Zarządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 6 maja 1939 r. w sprawie zatwierdzenia Statutu Konsystorzy Św. Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

§ 1.

Konsystorz diecezjalny jest organem, przez

który biskup diecezjalny, jako jego bezpośredni

zwierzchnik, sprawuje administrację kościelną

i sądownictwo duchowne w diecezji.

§ 2.

Właściwość konsystorza nie sięga poza granice danej diecezji.

§ 3.

$onsystorz składa się z pięciu członków

(czterech duchownych i jednego świeckiego), wybranych na, lat pięć z podwójnej liczby kandydatów, przedstawionych przez zebranie diecezjalne

właściwemu biskupowi i przez niego zatwierdzonych.

§ 4.

Człunków duchownych konsystorza wybiera

się spośród kapłanów zakonnych i świeckich, zasługujących na szczególne zaufanie ze względu na

pobożność, umiłowanie prawdy, wzorowe prowadzenie się, doświadczenie i wykształcenie.

Członków świeckich konsystorzy wybiera się

spo~ród. osób płci męskiej ó nienagannym życiu,

posIadaJących obywatelstwo polskie, znanych ze

swej pobożności i wierności dla św. Polskiegu

Autukefalicznego Kościuła Prawosławnego, liczą­

cych nie mniej niż 35 lat wieku, niepozbawionych

praw publicznych, niekaranych sądownie za przestępstwa hańbiące lub przeciwpaństwowe oraz

nie znajdujących się pod śledztwem za tego rodzaju przestępstwa.

§ 5.

Zwalnianie członków konsystorzy ze wzglę­

dów kanonicznych uraz przewidzianych w dekrecie u stosunku Pańs,twa do Po'Lskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego z 18 listopada

1938 r. (Dz. U. R. P. Nr 88, poz. 597) następuje na

mocy decyzji właściwego biskupa diecezjalnego.

Zwalnianie członków konsystorzy z innych

względów może nastąpić na wniosek właściwego

zebrania diecezjalnego, zatwierdzony przez biskupa.

§ 6.

W razie śmierci lub choroby członka konsy-

s-tor.za, allbo dla U!Z~p~nienia kompletu, hiskJup

diecezjalny może mianować zastępców, nie więcej

jednak niż dwóch i tylko do najbliższego zebrania

diecezjalnego, które powinno się odbyć najpóźniej

w ciągu sześciu miesięcy.

§ 7.

Wszyscy członkowie konsystorza mają równe

prawo głosu i mają prawo zgłaszania odrębnych

zdań.

Członek, pozostający przy odrębnym zdaniu,

jest obowiązany złożyć na piśmie odpowiednie

uzasadnienie.

§ 8.

Biskup diecezjalny może wyłączyć członka

konsystorza od udziału w rozpoznawaniu sprawy

bądź z własnej inicjatywy z uzasadnionych powodów, bądź na wniosek strony, uparty na prawie.

§ 9.

Przy wykonywaniu swych zarządzeń konsystorz działa bądź bezpośrednio, bądź przez podległe organa i osoby.

§ 10.

Stosunki między konsystorzem a innymi instytucjami i osobami urzędowymi zarządu diece~aLnego, pOza przY1Padkami przewidzianymi w

statucie niniejszym, określają przepisy, wydane

przez Sw. Sobór Biskupów.

§ 11.

. Podstawy administracji i sądownictwa diecezjalnego stanowią

.

1. Słowo Boże, podane w Piśmie Sw.;

2. Sw. Tradycje, a mianowicie

a} przepisy Św. Apustołów,

b) kanony siedmiu Powszechnych i dziesięciu

Prowincjonalnych

Soborów,

uznanych przez Sw. Powszechny Kościół Prawosławny,

c) kanoniczne przepisy Ojców Św., przyjęte przez IV, l; VI, 2 li VI,I, l Sobory

Powszechne,

d) przepisy kościelne, dotyczące odprawiania nabożeństw i życia zakonnego;

3. kanony przyszłych Powszechnych Soborów Prawusławnych;

4. uchwały Soborów Generalnych Św. Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, zgodne ze Słowem Bożym i Sw.

Tradycją;

5. statut wewnętrzny Sw. Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego;

6. uchwały Św. Soboru Biskupów.

§ 12.

Administrację i sądownictwo diecezjalne sprawuje się zgodnie z prawodawstwem państwo­

wym.

C Z Ę Ś ć II.

Zarząd spraw duchownych w diecezji.

RO ZOZlAL I.

O zachowaniu i szerzeniu wiary :prawosławnej.

§ 13.

Władza diecezjalna powinna baczyć, by

prawdy Kościoła Prawosławnego były wyznawane w zupełnej czystości przez Jego sługi oraz

wiernych. Biskupi sprawują nad tym nadzór bezpośrednio, jak i przez podłeJgłe organy i o's oby,

a w razie ujawnienia uchybień w tym względzie

zawiadamiają o nich Św. Sobór Biskupów.

§ 14.

Władza diecezjalna powinna się troszczyć, by

duchowieństwo głosiło w świątyniach Słowo Boże

i przy każdej nadarzającej się sposobności nauczało lua prawosławny wiary, pobożności, obyczajności i posłuszeństwa władzy.

§ 15.

Duchowni są obowiązani wygłaszać w świą­

tyniach podczas nabożeństwa kazania albo na tematy zaczerpnięte z pism Ojców Św. lub z przeznaczonych do tego celu ksiąg, albo też na tematy

własne, stosownie do potrzeb miejscowej ludności.

§ 16.

Oprócz kazań należy urządzać w niedziele,

a w miarę poŁrzehy i w inne dni, nauki religij'ne,

zwłaszcza z zakresu podstawowych zasad wiary.

§ 17.

Szczególnym obowiązkiem kleru parafii jest

nauczanie dzieci modlitw, zasad katechizmu,

obrzędów oraz śpiewów kościelnych.

§ 18.

Nadtór nad kazaniami i naukami religijnymi

zleca się dziekanom, którzy odpowiednie dane

wpisują do właściwych wykazów i sprawozdań,

o wszelkich zaś uchybieniach zawiadamiają konsystorz. Konsystorz ze swej strony składa sprawozdanie biskupowi diecezjalnemu wraz ze swoim wnioskiem.

§ 19.

Szczególną troską władzy diecezjalnej powinno być, aby wierni, spełniając obowiązek chrześcijański, przynajmniej raz do roku spowiadali

się i przystępowali do Komunii Św.

§ 20.

We wszystkich świątyniach parafialnych należy prowadzić imienne wykazy spowiadających

się, według określonego wzoru, i jeden egzemplarz tego wykazu w dniu 1 października każdego

roku przesyłać konsystorzowi. Na zasadzie tych

wykazów zostanie sporządzone, według specjalnego wzoru, zestawienie ogólne dla Św. Soboru

Biskupów, jako załączn:ik dla rocznego sprawozdania biskupa o stanie diecezll.

§ 21.

O wszystkich osobach, które mimo upomnień

. kapłana przez dwa lub trzy lata zaniedbają obowiązku spowiedzi, należy składać speCljalne sprawozdanie biskupowi diecezjalnemu. Biskup za pośrednictwem proboszcza albo innych zaufanych

kapłanów, lub wreszcie osobiście w miarę możno­

ści, pouczy takie osoby i postara się nakłonić je

do spełnienia obowiązku chrześcijańskiego, nakła­

dając na nie - sŁosownie do swego uznania i zgodnie z przepisami kościelnymi

odpowiednil4

pokutę.

S 22.

się zabobonów

biskup diecezjalny powinien zastosować środki

upomnienia i pouczenia oraz w ważnych przypadkach odnieść się do Sw. Soboru Biskupów.

§ 23.

W razie pojawienia się sekciarstwa miejscowi

kapłani powinni złożyć niezwłocznie sprawozdanie biskupowi diecezjalnemu wraz z przedstawieniem podjętych czynności, zmierzających ku

ochronie wiary prawosławnej, jak i ku nawróceniu błądzących. Władza die,c ezjalna, kierując się

przepisami kościelnymi w tej dziedzinie, wydaje

odpowiednie pouczenie podległemu duchowieństwu.

.

§ 24.

W1 razie rozszerzaruia się sekcial'slwa mIer

scowi duszpasterze, misjonarze lub inne osoby,

wyznaczone przez władzę diecezjalną, tJtPominają

i pouczają błądzących o zasadach prawdziwe;

wiary. Gdyby odstępstwo od wiary objęło liczniejszą grupę ludności lub nahierało trwalszego

charakteru, należy odnieść się do Sw. Soboru

Biskupów.

§ 25.

Osobę odpadłą · a życzącą sobie wrócić do

wia:ry prawosławnej, po ocJ.po,wie-clruim pouczeniu

prolboszcl: przytimuje podług rytuału kościeLnego,

biorąc od niej zobowiązanie pozo's tawania w wIerne prawosławnej i Wipisując to do księgi metrykalnej. W przypadkach wątpliwych proboszcz odnosi

się UiPrzednio do lliskupa.

§ 26.

Innowierców, zgłaszających przystąpienie do

Kościoła Prawosławnego, duszpasterz po pouczeniu i umocnieniu w wierze prawosławnej przyłą­

cza według rytuału po otrzymaniu pisemnej dek1ancąi następującej treści: "Ja, niżej pOId!pIsany

lub niżej podpisana (imię, nazwisko, zawód, wyznanie do,tyJchczasowe), niniejszym zgłaszam staO!

nowczy zamiar przystąpienia do Św. Powszechnego Wschodniego Kościoła Prawosławnego oraz

obiecuję, iż pozostanę Mu zawsze i niezmiennie

posłusznym(ą)".

Następnie przystąpienie zostaje

wniesione do księgi metrykalnej. W przypadkacn

wątpliwych duszpasterz winien uprzednio odnieś6

się do biskupa.

W przypadkach pojawienia

§ 27.

Dzieci obojga rodziców nieprawosławnych

mogą być ochrzczone, jeżeli odmienn~e nie stanowi

prawodawstwo państwowe, według obrz ą dku prawosł awnego, pod warunkiem jednak zgody obojga

rodzic ów i podpisania przez nich zobow iązania , iż

nie będą przeszkadzali dziec iom w wyznawaniu

wiary prawosławnej.

§ 28.

Proboszcz każdej parafii w ciągu stycznia

każdego roku przedstawia swemu dziekanowi wykaz dokonanych za rok ubiegły powrotów człon­

ków sekt, przystąpień innowierców oraz ochrzczonych dzieci rodziców nieprawosławnych.

Wykaz ten powinien być podpisany przez

kler parafii z załączeniem deklaracyj, przewidzianych w §§ 26 i 27. Przepis niniejszy nie dotyczy

wszakże wypadków masowego przystąpienia do

wiary prawosławnej, o czym kler parafii zawiadamia niezwłocznie bislMtpa.

Deklaracje, przewidziane w §§ 26 i 27 należy

przechowywać w archiwum konsystorza wraz

z księgami metrykalnymi.

§ 29.

Duchowni innych wyznań mogą być przyjmowani do Koścloła Prawosławnego jedynie za każ­

dorazowym zezwoleniem Św. Soboru Biskupów

i w trybie, ustalanym każdorazowo przez Św. Sobór Biskupów.

§ 30.

Przy przygotowY'WCłlniu niechrześcijan do Sakramentu Chrztu Św. należy przestrzegać nastę­

pujących przepisów

1. Sakramentu Chrztu Św. małoletnim nie

mającym lat 14 można udzielić tylko za wyraźną

na piśmie z~ą rodziców albo opiekunów, lub

przy niewątpliwym braku sprzeciwu z ich strony.

2. Sakramentu Chrztu Św. małoletnim od

lat 14 do 21 można udzielać bez zgody rodziców

lub opiekunów, ale przy stwierdzeniu ponad

'MONITOR POLSKI -

Dnia 16 czerwca 1939 r.

kościelną lub wyznaczone przez władzę kościelną,

Nr 136.

ni o?czuwa~ą ich potrzebę ze względu na odległość

zamIeszkallla od innych świątyń na niedogodność

k omuni~acji, lub gd.y istniejące iWiątynie parafialn~ są ll1e~ystarczaJące do pomieszczenia wszystk~ch parafian; b) by miejsca na świątynie były wyNabożeństwo należy odprawiać ściśle podług

bIerane w miarę możności na placach a nie wśród

rytuału kościelnego. Nabożeństwa powinny być

bu?owli mieszkalnych, oraz c) by iWiątynie, na

odprawiane w ustalonym czasie, w należytym ktorych budowę otrzymano zezwolenie, były buskupieniu i ciszy, z wyraźnym czytaniem i śpie­ dowane bez zwłoki z właś,ciwych materiałów,

waniem, bez pośpiechu oraz bez dowolnych zmian d) by przy wszelkich budowach, przeróbkach i nai inowacyj.

prawach były przestrzegane państwowe przepisy

Z takąż starannością należy odprawiać modł~ budowlane.

w domach parafialnych, odbywać procesje i prze§ 43.

nosić obrazy święte.

,W razie składania podań w sprawie budowy

--§ 35.

nowych świątyń władza diecezjalna zbiera za poSzczególnej uwagi wymagają przypadki nie- średnictwem dziekanów lub innych osób duchowprzystojnego zachowania się w świątyni Bożej nych informacje: a) czy miejsce, na którym zamiei wywołania słowem lub czynem zgorszenia, za- rzone jest wzniesienie świątyni, jest odpowiednie,

mieszania, przerwy w nabożeństwie lub jego zu- b) w jaki sposób b~dzie zabezpieczone utrzymanie

pełnego zaniechania; w takich przypadkach naleduchowie~stwa i służby koś,cielnej, c) czy - zastoży postępować według następujących zasad

sowano SIę do wymagań państwowych przepisów

a) po otrzymaniu wiadomości o spowodowa- budowlanych.

niu przez nieprzystojne słowa lub czyny

§ 44.

zgorszenia albo przerwy w nabożeństwie

W razie wznoszenia nowej świątyni równolub zaniechania jego, należy niezwłocznie cześnie powinien być wybudowany dom mieszkalzawiadomić biskupa z podaniem podję­

ny dla duchowieństwa i służby kościelnej, o ile

świątynia ta posiada odrębną obsługę.

tych zarządzeń i

b) jeżeli sprawca należy do kleru, sprawę

Plany świątyń i domów mieszkalnych dla duchowieństwa i służby kościelnej przed przedstanależy natychmiast zbadać w zakresie

administracji duchownej i winnego oddać wieniem władzy państwowej wymagają zatwierdzenia przez biskupa diecezjalnego.

pod sąd konsystorza;

§ 45.

c} jeżel~ sprawca nie należy do kleru, należy

P,r zebudowa i rozszerzenie świątyń oraz zazawiadomić właściwą władzę państwow'l

z prośbą o podanie do wiadomości podję­ budowań kościelnych w klasztorach przed przedtej decyzji;

, stawieniem planów władzy państwowej wymaga

d) o rozstrzygnięciu sprawy władza diece- zezwolenia biskupa diecezjalnego. Świątynie starożytne lub zasługujące na uwagę ze względu na

zjalna zawiadamia Sw. Sobór Biskupów.

W myśl zasad powyższych należy postępo­ architekturę oraz wspomnienia historyczne mogą

być odnawiane lub przebudowywane po uprzedwać i w przypadkach zakłócenia porządku w czanim przedstawieniu planu odnowienia lub przebusie procesyj.

dowy oraz kosztorysu właściwemu urzędowi konwszelką wątpliwość, iż ' nawracający się pragną

R O Z D Z I A Ł III.

serwa torskiemu.

i żądają z pełnym zrozumieniem przyłączenia do

O urządzeniu i budowie świątyń.

§ 46.

Kościoła Prawosławnego oraz że są należycie zaDział 1.

Władza diecezjalna baczy: a} by były zachoznajomieni z jego nauką.

O urządzeniu świątyń.

wane właściwe przepisy o architekturze kościel­

3. Osoby, wymaooione w p. 1 i 2, przechodzą

§ 36.

nej; b) by nie były czynione jakiekolwiek popraw6-miesięczną naukę podstawowych zasad wiary;

Świątynie

Boże

wraz

ze

wszelkimi

utensyliaki, naprawy i zmiany obrazów oraz innych przednatomiast dla nauki osób pełnoletnich pozostaje

w mocy starożytny termin 40-dniowy. Dopuszczal- mi, służącymi do nabożeństwa, jako też obrazami miotów starożytnych bez zezwolenia biskupa.

§ 47.

ne jest wszakże skrócenie tych 'terminów w zale'Ż­ i szatami, należy utrzymywać w czystości i porządku, godnymi ich świętego przeznaczenia . KluPo ukończeniu budowy nowej świątyni lub

ności od postępów pobierającego naukę, jego poziomu umysłowego i siły przekonania religijnego. cze od świątyń są zawsze przechowywane u pro- zasadniczego remontu już istniejącej, o ile okaże

4. Niebezpiecznie chorzy wszelkiego wieku ' boszcza i nie mogą być nikomu wydawane bez się niezbędnym ponowne poświęcenie, władza diezezwolenia władzy diecezjalnej , prócz władzy są­ cezjalna poleca dziekanowi lub innej osobie dumogą być na żądanie ochrzczeni niezwłocznie pod

chownej zbadanie świątyni i po otrzymaniu sprawarunkiem przestrzegania ustalonych przez Ko- dowej na podstawie pisemnego żądania.

