Zarządzenie Ministra Finansów z dnia 16 października 1951 r. w sprawie ramowego planu kont dla prowadzonych według zasad rozrachunku gospodarczego państwowych przedsiębiorstw przemysłu średniego i wielkiego na rok 1953.

Załącznik Nr 2 do zarządzenia Ministra Finansów z dnia 16 paździer­

nika 1951 r. (poz. 1339).

OGOLNE ZASADY FUNKCJONOWANIA KONT RAMOWEGO PLANU KONT DLA PAŃSTWOWYCH

PRZEDSIĘBIORSTW PRZEMYSŁU ŚREDNIEGO · I WIELKIEGO

Rozdział I Rozdział

001 002 -

Środki trwałe

,,Fundusz

I obejmuje następujące konta

Środki trwałe,

dzierżawionych

Inwestycje w

środkach

trwa-

łych,

003 - Umorzenie środków trwałych,

004 - Likwidacja środków trwałych.

Konta rozdziału I służą do księgowego uj~cia przydzielonych przedsiębiorstwu przez Państwo środków

trwałych, niezbędnych do wykonania zadań planowych.

001 -

Ś r o d k i

Konto 001 służy do ujęcia środków trwałych w ich

inwentarzowej. W bilansie wykazuje się środ­

ki trwałe w wartości netto, tzn. po potrąceniu umorzenia środków trwałych (księgowanego na koncie 003).

O zakwalifikowaniu poszczególnych przedmiotów

majątkowych do środków trwałych decydują kryteria

ustalone w obowiązujących przepisach.

Zwiększen'e wartości środków trwałych moze nastąpić w wyniku

1) przyjęcia do eksploatacji własnych inwestycji zakończonych,

2) nieodpłatnego przejęcia obcych inwestycji we wła­

środkach

trwałych

(wydzierżawionych),

3) nieodpłatnego przejęcia środków trwałych od innych

przedsiębiorstw

lub instytucji państwowych,

4) ujawnienia środków trwałych przy inwentaryzacji,

5) przeszacowanja środków trwałych na zarządzenie

władz,

6) przekwalifikowania

przedm;.otów

nietrwałych .

na

środki trwałe.

We wszystkich p.:Jwyższych przypadkach przyrostem

001 ha dobro konta funduszu

statutowego - 031.

W przypadku wymienionym w pkt 1 wartość zakończonej inwestycji winna być przeniesiona z konta

011 "Inwestycje rozpoczęte" na konto 014 "Inwestycje

zakończone". W przypadkach wymienfonych w pkt 2-6

wartości obciąża się konto

~iększeniu

zwiększenie

wartości

środków

środków

Zmniejszenie wartości środków trwałych może nana skutek

1) nieodpłatnego przekazania środków trwałych,

2) sprzedaży środków trwałych (w przypadkach, w których obowiązujące przepisy na to zezwalają),

3) przeszacowania środków trwałych na zarządzenie

stąpić

władz,'

4) przekwalifikowania środków trwałych na przedmio-

ty nietrwałe,

t r wał e.

wartości

snych

statutowy", Ma 003 "Umorzenie

trwałych".

trwałych

tOW<łrzyso:y

umorze!lia, które księgowane jest Wn 031

5) likwidacji zużytych lub zniszczonych środków trwałych.

W przypadkach wymienionych w pkt 1, 3 i 4

zmme]szenie wartości inwentarzowej (Ma 001) oraz

zmniejszenie umorzeń (Wn 003) księgowane jest w korespondencji z kontem 031 "Fundusz statutowy".

W razie. przeznaczenia środka trwałego do likwidacji przenosi się jego wartość inwentarzową (z konta 001)

i umorzenie (z konta 003) na konto 004 "Likwidacja

środków trwałych".

002 -

I n w e s t y c j e w dzierżawio­

nych środkach t r wał y c h .

Konto 002 służy do księgowania zarówno wartości

inwentarzowej jak i umorzenia inwestycji dokonanych

w dzierżawionych obcych środk~ch trwałych.

Wartością zakończonej inwestycji w dzierżawionych

obcych środkach trwałych obc;ąża się konto OO~, w ~o­

respondencji z kontem 031 "Fundusz statutowy . Rownoległe z tym zapisem ob6ąża się konto 014 "Inw:styeje zakończone" na dobro konta 011 "Inwestyc]e

rozpoczęte" .

Umorzenie inwestycji w obcych środkach trwałych

księguje się bezpośrednio na dobro konta 002 w korespondencji z kontem 031 "Fundusz statutowy".

Po upływie terminu dzierżawy

inwestycje wraz

z umorzeniem przejmuje wydzierżawiający, przy czym

odnośne zapisy przeprowadza się analogicznie do nieodpłatnego przekazania środków trwałych.

1346 .

M?nitqr Polski Nr A-96

'j

Poz. . 1339

Ponadto mi stronie Wn konta 011 ksi~uje si~ kOS;l;U

bankowe w koresponciencji z kontem 017 "Finansowanie

inwestycji" lub 020 "Rachunki bimkowe srodk6w

na inwestycje i remonty kapitalne".

Koszty inwestycji zakonczonych podlegajq przeniesieniu z konta 011 na konto 014 "Inwestycje zakonczone". Ksi~owaniu temu towarzyszy~ mogq zapisy

Wn 001 "Srodki trwale", 002 "Inwestycje w dzierzawionych srodkach trwalych", 128 "Przedmioty nietrwaIe" lub 111 "Naklady przyszlych okres6w .. - Ma 031

"Fundusz statutowy".

004 - L i k wid a c j a .; rod k 6 w trw a 1 y c h. . 012 _ Mat e ria 1 y na i n w est y c j e.

Konto 004 ~jmuje ksi~gowo przebieg likwidacji

Na koncie 012 prowadzi si~ ksi~gowq ewidencj~

srodk6w trwalych. Przeznaczenie srodka trwalego do

material6w

zakupionych zgodnie z obowiqzujqcymi przelikwidacji powoduje przenies;enie jego wartosci inwenpisami

ze

srodk6w

na inwestycje. Materialy te winny

tarzowej z konta 001, a umorzenia --: z konta 003 na

bye przechowywane odr~bnie od material6w zakupiokonto 004.

nych ze srodk6w eksploatacyjnych.

Na ci~zar konta 004 ksi~guje si~ koszty ponie3ione

Przych6d tych material6w ksi~gowany jest w ci~zar

w zwiqzku z likwidacjq, na dobro zas - srodki uzy- konta 012 w korespondencji z kontem 028 "Dostawcy

skane z likwid 'lcji. Ostateczny wynik likwidacji wply- w zakresie inwestycji i remont6w kapitalnych".

\Va na zmn; 2j:;z2nie lub zwi'ikszenie funduszu statuWartose materia16w zuzytych na cele inwestycyjne

towego.

przenosi si~ na konto 011 "Inwestycje rozpocz~te".

Srcdki uzyskane z likwidacji srodk6w trwalych

mogq bye przeznaczone na cele specjalne, . przewidziane 013 - Z ali c z k i n a i n w est y c j e.

w odn0sn ych przepisach prawnych.

W ci~zar konta 013 ksi~gowane Sq kwoty zaliczek

003 - U Ilf 0 rz e n ie , s r 0 dk 6 w t r w .a I y c h.

Na dobro konta 003 - kSl~guje si~ umorzenie srodk6w trwalych w korespondencji z kontem 031 "Fundusz statutowy".

W ci~zar konta 003 ksj~gowana jest wartose zako6czonych remont6w kapitalnych do wysokoSci umorzen

remontowanych obiekt6w (Ma 031) oraz zmniejszenie

wartosci umorzen zwiqzane ze zmniejszeniem wartusci

inwentarzowej srodk6w trwalych.

Saldo konta 003

uwidacznia si~ poza bilansem (patrz uwagi do konta 001).

Rozdzial II -

Inwestycje i remonty kapitalne.

K anta rozdzialu II sluzq do uj~cia wszystkich operacji zw iqzanych z inwestycjami i remontami kapitalnymi, jezeli ni e zostaly one obj~te odr~bnq ksi~gowo­

sci q inwestycyjnq.

W rozdzia~e II wyst~pujq nast~pujqce konta

011 - Inwestycje razpocz~te,

..

012 - Materialy na inwestycje,

013 - Zaliczki na inwestycje,

014 - Inwestycje zakonczone,

015 - Remonty. kapitalne,

017 - Finansowanie inwestycji,

020 - Rachunki bankowe srodk6w na inwestycje i remonty kapltalne,

024 - Fundusze na inwestycje i remonty kapitalne,

026 - Kredyty na inwestycje i remonty kapitalne,

028 - Dostawcy w zakresie inwestycji i remont6w kapitalnych.

011 -

I n w est y c j e

r 0 z p 0 c z ~ t e.

Konto 011 zbiera wszystkie naklady dotyczqce inwestycji rozpocz~tych.

W ci~zar konta 011 ksi~guje si~

a) przy zakupach inwestycyjnych - faktury dostawc6w inwestycji (Ma 028),

b) przy wykonywaniu inwestycji systemem zleconym - faktury wykonawc6w inwestycji (Ma 028),

c) przy wykonywaniu inwestycji systemem gospodarczym

- zuzycie materia16w zakupionych ze srodk6w

na inwestycje (Ma 012),

- zuzycie materia16w zakupionych ze srodk6w

eksploatacyjnych (Ma konta rozdzialu XI),

- zuZycie wyrob6w wlasnych na cele inwestycyjne (Ma 191),

- place podstawowe i dodatkowe wydzielonej

brygady robotniczej (Ma 141),

- ubezpieczenia spoleczne (Ma 082),

- uslugi obce (Ma 028),

- uslugi wydzial6w wytw6rczych (Ma 195),

rozne wydatki zwiqzane z inwestycjami

(Ma 041).

wyplaconych wykonawcom inwestycji na podstawie

obowiqzujqcych przepis6w (Ma 017, 020, 026).

Rozliczone zaliczki przenosi si~ na konto 028 "Dostawcy w zakresie inwestycji i · remont6w kapitalnych".

014 -

I n w est y c j e

z a k 0 n c z 0 n e.

W c!~zar konta 014 przenosi si~ z konta 011 "Inwestycje rozpocz~te" calkoWity koszt inwestycji zakonczonych.

Po zatwierdzeniu bilansu uznaje si~ konto 014 kwot q srodk6w zuzytych na zakonczone inwestycje w ci~zar

Ironta 017 "Finansowanie inwestycji" lub 024 "Fundusze na inwestycje i rem.onty kapltalne".

015 -

Rem 0 n t y

k a pit a 1 n e.

W ci~zar konta 015 ksi~guje s i~ naklady na remonty

kapitalne.

Zapis przeciwstawny dokonywany jest

a) przy zleconym systemie wykonywania remont6w

kapitalnych - na koncie 028 "Dostawcy w zakresie inwestycji i remont6w kapitalnych", '

b) przy wykonywaniu systemem gospodarczym na

kontach

141 - Place podstawowe i dodatkowe,

082 - Rozrachunki z tytulu ubezpieczen spolecznych,

028 - Dostawcy w zakresie inwestycji i remont6w kapitalnych,

rozdzialu XI - "Ma terialy",

191 - Sprzedaz wyrob6w,

195 - Sprzedaz uslug,

041 - Kasa.

Ponadto na stronie Wn konta 015 ksi~guje si~ koszty bankowe w korespondencji z kontem 020 "Rachunki '

bankowe srodk6w na inwestycje i remonty kapitalne".

Po zatwierdzeniu bilansu wartose zakonczonych remOllt6w kapitalnych· spisuje si~ w ci~zar konta 024

"Fundusze na inwestycje i remonty kapitalne" do wysokosci salda Ma tego konta w zakresie remont6w kapitalnych,

Jednoczesnie ksi~guje si~ wartose remontu kapitalnego do wysokosci dotychczasowego umorzenia remontowanego srodka trwalego: Wn 003 "Umorzenie srodk6w

trwalych", Ma 031 "Fundusz statutowy".

Monitor Polski Nr A-:,,9~6_~_ _ _ _ _ _ _ _ _ _1~...:34:..=...:."_~_ _~_ _ _ _ _ _ _ _ _ __

~

a'n

in

i e

VI est y c j i.

Konto 017 uznaje siE: za dokooane przez Bank Inwestycyjny wyplaty srodkow przeznaczonych na finansowanie inwestycji w ciE:zar kont 013, 026, 028, 043 oraz

za koszty ' bankowe w ciE:zar konta 011.

Po zatwierdzeniu bilansu konto 017 obciqZa si~

kwotq srodkow zuzytych na finansowanie inwestycji

zakonczonych na dobro konta 014 "Inwestycje zakonczone"

'

W~korzystanie limitow inwestycyjnych kontrolowane jest pozaksi~gowo.

Oi 7:"":'" F' in"a' Q ;; 6 Vi

Poz. 1339

Rozdzial III obejmuje nastE:pujqce konta

031 - Fundusz statutowy, '

032 - Finansowanie srodkow obrotowych,

033 - Dotacje na pokrycie planowych strat,

035 - Odprowadzenie nadwyi:ek srodkow obrotowyc~

036 - Przelewy cZE:sci zysku przeznaczonej dla budzetu.

037 - Przelewy cz~sci zysku na inwestycje,

039 - Odpisy na fundusze specjalnego przeznaczenia.

031 - Fun d u s z s tat u tow y.

Konto 031 przeznaczone jest do ksi~gowego uj~cia

funduszu statutowego przedsi~biorstwa.

Na dobro konta 031 ksi~guj e si~ biezqco n ast~ pujqce

020 - R a c hun k i ban k 0 w e s rod k 0 w

n a i n w est y c j e i r e m 0 n t y k a- operacje powodujqce zwi~kszenie funduszu statutowego:,

1) oddanie do uzytkowania inwestycji zakonczonych

pit a 1 n e.

(Wn 001),

Kon to 020 sluzy do uj~cia operacji przeprowadza2) prze j~ci e nieodplatne srodk6w trwalych (Wn 001),

nych n a rachunku bankowym, gromadzqcym srodki na

3) zwiE:kszenie wartosei srodkow trwalych na skutek

inwestycj e, oraz na rachunku bankowym srodk6w,

przeszacow ania (Wn 001) ,

przeznaczonych na finansowanie remont6w kapitaInych.

4) przekwalifikowanie przedmiotow nietrwalych na

P owyzsze r~ chunki bankowe mogq bye otwierane

srodki trwale

tylko w przypadkach przewidzianych w przepisach spea) przeniesienie wartosci umorzenia (Wn 129),

cjaInych.

b) p r zeniesienie wartosei inwentarzowej (Wn 001),

W ci ~zar konta 020 ksi~gowane Sq przelewy, doko5) przekwalifikowanie srodkow trwalych na przednywane n 3 te r achunki z rachunku operacyjnego (043)

mioty nie trwale

lub z innych rachunkow bankowych (045) .

a) p r zen iesienie wartosei umorzenia (Wn 003),

P rzelewom tym t ciwarzyszy ksi~gowanie na stronie

b) przeniesienie wartosci inwentarzowej (Wn 128),

Wn kont r ozdzialu IX "Fundusze specjalnego przezna6) ujawnienie srodkow trwalych przy inwentaryzacji

czenia" 031 Fundusz statutowy" lub 037 "Przelewy

(Wn 001),

cz~sci ~ysku ~a inwestyeje", na stronie Ma konta 024

7) przekazanie wartosci umorzenia srodkow trwalych

"Fundusze na inwestycje i remonty kapitaIne".

oddanych nieodplatnie (Wn003),

Na dobro konta 020 ksi~guje si~ wyplaty dokony8) przeniesienie nadwyzki uzyskanej przy likwidacji

wane z rachunkow bankowych srodkow na inwestycje

srodkow trwalych (Wn 004),

i remonty kapitalne w ci~zar kont: 013, 026, 028, 043

9) pierwsze wyposazenie w przedmioty n : ~trwale

oraz koszty bankowe w ci~z ar konta 011 bqdz 015.

(Wn 128),

10)

zwi~kszenie

wartosci srodkow obrotowych na skutek

024 - Fun d u s z e n a

i n w est y c j e

urz~dowej ·zmiany cen (Wn konta rozdz. XI i XIV).

rem 0 n t y k a pit a I n e.

W ci~zar konta 031 ksi~guje si~ biezqco nastE:pujqce

Tworzenie funduszow na inwestycje i remonty ka- operacje powodujqce zmniejszenie funduszu statutowego

pitalne regulowane jest przepisami specjalnymi.

