place i urządzenia terenowe dla

dzieci

4

5

6

I

310-15,5%

Budgnek ,przedszkola

' Taras

" Werandg (krute altany)

II

całkowitej ,działki

w

Zabudowa

2

3

'tI

Powierzchnia elementów zagospodarowania w m 2 i w % w stosunku do powierzchni

l-oddziHlrr"'l" h

l

8'

....

NORMY POWIERZCHNIOWE DZIAtEK PRZEDSZKOLI ORAZ ELEMENTÓW ICH ZAGOSPODAROWANIA

.

t2.

"

ZIeleń

IV

17

18

19

Pasg ochronne

Murawa

Zieleń ozdobna (kwietniki, rabatki,

skupiny drzew i krzewów itp.)

Powierzchnia działki -

ogółem

1.920-40%

,

1.600-40%

1-200-40%

800-40%

200

300

300

450

400

600

500

700

300

450

600

720

2.000

2.000-100%

3.000

wśród zieleni pożądane

kąciki do zabaw indywidu'a lnych, źródełko,

fontanna

13.000-100%

4..000

ci'

~

4.000-100%

..

uoo

4.800-100%

VI

w'

c=

-

" Poz. 533

-

Załącznik nr 2 do standartu budowlanego szkół ogólnokształcąc ych sto--

pnia podstawowego.

OGÓ LNOKSZT AŁCĄCYCH STOPNIA PODSTAWOWEGO

powierzchnia po-

Przyję ta

O r g a n i z a c j a n auczanł a

dłogi izb lekcyjn!,ch po

uwzględnieniu uczniów

w

szkole

drugorocznych

ł uczęszczających

z obwodów pohliskich

l3

11

RIasy II, III . IV i V tworzą dwa kompiet!}. W. jednej izbie lekcyjnej uczy się rano komplet 1I+1l1

(bądź 1I+1V), a na zmianę · z nim uczy się tv !ejże izbie po po/udn :li klasa l. W drugiej izbie lekcyjnej uczy się drugi komplet IV+V (bldź IU +V j. Uczniowie klas VI i VII z danego obwodu uczęszczają

do szkoły zbiorczej , natomiast do klasy V danej szkoły mogą uczęszczać uczniowie ze szkół pobliskich

o l nauczycielu.

33 mi

Klasy I, II, III, IV, V i VI tworzą trzy komplety. W jednej izbie lekcyjnej liczy się rano komplet

II[+IV, a na zmianę z nim po pGłudniu komplet 1+ 11. W drup,i ej izbie uczy :;ię tylko komplet V+VI.

Uczniowie klasy VII z danego obwodu ucz ęszczają do szkolg zbiorczej, natomiast do klas V i VI danej

szkoły mogą uczęszczać uczniowie ze szkół pobliskich nie mającgch tych klas.

33 m i

o

masy II, III, IV i V tworzą 2 komp[etJ.}. W jednej izbie lekcgjnej UCZ!} się rano komplet Il+III, a na

zmianę z nim po południu klasa I. W dru Riej izbie UCZ!! się tylko komplet IV + V. W trzeciej izbie

uczy si ę tglko klasa VI. Uczniowie klasy VII z danego obwodu ucz ęszczają do szkoł!} zbiorczej, natomiast do klas V i VI danej ~zkoły mogą uczęszczać uczniowie ze szkół pobliskich nie mających

..

tych klas.

37,S mi

masl' II, III, IV, V, VI i VII tworzą trz!} komplety. W jednej izbie lekcujnej UCZ!} się rano komplet

11 + 11[, a na zmianę z nim po południu klasa I. W drugiej izbie UCZ!} się komplet IV + V. W trzeciej

izbie uczy się komple t VI+VII. Do klas V, VI i VII danej szkoly mogą uczęszczać uczniowie z pobliskich szkó ł nie po siadających tych klas.

37,5 m i

z siedmiu klas uczy się oddzie lnie. W trzech izbach lekc!Jjnych uczą się rano klasy IV,V i V[,

a na zmianę z nimi uczą się po południu klasy l, II i III. W cz\Uart~j izbie UCZ!} się t!llko klasa VII.

Niektóruch przedmiotów dwie k.a"u uczą s ię wspólnie UJ izbie lek(C!J.jnej lub lU innym pomi~zczeniu . Do

k.as V, VI, ":~I dan ej szkoły mogą uczęszcz ać uczniOlUie z pobliskich szkół nie pos~adająr!} c h tych klas.

37,S m'

Rażda

Każda z siedmiu klas liczy się oddzielnie. W dwóch izbach lekc!}jnych rano uczą się klas!} III i IV, a na

W pozostałych 3 izbach u czą się klasg V, VI i VII. Niektózmianę z nimi po południu kla s!I I i II.

ruch przedmiotów dwie kl.aslJ u czą się wspólnie w izbie lekcyjnej lub w iunum pomieszczeniu. Do

klas V, VI i VII danej szkoły mogą uczęszczać u czniowie z pobliskich szkół nie posiadających

tych klas.

37,S mi

siedmiu 1;las uczy się oddzielnie. W jednej z izb lekcyjnych rano ucz!J się klasa II, a na

z nią po południu klasa I. W pozo s ta łuch pięciu izbach uczą się klas!) III, IV, V, VI i VII.

Do klas V, VI i VII danej szkoły mo gą uczęszczać uczniowie z pobliskich szl,ół nie posiad ających

tych klas.

. !{ażda z

\

zmianę

z siedmiu klas UC7.y się oddzielnie, każda w innej izbie.

Do klas V, VI i VII danej szkoły mo gą uczęszczać uczniowie z pobliskich SZKół nie posiad ając!Jch

tych klas.

50 m'

Jl:ażda

/

50 mi

<'?

Załącznik nr 2 do ' zarzą dzenia Ministra Oświaty z dnia 25 sty<rznia'

1953 r. ,(P0Z; 53?) ~

I

STANDART BUDOWLANY PRZEDSZKOLI O BUDYNKACH WOLNOS·T{HĄCYCH

1.

1:t.

P r z e d in f o' t

Wstęp.

s t a n d a r t' u.

Przedmiotem standartu są normy przestrzenne i wytyczne do prrojektowa:nia pTZ€Gsz:koli.

1.2.

Określenia:.

1. 2. t. Przedszkole jest instytucją wychowawc~ą

dla dzieci w wieku od ukończonych lat trze<:h do wi:eku

.obowiC',zkuszkolnego.

' 1. Z.2. Standart obejmuje px:zedszkola. c:zterech wielkości: 1-, 2-, 3- i 4-oddztalowe, prży liczebności 30 d:zieci

w oddziale.

do norm i wytycznych, zawartych w niniejszym stan d. af~.

cie,o ile nie stoją temu na przeszkodZIe istn'~ e:Ją ce ~ :w ,. 4.a- .

nyłn mi-ejscu warunki terenowe lub uzasadnione wz'ględy .·

architektoniczno-bud'owlane.

1. 4. 3. Wykorzystanie z·a.budpwań już istni'ejących

do potrzeb budowlanych przedszkoli wymaga uprzedniegO' pozytywnego orzeczenia komisji, powotanej ,la wniosek- inwestora przez terenowo właściwe . prezydium rady

narodowej.

-

1:'4.4. ' Tolerancje .

1.4. 4. 1. Orlchyle'nia od poda,nych ' w 'łtanjarcie

WIelkości są dopuszcxalne: w odniesieniu do powierz::hni

p0IDies-zczeń w granicach ± ) OO/u, z zastrze~eniem jednak zachowania powierzchni izb zaJęć o raz nieprlekroczenia ku.batury ogólnej, pr:zewidzianej w sta.n :! a rcie.

t.3. U z a s a d n i e n i e ' p o t r z e b y f n w e s t y\V od·niesieni.u dG powierzchni działki należy s~o s ować.

e y j n -e j.

toleran€ie bądż redukcje zgodnie z uwa-gami zami eszczonymi· w tabl.icy nr l.

'

.

' . . Przedszkola powstają w związku - z generalnymi zal.

4.

4.

2.

Jeżeli

bieżące

potrzeby

przedszkola

m()fJą.

łożeniami rozbudowyil:h sieci, przyjętymi w pa.ństwowęj .

. polityce oświatowo-wychowawczej-, \'lie~kość przed7 być zaspokojone przez zdalaczynną cieplownię. powinna

Szkoli ustalaJą ··z ainteresowane władze terenowe w zależ~ nastąpić redukcja odpowiednich ' pomiesi cZeń p rzewi'dz'ianych w tablicy nr; 2; należy jednak w tym' prZypadku: w •.

naśd od' gospodarczych, demograficznych i Qgólnospołecznych wskażników, w s-:zczególnE>ści zaś od Iiczhy :Izie- . izbach zaj.'ęć i pomieszczeniach sanitarnych przewicIzieć

kanały wentylacyjne o takim przekroju. który by pozwaet w wieku przedszkolnym w danym miejsCU:.

lał na włączenie rur piecowych na wypadek pTze~Wy W

ogólnym ogrzewaniu.

1, 4. Z a· k r e s s t o s o w a n i a s t a n d a r t u.

1. 4. 4. 3. W uzasadnionych przypadkach w p rzed1. 4. 1. Standart przewidziany jest dla wszystkich

szkotu o ' budynku wolnostojącym dopuszcza się wybudo.,

,; , .

.przedszkoli bez wxg.lęfiu nil inwes·t ora.

\\Tanie dla jednej osoby personelu przedszkola. (osoby sa..

-" "

. 1.. 4. 2. Standart przewidziany jest dla obiektów nomotnej) mieszkania służbowego- jędnopokojowego z wnewowzłloszonydr.

Przy ada~tacjaeh, przebudowach i' od- ką kru:::henn·ą o powieJzchnt użytkowej 21 m" i z piwnicą.

budowach o-bowiązuje j.al!i Njda.lej. idące stoso.wa:lii.e' si~' o' p0wierzehni uży.tkowej do W m\. ."

';Monitor Polski Nr A -45

-

554 -

tl

Decyzję w tej sprawie wydaje terenowo właśdwy

)wydział oświaty prezydium wojewódzkiej rady narodo<wej (Rady Narodowej m. st. Warszawy bądź In. Łodzi) po

;fozpatrze niu opinii terenowo właściwego wydziału <'Świa­

(ty prezydium powiatowej (miejskiej) rady narodowej.

11.5.

,/

Normy

i

pr' zepisy

Standart powinien

być

prawne. -

stosowany z zachowaniem

'obowiązujących normatywów urbanistycznych dla plano-

;wania miast i osiedli, ' przepisów budowlanych oraz poli&kich norm i standartów.

~

4

lVytycZDelokaUzacJL ,.

;'2.. L Lokalizacja ogólna.

""

2. 1. 1._ Podstawą do lokalizacji przedszkoli Jest 10'kalizacja zespołów mieszkaniowych.

2. 1. 2. Podstawę do obliczenia sieci przedszkoli stanowi stosunek procentowy liczby dzieci w wieku przedszkolnym do ogółu ludności . Stosunek ten wynosi w zasadzie 8%. Przewiduje się, że w planie perspektywicz~ym z ogólnej liczby dzieci w wieku przedszkolnym do

' przedszkoli ucz ę szczać będzie 50 - 60°/.. W wyniku tego obliczenia przypadać będzie na 10.000 mieszkailców

16 oddziałów, co odpowiada 4 jednostkom przedszkoli

4-oddzi ałowych lub większej liczbie przedszkoli mniej~. szej w ielkości.

2. 1. 3. Przedszkola 1- i 2-<>ddziałowe przewiduje sIę

przede wszystkim dla wsi i dla osiedli o charakterze rol.niczym.

2. 1. 4. Długość drogi dziecka od domu ustala sI~ ~rednio na 500 m, a w żadnym przypadku nie powinna

ona przekraczać w miastach 800, a na wsi - 1000 metrów.

'2. 2. P o w i e r z c h n i ~ CI % l ' Ił ł k l

W'

%lłlemo~cI

:>d wielkości przedszkola określa załączona tablica nr 1

(załącznik nr 1). N~ zmniejszenie p~da.nych w tablicy

powie rzchni działek moźe zezwolić w uzasadnionych

przypadkach wydział oświaty terenowo właściwego prezydium wojewódzkiej rady narodoweJ-

2. 3.

Lo k a l i z a c j a

s z c z e.g ó ł o w a.

2. 3. 1. Położenie działki.

2. 3. 1. 1. Działka powinna być położona w obrębie

osiedla na, te renach mieszkaniowych, zdala od arterii o

du ż ym nasile niu ruchu, od bagien, targowisk l czynnyCh

cmentt;łrzy, od zakładów grożących niebezpieczeń'stwem

pożarowym. Przy wyborze działki należy brać pod uwagę położenie ź r ó deł zan i eczyszczeń powietrza l kierunki

panują c ych wiatrów. W miejscowościach nie posiadają­

cych wodociągów niezbędnym warunkiem wyboru dział­

ki j est zapewnien ie przedszkolu dostatecznej ilości wody

zdatnej do picia.

I

2. 3. 1. 2. Droga dziecka z domu do przedszkola nia

!powinna krzyżować się z żadną arterią komunikacyjną.

przekraczane m o gą być jednak boczne ulice W' zespołach

I bloków mieszkalnych i ślepe podjazdy osiedlowe.

2. 3. 1. 3. Działka powinna znajdować się w miejscu

\ prz~v ' :ewnym. Należy unikać kotlin, a przy wysokiej zabudow Ie - terenów ze wszystkich stron zwarcie obudor:wanyc n . Usytuowanie działki w stosunku do drogi pozą­

fIan e j es t od południa lub południowego wschodu.

I

I.

2. 3. 2. Teren działki powinien być suchy, nasło­

f'lec zn ion y; o niskim poziomie wód zaskórnych nie sięga-

Poz. 538

jących poziomu fundamentów 1 o gleWe nadającej się do

utrzymania zieleni. ,

2. 3. 1

Zasady przestrzennego

działki.

zagospodarowania

~

Rozplanowanie d7.iałk1 powinno w miarę

naturalne właściwości terenu, jego rzeźbę, roślinność, zadrzewienie, zakrzewienie itp.

2. 3. 3. 2. Pożądane jest; aby odległość linii zalJUd~

wy, od linii regulacyjnej wynosiła co najmniej 10 m.

2. 3. 3. 3. Działka powinna być ' ogrodzona, a furtka umieszczona w miejscu widocznym ż jednego ,z p~

mieszczeń administracyjnych lub gospodarczych budynku. Ogrodzenie możehyć wykonane z śiatki, prętów że­

laznych, częsciowo może być murowane bądź z elementów prefabrykowanych. Wymagana wysokość ogrodzenia - nie mniejsza niż 1.50 m.

2. 3. 3. 1.

możności uwzględniać

3.

3.1.

Wytycme funkcjonalne.

Założenia

ogólne.

3. 1. 1. Przedszkole składa się dwóch organicznie ze

terenu ogrodowego i budynku.

spełniających równorzędne role w wykonaniu programu

wychowania w przedszkolu.

3. 1. 2. Budynek powinien być w zasadzie jednokondygnacyjny. Dla przedszkoli 3- i 4-oddziałowych mogą

być budynki dwukondygnacyjne. W większych osiedlach i dzielnicach śródmiejskich w przedszkolach 3- I

4- oddziałowych należy z reguły stosować budynki dwukondygnacyjne•

sobą związanych części

3.2. Normy

przestrzenne.

3. 2. 1. Spis elementów zagospodarowania terenu

ogrodowego oraz ich normy przestrzenne podaje załączo­

na tablica nr 1 (załącznik nr l).

3. 2. 2. Spis pomieszczeń budynku oraz ich normy

przestrzennep.odaje za:łączona tablica nr 2 (załącznik

nr 2).

' ~~ ;

3.1

I _~ "

PunkcJonalność

wewnętrzna.

3. 1 1. Opis, funkcje oraz powiązania funkcjon i!lne

elementów zagospodarowania terenu ogrodowego pIJdaje

załączony opis funkcjonalny (załącznik nr 3).

. 3. 3. 2. Opis, funkcje, powiązania funkcjonalne oraz

podstawowe wyposa ż enie pomieszczeń budynku p'Jdaje

. załączony opis funkcjonalny (załącznik nr 4).

3. 3. 3. Sienie i szatnie powinny być wyk orzystane

jako przestrzeń komunikacyjna. Korytarzy komunikacyjnych w zasadzie nie przewiduje się.

3." Dostęp

z

zewnątrz.

3. 4. 1. Wejścia do budynku, przeznaczone dla dzieci, powinny być osłonięte pódcieniem. W przedszkolu

3- i 4-oddziałowym przewiduje się 2 wejścia, oddzielnie

dla młodszych i dla starszych dzieci. Jedno z. tych wejść

może być wspólne z wejściem gospodarczym.

3. 4. 2. Dostęp z ogrodu do budynku powinien być

łatwy, przy czym należy unikać stopni.

.c.. 'Vytyczne techniczno-budowlane.

. 4. l.

