Uchwała Rady Ministrów z dnia 20 stycznia 1950 r. w sprawie praw i obowiązków głównych (starszych) księgowych przedsiębiorstw i zakładów uspołecznionych.

•

..

~ DL1AŁ

l

SPR.\ WY O(;OL"1B

219.

OKóLNIK NR ,.

PREZESA RADY MINISTRóW

z dnia 18 lute~o 1950 r.

.. 'Prawle akcji socjalnej dla pr:tcOl.uików pańsłwowyth

i samorządowych.

W związku I uchwałą Rady Ministrów z 20 stycznia

2950 l. W sprawie wyodrębnie nia śrou&. ó w finansowyt:h

na Fun.du.sz Socjalny (Monitor Polski Nr 1'1-17, poz. 173)

'" porozumieniu z Kancelarią Ra dy .Parlstwa 1 Państwową

Komisją Planowania Gospodarczego oraz po, zasięgn ięci.}

opmi1 Centralnej Rady DWlqzków Zawodowych ustalam

JlastęPUJące zasady organizacyjne akcji socjalnej dla pracowników panstwowych I samorządowych.

l. ' Kierownictwo 1 koordynację akcj1 socjalnej dla pracownlltów paristwowych 1 samorządowych obejmuje Prezydium Rady Ministrów (Biuro Or ganizacji) i sprawować

le będzie Vi porozumieniu z Państwową Komlsją PlanowaJlla Gospodarczego 1 Centralną Radą Związków Zawodo~·ych. W tym celu w ramach Biura Organizacji utworzoJly został Dział Akcji Socjalnej.

II. Dhi zorganizowania I kierowanIa akcją socjalną dla

pracowników państWOWYCh poszczególnych resortów wła­

kiwi Ministrowie utworzą niezwł ocznie w zarząda ch centralnych ministerstw w ramach · departa mentów (biur)

kadr samodzielne referaty a kcji socjalnej . O He w mini.terstwle istnieje już Depart ament (Wydział) do spraw

akcji socjalnej dla pracownikciw przedsle,biorstw podległyCh załatwianie spraw z zakresu akcji socjalnej dla

pracowników urzędów I Instytucji p:Jwinno być zlecone

temu Departamentowi (Wydziałowi).

,

Nadto właściwi Ministrowie ut wor?:a niezwłocznie referaty akcji socjalnej w Urzędach Wo"ewódzkich, Kuratoriach Okręgów · Szkolnych, w Izbach Skarbov.-ych oraż

Sądach Apelacyjnych. Referaty takie utworzone być winJly również w DyrekCjach Okręgowych Szkolenia Zawo.

dowego.

W innych urzędach n Instancji oraz Instytucjach ~a­

łrudnlajl\cych większą liczb ę pracowl1ików powolać na lety referentów akcji socjalnej w stopniu referendarzy.

PrZyjmuje się przy tym jako or i en t acyjną liczbę 1 referent

na 500 pracowników, z tym jednak, że odstąpienie od tej

aasady w zależności od warunków I potrzeb lokalnych

Ilastą piĆ może za ~ Prezydium Rady :Ministrów (Biura. OrganizacjO.

Ponieważ organizacja I klerownletwo akcją socjalną nie

powinny być nadmiernie zdecentralizowane - powoływa­

Jlle referentów akcji socjalnej we władzach l Instancji

należy ograniczyć do wyjątkov.-ych tYlko przypadków. Deeyzje w tych ST:lrawach wvdad'1:ą wła~clwi Ministrowie po

raslęgnięciu opln1l zatzlldów głównych właściwych zw1ąztów zaWOdowych.

W urzędach I !nst~ue,ach, w kt6ry('h nie zostaną utwo"one referaty względnie powolani referenci a1{cj1 socjalDej, czynności związane z tą akcją powinny być powierzaJle wyznaczonym pracownikom, którzy załatwiać je będą

niezależnie od Innych obowiązków służbowych.

Do prac w aparacie, kierującym akcją socJaln~, powoływać należy przede wszystkim pracowników, mającyc:-t

odpowiednie przygotowanie fachowe, wysokie kwalifikacje

osobIste I cfeszących się zaufan iem ogółu pracowników,

KandvdaturyTla stanowiska klerown 1rze powlnnv b"ć

uzgodnione z właścIwymi organami zwlązltów zawodowych.

