Zarządzenie o nadaniu Srebrnego i Brązowego Krzyża Zasługi

Opłata pocztowa

Warszawa, Piątek

Nr 63.

18 marca 1938 roku.

uiszczona ryczałtem.

XXI.

MONITOR POLSKI

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ.

WYCHODZI CODZIENNIE Z WYJĄ TKIEM NIEDZIEL I ŚWIĄT.

Redakcja, Administracja i Ekspedycja: ul. Miodowa Nr 22. Telefon Redakcji 11-44-05. Telefon Adtninistracji 11-80-13. Telefon Ekspedycji 11-80-19.

l po płd., w soboty do g. 12 w płd. Konto czekowe w P. K. O. - 730.

Oddziały "Monitora Polskiego"

Ogłoszenia: ul. Królewska 5. Kasa czynna od gocIz. 8 i pół do

BYDGOSZCZ. Gdańska 22. tel. 15-74; GDANSK, Neugarten 27, tel. 240-79; GDYNIA. Skwer Kościuszki 14. tel. 17-20; KATOWICE, 3 Maja 34. tel. 305-65 i 310·')li

KRAKOW. Rynek Główny 6. tel. 105-00 i 120-27; LWOW, Akademicka 11, I p., tel. 200-20. 200-45; lODt. Piotrkowska 125, teL 101-11 i 115-24; POZNAN, Aleja Marsz.

Pihudskiel!O 24. tel. 28-57. 28-58 i 28-49: T ORUN. Szeroka 41. tel. 263; WILNO. Mickie wicza 15 m. 5, tel. 674 i 17-85.

TREśC DZIAŁU URZĘDOWEGO

wiu, - Andrzejowi Dobrzańskiemu, dyrektorowi Freponowi, pracownikowi w Betoniarni Miejskie;

Fabryki Mebli Giętych w Bondyrzu powiatu za- w Warszawie.- Zdzisławowi Gansdorferowi, kieZ a r z ą d z e n i a ~ ł a d z N a c z e l n y c h

mojskiego, - Michałowi Ekiertowi, sektetarzowi rownikowi szkoły powszechnej w Polanie powiaadministracyjnemu Urzędu Skarbowego w Sano- tu leskiego, - Tomaszowi Goncikowi, kupcowi,

Poz. 70. Zarządzenie o nadaniu Złotego Krzy- ku, - Stanisławowi Emmerichowi, nauczycielowi sołtysowi gromady Dubiecko powiatu przemyślań­

Liceum Pedagogicznego w Samborze, - Czesła­ skiego, - Janowi Grabowskiemu, drukarzowi liża Zasługi.

wowi Hawliczkowi, nauczycielowi szkoły po- tografowi w Warszawie. - Franciszkowi GryguPoz. 71. Zarządzenie o nadaniu Srebrnego wszechnej w Poznaniu, - Kazimierzowi Hołyń­ siowi, rolnikowi w Samborze, - Eugeniuszowi Jaskiemu, rolnikowi w Brelikowie powiatu leskie- nowi Hajkowskiemu, nauczycielowi · szkoły poi Brązowego Krzyża Zasługi.

go. - Tomaszowi Klusowi, kierownikowi szkoły wszechnej we Włodzimierzu, - Józefowi Harnie,

powszechnej w Łańcucie, - Józefowi Marianowi motorowemu na kopalni w Ropience powiaŁu leKnotzowi, instruktorowi oświaty pozaszkolnej w skiego, - Józefowi Marianowi Jankowskiemu,

Inspektoracie Szkolnym w Jarosławiu, - dr Ja- urzędnikowi w Warszawie, - Jadwidze Jasłow­

nowi Konopnickiemu, podinspektorowi szkolnemu skiej, nauczycielce szkoły powszechnej w Tarnaw Gródku Jagiellońskim. - Czesławowi Korol- wie Dolnej powiatu leskiego, - Tadeuszowi Kę­

kiewiczowi, komendantowi powiatowemu Związ­ cmskiemu, urzędnikowi Zarządu Miejskiego we

DZIAŁ URZĘDOWY.

