Instrukcja Rady Ministrów z dnia 28 października 1950 r. o przeliczeniu cen, taryf i opłat w związku ze zmianą systemu pieniężnego.

§ 1. Instrukcja niniejsza stosuje się do cen, taryf i

76 gr,

opłat w komunikacji kolejowej, samochodowej,

WOdnej,

b) . z wyrównania: 61 zł 52 gr.

'Powietrznej, miejskiej i podmiejskiej, w spedycji, gospoRazem 92 zł 28 gr tzn., że całość pieniędzy, z których

darce komunalnej, służbie zdrowia, leśni ctwie, instytucjach

pracownik ma się utrzymywać p ocząwszy od dnia 1 listoi za.kładach kult uralno-artystycznych (kinach, teatrach,

pada 1950 r. zOIstała jemu przeliczona w stosunku: 1 zł

muzeach itp.), w poczcie, telegrafie i telefonie, do opłat

dotychczasowy = 3 grosze nowe, albo 100 zł dotychczagórniczych, administracyjnych, skarbowych i sądowych

sowe

3 złote nowe.

uraz wszelkich innych nale żności za odpłatne świadcze ­

II. Pracownik pobiera wynagrodzenie mie sięczne (lub

nie rzeczy, bądż usług z wyjątkiem sprzedaży towarów 1

tzw. ry czałt ) płatne wg wnowy lub zwyczaju stale dnia

usł'U,~ w obrocie handlowym.

=

=

atr; 925

Nr. A-117/1452, 1453

Zasady przeliczenia cen w handlu wewnętrznym {za§ 7. . Jeżeli przy st?sowaniu metody, podanej w § 6,

h8lIldlowych. u.sługowo-handlowych i gastronowypadają grosze, nalezy zastosować zaokrąglenia według

micznych) określa za.rząd2;enie Ministra Handlu Wezasad następująCYCh

wnętrznego z dnia 28 . października 1950 f., wydane na

a) je że li należność przeliczona na nowy pieniądz przepodstawie art. 11 oot8lWY z dnia 28 paooziernika 1950 r.

kracza zł 15, lecz nie przekracza zł 100, zaokrąp"lenia stoo zmianie systemu pieniężnego ! zaJtwierdzone przez Ras~je ~ię do, n~jbliższych 10 gr w dół lub w górę ~ ten spo_

dę Mmlstrow.

sob, ze koncowkę do 4 groszy odrzuca się, zaś końcówkę

od 5 gr<?Szy wzwyż zaokrąg)~ się do najbliższych 10 gro.

§ 2. Ilekroć w instrukcji niniejszej mowa jest o naS2.y w gorę,

leżnościacJ1 za usługi, rozumieć należy należności z tytułu cen, taryf i opłat, określonych w § 1.

b) je~eli należność przeliczona na nowy pienią.dz przekracza zł 100, lecz nie przekracza zł 200, zaokrąglenia sto§ 3. Przeliczenie należności za usługi winno być tak

suje się do najbliższych 500 gr w dół lub w górę w ten spodokonane, aby z dniem 30 października 1950 r. godzina

sób, że końcówkę do 24 gr odrzuca się, zaś końcówkę od

0,00 mogłY być stosowane ceny, taryfy i opłaty w nowym

25 gr wzwyż zaokrągla się do najbliż.sft:ych 50 gr W · górę,

pieniądzu.

.

c) jeżeli należność przeliczona na nowy pieiliądz prze.

Jeżeli do dnia 30 paidziernika 1950 r. godzina 0,00 przekracza zł 200, zaokrąglenia stosuje się do najbliZszego

liczenie należności za usługi nie zostało w pełni dokonaZłotego w dół lub w górę w ten spoSÓb, iż ~ońcówJtę do

ne, wówczas cLal:szych przeliczeń należy dokonywać w dniu

49 gr odrzruca się, zaś końcówkę od 50 gr wzwyż zaokrąg­

30 paOOziernika 1950 r. przed załatwieniem klienta (podla się do pełnego złotego w górę.

różnego, interesanta). W tym przypadku winno być do§ 8. Władze, ~rganizacje i instytucje nadzorujące zakonane przeliczenie każdej pozycji oddzielnie. Przeliczekłady, urzędy, przedsiębiorstwa, które bezpośrednio wynie łączn~ ogólnej sumy wszystkich należności, przypadakonują ś·wiadczenia rzeczy, bądź usług - objęte niniejszą

jąCYCh od danego klienta (pod ró żnego, interesanta), jest

ip.strukcfą (sprzedaż biletów, znaczków, opłaty bagażowe

niedop~lne. Zakazuje się odmowy świadczenia usług

ispedycyjne, opłaty telefoniczne, telegraficzne, opłaty za

z powodu braku przeliczenia.