1) przekazanie nieodplatne srodkow trwalych (Ma 0011,

Jednoczesnie z przelaniem srodkow z rachunku

2) zmniejszenie wartosci srodkow trwalych na skutek

operaeyjnego (043) lub z innych raehunkow bankowych

przeszacowania (Ma 001),

(045) na rachunki bankowe srodkow na inwestycje i re3) przekwalifikowanie przedmiotow nietrwalych na

monty kapitalne przeprowadza siE: ksi~gowanie

srodki trwale

Wn konta rozdzialu IX, 031, 037, Ma 024.

a) przeniesienie wartosci inwentarzowej (Ma 128),

b) przeniesienie wartosci umorzenia (Ma 003),

r e026 - K red y t n a i n w est y c j e

4) przekwalifikowanie srodkow trwalych na przedmioty

m 0 n t y k a pit a 1 n e.

nietrwale

Na koncie 026 ksi~gowane Sq kredyty antycypacyjne

a) przeniesienie wartosci inwentarzowej (Ma 001),

na inwestycje i remonty kapitalne, udzielane w tyeh

b) przeniesienie wartosci umorzenia (Ma 129),

przypa dkach, kiedy wykonanie inwestycji lub remontow

5) umorzenie srodkow trwalyeh (Ma 003),

kapitalnych wyprzedza akumulaejE: srodk6w przezna6) przej~cie umorzenia srodkow trwalych otrzymanych

czonyeh na ich sfinansowanie.

nieodplatnie (Ma 003) ,

Na dobrokonta 026 ksi~guje si~ sumy uzyskanych

7) umorzenie inwestycji w dzierzawionych srodkach

kredytow w korespondeneji z kontami: 013, 028, 043.

trwalych (Ma 002),

Splata kredytu ksi~gowana jest w ciE:zar konta 026,

8) . przeniesienie straty na likwidacji srodkow trwalych

a na dobro konta 017 lub 020.

(Ma 004),

9) zmniejszenie wartosci srodk5w obrotowych na sku028 - Dos taw e y w z a k res i e i n w et ek urz~ dowej zmiany cen eMa konta rozdzia!u XI

sty c j i i r e m 0 n tow k a pit a Ilub XIV).

n y'c h.

Po zatw ierdzeniu bilansu rocznego na konto 031

Na dobro konta 028 ksi~guje si~ faktury dostawe6w

przenosi

si~ w ksi~gaeh roku biezqcego salda zapisow

za dostawy i uslugi, dotyczqce inwestyeji i remontow

dotyczqcych roku ubieglego z kont: 032, 033, 035,

kapitalnych w korespondencji z kontami 011 , 012 i 015.

036 037 i 039 oraz ostateezny wynik roku ubieglego

W c i ~zar konta 028 ksi~guje si~ zaplat~ faktur

z

k~nta 201 "Straty i zyski".

(Ma 017, 020, 026) oraz rozliczone zaliczki na inwestycje

Ponadto na dobro konta 031 po zatwierdzeniu bi(Ma 013).

lansu ksi~guje siE: w ksi~gaeh roku sprawozdawczego

wartose zakoncwnych remontow kapitaInych (Wn 003). ,

Rozdzial III - Fundusze wlasne.

Rozdzial III zawiera . k onta funduszu sta tutowego 032 - Fin a n sow ani e § rod k 0 w 0 b r 0towych.

oraz te konta, ktorych salda wplywajq na wysokose

, Konto 032 sluZy: do uj~cia dotacji otrzymywanych

funduszu statutowego.

-

tytułem wyposażenia

w

środki

1348

I.

obrotowe bądź uzupeł-

ni enia ich niedoboru.

Konto 032 uznaje się sumą efektywnych wpływów

na rachunek operacyjny przeds l ęh:orstwa (Wn 043).

.

Po zatwierdzeniu bilansu rocznego saldo zapisów

dotyczących

roku ubiegłego z .konta 032 przenosi się

w księgach nowego roku na konto 031 "Fundusz statutowy".

033 -

D o t a c j e n a p o kry c i e

wych strat.

p l a n o-

.

POZ. 1339

W momencie dokonywania odpisów na poszczególne

fundusze obciąża się konto 039 i uznaje konto 102 ,,Fundusz zakładowy" bądź 104 "Fundusz popierania produkcji ubocznej".

Po zatwierdzeniu bilansu rocznego i dokonaniu podziału zysku za rok ubiegły sumę odpisów dotyczących

roku ubiegłego przenosi się w księgach nowego roku

na konto 031 "Fundusz statutowy".

Rozdział IV -

Srodki pieniężne.

Rozdział IV przeznaczony jest do ewidencji środków

pien ięż nych znajdujących się

Konto 033 przeznaczone jest do ujęcia dotacji otrzya) VI kasie (gotówka i czeki obce),

manych na pokrycie strat.

b) w bankach (rachunki bankowe i akredytywy),

Konto 033 uznaje się sumą efektywnych wpływów

c) w drodze.

na rachunek operacyjny przedsiębiorstwa (Wn 043).

Konta rachunków bankowych, występujące w tym

Po zatwierdzeniu bilansu rocznego sumę zapisów

dotyczących roku ubiegłego z konta 033 przenosj się · rozdziale, przeznaczone są do księgowania wszysitki~h

w księg ach nowego roku na konto 031 "Fundusz sta- operacji bankowych z wyjątkiem operacji dotyczących

finansowania inwestycji i remontów kapitalnych. Do

tutowy".

tego ostatniego celu służy konto 020 "Rachunki bankowe

035 - O d p r o wad z e n i e

n a d w y ż e k

środków na inwestycje i remonty kapitalne".

ś r o d k ó w

o b r o t o w y c h.

Ro zdział IV o!>ejmuje następujące konta

Na koncie 035 księguje się odprowadzenie nadwy- 041 - Kasa,

042 - Czeki obce,

żek własnych środków obrotowych ponad tę część nor043 - Rachunek operacyjny,

matywu, która powinna być pokryta funduszami wła044 - Akredytywy,

snymi i stałymi pasywami.

Konto 035 obciąża się sumą efektywnych przelewów 045 - Inne rachunki bankowe,

046 - Środki pieniężne w drodze,

z rachunku operacyjnego ' (Ma 043).

Po zatwierdzeniu bilansu rocznego saldo dotyczące 047 - Czeki limitClwane.

roku ubiegłego z konta 035 przenosi się w księgach no041 - K a s a.

wego roku na konto 031 "Fundusz statutowy".

Konto 041 służy do ewidencji operacji kasowych.

036 - P r z e l e w y c z ę Ś c i z Y s k u p r z ez n a c z o n e j d l a b u d ż e t u.

042 - C z e k i o b c e.

Konto 036 przeznaczone jest do ujęcia przelewów

Konto 042 przeznaczone jest do księgowej ewidendokonywanych tytułem odprowadzenia.· części zysku,

cji czeków obcych. W ciężar tego konta księguje się

która przeznaczona jest dla budżetu.

otrzymane czeki obce w korespondencji z odpowiednimi

W ciężar konta 036 księguje się przelewy dokony- kontami rozrachunkowymi. ..

wane na poczet zysku roku bieżącego, jak też przelewy

Na dobro konta 042 księguje się realizację czeków

dotyczące zysku za rok ub iegły, dokonywane efektywnie

w korespondencji z kontem kasy bądź z odpowiednIm

w roku sprawozdawczym .

kontem bankowym.

Roczne saldo konta 036 przechodzi na rok następny.

Po całkowitym przelaniu części zysku przypadają­ 043 - R a c h u n e k o p e r a c y j n y.

cej budżetowi za rok ubiegły i zatwierdzeniu bilansu

Konto · 043 służy do księgowania operacji dokonyrocznego sumy przelewów dotyczących roku ubiegłego

wanych na rachunku operacyjnym w banku obsługują­

z konta 036 przenosi się na konto 031 "Fundusz

cym działalność eksploatacyjną przedsięb io rstwa.

statutowy".

W ciężar tego konta księguje się wpływy na rachuWyżej ustalone sposoby księgowania na kontach 032,

nek operacyjny, a mianowicie inkaso należności­

033, 035, 036 dotyczące rozrachunków z budżetem mają

w korespondencji z kontami rozdziału VI "Rozrachunzastosowanie w przypadku bezpośredniego rozliczania

ki", wpłaty gotówkowe przedsiębiorstwa - w KrJressię przedsiębiorstwa z ' budżetem. Rozliczenia z budże­

pondencji z kontem OH ,:Kasa", uzyskane kredyty bantem, dokonywane za p ośre dnictwem jednostki nadrzęd­

kowe - w ~orespondencji z odpowiednimi kontami

nej (centralnie rozliczającej) , powinny być księgowane

rozd z iału V "Kredyty bankowe" itd.

za pośrednictwem konta 095 "Scentralizowane rozraNa dobro konta 043 księguje śię wypłaty z rachunku

chunki z budżetem".

operacyj nego, ?. mianowicie zapłatę faktu\' dostawców

za materiały, towary i usługi - w korespondencji

037 - P r z e l e w y c z ę Ś c

z y s k u n a

z kontami ro zrachunków, uzupełnienie pogotowia kasoi n w e s t y c j e.

Konto 037 służy do ujęcia przelewów czę ś ci zysku wego - w korespondencji z kontem 04t; spłatę kredytów bankowych

w korespondencji z konta:ni rozprzeznaczonej w myśl obowiązujących przepisów n!ł fidziału V itd.

.

nansowanie inwestycji.

Księgowania

na

tym

koncie

dokonywane

są wyPo zatwierdzeniu bilansu rocznego saldo zapi:>ów

łącznie na podstawie dokumentów . bankowych z tym, że

dotyczących roku ubiegłego z konta 037 przenosi się

operacje kasowo-bankowe, jak podejmJwanie i wpłata

w księgach nowego roku na konto 031 "Fundusz stagotówk:,

mogą być księgowane bezpośrednio na podtutowy".

sta'Nie dowodów kasowych .

.,39 - O d p i s y n a f u n d u S z e s p e c j a I044 - Akr e d y t Y w y.

n e g o p r z e z n a c z e n i a.

,K onto 039 przeznaczone jest do ujęcia odpisów na

fundusz zakładowy oraz fur,dusz popierania produkcji

ubocznej.

Konto 044 przeznaczone jest do . księgowania operacji bankowych, związanych z akredytywami ·otwieranymi przez odbiorców na rzecz dostawców na podstawie

umow. W cu:zar tego konta ksi~guje si~ u odbiorcy

sumy otwartych akredytyw w . !corespondencji z !contem

043 "Rachunek operacyjny" bqdz z odpowiednim kontern udzielonego kredytu bankowego, na dobro zas dokonane wyplaty z akredytyw w korespondencji z kontero - I "Rozliczenie faktur i materialow" lub 066

"Dostawcy za faktury pozainkasowe". Ksi~owania na

koncie 044 dokonywane Sq na podstawie dowodow bankowych.

045 -

Inn e r a c hun k i

ban k 0 w e.

Konto 045 sluzy do ksi~gowanJa operacji bankowych okreslonych przepisami szczegolowymi. Mogq tu

wystqpic rachunki bankowe funduszow specjalnego

przeznaczenia, rachunek czekowo-przelewowy w PKO,

rachunek kaucji itp. Ewidencj~ obrotow na poszczegolnych rachunkach pro\vadzi siE: w kartotece analitycznej.

046 -

S rod k i P i e n i E: z n e w

d rod z e.

W ciE:zar konta 046 ksi~guje siE: sumy piemE:zne

w tych przypadkach, gdy k s i ~go wosc jest w posiadaniu

dowodu stwierdzajqcego dokonanie przelewu, przekazu

lub wplaty, me otrzymala natomiast jeszczc od wlasciwego banku odnosnego uznania.

Kontami przeciwstawnymi dla tych zapisow mog"

bye inne k onta bankowe, konta rozrachunk6w wewn~trzno-branz owych, konto kasy itd. Z chwilq otrzymania odpowiednlego potwierdzenia banku kwot~ przelewu przenosi siE: z konta 046 na ci~zar wlasciwego

konta bankowego.

W zaleznosci od przyj~tej zasady ksi~gowanie na

koncie 046 odbywa siE: bqd~ biezqco, bqdZ tylko w koneu okresu sprawozdawczego.

047 -

C z e k i I i mit 0 wan e.

Konto 047 obciqza si~ w zasadzie w korespondeneji

z kontem 04a "Rachunek operacyjny" za otrzymane

z banku ksiqzeczki czek6w. Obciqzenie nast~puje w wysokosci Iimitu ustalonego przez bank dIa kazdej wydanej ksiqzeczki.

Czeki wystawione ksi~guje si~ na dobro konta 047

i w ci~zar konta 121 bqdz odpowiednich kont rozdzialu

VI, XIII lub XV.

Rozdzial V -

Kredyty banlwwe.

Rozdzial V przeznaczony jest do uj~eia obrotowych·

kredytow bankowych.

Kredyty na remonty kapitalne i inwestycje obj~te

Sq .rozdzialem II.

Kredyty obrotowe ks i~gowane Sq na podstawie

awizow bankowych, w zalezno§ci dd rodzaju, na jednym

z nast~pujqcych kont

051 ~ Kredyty normatywne,

052

Kredyty ponadnormatywne,

053 - Kredyty inkasowe,

054 - Inne kredyty,

057 - Kredyty przeterminowane.

051 -

K red y t y

nor mat y w n e.

Na koncie 051 ksi~g uje si~ kredyty normatywne

udzielane w przypadkach i na warunkach przewidzianych obowiqzujqcymi przepisami.

052 -

K red y t y

p 0 n a d nor mat y w n e.

Konto 052 sluzy do uj e,cia kredytow udzielanych na

sfinansowanie ponadnormatywnych zapasow srodkow

obrotowych normowanych (np. zapasow sezonowych

lub specjalnyeh). DIa kazdej kateg{)rii srodkow obrotowych, b~lleej . przedmiotem kredytowania. prowadzone

\

-

Paz. 1339

jest odr~bne konto analityczne zgadnie z kazdorazowll

instrukcjq kredytowq Narodowego Banku Polsk iego.

053 -

K red y t y i n k a sow e.

Konto 053 stu:i:y do uj~cia kredytow udzielanyeh na

poczet naleznosci za dostawy i uslugi na podstawie faktur zlozonych do mkasa.

054 -

Inn e

k red y t y.

Konta 054 przeznaczone jest do ksi~gowania kreriytow udzielanych na przejsciowe potrzeby przedsi~­

b:orstwa na srodki nit: normowane. Szczegolowa ewidencja kredytow ksi~gowanych na koncie 054 prowadzona jest w analityce zgodnie z wymogami instrukcji

kredytowej Narodowego Banku Polsklego.

Konta 051, 052, 053 i 054 uznaje si~· za udzielone

kredyty w zasadzie w ci~:i:ar konta 043 "Racfmnek opeIacyjny", a obciqza si~ przy splacie kredytow na dobro

konta 043, w przypadku zas niesplacenia kredytu w terminie - na dobro konta 057.

057 -

K red y t y

p r z e t e r min 0 wan e.

Konto 057 uznaje si~ w ci~zar kont 051-054 za

kredyty nie splacone w terminie.

Rozdzial VI ~ Rozrachunki.

Rozdzial VI przeznaczony jest do uj~cia rozrachullkow z wszelkich tytulow, z wyjqtkiem rozrachunkow

inwestycyjnych, publiczno-prawnych i wewn~trzno­

branzowych, obj~tych rozdzialami II, VII i VIII.

W rozdziale tym wystE:pujq nast~pujqce konta

061 - Naleznosci w inkasie bankowym,

062 - Odbiorcy za Iaktury pozainkasowe,

063

Odbiorcy za faktury nie zaplacone w term:.nie,

064 - Odbiorcy za zaliczki,

065 - Dostawcy za faktury inkasowe,

066 - Dostawcy zafaktury pozainkasowe,

067 - Dostawcy za faktury nie zaplacone w terminie,

068 - Dostawy nie fakturowane,

069 - Dostawcy za zaliczki,

071 - Pracownicy za place,

072 - Pracownicy za place nie podj~te,

.073 - Pracownicy za sumy do rozliczenia,

074 - Inne naleznosci i zobowiqzania,

075 - Roszczenia sporne.

.

076 - Roszczenia z tytulu mank, ubytkow i strat,

078 ~ Manka, ubytki i straty nie zawin:one,

079 - Kaucje otrzymane.

061 -

N ale z nos c

kowym.

win k a s i e

b a n-

Konto 061 - obciqza si~ za naleznosci wynikajqce

z fa~tur lub innych dokument6w zlozonych do inkasa

bankowego, uznajqc

1) odpowiednie konta rozdzialu XVI " Sprzedaz" - za

sprzedaz wyrobow, uslug, towarow, materialow lub

opakowan,

2) konto 064 "Odbiorcy za zaliczki" w momencie wezwania (wystawienia listy inkasowej) zleceniodawcy

do przekazania zaliczek,

3) konto 074 "Inne naleznosci i zobowiqzania".