W Ym a g a n i a

k. o n s t r u k c y j n e.

4. 1. 1. . Obowiązuje konstrukcja murowana z cegły .

lub z elementów prefabryk.owanych. Za specjalnym ze..

zwoleniem Ministerstwa Budownictwa M iast i O siedli

dopuszczalna jest konstrukcja półszki elel owa lub w wyjątkowych przypadkach - drewniana. Stropy Ackermana

lub gęstożebrowe. Dach - płaski (stropodach) lub stromy,

kryty dachówką , bądź eternitem falistym. Schody w

przedszkolach dwukondygnacyjnych ogniotrwab, wskazane jest stosowanie prefabrykatów.

4. 1. 2. Konstrukcja okien powinna ' umożliwiać stałe, łatwe i stopniowane wietrzenie przez górne skrzydła

(naświetla) lub wietrzniki, umieszczone w górnej

CZęSCl

okien. Sposób otwierania skrzydeł okiennych n ie powinien zagrażać bezpieczeństwu dzieci. Pożądane ~ą okna

zespolone. W budynku przedszkoli parterowych dopuszcza się otwieranie okien na zewnątrz.

4. 1. 3. Pożądane drzwi płytowe, dopuszczalne płycinowe z gładkim profilem ramiaków.

W związku z

małym wzrostem dzieci,

ograniczoną wysokością pomieszczeń, skalą mebli i urządzeń,

pożądana

wysokość

drzwi nie większa niż 1,85 m, z umieszczeniem klamek

na wysokości 70--80 cm.

4. 2. W y koń c z e n i e w n ę t r z podaje żał'1czo­

ny opis funkcjonalny pomieszczeń w budynkach przedszkoli (załącznik nr 4).

4. 3.

O ś w i e t l e n i e.

'.

4. 3. 1. Oświetlenie naturalne. Stosunek po""je.zchni okien w świetle ościeżnic do powierzchni podłogi powinien wynosić

1) od 1:2 - 1 : 4 w izbach zajęć,

2) od 1 : 5 - 1 : 6 w szatniach, kuchniach, sien: wewnętrznej, pokojach lekarza,

3) qd 1 : 6 - 1 : 7 w umywalniach

natryskowniach,

kancelariach, pokojach personelu itp.

Oświetlenie izb zajęć ~ z kierunków południowego

lub , południowo-wschodniego. Pożądane jest oŚ',vielienie

dwu- lub trzyslronne, z obniżeniem parapetów do 35- 40 .

~m nad poziomem podłogi. Przy wysokdś ci pomieszczeń

2,60 m w świeUegłębokość jednostronnie oświetlonych

pomieszczeń nie może przekraczać 5,75 m, przy czym pożądane jest stoso.wanie okien bez nadproży. W razie

w,lększeJ głębokości pomieszczeń jednostronnie . oświetlo­

nych należy zwiększyć ich wysokość, tak aby stosunek

wysokości

do głębokości ,równał się w przybliżeniu

45 : t 00.

4. 3. 2. Oświetlenie sztuczne powinno być elektryczne, równomierne, rozproszone, zbliżone do oś wietlenia

naturalnego. Gniazda wtykowe należy . instalować w

izbach zajęć, sieniach wewnętl'Znych, kuchniach, pokojach lekarskich, pokojach personelu ' i kancelariach.

Gniazda wtykowe nie powinny być umieszczone niżej

nIż na wysokości 1,50 m. Natężenie oświetlenia powinno

odpowiadać normie?N.E-02030-projekt

4. 4. O .g r z e w an i e

Poz. 538

pomocy naświetli otwieranych sposobem m echanicznvm.

Ściany kanałów wentylacyjnych powinny być możli~,ie

gładkie. System wentylacji kanałowej izb zaj ęć, sieni

wewnętrznych, szatni, pokojów lekarza i izolatek hie może łączyć się z systemem wentylacji pomieszczell sar.itarnych i gospodarczych. Nawiet rzanie może również odbywać się przez szufladki umieszczone pod parape tami l~, ad

grzejnikami.

4. 5. I z o l a c j a

p r z e c i w d ź w i ę k o W il.

Pomiędzy izbami zajęć, sieniami, szatniami j us tę pa­

mi stopień izolacji przeciwdźwiękowej powi ni en odpowiadać co najmniej grubości ścianki na 1/2 cegły obustronnie tynkowanej. Dla innych pomieszczeń stopień.

izolacji powinien odpowiadać normie PN-B-02151- projekt.

Z a o p a t r z e n i e

z a € j a.

4. 6.

w o d ę i

k a n a l i-

4. 6. 1. Budynki powinny być skanalizowane i zaopatrzone w instalację wodociągową z wodą zdatni} do picia. Sieć kanalizacyjna powinna być włączona do ogólnej sieci kanalizacyjnej osiedla albo też do własnego dołu zbiorczego, W projekcie nale ż y dążyć do jak ' najmniejszej ilości pionów i do rozmieszczenia ich V' sposób pozwalający na najkrótsze i najdogodniejsze polą czenie z siecią główną, poziomą .

.

4. 6. 2. Instalacje cie plne i odbiorniki wody cieplej

powinny być umieszczone jak naj bliżej żródła de~ła, z

którego korzystają. Woda ciepła powinna . być doprdw'ldzona do pomieszczeń kuchni, pralni, natrysków i umywalni.

4.. 7. I n s t a l a c j e

s p e c j a l n e.

4. 7. 1. Budynek powinien być wyposażony w <,lekz dzwonk,iem przy~cwo­

wym iautomaŁycznym zamkiem elektrycznym przy

furtce.

4. 7. 2. Przedszkole powinno być zradiofonizowane.

4. 7. 3. Tam, gdzie 'istnieje sieć gazowa i telefoll :czna; zaleca się stosowanie tych instalacji.

tryczną instalację dzwonkową,

5.

Wytyczne architektoniczne.

5. 1. Z .. ł o ż e n i a

o g ó I n e.

Wychowawczy charakter przedszkola wymaga' zwrócenia jak największej uwagi na wygląd estetyczny budynku i jego wnętrz oraz ogrodu. Architektura powinna być dostosowana do warunków regionalnych oraz

uwydatniać programowe przeznaczenie budynku i jego

powiązanie z ogrodem.

i , wen t y.l a c j a.

4. 4. 1. Ogrzewanie powinno być centralne, wodnogrzejnikowe lub sufitowo-podłogowe . Ogrzewanie piecowe dopuszczalne jest w wyjątkowych, gospodarczo uzasadnionych przypadkach i jedynie w przedszkolach 1~ i

, 2 ~ oddziałowych.

Temperatura prze'w idziana dla izb zajęć, sieni i szatni powinna wynosićlse, w innych pomieszczeniach - ' powinna odpowiadać normie PN-B02402.. (dawniej PN-B-I02).

4. 4, 2. Wentylacja. W izbach zajęć i szatniach

należy przewidzieć, niezależnie od wentylacji same.czynnej,k.anałowej~ wentylację naturalną przestrzałową przy

w

5. 2.

W Yt Yc z n e

s z cz .eg ó ł o w e.

5. 2. 1. Urżądzenia terenowe służące do ocmony

przed słońcem i deszczem, Jak werandy; altany, pergole,

podcienia itp., powinny byt ujęte w jedną całość kompozycyjną z budynkiem przedszkola. Pożądane jest stosowanie ozdób plastycznych, rzeżb z kamienia .lub betoIlU bądź odlewów o tematyce odpowiedniej dla nzieci.

5. 2. 2. Urządzenie wnętrz powinno być nacechowan~ ładem i pogodą, kolor ścian ~ jasny i neutralny - .

nie powinien kłóci t się z barwnymi akcesoriami wnętrz.

jak prace dzieci, zabawki itp. Naleźyprzewidzieć urzą-

..

dzenia dla kwiatow i roslin. Specjaln,! tiwag~ nalezy

zwr6cie na dostosowanie wn~trz do skali dz i eci ~ cej.

6.

Wytyczne dodatkowe.

6.1. W y k a z - s p r z ~ t u podaje za!Cjczony

opis funkcjonalny pomieszczen w budynk ach przedszkoli

(zalqcznik nr 4).

6. 2. W y mag ani a

s z c z e 9 6 1 n e w z ak res j e d 0 k u men t a c j i t e c h n i c z n e j.

Dokumentacja powinna obejmowac projekt i kosz torys terenu ogrodowego na rowni z proj ektem i koszlo rysem budynku.

. 6. 3. W Y t Y c z n e w y k 0 n y wan i a

dow y.

h u-

pomieszczen wymienionych w standarcie zaprojektowane

sa inne pomieszczeni~. naleiy uzyskae zgod~ Ministerstwa Budownictwa Miast i Osiedli, wyrazon,! Vi porozumieniu z Ministerstwem Oswiaty.

6. 4. 2. ' Normy przestrzenne i wytyczne dla !Jrzedszkoli 0 lokalach wbudowanych w budynki 0 innym przezriaczeniu. zostanq ustalone oddzielnym standartem budowlanym. Do tego czasu przy projektowaniu tego typu

przedszkoli zaleca si~ stosQwanie norm przestn:ennych

i wytycznych zawartych w niniejszym . standarcie. z tym

ie wbudowane mog,! bye przedszkola 1- i 2-oddzialowe.

na budow~ zas wi~kszych przedszkoli nalezy kaidorazowo

uzyskae zezwolenie wydzialu oswiaty prezydiam wojew6dzkiej rady narodowej(Rady Narodowej m. st. Warszawy i m. lodzi) . Wszelkiezamierzone odchylenia od

niniejszego standartu powinny bye podane w p rojekcie

zalozen z uzasadnieniem oraz opisem przynaleinej dzi <ltki.

7. Postanowien!a porz'ldkowe.

Wznoszenie budynk6w przedszkoli powinno bye tak

zaplanowane. aby ukonczenie stanu surowego nastC}pilo

pr:zed sezonem zimowym. Rozpocz~cie wypraw powinno

nast,!pie po Ilplywie sezonu zimowego. Elementy ogrodu,

ktore Sq niezb~dne do zacienienia jui w pierwszym okresie uzytkowania przedszkoli, powinny bye wykonane w

pienyszym sezonie.

6. 4.

·Poz. 538

556 . -

7. 1.

W Yk a z

z a I '! c z n i k 0 w.

Tekst standartu uzupelniaj,! nast~puj,!ce zalqczniki

1) - nr, 1. Tablica nr l .. Normy powierzchniawe dzialek przedszkoli oraz elementow ich zagospodarowania",

2) - nr 2. Tablica nr 2 .. Spis pomieszczen w budynkach przedszkoli oraz ich normy przestrzenne ";

3) - nr 3 . .. Opis funkcjonalny elementow zagospodarowania teren6w ogrod6w przedszkoU",

4) - nr 4. ..Opis funkcjonalny pomieszczen w budynkach przedszkoli".

Bud 0 w a p r zed s z k 0 1 i

inn y c h

1 u b i n nyc b t Y P 6 w.

w i elk 0 sci

6. 4. 1. Na budow~ przedszkoli 0 wi~cej niz 4 oddzialach oraz budynkow przedszkoli, w ktorych oprocz

\

UWAGI -DO TABLICY NR 1 STANOWIJ\CEJ ZALACZNIK NR 1 DO STANDARTU

SZKOLIO BUDYNKACH WOLNOSTOJJ\CYCH

(

. 1. . Podane liczby s,! orientacyjne: w szcze·golnosci powierzchnia poszczegolnych urzqdzen terenowych grup II- - IV zalezy od ·

ksztaltu dzialki. po!ozenia zabudowaIi orez

ieh powierzchni zabudowy.

2. W odniesieniu do podanych powie:zchni

dzialek 90puszczalne jest stosowanie tolerancji w wysokoscl ± 200/0.

3. W ' odniesiemu do przetlszkoIi 3- i 4-oddzialowych podane normy 'powierzchni dzia-

BUDOWLANEGOPRZED-

lek. wraz ze szczeg610wym ich tozhiri(, m.

g'osuje sj~ dO ' mn,tejszych miast j osiedH TO!Ilic'lvch.

4

Ola przedszkoli w wi~kszych osi~d)ac.h

I miastach,

zwlaszcza w dzielnicach {,rndmie jskicb, nalezy dla powierzchni dzial .. k

wvJ~n zanych

wtablicy stosowac redllkC]~ 25% . dla przedszkoJi 3- i4~oddzialowyeh

w tym przypadku nie ~tosuje ' :si~ . toleranc ji

w dol, przewidzianej wy:iej w pkt 2.

Załącznik nr 3 do standartu budowlaM!)O szkół ogólnokli:4W'a<:lCh ilopnia podstawowego, ~

, [i

"

8

I

~

TABLICA Nr 3, SPIS POlvfTt:sZczEr\r W B'VDYNICACH SZKOł. OCOLNOKSZT Ał.CĄCYCH

STOPNtA

POD

_______

_ _S_""'__

' , 3TA WOWEGO ORAZ ICH NORMY PRZESTRZENNE

1.

I

__

~

ł

Wystlkość pomieszczeń

-I

w szkołach

w pozosta-

o 2 Izbach

lekcyjnych

ażkołach

3,0

3,2

2

"

5

6

7

łych

3,2

3,2

3,2

3,2

3,2

3

3,2 1 )

4,5 2 )

5,0 3 )

3,2

3,2

8

9

10

3,2

?

Li czba Izb l: kCIJjngch

UJ świetle m,

Poz.

,

"

I

Nazwa pomieszczeń

f

.

I

"

2

3

60

80

4

I

5

,

7

11

15

200

250,

280

440

600

_

15Ó

powierzchnia podłogi pomleszczen, powierzchnie: czynna, bierna, całkowita,

zasadnicza UJ mi oraz kubatury w mi

~!~

I

~I !JI2,S\ 15~,O

I IzbIJ lek~yJne

--~------------~

187,51-3-0-0-,0"":1:;'-'-3-5-0,,-0-:1',--6-5-0,-0'1--7-5-0,-0

60,0 I

sala fizyki

sala chemii

sala biologii

gabinet pomocy naukoWych

gabinet chemii

}

sala girrinaSlllczna

12,sl}

I

0

1

62,5 1 )

'I

rozbieralnia

natrgskownla

25,0

fi2,5 I

12,51 }

75,0,1)

I

I}

skład przgborów sportoWych

60,0 I

} 37,5.

62,5

62,5

62,S

12,5

12,5

12,5

62,5

12,5

12,5

128,0,")

128,0,")

162,0,')

} 37,5

} 62:5

} 62,5

12,51 }

75,0 1 )

} 37,5

Ii'l

I

11

12

13

14

15

.~

12,5

la7,5

12,5

l

62,5

25,0

l

12,5

37,5.

75,0

25,0

l

12,5

37,5

100,0

25,0

12,51

60,,0

12,5

75,0

25,0

140;0

25,0

19Ó,O

2~O,0

37,5

260,0

62,5

410,0

87,5

540,,0

18

8;0

3,1

umywalnie I ustęPIJ, a w szkole o 3 Izbach lekclJJnJICh nad,_

natryski

12,5 l. ,

25,0

25,0

37,5

110,0

50,0

62,5

112,5

12,5 l i

12,5

12,5

12,5

12,5

12,5

1,12,5

12.5

12.5

25,0

12,5

12,5

25,0

25,0

12,5

25,0

12,5

22

-

37,5

12,5

25,0

szatnia

pomieszczenia rekreacyjne l'komunlkaclJJn.

... 1

....d~

j.". .\.,,' l

25,0

,3,2

3,2

,..(

~

3,2

25,0

3,0

3,0

19

20

21

~

II)

3,2

pokój otganlżacJI uczniowskich

pokój zajęć praktycznych oriaD1ZacJI ucznlowaklcla

świetlica Oadłlln.la)

czgtelnla

biblioteka

16

17

~

Z

3,2

3,2

3,2

23

24

25

3,0,

3,0

3,0

3,0

3,2

3,2

3,1

3,2

kancelaria

pokój kierownika

pokój nauczyt:lelsld

pokój lekarza

3,2

kuchnia

3,2

3,2

spiżarnia

skład sprz~tu 8zkolnego

lowlerzćhnła pomlesz~~ń...8żkoIIlMfhz k<;>munjJtaclą

razem mi

}

12,5

166,0

}

12,5

287,5

}

12.5

577,5

l

12,5'

12,5

740,0

37,S

I l 25,0 } ~5,0 } 37,51 } 37,5

12,5

9~,5

I

12,5

12,5

1.125,5

1.613,0

12,5

I

2,164,5

I

;,,'

.-

_,_I

..

..

~

....oe.

/

WSKA:2:NIKI ·EKONOMICZNO-TECHNICZNB

....

."

o

WSKA~NIKt DO TABLICY. 3.

"SPIS POMIESZCZEŃ SZKOŁ OGOLNOKSZTAŁCĄCYCH STOPNIA PODST.j\, WOWEGO ORAZ ICH NORMY PRZESTRZENNE': .

Poz.