Niezbędne do nabożeństwa przedmioty, o ile wozdania zezwala na jej poświęcenie.

ściół przepisów oraz z tym , że: 1) osoby takie

§ 48.

nie zostaną ofiarowane przez parafian, należy namogą być ochrzczone jedynie po należytym i nieZezwolenie na naprawy w świątyniach, kaplibyć z dochodów kościelnych sto-sownie do przepiwątpliwym stwierdzeniu, iż nie znajdują się w

stanie nieprzytomności, pozbawiającej ich możno­ sów Statutu Parafialnego. Konsystorz po-winien na cach i dzwonnicach, a mianowicie: odnowienie ikopodstawie wyka'z ów parafialnych posiadać szcze- nostasów, otynkowanie budynków, reparację pości świadomego i zrozumiałego wyrażenia swej

wolii 2) o dokonaniu takiego chrztu należy nie- gółowe informacje o .stanie utensyliów, obrazów, dłóg, dachów itd. władza diecezjalna wydaje bez

szat itd. we wszystkich świątyniach diecezji. Dzie- ż3/dClinia planów bUldowlanych, z wyjątkiem przyzwłocznie zawiadomić władzę diecezjalną; 3) w rakan

przy każdorazowej wizytacji świątyni winien padków, gdy mogą one być potrzebne ze względu

zie powrotu do zdrowia osoby ochrzczonej w takich okolicznościach, władza diecezjalna poleci .sprawdzić stan utensyliów, obrazó;w, 'Szalt itd.; nie- na charakter ro,b óL

§ 49.

wyznaczonemu duchownemu utwierdzenie jej w zależnie od tego, stan utensyliów, obrazów, szat

W

razie

pożaru świątyni, zawalenia się lub initd.

w

świątyniach

katedralnych

i

klasztornych

nawierze chrześcijańskiej.

5. Obrzęldu Sakramentu Chrztu Św. należy leży sprawdzać co dwa lata przez specjalnie wy- nego nieszczęśliwego wypadku władza diecezjalna po otrzymaniu sprawozdania dziekana lub proznaczone osoby duchowne.

dokonać w świątyni (z wyjątkiem przypadków

boszcza zawiadamia o tym właściwą władzę pań­

§

37.

choroby) i w obecności godnych zaufania świad­

stwową i wydaje zarządzen i a: 1) o zabezpieczeniu

Sakramenty

Sw.

i

Sw.

Chryzmo

winny

znajków . Przed rozpoczęciem tego Św. obrzędu dupozostałego majątku kościelnego; 2) o miejscu oddować

się

w

świątyniach

w

należytej

ilości

ora.t

chowni, mający to dokonać, powinni się staranprawiania nabożeństw, o iIe w Iparaf.ii tej nie ma

nie upewnić, iż nawracający się przyjmuje Chrzest winny być przechowywane w ołtarzu z odpowied- innej świątyni. Ponadto o wszystkich tych zarzą­

nią czcią i troskliwością. Biskup diecezjalny wyŚw. dobrowolnie i z należytym zrozumieniem.

daje zarządzenia co do otrzymania na czas Św . dzeniach władza diecezjalna zawiadamia Sw. So. § 31.

bór Biskupów.

Chryzma i co do rozdania Go świątyniom.

Duszpasterze powinni czuwać nad nowo§ 50.

§

38

.

. ochrzczonymi w celu utwierdzenia ich w wierze

Jeżeli

władza

diecezj

alna uzna za konieczne

Każda świątynia powinna posiadać komplet ·

oraz odwrócenia od dawnych wierzeń i obrzędów.

ksiąg liturgicznych i wyznaczonych przez Sw. So- wybudowanie świątyni, a zamierzenia swego nie

§ 32.

może urzeczywistnić , zawiadamia o tym Sw. Sobór

bór Biskupów ksiąg pouczających.

Przy dorocznym sprawozdaniu o stanie die~

Biskupów.

§ 39.

cezji biskupi przedstawiają Św. Soborowi Bisku§ 51.

Świątynie i wszelkie miejsca do nich należące,

pów, podług załączonych wzorów, wykazy na- ,j ako to: dzwonDlica, og,r odzenia koście:1ne i cmenSrodki, przeznaczone na budowę świątyni,

wróconych w diecezji członków różnych sekt" tarn'e , nagrobki i same miejsca wewnąt'l'z i ze- czerpie się

przyłączonych do Kościoła Prawosławnego człon­

1. ze składek wiernych, zbieranych bądź bezwnątrz ogrodzeń, należy utrzymywać w odpowiedków innych wyznań chrześcijańskich oraz oświe­

pośrednio w świątyniach, bądź przez s:penim

stanie.

conych przez Chrzest Sw. niechrześcijan.

cjalnie upoważnione osoby,

§ 40.

2. z ewentualnych zasiłków władzy diecePodczas wizytacji pa,r afii i klasztorów dzieR O Z D Z I AL II.

zjalnej.

kani powinni zwracać baczną uwagę na stan świą­

§ 52.

O nabożeństwie.

tymi oraz ws,z ystkich p'l'Zedmiotów, przeznaczonych

W przypadku 'r ozbiórki jakiejkolwiek świąty­

§ 33.

do służby Bożej; o stanie tym dziekani świadczą

Władza diecezjalna przestrzega, by w świą­

w swy,c h s,prruwozdaniach rocznych i w odpowied- ni utensylia kościelne przenosi się do wskazanej

tyniach katedralnych, klasztornych oraz miejskich, nkh wykazach. W razie ujawnienia niebezpieczne- w tym celu innej świątyni, co do materiałów zaś

posiadających więcej, niż jedn~go kapłana, nabogo stanu budynków dziekani składają natych.miast z rozbiórki należy przestrzegać, by nie były OQ,e

żeństwo było odprawiane codziennie, w świąty­

odpowiedni wniosek biskupowi celem wydama za- obrócone na nieprzystojny użytek.

§ 53.

niach zaś, mających jednego kapłana, i w wiej- rządzeń, zapobiegających i usuwa:jących niebezW parafiach, obejmujących znaczne obszary,

skich - poza dniami niedzielnymi i św:iąteczny­ pieczeństwo.

obok świątyn i parafialnej mogą być świątynie fi'§ 41.

mi - w mia rę możnośd jak najczęściej.

lialne.

Biskupi

diecezjalni

załączają

szczegółowe

inW dni, \ / yznaczone przez przepisy kościelne

§ 54.

do do.konywania wie1<kiego lub małego święcenia formacje o stanie świątyń do rocznych sprawoW przypadku spalenia lub zawalenia się świą­

wody w rzekach, jeziorach, strumieniach itp., zdań, składanych Sw. Soborowi Biskupów o ~tanie

tyni parafialnej, jeżeli świątynia, do której zo.staje

święcenie to odbywa się w miejs co wo ś ciach, co

diec ezji.

przydzielona parafi a, znajduje się w znac.znej od~

D z i a ł 2.

do których wyboru władze państwowe nie wy suległoś ci , mo g ą być do czasu zbudowa.ma ~owe!

nęły zastrzeżeń, a w skazanych przez miejscową

o budowie świą tyń.

wznoszone za zezwol eniem władzy dIeceZjalneJ

tradycj ę lub wyznaczonych przez wł a dzę ko§ 42.

świątynie tymczasowe .

ścielną. W dni, wyznaczone przez koś ciół na mo§ 55.

. GłÓ~ne obowiązki władzy diecezjalnej w

dlitwę za umarłych , parafianie biorą udzia ł w

\Vł a dza diece zjalna zezwala n a bu dowę świą­

ustanowionych w tym celu nabożeństwach; nabo- p.rzedmiocie budowy świątyń polegają na dozorze

i c.zynnościach, maj ących na celu: a) by świątynie tyń na cment arz a ch do wyst aw iania tam zwłok

że ństwa te o dbywa ją się w miarę możności i na

cmentarzach. W dni, ustanowione przez tradycję były budowane w tych miejscach, w których wier- i odprawiania nad nimi zwykłych modlitw.

i jeżeli nie sprzeciwia się temu wzgląd na porzą­

d'ek publiczny - odbywają się procesje z udziałem parafian.

§ 34.

MONITOR POLSKI -

Nr 136.

Dnia 16 czerwca 1939 r.

3

§ 71.

cząc od dnia upływu terminu wniesienia odwoła­

§ 56.

Kandydaci na kapłanów i diakonów są wy- nia, Św. Soborowi Biskupów do zatwierdzenia.

Kaplice, wzniesione pobożnym staraniem ludświęcani równocześnie z nominacją na ustalone

§ 84.

ności prawosławnej dla uczczenia Obrazów Św.

Duchownych, wnoszących podania o pozbalub w celu upamiętnienia pewnych wydarzeń, po- stanowisko kościeł<ne.

§ 72.

wienie ich święceń duchownych, poddaje się prówinny być zachowywane i mogą być odnawiane

Przyjęcie ślubów zakonnych po zbadaniu przez

bie oraz nakłania, aby się nie uchylali od przyję­

jedynie za zgodą władzy diecezjalnej na zasadzie

planów, zatwierdzonych przez biskupa. Budowa konsysto,rz, czy kandydat jest ich godny ze wzglę­ tych na siebie obowiązków, upominając ich, iż "nie

nowych kaplic jest dopuszczalna nie inaczej, jak du na swój wiek oraz wynik nowicjatu, podlega do odżałolwania są dary i powołanie Boże (Rzym.,

tylko z przyczyn najbardziej godnych uwzględnie­ decyzji bi,s kupa diecezjalnego, który też zarządza XI,29)".

dopełnienie obrzędu postrzyżyn. Biskupi corocz§ 85.

nia i za zezwoleniem władzy diecezjalnej.

nie przesyłają Św. Soborowi Biskupów, jako zaJeżeli i po tej próbie dana osoba trwa w swynl

§ 57.

łącznik do sprawozdania o stanie diecezji, wykaz

zamiarze, władza diecezjalna wydaje postanowieUrządzanie świątyń w domach osób, posiadaprzyjętych

do

stanu

zakonnego.

Liczbę

zakonninie

o pozbawieniu święceń i przedstawia je Św.

jących prawo do .s zczególnych względów i nie moków i nowic-juszy w poszczególnych klasztorach Soborowi Biskupów do zatwierdzenia.

gący:ah odwiedzać świątyń parafialnych z powodu

§ 86.

ustala biskup diecezjalny.

podeszłego wierou luJb stanu zdrowia, wymaga zeUchwałę

Św.

Soboru

B~skupów o pozbawieniu

73.

§

zwolenia biskupa diecezjalnego.

Duchowni i psałmiśd, poza przypadkami usu- święceń duchownych wykonywa władza diecezjalIstnienie świątyni domowej jest dozwolone

tylko do zgonu osoby, której zezwolenie zostało nięcia od obowiązków na zasadzie wyroków sądu na, odbierając dekret wyświęcenia i zawiadamiaudzielone, a po jej śmierci, o ile nie nastąpi zezwo- dieceiz jalnego, są zwalniani od pełnienia swych jąc o tym właściwy Urząd Wojewódzki.

§ 87.

lenie na dalsze istnienie świątyni, należy całe urzą­ czynności: a) na skutek własnych podań i bl zaOsoby pozbawione święceń duchownych nie

dzenie tej świątyni oddać na własność właściwej rządzeniem władzy diecezjalnej w przypadku wiarogodnie stwierdzonej niezdolności do dalszej słut­ mogą zajmować żadnych stanowisk kościelnych,

świątyni parafialnej.

by wskutek podeszłego wieku lub choroby. W ce- jak również nie mogą być członkami bractw oraz

§ 58.

W's zystkie kaplice i domy modlitwy powinny lu stwierdzenia zupełnej niezdolności duchowne- innych organizacyj ko:ścielnych.

§ 88.

go lub psalmisty do pełnienia obowiązków swego

być przypisane do świątyń parafialnych lub klaOsoby pozbawione święceń duchownych trasztornych oraz podlegają nadzorowi właściwych • powołania z powodu nieuleczalnej choroby, biskup

cą prawo do noszenia szat duchownych i innyćh

może zarządzić przeprowadzenie badania lekM'władz parafialnych lub klasztornych.

oznak podności duchownej oraz ko-r zystania z tyskiego.

ROZDZIAŁ IV.

tułów, praw i przywilejów, przywiązanych do go d§ 74.

Duchowni nie czynni również podlegają wła­ nośC!i kapłańskiej 'lUlb w ogóle do stanowiska duduchowieństwie.

dzy diecezjalnej. We,dług ich wyboru i w miarę chownego.

§ 59.

§ 89.

Duchowni świeccy i zakonni oraz psalmiści moimości wyznacza się im miejslc e pobytu z p-r zyKancelaria

Św.

Soboru

Biskupów prowadzi

dzieleniem

do

miejscowej

świątyni

parafialnej;

dupowinni postępować zgodnie ze swym powoła­

chowni ci są wymieniani w wykazach dziekanów spis osób, pozbawionych święceń duchownych, ze

niem oraz stosownie do przepisów kościelnych.

i mogą odprawiać nabożeń-stwa za zgodą miejsco- szczegółowym zaznaczeniem powodów, dla któ§ 60.

Mianowania na stanowiska kościelne w die- wego proboszcza, o ile im to nie zostało zabro- rych dana osoba została pozbawiona tych święceń.

§ 90.

cezji, przenoszenia i zwolnienia dokonywa biskup nione.

Spisy osób pozbawionych święceń duchow§ 75.

diecezjalny. Konsystorz zbiera dla biskupa szczeCelem okazania w ciężkich i nieszczęśliwych nych są komunikowane ~nnym Autokefalicznym

gółowe informacje o kandydatach.

Przepis niniejszy nie stosuje się do tych sta- wypadkach pomo-c y materialnej duchowieństwu, Kościołom Prawosławnym, z którymi znajduje się

nowisk, których obsadzanie jest określone w in- psalmistom oraz wdowom i sierotom po nich mogą w bratniej łączności Św. Polski Autokefaliczny Kony sposób przez Statut Wewnętrzny Św. Polskiego być za:kładane w każdej diecezji, z'goclDlie z usta- ściół Prawosławny.

§ 91.

Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego lub in- wClJmi państwowymi, kasy diecezjalne wZClJjemnej

Dziekani przyjmują w końcu roku od propomocy, jak np.: kasy pożyczkowo-oszczędnościo­

ne przepisy kościelne.

we, kasy pogfzebowe, kasy przezorności itd., o ile boszczów wykazy parafialne według przepisanego

§ 61.

Dziekanów i ich zastępców mianuje biskup w Metropolii nie ma tego rodzaju kClJs ogólnych, wzoru i po zatwierdzeniu ich przedsbwiają j~

diecezjalny na okres pięciolet!1i spośród kandy- któreby rozciągały SlWoją działalność na wszystkie wraz ze swą opinią biskupowi diecezjalnemu.

§ 92.

datów, przedstawionych mu w podwójnej liczbie diecezje. Statuty takich kas podlegają zatwierdzePrzełożeni i p:rzełożone klasztorów przedsta,

przez zebranie proboszczów dekanatu. Zwolnienie niu przez biskupa diecezjalnego oraz właściwą

wiają władzy diecezjalnej wykazy klasztorne

ze stanowiska dZIekana następuje na skuŁek de- władzę państwową.

wraz ze swą opinią co do poszczególnych zakon§ 76.

cyzji biskupa diecezjalnego. O mianowaniu i zwolników (zakonnic) i nowicjuszów (nowicjuszek).

Opiekę nad niepełnoletnimi sierolami, pozonieniu biskup diecezjalny zawiadamia Św. Synoa

stałymi po śmlierci osób duchownych, usbnawiia się

§ 93.

Biskupów.

zgodnie z ogólnymi przepisami prawa cywilnego.

Na podstawie wykazów parafialnych i klasz§ 62.

Dla nadzoru nad klasztorami w diecezji bi- Obowiązkiem miejscowych dziekanów jest starać tornych konsystorze przygotowują wykazy diecesię w miarę możności, aby w przypadkach, zasłu­

zjalne, składane Św. Soborowi Biskupów jako zaskup powołuje dziekana klasztornego.

gujących na uwzględnienie, do składu instytucyj

łącznik do dorocznego sprawozdania biskupa

§ 63.

Nadzorowi dziekana podlega od 5 do 20 pa- opiekuńczych były powoływane osoby duchowne. ostanie diecezji.

Władza diece.z jalna jest obowiązana czuwać

§ 94.

rafii wraz z ich klerem. W razie potJrzeby powołuje

również nad rodzinami osób duchownych.

