Instrukcja Rady Ministrów z dnia 28 października 1950 r. w sprawie trybu sprzedaży towarów i świadczenia usług w związku ze zmianą systemu pieniężnego.

§ 2. Ilekroć w instrukcji niniejszej mowa jest o naS2.y w gorę,

leżnościacJ1 za usługi, rozumieć należy należności z tytułu cen, taryf i opłat, określonych w § 1.

b) je~eli należność przeliczona na nowy pienią.dz przekracza zł 100, lecz nie przekracza zł 200, zaokrąglenia sto§ 3. Przeliczenie należności za usługi winno być tak

suje się do najbliższych 500 gr w dół lub w górę w ten spodokonane, aby z dniem 30 października 1950 r. godzina

sób, że końcówkę do 24 gr odrzuca się, zaś końcówkę od

0,00 mogłY być stosowane ceny, taryfy i opłaty w nowym

25 gr wzwyż zaokrągla się do najbliż.sft:ych 50 gr W · górę,

pieniądzu.

.

c) jeżeli należność przeliczona na nowy pieiliądz prze.

Jeżeli do dnia 30 paidziernika 1950 r. godzina 0,00 przekracza zł 200, zaokrąglenia stosuje się do najbliZszego

liczenie należności za usługi nie zostało w pełni dokonaZłotego w dół lub w górę w ten spoSÓb, iż ~ońcówJtę do

ne, wówczas cLal:szych przeliczeń należy dokonywać w dniu

49 gr odrzruca się, zaś końcówkę od 50 gr wzwyż zaokrąg­

30 paOOziernika 1950 r. przed załatwieniem klienta (podla się do pełnego złotego w górę.

różnego, interesanta). W tym przypadku winno być do§ 8. Władze, ~rganizacje i instytucje nadzorujące zakonane przeliczenie każdej pozycji oddzielnie. Przeliczekłady, urzędy, przedsiębiorstwa, które bezpośrednio wynie łączn~ ogólnej sumy wszystkich należności, przypadakonują ś·wiadczenia rzeczy, bądź usług - objęte niniejszą

jąCYCh od danego klienta (pod ró żnego, interesanta), jest

ip.strukcfą (sprzedaż biletów, znaczków, opłaty bagażowe

niedop~lne. Zakazuje się odmowy świadczenia usług

ispedycyjne, opłaty telefoniczne, telegraficzne, opłaty za

z powodu braku przeliczenia.

I ~byt w hotelach, szpitalach itp.) obowiązane

są nie§ 4. Należności za usługi, WYmienione w § l, mogą być

zwłocznie przystą,pić do sprawclzenia prawidłowości zaw okresie do dnia 5 listopada 1950 r . zaspakajane do- stosowanych w podległych im jednostkach przeliczeń orall

tychczasoWYmi banknotami w przeliczeniu 100 (sto) zło­

do opracowania i przekazania wszystkim zainteresowanym.

tych dotychczasowych równe l (jednemu) zł w nowym

nowych taryf, cenników i tabel opłat.

pieniądzu.

§ 9. Wykonanie niniejszej instrukcji powierza się Prze·

Należności, uiszczane w znaczkach

(opłaty

sądowe,

wodniczącemu Państwowej KomiSji Planowania Gosposkarbowe itp.), mogą być w okresie do dnia 5 listopada

darczego i wszystkim ministrom.

1950 r. ·zaspakajane znaczkami dotychczasoWYmi, jednak§ 10. Instrukcja niniejsza wchodzi w życie ·z dniem 28

że w wysokości potrójnej dotychczasowej wartości taryfopaŹdziernika 19500 r.

wej.

.

PREZES RADY MINISTRóW

Józef Cyrankiewicz

§ 5. . Dla ułatwienia przeliczeń należności za niektóre

usługi w komunikacj i kolejowej, poczcie, telefonie i telegrafie wydaje się odrębnie tabele należności za te usługi

1453.

w nowym pieniądzu, wraz z przykładami . ilus t rującymi

sposób dokonania prze liczeń.