ku Strzeleckiego w Wilnie. - Janowi Kośli, nau- Lwowie, - Stanisławowi Kostrzanowskiemu, rolczycielowi szkoły powszechnej w Zaklikowie po- nikowi w Ostrowiu Krupskim powiatu krasno-000-wiatu janowskiego. - Włodzimierzowi Kotarbiń­ stawskiego, - Eugeniuszowi Koteckiemu, urzęd­

nikowi Dyrekcji Polskiego Monopolu ' Tytonioweskiemu, urzędnikowi Zarządu m. st. Warszawy, Władysławowi

Kowalińskiemu,

kierownikowi go w Warszawie. - Wojciechowi Kowalikowi,

rolnikowi w Orchowcu powiatu krasnostawskieZarządzenia Władz Naczelnych.

szkoły powszechnej w Jasieniu województwa

lwowskiego. - Józefowi Kuklińskiemu, urzędni- go, - Józefowi Hieronimowi Krawczykowi, woź­

kowi Polskiej Wytwórni Papierów Wartościo­ nemu w Ministerstwie Wyznań Religijnych

wych w Warszawie. - Marcinowi Kułakowi, nau- i Oświecenia Publicznego, - Janowi Kreterowi,

czycielowi szkoły powszechnej w Ustianowie po- monterowi Elektrowni Miejskiej w Warszawie.wiatu

leskiego, - Augustowi Kuschillowi, skarb- Janowi Krzyszczakowi, urzędnikowi Zarządu

70.

nikowi powiatowemu Związku Strzeleckiego w gminnego w Piotrowicach powiatu lubelskiego, Janowi Kubiakowi, robotnikowi w Porażu poPrzemyślu. - Edwardowi Henrykowi LambachoZARZĄDZENIE

wi, naczelnikowi wydziału Zarządu Miejskiego wiatu leskiego, - Franciszkowi Lebiedzie, nauNa, zasadzie art. 5 ustawy z dnia 23 czerwca w Lublinie,- Józefowi Mroczkowskiemu, inspek- czycielowi szkoły powszechnej w Starej Wsi potorowi szkolnemu w Grodnie, - Annie Nowako- wiatu krasnostawskiego. - Kazimierzowi Mala1923 r. (Dz. U. R. P. Nr 62, poz. 458) nadaję

wej w Sanoku. <- Kazimierzowi Nowosadowi, nQ:wskiemu, asystentowi Urzędu Pocztowego w

Samborze, - Henrykowi Aleksandrowi Markienauczycielowi szkoły powszechnej w Grodnie. ZLOTY KRZY2 ZASLUGI

Stefanowi Olesińskiemu, mierniczemu w Warsza- wiczowi w Warszawie. - Karolowi Markiewiczowie, - Stanisławowi Pieczkowskiemu, podinspek- wi, robotnikowi w Twierdzy powiatu mościskie­

po raz pierwszy

torowi szkolnemu w Chełmie, - Klemensowi Pie- go. - Antoniemu Mielniczynowi, rolnikowi w Natrzakowi, księgowemu cukrowni w Wożuczynie dybach powiatu samborskiego, - Karolowi Migaza zasługi na polu pracy społecznej

powiatu tomaszowskiego. - Janowi Piotrowskie- sowi, rolnikowi, sołtysowi w Sławęcinie powiatu

hrubieszowskiego. -Walentemu Miśniakowi, rolmu,

urzędnikowi Banku Zachodniego w WarszaZbigniewowi Glinickiemu, dyrektorowi biura Zanikowi, wójtowi gminy Pnikut powiatu mościskie­

rządu Głównego Związku Strzeleckiego w War~ wie, - Kazimierzowi Pjejewskiemu, dyrektorowi

go,

- Annie Nakrejkównie, kierowniczce szkoły

Zakładu

Drzewnego

w

Ustrzykach

Dolnych

posza wie, - inż. Kazimierzowi Kiełtyce, komisarzopowszechnej

w Reczpolu powiatu przemyskiewiatu

leskiego.

Stefanowi

Płoskiemu,

urzędni­

wi ziemskiemu w Przemyślu. - dr Janowi Kochokowi Banku Gospodarstwa Krajowego, - Stefa- go. - Franciszkowi Olbrychtowi, nauczycielowi

wi, prezesowi Sądu Okręgowego w Samborze dr Franciszkowi Koniecznemu, wiceprokurat~ro­ nii Rolniakównie, nauczycielce szkoły powszech- szkoły powszechnej w Łańcucie, - Witoldowi

wi Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, - Stefanowi nej w Starościcach powiatu lubelskiego, - Henry- Olbrysiowi, konduktorowi Dyrekcji Tramwajów

i Autobusów m. st. Warszawy, - Józefowi OrLebenszłejnowi, majorowi w sL sp. w Warsza- kowi Sowińskiemu, urzędnikowi Ubezpieczalni

łowskiemu,

kontrolerowi sieci Elektrowni Miej"

Społecznej

w

Wilnie.