Biskup diecezjalny przedstawia Metropolicie

się pomocnika dziekana; pomocnika tego mianuje

§ 77.

wnioski dotyczące udzielania ustanowionych odbiskup na wniosek dziekana spośród proboszczów

Osobom duchownym, które się znalazły w znaczeń osobom, wyróżnialjącym się swą działal­

dekanatu.

ciężkich warunkach, uzasadniających udzielenie

nościa dla dobra Kościoła.

§ 64.

W każdym dekanacie duchowni i psalmiści pomocy mClJteriaInei, władza diecezjalna może

ROZDZIAŁ V.

oozie'lać zasiłków z funduszów diecezjałnych, w rawybierają wspólnego spowie-d nika spośród kapła­

zie

zaś

hralw

dostatecznych

środków

może

zwraO parafiach.

nów, wyróżniających się pobożnością, wykształce­

niem i obyczajnym życiem; wybór ten podlega za- cać się do Św. Soboru Bisk~pów.

§ 95.

§ 78.

twierdzeniu biskupa diecezjalnego.

Parafie tworzy i znosi bi,s kup diecezjalny.

Biskup diecezjalny udziela duchownym, psalPrzed utworzeniem nowej parafii władza die§ 65.

mistom

oraz zakonnikom zezwoleń na czasowe cezjalna przedstawia Św. Soborowi Biskupów

Wspólny spowiednik prowadzi według przepisanego wzoru specjalny wykaz spowiadających wydalanie się do innych diecezyj, oraz urlopów, wniosek co do ilości stanowiis k duchownych w tej

nieprzekraczających 1 miesiąca: urlopów ponad

parafii.

się u niego duchownych oraz psalmistów i corocz§ 96.

nie w styczniu przedstawia go biskupowi diecezjal- 1 miesiąc udziela Metropolita. Osobom, otrzymującym urlopy, wydaje się odpowiednie zaświad­

Zmianę granic istniejących parafii przeprowanemu.

czenia.

dza biskup diecezjalny w przypadku uznanej po§ 66.

§ 79.

trzeby przydzielenia danych miejscowości z jednej

Psalmiści mogą się spowiadać u swego paraDuchowni nie czynni w razie potrzeby wyjaz- parafii do drugiej.

fialnego lub też sąsiedniego duszpasterza, lecz są

§ 97.

obowiązani zaświadczenia swych p_

r ywatnych spo- du do innej diecezji otrzymują odpowiednie zaNieporozumienia pomiędzy klerem parafii a

wiedników przedstawić przed upływem roku świadczenia od swej władzy diecezjalnej.

§ 80.

parafianami nie są wystarc.zającym powodem do

wspólnemu spowiednikowi.

Jeżeli duchowni nie'c zynni, o nienagannym

zmiany granic parafii.

§ 67.

§ 98.

Nadanie święceń duchownych podlega bezpo- prowadzeniu się, zechcą przenieść się do innej

diecezji, należy udzielać im zwolnień bez przeWszystkie posługi religijne w parafii wykonyśredniemu rozpatrzeniu i decyzji biskupa diecezjalnego, który upewnia się przy pomocy konsy- szkód na zasadzie porozumienia między władzami wa kler właściwej parafii. W razie potrzeby nastorza czy kandydat odpowiada warunkom wyma- diecezjalnymi oraz za zgodą władz państwowych. tychmiastowego udzielenia choremu osta:tnich saganym do stanu duchownego, a po wyświęceniu Władza diecezji, do której przenoszą się tacy du- kramentów lub bezzwłocznego ochrzczenia niewydaje mu dekret wyświęcenia ze swym podpi- chowni, przyjmuje ich do swych wykazów, nie mowlęcia żaden kapłan nie ma prawa odmówić

mają wszakże oni prawa do zasiłków z funduszów

wykonania tych posług _religijnych, jeśliby nie mógł

sem i pieczęcią.

tej diecezji, w której nie pełnili obowiązków dusz- tego dokonać kapłan miejscowy.

§ 68.

pasterskich.

§ 99.

Jeżeli w parafii znajdują się świątynie cmen§ 81.

Kapłan, który dokonał chrztu niemowlęcia

tarne, należy w nich odprawiać nabożeństwa.

Zdjęcie święceń duchownych oraz zwolnienie

nie ze S-we1 parafii, jest obowiązany zawiadomić

iW razie potrzeby i stosownie do warunków miejscowych biskup diecezjalny może mianować dla ze ślubów zakonnych na własne żądanie, wyrażo­ o tym urzędowo właściwego proboszcza.

ne na piśmie, odbywa się za zezwoleniem Św. Sotakiej świątyni osobnego wikariusza.

§ 100.

boru Biskupów po uprzednim upomnieniu. Zwol§ 69.

Niezależnie od ksiąg stanu cywilnego prowaKonsystorz prowadzi .spis wakujących stano- nienie psalmistów następuje na podstawie uchwały dzi się w każdej parafii kościelne księgi metrykalwisk kościelnych; spis ten powinien być stale do- konsystorza, zatwierdzonej przez biskupa diece- ne narodzin, ślubów i zgonów w 2 egzemplarzaCh.

zjalnego.

stępny dla kandydatów.

Jeden egzemplarz pozostaje w parafii, drugi zd

§ 70.

przesyła się corocznie konsystorzowi w celu prze ..

§ 82.

W razie braku kandydatów na stanowiska duPozbawienie kapłanów i diakonów święceń chowania i kontroli.

chownych i psalmistów w danej diecezji władza duchownych oraz skreślenie z listy kleru odbywa

§ 101.

diecezij alna może sprowadzać godne osoby z in- się na podstawie wyroku Sądu Duchownego zgodKażda osoba zainteresowooa ma prawo żądac

nych diecezyj. W przypadkach takich władze die- nie z kanonami i p,r zepi,s ami kościelnymi.

okazania jej, w jaki sposób dany fakt został wpicezjalne powinny udzielać sobie wzajemnego po§ 83.

sany do ksiąg metrykalnych.

parcia.

Wyrok Sądu Duchownego, orzekający pozbaDuchowni i psalmiści natychmiast po dokona~

Duchowni i psalmiści nie mogą przenosić się wienie święceń ducJlOwnych, niezależnie od ewen- niu jakiegokolwiek obrzędu i wpisaniu go do mez jednej diecezji do drugiej bez uprzedniego poro- tualnego odwołania, zostaje przedstawiony wraz tryk powinni odczytać sporządzony akt uczestni·

zumienia się właściwych władz diecezjalnych.

z aktami sp-r awy w przeciągu dwóch tygodni, H- kom i obecnym.

o

MONITOR POLSKI -

§ 102.

~ro~o~zcz na żądanie osób zainteresowanych

wydaje sWIadectwa z ksiąg metrykalnych. Świa­

dectwa te powinny być tylko dosłownym wypisem

danego ustępu księgi metrykalnej; podpisuje je

prob~)szcz z przy?iciem pie.częci kościelnej i pobramem stosowme do przepisów państwowych

opłaty stemplowej.

§ 103.

Konsystorz dostarcza proboszczom księgi metrykalne oraz księgi badań przedślubnych.

§ 104.

Sprawozdania o ilości urodzonych, wstępują­

cych w związki małżeńskie i zmarłych za każdy

rok przedstawia się Św. Soborowi Biskupów według ustalonego wzoru, jako załącznik do corocznego sprawozdania biskupa O stanie diecezji.

§ 105.

Każda świątynia znajdująca się w granicach

parafii ma starostę kościelnego, który jest wybierany i sprawuje swe funkcje stosownie do przepisów Statutu Parafialnego; wybór podlega zatwierdzeniu przez biskupa diecezjalnego.

§ 106.

Przepi'sy, okJreślające całokształt spraw zarządu parafialnego, są zawarte w Statucie Parafialnym stosownie do § 65 Statutu Wewnętrznego

Sw. Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

C ZĘŚ C III.

Sąd duchowny.

ROZDZIAŁ I.

O sądownictwie diecezjalnym w ogólności.

§ 107.

Sąd duchowny w diecezji spnwuje konsystorz

z ramienia bi's kupa diecezjalnego, wyjąwszy przypacliki, przerwi'd:mane w dalszych przepisach.

§ 108.

Sąd duchowny jest .niezawisły. Skład sądu

tworzą trzej członkowie duchowni danego konsystoTza. Udział w składzie są:dzącym osób,nlieprzewidzianych p'r zez statut niniejszy, jest niedopuszczalny.

§ 109.

Sądowi duchownemu podlegają członkowie

kleru

a) w sprawach o przewinienia przedwko obowiązkom powołania i służby;

h) we wzajemnych sporach, mogących powstać z tytułu korzystania z majątku kościelnego, tak ruchomego, jak i nieruchomego;

c) w sprawach ze skarg osób duchownych

i świeckich przeciwko osobom duchownym: o obrazę i niedotrzymanie bezspornych zobowiązań, jak również w sprawach o skłonienie do uregulowania bezspornych długów.

§ 110.

Osoby świeckie podlegają sądowi duchownemu

a) w sprawach o unieważnienie i rozwiąza­

nie małżeństw,

h) w sprawach związanych ze stwierdzeniem

ważności ślubu oraz urodzenia z ważnego

Dnia 16 czerwca 1939 r.

11. pokłony,

12. nagana surowa lub zwykła,

13. upomnienie z zaznaczeniem niewłaściwo­

ści postępowania.

.§ 112.

Duchowny skazany na po~bawienie święceń

może, o ile 1est wdowcem i w razie okazania należyt:j po;pr~wy, w~ąpić do klasztoru, le,cz bez przywrocema SWIęcen kapłańskich.

§ 113.

Przy zastosowaniu kary, przewidzianej w

§ 111 p. 4, okres pełnienia obowiązków psalmisty

zależy od stopnia skruchy i poprawy. Duchownego, który po odbyciu kary wykazał skruchę i poprawę, należy mianować na stanowisko duchowne,

znajdujące się pod bezpośrednim nadzorem dziekana lub proboszcza.

Przeniesionemu na stanowisko psalmisty nie

wolno nosić ani sukni kapłańskiej, ani innych odznak.

§ 114.

W razie zastosowania kary, przewidzianej

w § 111 p. 4 i 5, połowa przypadających danemu

kapłanowi dochodów będzie wypłacana jemu albo

jego rodzinie, drugą zaś połowę będzie otrzymywał duchowny, pełniący jego obowiązki.

.

§ 115.

Kary i środki poprawcze, przewidziane dla

poszczególnych przewinień, ulegają stosownemu

złagodzeniu, jeżeli sprawca dopuścił się przewinienia nie ze złej woli, ani na skutek lekceważenia

swoich obowiązków, lecz przez zapomnienie albo

lekkomyślność. Złagodzenie jest możliwe, gdy zła

wola albo lekceważenie swych obowiązków są

nieznaczne, lub gdy sprawca wyróżniał się dotychczas nienagannym życiem, albo gdy głęboka

skrucha sprawcy rokuje poprawę.

D z i a ł 2.

O zastosowaniu kar i środków poprawczych do

poszczególnych przewinień.

§ 116.

Duchowni, którzy odstąpią od św. Wiary Prawosławnej i od św. Prawosławnego Powszechnego

Kościoła Wschodniego, zostaną pozbawieni świę­

ceń z wykluczeniem z grona kleru. •

Psalmista, który odstąpi od św. Wiary Prawosławnej i od św. Prawosławnego Powszechnego

Kościoła Wscho·dniego, zostaje wykluczony z grona kleru.

§ 117.

Duchowny, któryby w świątyni podczas nabożeństwa uderzył kogokolwiek, będzie pozbawiony godności duchownej i przeniesiony na stanowisko psalmisty. Winny takiego czynu psalmista będzie wykluczony z grona kleru.

§ 118.

Ka~ze, określonej w poprzednim paragrafie,

podlegają duchowni i psalmiści, gdyby w świątyni

nieprzystojnymi słowami lub czynami spowodowali zgorszenie albo zamieszanie, wskutek którego nastąpiła przerwa w nabożeństwie.

§ 119.

ID uchowny, któryby w świątyni lub poza nią

odprawiał nabożeństwo w stanie nietrzeźwym,

podlega do czasu szczerej skruchy, poprawy

i oczyszczenia sumienia przed spowiednikiem , kamałżeństwa,

c) w sprawach o czyny, pociągające za sobą rze usunięcia ze stanowiska, połączonej z zakazem odprawiania nabożeństwa i przeniesieniem

dla winnego pokutę kościelną.

na stanowisko psalmisty.

Duchowny, któryby odprawiał liturgię św.

R O Z D Z I A Ł II.

w

stanie

nie trzeźwym, zostanie pozbawiony świę­

O przewinieniach członków kleru przeciwko

ceń duchownych.

obowiązkom powołania i służby.

§ 120.

Dzjał 1.

Duchowny, któryby nieprzystojnymi słowami

O karach i środ-ka:ch poprawczych.

lub czynami wykazał nieposzanowanie domu Bo§ 111.

żego i znajdujących się w nim poświęconych przedKary i środki poprawcze, którym mogą być miotów, za pierwszym razem zostanie ukarany

poddani członkowie kleru przez sąd diecezjalny, surową naganą z przypomnieniem bojaźni Bożej,

są następujące

świętości przybytku i godności stanu, albo też

1. pozbawienie osób duchownych święceń, pokłonami przez jeden lub kilka dni w zależności

połączone z wykluczeniem z grona kleru, . od stopnia wykroczenia. Duchowny, któryby tego

a o ile są zakonnikami - również z wy- przewinienia dopuścił się powtórnie, zostaje dla

kluczeniem ze stanu zakonnego,

upomnienia lub poprawy wezwany do domu bi2. pozbawienie osób duchownych święceń skupiego lub umieszczony w klasztorze na 1 do 3

przy pozostawieniu w gronie kleru na niż­ miesięcy. Jeżeli przewinienia tego dopuścił się po

szych stanowiskach, a w stosunku do za- raz trzeci, zostaje pozbawiony stanowiska i z zakonników pozbawienie święceń przy kazem odprawiania nabożeństwa ulega przeniepozostawieniu w stanie zakonnym na sieniu na stanowisko psalmisty do czasu wykazapokucie,

nia skruchy i poprawy oraz oczyszczenia sumie3. wykluczenie z grona kleru osób, nieposia- niaprzed spowiednikiem. Za przewinienie tego

dających święceń kapłańskich,

rodzaju psalmista zostaje po raz pierwszy i drugi

4. czasowy zakaz odprawiania nabożeństw, ukarany podobnie jak duchowny, a po raz trzeci

połączony z usunięciem z zajmowanego

zostaje wykluczony z grona kleru.

stanowiska i przeniesieniem na stanowisko

§ 121.

Duchowny, którybyprzez niedbalstwo dopupsalmisty,

5. czasowy zakaz odprawiania nabożeństw ścił do śmierci niemowlęcia bez Chrztu Sw., albo

,b ez usunięcia ze stanowiska, lecz z nazna- do śmierci chorego bez udzielenia mu ostatnich

czeniem pokuty w klasztorze lub na Sakramentów, zostanie pozbawiony stanowiska

i przeniesiony na stanowisko psalmisty do czasu

miejscu,

6. przeniesienie w stan spoczynku,

skruchy.

§ 122.

7. pozbawienie stanowiska, połączone ewenDuchowny, któryby się dopuścił wymuszania

tualnie z przeniesieniem na stanowisko

opłat za dokonanie obrzędów, podlega stosownie

psalmisty,

do uznania władzy diecezjalnej karze nie wy ższej

8. przeniesienie do innej parafii,

jak p ozbawienie stanowiska i przeniesienie na sta9. pokuta w klasztorze,

10. poddanie czasowej próbie w domach bi- n owi sko p salmisty do czasu skruchy i poprawy,

psalmista zaś po raz pierwszy zostaje umieszczoskupich i w klasztorach,

Nr 136.

ny w klaszt?rze . na okres do trzech miesięcy,

a przy powiorzenIU - podlega wykluczeniu z grona kleru.

§ 123.

. .Ktok~lv:iek .~ czł?nków kleru naruszyłby czystosc lu? swu~~.~sc ZWIązku małżeńskiego, zostanie

pozbaWIOny sWIęceń i wykluczony z grona kleru.

§ 124.

Członek kleru, któryby dopuścił się poza

świątynią obrazy innej osoby, podlega karze nie

wyższej jak pozbawienie stanowiska.

S 125.

D~chowny, ~tóryby dopuścił się pijaństwa,

zostanIe po raz pIerwszy ukarany pokutą w klasztorze. od d.wóch tygodni do trzech miesięcy; przy

powtor~en.Iu zostanie pozbawiony stanowiska

I przemeslOny na stanowisko psalmisty do czasu

s~ruchy i P?prawy. Psalmista za takie przewinienIe po raz pIerwszy podlega umieszczeniu w klasztorze, za drugim - wykluczeniu z grona kleru.

§ 126.