I ~byt w hotelach, szpitalach itp.) obowiązane

są nie§ 4. Należności za usługi, WYmienione w § l, mogą być

zwłocznie przystą,pić do sprawclzenia prawidłowości zaw okresie do dnia 5 listopada 1950 r . zaspakajane do- stosowanych w podległych im jednostkach przeliczeń orall

tychczasoWYmi banknotami w przeliczeniu 100 (sto) zło­

do opracowania i przekazania wszystkim zainteresowanym.

tych dotychczasowych równe l (jednemu) zł w nowym

nowych taryf, cenników i tabel opłat.

pieniądzu.

§ 9. Wykonanie niniejszej instrukcji powierza się Prze·

Należności, uiszczane w znaczkach

(opłaty

sądowe,

wodniczącemu Państwowej KomiSji Planowania Gosposkarbowe itp.), mogą być w okresie do dnia 5 listopada

darczego i wszystkim ministrom.

1950 r. ·zaspakajane znaczkami dotychczasoWYmi, jednak§ 10. Instrukcja niniejsza wchodzi w życie ·z dniem 28

że w wysokości potrójnej dotychczasowej wartości taryfopaŹdziernika 19500 r.

wej.

.

PREZES RADY MINISTRóW

Józef Cyrankiewicz

§ 5. . Dla ułatwienia przeliczeń należności za niektóre

usługi w komunikacj i kolejowej, poczcie, telefonie i telegrafie wydaje się odrębnie tabele należności za te usługi

1453.

w nowym pieniądzu, wraz z przykładami . ilus t rującymi

sposób dokonania prze liczeń.

INSTRUKCJA RADY MINISTRÓW

Należ ności nieobjęte tymi tabelami, a których dotych~ dnia 28 pażdziernika 1950 r.

czasowa wartość taryfowa (c-płat a, cen a) nie przel,r acza- . w sprawie trybu sprzed a ży towarów i świadcz~nia UShlg

ła, licząc w dotychczasowym p i eni ądz u zł 500 (pięćs e t), ·

w związku ze zmianą systemu pienięż!lego.

przeliczać można, posługując się dla ułat.\vi enia tabelą

przeliczeil załączoną do zarządzenia Ministra Ha ndlu

I. Tryb i zakl'es spl'zerlaży towarów i świadczenia UShlg

Wewnętrznego z dnia 28 pażdziernika .19&0 r. o pn;eliczew niedzielę, dnia 29.X. .1950 r., tj. w przeddzień wprowaniu cen w związku ze zmianą sydemu pieniężnego.

dzenia nowego pieniądza.

T8.bela przeli:czeń oparta jest na ' następujących zasa§ 1. 1. Detaliczna sieć handlowa sprzedaży towarów i

dach

··

świadczenia usług handlowych nie wyłączając sklepow

spożywczych winna być w dniu 29 .X. 1950 r. zamknięta.

a) jeżeli cena dotychczasowa nie przekraczała złotych

33 (co róvma się cenie w nowym pieniądzu do 99 groSzy),

2. Wyjątki od tej zasady zawarte są w §§ 3-5.

żadne zaokrą.glenia nie zostały zastosowane,

§ 2. Zakazuje się sprzedaży w dniu 29.X. 1950 r. na;>ojów alkoholowych z wyjątkiem piwa.

b) jeżeli cena w starym pieniądzu przekraczała złotych

33, lecz nie przekra czała złotych 333 (co równa się cenie

§ 3. 1. W dniu 29.X. 1950 r. winny być otwarte zakłady

w nowym pieniądzu od złotych) do złotych 9 groszy 99),

gastronomiczne położone na terenie miast, normalnie jak

.

bl"

h

5'

w każdy dzień świąteczny. Zakłady te obowiązuje w tym

zast osowano zaokrąg l ema do naj lZS3YC groszy -ClU

dniu zakaz sprzedaży napoJ·ów alkoholowych w jakiejkolw dół lub w górę.

wiek formie z wyjątkiem piwa.

W wyniku tego Końcówki na l i 2 grosze zaokrąglono jo

najbl1'ższego dziesiątka groszy w dół, końcówki na 3 i 4

2. Przepis ustępu poprzedzającego ma zastosowanie do

grosze do najbliższych 5-ciu groszy w górę, końcówki na 6

wagonów restauracyjnych.