Utworzenie referatów akcji socja.1nej w zarządach cenłralnych ministerstw nie może być Mdst"wą do zgłaszaDia wniosków o przydzielenie dodatkówych etatów.

Na obsadę referatów oraz sta nowisI referentó'w akcji

toejalnej we władzach I lnstytucjach pOdległych minlster.twom naleiy-wykorzvstllć wolne etaty, W przypadku o Ile

urzą. d Ilnstytuc.l a) nie dysponowałyby wolnymi etatami I

nie mo żn a byłoby dokon ać koniecznych prze s unI ę ć personalnych - zgłoszony być mo ż e wniosek o przyznanie dodat kowych etatów. Wniosek ten powin ien być szczegółowo

uzasadniony, a następnie zaopiniowany przez Prezydium

Rady Ministrów <Biuro OrganizacjD.

III. Postanowienia niniejszego okólnika. maJIl oduoWiednIe zastosowanie do akcji socjalnej dla pracownll:.)w

lWiązków samorządu terytorialnego.

Nadzć:t" nad organizowaniem 1 klerownIetwo akej" 80tjalbą dla pracowników samorządowych sprawować będzie

aa.modz1elny referat akcji socjalnej w l4ill1sterstw1e.A@lJ.-

--

n1stracji Publicznej oraa referaty a.kcjlllOCJalnejw urztdach WOjewódzkich.

Organizacja 1 kierown ictwo akcją SOCjalną w miastach

wydzielonych, liczących ponad leO.eca mieszkańców, nal e ży do cd=!:;:'!:7;, ;;: .....;c!::.::ych w ramach ",~9yc!z!a}óv~" organizacyjnych biur zarządów m:ejskich, w pozostały ch m:a~

stach wydzielonych - do referatów, względnie referentów, działających w ramach oddziałów organizacyjnych.

Powolan ie referentów akcji socjalnej może nastąpi6

ró wnIe ż W tych związkach s a morządowy ch, które zatrudniają wI ęk szą li cz bę pracowników. Decyzja w tej sprawie

należy do Wojewody, który poweźmie ją po porozumieniU

z Zarządem O ;,ręg owym Zwią ;:;ku Zawodowego Pracowników Samorządu Terytorialnegc. I Instytucji Użyteczności

P ubliczn ej ,

AI{cję socjalną dla pracowników, zatrudnionych przez

powiatowy związek sa m orządowy oraz przez gminy wiejskie I m iasta niewydziel()ne, prowa dzi referent akcji so- .

cjalnej zatrudniony w biurze starostwa (dział samorządowy) ;

. .

Bli ższe wytyczne w sprawie organizacji akcji socjalne'

. dla pracowników samorządowycb wyda MlnisterAdmJ.ril·

stracH Publicznej.

IV: Aparat akcji socjalnej będzie miał za zadanie organizowanie i prowadzenie całokształtu t.ej akcji l administrowanie funduszami na ten cel w porozum!enlu 'zodpowiednimi fnst'ancj a ml związków zawodowych.

Poszczególne związki zawodowe współdziałać będą przy

ustalaniu szczegółowych programów akcji so.cjalnej, przy

układan i u oraz zatwierdzaniu preliminarzy budżetowych

l wszelkich zm lan w budźetach, a także w prowadzeniu

akcji I kontroll jej urządzeń I pla(!ówek. Nadto związki

zawodowe przeprowadzać będa społeczną kwalifikacjo

kandydatów do poszczególnych form akcji socjalnej.

V. Przy prowadzeniu ak~jl socjalnej korzystać należy

przede wszystkIm z urządzeń społecznych utrzymywanych

i adm inistrowanych przez Państwo, samorząd, związki za\"odowe oraz <lrganieacJe społeczne dopuszczone przeli

Państwo .

'

>I

.

VI. Ob. Ob. MinIstrowie złożą w term.lnle do 10 marca

1950 r . spr awozda n ie o pracach nad zorganizowaniem aparatu al,cH socjalnej dla pracowników państwowych 1 .sa.morządowych.

PREZES RADY MINISTRÓW

Józef Cyrankiewid

DZIAŁ

II

SPRAWY GOSPODARKI NARODOWEJ

280.

UCHWAŁA

RADY "'lNTSTRóW

s dnia 20 stycznia 1950 r.

w spraw!e praw i obowiązków głównych (starszych) bile-

,owych przedsiębiorstw i zakładów USpołecznionych.