Kapłan za udzielenie ślubu osobom, które nie

o~iągnęły )eszcze wieku, wymaganego do wstąpie­

ma w zWIązek małżeński , podlega pokucie klasztornej. Jeżeli tego przewinienia dopuścił się po

raz drugi lub do wymaganego wieku brakowało

więcej niż rok, kapłan zostanie pozbawiony swego stanowiska i przeniesiony na stanowisko psalmisty na czas od pół roku do trzech lat. Proboszcz, któryby nie brał udziału w obrzędzie ślu­

bu, lecz, wiedząc o jego niezgodności z prawem,

nie starałby się mu przeszkodzić i nie złożyłby

natychmiast doniesienia, zostanie ukarany według

uznania władzy diecezjalnej, lecz nie surowiej niż

pokutą w klasztorze.

§ 127.

Kapłan, któryby dał ślub osobie, pozostającej

w związku małżeńskim lub odbywającej pokutę,

o ileby to uczynił wskutek nieprzestrzegania środ­

ków ostrożności, mogących ujawnić nielegalność

ślubu, zostanie ukarany pokutą w klasztorze na

okres czasu od trzech tygodni do sześciu miesięcy.

Jeżeli zaś uczynił to, wiedząc o zachodzących

przeszkodach, zostanie pozbawiony święceń z pozostawieniem na stanowisku psalmisty.

§ 128.

Karze, przewidzianej w poprzednim paragrafie, podlega kapłan za udzielenie ślubu osobom,

pozostającym w pierwszych czterech stopniach

pokrewieństwa oraz w powinowactwie duchownym.

§ 129.

Członkowie kleru, winn[ niedbal,s twa w odprawianiu nabożeństw i dokonywaniu obrzędów,

podlegają w zależności od stopnia przewinienia

karze nie wyższej od przeniesienia na inne stanowisko.

§ 130.

Za nieprawidłowe prowadzenie ksiąg kasowych członkowie kleru podlegają karze - aż do

pokuty klasztornej, w zależności od stopnia popełnionych nieprawidłowości.

§ 131.

T ej samej karze podlegają członkowie kleru

za nieprawidłowe prowadzenie ksiąg metrykalnych, wykazów spowiadających się i ksiąg badań

przedślubnych. Kapłani

winni niejednokrotnie

ujawnionych nieprawidłowości, połączonych z jawnym niedbalstwem i złą wolą, podlegają karom

zależnym od okoliczności sprawy aż do pozbawi \!nia stanowiska i przeniesienia na stanowisko psalmistów.

§ 132.

Przepisy niniejszego działu stosuje się odpowiednio do zakonników, przy czym podlegają oni

również innym karom, wymienionym w naukach

dla zakonników, spisanych przez św. Bazylego

Wielkiego, w ,druguej części Księgi tzw. Kormczej

i w Nomokanonie.

§ 133.

W przypadkach przewinień nie wymienionych

w niniejszym statucie należy stosować przewidziane powyżej kary i środki poprawcze w myśl §§ 111

i 115.

W przypadkach szczególniej trudnych i waż­

nych należy zwracać się o wskazówki lub decyzję

do Św. Soboru Biskupórw.

D z i a ł 3.

O postępowaniu sądowym.

§ 134.

Sprawy o przewinienia członków kleru wdraża się na skutek

1. zawiadomień dziekanów, proboszczów i innych członków kleru,

2. zawiadomi e ń organów państwowych,

3. skarg parafian,

4. skarg poszczególnych osób duchownych

i świeckich,

5. zawiadomienia przez sprawcę o własnym

przewinieniu,

6. wiadomości posiadanych przez biskupa

diecezjalnego.

§ 135.

Sprawy o zniewagi spowodowane przez

członków kleru nie podl e gają umorzeniu w przypadku pogodzenia się stron.

MONITOR POLSKI -

Nr 136.

§ 136.

Diecezjalne postępowanie sądowe w stosunku

do członków kleru może być dwojakie w zależ­

ności od istoty sprawy: bezpośrednio biskupie lub

konsystorskie.

§ 137.

Bezpośrednio biskupiemu postępowaniu są­

dowemu mogą podlegać

aj przewinienia nieumyślne lub spo~odo:va­

ne nieznajomością swych obowlązkow,

wymagające poprawy i oczyszczenia su

mienia kapłańskiego osoby duc?owneJ

przez hierarchiczny akt biskupa, menad~­

jące się zaś do opublikowania i poddama

formalnościom zwykłego sądu;

b) wszystkie drobne przewinienia przeciwko

służbie i dobrym obyczajom, niezwiązane

z jawną szkodą lub zgorszeniem, zauważo­

ne u duchownego, którego dotychczasowe

sprawowanie było nienaganne;

ej skargi, wnoszone przez pokrzywdzonego

do biskupa w zamill.rZe spowodowania poprawy winowajcy przez arcypasterza bez

formalnego postępowania.

W takich przypadkach biskup diecezjalny

może polecić bezpośrednio dziekanowi lub innej

zaufanej osobie przeprowadzenie poufnego dochodzenia i w razie potwierdzenia zarzutu wzywa do

siebie oskarżonego, bada stan jego sumienia i w.zależności od przewinienia i oznak skruchy udzlela

mu pasterskiego upomnienia lub wyznacza pokutę

kościelną do wykonania na miejscu lub .w domu

biskupim do dwóch tygodni: Tego r~dz~Ju. zarzą­

dzenia biskupa nie podlegają zaskarzemu l przewinienia takie nie są wpisywane do wykazów stanu służby.

§ 138.

ile nie zostanie · wszczęte postępowanie,

przewidziane w paragrafie poprzednim, wdraża się

śledztwo na podstawie wiadomości, wpływających

do biskupa albo do konsystorza. Sledztwo przeprowadza właściwy dziekan .

§ 139.

Im ważniejszym jest przewinienie, tym rychlej

o

należy rozpocząć śledztwo sądowe.

§ 140.

W celu rychlejszego zbadania sprawy może

biskup polecić przeprowadzenie śledztwa bezpośrednio zaufanym osobom duchownym, otrzymane

zaś od nich akty przekazać konsystorzowi dla

rozpoznania sprawy i ogłoszenia wyroku.

§ 141.

Oskarżonemu duchownemu można już w toku

postępowania zabronić odprawiania nabożeństwa

zależnie od okoliczności , zawartych w skardze lub

ujawin ionych podczas ś1ledztwa, oraz od dotychczasowego sprawowan ia s i ę oskarżonego. Zarzą­

dzenie w tym względzi e pozostawia się do osobistego uznania mi ejscowe go biskupa, który powinien baczyć, by o skarże ni o przewinienia wielkiej

wagi nie przystępowali do O łt arza Pańskiego, gdy

istnieją dostateczne podstawy do przypuszczenia,

iż są oni s łusznie oskarżeni.

§ 142.

Władza d iecezjaln a ma nadzór nad szybkim

i prawidło wym przep rowadzeniem śledztwa.

Świadków i bie głych prze s łuchuje się w obecności stron. Protokół zezn ania odczytuje się zeznającym, którzy powinni go podpisać.

§ 143.

Oskarżeni i mający styczność ze sprawą mogą

czytać akta dokonanego na miejscu śledztwa, podpisywać poszczególne ark usze z zaznaczeniem

przy podpisie, czy ze śledztwem się zgadza, a jeśli

nie - to pod jakim mianowicie względem. Przez

osoby, mające styczność ze sprawą, rozumie się

osoby, których ona dotyczy ze wzg lę du na ich obowiązki albo ze względu na szkodę , poniesioną

wskutek przewinienia.

§ 144.

Po otrzymaniu akt śledztwa konsystorz bada,

czy przeprowadzono je zgodnie z przepisami, czy

w zupełności wyczerpuje i wyjaśnia sprawę; jeżeli

oskarżony lub osoby, mające styczność ze sprawą,

zgłosiły przy podpisie protesty przeciwko lukom

§ledztwa, konsystorź bada, czy przeprowadzono

na skutek tych protestów ś ledztwo dodatkowe, jeżeli zaś nie przeprowadzon o, to czy z uzasadnionych powodów. W razie ujawnienia jakichkolwiek

usterek w tym względzie, konsystorz nakazuje

prowadzącym dotychczas śledztwo lub innym osobom jego uzupełnienie.

§ 145.

Przed wydaniem wyroku konsystorz wzywa

oskarżonego w celu osob is tego przesłuchania, zawiadamiając, iż w razie jego n iestawien nictwa wyrok będzie wydany zaocznie. Oska rżony może prosić o wyznaczenie inn ego terminu prz e słuchania,

co konsystorz uwzg l ę dnia, jeśli ważn e powody ni e

stoją t emu na przeszkodzi e. Po prz esłuc h ąniu

oskarż o n e g o konsystorz m o że zarządzić uzupeł­

nienie śledztwa.

W razie niestawienn ictwa oskarż onego konsystorz m oże w mi a rę po trzeby zarz ądzić uzupeł­

niające zbad anie oskarżonego na miejscu.

5

Dnia 16 czerwca 1939 r.

§ 146.

§ 160.

Dopóki sprawa nie została rozstrzygnięta

Po wszechstronnym rozpatrzeni,u stanu sprawy

przez konsystorz, nie można prosić o jej przenie- sąd duchowny wydaje orzeczenie.

sienie do Sw. Soboru Biskupów.

§ 161.

§ 147.

W razie powstania sporu majątkowego pomię­

Zażalenia na powolność i niewłaściwe postę­

dzy osobami duchownymi i świeckimi, osoba dupowanie prowadzących śledztwo lub konsystorza chowna powinna zwrócić się do władzy diecezjalmogą być wnoszone do biskupa diecezjalnego, a w

nej z prośbą o wszczęcie kroków pojednawczych.

razie ich nieuwzględnienia - do Sw. Soboru BiW przypadku tym, jak również gdy z prośbą

skupów.

taką zwróci się osoiba ś'wie cka, władza diecezdal§ 148.

na bada stan sprawy i stara się w miarę możności

Ze sprawą nie wolno łączyć okoliczności po- o załagodzenie sporu przez pojednanie stron z,godstronnych, nie mających z nią związku.

nie z zasa,dami słuszności oraz godnośd stanu du§ 149.

chownego.

Konsystorz zbiera szczegółowe informacje o

RO ZD ZIAŁ V.

sprawach, które dotyczyły lub dotyczą oskarżo­

o

sprawach małżeńskich.

nego.

§ 150.

Dział 1.

Każda

s!prawa musi być

rozs.trz~njęta

O warunkach małżeństwa ważnego i dozwolonego.

osobnym orzeczeniem. Zabrania się odraczania

§ 162.

wyroku bez ważnych powodów.

Nie są prawne i ważne związki małżeńskie

§ 151.

Wyroki sądu diecezjalnego, skazujące ducho1. dokonane pod przymusem,

wnego na pozrb awienie święceń lub psa:lmistę na

2. zawarte w stani e choroby umysłowej jedwykiuczeniie z grona kleru (§ 111 p. 1, 2, 3), mogą nego lub obojga zawi e r ają cy ch związek,

być zaskarżone do Sw. Soboru Biskup ów. W tym

3. osób, pozostając y ch w stopniach pokrecelu w ciągu 7 dni od daty zawiadomienia o w y ro- wień s twa zw ykłego lub duchowego, bądź też poku p odsądni powinni zapowiedzieć wniesie nie skar- w inowaotwa, przew idzianych przez przepisy kogi odwoławczej.

ścieln e jako przeszkoda do zawarcia ważnego

Skarga odwoławcza powinna być wni esiona małż e ństwa,

w ciągu miesiąca od daty zaw iadomienia o wyro4. osób, już związanych innymi ważnymi

ku. Skargę do Sw. Soboru Biskupów składa się we związkami małżeńskimi,

właściwym konsystorzu.

5. osób, kt óry m przy rozwiązaniu małżeń­

Sąd diecezjalny w terminie dwutygodniowym

stwa zabroniono zawierać nowy związek,

od dnia otrzymania skargi przedstawia Sw. Sobo6. osób, które nie osiągnęły wieku, przepisarowi Biskupów akta sprawy wraz ze swym wnio- nego prz e z Kościół do zawarcia ważnego małżeń­

skiem.

stwa lub które mają więcej niż 80 lat,

Niezależnie od tego, czy wyrok sądu diecezjal7. osób, które trzykrotnie wstępowały już w

nego o pozbawieniu święceń albo wykluczeniu związek małżeński,

z grona kleru został zaskarżony czy nie, wyrok

8. O!sÓlb stanu za.k onnego, jak również osób.

ten podlega zatwierdzeniu przez Sw. Sobór Bisku- posiadających święcenia kapłańskie lub diakoń­

pów.

skie,

§ 152.

9. osób wyznania prawosławnego z niechrze Duchownemu, poci ą gniętemu do odpowie- ścijanami,

dzialności o przewinienia, za które grozi pozba10. osób nie posiadający'ch warunków wymawienie święceń, biskup może zal e żnie od wagi ze- gany ch prze z prawodawstwo państwowe.

branych dowodów zabronić odprawiania naboP rzepis , zawarty w p. 9 ninieljszego 'Parażeństwa do czasu wydania wyroku.

. grafu, Iliie dotyczy p,rz~padków, gdy jeden z maJDuchowny, skazany na po zb a wienie święceń ż onków lub obaj prz)"jmą Chrzest Ś:w. już po wstą­

wyrokiem sądu diecezjaln ego, nie mo że odpr a w i ać p ien iu w zwi ąz ek małżeński; p'l"zypadki te są banabożeństwa do czasu o stat ecznego rozst rz ygni ę­

dane i są rozshzygane p r zez władzę duchowną na

cia sprawy przez Sw. Sobór Biskupów.

zas a dzie p o stanowień Kościoła.

W razie popełnienia w tym czasie prze z p odSlub prawosławnego (ej) z osobą innego wysądnego jakichkolwiek czynów nagannych konsyznania -nie jest uznawany za ważny w obli,c zu Kostorz bezzwłocznie zawiadamja o tym Sw. Sobór

ścioła Prawosławne go, o ile nie był udzielony w

Biskupów.

świątyni prawosławnej i przez kapłana prawosła~

§ 153.

wnego.

Wyroki sądu diecezjalnego, skazuj,ące win§ 163.

nych na karę lub środk i poprawcze, przeWlidziane

Sprawy

o

uznanie

ważności lub nieważnoscl

w § 111 p. 4 - 13, podl ega j ą n a tychmiastowe mu

wykonaniu, przy czym ,s kazanym prz }"sł.u.guje pra- małżeństw podlegają rozpoznaniu przez w ład z ę

wo w niesi enia za sk a rże n ia do Św. Soboru Bisku- diecezjalną: a) na żądanie stron, b) z urzędu n a

pów jedynie wyro k ów, nakł a dających kary w myśl skutek powzięcia z jakie gokolwiek źródła p r ze z

władz ę d:e c ezj alną wątpliwości co do ważności

p. 4 - 8 § 111.

związku małżeńskiego, c) na skutek żądania władz

R O Z D Z I A Ł III.

O na'kładaniu polmły na osoby świeckie.

§ 154.

Władza d iece zjalna zgo dnie z przepisami kościelnymi nakłada pokutę ko ś cielną na osoby świe­

ckie za przewinienia przeciw wierze i moralności.

.

§ 155.

Osoby, uznane przez sąd duchowny za winne

świadomego zawarcia ma łże ństwa

sprzecznego

z prawem, podlegają pokucie kościelnej.

§ 156.

T ermin i tryb p okuty zos'tają okre,ślone w

zależności od rodz a ju przewinień i przestępstw na

podstawie kanonów kościelnych.

§ 157.

W przypadku, gdy winowajca odbywa karę

z wyrok u sądu państwowego , może on zarazem dopełnić pokuty kościelnej w tym samym miejscu.

sądowych.

§ 164.

Nie mogą żądać uniewazmenia małżeństwa

lub rozwodu osoby, których wina uzasadnia unieważnieni e lub rozwód.

§ 165.

Sprawy o uznanie ważności lub nieważności

związku małżeńskiego są rozpoznawane przez sąd

diecezji , w której zostało zawarte małżeństwo. Jeżeli mał'żeńsłwo zos,tało zawarte za granicą, sprawa jego ważności lub nieważności jest rozpatrywana prze z sąd diecezji metropolitalnej.

§ 166.

Spr a wy o małżeń,stwa, zawarte pod przymusem lub p r zy pomocy oszustwa albo w stanie choroby um ysło wej, są rozpatrywane co do przymusu,

oszustwa lub choruby umysłowej zgodnie z prze pisarni państwowym i , lecz orzeczenie w przedmioR O Z D Z I A Ł IV.

miocie ważno ś ci m a łżeń s twa i kar kościelnych wyO sporach między członkami kleru, wynikających daje są d duchowny .

z użyth:owania własności kościelnej, ruchome;

Skarga o unieważni e nie małżeństwa z tych

i nieruchome;, oraz o sporach majątkowych pomię- powodów może być zło ż ona nie później niż w cią­

dzy członkami kleru i osobami świeckimi.

gu roku od ustania okoliczności, stojących na prze~

szkodzie wniesien iu skargi.

§ 158.

