Instrukcja Rady Ministrów z dnia 28 października 1950 r. w sprawie wypłat w nowym pieniądzu wynagrodzeń za pracę.

bZIENNlK UR.ZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ

W ARSZA W A, 2 listopada 1950

POLSKIEJ

NrA-117

Poz. 1451-1459

TRESC

DZIAŁ I.

SPRAWY OGóLNE

Instrukcje Rady Ministrów

Poz. 1451. w sprawie wypłat w nowym pieniądzu wynagrodzeń za pracę.

Poz. 1452. o przeliczeniu cen, taryf i opłat w związku

ze zmianą systemu pieniężnego.

Poz. 1453. w sprawie trybu sprzedaży towarów i świad­

czenia usług w związku ze zmianą systemu

pieniężnego.

.

Poz. 1454. w sprawie zmiany instrukcji Rady Mil' i -stl'óW

z dnia 28 października .1950 r. · w spra'\\ _.; wypłat rent, emerytur, zaopatrzeń i stypendiów

w związku ze zmianą systemu pieniężnego.

Poz. 1455. Uchwała Prezydium Rządu w sprawie wypuszczenia w obieg monet (bilonu) wartości 5 gr.

Poz. 1456. Zarządzenie Ministra Finansów w sprawie

DZIAŁ

I

SPRA WY OGÓLNE

1451.

INSTRUKCJA RADY MINISTRÓW

z dnia 28 października 1950 r.

w sprawie wypłat w nowym pieniądzu wynagrn-dzeń

za pracę.

W związku z ustawą z dnia 28 października 1950 r. o

zmianie systemu pieniężnego zarządza się, co następuje

. 1. Wszelkie wynagrodzenia za pracę, nal e żne według

umów o pracę lub umów służbowych, wypłaca się począwszy od dnia 30 października 1950 r. w nowym pienią dzu, bez względu na okres, za który wynagrodzenia

te zOIst ały obliczone.

2. Wynagrodzenia, które zgodnie z pkt 1 przypadną

do wypłaty począwszy od dnia 30 paźdz i ernika 1950 r., wypłacać n ależy do czasu przeliczenia wszystkich skła­

dników płacy na nowy pieniądz, o czym niżej mowa na podstawie list płacy , sporządzonych w złotych dotychczasowych. Listy te należy sporządzać z zachowaniem

wszystldch dotychczas w tym zakresie obowiązujących

przepisów ustaw i rozporządzeń , zbiorowych układów

pracy i postanowień indywidualnych umów o pracę. Także zgodnie z dotychczas obowiązującymi przepisami należy dokonać potrąceń

na potiatek od wynagrodzeń

i wpłaty na SFO.

Od obliczonej w ten sposób kwoty wynagrOdzeń netto

nale ży dokonać ewentualnych potrąceń z wszelkich innych tytułów, upoważniających lub zobowiązujących do

dokonania potrąceń z należnego pracownikowi wynagrodzenia.

Dopiero kwotę ostatecznie przypadającą do faktycznej

wypłaty do rąk pracownika należy przeliczyć na nowy

pieniądz w stosunku

1 zł dotychczasowy równa się 3

(trzy) grosze nowe i w nowym pieniądzu wypłacić.

Powstałych przy tym przeliczeniu ułamków nowego

grosza poniżej pół grosza nie uwzględnia się. Ułamki wy' noszące pół i więcej nowego grosza zaokrągla się do peł­

nych groszy.

3. Z przepisów pkt 2 wynika, że do czasu przeliczenia

wszystkich składników płac, tj. stawek podstawowych

lub zasadniczych, dodatków służbowych i funkcyjnych,

wszelkich innych dodatków itd. na nowy pieniądz - listy płac i wszelkie inne dokumenty płacowe n ależy sporządzać jak dotychczas, tzn. tak, jak gdyby prawnymi

środkami płatniczymi po zo stawały nadal dotychczasowe

złote. W szczególności listy płac i inne dokumenty pła­

cowe wystawione przed dniem 30 paŹdziernika 1950 r.

wypuszczenia monet · metalowych (bilonu)

5 groszy.