-----., "=====-

o

'Liczba izb lekcyjnych

T R B ŚĆ

\ .

II

Uczba uczniów

z

....

.. ;>

{

. (bez uwzględnienia mieszkań nauczycielskich wymienionych w punkcie l, 41 3, 4)

•

5

...~

~

tA

2

3

4

6

7

11

15

60

60 •

150

200

250

280

440

600

",,

1

Kubal\lra brutto na 1 ucznia w mi

19,07

23,30

20,79

19,44

19,36

. 21,41

18,51

16,01

2,

Powierzchnia -funkcjonalnie zasadnicza na l ucznia w m'

1,73

2,58

2,78 .

2,65

2,74

3,02

2,72

2,69

3

4

Powierzchnia utytkowa na l ucznia w m'

Stosunek powIerzchni funkcjonalnie zasadniczej do poullerzchni użytkowej w '1.

4,98

5,40

4,96

4,61

4,56

4,76

4,25

4,01

34,61

47,68

56,04

51,42

60,06

63,5t

64,02

66,06

Kubatura brutto n,a l mi powierzchni funkcjonalnie zasadniczeJ w mi

11,05

8,65

T,46

7,33

7,06

T,07

I,H

6,68

6

Kubatura bruHo na l mi powierz~hid uiytkoU;ej w mi

3,83

4,12

4,18

4,21

4,24

4,49

4,31

4,41

7

Kubatura brutto na l u~znia według grup pomieszczeń w m's

\

5

-

-

I

l

l'

Ul

~

aj pomieszczeń szkolnych bez sali gimnastycznej I Jej

pomocniczych . pomieszczeń

12,28

16,81

14,7

14,12

14,94

15,42

14,16

14,16

b} mieAzkań służbowych

4,15

3,11

1,98

1,49

1,19

1,06

0,68

0,50

c) podziemi (piwnic szkolnych I dła mil' ~zkań)

2,64

2,37

1,48

1,30

1,20

Uf

1;04

0,87

d) sali' gImnastycznej wraz z pomocniczymi pomieszczeniaini

-

','4

1,61

"

l

l

/

I

-

' 2,63

2,03

2,53

2,48

4

,

e) pomieszczeń szkolnych wraz z salą gimnastyczną I poIIl.ocniczgmi pomieszczeniami (bez mieszkań i piwnic)

~+~

.

.

12,28

16,81

17,33

16,65

16,97

l'9,lł

16,751

16,64

I

';.I

.,

-

,

f) pomieszczeń szkolnych z mieszkaniami, bez sali gimmnastycznej i' jej pomieszczeń pomocniczych oraz bez

piwnic (a+b)

16,43

16,92

16,68

15,61

16,13

1',48

14,84

14,66

g) pomieszczeń szkolnych z mieszkaniami i piwnicami,

bez sali gimnastycznęj i pomocniczych przy niej pomieszczeń (a+b+ć) ,

19,07

22,30

18,16

16,91

17,33

1-7,65

15,88.

15,53

16,43

19,92

19,31

18,14

18,16

1e,IU

17,41

1'1,14

h} pomieszczeń .szkolnych z mieszkaniami, salą giiIlnastyczną, lecz pez piwnic (a+b+d) z kubaturą nadziemną

.'

,.,.:~)

~

,.

~

--.,.

~

~

-.j,

,.

'-

-"

"i"!

..

~: ~ \

m

w

m

Poz.

W

I

w

pozosla~

o 2 Izbach

szkoWysokość pomieszczeń

świetle

szkołach

lekqJjn!Jch

26

27

\ ,.

'/'

2,6

2,6

2,6

28

~"

łpch

łach

Liczba izb lekcyjnych

Liczba uczniów

2,

60

~~-----------------------------------

I I

4

ISO

,

mieszkanie służbowe I .

mieszkanie służbowe II

komunikacja (sionki, zejścia do piwnic) w mieszkanlach

,łuibowych

'

2,4

2,0

Jiowierzchnia użptkowa (czynna), ' tj. powierzchnia podttawow~ wraz z ,komunikacJą

~ -

Dodatek rpczałtowy (20%) na mury i k,oWltr\lkcje W .totunku do powierzchni uiytkowej (powierzchnia bierna)

.;1

~'.'

1

!

\,

"

,

Powierzchnia całkowita (czpnna

+ biernat)

48,0

22,0

48,0

22,0

48,0

22,0

io,o

10,0

10,0

10,0

10,0

10,0

10,0

10,0

W~

80,0

,M,O

M,O

80,0

~~

Kubatura brutto ' m "

A. pomieszczeń szkolnycn (bez.all giumasłycznej)

U w a " a : Wllsokość średnią brutto' jednej kond!JgnacJI przyjęto

dla szkoły 2.izbowej

- 3,7 m

dla szkoły 3.lzbowej

- 3,9 m

dla szkołp 4,5, 61 7~lzbotDeJ - 3,75 m

dla szkoły U I 15.lzbowej

- 3,65 m

\

1_."

B. mleizkań

U w fil a

90,0

28.0

I

65.5

78,Il

I

1/8,0

103,0

118.0

I

1~8,5

432,5

m~o

923.0

dla wsz!jstkich szkół -

59,7

-- 86,5

I

103,5

I 'I

149.0

184.6

100,0

28.0

175,0

28,0

203,0

11.l40,51~·333,5Ul7l,O 1 2.447,5

I

228.1

Il.lm~611 .368,6

519,0

894,0

206.25

417,5 ~

I.~~ ĄI·

I

266,7

I

374,2

l,

489,5

1.600,2' 12.245,2

2.937,0

848,0 ' 1.198,00

1.617,0

I I

685,0

m'

737,041

1.345,5 .

2,317,5

I- 2.992,5 13.903,751 4,488,75 I

6.504,30

m'

WIJsokość średnią brutto jednej kondygnacji prz!Jjęto

.

I

75,0

28,0

fill,2 \

Powierzchnia fukcjonalnl~ zasadnicza (poz. l, 2, 3,4, 7, 11, 12, 13, 14, 15 oru 75% poz. 17

(rekreaCja)

.

mi

15

~

48,0

22,0

60,0

28.0

'i 1

w mi

Ił

, 440

48,0

22,0

50';;- 1

28,0

"

w mi

I I-

48,0

22,0

37,S

28,0

kotłownia i !bnc)

podziemie szkolne (magazynp,

piwnice dla mieszka(l słu:l:bowych

r a z e m·)

PoWierzchnia podziemia (piwnic) .... '\

l .

-'

7

280

35,0

22,0

'\

2,2

2,0

6

250

35,0

22,0

w_

mi _ _ _~~_6_7_~~_ _6_7,OI

_ _~_ _ _~_ _ _

Powierzchnia

~_~_mieszkań

_ _ _ _r_

_

a z_

e 'm

·)~_ _ _ _ _ _ _

29

5

' 200

powierzchnia podłogi pomieszczeń, powierzchnia: czpnna, bierna, całkowita,

zasadnicza w m" oraz kubatury w m 8

~. '4\~;'

2,6

2,6

2,6

3

80

' I 249,24 1~4 I 297,6 I 297,6 I 297,6 I 297.6 I 297,6

3.10 m

\'

8.770,95

I

297,6

I

C. piwnic

m8

U wall a: wysokość średnią od podłogi piwnic do powierzchni ziemi (lako uzupełnienie A I B

l}'

"';:1

~""~ .

1, 'I~.nJ

;'S

.

~' .. : ~

\',

l'

';/-": -ł..

! ~'. li

~

..(

'Z

~

-O

p.,

..

'~

liczonpch od powierzchni ziemi) Pl"LpJęto: dla szkół 2 I 3·izbowej dla szk.ół pozostałych .

dla mieszkań we w8zystklch szkołach - 1,90 m

.

p, ,al gimnastycznych

'I

1

94,50

126,00

63,84

63, 84 1

3,75 m

5,75 m

6.25 m

~

Kubatura brUllo ogółem (A+B+C+P)*)

:s.

.) powierzchnie I kubatury ewentualnych mieszkań dla n,auczpcieli

(1. 4. 3, 4.) nie zoslały 'uwzględnlone w tablicy nr 3.

158,40

63.84

i 281,25

m"

U wag a: wysokość · średnJą brutto przl:Jjęto

dla szkoły 4,5 I 6-izboweJ

dla szkoly 7, ll-izboweJ

dla szkoły 15-izbowej

2,10 m

2,20 m

!

I

198.00

63,84

I

237,60 1 264,00

63,84

63,84

337,50

337,50

I

883,20

I

I

396,00

63,84

462,00

63,84

883,20 11.215,00

I, .

. l.144,62I ~.784,;;;-1 ~,ll8,5913.889,44 14.840,i9 15.997,391 8.144,94110:809;39

m'

"

:"-

I

' ~

'M

.... .

(,

\

~

f

:;: .

...<:I

>1j

o

~

...z

>

.i..

Załącznik nr 3 do standal'tu budowlanego przedszkoli o budynk:dch wołncr

stojących;

OPIS FUNKCJONALNY ELEMENTOW ZAGOSPODAROWANIA TERENOW OGRODOWYCH PRZEDSZKOLI

•

1. T' a r a s przylegający do budynku od strony

ogrodu powinien ' posiadać nawierzchnię wyrównan'1, łat­

wo przesychającą. Zaleca. się nawierzchnię ziemną,

utrwaloną jak dla kortów tenisowych z płyt- betonowych,

lub inną nawierzchnię trwałą . Na tarasie należy przewidzieć rozrzucone kępV krzewów ozdobnych i bylin.

7. P l a c d o z a b a w k ,o n s t r u k c Y j_

n y c h powinien posiadać urządzenie do zabezpieczenia

materiałów konstrukcyjnych, jak deski, paliki i inne, od

wpływów atmosferycznych.

8. P i a s k o w n i c a o wymiarach 2,50 X 7,60 m,

jedna dla przedszkoli .1- i 2-oddziałowych, ,d".ie (jedni),

w słońcu, druga w cieniu) dla 3- i 4-oddziałowych.

.

2. We ra n d y ,(kryte altany), z 3 stron 0s 1ol1i ę lC,

powinny posiadać otwierane naświetla w podłużnej ścia­

nie. Werand nie należy orientować na wschód ani na

9. N a t r y s k i i b r o d z i k powinny znajpółnoc.

Służą jako leżalnie,

lel.nie jadalnie, sch rony

dować się w pobliżu nasłonecznionej piaskownicy. Sitka

przed deszczem oraz jako schrony przed słońc em, zwła­

natrysków, z prądem wody skierowanym ukośnie, powinszcza w okresie, kiedy młody ogród nie daje jeszcze do- . ny być umieszczone nisko. W miejscu opadania wody

statecznie cienia. Konstrukcja lekka, stała. Na \<:rokwia ch

należy przewidzieć basenik z odpływem wody na trawdachu należy położyć płytki pilśniowe lub cementowonik.

wiórowe w rodzaju supremy. Wierzch płyt wyróvmany

zaprawą

cementową z dwukrotnym

przykryciem papq

10. Z a g o n k i o szerokości 60 - 70 cm, ze

i bituminą . Dach . może być również kryty płyli:1. mi fc;.liścieżkami szerokości około 30 cm. Obok zago:1ków małe

stymi eternitowymi. Dla 1 alternatywy należy 5t050 \\Tać

zbiorniki wody i wkopane stojaki na sprzęt ogrodowy.

50f0 spadek, dla 2 - 300/0. Podłoga z płyt cementow ych

na poziomie 10 - 12 cm od poziomu terenu i z od po- ' Zagonki powinny być zgrupowane w miejscu nasłonecz­

nionym, z dala od ozdobnej i wypoczynkowej części

wiednim spadkiem. Przy werandzie powinien znajdować

ogrodu.

się mały warsztat naprawczy,

składzik

na zabawKi i

sprzęt ogrodowy oraz skanalizowany lub zasypywany

ustęp o 2 oczkach dla dzieci, o ile dostęp do ustępu 7llaj11. Gór k a s a n e c ż k o w a powbna być

dującego się w budynku jest utrudniony.

umieszczona na krańcach ogrodu w formie kopca z platformą i z dwoma zjazdami, z których jeden bardziej

stromy.

Stosunek

długości

do

wysokości

powinien

wy3. P l a c p r z e d w e j ś c i o w y przy furtce

nosić 1 : 5 lub 1 : 6. Pożądane wykorzystanie górki na

wej~ciowej jest miejscem chwilowego zbierania się dzieurządzenie tunelu lub piwniczki. Zamiast górki ze zjazci przed wejściem na podcień i do budynku.

dem może być stosowany wykop ze spadkami przy zapewnionym . odpływie wody.

4. P l a c d o z a b a w i g i e r z b i o r 0w y .c h (boisko) o kształcie prostokątnym , o nawierzch12. P o d wór z e g o s p o d a r c z e powinno

ni wyrównanej, ze spadkiem dla odpływu wó:i opadoznajdować się w pobliżu kuchni oraz bramy wjazdowej

wych. Pożądane jest, aby był zasiany trwa,łą inieszilnką

na teren. Pożądana nawierzchnia twarda, stała . Pcdvyórze

trawy. Dookoła brzegów boiska należy s i ać trawę w rowpowinno

posiadać urządzenie do trzepania pościeli, miejki, które tworzą równe brzegi ,i . estetyczną ramę. Przed

sce pod śmietniki, część przeznaczoną dla hodowli zwiei po ' posianiu trawy ziemię należy wałowat. Boisko

rząt z wybiegiem i miejscem pod psią budę, gołębnik,

trawiaste powinno być używane dopiero po zakorz2niekrólikarnię

itp. W miejscowościach nie posiadającycb

niu i rozkrzewieniu się trawy (po około 3 miesiącach).

wodociągów na podwórzu należy umieścić studnię.

5. P l a c e z p r z y r z ą d a m i s p <) r t o w oz a b a w o w y m i, jak przeplotnia, zjeżdżalnia, równoważnia i inne, dla przedszkoli 1_ i 2-oddziałowych zgrupowane w jednym miejscu, dla przedszkoli 3 i 4-oddziałowych w 2 miejscach,

oddzielnie dla młodszych i dla

starszych dzieci. Przyrządy powinny być umiesztzone

na trawnikach z odpowiednio wyciętymi placykami. Placyki te Ułogą być otocz0!le niskimi ozdobnymi krzewami

(np. róże "polianty").

P l a c e p o s z c z e g ó l n y c h o d d z -i ao kształcie dowolnym, oddzielnie dla każdego oddziału, powinny posiadać nawiertchnię utrwaloną. łatwo

przesy.chającą, z odpowiednim . spadkiem dla o:ipływu

wód opadowych. Na glebach piaszczystych placykipowinny posiadać miejsce do kopania, jedno dla przedszkoli 1- i 2-oddziałowych, dwa dla 3- i 4-oddziałowych.

;. 6.

l ó w,

K o m u n i k a c j a. Szerokość dróg wewpowinna wynosić 1,80 m do 2,00 m. Szerokość

drogi wjazdowej na teren powinna wynosić 2,50 m z zastrz.eżeniem pozostawienia z obydwu stron co najmniej

25 cm pasów nie zagospodarowanych w sposób trwały

(drzewa, krzewy, słupki itp.). Pożądana jest . możliwość

dowożenia piasku do piaskownic z podwórza gospodarczego taczkami.

13.

nętrznych

Sieć ścieżek powinna być urozmaicona, szerokość

ścieżek 0,75 m do 1.50 m. Scieżki powinny posjadać w

przekroju poprzecznym płaski łuk o strzałce od 5 do 10 cm

i nawierzchnię grubości 15 cm. trwałą i pr.,epuszc;zającą

wodę, złożOńą z kilkuwatstw. Do górnej warstwy zaleca

się dodawanie

sproszkowanej cegły dla zapOł)h>7 c nia

tworzeniu się kurzu.

.

· Monitor Polski Nr A_·_~4_5_ _ _ _ _.-.;__________5~6:..:0:...-_ _ _ _.........._.:....._=..:.'__ _.:.~..............;;......:.,....!,;......,J"':,

- ___-..:P:..:o

. z:::..'. .:::5:,:::3.::8

Cz~se drog znajdujqcych si~ w poblizu placu zabaw,

4. Priy sadzeniu drzew i krzewow nalezy w

pierwszym rz~dzie brae pod uwag~ gatunki

szybko rosnqc'e, aby w najkrotszym czasie

mozna bylo otrzymae zacienienie. Pozqdane

jest sadzenie rozmaitych gatunkow i 'odcieni

c!rzew i krzewow liseiastych i szpilknwych.

Nalezy unikae drzew i krzewow kolczastych

i jadowitych. Wskazowki w tym zakresie za- •

warte Sq w wydawnictwie Instytutu Urbanistyki i Architektury pt. "Dobory drzew, krzewow i bylin dla pelnego planowania i realizacji zieleni w krajobrazie otwartym i zurbanizowanym".

5. Zielen ozdobna i kwiaty powinny znajdowac si~ Vi miejscach nie prze szkadzaj qcych

swobodnemu poruszaniu si~ dzieci.