Eugeniuszowi

Tuszyń­

wie. - dr inż. Józefowi Matusewiczowi, radcy

skiej

w

Warszawie.

- Józefowi Ostaszewiczowi,

skiemu,

właścicielowi

Szkoły

Samochodowej

w

Ministerstwa Komunikacji, - dr Józefowi Neumannowi, naczelnemu dyrektorowi Polskiej Wy- Warszawie, - inż. Józefowi Wojnarowi, dyrekto- starszemu asystentowi Urzędu Pocztowego w Lutwórni Papierów Wartościowych w Warszawie- rowi Państwowej Szkoły Wiertniczej w Borysła­ bartowie, - Władysławowi Parylakowi, nauczydr Janowi MarianowJ Prochazka, prezesowi S~du wiu, - dr Marianowi Zbarskiemu, lekarzowi cielowi szkoły powszechnej w Rzeszowie, -- JaO~ręgowego w Przemyślu, - Zygmuntowi Tyrał­ w Warszawie, - Monice Zmorowej w Przemyśluj nowi Pawowi, drogomistrzowi w Wilnie, - Amalii

Pelczorównie, nauczycielce szkoły powszechnej

sklemu, sekretarzowi Rady Powiatowej w Jarow Kalnikowie powiatu mościskiego. - Eugeniusławiu.

BRĄZOWY KRZY2 ZASLUGI

szowi Pendlowskiemu, nauczycielowi szkoły powszechnej w Turce n/Stryjem, - Adamowi PenIWarszawa, dnia 16 marca 1938 r.

po raz pierwszy

dyckiemu, urzędnikowi prywatnemu w Przemyślu, - Wacławowi Piotrowskiemu, starszemu asyPrezydent Rzeczypospolite;

za zasługi na polu pracy społeczne;

stentowi Polskich Kolei Państwowych w Lubli·

(-) l. Mościcki.

nie, - Andrzejowi Piwowarowi, rolnikowi w PniJanowi Adamcowi, przemysłowcowi w Zakrzów- kuta ch powiatu mościskiego. - Janowi Podstęp­

Prezes Rady Ministrów

ku powiatu janowskiego, -,-Ignacemu Bissowi, skiemu, rolnikowi w Zawieprzycach powiatu lunauczycielowi szkoły powszechnej w Zamościu,­ bartowskiego. - Czesławowi Przyczynkowi, rol:(-) Sławoj Składkowski.

Stanisławowi Bojko, rolnikowi w Mikołajpolu poniko~i w Jarczowie p~wiatu tomaszowskiego, wiatu włodzimierskiego, - Józefowi Borynie, rol- JadWidze Rzuchowskle" urzędniczce w Główne;

- -.....000------nikowi w Omulu powiatu lubawskiego, - Stefa- Komendzie Związku Strzeleckiego w Warszanowi Borysowi, nauczycielowi szkoły powszech- wie, -Bazylemu Wacławowi Saninowi, urzędni­

nej w Woronie powiatu wileńsko - trockiego. kowi w Lublinie, - Bolesławowi Serwatce, woź­

71.

Władysławowi Brzezinie, monterowi mechaniko- nemu Zarządu gminnego w Baligrodzie wojewódzwi w Banku Gospodarstwa Krajowego.-Kazimie- twa lwowskiego. - Andrzejowi Skomrze, rolni.'