INSTRUKCJA RADY MINISTRÓW

Należ ności nieobjęte tymi tabelami, a których dotych~ dnia 28 pażdziernika 1950 r.

czasowa wartość taryfowa (c-płat a, cen a) nie przel,r acza- . w sprawie trybu sprzed a ży towarów i świadcz~nia UShlg

ła, licząc w dotychczasowym p i eni ądz u zł 500 (pięćs e t), ·

w związku ze zmianą systemu pienięż!lego.

przeliczać można, posługując się dla ułat.\vi enia tabelą

przeliczeil załączoną do zarządzenia Ministra Ha ndlu

I. Tryb i zakl'es spl'zerlaży towarów i świadczenia UShlg

Wewnętrznego z dnia 28 pażdziernika .19&0 r. o pn;eliczew niedzielę, dnia 29.X. .1950 r., tj. w przeddzień wprowaniu cen w związku ze zmianą sydemu pieniężnego.

dzenia nowego pieniądza.

T8.bela przeli:czeń oparta jest na ' następujących zasa§ 1. 1. Detaliczna sieć handlowa sprzedaży towarów i

dach

··

świadczenia usług handlowych nie wyłączając sklepow

spożywczych winna być w dniu 29 .X. 1950 r. zamknięta.

a) jeżeli cena dotychczasowa nie przekraczała złotych

33 (co róvma się cenie w nowym pieniądzu do 99 groSzy),

2. Wyjątki od tej zasady zawarte są w §§ 3-5.

żadne zaokrą.glenia nie zostały zastosowane,

§ 2. Zakazuje się sprzedaży w dniu 29.X. 1950 r. na;>ojów alkoholowych z wyjątkiem piwa.

b) jeżeli cena w starym pieniądzu przekraczała złotych

33, lecz nie przekra czała złotych 333 (co równa się cenie

§ 3. 1. W dniu 29.X. 1950 r. winny być otwarte zakłady

w nowym pieniądzu od złotych) do złotych 9 groszy 99),

gastronomiczne położone na terenie miast, normalnie jak

.

bl"

h

5'

w każdy dzień świąteczny. Zakłady te obowiązuje w tym

zast osowano zaokrąg l ema do naj lZS3YC groszy -ClU

dniu zakaz sprzedaży napoJ·ów alkoholowych w jakiejkolw dół lub w górę.

wiek formie z wyjątkiem piwa.

W wyniku tego Końcówki na l i 2 grosze zaokrąglono jo

najbl1'ższego dziesiątka groszy w dół, końcówki na 3 i 4

2. Przepis ustępu poprzedzającego ma zastosowanie do

grosze do najbliższych 5-ciu groszy w górę, końcówki na 6

wagonów restauracyjnych.

'

i 7 groszy do najbliższych 5-ciu groszy w dół, zaś końcówki

3. Zakłady gastronomiczne położone w gminach wiejna 8 i 9 groszy do najbliższych W-elu groszy w górę,

skich winny być w dniu 29.X. 19500 r. zamknięte.

c) jeżeli cena w starym pieniądzu przekraczała zło§ 4. W dniu 29.X. 1950 r. winny być otwarte apteki, na

tych 333, lecz nie. przekraczała złotych 5()O (co równa się

które w tym dniu przypada dyżur.

cenie w nowym pieniądzu od złotych 10 do złotych 15)

§ 5. W dniu 29.X. 19500 r. winny być otwarte kioski

zastosowano zaokrąglenia do najbliższego dziesiątka grouliczne i kiooki w lokalach zamkniętych, jednakże tylko

szy w doł lub w górę w ten i>po.,>ób, że końcówki do 4 grow zakresie sprzedaży gazet i czasopism.

szy odrzucono, a końCówki od 5 groszy zaokrą,glono do

§ 6. Nie będą w dniu 29.X. 19,50 r. przyjmowane przez

najbliższego dziesiątka groszy w górę.

urzędy pocztowo-telegraficzne przesyłki pi711iężne.

§ 6. Należności, które nie figurują w tabelach przeli':'

§ 7. Kto wykracza przeciw postanowieniom §§ l - 5,

czeń, stanowiąCYCh załącznik do

zarz3.'dzenia Ministra

ścigany będzie wedle ObowiąZUjących przepisów z c'l.łą

Handlu Wewnętrznego z dnia 28 paździe rnika 1950 r.

surowością prawa.

przeliczeniu cen w związku ze zmianą systemu pieni꿧 8. 1. Kto · w dniu 29.x. 1950 r. będąc obowiązany do

sprzedaży tDwarów lub świadczenia usług oćmawia ich

nego, a których ceną. (wartość taryfowa, opłata) w dotychczasowym pieniądzu wynosi wię cej niż zł 500, to znalub żąda za nie wyŻS'llych cen od dotychczas obolViązujączy wi ęcej niż zł 15, licząc w nowym pienI ą d z u, p rzelicza

cych, ścigany będzie wedle obowiązujących przepisów z

się w braku przygotowa nej tabeli w sposób nast ęp ujący

całą surowością prawa.