Po otrzymaniu awiza bankowego 0 wplywie nalez. nosci uznaje si~ konto 061 w ci~zar konta 043 "Rachunek operacyjny".

Faktury nie zaplacone w terminie przenosi siE

z konta 061 na konto 063 "Odbiorcy za faktury nie zaplacone w terminie" bqdZ 074 ,,!nne naleZnoSci i zob~

willzania" lub 075 "Roszczenia spome".

Odmowa a~~ceptu faktury przez odbiorcę i przyjęcie

reklamacji przez dostawcę powoduje storno sprzedaży

w korespondencji z kontem 06l.

062 -

O d b i o r c y

k a s o w e.

z a

f a k t u r y

p o z a i n-

Konto 062 służy do księgowania rozrachunków

z odbiorcami z tytułu faktur nie regulowanych w trybie

inkasa bankowego.

Obciążenie konta 062 następuje w korespondencji

z kontami rozdziału XVI i kontem 074 "Inne należności

i zobowiązania". Konto 062 uznaje się za wpływy należności od odbiorców w korespondencji z odpowiednim

kontem rozdziału IV.

063 -

O d b i o r c y z a f ~ k t u r y

p ł a c o n e w t e r m i n i e.

n i e

z a-

W ciężar konta 063 przenosi się z konta 061 "Naw inkasie bankowym" faktury zaakceptowane

przez nabywców, lecz nie zapłacone w terminie.

Konto 063 uznaje się za wpływy należności w korespondencji z odpowiednim kontem rozdziału IV.

leżności

064 -

O d b i o r c y

Kon'to 064

służy

z a

. do

z a l i c z k i.

księgowania

rozrachunków

Poz. '1339

-D o s t a w y , n i e

068 -

f a k t u r o w a n e.

Konto 068 służy do ujęcia zobowiązań za przyjęte

materiały lub usługi, na które nie ' otrzymano _faktur.

Konto powyższe uznaje się w końcu miesiąca łączną

wartością przyjętych, i nie faltturowanych dostaw materiałowych w korespondencji z kontem 121 "Rozliczenie

faktur i materiałów" bądź wartością przyjętych usług w korespondencji z kontami rozdziału XIII lub XV.

Na początku następnego miesiąca uznania na koncie

068 dokonane w korespondencji z kontem 121 podlegają

wystornowaniu.

069 -

D o s t a w c y

z a

z a l i c z k i.

Konto 069 służy do księgowania rozrachunków

z dostawcami z tytułu wypłacanych im zaliczek w przy...

padkach, kiedy obowiązujące przepisy przewidują zaliczkowanie dostaw lub usług.

W ciężar konta 069 księguje się sumy wypłaconych

zaliczek w korespondencji z kontem 043 "Rachunek

operacyjny". Z chwilą otrzymania faktury na zaliczkowaną dostawę wypłacone uprzednio zaliczki przenosi

się z konta 069 w ciężar konta 065 lub 066, gdzie następuje ostateczne rozliczenie faktury .

071 -

P r a c o w n i c y

p ł a c e.

z a

bów lub usług w przypadkach, w których obowiązujące

przepisy przewidują zaliczkowanie.

Konto powyższe uznaje się w momencie otrzymania zaliczki w korespondencji z kontem 043"Rachunek

operacyjny" lub w momencie wezwan ia (wystawienia

list~T inkasowej) zlece!1iodawcy do przekazania zaliczkiw korespondencji z kontem 061 "l~ależności w inkasie

bankowym". Konto to obciąża się w momencie rozliczania zaliczki w korespondencji z odpowiednimi kontami rozdziału XVI.

Konto 071 służy do księgowania rozrachunków z pracownikami z tytułu należności wynik,ających z umowy

o pracę.

Na podstawie listy płacy uznaje się konto 071 za

całkowitą należność brutto w korespondencji z kontem

141 "Płace podstawowe i dodatkowe", obciąża się zaś

za wszelkie potrącenia, pobrane zaliczki, wypłaty netto

uraz odpłatne świadczenia przedsiębiorstwa na rzecz

pracowników.

NIe podjęte we właściwym czasie płace p,rzenosi się

na dobro konta 072 "Pracownicy za płace nie podjęte".

065 -

072 _

z odbiorcami z tytułu zaliczek na poczet dostaw wyro-

D o s t a w c y

z a f a k t u r y i n k as o w e.

Na dobro 'konta 065 księguje się wszystkie regulowane w trybIe inkasa bankowego faktury dostawców,

o ile nie zostały one skutecznie zareklamowane w trybie

ustalonym w przepisach o inkasie bankowym.

Konto 065 uznaje się

1) za faktury na dostawy materiałowe w korespondencji z kontem 121 "Rozliczenie faktur i materiałów",

2) za faktury usługowe w korespondencji z odpowiednimi kontami rozdziału XIII lub XV.

Zapłatę 'faktur w terminie księguje się w ciężar

konta 065 w korespondencji z kontem 043 "Rachunek

operacyjny", przenosząc jednocześnie na ciężar konta

065 . z konta 069 sumy ewentualnie

wypłaconych

dostawcom zaliczek,

Faktury zaakceptowane, lecz nie zapłacone w termin!e, przenosi się z konta 065 na dobro konta 067.

066 -

Do s t ci. w c y

k a s o w e.

z a

f a k t u r y • p o "z a i n-

Konto 066 służy do księgowania rozrachunków z dostawcami za faktury nie regulowane w trybie inkasa

b ankowe",o.

067 -

D o s t a w c y z a f a k t u r y

p ł a c o n e w t e r m i n i e.

n i e

z a-

Na dobro konta 067 w korespondencji z kontem 065

księguje się faktury dostawców akceptowane, lecz nie

zapłacone w

terminie. Z chwilą zapłaty obciąża się

konto 067 w korespondenc,ii z kontem 043 ,.Rachunek

--··-----.,.1

~racyjny"~

P r a c o w n i c y

p o d jęt e.

z a

p ł a c e

n i e

Na koncie 072 wykazuje się należności pracowników

z tytułu płac nie podjętych. Sumą płac uznaje się powyższe konto w korespondencji z kontem 071 "Pracownicy za płace". Obciążenie konta 072 następuje przy

wypłacie nie podjętej płacy w korespondencji z kontem

kasy.

073 -

P r a c o w n f c y

l i c z e n i a.

z a

s u m y

d o

r o z-

Na koncie 073 księguje się rozliczenia z pracowni.karni z tytułu wydatków dokonywariych przez nich

w imieniu przedsiębiorstwa.

Konto to obciąża się za sumy wypłacone pracownikom (bez względu na to, czy wypłata następuje przed

czy po dokonaniu przez ' pracownika wydatku) w korespondencji z kontem kasy lub rachunku operacyjnego.

Uznanie konta następuje za zaliczone wydatki w korespondencji z odpowiednimi kontami kosztów lub odpowiednimi kontami rozdziału XI.

074 -

I n n e n a l e ż n o ś c

zania.

z o b o w i ą-

Konto 074 przeznaczone jest do ujęcia należności

oraz' zobowiąza.ń, nie objętych poprzednio omówionymi

kontami.

075 -

R o s z c z e n i a

s p o r n e.

Konto 075 służy do ujęcia roszczeń, dochodzonych

w trybie postępowania spornego (sądowego lub arbitraf;owego). O dalszym toku księgowania tych roszczeń de-

•

cyduje wynik post~powania spornego. Roszczenia ostatecznie odd alone przenosi sit: na konto strat i zysk6w

bqdz na odpowiednie konta kosztow.

076 -- R 0 s z c zen i a z t y "t u I u

ubytk6w i strat.

W

ci~zar , konta

076

ksi~uje

man k,

siE: manka,

ubytki

i straty (wg kosztu wlasnego) w korespondencji z odpowiednimi ko'n tami materia16w, wyrob6w i towar6w.

Konto 076 uznaje si~ za

1) manka i ubytki w granicach norm w ci~ar odpowiednich kont koszt6w rozdzialuXIII,

2) manka, ubytki ponad norm~ i straty, co do kt6rych

kornisyjnie stwierdzono brak winy ze strony os6b

materialnie odpowiedzialnych w ci~zar konta 078

"Manka, ubytki i straty nie zawinione",

3) manka, ubytki ponad norm~ i straty zawinione

a) w ci~zar kont 041 , 043 lub 071 -- jezeli osoba

winna splaca natychmiast roszczenia przedsi~­

biorstwa,

b) w ci~zar konta 074 - jezeli osoba winna zobowiqzuje si~ do splaty,

c) w ci~zar konta 075 - jezeli osoba ,uznana przez

przedsi~biorstwo za odpowiedzialnq nie uznaje

swej winy i sprawa zostaje skierowana na drog~

post~powania spornego.

' ,

078 -

Man k a, u b y t k

z a win ion e.

s ' t rat y

n i e

Na konc:e 078 ewidencjonuje si~ przeniesione

z konta 076 nie zawinione manka, ubytki ponad normc

i straty do czasu zatwierdzenia ich przez wI adze nadrz~dne, Po zatwierdzeniu sum~ mank, ubytk6w lub strat

wyksk:gowuje s i ~ w ci~zar odpowiednich kont koszt6w

bqdz - jezeli chodzi 0 straty spowodowane dzialaniem

sily wyzszej - w ci~zar konta strat i zyskow.

079 -

K a u c j e

0

t r z y man e.

, Konto 079 sluzy do ksi~gowej ewidencji sum otrzymanych tytulem kaucji np. za wydane opakowania.

Na dobro tego konta ksi~guje si~ otrzymane kaucje

\V korespondencji z kontami rozdzialu IV.

Zwrot kaucji ksi~guje si~ wci~zar konta 079.

Rozdzial VII -

Rozrachunki pubIiczno-prawne.

Rozdzial VII przeznaczony jest do ksi~owania rozrachunk6w z tytu16w: podatk6w, danin, op!a( ubezpieczeft i innych zobowiqzaft pUbliczno-prawnych.

Obejmuje on nast~pujqce k~nta

081- Rozrachunki z tytulu podatk6w, danin ioptat,

082 - Rozrachunki z tytulu ubezpieczen spolecznych,

083 .,- Rozrachunki z tytulu r6znic budzetowych,

084 - Rozrachunki z innych tytul6w publiczno-prawnych. ,

'

081 -

R 0 z r a c hun k i

k 6 w, dan i n i

z

0

t Yt u I u

P I a t.

pod a t-

Konto 081 uznaje si~ sumll zobowiqzan z tytulu

podatk6w, danin i oplat w ci~zar;

-- konta 071 "Pracownicy za place" (potrqcenia za podatek od wynagrodzen),

-- odpowiedniego konta rozdz. XIII (np. podatek lokalowy) oraz

-- konta 181 "Podlltek obrotowy i od operacji nietowarowych".

W ci~zar tego konta ksi~g'.lje si~ przelewy na wyrownanie zobowiqzan w korespondencji z kontem 043

"Rachunek operacyjny".

082 -

u b e z-

R 0 z r a c hun k i z t Y t u I u

pieczen spolecznych.

Konto 082 uznaje si~ sumq zobowiqzaft z tytulu

ubezpieczen spolecznych w korespondencji z odpowiednimi kontami rozdzialow I, II, X, XI, XIII, XV i XVIL

Konto to obciqza si~ za dokonane przelewy w korespondencji z konte~ 043 "Rachunek operacyjnyi'.

083 -- R 0 z r a c hun k i

bud z e tow y c h.

z

t Yt u I u

r 0 z n i c

Konto 083 przeznaczone jest do ksi~gowania rozrachunkow z tytulu r6Zhic budzetowych, przewidzianych

w obowiqzujqcych przepisacb.

084 -

R <> z r a c hun k i z inn y c h t Y t u16w publiczno-prawnych.

Na koncie 084 ksi~guje si~ wszystkie inne rozrachqnki z tytulow publiczno-prawnych, np. z Powszecbnyni Zakladem Ubezpieczeft Wzajemnych, zwil\Zkami

zawodowymi itp.

Rozdzial VIII -

Rozrachunki wewn~trzno-bran:iowe.

Rozdzial VIII przeznaczonyjest do uj~ia rozrachunk6w z jednostkami wchodzqcymi w sklad wsp6lnej

organizacji gospodarczej oraz z dzialajqcymi na zasadach pelnego wewn~trznego rozrachunku gospodarczego

oddzialami przedsi~biorstwa.

Rozdzial ten obejmuje nast~pujqce konta

091 - Rozrachunki z tytulu wydzielonych srodk6w,

092 - Rozrachunki biezqce,

093 - Rozrachunki z samodzielnymi oddzialami przed. si~biorstwa,

094 - Rozrachunki z tytulu roznic wyrOwnawczych,

095 - Scentralizowane rozrachunki z budzetem.

091 -

R 0 Z r a c hun k i

z

t y t u 1u

d z i e Ion y c h s rod k 0 w.

w y-

Na koncie 091 ksi~uje si~ w korespondencji z odpowiednimi kontami srodkow trwalych i obrotowych

a) w jednostce nadrz~dnej - wartose srodkow wydzielonych jednostkom podleglym,

b) w jednostce podleglej - wartose srodkow otrzymanych od jednostki nadrz~dnej.

092 -

R 0 z r a c hun k i

b i e z II c e.

Konto 092 - sluzy do ujE:cia biezqcych rozrachunkow mi~Zy jednostkami wchodzqcymi w sklad wspolnej

organizacji gospodarczej,

Nalezq tu rozrachunki z tytulu narzutu na utrzymanie jednostek administracyjnych jak r6wniez z tytUlu dostaw towarowych i swiadczonych uslug nie podlegajqcych regulowaniu w trybie inkasa bankowego.

093 -

R 0 z r a c hun k i z sam 0 d z i e I n ymi oddzialami przedsiE:biors twa.

Na koncie 093 ksi~gowane Sq rozrachunki mi~dzy

przedsi~biorstwem a ksiE:!5oWO wydzielonymi oddzialami,

wynikajqce ze wzajemnie swiadczonych uslug, przekazywanych materialow itp.

094 -

R 0 z r a c hun k i z t Y t u I u

w y row n a w c z y c h.

r 0 z n i c

Konto 094 sluzy do uj~cia r.,)zrachunkow przedsi~­

biorstwa z tytulu roi:nic wyr6wnawczych cen i kosztOw

transportu, przewidzianych w obowiqzujqcych przepisach.

W korespondencji z odpowiednimi kontami sprzedazy w ciE:Zar tego konta ksi~guJ<! siE: nalei:nosci z tytulu

.