ZARZĄDZENIE

rzowi Charlińskiemu, listonoszowi wiejskiemu w kowi w Kraczkowej powiatu łańcuckiego. - RoNiedźwiadzie powiatu lubartowskiego. - Wierze manowi Smardzewskiemu, fotografowi w WarszaNa zasadzie art. 5 ustawy z dnia 23 czerwca Czajkowskiej, instruktorce wychowania fizycżne­ wie. - Zofii Stanoszkównie, urzędniczce Zarządu

1923 r. (Dz. U. R. P. Nr 62, poz. 458) nadaję

, go w Głównej Komendzie Związku Strzeleckiego Miejskiego w Jarosławiu, - Romanowi Switaw Warszawie, - Eugeniuszowi Dejterowi, urzęd­ kowskiemu, zastępcy sekretarza w Zarządzie'

SREBRNY KRZY2 ZASŁUGI

nikowi Wydziału Drogowego Starostwa powiato- Gminnym w Piotrowicach powiatu lubelskiego, wego w Warszawie, - Wacławowi Dębskiemu, Sergiuszowi Szyszejowi w Warszawie. - Michapo raz pierwszy

instruktorowi wychowania fizycznego Związku łowi Trzcmskiemu, nauczycielowi szkoły po.

.

Strzeleckiego w Warszawie. - Józefowi Dołha- wszechnej w Bóbrce powiatu leskiego. - Józefoza zasługi na polu pracy społeczne,

nowi, murarzowi w Samborze, - Władysławowi wi Walczakowi, kamieniarzowi - rzeźbiarzowi w~

'J Ha

•E

'

.

•

.

Dwornikowi, starszemu , strażnikowi Pocztowej Włodzimierzu, - Henrykowi Więckowi, majstro'~

~ nowI razmOWI ~ogowsklemu, nauczyclelo- Kasy Oszczędności VI Warszawie - Pawłowi wi murarskiemu w Warszawie, - Feliksowi WójWI ~zkoły. pow~zechne, w .Przemyśl~, -:- dr J~zeDziaduchowi, rolnikowi w Woźuch~wie powiatu ' cikowi, rolnikowi w GO$cieradowie powiatu ja,..

10WI Chml.elowl, lekar~o~I w Strzyzo~le pOWIatu tomaszowskiego, - Józefowi Flisowi, rolnikowi nowskiego, - Stanisławowi Antoniemu Wroń­

rzeszowskiego, - AlbInie Chmurowe, w Jarosła- J w Długiem powiatu lubelskiego. - Władysławowi skiemu, nauczycielowi szkoły powszechnej w La~

I

2.

MONITOR POLSKI. -

Dnia 18 marca 1938 r.

zach Kostkowskich powiatu jarosławskiego,­

Janowi Zienkiewiczowi, urzędnikowi browaru

'OJ Zwierzyńcu powiatu zamojskiego;

polskiego gorących życzeń szczęścia osobistego

Waszej Cesarskiej Mości oraz pomyślności jego

kraju - Ignacy Mościcki".

BRĄZOWY KRZYZ ZASŁUGI

---000--

po raz drugi

Z Ministerstwa

za zasługi na polu pracy społecznej

Andrzejowi Menie, ekspedientowi Urzędu Pocztowego w Lublinie . .

Warszawa, dnia 14 marca 1938 r.

. Prezes Rady Ministrów

(-) Sławoj Składkowski.

Spraw Zailranicznych.

Polska Agencja Telegraficzna dowiaduje się,

że nota dyplomatyczna polska, określająca warunki niezbędne dla uniknięcia na przyszłość incydentów, niebezpiecznych dla pokoju, doręczona

została rządowi litewskiemu dnia 17 b. m. o godz.

21-tej.

Rząd polski oczekuje odpowiedzi w określo­

nym terminie.

DZIAŁ NIEURZĘDOWY.

--000--

Z Kancelarii P.. Prezydenta

Rzeczypospolitej.

Z okazji urodzin szacha Iranu Jego Cesarskiej

Reza Szach Pahlavi, Pan Prezydent Rzeczypospolitej przesłał pod jego adresem te1eg~am

Mości

treści następującej

"Z okazji urodzin Waszej Cesarskiej Mości

go o przyjęcie moich oraz całego narodu

proszę

W związku z incydentem, wywołanym przez

Litwinów na granicy polsko-litewskiej, Rząd polski poczynił odpowiednie kroki.

Na najbliższym posiedzeniu Senatu Minister

Spraw Zagranicznych przedstawi całokształt stosunków polsko-litewskich.

--'-'000"---

Z Ministerstwa Skarbu.

Urząd Długów Państwa komunikuje, że w dniu

17 marca 1938 r. wylosowane zostały do umorzenia Bony Funduszu Inwestycyjnego Nr Nr 10883,

14693, 26747, 30277, 35707, 36652 i 36864.