I. Postanewlenia ogólne.

1. W przedsiębiorstwach 1 zakładach państwowych, •

morządowych, państwowo - spÓłdZielczych, w centralacłl

spółdZielczo-państwowych, w centralach spółdzielni I spółdzielniach samodzielnie bilansujących - wydziela się komórkl organizacyjne rachunkowości I p od'lOrządkowuje.

się je bezpośre~nlo kierownikom odnośnych instytucJI.

przedsIębiorstw I zakładów.

2. Na czele komórki rachunkowości IItol główny ksl~

'WY, któremu porucza się organizaCję, kierownictwo I kontrolę rachunkowości I sprawozdawczości finansowej we "

".. łasnej instytucji lub przedsiębiorstwie oraz we wszystkich pOdległych przedsiębiorstwach · I zakładach pracy.

W przeds!ęb iorstv' 1~ h l zakładach mniejszych, które

określą w drodze zarządzeń właściWi ministrowie w porozumieniu z Ministrem Skarbu, stoi na czele kom6rld

rachunkowości starszy ksiegov.ry. W tych wypadkach przepisy oprawach l obowi".zkacb głównych księgowycb da.

tyczą sta r:;zych księgowych.

3. Mia nowania, zwolnienia I przeniesienia głównegQ

k sięgo\veg o doko nuje jed nostka n a drzęd n a na wniosek

kierownictwa Instytucji przedsiębiorstwa lub zakładu, za ...

opiniowany przez głównego księgowego jednostki nadrzędnej.

4. Przejęcle I oddanie spraw przez głównego kslęt;\"owego dOkonuje się pro to~ólarnie; protokół sporządza się po

sprawdzeniu st anu księgowości!!nansowej, materiałowej

oraz sprawozdawczości instytucJi, przedsieblorstwa lub

zakładu.

.

.

Przejęcie t oddanIe spraw odbywa 110 1r obeeli*l

p .. ~d.stawlclęla .1eclno8W Jla.drzednej.

~

str. 225

5. Podczas nieobecności głównego kSięgowego (delegacja. urlop. choroba) wszystkie jego uprawnienia 1 obowiązki przechodzą na j ego zastępcę. co powinno być podane do ogólnej wiadomości przez kierownika przedsię­

biorstwa lub zakładu.

6. Główny księgowy podlega bezpośrednIo kierownikowi

przedsiębiorstwa lub zakładu; w sprawach dotyczących

rachunkowości oraz sprawozdawczości główny księ c;owy

podlega głównemu księgowemu jednostki nadrzędnej.

II. Przepisy szczegółowe.

A.OBOWIĄZKI

GŁóWNEGO

KSIĘGOWEGO.

\. Do obowiązków głównego księgowego należy

a) zorganizowanie i prowadzenie księgowości i sprawozdawczości finansowej, zorganizowanie prawidłowego

obiegu dokumentów oraz przestrzeganie ust.alonych zasad ! wzorów dokumentacji księgowej;

b) prawidłowe ewidenejonowanie środków majątkowych.

stojących w dyspozycji przedsiębiorstwa lub zakładu;

c) bieżące i prawidłowe księgowanIe wszelkich operacji gospodarczych przedsiębiorstwa lub zakladu oraz ,;erminowe sporządzanie kalkulacji kosztów własnych wyrobów i świadczonych usług;

d) prawidłowe i terminowe obliczanie i odprowadzanie

podatków i opłat państwowych i samorządowych oraz innych wpłat z tytułów publiczno-prawnych;

e) inwentaryzacja środków majątkowych w termInach

ustalonych obowiązującymi ?rzepisaml oraz przy zmianach na stanowiskach osób materialnie odpowiedzialnych;

.

f) terminowe i prawidłowe zestawIanie i analiza bilansów 1 sprawozdań !:sięgowości oraz przesyłanie ich w terminach ustalonych do jednostki nadrzędnej;

g) organizacja. kierownictwo i kontrola wszystkich zagadnień rachunkowości i sprawozdawczpści w podporząd­

kowanych przedsiębiorstwach i zakładach pracy;

h) instruktaż i szkolenie personelu rachunkowości wła­

snego przedsiębiorstwa lub zakładu oraz przedsiębiontw

1 zakładów podległych;

. 1) należyte przechowywanie ksiąg 1 dokumentów i zabeznieczenie łeh przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub

zgubieniem.