-

1352

-

Poz. 1339

~~~-------------------------------------------------------

roznic wyrownawczych, na .dobro · zas z tego tytulu.

095 -

S c e n t r a liz 0 wan e

k i z bud z e t e m.

zobowi,!zania

r 0 z r a c h u n-

Konto 095 sluiy do ksi~gowania rozliczen, dokonywanych za posrednictwem jednostki nadrz~dnej (centralnie rozliczaj,!cej).

W przedsi~biorstwach (zakladach), w ktorych rozliczenia z budzetem nast~puj,! ' za posrednictwem jednostki . nadrz~dnej, w ci~iar tego konta ksi~guje si~ dokonane przelewy z tytulu odprowadzenia nadwyzek

srodkow obrotowych oraz cz~sci zysku przeznaczonej

dla budietu.- Na dobro tego konta ksi~guje si~ otrzymane przelewy z tytulu finansowania srodkow obrotowych oraz dotacji na pokrycie planowych strat. Po dokonaniu przez jednostk~ nadrz~dnq ostatecznych rozliczen rocznych z budi:etem (na podstawie zatwierdzonego

bilansu) sum~ zaplsow dotyczqcych roku ubieglego

przenosi si~ w ksi~gach roku biezqcego na konto 03l.

. W jednostkach nadrz~dnych (centralnie rozliczajqcych) w ci~zar konta 095 ksi~guje si~ przelewy dokonane na rzecz jednostek podleglych i tytulu finansowania srodkow obrotowych oraz dotacje na pokrycie planowych strat.

Na dobro konta 095 ksi~guje si~ otrzymane przelewy z tytulu nadwyi:ek srodkow obrotowych oraz cz~s­

ci zysku przeznaczonej dla budzetu.

Przelewy dokonane do budzetu bqdz otrzymane

z budi:etu jednostka nadrz~dna ksi~guje na kontach rozdzialu III (032 , 033, 035, 036).

Po dokonaniu ostatecznych rozliczen rocznych z budzetem j ednostka nadrz~dna kompensuje sum~ zapis6w

konta 095, dotyczqcych roku ubieglego, z sumq zapisow

odpowi ednich kont rozdzialu III.

Urzqdzenia analityczne winny wyodr~bnic rozliczenia z poszczegolnymi jednostkami z poszczeg6lnych

tytu16w.

Rczdzial IX -

Fundusze specjalnego przeznaczenia.

Rozdzial IX zawiera konta funduszow specjalnych,

tworz'onych przez przedsi~biorstwo.

W rozdziale tym zgrupowane Sq nast~pujqce konta

101 - Rozliczenie amortyzacji,

102 - Fundusz zakladowy,

104 - Fundu sz popierania produkcji ubocz;nej ,

106 - Inne fundusze.

101 -

R 0 z I i c zen i e

a m 0 r t y z a c j i.

Konto 101 przeznaczone jest do uj~cia rozliczenia

. amortyzacji.

Sumq amortyzacji srodkow trwalych lub inwestycji

w dzieriawionych srodkach trwalych uznaje s i~ konto

101 w cj~zar odpowiednich kont rozdzialu XIII.

Powyzszy zapis nflstQPu je rownolegle do dokonanego uprzednio ksi~gowania

Wn 031 " Fundusz statutowy",

Ma 003 "Umorzenie srodkow trwalych"

lub Ma 002 "Inwestycje w dzieriawionych srodkach

trwalych".

Konto 101 obciqza si~

1) za cz~sc funduszu amortyzacyjnego, przeznaczonq

na remonty kapitalne, - na dobro konta 024 "Fundusze na inwestycje i r emonty kapitalne",

2) za cz~sc funduszu amortyzacyjnego, przeznaczonq

na inwestycje, na dobro konta 043 "Rachunek operacy jny" po dokonaniu przelewu do banku finansujqcego inwestycje.

Do bilansu zamkni~cia konto 101 wchodzi dwiema

pozycjami: sumq wskazujqcq na wysokosc dokonanych

przelewow i sum,! wygospodarowanego funduszu amortyzacyjnego.

102 -

Fun d u s z

z a k 1 ado w y.

Konto 102 przeznaczone jest do uj~cia funduszu zakladowego, tworzonego na zasadach ustalonych w obow iqzujqcych przepisach.

Tworzenie funduszu nast~puje przez uznanie konta

102 w ci~i:ar konta 039 ." Odpisy na fundusze specjalnego

przeznaczenia" .

Konto 102 obciqi:a si~ za wydatki, ktore w mysl

obowi,!zujqcych przepisow mogq bye finansowane z funduszu zakladowego, np. wyplata nagrod praco"vn ikom

(Ma 041), przeznaczenie cz~sci fUllduszu zakladowego na

inwestycje (Ma 024), z rownoczesnym k si ~gowaniem

przelewu Wn 020 , Ma 043, przeznaczenie cz~sci funduszu

zakladowego na remonty kapitalne (Ma 024) z rownoczesnym ksi~ g owa niem przelewu Wn 020, Ma 043, inne

wydatki (Ma 043, 041).

Do bj lans~ konto 102 wchodzi dwiema pozycjami

sumq wykazujqcq dokonane wydatki (wzgl. inny sposob

wykorzystania funduszu) i sumq wykazujqcq utworzony

~undusz .

104 -

Fun d u S z pop i era n i a p r 0 d u kc j i u b 0 c z n e j.

Konto 104 przeznaczone j est do ksi~ gowego uj ~cia

funduszu popierania produkcji ubocznej, tworzon ego

na zasadach ust alonych w obowiqzujqcych przepisach.

Tworzenie fund '.lszu nast~puje przez uznanie konta

104 w ci~zar k onta 039 "Odpisy na fundusze specjalnego przezna czen la".

Konto 104 obciqia si~ za wydatki, ktore w mysl

obowiqzujqcych przepisow mogq bye sfinansowane

z funduszu popierania produkcji ubocznej , a mianowicie

wyplata nagrod pracownikom (Ma 041), przeznaczenie

cz~sci funduszu na inwestycje (Ma 024) z rownoczesnym ksi~gowaniem przelewu : Wn 020, Ma 043, przeznaczenie cz~sci funduszu na remonty kapitalne (Ma 024)

z rownoczesnym ksi~gowaniem przelewu: Wn 020 ~

lVIa 043, inne wydatki (Ma 043, 041).

Do bilansu konto 104 wchodzi dwiema pozycjami

sumq wykazujqcq dokonane wydatki (wzgl. inny sposob

wykorzystania funduszu) i sumq wykazujqcq utworzony

fundusz.

106 -

Inn e

fun d u s z e. -

Konto 106 sluiy do uj~cia fundus zow tworzonych

woparciu 0 obowiqzujqce przepisy, a nie obj~tych innymi kontami tego rozdzialu .

Rozdzial X -

Rozliczerua miQdzyokresowe.

Rozdzial X zawiera nast~pujqce konta

111 - Naklady przyszlych okresow,

112 - Rezerwa na wydatki przyszlych okresow,

113 - Dochody przyszlych okresow~

Na kontach 111 i 112 rozlicza si~ wydatki zarachowywane w ci~zar wlasciwych kont kosztf>", w roznych

okresach sprawozdawczych; konto 113 ~

' do mi~­

dzyokresowego rozliczenia dochodow.

111 -

N a k 1a d y

p r z y s z I Yc h

0

k res 0 W.

Na konci e 111 ksi~guje si~

,

a) poniesione w danym okresie naklady, ktore dopiero w przyszlych okresach b ~dq zaliczone do

kosztow (np. zaplacony z gory czynsz dzieriawny),

b) naklady na uruchomienie nowej produkcji Hp.

pozycje, ktore w przyszlych okresach zaliczy si~

-

. Monitor Polski Nr A-M

13d3

w Clęzar odpowiednich kont kosztów w rozdziałach XIII i XV.

W bilansie w pozycji "Nakłady przyszłych okresów"

łącznie z saldem konta 111 wykazuje się również salda

Wn powstające przy rozliczaniu poszczególnych rezerw

księgowanych na koncie 112, saldo Wn konta 1.')5 "Remonty bieżące" oraz saldo Wn konta 183 "Inne koszty

sprzedaży" .

112 -. R e z e r w a n a w y ' d a t k i

s z ł y c h o k r e sów.

p r z y-

Na dobro k onta 112 księguje się rezerwy tworzone w

ciężar kont kosztów rozdziałów XIII i XV. Typ owymi po-

zycjami takich rezerw są: rezerwa na urlopy, rezerwa

na deputaty, rezerwa na koszty remontów planowozapobiegawczych. Wszystkie t ego rodzaju p ozycje muszą

być przewidziane w plan ie gospodarczym przedsiębior:­

stwa.

W c : ężar konta 112 księ g uje się wydatki wzgl.

koszty rzeczywiście poniesione.

. Z końcem okresu sprawozdawczego ustala się saldo

każdej rezerwy; salda Wn wykazuje się w bilansie

w pozycji "Nakła. dy przyszłych okresów", salda Ma w pozycji "Rezerwa n.1 wydatki przyszłych okresów".

113 -

D o c h o d Y

P r z Y s z ł Y c h

o k r e sów.

Konto 113 służy do ujęcia i rozliczenia dochodów

pobranych z góry.

Konto 113 uznaje się w momencie wpływu gotówki

lub wystawienia dokumentu dotyczącego dochodów

przyszłych okresów, a obciąża z nadejściem okresu

sprawozdawczego, do którego dany dochód należy odnieść.

Strona Wn konta 113 koresponduje ze stroną Ma

kont dochodów (np. Za dochody z dzierżaw z kontem 201 "Straty i zyski"), a strona Ma ze stroną Wn odpowiednich kont rozdziału IV lub VI.

właściwych

Rozdział

XI -

Materiały,

Rozdział XI obejmuje następujące konta

121 123 125 126 127 128 129 131 132 135 137 138 -

Rozliczenie faktur i materiałów,

Materiały podstawowe,

Materiały pomocnicze,

Paliwo,

Części zapasowe maszyn i urządzeń,

Przedmioty nietrwałe,

Zużycie przedmiotów nietrwałych,

Materiały w przerobie,

Opakowania,

Odpadki,

Zapasy nieprzemysłowe,

Inwentarz żywy.

121 -

R o z l i c z e n i e

r i a łów.

f a k t u r

Poz; 1339

Koszty zakupu materiałów, zebrane na koncie ' 121,

przenosi się w końcu okresu, w części przypadającej

na wydane z magazynu materiały, w ciężar odpowied,nich kont kosztów produkcji lub sprzedaży.

Odchylenia, zebrane na koncie 121, a powstałe na

skutek wpl'owadzen:a na konta zapasowe wg wyceny

wewn~trznej materiałów nie zafakturowanych (różnica

wyceny wewnętrznej), są również w końcu okresu przenoszon e z konta 121 na odpowiednie konta kosztów produkcji lub sprzedaż y w części przypadającej na wydane

z magazynu materiały.

P o zo s tał e sald o konta 121 wyraża warto ś ć materiałów zakup ionych, lecz jeszcze nie otrzymanych, kos2!ty

zakupu mat e riałów w drodze oraz kos zty zakupu i róż­

nice w yceny wewn ętrznej przypadające na remanent

mater :alów.

Saldo to wykazywane jest w sprawo z dawczości

okresowej w nast ępujących pozycjach analitycznych

"Ma teriały w drodze",

"Koszty zalcupu materiałów",

"Różnice wyceny we wnętrznej materi a łów".

123 -

Konto 121 jest kontem pomocniczym służącym do

ustalenia warto~ci materiałów w drodze, wartości materiałów nie fakturowanych, kosztów zakupu materiałów oraz różnic wyceny wewnętrznej.

Na stronie Wn konta 121 księguje się faktury za

zakupione materiały i wszell~:ie koszty zakupu materiałów w korespondencji z kontami

dostawców, banku,

kasy, transportu własnego itd. Na stronie Ma konta 121

księguje się wartość w cenie ewidencyjnej materiałów

przyjętych do magazynu w korespondencji z kontami

zapasowymi.

Wartość przyjętych materiałów, na które w ciągu

okresu sprawozdawczego nie otrzymano faktury, przenosi się w końcu okresu z konta 121 na dobro konta 068

"Dostawy nie fakturowane".

p o d s t a w o w e.

Na koncie 123 księguje się materiały p odstawowe,

tzn. te materi ały, które w wyniku procesu produkcyjnego stają się główną sub$tancją gotowego wyrobu.

Do materiałów podstawowych zarcza się ponadto

takie, które stanowią część składową (montażową) wyrobu lub też są ściśle z wyrobem złączone (np. puszki

konserwowe).

Nie księguje się na koncie 123 półfabrykatów wła­

snej produkcji, ewidencjonowanych na koncie 152 "Pół­

fabrykaty".

Przychód materiałów podstawowych księguje się

w ciężar konta 123 i na dobro konta 121 "Rozliczenie

faktur i materiałów".

Wartością materiałów podstawowych wydanych do

produkcji obciąża się konta produkcji, wartością zaś

materiałów zużytych na inwestycje lub remonty kapitalne - konta inwestycji rozpoczętych i remontów kapitalnych.

125 -

m a t e-

M a t e r i a ł y

M a t e r i a ł y

p o m o c n i c z e.

Do materiałów pomocniczych zalicza się materiały­

pomocnicze bezpośrednio oddające wyrobowi swe wła­

ściwości i materiały pomocnicze pośrednie zużywane

na cele ogólne działalności produkcyjnej , administracji

itd. (utrzymanie i konserwacja urządzeń magazynowych,

wytwórczych, biurowych, materiały biurowe itd.). Jeśli

dany materiał jest używany jako pomocniczy i podstawowy, o zakwalifikowaniu go na konto 125 lub 123

decyduje przeważający sposób użytkowania.

Zasady

księgowania materiałów pomocniczych są analogiczne

do zasad księgowania materiałów podstawowych.

126 -

P a l i w o.

Na koncie 126 księgowane jest paliwo dla celów

technologicznych, energetycznych i gospodarczy ch.

Przychód i rozchód paliwa księguje się an alogicznie

do przychodu i rozchodu materiałów podstawowych.

127 -

C z ę Ś c i

z a p a s o w e

u r z ą d z e ń.

m a s z y n

i

Na koncie 127 księguje się części zapasowe maszyn

technicznych, przeznaczone do zastąpienia

urządzeń

zużytych.

Księgowane

na tym koncie części zapasowe mogą

zakupione ze środków obrotowych lub wytworzone

we własnym zakresie.

być

ltl54

Części zakupione ze środków przeznaczonych na

finansowanie inwestycji księgowane są na koncie 012

Materiały· na inwestycje".

Przepisy branżowe ustalą

"zasady rozgraniczenia części zapasowych od przedmIO.

tów nietrwałych.

128 -

n i e t r wał e.

P r z e d m i o t y

Na koncie 128 księguje się przedmioty nie zaliczane

do środków trwałych, materiałów podstawowych itp.

Należą tu przede wszystkim narzędzia, odzież ochronna

(bez względu na wartość), drobny .inwentarz biurowy

i magazynowy itp.

Przedmioty nietrwałe w użytkowaniu ewidencjonuje się w analityce odrębnie od przedmiotów znajdujących się w magazynie.

Wartość przedmi.otów nie trwałych zużytych całko­

wicie (zn'szczonyó) przenooi się z konta 128 w ciężar

konta 129.

129 -

,

Z u Ż y c i e

p r z e d m i o t ó w

t r wał y c h.

Na dobro konta 129

księguje się

odpisy z

n

e-

tytułu

zużycia przedmiotów nietrwałych w ciężar odpowiednich

kont kosztów.

Sp()sób obliczania zużycia przedmiotów nietrwałych

ustalą instrukcje branżowe w oparciu o jedną z przytoczonych metod

1) jednorazowe spisanie na koszty 50()/o wartości pierwotnej przedmiotu w chwili wydania go do użytko­

wania; spisanie pozostałej części wartości pierw.otnej przedmiotu (po potrąceniu wartości złomu) VI"

momencie likwidacji ,.przed:niolU;

2) stooniowe spisywanie zużycia oblicżonego przez podzielenie wartości pierwotnej użytkowanych przedm :otów (pomniejszonej o przypuszczalną wartość

złomu) przez przeciętną iloŚĆ miesięcy ich użytko­

wania.

131 -

M a t e r i a ły

w

p r z e r o b i e.

K:mto 131 służy do księg.owania .operacji związa­

nych z oddaniem materiałów do .obcego przerobu.

Konto 131 obciąża się wartością materiałów wydanych do przerobu obcego oraz kosztami przerobu i przewozu w obu kierunkach.

Przychód materiałów przerobionycn księguje się na

dobro konta 131 i w ciężar właściweg.o konta zapasowego.

132 -

O p a k o w a n i a.

Na koncie 132 księguje się zaliczane 'do środków

obrotowych przedmioty, które służą do opakowania wyrobów i towarów, a których nomenklatur.ę ustalą branżowe instrukcje wz~l. branżowe indeksy materiałowe,

opracowane w oparciu o zasady kwalifikowania opakowań zawarte w odpowiednich przepisach szczegóło­

wych.

Ewidencja księgowa przychodu opakowań jest analogiczna do ewidencji poprzednio omówionych grup