Senat Rzeczypospolitej Polskiej.

Przemówienie P. Ministra Przemysłu i Handlu A. Romana na 45 posiedzeniu Senatu w dniu

11 marca rb.

Następnie Pan Senator poruszył kwestię t.zw.

liberalizmu i interwencjonizmu i zaznaczył zupeł­

nie słusznie, że nie ma tu mowy o jakiejś doklrynie

skrajnej takiej czy innej, bo taKich w istocie nie

"Wysoka Izbo. Sądzę, że w moich poprzed- ma, ale że można tu mówić jedynie o pewnych

nich przemówieniach zarówno w Sejmie, jak i w tendencjach. Zaznaczył Pan Senator jednocześ­

Komisji Budżetowej Senatu, dałem dostateczne nie, że tendencją jego byłoby iść w kierunku libewyjaśnienia dotyczące najważniejszych probleralizmu. Pan Senator, jako przemysłowiec, ma

mów, jakimi zajmuje się Ministerstwo Przemysłu niewątpliwie rację, że się z sympatią do tego kiei Handlu, jak te problemy były rozwiązywane runku odnosi. Ja przyznaję również, że jako ekonomista z innego coprawda punktu widzenia, ale

oraz jak winny być nadal rozwiązywane.

Nie chcę więc wobec tego i dziś również po- także marzę o pełnym liberaliźmie, a ideałem

moim są wielcy ekonomiści z Adamem Smithem.

ruszać problemów ogólnych. Sądzę, że są one już

wyjaśnione dostatecznie. Uważam jednak za kona czele, oraz wielkie prawdy ekonomiczne, któnieczne w tym ostatnim stadium debat nad budże­ re oni ustalili, a które przyczyniły się do tak wieltem Ministerstwa Przemysłu i Handlu nawiązać kiego rozkwitu w połowie XIX wieku potęg gosjeszcze w paru słowach do dzisiejszej dyskusji i podarczych świata z Anglią na czele. Ale, Panie

Senatorze, czy można, będąc realnym politykiem,

uczynić kilka uwag na ten temat.

tonąć tylko w pięknych doktrynach, kiedy rzeczyZacznę według kolejności przemówień, jakie

wistość,

ta prawdziwa rzeczywistość prowadzi

miały dziś miejsce, przede wszystkim od przemówienia sen. Jareckiego, który zwrócił uwagę na nas do czego innego? Bo czy ja mogę sobie poszereg bardzo ważnych i bardzo palących zagad- wiedzieć w ten sposób, jak Pan powiedział: Niech

nień i problemów . . Przede wszystkim p. sen. Jabędą kosztem postępu pewne straty gospodarcze

recki mówił o wskaźniku produkcji, a w szczegól- w wyniku wolnej rozgrywki sił. Nie, bo kosztem

postępu mogą być straty ludzkie, może być nędza

ności o tym wskaźniku produkcji, który nie donaszego robotnika i na takie rzeczy, na taki libesięga jeszcze 100 % z okresu najlepszej koniunktury. Otóż niewątpliwie islnieją tutaj .pewne błędy ralizm ±aden Rząd. żaden Minister polski nie pójw konstruowaniu tego wskaźnika, gdyż był on dzie. Musimy więc tego rodzaju problemy reguswego czasu skonstruowany na takich przesłan­ lować. (Oklaski.)

W dalszym ciągu dyskusji była mowa o Gdykach, które dziś już w całości nie mogą być przyni. Ten temat łączy się w dziwny sposób z libejęte. Przeprowadzane obecnie prace wykażą niewątpliwie, że ten wskaźnik jest wyższy niż

ralizmem i interwencjonizmem, powiedziane bowiem było. że Gdynia rozwija się pod wzglę­

wskaźnik wykazywany dotychczas przez statystydem urządzeń portowych, pod względem żeglugi,

kę. Ale nie o to chodzi, czy wskaźnik jest wyższy

czy niższy, lecz o to, że na przestrzeni 1937 roku a nie w dziedzinie handlowej. Więc cóż to jest,

istnieje duży dynamizm, który należy w Polsce jak nie potwierdzenie tezy o konieczności inter:'

riągle tltrzymywac. I nie byłbym takim pesymistą,

wencjonizmu? Dzięki czemu bowiem żegluga i

jak Pan Senator, mówiąc, że ten wskaźnik po- port w Gdyni się rozwinęły, jak nie dzięki tylko

większa się tylko dzięki temu, że nie wykorzystaskraineinu interwcncjonizmowi, jakim jest etatyzm.