W razie ot r zym an ia od członka kleru skargi

§ 167.

1. na zatrzymanie przez inne go c złonk a kleru

Zabrania się wstępować w związki małżeń­

przypadając e j mu częś c i do chodów k o ś ci elnych,

skie osobom płci męskiej w wieku poniżej osiem2. na zajęcie gruntu ko ścielnego lub domu ko- nastu lat, a osobom płci żeńsk i ej - poniż e j l a ł

ścielnego, do którego skarżący ma prawo ,

szesnastu. Biskupom diecezjalnym prz y słu guje

3. na rozporządz anie bez w sp ólnej zgody lub prawo udzielania według osob istego uz n an ia zeze szkodą własnością ko ś ci e l n ą (ru cho mą i ni eruL:woleń na m ałż e ństwa w przypad k ac h , gdy narzechorną), przeznaczoną na utrzym an ie duchow i eń­

czone mu lub narze czonej braku je n ie w ię cej, niż

stwa,

pół roku do przepisanego w ieku.

władza diecezjalna poleca dz iekanowi lub inSprawy o un i eważnie n i e m a ł ż eń s twa, za warnym osobom duchownym zbadanie, czy istotnie tego przed doj ściem jednego z małżonków do ko prawo sk arżącego zo s t ał o na r uszone.

ś c ielnej pełnoletnoś ci ślub n e j, m ogą być w szc z ęt e

§ 159.

na wniosek m ałżonka, k tóry wst ąpił w związe k

Kompetencji sądu duchown ego podl ega ją nie małż e ń ski w ok r esie sw e j n iepełnoletnos c i . Jest t o

tylko spraw y o samo praw o u ży tk ow a nia wła sn o­ dopusz czalne jedynie do czasu osiągnięcia prze z

ści ko ś ci e lnej, lecz i sprawy wyni ka jąc e z naruszed a ną o so b ę wi eku, przew idzianego w ustę pie ponia tego prawa, tj. sprawy o dochody, straty itp., przednim i w tym jedyni e przyp adku, o ile mał­

spowodowane tym narusz en iem.

że ństwo nie spowodowało ciąż y żony.

MONITOR POLSKI -

ó

§ 168.

Po otrzymaniu wiad o mości o zawarciu mał­

żeństwa przed dojściem do wymaganego

wieku

konsystorz stwierdza wiek małżonków.

W iek określa się na podstawie akt stanu cywilnego i ksiąg metrykalnych. W braku powyż­

szych dowodów mogą być również uwzględnione

dowody, oparte na wykazach spow i adających się,

na zaświadczeniach o wykonaniu obowiązku wojskowego itp.

Zabrania się przyjmowania za dowód wieku

zeznań osób zainteresowanych.

§ 169.

W razie zawarcia małżeństwa przed osiągnię­

ciem przez narzeczonych pełnoletności kościelnej

należy

małżonkom

wzbronić

pożycia

małżeń­

skiego.

§ 170.

Jeżeli osoby, które zawarły związek małżeń­

ski przed dojściem do pełnoletności kościelnej, po

osiągnięciu wymaganego wieku wyrażą chęć pozostawania w małżeństwie, związek teR zostaje po-

Dnia 16 czerwca 1939 r.

§ 180.

W sprawach o ro zwi ązanie mał żeń stw a z powodu skazania na doż ywo tnie wi ęz i e n i e wyro ki

sądu diecezjalnego są ostatecznej w ład z a di ecezjalna ka żdoraz owo powiadamia M e tropo lit ę o

rozw i ązaniu m a łżeństwa z powyższej przyczyny.

§ 181.

W razie uła Slk awienia skazanego, uc,hylenia

wyroku karnego w wyniku rewizji oraz po odbyciu

kary przez skazanego współm ałżonka ustaje prawo do ubiegania się o rozwiązanie małżeństwa; jednakże nie traci przez to ważności decyzja o rozwiązanie małżeństwa, która zapadła przed nastą­

pieniem powyższych wydarzeń.

§ 182.

Jeżeli w przypadku zaginięcia jednego z mał­

żonków zapadnie wyrok sądu państwowego uznający zaginionego za zmarłego, wówczas pozostały

małżonek może prosić właściwą władzę diecezjalną o rozwiązanie małżeństwa i zezwolenie na

wstąpienie w nowy związek małżeński.

§ 183.

Powództwo o rozwiązanie małżeństwa z powodu niewiadomego miejsca pobytu jednego z mał­

żonków, z załączeniem wyciągu z me-Ł'l'yki ślubnej

oraz odpisu wyroku sądu państwowego uznające­

go zaginionego za zmarłego, wnosi się do sądu diecezjalnego według miejsca zamieszkania powoda.

§ 184.

Na skutek powództwa małżonków ulega mał­

żeństwo rozwiązaniu wyłącznie na zasadzie wyroku sądu diecezjalnego, zatwierdzonego przez biskupa diecezjalnego.

§ 185.

Powodem rozwiązan~ a małżeństwa, jeżeli prawodawstwo państwowe nie stanowi inaczej, je1s t

a) odstępstwo od Wiary Prawosławnej, przy

czym prawo zwrócenia się do sądu diecezjalnego

z pro śbą o zwolnienie ze ślubów mal!żeńskich i o

twierdzony w kościele przez ponowienie obrzędu.

W stosunku do osób, rozłączonych z braku

pełno'letności koście'lnej', zostaje dokonany nanowo

obrzęd ślubny z powtórzeniem przewidzianych

przy ślubie pytań i odpowiedzi o chęci zawarcia

matżeń's-Łwa, oraz z powtórzeniem modlitw, podanych w "Rytuale" w końcu obrzędu ślubnego .

§ 171.

Związki małżeńskie osób, pozostających w pokrewieństwie cielesnym lub duchowym, stanowią­

cym według kanonów przeszkodę do zawarcia

małżeństwa, ulegają unieważnieniu z urzędUj osobom, które zawarły taki związek małżeński, zostaje wyznaczona pokuta, lecz nie zabrania się im zawarcia ponownego małżeństwa.

§ 172.

Osoby, którym wyznaczono pokutę kościelną

za zawarcie małżeństwa nieważnego, mogą wstą­

pić w nowy związek małżeński dopiero po wykorozwiązanie małżeństwa przysługuje małżonkowi,

naniu wyznaczonej im pokuty.

pozostającemu w wyznaniu prawosławnymj

§ 173.

b) cudzołóstwo i występki przeciw naturzej

W razie zawarcia nowego związku małżeń­

c) niezdolność do współżycia małżeńskiego,

skiego bez rozwiązania poprzedniego należy uznać jeżeli rozpoczęła się ona przed zawarciem małżeń­

nieważność drugiego małżeństwa i trwanie pierwstwa i jest przyrodzonaj

szegoj pokrzywdzony współmałżonek z pierwszed) zachorowanie na trąd i syfilis

go związku może jednak żądać jego rozwiązania.

e) przymus przy zawieraniu małżeństwaj

§ 174.

f) zamach na życie lub zdrowie współmałżon­

W razie ustania pierwszego związku małżeń­ ka albo dzieci, lub też znęcanie się nad współmał­

skiego zawarty przedtem nieważnie nastę.pny żonkiem albo jego dziećmi

związek może być w wyjątkowych przypadkach

g) wstąpienie jednego z małżonków w nowy

po odbyciu przez winnego pokuty i stwierdzeniu, związek małżeńskij

że pierwszy związek ustał, uznany za ważny za zeh) nieuleczalna i ciężka choroba umysłowa

zwolnienJiem bisku,pa ,diecezjalnego, jeżeli nie jes,t jednego z małżonków;

to sp'rzecznym z prawodawstwem państwowym.

i) złośliwe opuszczenie małżonka przez dru§ 175.

giego w'spółmałżonka

Osoby stanu duchowne,go, winne nieprze1) faktyczne ustanie związku małżeńskie,go i

strzegania przepisów, ustanowionych dla zawar- niemożnosc urzeczywistnienia małżeństwa ze

cia małżeństwa, podlegają poza przypadkami względu na różnicę charakterów małżonków,

przewidzianymi w §§ 126, 127 i 128 karom stosow- wskutek której pożycie małżeńskie staje się mę­

nie do § 111 w zależności od stopnia winy.

czarnią.

§ 186.

D z ia ł 2.

O ustaniu i rozwiązaniu małżeństwa.

Postępowanie o rozwiązanie małżeństwa zostaje rozpoczęte z chwilą wniesienia przez mał­

§ 176.

żonka, proszącego o rozwód, podania do władzy

Związek małżeński męża i żony, poświęcony

i utrwalony przez Łaskę w Sakra:mencie ślubu, po- diecezjalnej z załączeniem przepisanych opłat.

winien pozostawać nienaruszalnym dla wszystkich

§ 187.

małżonków chrześcijan prawosławnych; wszyDo wytoczenia powództwa o rozwiązanie mał­

s'c y oni przyjmuqąc w pokorze ,d ucha zesłany przez żeństwa ustanawia się następujące terminy

Wolę Boską los swój powinni do końca życia dziea) powództwo o rozwiązanie małżeństwa molić radości i troski życia małżeńskiego, dążąc do

że być wytoczone po upływie co najmniej roku od

' UirzeczywiJS.tnienia słów ~bawjciela i Pana: "Co Bóg daty zawarcia małżeństwaj

złączył człowiek niechaj nie rozłącza" (Mat.

b) powództwo o rozwiązanie małżeństwa

XIX, 6).

_

z powodu nieuleczalnej c,h~roby umysłowej. jedneMałżeństwo ustaje wskutek śmierci jednego go z małżonków lub złoshwego opuszczema mał

z małżonków, po czym pozostały przy życiu mał­ żonka przez drugiego współmałżonka może być

żonek może zawrzeć nowy związek małżeński, o

wytoczone po upływie co naj~niej trzech lat. od

ile nie zachodzą przeszkody prawne.

chwili zachorowania lUlb złośhwego op.u szczema j

§ 177.

c) powództwo o rozwiązanie małżeństwa

O ile Kościół Prawosławny zezwala na roz- z powodu faktycznego jego ustania i niemożności

wiązanie małżeństwa, dzieje się to jedynie ze

jego urzeczywistnienia ze względu na r?żn~c~ chawzględu na słabość ludzką, w trosce o zbawienie

rakterów może być wytoczone po co naJmmeJ trzyludzi, w ce',l u zapobieżenia możliwym p.mestęp­ letnim oddzielnym zamieszkaniu małżonkówj

stwom i dla ulżenia nieznośnym cierpieniom (VI,

d) powództwo o rozwiązanie małżeństwa ze

86),- pod warunkiem wszakże uprzedniego rze- względu na niezdolność jednego z małżonków do

czywistego ustania pożycia małżeńskiego lub nie- pożycia małżeńskiego może być wytoczone ~o

możności jego urzeczywistnienia.

upływie co najmniej trzech lat od daty zawarcia

§ 178.

małżeństwaj

,

Małżeństwo ulega rozwiązaniu

e) powództwo w przypadkach przewidzianych

a) w razie skazania małżonka na karę doży­ w § 185 p. "f", może być wniesione bez żadnego

wotniego więzienia,

ograniczenia co do terminu.

b) w razie niewiadomego miejsca pobytu druSkrócenie powyższych terminów może nastą­

giego małżonka,

pić w przypadkach wyjątkowych na mocy decyzji

c) na skutek powództwa jednego z małżon­ Sw. Soboru Biskupów.

ków przeciw drugiemu.

§ 188.

§ 179.

Skarga powodowa musi pochodzić bezpośred­

Sprawie o rozwiązanie małżeństwa nadaje się

bieg w diecezji, w której mieszka strona pozwana. nio od osoby ubie gając e j się o rozwód i zawierać

a) wymienienie

konsystorza diecezjalnego

Przeniesienie sprawy z jednego konsys torza

do drugiego może z ważnych względów nas t ąpić na (sądu diecezjalnego), do którego zostaje wniewniosek właściwej władzy diec ezjalnej i za zgodą siona ;

b) wymienienie imienia i nazwiska, zawodu

'Metropoli ty.

Sw. Sobór Biskupów może oddać pewne kate- i miejsca zamieszkania powoda i pozwanego;

c) przedstawienie

okoliczności,

b ę dących

gorie spraw rozwodowych do prowadzenia konsystorzowi warszawskiemu z wyłącz e niem innych pod s taw ą w s zczęcia powództwa o rozwiązanie

małże ństwaj

konsystorzy diec ezjalnych.

Nr 136.

d) przytocz eni e dowodów, na których op ie!"~

po'w ództwo, oraz wskazanie świadków, ,ich

imion, nazwisk i adresówj

e) pro ś bę o rozwiązani e małż e ństwaj

f) podpis petenta, a w przypadkach, gdy jest

niep iś mi e nny, podpis osoby upowa ż n i onejj

g) da tę zło że nia podania.

Pro ś ba o rozwią z anie małżeństwa z powodu

zagini ę cia bez wieści powinna także zawierać da.

ne, wymagane przez przepisy § 183.

Wraz ze skargą powodową należy przedstawić następujące załączniki: 1. wyciąg metryki ślu­

bu, 2. wy c iąg metryki o przystąpieniu do Sw. Kościoła Prawosławnego, jeżeli podanie wnosi osoba,

która przeszła na wyznanie prawosławne, 3. odpis

powództwa i wszystkich załączników dla pozwanego, 4. zaświadczenie o wpłaceniu przepisanych

się

opłat.

§ 189.

Skarga powodowa może być doręczona do

sądu diecezjalnego osobiście przez petenta lub osobę IPrzezeń UipoważnioJIlą, albo też nwdesłana pocztą. Pełnomocnictwo 'do złożenia skargi powodowej

może być zaznaczone w samym podaniu.

§ 190.

Skarga powodowa zostaje zwrócona

al gdy nie jest zaznaczone, kto mianowicie

przeciwko komu wnosi powództwoj

b) gdy nie została podpisana przez samego

powoda albo w razie niezdolności powoda do podpisu - przez osobę upoważnioną z zaznaczeniem

tej okolicznościj

c) gdy w skardze nie jest zaznaczone, o co powód prosij

d) gdy zawiera słowa obraźliwe.

We wszystkich wymienionych wypadkach

skarga powodowa zostaje zwrócona petentowi

z pismem, wyjaśniającym powody nieprzyjęcia podania. Podlegająca zwrotowi skarga zostaje aorę­

czona bezpośrednio powodowi, o ile tenże jest

obecny, a w razie jego nieobecności - zostaje mu

odesłana.

Od decyzji sądu diecezjalnego o zwrocie skargi powodowej przysługuje powodowi odwoła~ie

do Sw. Soboru Biskupów w terminie dwutygodmowym od daty zakomunikowania mu tego zarzą­

dzenia.

§ 191.

.

Skarga powodowa pozostaje bez biegu do cza-

su otrzymania od powoda uzupełniających danych

lub informacyj

.

a) gdy miejsce zamieszkania pozwanego Je~t

zaznaczone w sposób nieokreślony, lub wcale me

jest zaznaczone, a przy tym brak wzmianki, że nieznane jest powodowi

b) w razie braku metryki ślubUj

c} w razie braku metryki przystąpienia d~

Kościoła Prawosławnego, o ile powództwo wnosI

osoba, która przeszła na wyznanie p~aw.osławnej

d) gdy przy podaniu brak wymlemonych w

nim załącznikówj

e) gdy nie zostały załączone odpisy w celu

przedstawienia stronie pozwanejj

"

.

f) gdy nie zostały załączone. zas~lad.cz.ema o

wniesieniu ustanowionych opłat, Jak row~l1ez opłat

na wezwanie pozwanego przez ogłoszema j .

g) gdy nie jest wymienione miejs'c e zamieszkania powoda.

W przypadkach, wymienionych w punktach

a - d, powodowi zostaje wyznaczonydwutygodniowy termin dla dostarczenia brakujących danych

lub załączników.

Po upływie tego terminu w razie niewyp e łnie­

nia żądań sądu diecezjalnego skarga powodowa

zostaje zwrócona powodowi i sprawa może być

wznowiona jedynie przez złożenie nowej skargi

powodowej .

W przypadku niewskazania w podaniu mieJsca zamieszkania powoda ogłoszenie , po pozostawie,n iu jego podania bez bie~u, zos,t aje prz.ez miesiąc wywieszone w sądzie, samo zaś podame pozostaje w kancelarii do czasu zgłoszenia się powoda.

§ 192.

Władza diecezjalna po otrzymaniu podania

o rozwiązanie małżeństwa poleca wyznaczonym

osobom duchownym napomnienie małżonków, by

przez chrześcijańskie pogodz.enie się położyli kres

niezgodzie i pozostali w związku małżeń~kim ..Gdy

napomnienia nie osiągną celu, władza dieceZJalna

rozpoczyna postępowanie sądowe.

§ 193.