6. Na murawach, przeznaczonych do odpoczynku, nale zy dlazaeienienia tworzye skupiny drzew i krzewow w odpowiednich mie jscach.

7. W ogrodzie powinno znajdowae sit:: kilka

lawek i stolow, wkopanych w zieml~ w rrii ejscach naslonecznionych i w miejscach zacienionych.

8. Hydranty nalezy umieszczae w kilku miejscac h ogrodu, w zaleznosci od ksztaltu i rozplanowania dzialki.

a zwlaszcza drogi - lqczqcej budynek z zabudowaniarni

ogrodowymi, powinna bye obudowana pergolamio sze- .

rokosci 3-4,5 m, wysokosci2,20 m. Pergole nalezy obsadzae pnqczami trwalymi, a niezaleznie od tego w pierwszych latach -odmianami jednorocznymi, szybkorosn4cymi, jak tykwy, czerwona fasola, powoj, pnqca nasturcja itp.

14. A I tan y, oplecione pnqczami jak wyzej, nalezy umieszczae przy placu zabaw.

.

Uwagi

1. Ogrod powinien miee warunki llmozliwiajqce dzieeiom zi;lbaw~ zbiorowq i indywidualnq, zajt::eia zorganizowane i dowolne, hodowanie roslin i zwierzqt, odpoczynek oraz

sen na powietrzu.

.

2. Rozplanowan-i e - terenu powinno pzewidziee latwosc dozorowania. W tym Lelu nalezy unikae skupienia drzew' i krzewow w

miejscach wymagajqcych widocznosci terenu.

3. Ogrod powinien posiadae miejsca naslonecznione i zacienione, sluzqce do wypoczy nku . Zacienienie tworzq drzewa 0 bujnych koronach, krzewy, pnqcza i zywoploty, altany,

pergole oraz werandy.

§ 4. ,DotychczaSowe przepisy regulujące zasady pronr l i 2 do niniejszego żarządzenia.

.

jektowania szkół ogólnokształcących stopnia podstaw o§ 2. Zgodnie z powołaną w § l uchwalą nr 1069

wego i przeds.koli o budynkach wolnostojących. zgodnie .

Prezydium Rządu z dnia 15 listopada 1952 r.

z uchwałą nr 1069 Prezydium Rządu, tracą moc.

.

Załącznik nr " do standartu budowlanego 'zkoł ogólnok"talC"cych atópnia podstawowego.

Ul

TABLICA Nr -ł. NORMY PRZESTRZENNE IZB LEKCYJNYCH I SAL GIMNASTYCZNYCH ORAZ wSkA2NIJ<I

, DLA URZĄDZ$ SANITARNYCH W BUDYNKACH SZKOl. OGOLNOKSZTAlCACYCH STOPNIA PODstAWOWEGO

,

1>.

~

Poz.

.

"

-'--

W szkołach

o liczbie izb lekcyjnych

~

.

i liczbie uczniów

Treść

l

Wymiaru (szerokość I długość) 1 powierzcImia izb lekcyjnych

2

Wymiary Bal gimnastycznych (szero-

3

2

3

4

60

80

Ho

.-

-

5

6

7

200

250

280

11

15

440

. 600

5,8 X 8,62- 50,0 mi

5,8 X 8,62-50,0 mi

-

- -

"

5,0 X 6,6 =

- 33,0 mi

5,8 X 6,47 =

ea 37,5 mi

5,8 X 6,47 =

.. 37,5 mi

5,8 X 6,47 =

- 37,5 mi

5,8 X 8,62 =

- 50,0 mi

5,8 X 8,62 ~

""' 50,0 mi

-

-

5,8 X 10,8 X

X 3,2

5,8 X 12,9 X

X 3,2

5,8 X 12,9 X

X 3,2

8,0 X 16,0 X

X 4,5

',0 X 18,0 X

X 5,0

Liczba oczek dla dziewcząt

2

3

•

5

7

11

15

4

Liczba oczek dla chłopców

1

2

2

3

4

6

a

5

Liczba oczek dla nauczycieli

-

l

l

l

,

"

8,0 X 16,0 X

X 4,5

2

2

2

3

6

Liczba pisuarów

i

2

2

3

4

4

,

-7

----

kość, dłuiOŚĆ i wysokość)

Liczba umywalek

Ol

~

ł

l ulnywalka na 20-25 uczniów

I

I

I

8

I

I

I

"t:l

o

!'I

Ul

"

~

-

548 , -

Paz. 538

---------------------------- ,------------~------------~~------------~~

Za!qcznik nr 5 do standa rtu budowla nego szkol o!jolnokszlalcclcych stopnia podstawowego.

OPIS FUNKCJONALNY POtvllESZCZEN W BUDYNKACH SZKOt OGOLNOKSZTALC.t\CYCH STOPNIA

PODSTA WOWEGO

I. . Uwagi ogolne.

i) w okolicach atrakeyjnyeh (zabytki, gory, morze,

rzeka, jezioro) - wykorzystania budyukll szkolnego w czasie lata przez wycieczki szkolne Jub

na wezasy dla dzieci i mlodziezy.

Nalezy unikae kolizji wszelkich ruehow wewnqtrz

budynku.

.

1. W zw iqzku z obowiqzkiem szkolnym trwajqcym

przez siedem la t potrzebom szkoly podstawowej najlepiej

w zasadzie odpowiada budynek szkolny 0 7 izbach lEokeyjnych. Przy zalozeniu jecinorazowej nauki i liezby 40

uezniow w klasie moze on obsluzye 7 X 40 = 280 dzieci.

W przypadku gdy liezba dzieci w szkole jest mniej sza n. Funkcje. pomieszczenia fUDcjonalne oraz wskaz6wkl

niz 280, zachodzi koniecznose odpowiedniego redukowadla syluowania i pOdstawowego wyposazenla

nia nie tylko liczby przydzielonych szkole sil pedag lposzezegolnych pomieszczeii.

gicznych, zgodnie z tabli cq nr 3, lecz ponadto - prograrou u zytkowego budynku, by nie dopuscie do nadmierne- - U wag a. Budynki szkolne mogq bye proj ektowane w

go w zrostu kosztow budowy budynku w przeliczeniu na

ukladaeh: poltoratraktowym, dwutraktowym

jednego uczn ia, Jezeli w programie uzytkowym szk61

lub dwu i poltraktowym. W zaleznosciod

nizej zorga nizowanych znika przy tym ktores z poukladu korytarze Sq oswietIone jednostronnie

roieszczen 0 specjalnym ' przezn aczeniu, jego - funk cje

lub od czola.

przejmuje - j aleo zadanie dodatkowe - pomieszczcnie

Stosowany moze bye rowniez uklad centra linne.

ny z sieni q glownq (haUem). obudowanq p o-

2. Spos rod realizowanych przez szkolEl zadan istotny wplyw na ustalenie u zytkowy ch programow buuy nlow szkol wywierajq nastElpuj qce zadania

a) przy swajanie zasobu niezbEldnych wiadomosci

(izby lekcyjne) ;

b) nauczanie samodzielnych obserwacji oraz wyciqganie wniosk6w (sale spe cjalne, ogr6d szkolny);

c) przyzwyczajanie do korzystania z ksi~g ozbi o ru

i do poglElbiania wiadomosci nabywanych w szkoIe (biblioteka, czytelnia) ;

d) wspolzycie z rowiesnikami , w spoleczenstwie

uczniowskim (pokoje organizacji uczniowskich);

e) rozbudzanie zainteresowan specjalnych 0 charakterze politechnicznl'm (pokoj zajEle praktyczn~/ ch

organizacji uczniowskich);

f) regulowanie prawidlowego rozwoju fizl'cznego

dzieci przez ok res owe badania lekarskie, konserwacjEl uZElbienia, ewiczenia fizyczne i odzywianie (pokoj lekarza, sala gimnastyczna z rozbieralniq, natryskami i skladem sprZEltu, said jadalna z kuchniq, spizarniq i skladamil;

g) organizowanie gier i zabaw w celu uprzyjemniellia

uczniom chwil wolnych . od nauki (sala swietlicowa, boiska);

h) podnoszenie poziomu kultury zycia codziennego

(umywalnie, ustElPY).

3. W projektach budynkow szkolnych nalezl' polozyc nacisk na moznose prawidlowego org:mizowania naaiElPujilcych ezynnosci

8) ruehu uczniow w godzinaeh nauki szkolnej;

b) ruchu uczniow w godzinach zajEle pozalekcyjnych;

c) nadzoru personelu pedagogicznego i technicznego

nad uezniami wewnqtrz budynku;

d) doslarezanie produkt6w zywnosciowych do skIadow i kuchni oraz usuwania odpadkow;

e) praey w kuchni i wydawania posBkow oraz zmywania naezyn;

f) dowozenia i zsypu opalu, wynoszenia popiolu;

g) ruehu interesantow;

h) korzystania z rozbieralni i ., natrfskow . przy prowadzeniu cwiczen zar6wno na saJi gimnastycznej jak i na boisku;

roieszczeniami szkolnymi.

Poz, 1.

I z b y

I e k c y j n e.

Kazde dzieeko UCzElszczaj qce do szk oll' podstawo we j

powinno m iee przyd zielone stale miejsce, kt6 re umolliw i

mu udzial w lekcjach oraz przechowywanie Ks iqzek

i przyborow.

Uczniowie prze rabi aj qc y kurs tego samego roim nanezania otrzymujq m iejsce we w spolnym pomieszczeniu,

nazywanym izbq lekcyjDil.

Liczba dzieci w izbie lekeyjnej n ie powinna przekraczae ezterdziestu.

Typowe , umeblowanie izby lekcyjnej dla 40 uczn16w

sklada siEl z

a} 20 dwumiejscowyeh stolikow uczniowskich, usta.

wionych w trzech kolumnach; wymiary stolikow

Sq rozne, w zaleznosci od wleku i wz rostu dz ie ci;

b) 40 krzeselek uezniowskich ;'

c) stolu i krzesla dia nauezyciela;

d) tablicy sciennej ;

e) szaty (wbudowanej lub wolnostojqeej);

f) kosza do papierow i smieci;

g) ewentualnie stolu pod rosl 'ny.

Stoliki i krzesla uezniowskie mogq bye zastqp ion.>

lawkami; 'w izbie wielkosci normalnej pozwo]i to na uz :,; skanie w razie 'potrzeby dodatkowyeh 6 m iejse.

Szerokose przejse wynosi

a) przejScia srodkowego nie mnieJ niz 0,5 m;

b) przej scia przy !icianie oklennej nie mniej niz 0 ,6 m

e) przejscia przy scianie wewnEltrznej nie mni ej

niz 0,6 m.

W planie izb lekcyjnych zaznaeza siEl wyrazny podzial powierzehni na eZflse zajfltq przez uezniow ('Taz na

eZflS<: stanowiqeq przedpole tabliel', niezbEldne dla rlobrej

widoeznosei. Odleglose od pierwszego rZEldu stolik6w

bqdz lawek do tabliey nie powinna bye mniejsza niz

1,85 m.

Izby Jekcyjne powinny bye dostElpne bezposrednio

. z pomieszczenia rekreaeyjnego lub komunika_eyjnego.

DIa ulatwienia gromadnego wyehodzenia z izby nie

nalezy ustawiae stolika bqd:ilawkiw pierwszym rZfldzie

od strony drzwi (stąd liczba 40 uczniów w klasie

f X 6-2 = ,40).

Dla szkół o 3, .4 i 5 nauczycielach przewiduje się izby

lekcyjne również z trzema kolumnami stolików bądź ła­

wek, ale z mniejszą liczbą rzędów, tj. sale o szerokości

normalnej, lecz krótsze.

W szkołach o 2 nauczycielach ze względu na małą

liczbę uczniów projektuje się izby lekcyjne o dwóch kolumnach stolików bądź ławek.

Piece w budynkach szkolnych należy projektować

w izbach lekcyjnych w kącie, w pobliżu drzwi prowadzących na korytarz. Izby narożne wymagają ogrzewania

dwoma piecami; piec dodatkowy powini'en hyć opalany

od strony korytarza.

-

Poz. 538"

blica. Oprócz drzwi we wspólnej ścianie można zaprojektować digestorium, tj. szafę oszkloną zaFówno od strony gabinetu jak i od strony sali. Digestorium umożliwia

demonstrowanie doświadczeń chemicznych w tych

wszystki;::h przypadkach, kiedy zachodzą reakcje chemiczne nieobojętne dla zdrowia. Digestorium powinno

mieć doprowadzony gaz (o ile to możliwe) i wodę oraz

dobrą wentylację.

U wag a

do poz. f, 8, 9, 10.

Sala gimnastyczna, skład przyborów gimnastycznych oraz rozbieralnie i natryskownie

stanowią funkcjonalnie związany zespół pomieszczeń.

Poz. 2, 3, 4.

S a l e

s p e c j a l fi e.

Poz. 7.

Sale specjalne projektuje się w celu ułatwienia nauczycielowi organizowania pokazów specjalnyt:h, uczniom

zaś przeprowadzania doświadczeń.

Nauka przedmiotów wymagających sali specjalnej

może się częściowo odbywać w izbach lekcyjnych. Dotyczy to teoretycznych wykładów, w ilości 113 lub 1/4

~ ogólnej liczby godzin,

przewidzianych w programie na

dany przedmiot. Należy umożliwić przechodzenie na pozostałą liczbę godzin do sal specjalnych.

W zajęciach prowadzonych w , salach specjalnych

bierze udział równocześnie cała klasa (40 uczniów).

Urządzenie sali fizyld i sali chemii jest \'ol zasadzie

podobne. W szkołach o liczbie izb lekcyjnych do 15 projektuje się dla obu przedmiotów salę wspólną. IN szkołach większych sala chemii może przejąć część god zin

fizyki.

.

Umeblowanie sali fizyki lub chemii składa się z dwuosobowych stołów oraz krzesełek dia uczniów, z dług i e­

go stołu do demonstrowania dla n.auczyciela oraz z tab;icy i szaf. W sali chemii niezbędne jest doprowadze'l:e

wody przynajmniej do każdej kolumny stolików uczniowskich J do stołu nauczyciela oraz założ e n'e kwasooripornych zmywaków, połączonych z kanalizacją. Ponrtdto pożądane jest doprowadzenie gazu do każdego

miejsca, zarówno dla uczniów jak i dla nauczyciela.

Rozstawienie mebli w sali b iologii ulega zmianom

w zależności od rodzaju przewidywanych w czasie lekcii zajęć. Stoły do 'llikrosKopowania -ustawia się równolegle do ściany okiennej, co umożliwi uczniom siedzenie

twarzą do okien.

W salach specjalnych riależy przewidzieć przysłony

w oknach, regulujące dopływ światła i promieni słonecz­

nych.

:-'oz, 5, 6. G a b i n e t y

chemii.

Po m o c y

n a u. k o w Y c h

. 1

Pomoce naukowe przeznaczone dla poszczególnych

k1as zaleca się przechowywać w szafach umieszczonych

'IV izbach lekcyjnych.

Pomoce naukowe używane w

dwóch lub większej liczbie klas można przechowywać

w kancelarii, w pokoju nauczycielskim lub w pomie"z'zeniach specjalnie przeznaczonych na ten cel - w gabinetach pomocy naukowych.

W szkołach o 11 i 15 izbach lekcyjnych przewiduje

się specjalny gabinet chemii.

Pożądane jest, aby gabinet chemii łączył się drzw iami bezpośrednio z salą specjalną (dla fizyki i chemii).

Umieszczenie gabinetu chemii w stos~nku d~ silli bętlzie .

właściwe wówczas, gdy drzwi do gabinetu uda się z-aprojekto~ać w :tej samej ścianie sali, na której wisi ta-

S a l a

g i m n a s t y c z n a.

Wielkość sali gimnastycznej zależy od wielk0ści grupy, która ćwiczy równocześnie, od wieku i wzrostu ćwi ­

czących oraz od zakresu wykonywanych ćwiczeń. Wi ę k­

sze sale gimnastyczne umożliwiają rozszerze nie programu zajęć.

W szkołach 2 i 3-i zbowych zadania sali gimnastycznej spełnia- zastępczo sień główna, rekreacyjna. Salka

projektowana w szkołach o 4, 5 i 6 izba ch nie jest normalną salą gimnastyczną,

gdyż posiada

wysokość pomieszczeń szkolnych (3,2 m).

Dopiero wymiary sali w

szkole o 7 izbach lekcyjnych zezwalają na pełne wykorzystanie drabinek przyściennych, które mają 3 m wysokości.

.

Sale gimnastyczne" w s z kołach o 7, 11 i 15' izbach lekcyjnych powinny mieć odpowiednie wyposażenie (drabinki, tramy, liny itp.).

'.

Salę gimnastyczną - w szkołach można projektować

na parterze lub na najwyższej kondygnacji.