ne w okresie kryzysu warsztaty są w tej chwili Stoimy wszyscy na tym stanowisku, żeby handel

w ruchu. Ma to zwłaszcza miejsce w przemyśle był właśnie domeną liberalizmu, a więc tym czynprzędzalniczym, w szczególności łódzkim, który

nikiem oddanym najszerzej pojętej prywatnej inibył, jak Panom wiadomo, dostosowany do waruncjatywie. Rząd daje tutaj bardzo daleko idące

ków przedwojennych i o którym w związku z tym preferencje i ułatwienia, chociażby wymienić zniż­

można było powiedzieć, źe jest przemysłem w poki podatkowe. Tymczasem ta dziedzina nie idzie.

równaniu do innych przeinwestowanym. Jeżeli na- Więc cóż począć? Czy Rząd ma tutaj zastosować

tomiast spojrzymy na szereg innych przemysłów, równie;~ intcrwencjonizm? Sądzę, że nie, i trzeba

to tu zauważymy

nietylko wykorzystywanie tu być jeszcze cierpliwym i czekać, aż prywatna

inicjatywa przejawi większą aktywność. Jestem

istniejących możliwości produkcyjnych, ale przekonamy się, że został poczyniony cały szereg zu- przekonany, że prywatna inicjatywa, wspomagana

pełnie nowych,

nawet pionierskich inwestycyj. na tym odcinku jeszcze w dalszym ciągu przez

Naturalnie, wszystko to nie może nas zadowolić. pewne poczynania rządowe, ja~np. przy sposobWszystko to jeszcze jest niedostateczne, ale są­ ności załatwienia sprawy arbitrażu bawełny w

Gdyni, którą musieliśmy załatwić, bo prywatna inidzę, że jeżeli byśmy utrzymali dotychczasową dynamikę i przyjęte zasady rozwojowe, to w dal- ' cjatywa samodzielnie nie mogła się na to zdobyć,

szym ciągu będziemy widzieli pomyślny rozwój w końcu niewątpliwie dojdzie do pomyślnych reodnośnych cyfr.

zultatów.

Nr 63.

W dalszym ciągu dyskusji omawiano kwestie

interwencjonizmu już ze stanowiska bardziej generalnego. Przyjmując więc, że w obecnych warunkach interwencjonizm nadal istnieć musi, należy

uczynić wszystko, by stał się on narzędziem rozwoju i postępu gospodarczego w kierunku dla nas

najbardziej pożądanym, a nie hamulcem.

Sprawa ta miała szeroki oddźwięk zarówno

na Komisji Budżetowej Sejmu, jak i Senatu. Obowiązkiem więc Ministerstwa byłe zająć się tą

kwestią wszechstronnie, badając plusy i minusy

wykonania interwencjonizmu. Uczyniliśmy to i

sądzę, że postąpiliśmy słusznie i żezasłużylibyś­

my na zarzut, gdybyśmy byli postąpili inaczej.

Pragnąłbym tylko jeszcze zaznaczyć, że zajmująco

się kwest ją interwencjonizmu, wcale nie dążę do

rozbudowania go, lecz chciałbym jedynie zrobić

zeń czynnik dynamiki a nie statyki gospodarczej.

jak to w wielu wypadkach dziś niestety bywa.

W dalszym ciągu chciałbym poruszyć inne tematy, przede wszystkim handel zagraniczny, który dziś miał tak szeroki oddźwięk w tej Izbie.

Pomiędzy innymi pragnąłbym poruszYl: sprawę t. zw. importu luksusowego, o którym mówił

sen. Algajer. Chciałbym przypomnieć to, co powiedziałem już na Komisji Budżetowej, mianowicie, że upraszczanie sobie problemu importowego

przez zwykłe arbitralne decyzje, jak np., że nie bę­

dziemy czegokolwiek przywozić, nie prowadzi naogół do celu. Bo pozwolenia importowe, względ­

nie dewizowe, na t. zw. luksusowy import dawane

są jedynie jako kompensata na rzecz naszego eksportu, a więc są one jedynie zapłatą za nasz eks·'

port, czyli za pracę robotnika polskiego i za pracę przedsiębiorcy polskiego.