2. Główny b1~goWJ' ' przedsiębiorstwa. lub zakładu winien zapewnić

al Ścisłą kontrolo gospodarki materiałami 1 wyrobami

Oraz prowidłowość sporządzanych protokółów, dotyczą­

cych spl.sa.nia wartości materiałów i wyrobów na skutek

stwierdzonych uszkodzeń. tłuczki, manka itp. lub zapi>,ywania stwierdzonych nadwyżek;

b) kontrolę prawidłowego rozchodr hlallla funduszu plac

przez przestrzeganie ustalonych etatów oraz Innych wydatków. ustalonych w 7:atwierdzonych planach finansowych W'Zgledni~ 'IV budżetach admlnlstntc"jnych

CI kontrolę prrestrze1l'anla dvscvnllnv finansowe1;

d\ kontrolę terminowego ścIąganIa należności od dlutnlków i terminowego regulowania zobowiązań VI stosunku do wierzycieli.

3. Główny księgowy winien przedSięwziąć środki celem

zppobieżenla kradzieżom. sprzeniewierzeniom i sprzeczflemu z przepisami wydatkowaniu środków pieniężnych oraz

debr materialnych I innym nadużycIom pracowników Jednostek podległyCh.

4. Główny księgowy nie może pełnić w przedsl~bior­

atwie lub zakładzie dodatkowych obowiązków, z którymi

ZWIązane jest wykonywanie dysnozycji w zakresIe środ­

ków pienięmych I dóbr materialnych.

B . UPRAWNIENIA GŁóWNEGO KSIĘGOWEGO.

1. W__ ~ pracownicy. zatrudnIeni w komórkach rachunkowości ł soraw0"'1awczości flnansbwef w przedsł~­

blorstwach I zakładach pracy. pOdlegają głównemu kslę­

gow('mu I nie mogą być zatrudnieni przy pracach, nie

związanych z rachunkowością I sprawozdawczością.

2, Główny księgowy ustal1 obowIa.zkl służbowe podporządkowanych sobie pracownIków rachunkowości I wyda

dla nich pisemne Instrukcje. w których ustali obowiązki

I odpowiedzialność każdego pracownika.

3. Zarządzenia ~łównego kSięgowego jednostki nadrzęd­

nej, re,gulu,!ąee zagadnienie rachunkowości l S1>rawozdawczoścl. mają moc obowlązują,cą dla wszystkich podległych przedsiębiorstw i zakładów zarówno dla rachunkowości jak t dla innych działów (technicznych. administracyjnych 1 innych>'

Zarządzenia głównego ksIęgowego. dotyczące prawidłO­

łać głównemu księgowemu wsżystkle niezbęcl:1e dla ra.

chunkowoścl 1 kontroli dokumenty. rozporządzenia. okólniki. jak równIeż wszelkiego rodzaju umowy. kosztorysy.

normatywy l inne materiały .

Osoby. nIe wykonujl],ce zarządzeń głównego ks i ęg owe­

go w tym zakresie. powinny być pociągnięte co odpowiedzialności przez k;';l'Ownika prz e dsiębiorstwa lub zakłada.

4. Bilanse i snrawo7.dania finansowe orzedsiebiorstw

1 zakładów podpisują: ich kierownik i główny kSięgowy.

Wszystkie dokumenty obrotu pienip.żnego i materIało­

wo-towarowego oraz dokumenty o charakterze rozliczeniowym i kredytowym, stanowiące podstawę do otrzyma·

nia lub wydania środków pieniężnych i dóbr ma t enało­

wo-towarowych. winuy być podpisane przez kierownika.

i głównego księgov:e~o przedsiębio"stwa i zakładu '1racy

lub osoby przez nich do tego . upoważnione.

Wyżej wymienione dokumenty bez podpisu głównego

kSięgowego lub osoby przez niego upoważnionej są nieważne i nie mog ą być przyjmowane do wykonania.