W sprawach o rozwi ą zanie małżeństwa str?ny powinny stawać w sądzie osobiście; w ra.zle

niemożności osobistego stawiennictwa z powodow,

zasługujących na uwzględnienie, . strony. mog.ą zastępować ich pełnomocnicy. Pełnomocmkaml mogą być tylko osoby, umieszczone na liście obroń­

ców konsystorskich przez władzę diecezjalną.

§ 194.

.

Osoba, której został postawiony zarzut mezdolno ś ci do pożycia małżeńskiego i która zaprz~­

cza temuż zarzutowi, obowiązana jest poddać Się

badaniu przez lekarza wyznaczonego w tym c~lu

przez sąd diecezjalny spośród lekarzy , uprawmonych do eksp ertyzy sądowo - lekarsk!ej.

.

.

U chylenie się od badania lekarskiego I mezgłosz eni e się pozwanego w wyznaczonym termi-

Nr 136.

MONITOR POLSKI -

nie do wskazanego lekarza może w związku z okolicznościami sprawy i przedstawionymi prze;; ~tro­

ny dowodami usasadniać rozwiązanie małżeństwa,

o czym należy , ząwiadomić osobę , odmawiającą

poddania się ekspertyzie.

§ 195.

Z chwilą rozpoczęcia postępowania sądowego

Q rozwiązanie małżeństwa doręcza się pozwanemu

odpis skargi powodowej i załączników oraz wyznacza się dzień, w którym powód i pozwany mają

się zgłosić do ko.nsystorza na rozprawę sądową.

§ 196.

Rozprruwa s<\,dowa odhywa się przy drzwiach

zamkniętych; oprócz stron są dopuszczeni tylko

i<:h pełnomoc:nicy. Zeznania stron, Ś'Wiadków i biegłych zapisuje się do protokółu; po odczytaniu zeznania te podpisują zeznający oraz członkowie

konsystorza. Zeznania świadków zamiejscowych

mogą być odczytane na żądanie strony.

§ 197.

W czasie rozprawy sądowej pozwany zostaje

poddany badaniu co do zarzutów, stawianych mu

w skardze powodowej; następnie powód powołuje

się na dowody, przedstawia do.kumenty, o ile je

posiada, i ws!kazuje świa,dków; pozwany zaś ze

swe'j s:trony przedsta·w ia usprawie'dLiwia,iące go

o.koliczności.

§ 198.

. Dowody, stwierdzające powództwo, stano.wią

a) zeznania świadków, b) wszelkiego rodzaju dowody piśmienne, stwierdzające winę, jak np.

o.świadczenia, listy itd., c) opinie biegłych.

Zeznania świadków, opierające się na pogło­

skach, powinny być traktowane ze szczególną

o.strożnością.

§ 199.

się pozwanego do naruszenia

świętości związku małżeńskiego przez cudzołó­

stwo, nie jest_brane pod uwagę, o ile nie odpo.wiada okolicznościom sprawy i nie jest udowodnione.

Obustronne cudzołóstwo. małżonków nie jest

przeszkodą przeciwko wniesieniu przez każdego

z nich podania o rozwiązanie małżeństwa.

Powództwo o rozwiązanie małżeństwa może

Przyznanie

być wytoczone w ciągu trzech lat od chwili, gdy

naruszenie świętości małżeństwa przez cudzołó­

stwo doszło do wiadomości małżonka, proszącego

Q rozwód.

Jeżeli zaś naruszenie świętości związku mał­

żeńskiego polega na ciągłym związku cudzołoż­

nym, wniesienie powództwa o rozwiązanie małżeń­

stwa jest dopuszczalne zarówno przez cały czas

trwania tego związku, jak i w ciągu trzech lat po

jego przerwaniu.

Cudzołóstwo jednego z małżonków nie stanowi powodu do rozwiązania małżeństwa, jeżeli zostało popełnione za zgodą lub z namowy współ­

małżonka w celu uzyskania tym sposobem rozwią­

zania małżeństwa.

~ 200.

Swiadkowie, znajdujący się w mIe)SCOWOSCI,

w której toczy się sprawa, otrzymują specjalne

wezwanie i są badani przez konsystOirz po złoże­

niu przysięgi w obecności stron. Świadkowie zamiejscowi są badani przez miejscowe konsystorze

albo przez swych proboszczów, specjalnie upoważnionych, którym komunikuje się w tym celu punkty pytania. W razie wniosku o wyłączenie kogokolwiek od ś'wiadczenia konsy:storz albo ,pwbo.sz'cz

rozważają przyczyny wyłączenia i zgodnie z przepisami K. P. C. postanawiają zbadanie świadka lub

pozostawienie go. bez badania.

.

Zażalenie na te czynności nie mo.że być wnoszone oddzielnie od odwołania.

§ 201.

Po wyjaśnieniu wszystkich okoliczno.ści sprawy konsystorz przystępuje do rozpoznania samej

sprawy i do wydania wyroku.

§ 202.

Jeżeli zostanie udowodniona jedna z przyczyn, wymienionych w § 185 i będąca podstawą

do wniesienia powództwa o rozwiązanie małżeń­

stwa, małżeństwo zostaje rozwiązane, przy czym

powodowi, którego małżeństwo było pierwszym

albo drugim, pozostawia się prawo zawarcia nowego małżeństwa, a pozwany, o ile został uznany za

winnego, zosta~e poddany pokude kościelnej.

§ 203.

Wyrok sądu duchownego po zatwierdzeniu go

przez biskupa diecezjalnego zostaje ogłoszony o.bu

stronom,

§ 204.

Od wyroku sądu duchownego strona w terminie siedmiodniowym o.d zakomunikowania jej

wyroku może zapowiedzieć w konsystorzu pisemne odwołanie do Św. Soboru Biskupów, a następ­

nie w terminie miesięcznym złożyć w ko.nsystorzu

skargę odwoławczą z należytym uzasadnieniem.

Skargę tę władza diecezjalna w ciągu dwóch tygodni przedstawia Św. Soborowi Biskupów do

rozpatrzenia i decyzji, nawet jeżeli nikt nie wniósł

o.dwołania.

§ 205.

Osoby, które prz yłączyły się do Św. Kościoła

Prawosławnego, mo g ą wnieś ć powództwo O rozwiązanie m a łż e ństwa nie wcze śn iej, niż po upły-

Dnia 16 czerwca 1939 r.

7

wie dwóc? lat od d~ty przyłączenia się. Skrócenie

tego termmu nastąpIĆ może w przypadkach wyjąt­

kowych na mocy decyzji Sw. Soboru Biskupów.

myśl przeplSOW, wydanych przez biskupa diece·

zjalnego.

§ 220.

Majątki nieruchome, należące do diecezyj, do

ROZDZIAŁ VI.

domów biskupich i do klasztO'rów, mogą być odO stwierdzeniu faktu zawarcia ma,łżeństwa

najmowane i wydzierżawiane na termin nie przei uro.dzenia z małżeństwa prawnego..

kraczający trzech lat. Za zgodą biskupa diecezjal§ 206.

.

nego w każdym poszczególnym wypadku majątki

Sprawy o stwierdzenie w obliczu Kościoła te mogą być odnajmowane i wydzierżawiane do.

zawarcia małżeństwa podlegają rozpoznaniu w sześciu lat. Majątki nieruchome, należące do podiecezji, w której małżeństwo zostało zawarte. szczególnych świątyń parafialnych, mogą być odSprawy Q stwierdzenie w obliczu Kościoła uro- najmowane i wydzierżawiane na termin nieprzedzenia z małżeństwa prawnego podlegają ro.zpo- kraczający jednego roku. Wewnętrzne zabudoznaniu w diecezji, w której urodziła się dana wania klasztorne i kościelne nie mogą być odnajosoba.

mowane zakładom handlowym i restauracyjnym.

Jeżeli zawarcie małżeństwa lub urodzenie

Uprawne grunty kościelne mogą być wydzierża­

miało miejsce za granicą, sprawa zostaje rozpowiane jedynie z zachowaniem specjalnych przeznana w konsystorzu warszawskim.

pisów, wydanych przez Św. Sobór Biskupów.

Tym samym przepisom podlegają sprawy o

§ 221.

restytucję lub poprawienie kościelnych aktów me-,

Majątki nieruchome, należące do świątyń patrykalnych.

rafialnych, z wyjątkiem gruntów ornych, sadów,

§ 207.

o.grodów, łąk, pastwisk i obszarów leśnych, mogą

Władza diecezjalna rozpoznaje sprawy zwią­

być odnajmowane i v.:ydzierżawiane na okres do

zane ze stwierdzeniem zawarcia małżeństwa: trzech lat na podstawie zezwolenia biskupa diea) na żądanie władz państwowych, b) na skutek cezjalnego, powziętego oddzielnie dla każdego

podań osób prywatnych dla stwierdzenia małżeń­

poszczególnego wypadku na wniosek właściwej

stwa własnego lub krewnych w linii wstępnej.

rady parafialnej, poparty przez właściwego dzie§ 208.

kana. Do wniosków w powyższych sprawach maZasadniczy dowód zawarcia małżeństwa ją być dołączone szczegółowe projekty umów

(§ 206) stanowi wpisanie go do ksiąg metrykal- dzierżawnych, które jednak w żadnym wypadku

nych. Jeżeli zawarcie małżeństwa nie zostało nie mogą przewidywać pobrania tenuty dzierżaw­

zaznaczone w księgach metrykalnych, można je nej więcej niż na jeden rok z góry.

stwierdzić: a) na podstawie księgi protokołów

§ 222.

ślubnych, b) na podstawie wykazów spowiadają­

Udział konsystorza w sprawach gospodarcych się, c) na podstawie innych dokumentów,

z których wynika, że domniemani małżonkowie są czych biskupstwa, klasztorów i świątyń jest konieczny w wypadkach następujących

uważani za małżonków, d) na podstawie specjala)' przy oddaniu w dzierżawę nieruchomości

nego dochodzenia stosownie do § 209.

konsystorz poddaje szczegółowemu roz§ 209.

ważeniu projektowane oddanie w dzierDochodzenie, stwierdzające zawarcie małżeń­

żawę, bada, czy warunki umowy są kostwa, powinno o.bejmować zeznania osób, które

rzystne

i zgodne z prawem, oraz przedstauczestniczyły w obrzędzie ślubnym, obecnych

wia swój wniosek biskupowi;

przy ślubie świadków i w ogóle wszystkich, któh) przy wyznaczaniu na wyrąb lub na sprzerzy wiedzą Q fakcie zawarcia małżeństwa. Prócz

daż części lasu konsystorz przedstawia

duchownych, małżonków, których dochodzenie

biskupowi swą opinię;

dotyczy, oraz ich rodziców i dzieci wszystkie zec) przy .kupnie i zamianie nieruchomości

znające o.soby składają zeznania pod przysięgą.

oraz przy nabyciu majątku pod tytułem

§ 210.

darmym

konsystorz wyjaśnia, czy sprzePo zebraniu dokumentów oraz przeprowadze- .

dawcy,

testatorzy

lub ofiarodawcy są

niu dochodzenia władza diecezjalna rozpoznaje '

uprawnieni

do

dysponowania

majątkami

sprawę i wydaje decyzję co do faktu zawarcia

i

czy

są ściśle zachowane przewidziane

małżeństwa (§ 206).

w podobnych wypadkach formalności;

§ 211.

Q wyniku swych badań konsystorz wraz

Władza diecezjalna rozpoznaje sprawy Q

ze

swym wnioskiem zawiadamia biskupa,

stwierdzenie urodzenia z ważnego małżeństwa na

przedstawiając mu zachodzące do. nabywniosek władz państwowych oraz na skutek pocia majątku ewentualne przeszkody lub

dań osób prywatnych.

n~ebezpieczeństwa, związane z tym naby§ 212.

CIem.

Władza

diecezjalna stwierdza urodzenie

§ 223.

z ważnego małżeństwa (§ 206) przede wszystkim

Konsystorz ma nadzór nad terminowym skła­

na podstawie ksiąg metrykalnych.

daniem władzom państwowym sprawozdań z kwot,

§ 213.

asygnowanych przez Skarb Państwa.

Jeżeli urodzenie danej osoby nie zostało za§ 224.

pisane we właściwej parafii, we wskazanym o.krePowództwa sądowe, dotyczące świątyni lub

sie czasu, albo zapis metrykalny wzbudza wątpli­

majątku kościelnego, mogą być wytaczane tylko

wości, sprawdza się wykazy spowiadających się

na

mocy zezwolenia konsystorzy i przez specjalod podanego roku urodzenia do roku rozpoznania

nie

upoważnioną do tego osobę; nie ogranicza to

sprawy, jak również księgi metrykalne i protokolarne w przedmiocie małżeństwa rodziców oraz jednak praw duchowieństwa do obrony w razie

przeprowadza się dochodzenie, połączone z ba- wytoczenia powództwa sądowego przeciw osobom

daniem rodziców chrzestnych i osób, które były duchownym lub instytucjom kościelnym; o poobecne przy Chrzcie św. Należy również uwzględ­ wództwach tych duchowieństwo powinno natychmiast zawiadomić konsystorz.

niać dokumenty i zeznania świadków, stwierdzające fa1

k tyczny stosunek wdzicólW do. ,d ane,j oSio by.

ROZDZIAŁ II.

§ 214.

O

zarządzie ma;ątków do.mów biskupich.

W razie braku w księgach metrykalnych za§ 225.

pisu o małżeństwie rodziców, albo jeżeli ten zapis

Majątek ruchomy i nieruchomy, stanowiący

wzbudza wątpliwości, przeprowadza się dochotJzw. dom biskupi, przeznaczony jest wyłącznie na

dzenie stosownie do § 209.

potrzeby

biskupa diecezjalnego, który zeń korzy§ 215.

sta

na

prawach

użytkownika i, po potrąceniu

Po zebraniu i rozpatrzeniu wszystkich danych

przypadających ciężarów publicznych i prywatwładza diecezjalna wydaje decyzję co do faktu

nych, rozporządza wyłącznie czystym dochodem,

urodzenia z małżeństwa prawnego (§ 206).

~tó.ry ten majątek p.rzynosi. Majątek ruchomy

§ 216.

l meruchomy, stanOWIący dom biskupi, powinien

SwJadecłwa metrykalne, w przypadkach przewidzianych w niniejszym rozdziale, są wystawia- być wyraźnie określony i oddzielony od diecene wyłącznie przez właściwy konsystorz, który zjalnego majątku ruchomego i nieruchomego. Majest obowiązany wydawać je na każde żądanie jątkiem domu biskupiego zarządza ekonom, mianowany spośród osób duchownych i zwalniany

osób zainteresowanych.

przez biskupa diecezjalnego. Ekonom pobiera i za§ 217.

pisuje

dochody, pilnuje ich punktualnego wpływu

Konsystorz nie przyjmuje do rozpoznania doi

składa biskupowi sprawozdanie ze swych czynniesień osób prywatnych o nieślubnym urodzeniu.

I

ności.

CZĘŚĆ

IV.

Zarząd spraw go.sPo.darczych.

ROZDZIAŁ

I.

Zasady o.gólne.

§ 218.

Nieruchomy majątek kościelny może być

zbywany, zamieniany, o.bciążany lub ulec zmianie

przeznaczenia na mocy decyzji właściwego biskupa diecezjalnego. Nieruchomy majątek kościelny

może być przez właściwych użytkowników wydzierżaw i ony w całości lub częściowo.

§ 219.

Ruchomy majątek kościelny może być zbywany, zamieniany lub ulec zmianie przeznaczenia

za zgodą biskupa diece zja,l nego, nabywany zaś-w

§ 226.

przedstawia do uznania biskupa

na jego polecenie lub z własnej inicjatywy wnioski,

dotyczące spraw gospodarczych domu biskupiego.

§ 227.

Konsystorz sprawdza księgi rachunkowe domu biskupiego i corocznie stwierdza całość jego

własności za pośrednictwem osoby duchownej,

wybranej przez konsystorz i zatwierdzonej przez

biskupa.

§ 228.

.

W każdym konsysto rz u znajduje się szczegółowy spis całego mająt k u domu biskupiego, ruchomego i nieruchomego; spis ten znajduje s i ę w k si ę­

dze przesznu rowan ej

opatrzone j pieczę c ią.

Konsystorż

MONITOR POLSKI się

Dnia 16 czerwca 1939 r.

Nr 136.

leży p.owołać specjalnych rewidentów do zbadaudziela ze'z wolenia na pr.ojektowany zakUjp wtedy,

nia g.osp.odarstwa klasztorneg.o.

gdy świątynia już p.osiada najniezbędnie1jsze IPrzed~

§ 212.

mioty, ,potrzebne do nabożeństwa, gdy nie przewicych, dla których ekonom domu biskupiego proW każdym klaszt.orze prowadzi się w 2 egzem- du.je się inny,ch bardziej ważnych wydatków i gdy

wadzi osobny rejestr. Drugi egzemplarz takiego plarzach szczegółowy inwentarz całeg.o rucho- projektowany wydatek jest współimiernym ze

mego i nieruchomeg.o majątku. D.o inwentarza te- środkami świątyni.

spisu znajduje się w posiadaniu ekonoma.

go zapisuje się również wszystkie nabytki prócz

§ 252.