materiałów.

Opakowania' wysłane wraz z towarami i fakturowane w oddzielnej pozycji przenosi się z konta 132

w ciężar konta 196 "Sprzedaż materiałów".

135 -

O d p a d k i.

Na koncie 135 księguje się odpadki powstałe w toku

procesów techn.ologicznych .oraz materiały, które na

skutek zniszczenia lub uszkodzenia utraciły całkowicie

swą pierwotną wartość użytkową. Przychód odpadków

księgUje się w korespondencji :r; kontami zapasowymi

~

Poz. 1339

rozdziałów XI i XIV bądź z kontem 076 "Roszczenia z tytułu mank, ubytków i strat" co do zniszczonych materiałów i towarów, natomiast z kontami rozdziału XIIi

-

co do odpadków technologicznych.

Rozchodem odpadków zużytych na własne potrzeby

obciąża ~ię konta kosztów, natomiast rozchodem odpadków sprzedanych - konto 196 "Sprzedaż materiałów".

137 -

Z a p a s y

n i e p r z e m y s ł o w e.

Na koncie 137 księguje się materiały i towary handlowe obcej produkcji, przeznaczone do zużycia 'V ramach gospodarki nieprzemysłowej : rolnej, mieszkaniowej itp. (pasze, nawozy sztuczne, nasiona j inne) oraz

produkty tej gospodarki, o ile nie są one zużywane

w procesie wytwórczym fabryki. Wartością sprzedanych

towarów handlowych obcej produkcji wzgl. wartością

sprzedanych produktów gospodarki nieprzemysłowej

obciąża się konto 196 "Sprzedaż materiałów", wartością

zaś zużytych ma~eriałów uhciąża się konto 167 .:Gospodarka nieprzemysłowa" na dobro konta 137; przychód

produktów tej !5cspodarki księguje się na dobro konta

167 w korespondencji z kontem 137.

138 -

I n wen t a r z

ż

y w y.

Na koncie 138 ewidencjonuje się wartość inwentarza żywego zaliczonego do środków obrotowych przedsiębiorstwa, a więc zwierząt młodych w okres;e ndch.owu i zwierząt w opasie.

Wartość żywca ubojowego przemysłowE.>go (w przedsiębiorstwach przemysłu mięsnego) ewidencjonuje się

na koncie 123 "Materiały podstawowe".

Rozdział XU -

Place.

W rozdziale XII występuje konto 141 "Płace podstawowe i dodatkowe".

Konto 141 służy do rozliczenia rzeczywistych wynagrodzeń, należnych pracownIkom stałym lub zatrudnionym dorywczo. Właściwe instrukcje w sprawie sporządzania ' planów techniczno-przemysłow(;- finansowych

określą szczegółowo nomenklaturę płac podstawowych

i dodatkowych księgowanych na koncie 141.

Konto 141 obciąża się w zasadz:e na dobro konfa

071 "Pracownicy za płace" bądź 074 "Ilme należności

i zobowiązania", uznaje się zaś w Clęza.' właściwych

kont w rozdziałach I, II, X, XI, XIII, XV i XVII.

Konto 141 nie wykazuje salda na koniec okresu.

Rozdział XIII Rozdział

Produkcja i gospodarka niePfzcmyslQwa. '

XIII przeznaczony jest do księgowego,

kosztów przedsiębiorstwa z rozróżnieniem działalności przemysłowej i gospodarki nieprzE:'mysłowej.

Działalność przemysłowa wynika z , ekC'nomicznego

przeznaczenia poszczególnych przedsiębiorstw przemysłu

uspołecznionego, a koszty jej stanowią główny przE.>dmiot ewidencji księgowej i troski kierownich\r.a w jeg.o

dążeniach do stałego obniżania kosztów własnych produkcji.

Przez gospodarkę nieprzemysłową, której głównym

celem jest zaspakajanie potrzeb bytowych pracowników

fabryki, rozumiana jest działalność tego typu, jak przyfabryczna gospodarka rolna, żywienie zbiorowe, gospodarka mieszkaniowo-komunalna, transport służący w

zasadzie celom pozafabrycznym itp., przy czym wszystkie te działy występują w rozdziale XIII tylko w przypadku, Q ile nie są .one objęte odrębnym bilansem.

Koszty gospodar~ nieprzemysł.owej ujmuje ~ę w rozdziale XIII na jednym koncie syntetycznym (167), podczas gdy pozostałe konta syntetyczne teg.o rozdziału

ujęcia

Monl'ful- Pofshl Nr A-M

1355 ......

przeznacza. się na rozliczenie kosztów działalności przemysłowej.

W ramach działalności przemysłowej przeprowadza

ogółu wytwórczych komórek organizacyjnych zwanych tu "wydziałami" na dwie zasadnicze

grupy, tj. na

1) wydziały podstawowe,

2) wydziały pomocnicze.

Ad 1. Pod pojęciem "wydziały podstawowe" rozumlec

należy wydziały wytwarzające produkty, które

figurują w głównym indeksie branżowym wyrobów danego przedsiębiorstwa i których wytwarzanie stanowi podstawowe zadanie działal­

ności gospodarczej tego przedsiębiorstwa.

Ad 2. Pod pojęciem "wydziały pomocnicze" rozumiane

być winny wszystkie pozostałe przemysłowe wydZIały wytwórcze, a w tej liczbie

- podręczne wydziały przemysłowe, zajmujące

się wytwarzaniem wzgl. przerobem materiałów przeznaczonych dg.. dalszego wykorzystania w fabryce (np. cegły, deski) bądź opakowań gotowej produkcji;

- uboczne wydziały przemysłowe, których działalność wytwórcza polega w zasadzie na wykorzystaniu odpadków do wyrobu artykułów

powszechnego użytku , nie objętych głównym

indeksem branżowym;

- wydziały pomocnicze produkujące energię,

wytwarzające (lub odnawiające)

narzędzia,

przyrządy, modele itp., wykonujące konserwacje i remonty bieżące bądź inne usługi

produkcyjne.

Ponadto do wydziałów pomocniczych zalicza się

wydziały transportowe, w przypadku gdy ich działal­

ność wiąże się w zasadzie

z produkcją przemysłową

(zaopatrzenie

materiałowe ,

transport

wewnętrzno­

fabryczny, ekspedycja gotowych wyrobów).

Omówione wyżej rozróżnienie między wydziałami

podstawowymi i pomJcniezymi znajduje odbicie wksię­

gowym ujęciu kosztów w rozdziale XIII (konta: 151

,.Produkcja podstawowa", 158 "Koszty wydziałowe" oraz

konto 153 "Produkcja pomocnicza").

Zwraca się tu uwagę na trudności mogące zaistnieć

w praktyce przy zaliczaniu poszczególnych wydziałów

do jednej z dwu przytoczonych zasadniczych grup w przypadku produkcji mieszanej, występującej stole

lub sporadycznie na jednym wydziale.

.

. Tego rodzaju wątplhv'oŚci winny być rozstrzygnięte '

przez instrukcje branżowe.

Właściwością większości . kont rozdziału XIII jest

ich zbiorczo--rozdzielczy (rozliczeniowy) charakter.

Charakter zbiorczo-rozdzielczy konta polega na

tym, że księgowanie sum kosztów na dobro takięgo

. konta następuje w innym przekroju niż gromadzenie

kosztów na stronie Wn, np. obciążanie konta wg poszczególnych rodzajów nakładów, jak płace, materiały,

amortyzacja itd.; uznawanie zaś wg skalkulowanego

kosztu własnego wyrobów lub św i adczeń (nośników

kosztów). Przekroje i sposoby prowadzenia anality:d

do określon y ch kont syntetycznych wyn i kają albo z ich

rozliczeniowego charakteru (np. do konta 151 "Produkcja podstawow a" prowadzi s i ę karty kalkulacyjne zlecel'.

bądź zestawienia kalkulacy jne, stanowiące podstawę rozliczenia), albo też z obowiązujących przepisów co do

sprawozdawczości i planowania (np. analityka do konta

kosztów wydziałowych i ogólnofabrycznych).

Oprócz kont rozliczeniowych, w rozdziale XIII występuje również konto O charakterze zapasowym (kontc)

152 ,.półfabrykaty").

'

-- _ __. ---. .__ ._~-~' -...;

się

podział

Poz. 1:ł39

Konta: 151 "Produkcja podstawowa", 153 "Produkcja pomocnicza" i 167 "Gospodarka nieprzemysł~

waCI w końcowym saldzie wyrażają wartość produkcji

w toku.

Ponadto rozdział XIII zawiera - w postaci konta

165 "Wykonanie planu kosztów własnych produkcji

towarowej" - ważny instrument kontroli pozinmu

kosztów własnych i - określonych w jednostkach pieniężnych rozmiarów produkcji towarowej okresu

sprawozdawczego.

Rozdział

XIII słowa"

151 152 153 154 155 158 159 161 162 165

"Produkcja i gospodarka nieprzemyobejmuje następujące konta

Produkcja podstawowa, .

Półfabrykaty,

167

Produkcja pomocnicza,

Koszty bezpieczeństwa

higieny pracy,

Remonty bieżące,

Koszty wydziałowe,

Koszty ogólnofabryczne,

Braki,

Przestoje,

Wykoraanie planu kosztów własnych produkcji

towarowej,

Gospodarka' nieprzemysłowa.

151

P r o d u k c j, a

p o d s t a w o w a.

Na koncie 151 następuje rozliczenie kosztów produkcji wydziałów podstawowych.

.

. Koszty bezpośrednie księ guje się wpr')st na .stronie

Wn konta 151, koszty pośrednie natomiast przen')si się

na to konto po uprzednim zgrupowaniu ich na i{l)ncie

158 "Koszty wydziałowe" oraz na koncie 159 .,Koszty

ogólnofabryczne".

'

Zasady kwalifikowania kosztów produkcji na koszty

bezpośrednie (technologicz!le) i koszty pośrednie (ogólne) powinny ustalić branżowe instrukcje kalkulacyjne

(branżowe wykazy pozycji kosztu własnego).

POflad_to w ciężar konta 151 księguje się

- nakłady na uruchomienie nowej produkcji (lVra 111),

- ostateczną stratę na brakach (Ma 161),

- półfabrykaty własnej prcdukcji (Ma 152).

Na dobro kont-a 151 księguje się

- koszty rzeczywiste półfabrykatów (Wn 152),

- odpadki i zwroty materiałów (Wn odpowiednie konto

rozdziału XI),

- braki nienaprawialne (Wn 161),

- koszty produkcji towarowej (Wn 165).

Przeksięgowanie kosztów produkcji towarowej wydziałów podstawowych z konta 151 w ciężar' konta 165

"Wykonanie planu kosztów własnych produkcji towarowej" następuje wg rzeczywistego fabrycznego kosztu

własnego, ustalonego na podstawie kalkulacji wynikowej

i dokonywane jest jednorazowo za okres sprawozdaw-

.

~~

Saldo konta 151 wyraża koszt własny produkcji

podsta w owej w toku.

Przedmiotem analityki do kOTlta 151 mogą być

poszczególne zlecenia produkcyjne, grupy asortymentowe, fazy (procesy) produkcyjne itd.

152 -

Pół

f a b ryk a t y.

Na koncie 152 ewidencjonuje się półfabrykaty . włas­

nej produkcji, podlegające składowaniu w magazynach

międzyoperacyjnych lub w magazynie ogólnym.

Na stronie Wn konta 152 księguje się półfabrykaty

przyjęte do magazynu z produkCji (M~ 151 lub 153), na

stronie M~ ..... półfabrykaty oddaM' d~ produkcji (Wn

l&l lul) 1531 oraz półfabrykaty' sprzeOanQ (Wn; 165~ ,. -'.

Monitor Polsk~.:i..:.N-.:.:r:......:.:A=--::.-9=-6_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 1356

Księgowań na tym koneie dokonuje się w zasadzie

raz w miesiącu na podstawie prowadzonej bieżąco kartoteki ilościowej.

153 - P r o d u k c j a p o mo c n i c z a.

Konto 153 służy do ewidencji ' kosztów produkcji

wydziałów pomocniczych i ujmować winno obrót globalny wszystkich wydziałów pomocniczych, w tym także

- wzajemne rozliczenia . międzywydziałowe.

Do konta syntetycznego 153 niezbędna jest ewidencja analityczna prowadzona na zasadach analogicznych

do podanych dalej w wyjaśnieniach do konta 158 "Koszty wydz iałowe".

VI odróżnieniu od metody stosowanej przy grupowaniu kosztów produkcji wydziałów podstawowych

(ks ' ęgowanie na koncie 151 kosztów bezpośrednich . wpn;st, kosztów zaś wydziałowych - za pośrednictwem

konta 158) konto 153 i prowadzone różnolegle dOli

wszystk ie konta analityczne poszczególnych wydziałów

romocniczych obciążane są zarówno za koszty bezpośrednie jak i za właściwe (pośrednie) koszty wydziałowe.

Przy rozchodowaniu wyrobów i usług produkcji

pomocniczej {ubocznej) z konta 153 stosowana jest zasada, że konta innych wydziałów, konto ·kosztów ogólnoIabrycznych oraz konta rozdziału XI obciąża się

w wysokości wydziałowego kosztu *łasnego bezpośred­

nio na dobro konta 153, tj. z pominięciem konta 165

"Wykonanie planu kosztów własnych produkcjitowaTowej", natomiast wyroby i usłu~i zaliczane stosownie

Cio obow i ązujących instrukcji P.K.P.G. do produkcji

towarowej (np. wyroby i usługi o charakterze przemy~}owym przeznaczone na zbyt, dla inwestycji i remontów kapitalnych bądź na potrzeby własnej gospodarki

ni eprzemysłowej) przenosi się z konta 153 na ciężar

konta 165 w wysokości fabrycznego kosztu własnego,

ti. po doliczeniu do kosztu własnego wydziałowego odpowiedniej części kosztów ogólnofabrycznych z konta

159.

Saldo konta 153 wyraża koszt własny produkcji pomocniczej (ubocznej) w toku.

..

154. -

Ko s z t Y b e z p i e c z e ń s t w a

g i e n y p r a c y.

i

h i-

Na koncie 154 ewidencjonuje się nakłady na utrzyman1e bezpieczeństwa i higieny pracy na terenie poszczególnych wydziałów wytwórczych i fabryki jako

całości.

Rodzaje nakładów zaliczanych na konto 154

ustalają instrukcje P.K.P.G.

Instrukcje te stanowią

jednocześnie podstawę do budowy analityki dla konta

154.

~akła:dy zgromadzone na koncie 154 ulegają przy

końcu okresu sprawozdawczego jednorazowemu rozliczeniu i przeni.esieniu w zasadzie w ciężar kont

153 - Producja pomocnicza,

158 - Koszty wydziałowe,

J 59 - Koszty ogólnofabryczne.

155 -

R e m o n t y

b i e ż ą c e.

Konto 155 służy do ewidencji kosztów remontów

wykonywanych

l) we własnym zakresie - przez wydział, którego dany

remont dotyczy,

2) na zlecenie wewnętrzne - przez wydział remontowy (pomocniczy) fabryki,

3) p rzez obce . przedsiębiorstwo.

Z konta 155 przenieść należy na konta odpowie d. nich wydziałów (bądź na konto kosztów ogóL'1ofabrycznych) tylko takie sumy kosztów remontów bieżących,

które z punktu widzenia prawidłowego rozliczenia kosz..

tów w czasie odnieŚĆ można do okresu spraww;dawb: eż ących

-

Poz. 1339

czego. Jeżeli na koszty remontów stworzono rezerwę na

konc ie 112 "Rezerwa na wydatki przyszłych okresów"

(na tzw. remonty planowo-zapobiegawcze), uznanie

konta 155 następuje w ciężar konta 11~.

Saldo konta 155 wyraża nie rozliczone koszty remontów bieżących i pozostaje na tym koncie na następny okres, a w b]ansie miesięcznym i kwartalnym

wykazywane jest · statystycznie w pozycji "Nakłady

przyszłych okresów".

Bilans roczny nie powinien w zasadzie zawierać

nie rozliczonych kosztów remontów bieżących.

158 -

K o s z t Y

w Y d z i a l o w e.

Na koncie 158 zbierane są koszty pośrednie, powna poszczególnych wydziałach podstawowych .

Do konta 158 prowadzi się ewidencję analityczną

uwzględniającą podział kosztów na poszczególne wydziały, a w ramach wydziałów na pozycje kosztów,

obowiązujące przy sprawozdawczości i planowaniu.

Z punktu widzen.i.a zależności kosztów od rozmiarów produkcji sp rawozdawcze pozycje kosztów wydziałowych rozbić należy na dwie grupy, a mianowicie

1) na koszty ruchu maszyn i urządzeń produkcyjnych

(koszty zmienne),

2) na koszty ogólnowydziałowe (koszty względnie