.

nowa należność stanowi 3 proc. dawnej; naj łatwiej zatem

2. Przepis ustępu Pop'rzedzaj ącego odnos i się · w szczeObliczyć ją w ten sposób, ż e starą należność mnoży się

gólności do opłat za wszelkie usługi komunikacyj ne (naprzez trzy i oddziela ostatn ie dwaz;naki arytmetyczne

bycie biletów kolejowych, lot niczych, au tobusowych"

przecinkiem.

tarmwajowych, trolejbusowych i wodnych środków koPrzyk ła, d: nale żność w dotychczasowym pieniądzu wymunikacji, opłata kursu taksówek i dorożek konnych,

nosi zł 600. Mnożymy ją przez 3 j. otrzymujemy w wyni0płaty bagażowe i inne), za usłu gi pocztowe (zakup znaczku 1800, oddzielamy . dwa ostatnie znaki. Należność w

ków pocztowych, nadawanie listów, telegramów i paczek,

nowym pieniądzu wyno.si zatem zł 18.

opłacanie rozmów telefonicznych itp.), za bilety wstępu

kładach

°

Nr. A-117/poz. 1453-14Et

na wszelkie widowiska i imprezy (teatr, kino, cyrk, imprezy sportowe itpJ, oraz za należności hotelowe i pensjonatowe.

11. Tryb i zakres sprzedaży towarów i świadczenia usług

w dniach 30.X. 1950 r. do 5.XI. 1950 r.

§ 9. 1. W okresie od dnia W.X. 1950 r. do dnia 5.XI.

1950 r. włącznie konsumenci mogą nabywać również za

banknoty opiew ające na złote dotychczasowe następujące

artykuły spożywcze i codziennego użytku: mięso, wędli­

ny nietrwałe (l\iełbasa zwyczajna, krakowska, serdelowa,

parówki i inne wędliny nietrwałe) warzywa, jaja, tłuszcze,

mleko, ziemnilliki, chleb, sól, owoce, ryby, potrawy i na- poje w zakładach gastronomicznyoh z wyjątkiem napojów alkoholowych (oprócz piwa), lekarstwa, książki, gazety i czasopisma, kwiaty, wianki i świeczki, a także lecz tylko w kiooka.ch - zapałki i pllipierosy.

. 2. przy sprzedaży powyższych towarów obowiązują od

dnia 30.X. 1950 r. ceny ustalone w nowym pieniąd2',u.

Wobec tego przy nabyciu za banknoty dotychczasowe

przyjmowane są one według stoslllIlku 100 złotych dotychczasowych równe l zł,otemu w nowym pieniądzu. ·

§ 10. Przepis § 9 ust. 2 ma odpowiednie zas,t osowa.nie

do nale żności za: gaz, elektryczność, wodę, przejazdy taksówkami i dorożkami, bilety widowiskowe, honoraria leJ.

karskie, dentystyczne, położnicze, pielęgniarskie oraz do

opłat sanatoryjnych, S2lrpitalnych, hotelowych i pensjonatowych.

§ 11. Należności za przejazdy w komunikacji miejskiej

(tramwaje, .a'..ltobusy, trolejbusy itp. środki lokomocji

miejSkiej), podmiejskiej, kolejowej, wodnej i lotniczej,

jak również z tytułu opłat bagażowych mogą być opła­

cane od dnia W.X. 50 r. godz. 000 do dnia 5.XI. 50 r. godz.

24 00 dotychczasowymi banknotami w stosunku przeliCZeniowym podanym w § 9 ust. 2 tj. ' WO złotych dotychczasowych równe 1 złotemu w nowym pieni1l!dzu.

§ 12. 1. Listy i przesyłki pocztowe . nadane po dniu

29.X. 1950 r. mog ą być ofrankowywane ró wnie ż dot ychczasowymi znaczkami pocztowymi, jednakże w tym wypadku nllidawca . obowiązany jest nakleić znaczki o wartof.ci

trzykrotnie wyŻlSZej od <przewIdzianej w taryfie dotychczarowej.