Związanie sali gimnastycznej w ter'enem umożliwia

obsługiwanie boiska .w lecie przez rozbieralnie i natryskownie. Pod salą gimnastyczną projektowaną na wyż­

szych kondygnacjach nie należy umieszczać pomieszczeń

wymagających ciszy. Nad salą gimnastyczną nie powinno się projektować pomieszczeń użytkowych, óby nie

óbciążać stropu mającego znaczną rozpiętość.

Podłoga sali gimnastycznej powinna byt elastyczna.

Wymagane jest legarowa'nie, przy czym pożądane jest

legarowanie ' podwójne, układane na krzyż. \'\' yklucza

się posadzkę

klejoną

bezpośrednio na podłożu hetonowym lub jastrychu.

Okna należy projektować dwus tronnie w dłuższych

ścianach sali. Jednostronnie okna mogą naświetlać wnę­

trze dosta.tecznie, jednak szybkie przewietrzanie sali bę­

dzie trudne. Parapety okien mogą być zakładane na dowolnej wysokości. Drabinki umieszczone na tle okien

stanowią zabezpieczenie szyb, które ze względu na zabawy piłką należy dodatkowo ochrani\łć. Z uWcl'li na

częste otwieranie okien sali konieczne jest szybkie pokrywanie strat ciepła zimą przez sprawne nagrzewanie.

Poz. 8.

S kła d

p r z y b o rów

g i m n a s t y c z-

n y c h.

Skład przyborów gimnastycznych służy do przechowania sprzętu, będącego uzupełnieniem wyposażenia

sali gimnastycznej (materace, kozły . skrzynie itp.) oraz

przyborów używanych na boisku (piłki, siatki itp.).

Sklad powinien się znajdować na poziomie sali i być

łatwe dostępny . Drzwi składu nie mogą po.,iadac progu.

który by przeszkadzał przy przesuwaniu sprzętu ciężkie-

r

____~__________________

==~~

__~< __________~______________~~=Z~.~5==3I

5'50

'Jdoni:tor Polski Nr ~

A-45

•

go. PoWlerzchnia

skladu powinna wynOS1C W szkole 0 i(

iiibach lekcyjnych co najmniej 3 m!, w szkolach wyzsze'go stopnia orgauizacyjnego - co najIIl.Iriej 5 Itr.

I

~oz. 9.

Pomleszczeniate na:1eZ,. projektow& 'W powi<lzaniu z sob<l i w niewielkiejodlegl~cl

00 szatni i pomieszczen ·s anitamyCh oraz

eW.e ntuillnie w po'blizu saligimnasty-czneJ• .

ktora w6wczasmoZe by.c I'&wnie± wlqczooa

do zespolu pomieszczeil swie.tlkowych.

W wyjq.tkowych, uzasadinionyoo przypadkach

,

pomieszczenia swietiicowe mogq bye um4€szczone na poddaszu. Ske.pienie pomi~sz,,:zen

.swietlicoTNych zapobie!:'Ja koniecznosci oswietlenia wieczorem wszystki-ch korytany i kIatek schodowych, ponadtozmmelsza powierzchn,i ~ wymaga1-Cl'c'l nadllorowrmia.

W szkole 0 2 izbach lekcyj!Uy-ch funkcje wymienionych wyiej pomieszczen dzialu 5wietlicowego przejmuj'i\ izby lekcyjne, ewentualnie sal a rekreacyjna i kancelaria. W szkole

,0 3 izbach lekcyjnych

przewiduje si~ tylko

jedno wsp61ne pomieszczenie, w miar~ powiflkszania si~ szkoly wzrasta Iiczba ocildzieinycn. pomieszczeIi. W szkolach 0 1, 11 i 15

izbach lekcyjnych pom.ieszcz~nie przewidziane dia swietlicy-jadalni i czytelni rode bye

rozwiqzane jako dwa :p okoje, poiclcz-one •

clrzw-iami

rozsuwanymi IubskiadiUlymi,

umozliwiajClcymi volctezenie pokoi.

We

wszystki.c h szkolaoh \1zupelnieniem dz.i alu

swie.tlicowego .p owinny bye izby lekcyjne"

Rozbieralaia.

\.

W rozbier.alni przy sa.Ii gimnastycznej uczniowie

'przebierajq si~ w kostiumy gimnastyczne pIzed wejsdem

Ina sal~. Po zakonczeniu ewiczen i obmyciu si~ pod aa(uyskami korzystajq Gni z rozbie,r aini pOI'lOwnie.

,

\V grupie uczniow najmlodszych mOgq ewiczye row' Jl(l),c zesnie chlopqr i dziew,c~ta, w6wczas jedna grupa

k-erzysta z r.o zbieralni, druga przebiera si~ w izbie lek;cyjnej.

Uczniowie starsi W szkolach koedukacyjnych ewicz<l

'w, grupie lqcznej, utworzonej bqdz to z chlopc6w, bqdz

,tez z dziewczqt dw6d~ najblizszych rocznik&w.

,

VV szkolach wi~kszych, 0 11 i 15 izbach lekcyjnycJi,

:gdzie s.aIa ginmastyczna musi bye uzywana ciqrr.J.e, na;lezy proj.ektowae dwie rozbieralnie. W czasie przerwy

,mi.~dz'Y Iekcjami ubierajq si~ uczniowie,

kto-rzy przed

:chwil q zakonczyli ewic.zenia. W tym samym czasie inna '

:grupa dzieci przygotuje si~ do wejscia na sal~, korzystaj'lc Z fOzbier:alnidrugiej.

Przy kazdej rozbieralni niezb~ny jest ust~p (1 oczlK0), pozqQal'le .weJscie z rozbieralni bezpos'fecl.nio aa sal~

gimnastycZllq; przechodzenie do 's ali przez natryskownie

jest niedopuszczalne.

ewentualniep(j):mie$zcz~niarekreacyjne.

Pi'zedsionek, zaprojektowany mi~dzy natryskownii\

q

i I'Ozbieralniq, zabezpiecza ub-rania dzieoi pned -nasi kaniem wilgoci q .

Poz. 1t. P 0 k <'> j organizacji u c z n i t3WW!i~lkose PQjedynczei l'ozbieralni wynosi w szkole

skich.

o " izbach lekcyjnychokoto 15 ,m:~, 'VI' szkolach wyzs zego

stopnia organizacyjnego - okolo 2i,5 ro!.

Oddzie1ny pok6j organizacji uczniowskich, przewidziany w szkolach 0 II ' i 15 izbach lekcyjnydl dia harcerstwa. Zwiilzku Mlodziezy ..Polskiej, k61ekQ.ilukowych.

Poz. 10. Nat r y s k 0 w n i a.

•

Polskiego Czerwonego Krzyza, Towar.~stw,a przyjaci<'>1

Natryski uzywane Sq po lekcjach gimnastyki 'ipo Zolnierza itp., moze bye dost~ny bezposrednio z 1<.oryewkzeniachsportowych.

tarza lu'b ze swietlicy; niepowinien bye przechodni.

Z na1ryskowniami powl-nny s1lsiadowac i"o~bi-e-ralflie,

gdyi .o ba te pomieszczenia lClCZ.qsi~sdsle pod wzgl~dem

Poz. 12. P ok 6 j z a j f: e p r .a .k .t y C Z 11 Y c h.

funkcyj:rtym, Przechodzen-ie z na1ryskowni do rozbieralni

przez korytan:e jest niedopusr,czalne, zw~·aszcza w szIwPok6j zaj~ praktycznych organizac-ji uczniowskic.h

1adl w~kst'ych, 'gdzie program przewiduje dwi.e rozbiejes.t

p9mieszczeIl,i em przemaczc,myD.l do majsterkowania

rainie, zkt6'fyth j.edua moze o,bsi:u.giwac chlopc6w. ~dr.ui

ma

slu.iye przede wszystkim modelarstwu louic:zemu

ga jednoczesnie .dziewcz~ta.

i

szkutnictwu.

Pozqdane jest, aLy pok6j z.aj~c p.rakty.c zJeieli pr.ogram przewiduje dwie rozbi'€-ralnie, natrynychbyl

umieszczony

na parterze.

skownie umieszcza si~ mi~dzy nimi. Natryskownie mozna

proje'ktowae jak.o kabiny pozhawione drzwi lub ca~ko­

c z ywide bez ,o:budowy.

Poz. 13 i 14. s' w i e. t I i c a _ j a d a I n i a

. PI'03e ktu jqC kabiny na)leZypami~tae" ii sitl~a potw in- telnia.

Iny -byeskierowane po przekqtnej od wejscia w g1~b -prz,egrody, a doiMYW wody powin~en bye zamykanybez koSwietlic~ nalezy projektowae w ten spos6b, by jej

nlec:mosci .wchodzenia do srodka.

wn~trze r6znilo sip' od izb szk:.olnych. Pozqdane wieloWY1llailJana jest dobrze dzialajqca w.en1ylacja.

stronne oswietlenie. Do swietlicy mozna wlqczye poW'i~rkqs{: natryskowni przewicluJe $i~ w szkolach wierzchni~ przyleglego korytarza.

10 4 izh ach -lekcyjnych okm:o 7 m!, w szkoiaoh 0 5,6 i 7

Swietlicfl, uzytkowanq jako sal~ jadaInq, nalezy poizbach lekcyjnych okolo 10 m!, W szkolach 0 11 i 15

lqczye z CZflsci" kuchennq przy pomocy okienek do wyizll.a ch iekcyjJilych - okofo 12,5 m!.

dawania potraw i do zwrotu naczyiJ. brudnych. Niezb~dne

Sq dTZWi (okienko moze bye projektowane w drzwiach),

. Uwaga do poz. 11 - 15.

ktore maj.<l umozliwie sprzqtanie wn~trza po posilku,

a kt6re powinny stanowic jedyne polqczenie cZflsci .kuP0'k6j orgaruizacji uczniowskich, polcoj zaJ~c

praktycznych, swietlica, jadalnia, czy tel:nia chennejz wn~trzem szkolnym.

CzytelIlia powinna sqsiadowae bezposrednio z bibJioOIaz biblioteka s:tanowi'l zesp61 porrii es.zczen

cz~sci spolecznej

(swietlicowej).,d(i)stp'pnej i:ek q i l<lczyC si~ z niq eJirzwiami orazokienkiem do wydawania ksiqiek, tak umies;zczonych, aby osoba zaj~ta

ilia mlodziez,¥ r,Q wniez po wodz~nach zaj~e

wy.dawaniem obejmowa-la wzrokiem -calq czytelJ:a.i~

6:uko,l nych.

!

'.

'Mimitor Polski Nr, A-.f5

Poz. 15.

B i b l i o t ek a.

Biblioteka jest pomieszczeniem przeznaczonym na

prze.c hoWywanie księgozbioru. ~onadto służy jako miejsce praęy dla osoby czuwającej nad całością zbiorów.

Pożąda~ jest. aby biblioteka oprócz drzwi. do czytelni

miała. niezależne wejście wprost z korytarza.

Umeblowanie biblioteki stanowią: stół, krzesb, półki

. na książki, ewentualnie lada oddzielająca część pomieszczenia przeznaczonego dla uczniów wypożyczających

ksi~i do domu.

Poz. 16.

;;-:...

,ł~ -

.

;,i~,,~

,"\

!

S z a t n i a.

tu. Powierzchnie rekreacyjne i komunikacyjne wzajemnie

się uzupełniają, przy czym powierzchnie rekrea<;yJne 'W

więk.szości przypadków służą zarazem jako komunikił­

cyjne.

Rekreacja.

Zadanie pomieszczeń rekreacyjnych w szkołach pod_

stawowych polega na .umożliwieniu uczniom ruchu i zabawy w czasie przerw pomiędzy lekcjami. Z tego wzglę­

du należy je projektować w pobliżu izb lekcyjnych.

Najczęściej stosowane formy rozwiązania rekreacji

.są następujące

Szatnia służy do przechowywania przez czas pobytu

ączniów w szkole .ich. wierzchnich olayć, na!u:yćgłowy,

obuwia. Powinna znajdować SIę w pobliżu wejści" na

. P-Clrteue bądź w widnym podziemiu. Umieszcz~nie szatni

blisko wejścia ma na celu zmniejszenie powierzchni podłogi , ulegającej zabłoceniu, gdyż w szatni dzieci zmieniają obuwie.

Szatnia może być /zatokowa, przechodriia łub obsługiwana (typu teatnilnegoj.

,

W szatni typu teatralnego uczeń nie w chod'zi poza

woźnemu lub specjalnie

ladę, lecz oddaje swe okrycie

wyznaczonym dyżurnym.

", W każdym przypadku hak do wieszania i przegroda

na obuwie powinny być uczniom przydzielone do s tałego

użytkowania.

Na usprawnienie pracy szatni wpływa

rownież jej podział na przegrody (boksy), z których każ­

da powinna służyć jeCInej klasie. Zapobiega to w znaczn~j mierze kradzieżom i ułatwia nadzór.

W zależności od typu szatni na jednego ucznia przypada: w szatni zatokowej około 0,2 m!, w przechodniej około 0,3 m 2 ,

a w szatni typu teatralnego - około

0,12 m! na je~ego ucznia.

Szatnia typu teatralnego zajmuje najmniej miejsca,

leC7; wymaga ,specjalnej obsługi i może powodować za-

a} k.orytarze obudowane z jednej strony, tzw. boczne

lub z dwóch stron,środkowe,

b) sale reiueacyjno-komun,ikacyjne, obudowane z

dwóch stron, najczęściej jednak z trzech stron,

c) pomieszczeruił przeznaczone wyłącznie na rekreacje..

........ .

W jednym budynku można stosować różne formy rozwiązania rekreacji.

Do lit. a). W pomieszczeniach rekreacyjnych należy

unikać wszelkich ryzalitów i części lub urządzeń wystających.

Największa szero'kość korytarzy bocznych nie może

przekraczać 3,GG m, a korytarzy środkowych 3,50 m; zaleca się jednak ' stosowanie szerokości mniejszych, uzależniając je od liczby uczniów.

Drzwi do izb lekcyjnych nie należy umieszczać w korytarzach naprzeciw siebie. Skrzydła drzwi otwierane

na korytarz nie powinny zbyt wystawać, mogą być wykładane we wnęki specjalnie w tym Celu projektowane.

Można stosować ' ukośne rozchylenie ościeży. zezwalające

na otwatcie skrzydła do kąta okóło 1358 • co przy głę bo­

kim osadzeniu ościeżnicy zmniejsza wysięg otwartego

skrzydła drzwiowego na korytarz.

O~a korytarza powinny uwzględniać bezpie~zeń­

buy.

,

stwo rilichu. Podz iał i konstrukcję okna należy tak zaproSzatnia zatokowa oprócz niewątpliwych zalet ma jektować, aby można je było otwierać bez obawy udewady.. gdyż

'

.

rzenia głową o skrzydło otwarte: Celowe jest projektoa) powoduje w w,ąskich przejściach kolizję ruchu

wanie ślemienia dającego możność niezależnego o-l:wierauczniów dążących do szatni i z niej wychodzą­

niagórnej części okna.

'

cych,

Korytarze powinny być oświetlane bezf>Ośre<lnim

hl w miękkich pantoflach powraca się na tę część światłem dziennym. "

korytarza lub sieni głównej, ktora poprz~dnio '

Do lit. bj. Sień główna (westibuI) może być wykorzyJlległa zabłoceniu.

stywana

jako prz-estrzeń rekreacyjna, jednak szczegó lnie

Szatnia przechodnia jest najmniej 07Lczędn~ pod,

w większych szkołach połączenie tych dwóch funkcji

wzglądem powierzchni, natomiast stanowi najlepsze rozpowoduje kolizje ruchu.

wiązanie zagadnienia. Rozwiązanie polega na, tym, i:ż proDo lit. ej. Pomieszczenia rekreacyjne specjalne tworzą

Jektuje się dwa tory: brudllY, doprowadzający do po, szczególnych przegród 'szatni. oraz czysty, na kt5ry uczeń zazwyczaj tak zwane "zatoki rekreacyjne" ,- k.tbre mają

wychodzi już po rozebraniu się z palta i po zmianie na celu zarówno oświetlenie środkowego korytarza jak.

i powiększenie powierzchni rekreacji.

;obuwia.

Ze względów oszczędnościowych w, normach p.r zemzennych 'tablica nr 3) przewidziano szatnie typu teatralnego o normach powiększonych ze względu na zmianę obuwia;

.'

Z uwa,g i na przykry zapach mo~rej wełny i obuwia

, szatnie. wymagają dobrej wentylacji grawitacyjnej i po'przez okna otwierane na przestrzał.

.

Dla personelu nauczyci~r~kiegó' można przeznaczyć

jedną z przegród szatni uczniowskiej.

, Poz. 17. P,o m i e s :l c Z C z e n i a rek):' e a c y j n e

i k (f-m u n i k a c y j n e.

",

-"'~I

Uł.ład komunikacyjno-rekreacyjny decyduje w man-

DeJ mierze o wartości użytkowej projektowanego obiek-

Komunikacja.