stające

stałe).

Koszty wydziałowe z konta 158 przenosi się jako

koszty ruchu i koszty ogólnowydziałowe na konto 151

"Produkcja podstawowa".

Rozliczenie ogólnej sumy tych kosztów na wyrób,

asortyment, serię, (zlecenie) następuje w sposób ustalony branżową instrukcją kalkulacyjną.

Przytacza się przykładowo wykaz typowych pozycji

kosztów wydziałowych

I.

Koszty ruchu maszyn i

urządzeń

produkcyjnych·).

1. Place i ubezp:eczenia społeczne pracowników

zatrudnionych przy utrzymaniu maszyn. i urządzeń ......

produkcyjnych,

'2. Materiały technologiczne

na potrzeby ruchu,

3. Paliwo,

4. Energia napędowa ,

5. Amortyzacja maszyn i urządzeń produkcyjnych,

6. Zużycie i utrzymanie narzędzi i innych przedmiotów nietrwałych o charakterze produkcyjnym,

7. Remonty bieżące maszyn i urządzeń produkcyjnych.

II.

1.

Płace

Koszty ogólnowydziałowe.

ubezpieczenia

społeczne

kierownictwa

wydziału ,

2. Płace i ubezpieczenia społeczne pomocniczych

pracowników wydziału,

3. Pozostałe płace i ubezpieczenia społeczne pracowników wydz ia łu (np. płace uczmów, dodatki do wynagrodzeń, określone instrukcjami branżowymi itp.),

4. M ateriały na potrzeby ogólne wydziału,

5. Paliwo 'i energia na potrzeby ogólne wydziału,

6. Amortyzacja środków trwałych o charakterze

ogólnowydziałowym,

7. Remonty bieżące

środków trwałych o charakterze ogólnowyd ziałowym,

8. Zużycie i utrzymanie przedmiotów riietrwałych

o charakterze ogólnowydziałowym,

-) Z nomenklatury kosztów ruchu wyłą('Z~ się eVf'

koszty. które w myśl przepisów branżowy.ch kSIęguJe SIę

wprost na koncie 151 jako odrębne pozycJe kosztu włas­

nego (np. energia i paliwo technologiczne).

9.

10.

11.

1357

Bezpieczeitstwo i higiena pracy na wydzlale,

Transport wewnE:trznofabryczny,

Racjonalizacja i wynalazczosc 'iN zakresie wy-

dzialu,

12. Utrzymanie laboratoriow wydzialowych, doswiadczenia, pr6by i badariia w zakresie wydzialu,

13. Koszty nieprodukcyjne

1) straty zwiqzane z przestojami na wydziale,

2) ubytki i rpanka (nje zawinicne) z potrqceniem nadprowyzek zapas6w materialow, p6lfabrykatow

dukcji w toku, w obr~bie wydzial6w,

14. Pozostale koszty ogolnowydzialowe.

159 -

K 0 s z t Y

0

g 0 1 n 0 f a b r y c z n e.

Konto 159 sluzy do ewidencji kosztow posrednich,

zwiqzanych z organizacjq i obslugq produkcji jako caloSci oraz zarzqdzaniem (kierowaniem) calym przedsiE:biorstwem.

Ponadto na koncie tym ksiE:guje siE: w przedsi'ibiorstwach odpowiedniq cZE:SC kosztow utrzymania jednostki nadrzE:dnej, jezeli koszty te, na zasadzie obowi qzujqcych przepisow, obciqzajq podlegle jednostki. Obci qzanie tego konta nastE:puje w korespondencji z konteni

092 "Rozrachunki biezqce".

Koszty ogolnofabryczne 'dzielq si~ na

1. Koszty administracyjno-gospodarcze,

II. Koszty ogolnoprodukcyjne,

III. Koszty wydzielonego zarzqdu,

IV. Koszty nieprodukcyjne.

Koszty og61nofabryczne :r;ozliczane Sq w zasadzie

tylko na wyroby i uslugi zaliczane do produkcji towarowej. Obciqzajq one r6wnez konto 161 "Braki" i konto

162 "Przestoje".

Rozliczeme koszt6w og61nofabrycznych nast~puje na

podstawie rozdzielnika ustalonego branzowq instrukcjq

kalkulacyjnq.

W analityce obowiqzuje podzial ustalony przez odnosne .instrukcj e.

Przytacza siE: przykladowo wykaz typowych pozycji

koszt6w og61nofa brycznych

I.

Koszty administracyjnog 0 s pod arc z e.

1.

Place i ubezpieczenia spoleczne pracownik6w

zarzqdu przedsi~biorstwa,

2. Delegacje, przejazdy i przeniesienia,

3. Transport osobowy wlasnymi srodkami,

4. Koszty biurowe (oplaty telekomunikacyjne, materialy biurowe, zakup wydawnictw itp.),

5. Utrzymanie i amortyzacja budynk6w (pomieszczeit), uzbrojenia i inwentarza 0 charakterze administracyjno-gospodarczym,

6. Po~ostale koszty administracyjno-gospodarcze.

II.K 0 s z t Y

0

g 6 1 n 0 pro d u k c y j n e.

1. Utrzymanie i amortyzacja budynk6w (pomiesz. czeit) , uzbrojenia i inwentarza 0 charakterze ogolnoprodukcyjnym,

2. Utrzymanie i amortyzacja budynk6w (pomieszczeit) , uzbrojenia i inwentaI1Za magazyn6w fabrycznych,

3. Utrzymanie i amortyzacja budynkow (pomieszczeit) , uzbrojel).ia i inwentarza biur konstrukcyjnych

i laboratori6w og61nofabrycznych,

4. Bezpieczeitstwo i higiena pracy poza wydzialami

wytw6rczymi,

5. Uzupelnienie i szkolenie kadr

6. Naklady finansowe (z pot;qceniem odsetek

otrzymanychl,

7. Ochrona mienia,

Poz. 1339

----------------------------~

8. Racjonalizacja i wynalazczosc 0 znaczeniu og61nofabrycznym,

.

9 Premie za oszcze,dnosci paliwa i energii (z potrqceniem sciqganych karl,

10. Podatki, daniny, oplaty, ubezpieczenia rzeczowe,

11. Pozostale koszty ogolnoprodukcyjne.

III K 0 s z t y w y d z i e Ion ego

- b e z pod z i a I u .

I.

K 0 s z t y

z a r z q d u

n i e pro d u k c Y j n e.

Kary za przestoj wagonow,

Inne kary, grzywny i odszkodowania placone

(z potrqceniem otrzymanych),

3. Straty zwiqzane z przestojami,

4. Ubytki i manka (nie zawinione) z potrqceniern

nadwyzek zapas6w materialow w magazynach o~61no,:,

fabrycznych,

5. Ubytki i manka (nie zawinione) z potrqceniem

nadwyzek zapas6w wyrob6w gotowych i p6lfabrykat6w

w magazynach ogolnofabrycznych,

6. Pozostale koszty nieprodukcyjne.

W jednostkach nadrzE:dnych utrzymywanych z narzutow na koszty podleglych jednostek w ci~zar konta

159 ksi~gowane Sq wszelkie naklady zwiqzane z utrzymaniem danej jednostki, na dobro zas konta 159 ksi~..;

gowane Sq - w /korespondencji z kontem 092 "Rozrachunki biezqce" - narzuty nalezne od podleglych jednostek.

W jednostkach nadrze:;dnych naklady ksi~gowane

w ci~zar konta Ifl9 grupuje si~ w analityce nast~pujqCo

1) place i ubezpieczenia spoleczne,

2) delegacje, przejazdy i przeniesienia,

3) utrzymanie wlasnego taboru samochodowego,

4) koszty biurowe (oplaty telekomunikacyjne, materialy biurowe, zakup wydawnktw itp.),

5) utrzymanie i amortyzacja nieruchomosci i ruchomosci.

6) pozostale koszty.

1.

2.

161 -

Bra k i.

Konto 161 sluzy do ewidencji strat zwiqzanych

z powstawaniem brak6w produkcyjnych.

Pod pojE:ciem braku rozurniec nalezy wytworzone

przez fabryk~ wyroby wykoncz{)ne bqdz doprowadzone

do okreslonej fazy produkcji, a nie odpowiadajqce warunkern technicznym wzgl. warunkom um6w z cdbiorcamL Z punktu widzenia miejsca ujawnienia rozr6znia

si~ braki wykryte przez kontrol~ technicznq w prod ukcji oraz braki, kt6rych ujawnienie nastqpilo pMniej,

tzn. w magazynie wlasnym, w drodze lub u odbiorcy.

Ujawnienie braku przez odbjorc~ i zwrot braku

nalezy odr6znic od wypadku,kiedy odb'orca korzysta

z udzielonej mu gwarancji. Z punktu widzenia stoDnia

wadliwos~i nalezy rozr6znic braki nienaprawialne (bez. wzgl~dne) od brak6w naprawialnych (wzgl~dnych).

Przy brakach naprawialnych konte 161 obciqza si~ za

koszty samej naprawy, natomiast przy brakach nienaprawialnych --;; za koszt wlasny braku, w korespondencji z kontem 151 "Produkcja podstawowa". Konto 161

uznaje si~ w clE:zar konta 135 za uzyskany zlom, w pozostalej zas cz~sci, stanowiqcej ostatecznq strat~

w ci~zar konta ,151 "Produkcja podstawowa".

162 -

P r z e s t (I j e.

Konto 162 sluzy do rozliczania strat zwiqzanych

z cz~sciowym lub .calkowitym unieruchomieniem procesu produkcyjnego. ..

-.

-

~---------------~----

1358

Rozliczenie to polega na zebraniu po stronie Wn

konta 162 koszt6w I>powodowanych przestojami, przede

wszystk£~

- plac i ubezpleczen spolecznych robotnik6w produkcyjnych za czas przestoju (w sumie pel!lej lub w sum;e doplat do placy liczonej po nizszych stawkach),

- koszt6w prqdu lub paliwa (na utrzymanie w ruchu

bqdz rozgrzewanie urzqdzen po przestoju),

- cZE:sci koszt6w wydzia~owych wydzia16w unieruchomionych oraz cZE:sci koszt6w og61nofabrycznych.

St1'ona Ma konta 162 ,.Przestoje" zinviera sumy

skalkulowanych st1'at na p1'zestojach, p1'zenoszone zaleznie od rozmiaru i przyczyn przestojow

1) w ci~zar konta 201 "Straty' i zyski"

a) za st1'aty na p1'zestojach wyniklych na skutek

klE;sk zywiolowych lub wypadkow losowych,

b) za straty na p1'zestojach 0 1'ozmia1'ze p1'zekraczajqcym limit ustalony w instrukcji branzowej

(np. 15 dni w miesiqcu sp1'awozdawczym);

2) w ci~zar odpaw iedniego konta produkcji (151, 158,

159) - za st1'aty na przestojach, ktorych charakteru

nie okreslono w poprzednich punktach, a kt6re zaleznie od przyczyny i od przyj~tych zasad kalkulacji branzowej traktuje si~ jako koszt bezposredni

bqdz vvlicza do kosztow wydzialowych lub ogolnofabrycznych.

165 -

-

VI y k a nan i e

p I a n u

w I a s nyc h .p rod u k c j

w e j.

k 0 s z tow

tow a r o-

Konto 165 sluzy do ustalen ~ a wynik6w (oszcz~dnosci

lub przekroczen, wykonania planu koszt6w wlasnych

p1'odukcji towa1'owej, wytworzonej w okresie sprawozdawczym.

WY!1iki te winny bye wykazywane osobno przynajmniej dIll. produkcji por6wnywalnej i niepor6wnywalnej.

Ewentualny dalszy podzial analityczny konta 165

(np. \vg grup asortymentowych wyrob6w i rodzaj6\;V'

uslug) okreslq instruk cje branzowe. W ci~zar konta 165

ksi~guje si~ z zapisami przeciwstawnymi na dobro kont

151 - Produkcja podstawowa i 153 - ,Produkcja pomocnicza rzeczywisty (wg kalkulacji wynikowej) fabryczny koszt wlasny wyrob6w gotowych i uslug wykonanych (zakonczonych), kt6re instrukcje P .K.P.G.

klasyfikujq jako produkcj~ towarowq.

Na dobro konta 165 ksi~guje si~ z zapisami pl'zeciwstawnymi na ci~zar konta 171 "Wyroby gotowe"

bqdz 179 "Towa1'Y wyslane i uslugi wykonane", produkcj~ towarowq

okresu sprawozdawczego,

liczonq

w wysokosci

a) plan0wanego fabrycznego kosztu wlasnego,

b) zatw:erdzonego kosztorysu (np. przy uslugach

dla inwestycji),

c) ceny zbytu pomniejszonej odpowiednio 0 podatek obrotowy, 0 koszty zwiqzane ze sprzedazq

i 0 zysk planow,my - 0 ile na dany produkt

nie ustalono kosztu planowanego.

Powstale na koncie 165 w wyniku po1'6wnania strony Wn ze stronq Ma odchylenia .wyrazajq oszcz~dncsci

lub przekroczenia w stosunku do kosztu wlasnego planowanego bqdz inn ego stosowanego wskaznika.

Odchylenia te przenoszone Sq w koncu okresu sprawozdawczego na leonto 172 "Odchylenia od kosztow

planowanych", skqd cz~se odnoszqca si~ do wyrob6w

i uslug sprzedanych przeksi~gowywana jest na odpowiednie konta rozdzialu XVI.

Niedopuszczalna jest komgensata r6znokierunkowych odchylen ujawnionych odr~bnie dla produkcji

-

- - - - - - - - - - - - - - - - - ; / '-

Poz. 1339

- _.-..

_-

porownywaineji niepor6wnyWaJ.rtej b~dzdla bal'dziej

szczeg6lowych grup w analityce do konta 165.

167 -

Go s pod ark a n i e p r z em y s Iowa.

Konto 167 sluzy do syntetycznej ewidencji nakladow i dochodow zwiqzanych z prowadzeniem przyfabrycznej gospodarki 0 trybie nieprzemyslowym, gl6wnie

dla zaspakajania pot1'zeb personelu fabryki.

.

W razie wyst~powania kilku odmian tego rodzaju

gospodarki konto 167 wymaga prowadzenia don odpowiedniej analityki.

Efektem dzialalnosci gospodarki nieprzemyslowej

mogq bye zarowno produkty materialne (np. zboze,

wa1'zywa, owoce), jak i uslugi 0 cha1'akterze nieprodukcyjnym (np. uslugi mieszkaniowo-komunalne, transportowe).

Remanenty rob6t bqdz produkcji nieprzemyslowej

w toku pozostajq na koncie 167 i prz2chodzq do bilansu.

Wyniki gospoda1'ki nieprzemys!owej p r zenooi si~

11a konto 201 "Straty i zyski"

*

Zasadnic3a (typowa) korespondencja kont syntetycznych rozdzialu XIII "Produkcja" z kontami . innych

rozdzialow p1'zebiega w sposob nast~pujqcy (w nawiasach podano numery posz.-:zeg61nych kont rozdzialu XIII,

obciqzanych lub uznawanych przeciwstawnie)

I.

Strona Wn kont rozdzialu XIII lwresponduje

1) z kontami materialowymi rozdzialu XI - za zuzycie

mate1'ial6w, paliwa, cZ~3ci zapasowych, przedmiotow n~etrwalych itd. oraz za przypadajqcq cz~se

kosztow zaopatrzenia i odchylen od ewidencyjnych

cen material ow (wszystkie konta rozdzialu XIII

z wyjqtkiem 152 i 165),

2) z kontem 141 "Place podstawowe i dodatkowe"

(rozdzial XII) - za place podstawowe i dodatkowe

stalego' i dorywczego personelu fahryki (wszystkie

konta rozdzialu XIII z wyjqtkiem 152 i 165),

3) z kontem 082 "Rozrachunki z tytulu ubezpieczen

spolecznych" za ubezpieczenia spoleczne pracownik6w (wszystkie konta rozdzialu XIII z wyjqtkiem 152 i 165),

4) z kontem 101 "Rozliczenie amortyzacji" - za koszty

amortyzacji srodk6w trwalych (153, 154, 158, 159,

167 ew. 151),

5) z· kontem 041 "Kasa", 043 "Rachunek operacyjny"

i kontami rozdzialu VI - za uslugi z zewnqtrz (151,

153, 154, 155, 158, 159, 162, 167),

6) z kontami roz<;lzialu VII - za podatki, daniny, oplaty .

i ubezpieczenia rzeczowe (153, 158, 159, 167),

7) z kontem 076 "Roszczenia z tytulu mank, ubytk6w

i strat" oraz z kontem 078 "Manka, ubytki i straty

nie zawini.one" - za nie zawinione ubytki i manka

zapasow (153, 158, 159),

8) z kontami rozdzialu X - za rzeczywiste lub planowane raty nakladow, podlegajqcych rozliczeniom

mi~dzyok1'esowym (151, 153, 154, 158, 159, 167),

9) z kontem 172 "Odchy!enia od koszt6w planowanych"

- za okresowe odchylenia (oszcz~dnosci) przy wykonaniu planu kosztow (165),

10) z kontem 092 "Rozrachunki biezqce" - za narzut

kosztow wydzielonego zarzqdu (159).

n.

Zapis6w na dobro kont rozdzialu XIII dokonuje

si~ w ci~zar

1) konta '171 "Wyroby gotowe" lub 179 "Towary

wyslane i uslugi wykonane" - za wyroby i usrugi

zaliczane do produkcji towarowej. wykonane

w okresie sprawozdawczym (165).

-"

1~59

,2) konta 172 "Odchylenia od kosztów planowaIlych" -

za ok~~sowe odchylenia (przekroczenia) przy wykonaniu planu kosztów własnych (165),

3) konta 183 "Inne koszty sprzedaży" - za usługi

związane ze zbytem (np. transport), o ile wartość

tych usług objęta jest ceną zbytu (153),

4) odpowiedniego konta rozdżiału XI "Materiały"

a) za materialne wytwory produkcji pomocniczej

zaprzychodowane do magazynu z zasadniczym

przeznaczeniem za zużycie bądź zastosowanie

w obrębie fabryki, np. narzędzia, modele, materiały pomocnicze, opakowania (153),