2. Inne opłaty pocztowe oraz o;płaty telefoniczne i telegraficzne mogą być w okresie od dnia 3O.x. 1950 r . do

dnia 5.XI. 1950 r. uiszczane w dotychczasowym pieniądzu

w stosunku przeliczeniowym pOOllinym w § 9 ust. 2 tj.

100 złotych dotYChczasowych równe 1 złotemu w nowym

pieniądzu.

3. W związku z tym sprzedaż

znaczków pocztowych,

na złotedotycllc:zasowe, odbywać się będzie

po dniu 29.X. 1950 r. po cenie odpowiednio przeliczon~i,

a mianowicie w stosUnku przeliczeniowym 1()0 złotych

dotychczasowych równe 1 złotemu w nowym pieniądzu.

§ 13. l. Hurtownie Centrali Spożywczej i pov.riatowych

związków gminnych spółdzielni "Samopomoc Chłopska"

mogą w okresie od dnia 30.X . 1950 r., do dnia 5.XI. 1950 r.

' udzielić w wypadku koniew;ności gospodarczej

kredytu

'towarowego prywatnym piekarniom w wysokości jednoIkrotnego przydziału mąki. Taki sam kredyt może być

udzielony rze ~n ikom i masarzom ze" strony zakładów mię­

~ych Cantra lnego Zarządu Przemysłu Mięsnego w odniesieniu do mięs a i wędlin nie'trwałych .

2. Hur Lownie, obsługujące sieć detaliczną, które obo>wiązane są w okresie od dnia 30.X. 19500 r . do dnia 5.XI.

1950 r. do,konywać sprze d aży artykułów określonych w §

S za dotychczasowe banknoty, winny w tymże okresie

przyjmować zapłatę za te towary

w dotychczasowych

banknotach bez naruszenia jednakże przepisów o obrocie

be'lgotówkowym.

§ 14. Kto utrudnia przeprowllidzenie zm'any systemu

' pieniężnego przez zamykanie sklepu,- ogranic'Zenie .sprzedaży, pobierani,e wyższych cen od ustalonych oaowiązu­

jącymi zarządzeniami , b ąi ź przez inne czyny go-dzące w

interes społeczny, ś ciga.n y będzie wedle obowią.zujących

przepisów z całą surowością ' prawa.

§ 15. 1. Zaltłady handlowe i usług handlowych, źywie­

nia zbiorowego) w sieci uspołecznionej winny być w dniu

29.X. 1950 r . zlustrowane przez upoważnionych do tego

inspektorów. To samo odnosi się do prywatnych zakł.a­

dów uprawnionych do sprzedaży spirytusu i wyrobóW

Polskien Monopolu Spirytusowego. ~akłady , o k t-órych

mowa "'yżej, mogą być otwierane w dniu 30 : : . 1950 r.

jedynie w tym przypllid'ku, jeżeli zostały one zlustrowane

w dniu 29.X. 1950 r.

2. W wyjątkowych przypadkach lustracja zakładu mo··

ż-e się odbyć w dniu 30.X. 1950 r. rano przed jego otwarciem.

opiewających

str. 926-

§ 16. Prezydia wojewódzkich (m. Wa.rszawy i Łodzi).

miejskich, powiatowych oraz gmilIlnych rad · narodowych

obowiązane są w okresie od dnia 29.X. 1950 r . .do dnia

5.xI. 1950 r. r~ć szczegółowy nadzór nad <prawidło­

wym i ścisłym wykonywaniem niniej~ej imtrukcji

§ 17.

Instrukcja niniejsza wchodzi w życie z dniem

29.X. 1950 r.

' .

.

'PREZES RAny MINISTRóW

,Józef Cyrankiewic1!

1454.

INSTRUKCJA RADY MINISTRóW

z dnia 31 pa3dziernika 19500 r.

w sprawie ~miany instrukcji Rady Ministrów z dnia

28 października 1950 r. w sprawie wypłat rent, emerytur,

zaopatrzeń i stYllendiów w związku ze zmianą systemu

pieniężnego .