'

i 7 groszy do najbliższych 5-ciu groszy w dół, zaś końcówki

3. Zakłady gastronomiczne położone w gminach wiejna 8 i 9 groszy do najbliższych W-elu groszy w górę,

skich winny być w dniu 29.X. 19500 r. zamknięte.

c) jeżeli cena w starym pieniądzu przekraczała zło§ 4. W dniu 29.X. 1950 r. winny być otwarte apteki, na

tych 333, lecz nie. przekraczała złotych 5()O (co równa się

które w tym dniu przypada dyżur.

cenie w nowym pieniądzu od złotych 10 do złotych 15)

§ 5. W dniu 29.X. 19500 r. winny być otwarte kioski

zastosowano zaokrąglenia do najbliższego dziesiątka grouliczne i kiooki w lokalach zamkniętych, jednakże tylko

szy w doł lub w górę w ten i>po.,>ób, że końcówki do 4 grow zakresie sprzedaży gazet i czasopism.

szy odrzucono, a końCówki od 5 groszy zaokrą,glono do

§ 6. Nie będą w dniu 29.X. 19,50 r. przyjmowane przez

najbliższego dziesiątka groszy w górę.

urzędy pocztowo-telegraficzne przesyłki pi711iężne.

§ 6. Należności, które nie figurują w tabelach przeli':'

§ 7. Kto wykracza przeciw postanowieniom §§ l - 5,

czeń, stanowiąCYCh załącznik do

zarz3.'dzenia Ministra

ścigany będzie wedle ObowiąZUjących przepisów z c'l.łą

Handlu Wewnętrznego z dnia 28 paździe rnika 1950 r.

surowością prawa.

przeliczeniu cen w związku ze zmianą systemu pieni꿧 8. 1. Kto · w dniu 29.x. 1950 r. będąc obowiązany do

sprzedaży tDwarów lub świadczenia usług oćmawia ich

nego, a których ceną. (wartość taryfowa, opłata) w dotychczasowym pieniądzu wynosi wię cej niż zł 500, to znalub żąda za nie wyŻS'llych cen od dotychczas obolViązujączy wi ęcej niż zł 15, licząc w nowym pienI ą d z u, p rzelicza

cych, ścigany będzie wedle obowiązujących przepisów z

się w braku przygotowa nej tabeli w sposób nast ęp ujący

całą surowością prawa.

.

nowa należność stanowi 3 proc. dawnej; naj łatwiej zatem

2. Przepis ustępu Pop'rzedzaj ącego odnos i się · w szczeObliczyć ją w ten sposób, ż e starą należność mnoży się

gólności do opłat za wszelkie usługi komunikacyj ne (naprzez trzy i oddziela ostatn ie dwaz;naki arytmetyczne

bycie biletów kolejowych, lot niczych, au tobusowych"

przecinkiem.

tarmwajowych, trolejbusowych i wodnych środków koPrzyk ła, d: nale żność w dotychczasowym pieniądzu wymunikacji, opłata kursu taksówek i dorożek konnych,

nosi zł 600. Mnożymy ją przez 3 j. otrzymujemy w wyni0płaty bagażowe i inne), za usłu gi pocztowe (zakup znaczku 1800, oddzielamy . dwa ostatnie znaki. Należność w

ków pocztowych, nadawanie listów, telegramów i paczek,

nowym pieniądzu wyno.si zatem zł 18.

opłacanie rozmów telefonicznych itp.), za bilety wstępu

kładach

°

Nr. A-117/poz. 1451, 1452 .

str. 924

8. Pracownicy, którzy następną kolejną wypłatę (cały

piętnastego każdego · miesiąca. Ostatnie wYnagrodzenie

zarobek, zaliczkę lub resztę zarobku) otrzymać mają . przed reformą otrzymał dnia 15 października. 1950 r., nawg przepisów prawa, umowy lub zwyczaju - dopiero w

stępne otrzyma dnia 15 listopada 1950 r. Wynagrodzenie

dniu 2 listopada 1950 r. lub w dniach późniejszych, otrzyto wynosi po wszystkich potrąceniach dla przykładu zł

mają w nieprzekraczalnym terminie do dnia 4 listopada

21520. Dzielimy 21520 przez 30 dni, bo tyle dni kalenda1950 r. ze środków urzędu, zakładu, instytucji lub przedrzowych dzieli w tym przykładzie dzień jednej wypłaty