DZIAŁ

w

wartości

II. SPRAWY GOSPODARKI NARODOWEJ

Poz. 1457. Uchwała Rady Ministrów w sprawie cen spirytusu konsumcyjnego, wódek, likierów i innych wyrobów

wódczanych.

Zarządzenia

Przewodniczącego

Państwowej

Komisji

Planowania Gospodarczego

.

Poz. 1458. w sprawie dodatkowego wynagrodzenia kierowców i ich pomocników obsługujących samochody przerobione na napęd gazem wysokosprężonym.

Poz. 1459. w sprawie organizacji wewnętrznej i podziału

czynności w wojewódzkich oraz powiatowych

komisjach planowania gospodarczego.

a dotyczące na przykład: wypłaty mieSięcznej, płatnej

z dołu za mies. październik br. lub miesięcznej płatnej

z góry za mies. listopad br. służą nadal jako dokumenty płacowe. Osiągnąć to można bądź w ten sposób, :i:e

rubrykę "pokwitowanie z odbioru" podzieli się na dwie

rubryki, bądź w ten sposób, że za rubryką "przypada do

wypłaty" doklei się wąskie paski papieru, [{tóre stworzą

miejsce dla nowej rubryki. W tak utworzonej nowej rubryce należy wpisać kwotę przypadającą każdemu pracow'nikowi do wypłaty w nowym pieniądzu.

. Na kopertach zarobkowych, odcinkach list płac it9dokumentach płacowych wręczanych pracownikowi należy wypisać wypłacaną sumę w nowym pien ią dzu.

4. WynagrOdzenia, tzn. zarówno cały zarobek, jak i zaliczki lub wypłaty reszty zarobku, ' których termin płat­

ności przypada wg Obowiązujących przepisów prawnych,

postanowień zbiorowych układów pracy lub l1mów indywidualnych w dniu 31 października 1950 r ., tzn. w szczególnOŚCi wynagrodzenia miesięczne płatne z dołu za paź­

dziernik br. lub płatne z góry za listopad, należy wypła­

cać począwszy już od poniedziałku dnia 30 pażdziernika

i w ciągu następnych dwóch dni, tj. dnia 31 października

i 1 listopada.

5. Wszelkie prace, związan e z ustaleniem zapocrzebo wania na nowy pieniądz, przeznaczony na wypłatę wynagrodzeń w dniach: 30, 31 p aźd ziernik a i w dniu 1 listopada br., nale ży rozpocząć już w n aj wcześniejszych

godzinach pora nnych w niedzielę, dnia 29 pażdziernika

1950 r. tak, aby zapotrzebowanie to mo gło być zgłoszone do

NarOdowego Banku Polskiego lub innej wła ~ ciwej kasy

możliwie już w niedzielę, dnia 29 października 1950 r.

Zapotrzebowanie to obliczyć należy biorąc pod uwagę

jedynie kwoty ostateczne, tzn. te, które przypadną do

rzeczywistej wypłaty do rąk pracowników.

6. Jeśli w jakimkolwiek urzędzie, zakładzi e, ' instytucji

lub przedsiębiorstwie nie będzie można zakmlczy ć wypłat

wynagrodzeń, o których mowa w pkt. 4, w dniach 30 i 31

października br., to urzędy te, zakłady, insty~L1cje i przedsiębiorstwa uruchomią swe biura , wypłat tak że i w dniu

1 listopada br., bez względu na przypadający w tym dniu

dzień świąteczny.

.

Oddziały NBP, kasy PKO i inne włs. ściwe lmsy skarbowe lub instytucje bankowe czynne bę dą w dniu 29 paź­

dziernika 1950 r . (w niedzielę ) i w dniu 1 list.opada (dzieli.

świąteczny) jak w dnie powszednie.