Drugi taki przykład, a mianowicie kwestia

eksportu cukru. Otóż wyobraźmy sobie, że zakażerny eksportu cukru z Polski. Jeżeliby nawet

skutkiem powstałego stąd zmniejszenia się jego

produkcji nie nastąpiły dodatkowe koszty, to cena cukru spadłaby wszystkiego o 2 %. I jeżeliby

porachować straty, wynikające z tego, że produkcja wskutek brak·~ eksportu spadła, to wówczas

konsument nie zyskałby nawet tych 2 %. (Sen.

Evert: Akcyza od cukru, Panie Ministrze, jest za

wysoka).

W dalszym ciągu były poruszone sprawy, o

których mówiłem na Komisji Budżetowej, a mianowicie o t. zw. tranzakcjach wiązanych.

Chcę uspokoić p. sen. Lewandowskiego, że

również tak, jak i on, nie lubię tranzakcji wiąza­

nych. Obejmując urzędowanie, chciałem znieść

te tranzakcje i zaprosiłem na naradę takich samych wrogów tych tranzakcyj wiązanych, jak my

dwaj. I gdyśmy się naradzili dobrze i zbadali całokształt problemu, musieliśmy dojść do wniosku,

że tranzakcyj wiązanych znieść całkowicie, niestety, nie można. Tym nie mniej zgadzam się zupełnie z P. Senatorem, że tranzakcje te nie powinny stanowić ważnego elementu polityki polskiego

obrotu towarowego. Zresztą, jak cyfry wskazują,

tworzą one jedynie drobny procent, bo w przywozie 1,3% przywozu całkowitego, w wywozie zaś1,7% .

Przy tej sposobności chcę zaznaczyć jeszcze

raz i powtórzyć, że istotą tych tranzakcyj wiąza­

nych jest zezwolenie importerowi na przywóz za

dewizy przez niego samego wypracowane, to jest

pod warunkiem dokonania wywozu, który by bez

użycia systemu wiązanego wogóle nie nastąpił.

Tym samym import jest wolny od jakichkolwiek

sztywnych ograniczeń importowych. Dlatego też

w początkowej fazie dużo było wydanych tego

rodzaju pozwoleń i właśnie z tamtego okresu pochodzi to, że w tej chwili t. zw. promes jest dużo

jeszcze nie wykorzystanych z dawnych czasów.

W tej chwili następuje racjonalizowanie tego systemu i jeżeliby kto z panów senatorów tym się

interesował, służę odpowiednimi cyframi i wykresami, wskazującymi zmniejszanie się i zanikanie

tej rozpiętości pomiędzy promesami a istotnie dokonanymi tranzakcjami.

P. sen. Lewandowski poruszył również sprawę domów handlu zagranicznego.

Więc jakoby

istnieje tendencja, aby zarówno import, jak i eksport w szerszym, niż obecnie, zakresie był dokonywany prz,ez domy handlu zagranicznego, specja·

lizujące się w handlu zagranicznym, ześrodkowują­

ce w swoich rękach na tyle poważne obroty, aby

mogły na ich podstawie stworzyć sprawnie funkcjonujący aparat zakupu i zbytu.

Jednak, jeżeli tego rodzaju tendencja islni(:ie.

to chciałbym przypomnieć o tym, co powiedziałem

na Komisji Budżetowej Sejmu, a mianowicie powiedziałem wówczas, że "pragnę z całym naciskiem podkreślić, iż zależy mi jedynie na zdrowej,

fachowej inicjatywie kupieckiej, nie zaś na projektach stwarzania instytucyj, opartych na specjal- '

nych przywilejach, instytucyj, które stały się tak

bardzo niepożądanymi u nas, monopoloidalnymi

instytucjami". A zatem "wspomniane tendencje,

istniejące w Ministerstwie Przemysłu i Handlu, nie

oznaczają inicjowania tworów organizacyjnych,

nie wynikających automatycznie z biegu procesów

rynkowych, a narzucanych przedsiębiorczości prywatnej, ze względu na interesy ogólnej polityki

gospodarczej, względnie ogólnej polityki handlowej", przeciwnie, istnienie dużych domów handlu