Do powierzchni czysto komunikacyjnych zali'::za się

a) przedsionki wejściowe do budynku,

b} ,klatki schodowe, korytarze i przejścia zbyt wą­

skie, aby mogły być wykorzystywane do celów

rekreacji.

Do lit. a). Przedsionek słuty Jako miejsce wstępnego

oczyszczania obuwia, a w zimie ponadto jako miejsce

otrzepyWania śniegu oz okryć, oraz'zapobiega przenikaniu

do wnętrza budynku ,p odmucllów wiatru. deszczu lub

śniegu.

Drzwi do przedsionka należy osadzić w ten sposób,

by otwierały si~ w k.ierunk:u wyjścia. W posadzce, prą-

/

., .

r"-'~~ '

.

\ Monitor Polski Nr A-45

-

552

.tosowanej do zmywania, pożądane jest zagłębienie na

.:poz. 53S

-

Poz. 19.

"

K a n c e l a r i a.

wycieraczkę.

Przedsionki . należy projektować przy. wszystktch

Kancelaria obsługuje zarówno uczniów jak i interedo budynku, z których młodzież korzysta zasantów ·z zewnątrz i powinna być zaprojektowanjł w porówno w lecie jak i zimą .. W większych budynkach szko'l- I bliżu wejścia.

. ,.

nych na1eży projektować: wejście główne, wybieg na

W szkołach o małej liczbie sił nauczający-ch kanceboisko oraz wejście gospodarcze. W szkołach -mniejszych laria spełnia równocześnie rolę pokoju nauczyQieł.skiegOoj

wejście gospodarcze może · ewentualnie obsłużyć równocześnie mieszkania personelu, w szkołach wyżej zorgaPoz. 20. P kój k i e r o w n i k a.

nizowimych niezbędne jest jednak--wyodrębnienie wejść

do mieszkań. Ponadto w pobliżu każdej klatki ichodowej

Pokój kierownik.,auwzględnia się dopiero w ·prog.rćL~

k.onieczne jest wyjście bezpieczeństwa, . które w wielu mie szkół o 11 i 15 izbach lekcyjnych. Należy go proprzypadkach może być używane przy wychodieniu w

jektowa<; na parterze, w póbliżu wejścia. do budynku j VI

czasie pauz na boisko rekreacyjne, Wybieg na boisko

połączeniu z kancelarią.

.

sportowe pożądany- jest w pobliżu' zespołu . sali" ginmastycznej, by ćwitzący na boiskach mogli korzystać z roz- Poz. 21. P o k 6 j n a ue z yc I e l s k I.

bieralni i natryskowni.

. .

I Ot> lit. b) : Przy projekt'owanju 'szkół obowiązują ogól. . Oddzielny pokój dla . nauczycieli projekt.uje się

Ile przepisydótyczące odległości pomiesz<::zeń od klatki

dla szkół, !ttóre mają przydzielone co na~mniej cztery .siły

sclwdowej.

pedagogiczne. Pokój nauczycielski powinien ' być umies.

Projektowanie klatek schodowych otwartych ,jest czony w pobliżu izb lekcyjnych.

dopuszczalne. Szerokość biegów, nie mnieJszą niż 1 In,

należy obliczać stosując formułkę

przy ilości osób od Poz. 22. ' P o kój l e kar z a.

100 do 500 na każde 100 uczniów 0,7 m, przy ilości od

500 do 1000 na każde '100 uczniów 0,5 m. Wysokość stopPokój lekarza należy projektować

grupie pomieszni 14 -16 cm.

czeń administracyjnych lub w pobliżu sali/ gimnastycznej.

Niezbędne jest wyposażeni e w urządzenia wodociągowo­

Poz. 18. U m y wal nI. I u Ił ę p ~

lainalizacyjne i ewentualnie w gaz. Pożądane, by kory.

tarz w pobliżu pokoju lekarza mógł spełniać zadaniii po- .

.

.

Umywalnie dla ucznt6w~ ,

czekalili. Pokój ten służy również jako gabinet przyjęć

dentysty.

Pomieszczenie, w którym instaluje się łlmywalki,

sfanowi izolację ustępów od korytarzy. Zbędne są przy Poz. 23. K u c h n i e.

ustępach spłukiwanych wszelkie dodatkowe przedsionki

(śluzy) utrudniające komunikację. Należyz.wrócić uwaKuchnie szkolne należy dostosować nie tylko do wygę, by równocześnie otwarcie drzwi z korytarza do umydawania gorącego mleka czy kakao, lecz ponadto powalki chłopców oraz z pomieszczenia umywalkowego do winno się umożliwić przygotowywanie posiłków złożo­

llstępów nie da~ało widoku ' na pisuary; Pomieszczenie

nych z co najmniej jednegQ dania obiadowego, a w sz~o- '

. powinno być , w mia·rę możności oświetlone · bezpośrednio łach miejskich - wydawanie obiadów dla około 208 / .

awiatłem dziennym..

'_."

, ogółu uczniów, tJ. tych,k;tórzy z powodu .p racy rodzicó\łf '

nie mogą otrzymać w normalnymeczasie obiadu -w domu.

'.

t/stępy I:llaucznj6w~ -,

przy projektowaniu kuchni należy przestrzegać plynności

toku pracy od momentu przyniesienia surowt::ów lub ' pół';

Pomieszczenie wymaga bezpośredniego światła dzIen- produktów poprzez ich mycie, przygotowanie, g~towanie

nego i dobrej wentylacji. Ilość niezbędnych oczek poaż do momentu

wydania potraw, a następnie _ zwrotu

dana jest w tablicy nr 4, ponadto potrzebny jest kran brudnych naczyń, które powinny być · umyte ~ ustawione

czerpalny l zlew, po jednym na każdej kondygnacji. na wyznaczonym miejscu.

W podłodze należy montować kratki ściekowe.

Kuchnie zaleca się projektować na tej same j konMiski ustępowe powinny być obudowane kabinami. dygnacji, na której ma być urządzona jadal,nia. KonieczScianki kabin należy podnieść na 0,15 .,.- 0,20 m od po- ność .posługiwania się windą utrudnia należytą organi- I.

dłogi na . podpórkach zamocowanych w pociłodze.

Za- zację pracy. Tam, ,gdzie nie można tego uniknąć, pożą­

dane jest umieszczenie na poziomie sali jadalnej roz-:'

lecana wysokość ścianek - do 1,85 m.

Szerokość kabin 0,80 m i długośĆ 1,15 m przy

dzielni przykuchennej ze zmywalnią, aby w ten sposób ~!

drzwiach otwieranych na zewnątrz . Otw,ieranie drzwi ' do odCiążyć windę od wożenia talerzy i przyborów do je- .' '

środka powoduje konieczność zWIększenia długości kadzenia.

Niezbędne są, zwłaszcza w ·szkołach większych, ·od- '

piny do 1,40 m.

dzielne wejścia gospodarcze oraz wewnętrzna komuniUstępy i umywalki uczniowskie powinny być projektowane w poblIŻU izb lekcyjnych, w za~adzie dla obu kacja -kuchni z podziemiem .

W kuchniach dużych podłoga z terrakoty powinna ' I

.płci na ~ażdej kon9.ygnacji. Wejścia do ustępów dia

. chłopców i 'dla dziewcząt . nie powinny znajdować się być pokryta rusztem drewnianym, dającym si'ę : łatwo·

9bok siebie.

.

podnosić przy sprzątaniu.- Pożądana

kratka śCieJc0wa.

W ustępie dla personelu pożądane jest projektowa- Ruszt nie powinien wysta\vać ponad poziom podłogi pomieszczeń sąsiednich. Sciany powinny być wyło żone gla~e przedsionka w celu uzyskania podwójnej izolacji.

W szkołach o małej liczbie personelu projektuje się zurą do wysQkości około 1,50 m. P,o mieszczenie kuchenne

: ustępy o jednej misce, nie uwzględniając podziału użyt­ powinno mieć zapewnioną odpowiednią we~tylac~ę . (po- ~J ~t

: kowników w zależności od płci. ' -W szkołach wjększych żądany okap nap trzonem). Trzon węglowy Jest mezbęd- " ,

: podział taki jest pożądany. Ustępy dla · personelu mozna / Iły . . Instalowanie urządzeń elektrycznych, gazowych. lub L ,

pr. Ojektować również z dostęp.e~ :l um.v.:walW. }JIY~Qio:w~ ,paro,," ycl~ uzależnia się od potrzeb i możliw.)ści lokal-.

BJch, odpowiedniej płcit , .

' .

"'~ . 1rejściach

°

.t:.

-

I

.

.

Aemito'r Polski NrA-4S'

-

553 nie VI budynkach - sz:ko:Lnych

mających

nie wtęocej niz

-4 izmy lekcyjne' zezwala srę, uhy kuchnia szkQlba, m4tfrla

Spiżarnia

ł sucnym.

W

powinna być

szkołach

pomieszczeniem

wfększych

chłodnym

naleźy projektować

dwie oddzielne spiżarni.e: Jedną - na przechowywanie

zapasów mąki, kaS:l: itp. gromadzonych na pewien d~uż­

szy okres czasu, o];az dLugą, podręczną. obliczoną. na zapas jednodnIowy.

."

. Poz. 25.

S li:. ł a d

s p r z ę ru

szkolnego służy do przechowywania

sprzętu nie używanego chwilowo lub wymagającego naprawy. W okolicach atrakcyjnych dla turystyki skł ad

daje możność .przechowywania sienników i łóżek., zktóryc~ korzystają szkolne wycieczki. Skład nie musi być

dostępny bezpo średnio z korytarza; można go umieszczać

w', suchym .pomieszczeniu w podziemiu.

'

,

.

służ b o we .

M i e s z k a n i a

mieszka.Ill'ira..

Poz. 29, 30.

PDZ. · 29;

P o d z i e m i e.

PDdziemie szkDlne.

Magazyny dla kuchni w szkotach większych należy

na ziemniaki, warzywa, kiszonki, owoce

projektować

s z k o l n. e g o.

Skład sprzętu

Poz. 26, 27, 28.

wejście- gospod'a l'cze przez s ień, obshagującą l'ówn:(i).:ześn,ie

.

Mieszkania należy projektować w oparciu o standarty budowlane mieszkcmiowe, zarówno wtedy gdy

~koła obsługuJe' tereny

miejskie, jak i gdy obsługuje

tereny wiej<skie. Mieszkania należy w zasadzie umieszczać w -budynku szkolnym, przy czym w mal:ych budynkach szkolnych dopuszczwlne Jest umieszczanie mieszkań

na" poddaszu.

Niedopuszczalne są wszelkiego rod:z;a'jlli wewnętrzne

połąc zenia mieszkań z pomieszczeniami szkolnymi. Jedy-

i węgiel.

W budynkach szkół, do których ma uczęszczać lrmiej .. ·

sza liczba uczniów, można liczbę pO'miesz~zeI1 magazynowych odpowiednio zr,edukować .

Zagłębienie kotłowni uzależnione j~~t od -proje\<tl\

instalacji centralnego ogrzewania. .Obok kotłovmi nal e ży przewidzieć skład opału o .pO\vierzchni l\mQ żIiwia­

jącej grcmadzenie zapasu węgla lub koksu przynajmniej,

na okres 3 miesięcy, warsztat ułatwiający drobne. naprac

-wy oraz ustęp z umywalką. Po ż ądane jest wejście z zewnątrz dO' kotłowni wspólne z wejściem do kuchni.

Kotłownia nie powinna łączyć się z wnętrzem szkolnym.

W projekcie należy prz ewidzieć oddzie:ne pomieszczenia na wodomi.ar, mufę elektryczną. itp. Pomieszczenfe na hydrofor jest potrzebne, o ile przewiduje się instalację wodociągową lokalną wówczas zbędny jest

wodomia,r.

Transformator umieszcza się w budynku szkolnym

jedynie w przypadku nieodzownej konieczno ś ci.

/

Zalacznik nr 4 do standartu bud owlanego prze dszkoli 0 budynkd';h wolnostojqcy ch.

I

OPIS FUNKCJONALNY POMIESZCZEN W _BUDYNKACH PRZEDSZKOLI

U wag a

og 0 I n a,

W rozplanowaniu budynku nalezy przestrzegaeukladu przejrzystego, umozliwiajqcego personelowi przedszkola latwy nadzor naddzieemLJednoczesnie PC?zqc~ane

jest zapewnienie jak najdalej idqcej izolacji pomiC;Lizy

poszczegolnymi grupami d'lie ci w celu zapobiezenia infekcji. Zaleca si~ stosowanie szaf wbudowanych, Wewnqtrz budynku wyklucza sit:: stosowanie progow.

chlowany i malowany. Malowanie olejne w kolorze wapiennym lub klej owym, malowania reszty sciany w koIO_Tze jasnym n eutr alnym,

Jedna lub dwie laweczki na 8 - 10 dzieci wysokosci

28 - 30 cm i jedna lawka nil 2 - 3 osoby dorosle. Tablica do ogloszen. Przedsionek lqczy si~ z szatniq lub z

sieniq.

3. S z a t n i a jest miejscem, w ktorym dz-ieci uczil

wykonywania codziennych czynnoscl: rozbiera.'lia

sit:: i ubierania, wkladania i sznurowania obuwia Hp.

Uklad pomieszczenia powinien umozliwiae podzial . na

wydzielone miejsca dla -kazdej grupy dzieci.

si~

1. Pod c i e n - pomieszczenie otwarte, .poprzedzajqce przedsionek, sluzy jako kryta poczekalnia d la

dzieci na powietrzu oraz jako miejsce do oczyszczania

obuwia z bIota i piasku przed wejsciem dobudynku.

W przedszkolu 3- i 4-oddzialowym szatnie mogil

Przy stosowaniu stromych dachow na podcien moze bye wykorzystany wysunit::ty okap, przy czym w najn i'.~sz y m znajdowae s i ~ w roznych miejscach budynku. Szatnia

jego miejscu dopuszczalna jest wysokose 2,20 m. V.I pod- m aze bye wykorzystana jako przestrzen komunikacyjna,

eieniu powinny mieseie si~ .lawki dla 10 - 15 dzieci. przy czym miejsca na wieszaki po winny znajdow a c 5i~

Podloga cementowa lub z plyt betonow y ch. Zaglt::bionq puza s·z lakiem komunikacyjnym. Kazda szatnia tqczy si~

z wlasciwq izbq zaj~e, z sieniq oraz z co najmnie j j edn<\

wyeieraczka z pr ~ tow zelaznych.

grupq pomieszczen sanitarnych. Widna, ogrzewana, prze2: P r zed s ion e k powinfen zabezpieczac od wietrzana . przestrzalowo. Podloga eiepla i szczelna (Imzewn~trznych warunkow atmosfe rycznych, jednoczesn le

kowa, d ~ bowa lub jesionowa bqdz z desek sosnow ych

prawidlowo rozwiqzywae szybkq ewakuacj t:: bu dynku.

w qskich, tzw. "okr~towek " , lub z plyt pilsniowych jasSluzy tez jako poczekalnia dla rodzicow oraz m iejsce, w

nych). Seiany malow ane wap ~ennie lub klejowo, a do

ktorym w zimnej porze roku 10 - 15 dzi eci :-lloze- za- wysokosci 1,20 m - olej no na szpach!owce lub wylozone

trzymae sit:: na _ krotkq rozgrzewk~, nie zde jmujqc boazeriq ze sklejki sosnow ej lakierowan ej bezbnrwJlym,

wierzchnich ubran.

Powinien bye widny, ogrzewany,

w odoodpornym lakie rem bqdz plytami pilsniow y mi "",w

zamkni~ty podwojnymi drzwiami.

Podloga la two zmy- jasnym kolorze . Malowanie seian jak w punkcie 2. Szat walna, z zagl~ bie niem na wycieraczkt::. Sciany do wyso- nia powinna bye zaopa trzona w listwy z podwoj nymi

kosci 1,0-1 ,2 m szpachlowane i malo w ane olejno lu b

haczykami na ubrania dzieeit::ce w odst ~ pach 20 - 25 cm

wylozone jasnymi plytami pilSniowymi bqdz boazeriq ze bqdz w stoj aki z ramiqczkami i przesuwalnyrni pr ze sklejki sosnowej, lakierowanej wodoodpornym bezba r- gr6dkami z plyt pilsniowych. Zamiast listew i stojakow

wnym lakierem. Nad boazeriq pas wysokosci 20 cm szpamogq bye stosowane przewiewne szafki z przegr6dkami

-,

-':. ~ . '"

MonitorPoi~ki Nr A-4S '

..

.~.

· ze sklejkf-sosnowej lub z· plyt pHsniowych, z zastrzeie· niem jednak zachowania dostafetznie duzej powierlchni _

· wolnej podlogi. Do przechowywania obuwia sl:UZq skrzynki, rownieZ przewiewne, jedno- lub dwukondygnacyjne,

nadajqce siE: do siedzEmia dla dzieci. .