§ 229.

O i:1e się zbie'rze znaczna suma z funduszów

.

Przy zw.olnieniu ekonoma domu biskupiego przedmiotów małej wartości i łatwo się psujących,

'k onsystorz na żądanie biskupa sprawdza przez dla których pr.owadzi się .osobny reiestr. Jeden świątyni, a nie są przewidywane żadne wydatki.

jednego lub dwóch członków, przy udziale sekre- egzemplarz inwentarza przechowuje się w klaszto- duchowień!sŁwo parafia'l ne w poroZlU1l1ieniu ze starostą koście'lnym składa te kwoty w lPaństwowycb

tarza, funJdlttJsze piienięine lub cały stan domu bi- rze, drugi w konsystorzu.

.

§ 243.

instytucjach kredyt.owych.

skupiego na zasadzie ksiąg i dokumentów i po

W razie zmiany przełożonego (przełożonej)

§ 253.

dokonaniu sprawdzenia wprowadza nowego ekoklasztoru dotychczasowy (a) przełożony (a) przeWładza diecezjalna baczy, by duch.owni i psalnoma w jego czynności.

kazuje swemu następcy (następczyni) lub wyzna- miści posiadali wszelkiego rodzaju u;posażenia

§ 230.

Jeżeli zachod'zą przypuszczenia jakichkolwiek czonej przez władzę diecezjalną osobie majątek zgodnie z przepisami państwowymi i ,kościelnymi.

§! 254.

nieprawidłowości lub nieścisłości w działalności klasztorny według inwentarza i rejestru, przewiCały skład majątku świątyń powinie,n być

ekonoma urzędującego lub zwolnione~o, konsy- dzianych w poprzednim paragrafie.

Z czynności powyższej sporządza się proto- s~cze,gółowo znany władzy diece~ja1nej, Móra sprastorz przeprowadza specjalne dochodzenia. W rakół,

podpisany przez odbierającego i przyjmujące­ wuje nadzór nad nim za p.ośre,dn~dwem dziekanów

zie stwierdzenia winy konsystorz składa odpowiednie sprawozdanie biskupowi, celem pociągnię­ go; odpis tego protokółu przesyła się konsysto- IUlb innych zaufanych osÓ'b.

§ 255.

cia winnego do odpowiedzialności oraz uzyskania rzowi.

§ 244.

Każdą ofiarę, złożoną, na rzecz świątyni Lub na

odeń zwrotu lub wynagrodzenia szkody.

W przypadku zgonu przełożonel!o zarząd ma- ut,r zymanie du.ch.owieństwa i stuż'by kościelnei

§ 231.

jątku klasztornego i klasztoru obejmuje namiestnik i przedstawiającą w naturze Iub pieniądzach warW razie opuszczenia przez biskupa diecezjalnego swego stanowiska konsystorz sprawdza stan lub skarbnik, a w jego nieobecności stars,z y z czyn- tość co najmniej 100 zł, pr.oboszcz ze starostą k.omajątku domu biskupiego. Jeżeli się okaże jaki- nych hieromnichów przy pomocy pozostałych . ściet!nym p.odaje do wiad.omości władzy diecekolwiek brak, spowodowany bezpośrednim za- starszych braci do czasu osobnego zarządzenia zjalnej.

§ 256.

rządzeniem samego biskupa, konsystorz przedsta- władzy diecezjalnej; w klasztorach żeńskich w

Wiad:za diece~jalna przy rocznym sprawozdawia mu stwierdzony stan rzeczy i dopiero po po- tych przypadkach sprawuje powyższe czynności .

niu o stanie die1c ez.ji składa Sw. Soborowi Biskukryciu braku lub po należytym uzasadnieniu za- siostra naj starsza co do czasu ślubów.

§ 245.

pów sprawozdanie o ofiarach, które w dąg:u roku

rządzenia biskupa wydaje ustępującemu biskupoWszelki majątek, pozostały po śmie.rci prze- wpłynęły do świątyń, k1asz.tor6w ,i i,n nych ins,t ywi pokwitowanie, zawiadamiając o tym Sw. Sobór

łożone,g.o lulb przełOlżonej klasztoru :i w ogóle osób tucyj.

Biskupów i nowo mianowanego biskupa.

zakonnych, uważany jest za własność klasztoru,

§ 257.

§ 232.

Po przybyciu nowomianowanego biskupa kon- nawet gdyby nie figurował w dokumentach klaszGrunta kościelne, kapitały, ofiarowane nl&

systorz przedstawia mu spis całego majątku domu tornych.

rzecz świątyń, duchowieństwa lub na cele dobro§ 246.

czynne, muszą być wymienione w wykazach pabiskupiego. O przyjęciu tego sprawozdania do wiaPrzełoż'eni i przełożone klasztorów składają

rafialnych.

domości przez nowego biskupa sporządza się prowładzy diecezjalnej roczne sprawozdania o po§ 258.

tokół.

trzebach swych klasztorów.

§ 233.

_

Dziekani przedstawiają konsystorzowi odpi§ 247.

sy spDrządzonych według ustalone20 wzoru inW przypadku opuszczenia przez biskupa dieWładza

diecezjalna

powinna posiadać ścisłe wentarzy majątku świątyń. Do inwentarzy należy

cezjalnego jego stanowiska, konsystorz oblicza, jaka suma z kwoty, asygnowanej przez Skarb Pań­ dane o dlOchodach klasztorów. Kw.olty, pozostałe włączać plany budowli, plany gruntów, księgi postwa na utrzymannie biskupa, przypada mu do po d:okonanl~u preliminowanych wydatków, zos,t a- miar.owe itd.

ją doliczone do kapitałów klasztorów i wła,dza die§ 259.

dnia zwolnienia go z tego stanowiska.

ce,zjaJna

troszczy się o to, by były one wodpowiedWszelkie sumy, wpływające na rzecz świątyń,

§ 234.

W czasie wakowania katedry: biskupiej kon- nim czasie przekazywane instytucjom ,k redytowym powinny być wpisywane do odpowiednich ksiąll

kasowych oraz co miesiąc sprawdzanezl!odnie z

systorz zarządza całym majątkiem domu biskupie- i podlegały oprocentowaniu.

§ 248.

.

przepisami statutu parafialnego. Konsvsto'r z bago za pośrednictwem ekonoma; wydatki czyni się

IWia,d'ze diecezjalne maią staranie o należyte czy, ażeby sumy te były wydatkowane ściśle wejedynie na stałe lub niezbędne potrzeby.

użyde środków maŁerialnychklasztorów w celu

dług ich przeznaczenia.

§ 235.

W razie zgonu biskupa konsystorz, niezależnie al dokonywania ulepszeń w urządzeniu k1asztoROZDZIAŁ VI.

od postępowania przewidzianego przez prawo riYw i ich zarządu gospodarczego .oraz Ib) zaspakaO

gmachach,

zajmo'w anych przez instytucje

jania

ogó'Loych

potrzeb

diecezji.

państwowe, dokonywa spisu w:szystkich przedkościelne.

§

249.

miotów, znajdujących się w posiadaniu bądź tylko

Przełożeni i przełożone klasztorów, [po<dle.g a§ 260.

w zawiadywaniu zmarłego.

jących wła-dzy biskupa diecezjalnego, za ,radą, sbrKonsystorz prowadzi wykazy wszystkich ·gma§ 236.

Jeżeli

zostanie ujawnione

ja:kiekolwiek szych braci, są u\poważnienli -do ~ednorazowego wy- chów, zajmowanych przez instytucje kościelne, i

uszczuplenie majątku kościelnego lub brak w fun- datkowania do 200 zł z funduszów klasztornych ma nadzór nad utrzymywaniem ich w należytylU

duszach kościelnych, spowodowane przez zma'rłe­ bez uzyskiwania zezwo.}enia władzy dieceZljalnej, stanie.

§ 261.

go biskupa, konsystorz przed'stawia odpowiednie lecz z wiedzą dziekana klasztoru, "na drobne re[para,

o

je

w

(

k

ościołach

kłasztornyoh,

na

zakUip

niezbęd­

Bez\pośredni

nadzór

nad tymi .g maohami porusprawozdanie Św. Soborowi Biskupów.

nych dla k1asztoru ksiąg liturgicznych i pouczają­ cza się w razie potrzeby i we'dług uznania bisk~a

R O Z D Z I A Ł III.

cych, na zaklliP i reparację utensyliów i szatni, oraz specjalnie p.owołanym osobom, które lPowiIl41y

na remont i naprawę budynków klasztornych z wy- skła,dać władzy diecezialnej sprawozdania o s,tanie

O zarządzie majątku diecezji,

jątkiem reparacyj w ołtarzu, połączonych z narugmachów im powierzonych.

.

§ 237.

szeniem

istotnych

jego

części,

na

co

należy

uzyskiDiecezjalny majątek ruchomy i nieruchomy

R O Z D Z l A Ł VII.

jest przeznaczony wyłącznie na ogólne potrzeby wać zezwolenie b(iskulp a diecezjalnego. Wydatki O budowie w zakresie administracji diecezjalnej.

diecezji i używany jedynie na cele, uchwalone powyższe nie mogą przekroczyć rocznie sumy

§ 262.

przez zebranie diecezjalne. Zarząd tym majątkiem 500 zol. W przypadku, gay zwierzchn.ość klaszt.orna

Budowę

gmachów

kościelnych przeprowadza

prowadzony ma być zupełnie oddzielnie od mająt­ poweźnie zamiar użycia z funduszów klasz'tornych

się stosownie do przepisów budowlanych, powiewięcej

niż

200

zł.,

wymaga

się

zezwa.lenia

biskupa

ku domu biskupiego. Zarządza majątkiem diecerza1jąc ją na m.ocy zarzą:dzeń władzy ,die.cez,jaLne;

zjalnym konsystorz za pośrednictwem jedne~o ze die1cezjal1nego.

speojaLnym komitetDm, złożonym z osób duchowROZDZIAŁ V.

swoich członków, który składa sprawozdame ze

nych

i świe,akkh. Komitety takie otrzymują, inswych czynności . Mskupowi i zebraniu diece,z jalO zarządzie majątku świątyó.

strukcje, które powinny być układane zg.odnie

§ 250.

nemu.

z przE!ipisami bud.owlanymi.

§ 238.

Maiątek świątyń stanowią: al gma:chy świątyń

§ 263.

Do majątku diecezjalnego mają analogiczne ze wszelkimi przynależnościami, domy modlitwy,

Drolbne budowy i nClJprawy dok.onywa się

zastosowanie przepisy §§ 227, 229, 230.

kaplice, jak również grunta ze wszys,tkim tym, co

a) w domach biskupich i należących do nich

się na nich znajduje i co stanowi nieruchomość

§ 239.

budynkach .oraz w świątyniach katedralW konsystorzu znajduje się szczegółowy spis z przezna,c zenia; bl wszystko, co zostało .ofiarowanych - pod' na,dzO'rem .osób, którym to zoruchomego i nieruchomego majątku diecezjalnego. ne na rzecz świątyni, jak np.: przedmioty niezbęd­

stanie p.olecone stosownie do uznania biSpis ten znajduje się w księdze przesznurowanej i ne d.o użytku k.ościelneg.o; c) wszelki majątek ruskupów;

opatrzonej pieczęcią. W spisie tym umieszcza się chomy i nie'r uchomy, .ofiarowany na urządzenie

h) w klasztorach i świątynia,ch paraf,jalnycb

wszystkie dane o przybywających przedmiotach. tub wzniesienie świątyń; d) pieniądze wpływające

- p.od nadzorem dziekanów.

Drugi egzemplarz takiego spisu znajduje się u bi- na potrzeby świątyń z różnych źródeł fa,k : ,d ochód

§ 264.

ze stprze1da'ży świec, zlbiórki do puszek ł na tacę,

skupa diecezjalnego.

Sprawozdania z użycia fun,d uszów,przeznado'c hody z nieruchomości, dzierżawy, sprzedaży czonych na budowę, podle.gają kontroli konsystoROZDZIAŁ IV.

miejsc na cmentarza,c h i inne ,doch.ody; e) majątek

rza.

O zarządzie m,a,jątku kla,s ztorów.

ruchomy i nieruchomy .oraz fundusze .ofiarowane

C ZĘśC V.

lub zapisane bądź na rzecz świątyni, bądź też na

§ 240.

O

zasadach

wewnętrznych

urzędowania konsyW klasztorach, pozostających pod władzą bi- własność swiątyni, nawet gdyby w zapisie było

storza.

skupa diecezjalnego, bezpośredni . zarząd gospo- zastrzeżone, iż fundusz ma być użyty na cel dohro§ 265.

darstwa nale'ży do przełożonych, za ra'dą starszych czynny, 0§wia1towy oraz na utrzymanie duchoDecyzję

konsystorza,

rozstrzygającą sprawę,

braci lub starszych sióstr. Nadzór nad tym zarzą­ wieństwa.

Wi przypadkuska's owania samodzieLne'j parafii zatwierdza biskup die1c ezjalny. Decyzja ta, jak

dem należy do władzy diecezjalnej.

wszelki maqątek świątyń przechodzi na rzecz bi- ,również decyzja, p.owzięta przez sameg.o bisku\pa,

§ 241.

skupstwa, a o przeznaczeniu jeg.o decyduje zebra- zostaje O'głoszona na najbliższym p.osiedzeniu konBezpośredni nadzór władzy diecezjalnej nad

systorza. Jeżeli sprawa należy dO' takich, w któgospodarstwem klasztorów sprawują dziekani nie diece,zjal1ne.

rych

jes,t dOIP' us~cza~ne odw.ołanie, decyz.ię należy

§ 251.

klasztorni, którzy są obowiązani kontrolować księ­

ogłosić z jedn.oczesnym podaniem jej motywów

Władza

diecezjalna

obowiązana

,jest

baczyć,

gi kasowe, badać stan gospodarstwa i składać

oraz sposobu i terminu zaskarżenia.

władzy diecezjalnej sprawozdanie D wynikach by środki g,oslP.odarcze świą,tyń ;używane były na

§ 266.

swych , spostrzeżeń. Sprawozdania dziekanów po- ich korzyść z jak największą ostrożn.ością. Jeżeli '

W

razie

uznania

przez

bisku;pa diecezjalnego,

na

naJbycie

czeg.okolwiek

dla

ś,

w

,iątyni

z

funduszów

dlegają rozpatrzeniu przeż konsystorz. W razie

że

sprawa

została

nie,

d

osbtecznie

wyjaśniona lub

ujawnienia jakichkolwiek nieprawidłowości w go- kościeLnych .jest potrzebne zezwolenie władzy diezostały

pominięte

okoliczności,

mające

istotne

spodarce klasztornej lub uzasadnionego przy- cezjalnej, prob.oszcz szczegółowo wyjaśnia wszystznaczenie

dla

spra'Wy,

czy

też

decyzja

została

wykiejej

potrzeby

i

środki,

władza

diecezjalna

zaś

puszczenia o istnieniu tych nieprawidłowości na-

óW spisach tych umieszcza

wszystkie dane

przybywających przedmiotach, z wyjątkiem

przedmiotów małej wartości lub łatwo się psują­

Q

MONITOR POLSKI -

Nr 136.

dana z p~gwalceni~~ pra~a, biskUJ;> 1P0h~,ca kon

sySJtorzowl u-zupełmc braki wedle Jego wskazan

i następnie rozsrbrzygnąćsprawę·

§ 267.

Św. Sohór Biskupów wydaje władzom diecezja:tnym debety na imię bisklltpa diecezjalnego,

który przekazIuje je konsystorzowi.

Gdy kartedra biskupa diecezjalneg,o wakuje,

d'ekrety Św. Soboru BiskUiPóW są wydawane na

imię biskupa wikariusza, jeżeli zaś diecezja wika,r iusza nie posiada, bezpośrednio konsYlStorzowi.

§ 268.

Zarządzenia

konsystorza, skierowane do

wszystkich osób urzędowych administracM diecezjalnej, mają formę dekretów.

§ 269.

W celu wykonywania czynności kancelaryjn)'lch konsys,t orz posiada usŁalony przez biskupa

diecezjalnego personel pod kierownictwem sekreta'rza konsystorza. Sekretarz czuwa nad prawidłowym biegiem prac konsystorza.

§ 270.

Sekretarza konsystorza J. urzędników kancelaryljnych mianuie i zwalnia biskup die:cezjClJ1ny.

§i 271.

UclO(pów członkom konsystorza udziela biskup

die,cezjallny.

§ 272.

P'!"zepisy szczegółowe, dotyczące wewnętrz­

ne,j organizacji kancelaryj, oraz re,guilamin konsystorzy ustali Sw. Sobór BiskUiPów.

§ 273.

Wl załatwieniu SiPraw przestrzega się kolejności z,głoszenia z wyjątkiem spr,a w następ:uóących,

I

załatwianych naŁychmia'st

1. spraw, w których wła'dze państwowe zażą­

dały wy;aśnienia,

2. slPraw, w związku z którymi zostało zaJbrowone odprawianie nabożells.fwa osobom duchow-

nym, lub w których osoby zainteresowane pozostają na pokucie;

3. mianowania na stanowiska ,d uchownych

i psalmistów;

.