b) za produkty gospodarki nieprzemysłowej (167),

c) za usługi własneg o transportu przy zaopatrzeniu

(153),

d) za uzyskane odpadki bądź zwroty materiałów,

zaliczonych uprzednio do kosztów (151, 153, 15!!,

159, 161, 167),

5) konta 201 " Straty i zyski"

a) za pow sta łe w produkcji straty, nie wliczane do

kosztu własne g o produktów (162 . ew. inne),

b) za wynlki gospodarki nieprzemysłowej (167),

6) konta 106 "Inne fundusze" - za koszty wykonanych

robót gwarancyjnych (151, 153),

7) konta rozd z i a łu X - za ponoszone we własnym zakresie koszty (złożon e), wymagające rozliczenia na

:r;óżne okresy (151, 153, 155),

fI) konta 074 "Inne należności i zobowiązania" - za

odpłatne usługi gospodarki nieprzemysłowej (167),

9) konta 076 "Roszczenia z tytułu mank, ubytków

i strat" - za stwierdzone ubytki i manka na zapasach produkcji w toku i półfabrykatów własnych

(151, 152, 153, 167).

Rozdział

XIV -

Wyroby gotowe.

Konta rozdziału XIV przeznaczone są do ewidencji

zaliczanych do produkcji towarowej wyrobów gotowych,

znajdujących się w składach fabrycznych i we własnej

sieci handlowej. Półfabrykaty księgowane są na kontach tego rozdziału tylko w przypadku zbytu (bądź przeznaczenia do zbytu) poza obręb przedsiębiorstwa. Ponadto na kontach rozdziału XIV ewidencjonuje się wysłane opakowania, materiały i wyroby oraz wykonane

usługi, na które nie wystawiono jeszcze faktur lub też

nie oddano ich do inkasa. Ewidencja wyrobów gotowych i usług wykonanych prowadzona jest wg planowanego fabrycznego kosztu własnego, a w przypadku,

gdy nie przewiduje się ustalenia kosztu planowanego

- wg ceny zbytu pomniejszonej o podatek obrotowy,

o koszty związane ze sprzedażą i o ewentualny zysk

planowany. Ewidencja materiałów. i opakowań prowadzona jest wg ich ceny ewidencyjnej. Różnica (odchylenia) między rzeczywistym i planowanym kosztem włas­

nym wyrobów gotowych i usług przenoszona jest okresowo (co miesiąc) na oddzielne konto odchyleń.

W rozdziale XIV występują konta

171 - Wyroby gotowe,

172 - Odchylenia od kosztów planowanych,

175 - Towary w sieci handlowej,

176 - Odchylenia od cen ewidencyjnych towarów

w sieci handlowej,

179 - Towary wysłane i usługi wykonanE:.

171 -

W Yr o b y

g o t o w e.

Na stronie Wn konta 171 księgowany jest wg kosztu

planowanego przychód wyrobów gotowych z produkcji

z zapisem przeciwstawnym na Itconie Ma lronta 165

-

Poz. 1339

lOWykonanie

planu kosztów własnych produkcji towarowej".

.Zapisy po stronie Makont~l 17t"dokÓnyWane. ~ą<';

w korespondencji

_

." . '. ' "

l) z kontem 191 "Sprzedaż wyrobów" - za wartość

wyrobów sprzedanych oraz wykonanych dla włas­

nych inwestycji, remontów kapitalnych i gospodarki

nieprzemysłowej,

2) z kontem 179 "Towary wysłane i usługi wykonane"

- za planowany koszt własny wyrobów wysłanych

odbiorcom, a nie sprzedanych,

3) z kontem 175 "Towary w sieci handlowej" - za

planowany koszt własny wyrobów przekazanych do

własnej sieci handlowej,

4) z kontem 076 "Roszczenia z tytułu mank, ubytków

i strat" za stwierdzone manka, ubytki- i straty.

Analityka do tego konta prowadzona być powinńa

wg miejsc przechowywania, rodzaju i gatunku wyrobów. Ewidencja magazynowa wyrobów gotowych powinna być zorganizowana na zasadach stosowanych przy

ewidencji zapasów materiałowych.

172 -

O d c h y l e n i a

n o w a n y c h.

o d

k () s z t ó w

p l a-

Konto 172 przeznaczone jest do rozliczania rOZnIC

rzeczywistym i planowanym kosztem własnym

wyrobów gotowych własnej produkcji oraz wykonanych

usług, zaliczonych do produkcji towarowej. Odchylenia

te przenoszone są na konto 172 z konta 165 "Wykonanie planu kosztów własnych produkcji towarowej " .

Odchylenia, dotyczące wyrobów i usług sprzedanych - podlegają w końcu okresu przeksięgowaniu na

odpowiednie konta sprzedaży rozdziału XVI, dotyczące

stwierdzonych mank, ubytków i strat - na konto 076

"Roszczenia z tytułu mank, ubytków i strat", a dotyczące towarów własnej produkcji we własnej sieci handlowej - na konto 176 "Odchylenia od cen ewidencyjnych towarów w sieci handlowej".

.

Powstałe po dokonaniu tych księgowań saldo Konta 172 wyraża różnicę między kosztem rzeczywistym

i planowanym remanentu wyrobów w magazynie oraz

wyrobów wysłanych i usług wykonanych.

Celem wykazania rzeczywistego kosztu własnego

remanentu wyrobów w magazynie, wyrobów wysłanych

i usług wykonanych w sprawozdaniach okresowych należy odchylenia od kosztów planowanych uwzględnić w

2 pozycjach: "Wyroby gotowe" (171) oraz "Towary wysłane i usługi wykonane" (179). W związku z powyż­

szym saldo konta 172 nie występuje w formie oddzielnej pozycji bilansowej . Podziału tego salda dokonuje

się pozaksięgowo. Analitykę' do konta 172 prowadzi się

stosownie do zasad ustalonych przez instrukcje branżowe (patrz: konto 165).

między

175 -

T o war y

w

s i e c i

h a n d l <> w e j.

Na koncie tym ewidencjonowane są towary własnej

produkcji przeznaczone do sprzedaży we własnych

miejscach sprzedaży danego przedsiębiorstwa przemysłowego (sklepy przyfabryczne, wzorcowe, kioski itp).

Różnica między ceną ewidencyjną a planowanym .

kosztem własnym tych towarów księgowana jest na

stronie Ma 176. Zapisy na stronie Wn konta 175 dokonywane są w korespondencji

1) z kontem 171 "Wyroby gotowe" - za planowany

koszt własny towarów znajdujących się we własnej

sieci handlowej,

2) z kontem 176 "Odchylenia od cen ewidencyjnych

towarów w sieci handlowej" - z tytułu różnicy

-

między

ceną ewidencyjną towarów własnej prcdukeji a planowanym kosztem własnym.

Konto 175 uznawane jest za planowany koszt produkcji towarów sprzedawanych w korespondencji z kontem 191 "Sprzedaż wyrobów" za różnicę między ceną

ewidencyjną (towarów)

a planowanym kosztem produkcji. w korespondencji z kontem 176 "Odchylenia od

cen ewidencyjnych towarów w sieci handlowej".

Ponadto kont" to uznawane jest za manka, ubytki

i straty w korespondencji z. kontem (}76 "Roszczenia

z tytułu mank, ubytków i strat". W tym przypadku na

konto 076 przenosi s:ę rzeczywisty koszt własny

z uwzględnieniem odchyleń ewidencjonowanych na

koncie 176.

176 ..

-

°

d c h Y l e n i Ci o d c e n

cyjnych

towarów

h a n d l o w e j.

e w i d e nw

sieci

Na koncie 176 księguje się rozn:ce między ! rzeczywistym kosztem produkcji towarów znajdujących się

w sieci hoodlowej a ich ceną ewidencyjną. Układ analityczny tego konta powinien umożliwić wydzielenie

. na osobnej karcie (w osobnym rejestrze, w osobnej rubryce) odchyleń między planowanym a rzeczywistym

kosztem produkcji towarów ewidencjonowanych na

koncie 175.

Konto 170 uznaje się

1) w ciężar konta 175 "Towary w sieci handlowej" za różn : cę między ceną ewidencyjną towarów przekazanych z magazynów fabrycznych do punktów

sprzedaży własnej sieci handlowej a planowanym

kosztem produkcji tych towarów,

2) w ciężar konta 172 "Odchylenia od kosztów planowanych" - za różnice dodatnie między planowanym

i rzeczywistym kosztem produkcji towarów ewidencjonowanych na koncie 175 - przez różnicę dodatnią

. rozumie się różnicę między kosztem planowanym

a rzeczywistym w wypadku, kiedy koszt rzeczyw:sty

jest mniejszy niż planowany),

3) w c'ężar konta 191 "Sprzedaż wyrobów" - za róż­

nice ujemne (koszt rzeczywisty większy od planowanego) dotyczące wyrobów sprzedanych we wła­

snej sieci handlowej.

Konto 176 obciąża się

1) na dobro konta 172 "Odchylenia od kosztów planowanych" - za różnice ujemne między planowanym

i rzeczywistym kosztem produkcji towarów ewidencjonowanych na koncie 175,

; 2) na dobro konta 175 "To~ary w sieci handlowej" za ró żńice między ceną ewidencyjną towarów sprzedawanych a ich planowanym kosztem produkcji,

3) na dobro konta 191 "Sprzedaż wyrobów" - za róż­

nice dodatnie między planowanym i ' rzeczywistym

kosztem produkcji wyrobów sprzedanych.

Ponadto przy mankach, ubytkach i stratach sp:sywanych z konta 175 na konto (}76 następuje zniesienie

odchyleń ceny ewidencyjnej od rzeczywistego kosztu

własn~~o.

179 -

T o war y

w y s ł a n e

w y k o n a n e.

usługi

Na koncie tym ewidencjonuje się w końcu okresu

sprawozdawczego (miesiąca) wszelkie towary wysłane

i usłl.loj wykonane, a jesz.::ze nie . sprzedane. Za moment

sprzedaży uważa si ę moment wysłania faktury do inkasa lub bezpośrednio do odbiorcy (przy fakturach

poZil. :l1.kasowych).

Wartość produkcji towarowej, świadczonej na rzecZ'

inwestycji, remontów kapitalnych i gospodarki nieprze-

-

Poz. 1339

mysłowej nie pOdlega ewidencji na tym koncie, ponieważ sprzedaż

jej następuje w chwili przekazania.

Konto 179 obciąża się w końcu okresu sprawozdawczego

1) na dobro konta 171 "Wyroby gotowe" - za planowany koszt własny wyrobów gotowych wysłanych,

a nie sprzedanych,

2) na dobro konta. 165 "Wykonanie planu kosztów

własnych produkcji towarowej" za planowany

koszt własny (bądź za koszt własny wg kosztorysu)

wykonanych a nie sprzedanych usług,

3) na dobro konta 132 "Opakowania" _ - za wysłane

opakowania, które będą uwidocznione w osobnej

pozycji faktury (wg ceny ewidencyjnej),

4) na dobro pozostałych kont rozdziału XI za wysłane materiały

odstępowane

odpłatnie

osobom

trzecim.

Konto 179 uznaje się w następnym okresie sprawozdawczym w momencie sprzedaży w ciężar odpowiednich kont rozdziału XVI za planowany koszt własny

sprzedanych wyrobów i .usług oraz cenę ewidencyjną

sprzedanych opakowań i materiałów.

Jednocześnie z tym zapisem uznaje się odpowiednie

konta sprzedaży w ciężar kont rozdziału VI.

Rozdział

XV -

Podatek obrotowy i koszty

ze sprzedażą.

związane

Rozdział XV obejmuje następui~ce konta

181 182 183 -

Podatek obrotowy i od operacji nietowarowych,

Koszty składnic,

Inne koszty sprzedaży.

181 -

P o d a t e k o b r o t o w y i o d

r a c j i n i e t o war o w y c h.

o p e-

Na koncie 181 księguje się podatek obrotowy i od

operacji nletowarowych, przypadający od sprzedanych

wyrobów i usług. Zapisy 'przeciwstawne przyjmuje konto 081 "Rozrachunki z tytułu podatków, danin i opłat".

Konto 181 zamyka slę przez przeniesienie w końcu roku

w odpowiednich częściach jego salda na konta sprzedaży.

182 -

K o s z t Y s kła d n

c.

Na koncie 182 księguje się prowizje należne skład­

nicom, jeżeli prowizje te na zasadzie obowiązujących

przepisów obc:ążają przedsiębiorstwa przemysłowe . .

Obciążanie konta 182 następuje w zasadzie w korespondencji .z kontem 074 "Inne należności i zobow:ą­

zania". Sumy zebrane na koncie 182 przenosi się w

końcu roku na odpowiednie konta sprzedaży.183 -

I n n e k o s z t Y s P r z e d a ż y.

Na konc:e 183 księguje s i ę koszty transportu i ekspedycji wyrobów, usług i materiałów (o ile tego rodzaju

koszty obciążają zgodnie z warunkami umowy dostawcę)

oraz wszelkie inne koszty, wliczane na podstawie instrukcji branżowych do kosztu własnego sprzedaży.

Przykładowo mogą to być

1) koszty reklamy i propagandy mającej na celu podniesienie konsumpcji wyrobów przedsiębiorstwa

(koszty związane z udziałem przedsiębiorstwa w

targach, wystawach itp.),

2) koszty badań zmierzających do zmiany lub ulepszenia . dotychczasowych metod produkcji, koszty ustalania branżowych standartów na wyroby i opakowania,koszty zastosowania surowców zastępczych

itp., o ile wymienione badania nie przvniosłv oczekiwanego efektu i o ile nie były pokryte ze specjalnych funduszów.

Monitor PHrSkl Nr A-96

- ---------------- -

--------------------------~-------

Sumy zebrane na koncie 183 przenosi się w końcu

roku na odpowiednie konta sprzedaży z tym, że koszty

transportu i ekspedycji dotyczące salda towarów ewidencjonowanych na koncie 179 "Towary wysłane i usługi

wykonane" wykazuje się w bilansie w pozycji "Nakłady przyszłych okresów".

działania tego konta są analogiczne do podanych przy

koncie 191 "Sprzedaż wyrobów" .

-

196 -- S P r z e d a ż

Sprzedaż.

Rozdział XVI obejmuje następujące konta

191 - Sprzedaż wyrobów,

192 -Sprzedaż wyrobów produkcji ubocznej,

195 - Sprzedaż usług,

196 - - Sprzedaż materiałów.

Konta rozdziału XVI służą do ujęcia sprzedaży

wyrobów, " usług i materiałów. Ponieważ za moment

sprzedaży przyjmuje się moment wezwania nabywcy

do uiszczenia należności, księgowania na kontach tego

rozdziału dokonuje się bądź w chwili oddania faktury

na inkaso, bądź -- w wypadkach rozliczeń pozainkasowych -- przy wysłaniu jej bezpośrednio do odbiorcy,

względnie z chwilą wpłaty

pieniędzy

przez odbiorcę

(przy sprzedaży gotówkowej) .

191 -- S p r z e d a ż

w y r o b ó w.

Konto 191 służy do ujęcia sprzedaży wyrobów produkcji podstawowej i pomocniczej (z wyjątkiem wyrobów produkcji ubocznej z odpadków).

W ciężar konta 191 księguje się

1) w końcu miesiąca - fabryczny koszt własny sprzedanych wyrobów,

2) w końcu roku

a) odpowiednią część kosztów składnic i innych

kosztów sprzedaży,

b) odpowiednią część podatku obrotowego,

-Fabryczny koszt własny wyrobów księgowany jest

w dwóch pozycjach

1) planowany fabryczny koszt własny,

2) odchylenie od kosztu planowanego.

Na dobro konta 191 księguje się

1) przy sprzedaży na zewnątrz -- sumę wynikającą

z oddanych do inkasa lub wysłanych odbiorcom

faktur (w wypadkach rozliczeń pozainkasowych),

2) przy sprzedaży na rzecz inwestycji, remontów kapitalnych i gospodarki nieprzemysłowej :.....- wartość wyrobów wg odpowiednich dokumentów wewnętrznych.

Konto 191 zamyka się w końcu roku przez przeniesienie jego salda (ostateczny wynik sprzedaży) na

konto 201 "Straty i zyski".

W ciągu roku wynik. sprzedaży wykazuje się pozaksięgowo w sprawozdaniu dotyczącym strat i zysków.

Urządzenia analityczne winny umożliwić ujęcie

. sprzedaży wg następujących kierunków

a) poza przedsiębiorstwo,

b) na rzecz inwestycji i remontów kapitalnych,

cj na rzecz gospodarki nieprzemysłowej .

] 92 -- S P r z e d a ż w y r o b ó w

u b o c z n e j.

p r o d u k c j