4. S i e Ii (jadalni~l jest pomieszczeniem spelniajqcym kilka roznorodnych funkcji. Moze bye wykorzystana jako jadalnia, jako sala zabaw oraz jako przestrzell

komunikacyjna. Powinna miee polqczenie z kredensem

kuchennym, cZE:sciq administracyjnq i ewentudlnie z szatniq. Moze miee bezposrednie wyjscie do ogrodu. Widna,

ogrz.ewana, przewietrzana. na. przestrzal. Podloga z klep" k'i d~bow~j l bl!kowej lub jesionowej, : bqdi; z wqskich desek, tzw. "okrE:towek". Sciany jak w izb.a ch zaj~e (pkt ti).

Stoliki i krzeselka na 30-60 dzieci. Drabinki gimnastyczrie, eWEmtualnie szafy na bieliznE: (patrz pkt 17).

Uw a 9 a

do

punk tow -S, 6, 7.

Urzqdzenia sanitarne, skladajqce siE: z natryskow, umywalni i ust~pow, w przedszkolach 3i 4-oddzialowyeh

zaleea siE: umieszczac w

dwoch grupach, przy czym w przedszkolach

piE:troWych piony instalacyjne powinny bye w

miarE: moznosci komasowane. Dopuszczalne Sq

oddzielne pomieszezenia dla kazdej grupy. Jedno lub dwa oczka ustE:powe powinny bye dostE:pne bezposrednio z ogrodu, z umieszczeniem

wejscia w zasiE:guobserwacji personelu pedagogicznego hib gospodarczego. 0 He w ogrodzie Sq jakies pomieszczenia ogrzewane i skanalizowane, zaleea siE: umieszczanie ustE:pow

przy tych pomieszezeniaeh.

8. I z b Y z a j ~ e sluzq do zorganizowanych' oraz

dowolnych zajE:e i zabaw, a rownoeZesnie do odpoczy')ku

i snu dzieci na skladanych lezakach oraz ~werituaJnie

jako jadalnia. W · przedszkoIach 2", 3- i 4-oddzialowych

zaleca siE: lqczenie dw6ch sqsiadujqcych ze sobq izb 7djE:e cztero- i wiE:cej skrzydlowymi drzwiami, rozsuwanymi Iub skladanymi, aby w przypadku wi~kszej imprezy

tworzye jednq duzq sal~. Izby zajE:e powinny Pliee polqczenie z przynaleznq do dailej izby szatniq (patrz pkt3),

mogq miee bezposrednie pO!qczenie z pomieszczeniami

sanitarnymi, z sieniq oraz ogrodem. W przedszkolach 3i 4-oddzialowych jedna z izb zajE:e powinna bye odizoIowana od reszty·, posiadae oddzieIne wejscie orclZ wIas·n e

·uficidzeniapom6cnicZe;' jak sza:tnia, ufz<'!dzEmia sanitarne

bqdz izolatkE:. Izby zajE:c powinny bye ogrzewane. przewietrzane ria 'przestrzal, z mozliwosciq automatycznego

otwierania naswietli. Podloga 'ciepla .i s~ezelna. jak w

'pkt 3 i 4. Sci any malowane wapieilnie lub kl,e jowo na

koIor jasny, neutraIhy. Miejsca wolne od otworow okiennych i mebIi mogq bye malowane oIejno na szpa~:hlo'nce

i lakierowane w kolorze sciany do wysokosci t ,20 m.

Zaopatrzenie w sprzE:t: 4 stoliki 6-osobowe, 4 stoliki

2-osobowe, 30 krzeselek i 5 stoIik6w, stolik i krzes!o dla

wychowawczyni. szafki indywidualne na 30 .- 32 przegr6dki, tablice, szafki na pomoce, polki na zabawki,

skrzynki na zabawki i klc;>cki, .domek dla lalek, staIugi

parzyste, parawaniki do tworzenia boks6w, tablka na

znaczki dzieciE:ce (symboIe, pogody, dyzury Hp.). Na

scianach Iistwy do zawieszania rysunkow i innych prae

dzieciE:cych. Pozqdany st61 do modelowania na IG dzieci.

W jednej z izb zajE:e, posiadajqcych najkorzystniejsze

warunki izoJacji dzwi~kowej, uzywanej jako sala do

ewiczeIi ruchowych, pianino, ewentuaInie drabinki gimnastyczne.

5. Nat r y ski powinny znajdowae si~ w po.. mieszczeniach umywalni lub w oddzielnych pomi~szcze­

9. K a n c e I a ria jest pokojem kierownictwa

niach w poblizu u~tE:pow. 0 ile ustE:PY Sq zbyt ,oddal.:mc,

iadministracji, a jednoczesnie w przedszkolu 'l-oddzialonalezy w pomieszc;zeniach natryskaw przewic1ziee wym - pokojem lekarzai szatniq personelu. ·W ·przedjedno oczko ustE:powe. Pomieszczenie powinno lJ'y"e widszkolu .2-oddzialowym - pokojem i szatniq personelu

ne, ogrzewane,przewietrzane. Zaleca si~ !lutomatyczne oraz pomieszczeniem na archiwum_ Powinna· znajctowac

otwieranie naswietli. Pedloga z terrakoty powinna miee

siE: w miejscu latwo dostE:pnym z przedsionka Iub- sieni,

spadek 1% do kratki ze sciekiem. Sciany wylozone p!y- z mozliwosciq obserwowania' ruchu wprzedszkolu.

.

tami zmywalnymi, jak gIazura, plytki przyborskie i inne

Liczba os6b mogqcych w jednym ezasie przeoywac

do wysokosci 1,50 m. Miska natryskowa 0 wymiarach w kancelarii w przedszkolu l-oddzialowym 2 -:- 3, W

· 58 X 72 em z armaturq 0 ruchomym sitku z w~zem. St61 · pr.z edszkolu 2-oddzialowym3 '- 4, w 3- i 4-oddwiJo·.vym

z szufladami i p6lkq, wieszaki na fE:czniki i przescieradla

4 - 5 os6b. Widna, ogrzewana. Podloga jakw lzbach

z mozliwosciq przesuszania, stolek lub krzeselko.

zajE:e. Sciany malowane wapiennie lub klejowo . \V przedszkoIu l-oddzialowym nalezy zainstalowae dodiltk,wq

6. U m y w a I n . i e mogq bye oddzielnym pomieumywalkE:. Zaopatrzenie w sprzE:t: biurko lub st.ol zszuszczeniem lub wyodrE:bnionq otwartq wnE:kq w pomiefladq, 3 - 5 krzesel, szafa na kartoteki, teczki, zabawki,

szczeniach szatni Iub sieni wewnE:trznej, w przejscin do

kartony, materialy piSmienne, rulony. Wieszaki lub stoustE:pow. Umywalki, jedna na 12 - 15 dzieci, mogq bye jaki na ubranie, w przedszkolu l-oddzialowym apteczka

umieszczone posrodku podlogi Iub przy scianach, wyloila podstawce oraz stolik dla lekarza.

zoilych jak wyzej, lecz do wysbkosci 1,20 m. Wysokose

10. P 0 k 6 j I e k a r z a powinien bye umieszzawieszenia umywalek 48 - 60 cm. Stojaki lub wi~szaki

· na rE:c.zniki z· rnozliwosciq szybkiego przesuszania r~czni­

ezony tak, aby przed .wejsciem do tego pomieszczenia

_ k6w. Piecyk gazowy, 0 iIe ciepla woda nie jest dopro~

kiIkoro . dziecimoglo znaleze miejsce na rozebranie siE;.

lqczy siE: z szatniq lub sieniq. Zaleca siE: umo~liwjenie

wadzona z buliera.

bezposredniego wyjscia do przedsionka. Liczba os6b

7. Us t E: P Y - 1 oezko na 12-15 dziecLWysokose · mQgqcych w jednym czasie przebywae w p0qLieszczeniu

sedes6w· nie wiE:ksza niz 35 cm. Pomieszczenia widne,

Iekarz, higienistka i 1 dziecko . Widny. ogrzew.J.ny, z moogrzewane, przewietrzane. Zaleca siE: autoinatyczne otwiezliwosciq automatycznego otwierania naswietiL PodtlJga

ranie naswietlL Podloga z terrakoty, sciany wyk!adane

jak wyzej. SCiany szpachlowane, malowane olejno i laplytkami, jak w pkt 5" lecz do wysokosci 1,20 -- 1,30 m.

kierowane na bialo do .wysokosci 2,00 m. Zaopatrz<,:nie

' Mi~dzymiskami klozetowymi scianki dzialowe 10 wyw sprz~t : umywalka, st61 z szufIadq lub bimko, 2 krzesla,

sokosci 1,20 - 1,30 m drewniane lub z plyt pi};niowych,

lezanka dzieciE:ca, waga i wzrostomi e rz, podstawka pod

Iakierowane na biato, bqdz z dwustronnej gIazury lub

apteczkE:. listwa z haczykami na fartuchy.

ze szkla zbrojonego. Kabinki z drzwiczkami wysokosci

11. I z 0 I a t k a ' (boks)po±qdane, zeby ' prZ-yle1,00 - 1,20 m zamykane na zatrzask roIkowy. Dla najmlodszych dzieci polka na nocriiczki.

gala do jednej z izb zajE:e lub do kancelarii, od(i;3ie\ona

,

,

--

--------------~--------

od tych pomieszczeń . oszkloną ścianką, począwszy cd

35 - 40 cm od podłogi. Wyposażenie J"lk w

pkt 10, z wyjątkiem umywalki. Zaopatrzona w leżak lub

łóżeczko, stolik, krzesło oraz wieszak na listwie na ubrania ~ dziecięce.

wysokości

12. P o kój

p e r s o n e l u może znajdować się

obok kancelarii lub pokoju lekarza. Służy jednoc,:eśnie

jako archiwum. W przedszkolach dwukonctygn'lcyjnych

może być umieszczony na górnej kondygnacji. Wyposażenie i wykończenie jak w kancelarii.

Zaopatrzenie w

sprzęt: stół, kilka krzeseł, wieszaki na listwie lub st0jak

na ubranie, szafa na pompce naukowe i prace dzieci,

szafka z przegródkami dla personelu' ewentualnie szafa

na bieliznę (patrz pkt 17).

,

13. U s t ę P Y P e r s o n e l u obsługują personel peda~

gogiczny i gospodarczy. Powinny znajdować się blisko

węzłów sanitarnych i być łatwo dostępne dla całego personelu przedszkola. W przedszkolu 4-oddziałowym przewiduje się dwa ustępy: jeden o powierzchni 2,5 m~, drugi

1,5 m!. Podłoga z terrakoty. ściany do wysokoki 1,50 m

wyłożone

glazurą,

płytkami . przyborskimi lub płytami

pilśniowymi, zmywalne. Umywalka.

s

S kła d

l e ż ak ó w i p o c i e I i · poformie wnęki przy każdej izbie zajęć. Nad

wnęką może być stosowany pawlacz na w:ysokośd 1,50

- 1,60 m ' z półkami. Sciany wyłożone płytami pilśnio­

wymi Pręt do zawieszania z2-słonki, pasy parciane do

utrzymywania leżaków w pozycji stojącej . O ile skład

pomyślany jest jako pomieszczenie zamknięte, należy w

nim przewidzieć otwierane naświetle lub odpowiednio

14.

żądany jest w

dostosowaną wentylację kanałową.

15. P r a l n i a d o p r z e p i e rek może być

umieszczona obok kuchni, obok pomieszczeń sanitarnych,

w podziemiu lub na strychu. W przedszkolach ' 3- ·i 4-oddziałowych powinna

być izolowana od pomiesz.c:zell, w

których przebywają dzieci. Podłoga - wypalana, gładź

cementowa lub terrakota. Kratka ze ściekiem. ~kiany

malowane olejno do wysokości 1,50 m. Dwie kadzie z

blachy cynkowej hib lastrico, skanalizowane, z (łoprowa­

dzeniem ciepłej i zimnej wody. Trzon kuchenny z kotłem

i jedną płytą. Urządzenie do całkowitego odemglenia.

Zaleca się stosowanie nad kotłem okapu, pod którym powinna znajdować się kratka do kanału wentylacyjnego

odprowadzającego parę bądż kotły mogą mieć przykrywy, połączone blaszaną rurą ze specjalnym przewodem

wentylacyjnym. W przedszkolach 1- i 2-oddziałowych

562

Poz. 538

------------~~------------------~~

zwykły trzon kuchenny. Stół do składania bielizny, 2 stoł­

ki, ruszt drewniany na podłodze.

16. S u s z a r n i a powinna być aneksem do Fralni. Służy do zainstalowania kulis, o ile nie ma strychu.

Przy ogrzewaniu centralnym należy do suszarni doprowadzić wzmocnione ogrzewanie.

17. S kła d b i e l i z n y przewidziany jest jako

miejsce pod szafy wbudowane lub wolnostojące, umieszczone w sieni, w pokoju personelu l\lb w jeJnej z izb

zajęć.

18. P ·r z e d s i o n e k k u c h en n y z wejdo piwnicy służy jednocześnie jako szatnia personelu gospodarczego oraz miejsce na przybory do s!>rzą­

tania. W przedszkolach 3- i 4-oddziałowych służy jednocześnie jako przedsionek dla jednej grupy dzieci. W pomieszczeniu mogą przebywać

jednym czasie: 6 - 8

dzieci, 2 - 3 osoby dorosłe.

ściem

w

19. K u c h n i a w przedszkolach 1- i 2-oddziało­

wych z kredensem w formie szafy dwustronnie. otwieranej, w przedszkolu3-oddziałowym - z kredensem jak

wyżej oraz z wydzielonym miejscem na obieranie warzyw, w przedszkolu 4-oddziałowym z wydzielonym kredensem i miejscem na obieranie warzyw oraz z wydzieloną umywalnią .. Trzon kuchenny węglowy, gazowy lub

elektryczny na 3 do 4 krążki lub płyty. Zmywak o wymiarach 1,10 X 0,60 m w przedszkolach 3- i 4-oddzidło­

wych, a 0,80 X 0,45 m w przedszkolach 1- i 2-oddzidło­

wyth, z doprowadzeniem ciepłej i zimnej wody. Zlew

z kranem. Podłoga - terrakota, obniżona na grubość

drewnianego rusztu. Ruszt powinien składać się z całych

elementów i pokrywać całą podłogę.Sciany wyłożone

glazurą lub płytkami przyborskimi do wysokości 1,50 m.

Dla uzyskania wody gorącej zalecas!ę zainstalowanie

buliera przy trzonach kuchennych węglowych, przy gazowycb - piecyka gazowego, wyłącznie do użytku

kuchni. Zaopatrz~nie w sprzęt: stół podokienny z szafką.

półka z szufladą,

kredens na naczynia kuchenne, rtoły

przy zmywaku i kredensie do wydawania potraw, stołki

wysokie do pracy przy stołach, . 2 krzesła. W pomieszczeniach gospodarczych zaleca się stosowanie p:nvlaczy.

20. S P i żar n i a służy jako skład podręczny do

przechowywania produktów żywnościowych, wymagających suchego i zimnego pomieszczenia.

Podłoga cementowa, ściany malowane wapiennie. Półki, miejsce

na dziesiętną wagę., stoli~, podstawa na worki.

Tłoczono z po.lecenia p'rezesa Rady Ministrów.

Redakcja

Rady Ministrów Biuro Prac UstaHodawczych, Warszawa, ul. Krakowskie Przedmieście 1.

Administracja: Administracja Wydawnictw Urzędu Rady Ministrów, Warszawa. ul. Bracka 20a.

Urząd

Reklamacje z powodu niedoręczenia Po.szczególnych n~merów wno.sić należy ' do Administracji Wydawnictw Urzędu

Rady Ministrów (Warszawa, ul. Bracka 20a) w terminie 10 do 15 dni po otrzymaniu następnego kolejnego. numeru.

Prenumerata Monitora ' Polskiego. w 1953 r. wynosi: cz. A (urzędował - rocznie zł 45,-:-, półrocznie zł ' 27,-; cz. B

(ogłoszenio.wa) rocznie zł 42,-, półro.cznie zł 2.'),-. Prenumerata przyjmowana jest na okres co najmniej pół- ,

roczny: od 1.1 i od 1.VII. Prenumeratę przyjmuje Administracja Wydawnictw U. R. M. w Warszawie, ul. Bracka 20a oraz

Punkt Sprzedaży w Ło.dzi, . uL Now.:>tki 21 (qmach Sądu Hipotecznego) . Konto N. B. P. Oddział VIII Miejski, War- >

szawa nr 69-412-102. Wysyłki egzemplarzy Mo.nitora Polskiego. dokonuje się wyłącznie po uprzednim otrzymaniu należno.ści.