5. Główny księgowy obowią~any jest z zastrzeżeniem,

wynikającym z pkt. 6, odmówić zatwierdzenia i przyjęcia

do wykonania dokumentów. dotyczących operacji sprzecznych z Obowiązującymi przepisami oraz naruszaj'l,cych

ustalony tryb przyjmowania, przychodowania. przechowywania I rozchodowania środków majątkowych, jak na.

przykład

a) bezprawr~

łów 1 towarów;

wydanIe urządzeń. inwentarza, materia.

b) rozchodowanie środków pieniężnych na utr:zymanl~

aparatu administracyjnego przekraczające etaty. stawkl

urzędowe i fundusze płac, dodatkowe wypłaty robotnikom i pracownikom za prace wchodzące w zakres ich 0bowiązków służbowych;

c) bezprawne premiowanie, nagrody. zapomogi - zarówno w gotówce jak 1 w naturze;

d) bezprawne wydatkowanie środków nie przewidzia.nych w planie przemysłowo - handowo - finansowym lub

przekraczających budżety administracyjne;

e) wydatkow:>r.ie środków plpnle~nvch nie według 'lf7,cznaczenia. dla którego zostałv podięte z banku.

6. W wypadku otrzymania polecenia s:>rzecznego z >bowlązującymi ustawami i zarządzeniami władz ZWiel"lChnich lub ustalonymi zasadami księgowania, główny księ­

gowy zobowiąza :ly jest przed wykonaniem poleceni!),

zwrócić na to uwagę kierownikowi, który wydał polecenie. W razie pisemnego potwierdzenia przez kierownika

wydanego uprzednio polecenia, główny księgowy wykonuje je i niezwłoczn1e zawiadamia o tym kierownika

Jednostki nadrzędnej.

Jednostka nadrzędna. po otrzymaniu zawiadomienia od

g łównego

kslę gowegu

o przekrcczeniu obowiązu.lacych

przepisów. obov.i:l7,flna je: t óI ciągu 7 dni rozpatrzyć t{)

za w ia.dom , -'nie I przen f; iew7.laĆ srodki. zgodnie ' obo~lą­

zUJą,cyml przeplsaml t trybem postepowania oraz zawiadomić l!łówn"'~O księgowego o decyzjI.

Główny

ks!.erwwy. który nie zawiadomi kierownika

jednostki nadrzędnej o bezpra"rnych zarzadzeniach swego ki2rownika, ponosi 'ldpowledzialność za ich wyk{'nanie na równi z kl e ro~rnlkiem, który wydał bezpraw'1e za.rzą.dzenle .

.

.

Kierownicy l główni księgowi nadrzędnych jednostek

organIzacyjnych. którzy nie poczynili odpowiednich kroków w wypadku otrzymtmla zawiadomienia o bezprawnych zarz:ldzenlach pOdległych im osób, ponoszą odpowiedzialność na · równi z kierownikiem jednootki. który

wydał bezprawne zarządzenie.

7, Głó ..nw k'''gowy przedsiębiorstwa lub zakładu praey

jest pr<,miow8.l1Y w ustalonym trybie przez kierownika

jednostki nadrzędnej.

m. Przepisy końcowe.

1. Upoważnia się PrzeWOdniczącego KomItetu Ekonomicznego Radv Ministrów do dokonania zmiany ~yste­

mu premii dla glćwnych i sta.rszych księgowych W

zwlą r.ku ze zwięk~onym zakresem ich obowiązków.

2. Wyk'ona,nle uchwa.y pprucza się Przewodniczącemu

Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów.

3, Uchwała wchodzi w życie z dniem jej ogłoszenia

w Monitorze Polskim.

Józef Cyranldewłcs

PREZES RADY MINISTRÓW

281.

ZARZ4D~

NUNISTRA HANDLU ~NĘTRZNEGO

z dnia 29 grudnia 1949r.

wego I t.erminowego udokumentowania operacji i dostarczenia rachunkowości żądanych dokument6w i informa- w sprawie udzielania zamówień Centrali Rolniczej Spół­

Cji. mają moc Obowiązującą 11a wszystkich pracowników dzielni "Samopomoc Chłopska" i Centrali Spółdzielni Spodanego przCl1l!lf'!blorstwa. lub zakładu.

żywców "Społem".

Wszystkie komórki organizacyjne przedsiębiorstwa lub . Na podstawie § 8 ust 2 rozporządzenia Rady Ministrów '

s dru. ID l\itqo 1949 1'.... sprawie dostaw, robót t tlSluC

r.a.kładu ~wtąza.ne

'71 ustalonych terminach pn:esy-

s,