4. spraw o wydanie Św. Antiminsówj

5. sprawo konsekrację świątyń;

6. sprawo zajścia w koścJołach i wreszcie

7.s!praw, których załatwienie poza kolejno§cią zostanie zarządzone przez biskupa.

§ 274. '

Kons.fystorz w razie niewy.konania ,jego zarządzenia po upływie miesiąca Wysyła ponag'l enie;

w razie dalszej zwłoki po lltPływie miesiąca 1P0nownie żąda wykonania; jeżeli po drugim i trzecim

ponagleniu nie nastąJ>i załatwienie i wytłumacze­

nie przyczyn zwłoki, konsystorz przeds.fawlia biskupowi wniosek o za1s tosowanie rygorów kanonicznych.

§ 275.

Wiła,dze ,diecezjailne składają c.orocznie Sw..

Soborowi Biskupów następujące Is prawozdania

a) o stanlie ,diecezji;

b) o załatwieniu dekretów Sw. s'oboru Biskupów;

c) o sprawach nieroZlstrzy,gnię,tych przez konsystorz i niezałatwionych przez kancelarię.

Specjalne zawiadomienie o wykonamu dekretów Sw. Soboru Biskupów wysyła się jedynie w

stosunku do dekretó,w, w których takie żądanie

było postawione, oraz wtedy, gdy tego wymaga

istota sprawy.

§ 276.

W,s zelkie kwoty pieIli1ęzne, wpływające do

kasy konsystorza, odbiera i przechowuje skarbnik,

mianowany przez biskupa diecezjalnego slPośród

urzędników konsystorza.

§ 277.

Zezwole,n ia nazbieranie składek na ce~e reli~ijne udziela władza diecezjalna z zachowaniem

obowiązujących w tym względzie przepisów pań­

stwowych. Listy składek, niezwłocznie po upływie

terminu wyznaczonego na dokonanie zbiórki, 1P0winny być złożone kons'n,torzowi, który sprawuje

kontrolę nad wpływem składek.

§ 278.

Konsystorz ma wł<l'sne archiwum, które mieści

się w odpowie,d nim lokallu, należycie za:bezpieczonym.

§ 279.

Archiwistę mianuje biskupdiecez-jalny. Archiwist.a 1es1t obowiązany przechowywać w należy­

tym porządku, całości i c.zystościdokumenty

i akta, wpływające do a'r chiwum.

§ 280.

Stan archiwum co do jego zawartości ' i pomieszczenia sprawdza corocznie konsystor,?: w lPeł­

nym składzie. O wynikach rewizji sporządz a sie

protokół. Władza diecezjalna przesyła corocznie

Św. Soborowi Biskupów sprawozdanie o stanie archiwum.

---000---

9

Dnia 16 czerwca 1939 r.

DZIAŁ NIEURZĘDOWY.

--000-

Z Kancelarii P. Prezydenta

Rzeczypospolitej.

Pan Prezydent Rzeczypospolitej prof. Ignacy

wczoraj w godzinach popołud­

niowych P. Ministra Spraw Zagranicznych Józefa

Becka.

---000--Mościcki przyjął

Z Generał. Insp. Sił Zbrojnych.

w dniu 15 bm. P. Marszałek Polski Edward

Smigły-Rydz

przyjął ks. Józefa Spałka, proboszcza parafii św. Michała w Derby w St. Zjedn.

A. P., który wręczył Panu Marszałk.owi czek

i obligacje na 2.490 dolarów na F. O. N. oraz następujące pismo dzieci polskich z tej parafii

"Ekscelencjo, Panie Marszałku, w chwili

brzemiennej w polityczne wypadki, kiedy Ojczyzn'a nasza decydującą odgrywa rolę w pokojowym

ustosunkowaniu się narodów Europy, my, grono

dzieci naszej ukochanej Matki-Polski, zgrupowane w parafii św. Michała Archanioła w Derby

i Shelton w St. Zjedn. A. P., składamy Ci, Wodzu

narodu polskiego, powinny hołd i czci najgłębszej

wyrazy.

Prosimy przyjąć skromny nasz datek w sumie dolarów 2.140 oraz obligacyj pożyczki na dolarów 350, razem dolarów 2.490 na Fundusz Obrony Narodowej, ufni, że pod Twoim dowództwem,

dzielny Następco Wielkiego Budowniczego Polski Marszałka Józefa Piłsudskiego, za bożym bło­

gosławieństwem i Królowej Polski przyczyną poprowadzisz uk.ochaną Ojczyznę naszą, Polskę,

w dalszy ciąg świetlanej przyszłości.

Z wyrazami naj głębszej czci - (-l Komitet

F. O. N. w Derby-Shelton Conn. U. S. A." (Nastę­

pują podpisy członków Komitetu).

---'000,- - -

Z Prezydium Rady Ministrów.

Obok kredytów rejestrowych i zaliczkowych

komitet ekonomiczny uchwalH uruchomić w roku

goslPodarczym 1939/40 kredyty zastawowe dla instytucyj, przedsiębiorstw, spółdzidni i innych central, zajmujących się zawodowo skupem lub przetwórstwem produktów rolnych. Kre1d)'lty te oprocento'w ane będą w wysokości 5 procent w stosunku rocznym.

Ponadto ururchomione zostaną kredyty dla

handlu zbożem, prowadzonego przez spółdzielnie

rolnicze i ich centrale. Kredyty te Ojp!l'ocen-towane

będ.ą iW wysokości 5 \procent w stoswnw roc.znym

i zostaną uruchomione począwszy od l-.g.o 'l ipca

1939 r.

,W reszcie uruchomiony zostanie kredyt reIjestrowy ,j zallczkowy p.od zastaw b)'ldła. Warunki

oprocentowania ty;ch kredytów ustalone zosbły

na tym samym poziomie, jak przy kire,d ytach re'jestrowych i z <l'l icz.kowy,c h na zboże.

Omawiane uchwały Komitetu Ekonomiczne,go Mini's trów świadc.zą, że ze s'trony Rządu poło­

żony zostanie szcze'g ólny nacisk na \pocLjęcie czynności, które uchronią wlnika od koniec.zności ~a­

tychmiastowego wy~bywania się z!bo'ża po ZbIOrach, a przeciwnie umożliwią mu rozłożenie podaży na przest'1'zeni całego okresu ,gospod3Jrczego.

W odniesieniu do rynku zewnętTZne,go uchwalono utrzymać zwroty ceł przy wywozie artykułów roślinnych w dotychczasowej wylSokości z wyłączeniem owsa, co do którego zakaz wywozu ma

być utrzymany.

Bliilsze sprecyzowanie polityk~

zbożowe,j 'W zakresie eksportu zbóż w przyszłej

kampanii, a w szczególności sprecyzo,w anie zakresu i środków pomocy eksportowe1, /ZosŁanie dodatkowo dokonane przez Komitet Ekonomiczny

Min~strÓ'W w najbliższym czasie.

---000---

Z Ministerstwa

Spraw Zagranicznych.

Zgodnie z przyjętym ceremoniałem, odbyło

w dn. 15 bm. u nowomianowanego ambasadora Z. S. R. R. Szaronowa pierwsze przyjęcie,

w którym wzięli udział członkowie Rządu z PP.

Ministrami Beckiem, Poniatowskim, Kościałkow­

skim i Kalińskim na czele, wyżsi wojskowi z Szefem Sztabu Głównego gen. Stachiewiczem, korpus dyplomatyczny, wyżsi urzędnicy M. S. Z. oraz

przedstawiciele sfer towarzyskich, artystycznycb

i literackich.

---000.--się

Na jednym z ostatnich p.osiedz,eń Komitetu

Ekonomicznego Ministrów rozpatrywano zagadnienia polityki zbożowej oraz uchwalono wytyczne działania na odcinku zbożowym w roku gospodarczym 1939/40.

Komitet Ekonomiczny Ministrów uchwalił w

odniesieniu do rynku wewnętrznego utrzymać

Z Ministerstwa SkarbtL

normy przemiałowe w dotychczasowej wysokości '

Ministerstwo Skarbu (Zarząd Długów Pań­

oraz celem powiększenia rezerw zbożowych za- stwa) komunikuje, że w dniu 15 czerwca · 1939 r.

lecił dążyć do szybkiej rozbudowy magazynów

wylosowane zostały do umorzenia Bony Funduszu

zbożowych oraz wzmocnić aparat handlu zbożem

Inwestycyjnego oznaczone Nr 4064, 5088, 7415,

przez rozbudowę central spółdzielczych.

7892, 8808, 15030, 19276.

Ponadto uchwalono szereg zaleceń, mogących

---,000--się przyczynić do zwiększenia spożycia zboża na

rynku wewnętrznym (powiększony przerób żyta

Z Ministerstwa W. R. i O. P.

na spirytus), oraz mających wpływ na rozłożenie

W dn. 14 bm. nadeszło do Ministerstwa W. R.

podaży zboża w ciągu całego okresu gospodari O. P. pismo rektora Politechniki Lwowskiej w

czego. Przede wszystkim postanowiono rozszerzyć odpowiedzi na pismo P. Ministra Wyznań Reliprowadzoną u nas od kilku' lat akcję kredytów

gijnych i Oświecenia Publicznego w sprawie zbrorejestrowych i zastawowych. Z nowym okresem dniczych zamachów, jakie miały miejsce na teregospodarczym uchwalono uruchomić dla rolników nie Politechniki. Jak wiadomo, P . .Minister W. R.

kredyty zaliczkowe i rejestrowe pod zastaw zbóż, i O. P. stwierdził, że powtarzanie się zbrodniczych

przy czym ogólna kwota kredytów rejestrowych zamachów świadczy o nie zdrowej atmosferze, pawynosić będzie co najmniej 40 miln. zł, a ogólna

nującej w uczelni, że za czyny hańbiące dobre

kwota kredytów zaliczkowych co najmniej 15 miln. imię Politechniki ciąży na całej społeczności akazł, z tym, że w razie pełnego wykorzystania wydemickiej zbiorowa odpowiedzialność i zwrócił

mienionych sum Rząd dążyć będzie do ich dal- się do rektora, senatu i grona profesorskiego z weszego zwiększenia.

zwaniem zdecydowanego potępienia zbrodniczych

Jeśli zważymy, że w bież. okresie gospodarczynów przez wszystkich do stowarzyszeń akaczym ogólna kwota kredytów zaliczkowych i re- demickich włącznie.

jestrowych na zboże sięgała 55 miln. zł, lecz

Wobec tego, że szereg stowarzyszeń akaderozprowadzonych zostało tylko 46 miln. zł, to mickich w odpowiedziach swych zajął stanowisko

ostatnia uchwała Komitetu Ekonomicznego Mini- zdecydowanie wykrętne, P. Minister W. R. i O. P.

strów wprowadza możność dalszej poważnej po- zawiesił w dniu wczorajszym działalność 18 stomocy dla rolnictwa, umożliwiającej wielu warszta- warzyszeń akademickich w Politechnice Lwowtom rolnym powstrzymanie się od zbyt szybkiej skiej. Majątkiem oraz agendami tych stowarzya niekorzystnej sprzedaży ziarna w okresie po- szeń zarządzać będą delegaci powołani przez seżniwnym.

nat akademicki.

Oprocentowanie kredytów rejeSJtrowych pod

---000,--zastaw zbóż, wraz z innymi kosztami, nie będzie

Z Ministerstwa Komunikacji.

przekraczać 4 i pół procent w stosunku rocznym,

zaś dla dr.obnego kredytobiorcy (grupa kredyW dniu 14 b. m. odbyła się w Ministerstwie

tów zaliczkowych) op'r ocentowanie nie może Komunikacji pod przewodnictwem P. Ministra

przekraczać 4 p1rocen-t w stosunku rocznym.

Komunikacji Ulrycha konferencja informacyjna w

Celem ,szerslZe'go rożprowadzenia kredytów sprawie przewozów kolejowych węgla.

Udział w konferencji wzięli P. Wiceminister

rejestrowych i zaliczkowych ~a teren.a~h, które

dotychczas były upoś[edzone I w mmel'szym od Komunikacji inż. A. Bobkowski, delegaci Ministerinnych stopniu korzystały ~ tej pomocy, pT~ewi­ stwa Przemysłu i Handlu z dyrektorem Dażwań­

dziane zostało za:Slt osowame dodatkowy,c h srod- skim na czele, przedstawiciele przemysłu węglo­

kÓ'W, dzięki którym spodziewać się na:leży znacz- wego z zagłębi: śląskiego, dąbrowskiego, krak.o~­

nego ożywienia działa'lności instytucji rozprowa- skiego i karwińskiego, przedstawiciele Zrzeszema

,dzających omawiany kredyt na tych terenach.

hurt. sprzedaży węgla, Miejskich zakładów opa~o

Kredyt zaliczkowy ma być postarwio.ny .do dy- wych "Paliwa", oraz przedstawiciele Polskie,

spozycji instytucji rOZlPrrow:al~<l'!ących jeszC'~e w Konwencji Węglowej z P. Ministrem A. Olszew-ciągu czerwca r.b., z tym, ze ~uz l-'go llpca mstyskim na czele.

tucje te powinny rolZpOCZąĆ wypłatę przyznanych

Posiedzenie zagaił P. Minister Komunikacji,

pożyczek. Kredyt rejestrowy będzie rozprowadziękując za tak liczne przybycie i wskazał na tru-,

dzony natychmiast po żniwach, przy czym ma być dności taborowe w okresie silnego natężenia przeudzielone zezwolenie zainteresowanym imstytu- wozu w sezonie jesiennym oraz na potrzebę przedcjom kredytowym na awansowanie kire,d ytów re- sięwzięcia środków zaradczych, zmierzających do,

jestrowych do wysokości 25 procent kredytu, i to wyzyskania nadmiaru wagonów w pozostałycll

jeszcze przed załatwieniem ws'z elkich formalnoś·ci. miesiącach roku.

Opłata pocztowa uiszczona ryczałtem.

Warszawa, Piątek

Nr 136.

XXIl

16 czerwca 1939 roku.

MONITOR POLSKI

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ•

•

WYCHODZI CODZIENNIE Z WYJĄTKIEM NIEDZIEL I SWIĄT~

Redakcja, Administracja i Ekspedycja: ul. Miodowa Nr 22. Telefon Redakcji 11-44-05. Telefon Administracji 11-80-13. Telefon Ekspedycji 11-80-19.

Ogłoszenia: ul. Królewska 5. Kasa czynna od godz. 8 i pół do l po płd., w soboty do g. 12 w płd. Konto czekowe w P. K. O. - 730.

Oddziały "Monitora Polskiego"

~

.

•

BYDGOSZCZ, Gdańska 22, teL 15-74; GDA RSIC, Neullartea 27, tel. 240-79; GDYNIA, Skwer Ko'ciuszki 16, tel. 17-20; KATOWIC E, Al. 3 Maja 34, tel. 305-65 ł 310-91; KRA·

KOW, Rynek Główny 6, tel. 104-99 i 105-00; LWOW, Akademicka 11, tel. 200-20, 200-45; LODt, Piotrkowska 121, tel. 101-11 ł 11524; POZNAN, Frłldry 8, teL 28-57, 28-51,

TORUN. PI. Bankowy 2, tel. 12-63; WILNO, Mickiewicza 15 m. 5. tel. 6-14, 17-85 ł 18-75.

TREśC DZIAł.lJ URZĘDOWEGO

Z a r z ą d z e n i a W ł a d z N a c z e l n y c h

Poz. 319. Zarządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 6 maja

1939 r. w $prawie zatwierdzenia Statutu Konsystorzy Sw. Polskiego Autokefalicznego Kościoła

Prawosławnego.

DZIAŁ URZĘDOWY.

--000--

Zarządzenia Władz

Naczelnych,

-000-

319.

ZARZĄDZENIE

MINISTRA WYZNAN RELIGIJNYCH I OSWIECENIA PUBLICZNEGO

z dnia 6 maja 1939 r.

Na podstawie art. 33 dekretu Prezydenta

Rzeczypospolitej z dnia 18 listopada 1938 r. o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego

Kościoła Prawosławnego (Dz. U. R. P. Nr 88,

poz. 597) zatwierdzam Statut Konsystorzy Św.

Polskiego Autokefalicznego Kuścioła Prawosław­

nego, uchwalony przez Sobór Biskupów.

!Minister Wyznań Religijnych

i Oświecenia Publicznego

(-) W. Świętoslawski

Załącznik

do zarządzenia Ministra WyReligijnych i Oświecenia Publicznego

z dnia 6 maja 1939 r., poz. 319.

znań

S T A T U T

KONSYSTORZY DIECEZJALNYCH

SW. POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOSCIOLA PRAWOSLA WNEGO.

CZĘ ŚC I.

Postanowienia ogólne.