Na koncie 192 wykazuje się sprzedaż wyrobów,

,. wykonanych z odpadków jako produkcja uboczna.

Zasady działania tego konta są analogiczne do podanych przy koncie 191 "Sprze daż wyrobów".

195 -- S p r z e d a ż

u s ług.

Na koncię 195 wykazuje si~ sprzedaż usług. Zasady

się sprzedaż materiałów,

' bądź sprzedawanych wraz

Na koncie 196 wykazuje

odstępowanych

Rozdział XVI -

m a t e r i a łów.

odpłatnie

z towarami (opakowania) . Zasady działania tego .

konta są analogiczne do podanych przy koncie 191

"Sprzedaż wyrobów" z tym, że zużycie materiałów na

rzecz inwestycji, remontów kapitalnych oraz gospodarki nieprzemysłowej nie przechodzi przez konto 196,

a księgowane jest wprost z kont rozdziału XI na ciężar

kont rozdziału II, bądź konta 167 "Gospodarka nieprzemysłowa".

Rozdział

XVII -- Straty i zyski.

W rozdziale XVII występuje jedno konto -- 201

.,Straty i zyski", na którym ujmuje się wyniki sprzedaży wyrobów, usług i materiałów, wyniki gospodarki

nieprzemysłowej oraz wszelkie inne straty (zyski) nie

wliczane do kosztów produkcji bądź sprzedaży, co

umożliwia wykazanie ostatecznego wyniku działalności

przedsiębiorstwa za rok sprawozdawczy.

Na koncie 201 księguje się w ciągu. roku sprawozdawczego (zapisy typowe)

1) zyski (straty) z lat ubiegłych, ujawnione w roku.

bieżącym,

2) podatek obrotowy od operacji z lat ubiegłych,

przedawnione należności i zobowiązania (spisywane

za zgodą jednostki nadrzędnej),

4) wpływy z należności spisanych jako nieściągalne,

5) inne należności i zobowiązania (spisywane za zgodą

jednostki nadrzędnej),

6) straty wywołane działaniem siły wyższej (wartość

zniszczonych materiałów, towarów i wyrobów,

koszty zapobiegania klęskom żywiołowym, koszty

usuwania skutków działania siły wyższej itp.) po

potrąceniu premii ubezpieczeniowej,

7) straty związane z doświadczeniami i próbami przeprowadzonymi na zlecenie władz, pod warunkiem,

że te doświadczenia i próby nie dotyczyły produkcji

bieżącego okresu

l7ądź że nie były sfinansowane ze środków specjalnie na ten cel przeznaczonych,

8) nakłady na uruchomienie

nowej produkcji, o ile została ona zaniechana,

9) straty z tytułu anulowanych zleceń,

10) straty wywołane przestojami,

11) koszty utrzymania nieczynnych zakładów lub wy3)

działów,

12) wpływy z dzierżawy nieruchomości bądź ruchomości

(po potrąceniu kosztów uzyskania tych wpływów),

13) różnice między wysokością ro~zczenia a kosztem

własnym zawinIonych ubytków i mank,

14) nadwy żk i (superaty) środków obrotowych,

15) drobne różnice spowodowane zaokrągleniem księgo­

wanych kwot.

W końcu roku przenosi si ę na konto 201 wynik na

gospodarce nieprzemysłowej (z konta 167) oraz zysk

(st ratę) na sprzedaży wyrobów,

usług

materiałów

(z kont rozdz. XVI).

Ostateczne saldo konta 201 wykazywane jest w bilansie, a po jego zatwierdzeniu i dokonaniu podziału zysku

(pokrycia strat) -- podlega prz eksięgowaniu w księgach

nowego roku na konto 031 "Fundusz statutowy''.

-

§ 3. 1. Zainteresowani ministrowie wydadzą w

R. P. Nr 26, poz. 190) zarządza się, co następuje

terminie do dnia 1 grudnia' 1951 r. zarządzenia, okre§ 1. 1. Zatrudnienie robotników zamiejscowych

ślające szczegółowe

zasady opracowania kosztorysu

dopuszczalne jest za zgodą ministra właściwego dla

w oparciu o obowiązujące przepisy i obowiązujący

wykonawcy, po uprzednim stwierdzeniu braku miej- w resorcie układ zbiorowy.

scowych sił roboczych przez oddział zatrudnienia wła­

2. Zarządzenia, o których mowa w ust. 1, określą

ściwego prezydium rady narodowej .

wskaźniki ustalające dla podległych centralnych zarzą­

2. Zatrudnienie robotników zamiejscowych niewy- dów lub jednostek równorzędnych maksymalny stosukwalifikowanych dopuszczalne jest za zgodą ministra

nek kosztów wymienionych w § 2 ust. 1 do kosztorysu

(ust. 1) i to jedynie w przypadku, jeżeli mają oni uzu- umownego. Wskaźniki te powinny być uzgodnione

pełniać wysokokwalifikowane zespoły.

z Państwową Komisją Planowania Gospodarczego.

§ 2. 1. W przypadku stwierdzonej przy zawiera- .

§ 4. 1. Koszty objęte kosztorysem będą opłacane

niu umowy o wykonawstwo budowlano-montażowe koprzez zleceniodawcę na podstawie oddzielnych rachunniecznoscl zatrudnienia robotników

zamiejscowych

ków miesięcznych, ujętych w sposób narastający, a spoprzedsiębiorstwo ustali preliminarz dodatkowych koszrządzanych w ilości egzemplarzy, wymaganej dla ratów wynikających z tego tytułu. Wysokość tych koszchunków przejściowych.

tów powinna być ustalona w oparciu o przepisy doty2. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. I,

czące zatrudnienia robotników zamiejscowych i układ

będzie określana w rachunkach na podstawie rzeczyzbiorowy obowiązujące w resorcie, którego ministrowi

wiście poniesionych kosztów z tym, że zaliczone zlecepedlega przedsiębiorstwo, bez uwzględnienia narzutów

niodawcy koszty nie mogą przekraczać wysokości koszz tytułu kosztów ogólnych i administracji.

torysu.

2. Przedsiębiorstwo może przedstawić preliminarz

3. W rachunkach nie należy dokonywać żadnych

kosztów, o których mowa w ust. 1, po zawarciu umowy

potrąceń. Bank finansujący inwestycje zleceniodawcy

lub wprowadzić do przedstawionego przy zawarciu

będzie pokrywał te rachunki

w pełnej wysokości

umowy preliminarza zmiany jedynie w przypadku, jez uwzględnieniem § 2 ust. 5.

żeli właściwe organa zatrudnienia stwierdzą w porozu• § 5. 1. Zainteresowani ministrowie wydadzą w termieniu z terenowymi organami planowania gospodarminie do dnia 1 grudnia 1951 r. zarządzenia nakazujące

czego, że na podstawie terenowego bilansu siły roboczej

podległym przedsiębiorstwom zewidencjonowanie wszyzaehodzi konieczność werbunku lub zwiększenia ilości

stkich budów będących w toku, na których występują

werbowanych robotników zamiejscowych.

3. Przedsiębiorstwo przedstawi preliminarz kosz- zwiększone koszty budowy z tytułu zatrudnienia robotników zamiejscowych, oraz przedstawienie zleceniotów zleceniodawcy do uzgodnienia w formie kosztorysu

dawcom kosztorysów do uzgodnienia.

dodatkowego, zwanego dalej w skróceniu "kosztorysem".

§ 6. 1. Koszty przedsiębiorstw budowlano-monta4. W przypadku n:emożności uzgodnienia kosztożowych z tytułu zatrudnienia robotników zamiejscorysu przedsiębiorstwu przysługuje prawo odwołania się

do nadrzędnej władzy zleceniodawcy. W przypadku nie- wych, poniesione od dnia 1 stycznia 1951 r. do dnia

wejścia w życie niniejszego zarządzenia, będą rozliczone

możności uzgodn ienia kosztorysu z nadrzędną władzą

zleceniodawcy decyzję wydaje wspólna władza nad- jednym rachunkiem za cały okres zgodnie z § 4

.

_

ust. 2 i 3.

rzędna. Jeżeli zleceniodawca i przedsiębiorstwo podle2. Rachunki, o których mowa w ust. 1, przed zło­

gają różnym m;nistrom, w

przypadku niemożnoscl

żeniem ich zleceniodawcy wymagają sprawdzenia i zauzgodnienia kosz torysu z władzą nadrzędną zleceniotwierdzenia przez centralny zarząd sprawujący nadzór

dawcy sprawa powinna być .rozstrzygnięta w drodze

nad przedsiębiorstwem budowlano-montażowym.

postępowania arbitrażowego.

5. Zleceniodawca przedstawia kosztorys bankowi

§ 7. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogło­

finansującemu inwestycje dla każdej budowy objętej

szenia z mocą od dnia 14 listopada 1951 r.

jednym tytułem inwestycyjnym. W przypadku braku

uzgodnienia kosztorysu, <) czym mowa w ust. 4, bank Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania

upoważniony jest do pokrywania dodatkowych kosztów

Gospodarczego: w z. S. Jędrychowski

1339

ZARZĄDZENIE

MINISTRA FU,ANSÓW

z dnia 16 października 1951 r.

w sprawie ramowego planu kont dla prowadzonych według zasad rozrachunku gospodarczego państwowych

przedsiębiorstw przemysłu średniego i wielkiego na rok 1953.

.

Na podstawie § 1 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 1 kwietnia 1950 r. w sprawie zakresu

d?iałania Ministra Finansów i zmiany' zakresu działa-

nia Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego

(Dz. U. R. P. z 1950 r. Nr 22, poz. 188 i z 1951 r. Nr 25,

pOZo 185) oraz na podstawie pkt 2 uchwały Nr 226 Pre-

-- 1344 --

Poz.F539

" "'''' '. , <;,,-,

zydium Rzqdu z dnia 24 marca 1951 r. w sprawie usprawnienia systemu rachunkowosci uspolecznionych przedsi~biorstw umozliwiajqcego

pogl~bienie rozrachunku

gospodarczego i planowania kosztow wlasnych (MonItor Polski Nr A-28, poz. 360) zarzqdza si~, co nast~puje

§ 1. Wprowadza si~ na rok 1953 ramowy plan

kont dla prowadzonych wedlug zasad rozrachunku gospodarczego pa6stwowych przedsi~biorstw przemyslu

m-edniego i wielkiego, stanowiqcy zalqcznik Nr 1 do

niniejszego zarzqdzenia.

§ 2. Zatwierdza si~ ogolne zasady funkcjonbwania

kont wymienionych w ramowym planie kont, 0 ktorym

mowa w § 1, zawarte w zalqczniku Nr 2 do niniejszego

zarzqdzenia.

§ 3. Zarzqdzenie wchadzi w zycie z dniem 1 stycznia 1953 r.

Minister Finansow: K. DqbrowsJsi

Zalqcznik Nr 1 do zarzqdzenia Mi. nistra Finansow z dnia 16 pazdziernika 1951 r. (paz. 1339).

HAMOWY PLAN KONT DLA PANSTWOWYCH PRZEDSIE;BIORSTW PRZEMYSLU SREDNIEGO

I WIELKIEGO

Rozdzial I 001

002

003

004

Srodki trwale

Srodki trwale,

lnwestycje w dzierzawionych srodkach trwalych,

Umorzenie srodkow trwalych,

Likwidacja srodkow trwalych.

Rozdzial II -

011

012

013

014

015

017 020 024 026 028 -

031 032 033 035 036 037 039 -

Inwestycje i remonty kapitalnc

Inwestycje rozpocz~te,

Materialy na inwestycje,

Zaliczki na inwestycje.

Inwestycje zakonczone,

Remonty kapitalne,

Finansowanie inwestycji,

Rachunki bankowe srodkow na inwestycje i remonty kapitalne,

Fundusze na inwestycje i remonty kapitalne,

Kredyty na inwestycje i · remonty kapitalne,

Dostawcy w zakresie inwestycji i remontow kapitalnvch

H.ozdzial III - Fundusze wlasne

Fundusz statutowy,

Finansowanie srodkow obrotowych,

Dotacje na pokrycie planowych strat,

Odprowadzenie nadwyzek srodkow obrotowych,

przelewy cz~sci zysku przeznaczonej dla budzetu,

Przelewy cz~sci zysku na inwestycje,

Odpisy na fundusze specjalnego przeznaczenia.

Srodki pieni~zne

Rozdzial IV · 041

042 043 044 045 046 047 -

Kasa,

Czeki obce,

Rachunek operacyjny,

Akredytywy,

Inne rachunki bankowe,

Srodki pieni~zne w drodze,

Czeki limitowane.

Rozdzial V -

051

052

053 054 057

Dostawy nie fakturowane,

Dostawcy za zaliczki,

Pracownicy za place,

Pracownicy za plar::e nie podj~te,

Pracownicy za sumy do rozliczenia,

tnne naleznosci i zobowiqzania,

Roszczenia sporne,

Roszczenia z tytulu m:mk, ubytkow i strat,

Manka, ubytki i straty nie zawinione,

Kaucje otrzymane.

Rozdziat VII 081 082 083 084 -

Rozrachunki z tytulu podatkow, danin i oplat,

Rozrachunki z tytulu ubezpiecze6 spolecznych,

Rozrachunki z tytulu roznic budzetowych,

Rozrachunki z innych tytulow publiczno-prawnych.

Rozdzial VIII 091 092 093 -

Rozrachunki publiczno-prawne

Rozrachunki wewntltrzno-branzowe

Rozrachunki z tytulu wydzielonych srodkow,

Rozrachunki biezqce,

Rozrachunki z samodzielnymi oddzialami przedsi~biorstwa,

094 095 -

Rozrachunki z tytulu roznic wyrownawczych,

Scentralizowane rozrachunki z budzetem.

Rozdzial IX 101 102 104 106 -

Fundusze specjalnego przeznaczenia

Rozliczenie amortyzacji,

Fundusz zakladowy,

Fundusz popierania produkcji ubocznej,

lnne fundusze.

Rozdzial X -

111 112 113

RozJiczenia mi~dzyokresowe

Naklady przyszlych okresow,

Rezerwa na wydatki przyszlych okresow,

Dochody przyszlych okresow.

Kredyty bankowe

Kredyty normatywne,

Kredyty ponadnormatywne,

Kredyty inkasowe.

lone kredyty,

Kredyty przeterminowane.

Rozdzial VI -

061

062

063

064 065 066 867 -

068 069 071 072 073 074 075 076 078 079 -

Rozrachunki

Naleznosci w inkasie bankowym,

Odbiorcy za faktury pozainkasowe,

Odbiorcy za faktury nie zaplacone w terminie,

Odbiorcy za zaliczki,

Dostawcy za faktury inkasowe,

Dostawcy. za faktury pozainkasowe,

Dostawcy za faktury rue zaplacone w terminie,

Rozdzial XI 121 123

125

126

127

128

129

131

132 135 137 -

Materialy

Rozliczenie faktur i materialow,

Materialy podstawowe,

Materialy pomocnicze,

Paliwo,

Cz~sci zapasowe maszyn i urzqdze6,

Przedmioty nietrwale,

Zuzycie przedmiotow nietrwalych,

Materialy w przerobie,

Opakowarua,

Odpadki,

Zapasy nieprzemyslowe,

las ,....,. Inwenta~ 1.YYVl~

1345 -

~dział XII -

141 -

Płace

lfJ8 -

159 161

162 165 167 -

Produkcja i gospodarka nieprzemysłowa

Produkcja podstawowa,

Produkcja pomocnicza,

Koszty bezpieczeństwa

tigieny pracy.

Remonty bieżące,

Koszty wydziałowe,

Koszty ogólnofabryczne,

Braki,

Przestoje,

Wykonanie planu kosztów własnych produkcji

towarowej,

Gospodarka nieprzemysłowa.

XIV -

179 -

Towary w sieci handlowej,

Odchylenia od cen ewidencyjnych towarów w

sieci handlowej,

Towary wysłane i usługi wykonane.

Rozdział

Półfabrykaty,

Rozdział

171 172 -

175 176 -

podstawowe i dodatkowe.

Rozdział XIII -

151 152 153 154 155 -

Płace

Poz. 1339

181 182 183 -

XV -

Podatek obrotowy i koszty

ze sprzedażą

Podatek obrotowy i od operacji nietowarowych,

Koszty składnic,

Inne koszty sprzedaży.

Rozdział XVI -

191 192 195 196 -

związane

Sprzedaż

Sprz~aż

wyrobów,

Sprzedaż wyrobów

Sprzedaż usług,

produkcji ubocznej,

Sprzedaż materiałów.

Wyroby gotowe

Rozdział

Wyroby gotowe,

Odchylenia od kosztów planowanych,

201 -

XVII -

Straty

zyski

Straty i zyski.

1338

ZARZĄDZENIE PRZEWODNICZĄCEGO PAŃSTWOWEJ KOMISJI PLANOWANIA GOSPODARCZEGO

z dnia 14 listopada 1951 r.

w sprawie zasad rozliczenia między przedsitbiorstwami wykonawczymi budowlano-montażowymi a zleceniodawcami robót budowlano-muntażowych z tytułu koszt ów wynikłych z zatrudnienia robotników zamiejscowych.

Na podstawie § 3 rozporządzenia Rady Ministrów

jedynie do wysokości 80% kosztorysu zaproponowanego

z dnia 22 kwietnia 1949 r. w sprawie zakresu działania

przez przedsiębiorstwo.

Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz. U.