7. W związku z zadaniami, które mają byc wykonane

odnośnie przeliczeń wypłat w dniach 29 p aźdz iernika

1950 r. (niedziela) oraz w dniu l list.c pada 1950 r. (dzień

s'.vis,t eczny), ZObowi ą zuje się pracownil;:ó71 wyd zi ałów rachub, kasjerów i inne OSOby dokonywujące wypłat pobo.rÓw i zarobków do stawienia się w tych dniach do pra cy. Zobowiązanie to obejmuje również i pracowników

odpowiedzialnych za gos,.ryodarkę finansową urzędu, zakładu, instytucji lub przedsiębiorstwa.

Nr. A-117/poz. 1451, 1452 .

str. 924

8. Pracownicy, którzy następną kolejną wypłatę (cały

piętnastego każdego · miesiąca. Ostatnie wYnagrodzenie

zarobek, zaliczkę lub resztę zarobku) otrzymać mają . przed reformą otrzymał dnia 15 października. 1950 r., nawg przepisów prawa, umowy lub zwyczaju - dopiero w

stępne otrzyma dnia 15 listopada 1950 r. Wynagrodzenie

dniu 2 listopada 1950 r. lub w dniach późniejszych, otrzyto wynosi po wszystkich potrąceniach dla przykładu zł

mają w nieprzekraczalnym terminie do dnia 4 listopada

21520. Dzielimy 21520 przez 30 dni, bo tyle dni kalenda1950 r. ze środków urzędu, zakładu, instytucji lub przedrzowych dzieli w tym przykładzie dzień jednej wypłaty

siębiorstwa, w którym pracują, wyrównanie chroniące

od dnia drugiej wypłaty. otrzymujemy

ich przed skutkami wymiany przeprowadzanej na ogólzł 21520 : 30 = 717 zł 33 gr,

nych zasadach. Dotyczy to pracowników, którzy pierwszą

kwotę 717 zł 33 grosze mnożymy przez 14, bo tyle dnI

dla nich wypłatę w nowym pieniądzu otrzymać mają

upłynie od 1 listopada do dnia 14 listopada włącznie

dnia 2 listopada 1950 r. albo później, a więc takich, l~tó­

zł 717,33X 14= zł 10042,62 po zaolcrągleniu zł 10043. rzy do czasu otrzymania nowej wypłaty, będą musieli ukwotę zł 10.043 mnożymy przez dwa i otrzymujemy

trzymywać się z pieniędzy uzyskanych z wymiany reszty

20.086 nowych groszy, czyli 200 zł 86 groszy w nowym

swej poprzedniej wypłaty na nowy pieniądz na. ogólnych

pieniądzu. Tę kwotę wypłacamy pracownikowi.

zasadach.

Po doliczeniu kwoty uzyskanej z wymiany zł 100,43 na

Wyrównanie to zostanie obliczone w zależn(lści od

ogólnych zasadach pra:!ownik uzyska razem w nowym ·

a) kwoty, która wypadnie z podzielenia ostatniej w zło­

pieniądzu zł 301,29, tzn., że całość pieniędzy, z których

tych dotychczasowych wypłaty rzeczywistej lt.zn. kwoty,

pracownik ten ma się utrzymywać od. dnia 1 listopada

która po wszelkich potrąceniach, przyp adła ootatnio do

1950 r. została mu przeliczona w stosunku 1 . zł dotychwypłaty do rąk pracownika) , przez ilość dni kalendarzoczasowy

3 grosze nowe, albo 100 zł dctychczasowych

wych dzielących dzień ostatniej wypłaty w złotych do= 3 zło te nowe.

tychczasowych od dnia, w którym według umowy lub

Uwaga

zwyczaju ma nastąpić naj bliższa wypłata w nowych zło­

Wyrównanie to nie przysługuje oczywiście pracorwnikotych, bez względu na to, czy' wypłata ta w złotych nowi, który dopiero rozpoczął pracę w danym z akładzie, inwych stanowić będzie resztę zarobku, zaliczkę lub cały

stytUCji lub przedsiębiorstwie i któremu pierwsza w ozarobek;

góle wyplata należy się wg umowy dopiero po dniu 1 lib) od ilości dni kalendarzowych, które prżypadną w ostopada.