W instrukcji Rady Minist rów z dnia 28 paŹdziernika '

1950 r. w sprawie wypłat rent, emerytur, zaopatrzeń i sty~

pend~ów w związku ze zmianą systemu pieniężnego (Monitor Po1s:ki Nr A-1l6, po..:. 1447) § 6 otrzymuje nas'tępu,­

j ące brzmienie

,,§ 6. 1. . Ministerstwo SzMł Wyższych i Nauki oraz

Ministerstwo Zdrowia wypłaci w czasie do dnia 6 listopada

19500 r. włącznie za pośrednictwem kwestur szkół wyż­

szych stypendystom otrzymującym stypendia w ramach

Państwowego Funduszu Stypendialnego jednorawwy dodatek w jednolitej wysokości zł 70 - bez względU na rodzaj i wysokOŚĆ stypendium, otrzymywanego przez stypendystę.

2. Stypendyści szkół średnich ogólnOkształcących i zawodowych otrzymają jednorazowy doda tek w jednolitej

wysoko ści zł 25 bez wzgl ędu r:;a wysokość stypendium,

otrzymywanegQ przez styp e ndystę. Dodatek ten winien

być wylp lacony do dnia 6 listop a da 1950 r. włącznie.

3. Prawo do dodatku, o którym mowa w ust ępach l i 2,

maj ą et stypendyści, którym w bieżącym roku szkolnym

(19500/51) wy!pła.cono stypendium przed dniem 30 paździer­

nika 1950 r."

PREZES RADY MINISTRÓW

Józef Cyrankiewicz

1455.

UCHWALA PREZYDIUM RZllDU

z dnia 2 listopada 1950 r.

w sprawie wypuszczenia w obieg monet (bilonu) wartości

5 gr.

Prezydium Rządu w uzUipełnienilu rozdziału I pkt 5

uchwały Rady Ministrów z dnia 28 października 1950 r .

w sprawie zmiany systemu pieniężnego (Monitor Polski

Nr A-1l6, poz. 1446), zleca Ministrowi Finansów wydanie zarz1l!dzenia o wypuszczeniu w obieg monet (bilonu)

opiewajlliCych na 5 groszy, z dniem 3 listopada 1950 r.

PREZES RADY MINISTRóW

Józef Cyrankiewicz

1456.

ZARZllDZENIE MINISTRA FINANSóW

z dnia 2 listopada 19500' r . .

w sprawie ' wypuszczenia monet metalowych (bilonu) ' w

wartości 5 groszy . .

Na podstawie art. 3 ust. l ustawy z dnia 28 paźdz:terni­

ka 1950 r. o zmianie systemu pieniężnego (Dz. U. R. P.

Nr 50" poz. 459) zarządza się, co następuje

'

§ 1. Wypuszcza się w obieg monety metalowe (bilon)

w wartości 5 (pięć) groszy w nowym pieni1l!dzu. .

§ 2. Zarządzenie wch~i w ż,ycie z dniem 3 listopada

1950 r.

.

MINISTER FINANSÓW

K. Dąbrowski

DZIAŁ II

SPRAWY GOSPODARKI · NARODOWEJ

1457.

UCHWALA RADY MINISTRÓW

z dnia 28 października 19500 r.

w sprawie cen ~:'l! rytu s u konsum:!y.i nego, w61ek, E:..iel'ów

i innych wyrobów wódczanych.

Dane za ostatnie trzy kwartały wykazują wzrost spoży­

cia spirytusu konsumcyjnego i wódek. Wzrost ten idzie

w parze z niepokOjącymi objawami rozszerzania się plagi

nałQgowego alkoholizmu.

Szkody. które ponosi z tego

atr; 925

Nr. A-117/1452, 1453

Zasady przeliczenia cen w handlu wewnętrznym {za§ 7. . Jeżeli przy st?sowaniu metody, podanej w § 6,

h8lIldlowych. u.sługowo-handlowych i gastronowypadają grosze, nalezy zastosować zaokrąglenia według

micznych) określa za.rząd2;enie Ministra Handlu Wezasad następująCYCh

wnętrznego z dnia 28 . października 1950 f., wydane na

a) je że li należność przeliczona na nowy pieniądz przepodstawie art. 11 oot8lWY z dnia 28 paooziernika 1950 r.

kracza zł 15, lecz nie przekracza zł 100, zaokrąp"lenia stoo zmianie systemu pieniężnego ! zaJtwierdzone przez Ras~je ~ię do, n~jbliższych 10 gr w dół lub w górę ~ ten spo_

dę Mmlstrow.

sob, ze koncowkę do 4 groszy odrzuca się, zaś końcówkę

od 5 gr<?Szy wzwyż zaokrąg)~ się do najbliższych 10 gro.