Pojedyncze egzemplarze Monito.ra Polskiego. nabywać można w Administracji "Vydawnictw Urzędu Rady Ministrów,

Warszawa; Bracka 20a. w punktach sprzedaży: w WarszawIe: .. Dom Książki". Księgarnia Prawno-eko.no.miczna, pl. 3 Krzyży 12, kio.sk· .. Domu Książki" w gmachu sądów. al. Gen. Swierczewskieqo. 127, w Łodzi przy ul. No.Wo.tki 21 (Hipoteka),

w kasach Sądów Wo.jewódzkich w: Białymstoku, Kielcach, Koszalinie. Rzeszowie, Stalinogrodzie, Wro.cławiu i Zielonej

Górze oraz w kasach Sądów Po.wiato.wych w: Bydgo.szczy. Bytomiu, Cies<.ynie, Często.chowie. Gdańsku, Gdyni. Gliwicach,

Gnieżnie. Jeleniej Górze. Kaliszu. Krakowie. Lublinie. No.wym Sączu. Olsztynie, Opolu, Ostro.wiu Wlkp., Poznaniu,

Przemyślu, Racibo.rzu, Rado.miu, Szczecinie. Tarnowie. Toruniu i Zamo.ściu

Zam. lC95 50.01'0 4-B-16101

Druk. Akcydensowa, Warszawa, lamJr.a J.

. Cena 3,36 ~ <I

§ 5. Zarządzenie wchodzi, w życie z dniem ogłosze­

l) do stosowania standartu budowlanego dla szkół

ogólnokształcących stopnia podstawowegD obowią­

nia z mocą od dnia 15 listopada 1952 r.

zane są: Ministerstwo Oświaty, Ministerstwo BudowMinister Oświaty: W. Jarosiński

nictwa ,Miast i Osiedli, instytucje centralne oraz

Załącznik

nr 2 do- standartu budowlanego przedszkoli o budynkach wolnosto jących. ,

TABLICA Nr 2.

SPIS POMIESZCZEŃ W BUDYNKACH PRZEDSZKOLI ORAZ ICH NORMY PRZESTRZENNE

Powierzchnia podłogi ID m ' pom : eszczeń

w pnedszkolu o liczbie oidzialów

Wysokość

ID świetle

Nazwa przedmiotu '

Lp.

'w m

/

1

2

I

2

3

-4-

--5

6

7

-8-

9

10

H'

-1-2-1-3-

-14

-1-5-

16

- 1-718

ł9

'20

21

Podcieó

Przedsionek

Szatnia

Sień - jadaJnia

Natryski

UmIJwalnia

3

4

I

I

2.2-2,6

2.6

4,0

6,0

..

..

I ,O

-

II

..

"

"

UstęPJl

, Izby zajęć

..

:;

Kancelaria

Pokój ' lekarza

Izolatka (boks)

Pokój personelu

Ustęp/J pe rsonelu

Skład leżak6w i pościeli

Pralnia do przepierek

Suszarnia

Skład bielizny (szafa)

Przedsionek kuchenn!J

Kuchnia

..

..

"

"

"

.,

..

.

MagazIJIl opalowIJ, źywnoś ciowlJ i kolłownie

22

I

I

I

I

I

I

60

5

I

I

5,0

8.

30 .0

30 .0

3,0

12 ,0

8 ,0

120 .012.0

I

4

90

I

6

I

- 120

7

8 .0

I

3

'I,

42.0

45 ,0

3,0

16 .0

17. .0

180 .a

14.0

8.0

4.0

· 8,0

4,0 '

-

I { --

1.5

3.0

6,0

I

2,5

6.0

6 .0

-

I

I

-

2,!)

!

2.0

4,5

18 .0

5,0

9.0

8.0

4 .0

2.5

7.0

22,U

6.0

26,0

6,0

181,0

I

39 .0

6.0

:\25,0

63 .0

6 ,0

471.0

'9.0

I

l'JO.il

I

.. .,

3 .:>"

12 ,0

4.0

2.0-Z,15

I

SchodlJ do podziemia

- - --Po'

i uierzchnia podstaUlomu lU m'

Dodate k rIJczałtowg 5% na komunikacje

-Razem powierzchnia użytkowa w m'

-Dodatek 20% na murIJ i kon strukcję

Ul m '

IPowier'lchnia r. "lkomita w m'

36.2

nb.2

Kubatura brullo (polvierzchnia całkowita X3 ,25\

735.0

I 1320,.1 I

24,5

---

!

-

1,0

..

Spiżarnia

3,0

7.0

4,0

60,0

12 ,0

,.

"

2

o liczbie dzieci

30

l

I

I

I

I

I

16,2

341 ,2

II

65.0

406 ,2

94 .2

I· 588,7

23,5

494,5

I

I

I

I

I

I

I

I

I

I

>

10,0

!O ,

52011

60.0

6.0

:10.0

16,0

240.0

12.0

8 ,0

4.0

10.0

4,0

, 12.0

10.0

4 .0

3,0

9.0

24,0

7,0

I

I

75.0

6,0

602,0

I

I

30,1

-

--

-rn,l-

I

-----

120,4

I 752

.5

I

1<)13 . ~

I 2445,0

22,0

21,2

20,4

95,0

209,0

307.0

406,0

3,2

3,4

3,4

3,4

7,5

6,8

6.5

6,3

50,0

61,2

62,1

64,Z

7,7

6,3,

6,2

6,0

3,8

3,8

3,8

3,8

Wskaźniki

l;ubatura n a I dziecko (m')

Po wie rzchnia funkcjonalnie zasadnicza Im'\

Pomierzchnia zasadnicza na I dziecko (m')

Powierzchnia ca łkowita na l dziecko {m t)

Stosunek powierzchni zasadniczej do

powierzchni użytkowej w %

Rubalura brutto na 1 m" powierzchni

zasadniczej

Rubatura brutto na lm' powierzchni

użgtkowej

,

U ID a g i: I. W przedszkolach dwul;ondngnacyjngch naleiy dodać powierzchnie klatki schodowej

dla katdej kondlJgnacji około 12 m ",

2. Powierzchnia i kubatura ewentualnego m.ies~ (1. 4, 4, 3.) Jlie zoslaIJJ uwzględnione

w tablicy nr 2.

.

·U I

' 559

Poz. 538

Monitor Polski Ni" A-45

UCHWAłA

RADY PAŃSTWA

z dnia 17 k.wietnia 1953 r.

nr 0/ 126.

.'

Za zasługi w pracy ' zawodowej w dziedzinie ' przerolnego i spożywczego odznaczeni zostają

mysłu

7. Szymkowiak Stanisław s. Jakuba, 8. Widdta .Antoni

s. Piotra, 9. Wojtkowiak Maria c. Michała .

BRĄZOWYM KRZYŻEM ZASŁUGI

ZŁOTYM KRZ-y:ZEM ZASŁU9

- ,

10. Jarczak PelClgia c. Janą, .11. ~armużek Józef s.

Józefa, 12. Księżycka Regina c. Edwarda, 13. Setnik Cecylia c. Józefa, 14.Soszyńska Amia c. Franciszka, 15 .

. Staniszewska Jadwiga c. Czesława, . 16. Szwarc Franciszka Co Antoniego, 17. Tyś Jan s. Teodora.

1. Kurek Igna'cy s. Stanisława.

SREBRNYM KRZYŻEM ZASŁUGI

2. Bembnista Marian s. Juliana, 3. Grzegorek Jan s.

Mateusza, 4; Kluj ka Michał s; Jana, 5. Niemiec Franciszek·s. Franciszka, 6. Szumotaiski Berńard s. Franciszka,

,"

Przewodniczący

Rady Państwa: A. Zawadzki

Sekretarz Rad-y: Państwa: M. Rybicki

538

ZARZĄDZENIE MINISTRA$ OSWIATY

z' dnia 26 stycznia 1953 r.

w sprawie stosowani~ :n'~rmatywów projektowania budownictwa dla . szkół ogólnokształcących stopnia podstawowego oraz normatywów projektowania budowl!ic1wa dla przedszkoli o budynkach wolnostojących.

Zgodnie z uchwałą nr 109 Prezydium Rządu z dnia

21 lutego 1951 r. w sprawie oszczędności w budownictwie

(Monitor Polski Nr A-16, poz. 220 i Nr A-79, poz. 1098)

oraz uchwałą nr 1069 Prezydium Rządu z dnia 15 listopada 1952 r. w sprawie zatwierdzenia normatywów projektowimia budownictwa dla szkół ogólnokształcących

stopnia podstawowego oraz normatywów projekto\vania

dla przedszkoli o budycl<.ach wolnostojących zarządza

~ię, co następuje

organy im podległe przy planowaniu, zlecaniu, projektowaniu, wykonawstwie i nadzorowaniu' robót,

dotyczących budownictwa szkół ogólnokształcąc:,ch

stopnia podstawowego;

2) do stosowania standartu budowlanego dla przedszkoli

o budynkach wolnostojących. obowiązane są 'wszystkie ministerstwa, instytucję centralne oraz organy

im. podległe przy planowaniu, zlecaniu. projektowa. ni u, wykonawstwie i nadzorowaniu · robót, dotyozą­

cYChbudownictwa przedszkoli o budynkach wolno-

.§. L W zakresie realizowanego w ramach Narodo- .

stojących.

wych Planów Gospodarczych budownictwa szkół ogólno§ 3. Szkoły i przedszkola, których budowa została

kształcących stoPllia podstawowego oraz przedszkoli

rozpoczęta przed dniem wejścia w życie uchwały nr 1069

Q budynkach wo lnostojących obowiązują

zatwierdzone

Prezydium Rządu, tj . przed dniem 15 listopada 1952 r.,

uchwałą nr 1069 Prezydium Rządu z dnia 15 :.istopada

mogą być ukończone bez zmian wynikających ze standar1952 r. i uzupełnione w myśl zaleceń, podanych w § l

tów budowlanych, załączońych do zarządzenia.

tej uchwały, standarty budowl;me. stanowiące załączniki

załączniki

tablica nr 1 "Normy powierzchniowe działek

stopnia podstawowego w

m 2 oraz zasady ich zagospodarowania (liczby orientacyjne)" ;

~) nr 2 - tablica

2 "Zasady organizacji szkół ogólnokształcących stopnia podstawowego";

3) nr 3 - tablica nr 3 '" Spis pomieszczeń w budynki'lch

szkół ogólnokształcących stopnia podstawowego oraz

ich normy przestrzenne";

~) nr 4 - tablica nr 4 "Normy przestrzenne izb lekcyjnych i sal gimnastycznych oraz wskażniki dla urzą­

dzeń sanitarnych w budynkach szkół ogólnokształcą­

cych stopnia podstawowego";

S) nr 5 "Opis funkcjonalny pomieszczeń w budynkach

~

szkół ogólnokształcących stopnia podstawowego" ....

lJ nr 1 szkół

ogólnokształcących

nr

~

~

Z a łącznik nr

nego szkół

1 do standartu budowlaogólnokszt dłcący ch stopnia podstawowego.

~

.,\0

"

~

; "0

o

Ul

E'!

Z

....

TABLICA Nr t. NORMY POWIERZCHNIOWE DZIAŁ EK SZKOt OGOLNOKSZT AtCĄCYCH STOPNIA

PODSTAWOWEGO W mi ORAZ ZASADY ICH ZAGOSPODAROWANIA (LICZBY ORIENTACYJNEJ

j

o

~

•

,

•

I .

n

-

..

, 60

-, - -',

"

I

2

Urządzenia lerenowe

Poz.

-

I

3

2

4

I 5 I 6 I 7 I

., I ł c z b I e uczniów

I 150 I 200 I 250 I 280 I

I !i I 6 I 7 I 8 I

11

I

15

440

I

I

600

I

:j

I . lin

I 4

9

Plac przedwejśclowlI

50

70

90

,110

125

140

175

200

2

Teren zajęty pod budynek szkolnU • • • • • •

350

500

650

750

850

950

1.150

1.300

3

Plac rekre!łcyjny

. . . . . . . .....

. . . . . . .. . . . . . .

300

400

500

550

600

650

900

1.200

4

Boisko sportowe wraz z otaczaJącą ~Ielenlą • •

1.500

1.500

,3 .600

3.600

3.600

3.600

5.000

5,000

. . . . . ., . . . . . . . .

500

500

550

600

650

700

800

900

2~')

250

300

300

300

300

300

300

.

800

800

800

800

800

800

500

500

8

lieleil ' • . • • • • • • • • • • • • • • • I! •

1.850

1.180

3.510

3.290

3.075

2.860

3.375

3.100

9

Drogi , aleje lśclf'lkl

Ogródek szkolny

,

,j

6

I

~

II

Co najmniej 2 m ' na ucznia. ogółe m

nie mniej niż 300 m".

Obejmuje: bieżnię (60 m), sk oczni ę,

rzutnię. siatkówkę (l8 X 9 m), koszykówkę (14 X 26 m), m a łego szczypiorniaka (50 X 25 m). Minimalna długo ś ć

- 80 m.

I

,ClI

.c..

PodwÓrze gospodarcze wraz z zabudowanl.lQ'

~ospodarczymi

7

>

Ul ,

Wskafniki

10

l

5

I

liczbie izb lek cJl in!lch

(

feren

•

•

•

•

•

,

•

•

•

•

!I

,.

. . . . . . . . . . . . ,.

pl"leznaczony

'łzkoluego

•

pod ogródki

,. ,.

,.

•

personelu

. -

. .., .. . .. .. ,

-

.'

~

•

.....

5.600

N. I uczuł • . . . . •

93

Ogó'em

,.

Co najmniej 20% powierzchni działki.

10.000

5.600

10_000

10.000

50

40

12.200

110.000

.'

12.500

'-

66

70

I

r

Ol

I

I

35,7

27,7

I

I

I

20,8

I

u waB a: W razie budowy ty mlc!ilsl'olljo4c 1ach tvl:e lsklch o szczególnie trudnych2 warunkach mieszk<lniolU!Jch poza mieszkaniami służbowymi

cieli (1. • . 3. ł . ) powierzchnię ,.\:tlałkl szkolnej zwiększa się 0500 m na każde mieszkanie nauczycielskie.

także mieszkań

dla nauczy-

'\

u

!'"

CJI

'"

Q;)

-------------------------------------------

Poz. 538 ·

--------------------------------------------~

T ABLICA N r 2.

Liczba d zi eci

Liczba n a~

w wie ku o bow ią zku

ucz!Jc ieli ID

szkolnego zumieli czbie izb

szkuł!Jch w o bwole l,c!Jjn!Jch

dzie szk oln!Jm

Poz.

I

S c h e m a t g r u f i c z n!J o r g a n i z a c j i

1---------"-----"---""""'"----"----

I I I I I I

I

k 1 a s Jl (roczniki )

nik;!.poda

(z nej

li czb!J

w rubr!Jce 2)

I

II

III

V.

IV

VI

VII

1--4--:1-- -,,"--- ' -'1,-- ( , - 1 -7--1--8- " - 9--7-,-10-·+-'-1-1-71- -1-2 -

I

2

Zakres

na uczania

'l eo re t!Jczna hc zba d zieci

jednego rocz-

ZASADY ORGANIZACJI SZKOL

- 1

----:--~--------;------~------~---------~----:i----~---+----~~~--~------.41 -

l

2 -

60

od klasy

l do V

6 -

_...

2

I

I

11

zbiorczej

,~:'~i" ~-=I~-I --ll

1-~ ~_6:1:- ~_-~e. .;0: :-: : :-3~ ~_-_1'- 1- d- O-k_ly:- SI_, -_-_-: : 9:-: :12: : -:: -_I~,~I---II ~--- --l-~-.~-io-S:-C~-~-r-I

·n -

60

I.

2

9

do szkołg

zbiorczej

... .

3__

..:..-_

1-,__

4

do

; szkoły

9

I

61 -

••

81 -

ISO

~ł

5

·

t

--I

-1-'-'-

3

9 -

12

_

~ -1-~2-_

22-:,

ł

..

-41

1!1

..

r~I·~i'

J,1

I

" "'-_-,:-~_I-

I--l-----:---··- ; -:- - - - l i - - - - - - - - j - 151 -

6

200

'"

:;c

i

1----:-------:-----'- - -

I

7

·201 . -

250

6 ,

8

251 -

280

7

22 - 29

.,.,

5

29 -

-

. . . . . . . . . . _,

'-.--,- -,

- -

--: ----~___,,-- . ~.

-

36

..:::==:..-!-----

. . . . . _11 _' _1 _1

-~-I =~~~-l-l-_I--

'- 3 6

' --"0

~--~------------------------------~--------Objaśnienia

nauka ra nna jednej kla sy: odcinek p.o ziomy -- liczba uczniów, <;ldcinek pionowy -- liczba godzin

nauczycielskich

nauka popołudniowa je,dilej klasy: od-cinek poziomy -- liczba uczniów, odcinek pionowy -- liczba godzin nauczyc)el

skich;

.

_'_I

0=

nauka ranna kompletu (2 klas) : odcinek poziomy -- liczba uczniów w komplecie, odcinki pionowe ~ liczby godzin

nauczycielskich w klasach;

nauka po południowa komple tu (2 klas): odcinek poziom y -- liczba uczniów ~ w komplecie, odcinki pionowe -- liczby

godzin nauczyc,ielskich w klasach.

(d. c. tablicy nr 2)