Pracoiwnik ten otrzyma swoją wypłatę już w nokresie od dnia 1 listopada br. włącznie do dnia najbliż­

wym pieniądzu, więc do wyrównania nie ma prawa.

szej kOlejnej wypłaty po refannie, ale nie więcej niż za

9. Natychmiast po dokonaniu pierwszych wypłat w no15 (piętnaście) dni kalendarzowych. Dnia najbliższej ko- I

wym pienią dzu urzędy, zakłady, instytucje i przedsiębior­

lejnej wypłaty nie wlicza się do ilości dni kalendarzostwa przys tąpią w sposób zorganizowa:1Y (centralnie) do

wych.

przeliczenia stawek płac i wszelkich do nich dodatków,

Wyrównanie to obliczyć zatem nale ży przez przemnoze złotych dotychczasowych na złote nowe, kierując się

żenie kwot y określonej pod al przez ilość dni, o których

następującym i zasadami

mowa pod b l . Uzyskaną w ten sposób kwotę w złotych

al 1 złoty dotych ~z9.s owy = 3 grosze nowe

dotyChczasowych należy przeliczyć na nowy pieniądz w

Odpowiednio: 1 grosz dotychczasowy = 0,03 grosza

stosunku 1 zł dotychczasowy równa się 2 grosze nowe.

noweg,);

Uwaga

bl

stawki

pła:: i \':::>:!:0L1;:ie do nicli dodatki g:ly us taPrzeliczenie w stosunku 1 zł dotychczasowy równa się

lone są Z~ go ~,zinę pracy - prZeliC3<1 si ę z zaokrą­

2 gr. nowe, a nie 3 grosze nowe, stosuje s ię dlatego, że

gleniem (o pe~nych groszy w te'} SP03ÓO, że ułamki

jeden nowy grosz za jednego złotego dot ychczasowego,

n owego e;!c'3za wynoszące pó ł grosza i więcej pracolWIlik otrzyma wymieniając pieniądze pozostałe z

p rzyjmuje się za pełny gW3Z; ułamki pon iżej pół

poprzedniej wypłaty. Wyrównanie to należy v.--ypłacić na

grosza (J::;l'Z'.lca się ;

podstawie odrębnej listy wypłat . Ta lista wypłat posiacl stawki pła:: i wszelkie do nich dodatki - gdy usta dać winna następujące rubryki : Nr kolejny pracownika,

Jone są, 23, miesiąc - przelicza się z zaokn"gleniem

imię i nazwisko, kwot ę, o której mowa pod a), ilość dni

do 10 gro;;zy w ten spl\S6b, - że kwoty w WYS0:r03ci

kalendarzOl'.vych, za które należy się vlYrównanJ.e, należn~

5 nowy<:h groszy i więcej pl'zy:muie się za 10 grokwotę w złotych dotychczasowych, kwotę w złotych noszy; kwoty pon iże j 5 nowych groszy odrzuca się.

wych, pokwitowanie pracownika. Listę tę należy sporzą­

dzić odręcznie, rubrykując odpowiednio czyste arkusze

10. Po dokonaniu przeliczeń , o których mowa ·pod pkt.

papieru.

9, CZP i inne właściwe instytucje nadrzędne zarządz ą

wydruko':'v anie tabel płac i vłszelkkh do n ich dodatkó·N,

Kwoty wypłacane tytułem tego wyrównania są wolne

z podan iem wysokości stawek i wszelkich doclatkóvl w nood podatku od wynagrodzeń i wpłat na SFO. Z kwot tych

wym pieniądzu.

nie wolno doko\nywać jakichkolwiek potrą ceń, ani na.

rzecz pracodawcy, ani osób lub instytucji trzecich.