siębiorstwa, w którym pracują, wyrównanie chroniące

od dnia drugiej wypłaty. otrzymujemy

ich przed skutkami wymiany przeprowadzanej na ogólzł 21520 : 30 = 717 zł 33 gr,

nych zasadach. Dotyczy to pracowników, którzy pierwszą

kwotę 717 zł 33 grosze mnożymy przez 14, bo tyle dnI

dla nich wypłatę w nowym pieniądzu otrzymać mają

upłynie od 1 listopada do dnia 14 listopada włącznie

dnia 2 listopada 1950 r. albo później, a więc takich, l~tó­

zł 717,33X 14= zł 10042,62 po zaolcrągleniu zł 10043. rzy do czasu otrzymania nowej wypłaty, będą musieli ukwotę zł 10.043 mnożymy przez dwa i otrzymujemy

trzymywać się z pieniędzy uzyskanych z wymiany reszty

20.086 nowych groszy, czyli 200 zł 86 groszy w nowym

swej poprzedniej wypłaty na nowy pieniądz na. ogólnych

pieniądzu. Tę kwotę wypłacamy pracownikowi.

zasadach.

Po doliczeniu kwoty uzyskanej z wymiany zł 100,43 na

Wyrównanie to zostanie obliczone w zależn(lści od

ogólnych zasadach pra:!ownik uzyska razem w nowym ·

a) kwoty, która wypadnie z podzielenia ostatniej w zło­

pieniądzu zł 301,29, tzn., że całość pieniędzy, z których

tych dotychczasowych wypłaty rzeczywistej lt.zn. kwoty,

pracownik ten ma się utrzymywać od. dnia 1 listopada

która po wszelkich potrąceniach, przyp adła ootatnio do

1950 r. została mu przeliczona w stosunku 1 . zł dotychwypłaty do rąk pracownika) , przez ilość dni kalendarzoczasowy

3 grosze nowe, albo 100 zł dctychczasowych

wych dzielących dzień ostatniej wypłaty w złotych do= 3 zło te nowe.

tychczasowych od dnia, w którym według umowy lub

Uwaga

zwyczaju ma nastąpić naj bliższa wypłata w nowych zło­

Wyrównanie to nie przysługuje oczywiście pracorwnikotych, bez względu na to, czy' wypłata ta w złotych nowi, który dopiero rozpoczął pracę w danym z akładzie, inwych stanowić będzie resztę zarobku, zaliczkę lub cały

stytUCji lub przedsiębiorstwie i któremu pierwsza w ozarobek;

góle wyplata należy się wg umowy dopiero po dniu 1 lib) od ilości dni kalendarzowych, które prżypadną w ostopada.

Pracoiwnik ten otrzyma swoją wypłatę już w nokresie od dnia 1 listopada br. włącznie do dnia najbliż­

wym pieniądzu, więc do wyrównania nie ma prawa.

szej kOlejnej wypłaty po refannie, ale nie więcej niż za

9. Natychmiast po dokonaniu pierwszych wypłat w no15 (piętnaście) dni kalendarzowych. Dnia najbliższej ko- I

wym pienią dzu urzędy, zakłady, instytucje i przedsiębior­

lejnej wypłaty nie wlicza się do ilości dni kalendarzostwa przys tąpią w sposób zorganizowa:1Y (centralnie) do

wych.

przeliczenia stawek płac i wszelkich do nich dodatków,

Wyrównanie to obliczyć zatem nale ży przez przemnoze złotych dotychczasowych na złote nowe, kierując się

żenie kwot y określonej pod al przez ilość dni, o których

następującym i zasadami

mowa pod b l . Uzyskaną w ten sposób kwotę w złotych

al 1 złoty dotych ~z9.s owy = 3 grosze nowe

dotyChczasowych należy przeliczyć na nowy pieniądz w

Odpowiednio: 1 grosz dotychczasowy = 0,03 grosza

stosunku 1 zł dotychczasowy równa się 2 grosze nowe.

noweg,);

Uwaga

bl

stawki

pła:: i \':::>:!:0L1;:ie do nicli dodatki g:ly us taPrzeliczenie w stosunku 1 zł dotychczasowy równa się

lone są Z~ go ~,zinę pracy - prZeliC3<1 si ę z zaokrą­

2 gr. nowe, a nie 3 grosze nowe, stosuje s ię dlatego, że

gleniem (o pe~nych groszy w te'} SP03ÓO, że ułamki

jeden nowy grosz za jednego złotego dot ychczasowego,

n owego e;!c'3za wynoszące pó ł grosza i więcej pracolWIlik otrzyma wymieniając pieniądze pozostałe z

p rzyjmuje się za pełny gW3Z; ułamki pon iżej pół

poprzedniej wypłaty. Wyrównanie to należy v.--ypłacić na

grosza (J::;l'Z'.lca się ;

podstawie odrębnej listy wypłat . Ta lista wypłat posiacl stawki pła:: i wszelkie do nich dodatki - gdy usta dać winna następujące rubryki : Nr kolejny pracownika,