Z chwilą wydrukowania tych tabel w po trzebnej iloś ci

egzemplarzy urzędy, zakłady, instytucje i pr zedsiębior ­

Przykłady

stwa spocządzać będą listy płac i wszelkie inne obliczel. Pracownik pobiera wynagrodzenie w dwóch ratach.

nia płacowe, z wykazaniem wszystkich składników płacy

Pierwszą ratę otrzymał 23 października 1950 r ., następną

wyłącznie w nowym pienią dzu.

Ostateczny termin dla

otrzymać ma dnia 6 listopada 1950 r. Ponieważ dni wywprowadzenia list płacy i wszelkich innych obliczeń pbpłat w tym rachunku się nie liczy, wypada, że okres ocowych, wypełni anych wyłą cznie w nowym pieniądzu,

statniej wypłaty dzieli od okresu następn ej wypłaty ustala się na dzień 31 stycznia 1951 r.

w tym przykładzie - 13 dni kalendarzowych. W ostat11. Kierownicy urzę dów, zakładów, instytucji i przedniej wypłacie, tj. tej, którą w tym przykładzie - pracosięb iorstw

winni niedokonania w us ta lonym terminie

wnik otrzymał 23 paździ ernika 1950 r., wypłacono jemu

. wypłat, o których mowa w pkt. 4 i 8 niniejszej ilnstrukrzeczywiście po wszystkich potrąceniach kwot~ zł 7.998.-.

cji, pociągnięci zostaną do c'.ipowiedzialności.

Dzielimy 7.998 przez 13 i otrzymujemy zł 615,20 groszy,

12. Instrukcja niniejsza wchodzi w życie z dniem -29

3ako kwotę, o której mowa pod a). Kwotę zł 615.20 mnopaździernika 1950 r.

żymy przez ilość dni, o których mowa. pod. bl tj. w tym

przykładzie przez 5,bo tyle dni kalendarzolwych upłynie

PREZES RADY MINISTRóW

Józef Cyrankiewicz

od 1 listopada włącznie do dnia 5 listopada włącznie.

otrzymujemy: zł 615,20 X 5 = zł 3076. Kwotę zł 3076

1452.

mnożymy przez dwa i otrzymujemy 6152 nowych groszy,

INSTRUKCJA RADY MINISTRóW

czyli 61 zł 52 grosze w nowym pieniądzu. Tę kwotę praz dnia 28 października 1950 r.

cownikOWi wypłacamy. W ten sposób pracownik uzyska

o przeliczeniu cen, taryf i opłat w związku że zmianą syw nowym pieniądzu

stemu pie n iężnego.

alOz wymiany zł 3076.- na ogólnYCh zas!\ldach: 30 zł

§ 1. Instrukcja niniejsza stosuje się do cen, taryf i

76 gr,

opłat w komunikacji kolejowej, samochodowej,

WOdnej,

b) . z wyrównania: 61 zł 52 gr.

'Powietrznej, miejskiej i podmiejskiej, w spedycji, gospoRazem 92 zł 28 gr tzn., że całość pieniędzy, z których

darce komunalnej, służbie zdrowia, leśni ctwie, instytucjach

pracownik ma się utrzymywać p ocząwszy od dnia 1 listoi za.kładach kult uralno-artystycznych (kinach, teatrach,

pada 1950 r. zOIstała jemu przeliczona w stosunku: 1 zł

muzeach itp.), w poczcie, telegrafie i telefonie, do opłat

dotychczasowy = 3 grosze nowe, albo 100 zł dotychczagórniczych, administracyjnych, skarbowych i sądowych

sowe

3 złote nowe.

uraz wszelkich innych nale żności za odpłatne świadcze ­

II. Pracownik pobiera wynagrodzenie mie sięczne (lub

nie rzeczy, bądż usług z wyjątkiem sprzedaży towarów 1

tzw. ry czałt ) płatne wg wnowy lub zwyczaju stale dnia

usł'U,~ w obrocie handlowym.

=

=