Jone są, 23, miesiąc - przelicza się z zaokn"gleniem

imię i nazwisko, kwot ę, o której mowa pod a), ilość dni

do 10 gro;;zy w ten spl\S6b, - że kwoty w WYS0:r03ci

kalendarzOl'.vych, za które należy się vlYrównanJ.e, należn~

5 nowy<:h groszy i więcej pl'zy:muie się za 10 grokwotę w złotych dotychczasowych, kwotę w złotych noszy; kwoty pon iże j 5 nowych groszy odrzuca się.

wych, pokwitowanie pracownika. Listę tę należy sporzą­

dzić odręcznie, rubrykując odpowiednio czyste arkusze

10. Po dokonaniu przeliczeń , o których mowa ·pod pkt.

papieru.

9, CZP i inne właściwe instytucje nadrzędne zarządz ą

wydruko':'v anie tabel płac i vłszelkkh do n ich dodatkó·N,

Kwoty wypłacane tytułem tego wyrównania są wolne

z podan iem wysokości stawek i wszelkich doclatkóvl w nood podatku od wynagrodzeń i wpłat na SFO. Z kwot tych

wym pieniądzu.

nie wolno doko\nywać jakichkolwiek potrą ceń, ani na.

rzecz pracodawcy, ani osób lub instytucji trzecich.

Z chwilą wydrukowania tych tabel w po trzebnej iloś ci

egzemplarzy urzędy, zakłady, instytucje i pr zedsiębior ­

Przykłady

stwa spocządzać będą listy płac i wszelkie inne obliczel. Pracownik pobiera wynagrodzenie w dwóch ratach.

nia płacowe, z wykazaniem wszystkich składników płacy

Pierwszą ratę otrzymał 23 października 1950 r ., następną

wyłącznie w nowym pienią dzu.

Ostateczny termin dla

otrzymać ma dnia 6 listopada 1950 r. Ponieważ dni wywprowadzenia list płacy i wszelkich innych obliczeń pbpłat w tym rachunku się nie liczy, wypada, że okres ocowych, wypełni anych wyłą cznie w nowym pieniądzu,

statniej wypłaty dzieli od okresu następn ej wypłaty ustala się na dzień 31 stycznia 1951 r.

w tym przykładzie - 13 dni kalendarzowych. W ostat11. Kierownicy urzę dów, zakładów, instytucji i przedniej wypłacie, tj. tej, którą w tym przykładzie - pracosięb iorstw

winni niedokonania w us ta lonym terminie

wnik otrzymał 23 paździ ernika 1950 r., wypłacono jemu

. wypłat, o których mowa w pkt. 4 i 8 niniejszej ilnstrukrzeczywiście po wszystkich potrąceniach kwot~ zł 7.998.-.

cji, pociągnięci zostaną do c'.ipowiedzialności.

Dzielimy 7.998 przez 13 i otrzymujemy zł 615,20 groszy,

12. Instrukcja niniejsza wchodzi w życie z dniem -29

3ako kwotę, o której mowa pod a). Kwotę zł 615.20 mnopaździernika 1950 r.

żymy przez ilość dni, o których mowa. pod. bl tj. w tym

przykładzie przez 5,bo tyle dni kalendarzolwych upłynie

PREZES RADY MINISTRóW

Józef Cyrankiewicz

od 1 listopada włącznie do dnia 5 listopada włącznie.

otrzymujemy: zł 615,20 X 5 = zł 3076. Kwotę zł 3076

1452.

mnożymy przez dwa i otrzymujemy 6152 nowych groszy,

INSTRUKCJA RADY MINISTRóW

czyli 61 zł 52 grosze w nowym pieniądzu. Tę kwotę praz dnia 28 października 1950 r.

cownikOWi wypłacamy. W ten sposób pracownik uzyska

o przeliczeniu cen, taryf i opłat w związku że zmianą syw nowym pieniądzu

stemu pie n iężnego.

alOz wymiany zł 3076.- na ogólnYCh zas!\ldach: 30 zł