Orzeczenie Nadzwyczajnej Komisji Rozjemczej, ustalające warunki pracy i płacy robotników rolnych na rok służbowy 1937/38 na obszarze województw wileńskiego i nowogródzkiego.
Table of Provisions (17)
Statutory Text (17 Articles)
§ 2.
Z a r z ą d z e n i a W ł a d z N a c z e l n y c h
a) Orz·e czenie niniejsze dotyczy z jednej stroa) Pracownik otrzymuje od pracodawcy bez
ny wszystkich pracodawców rolnych, z dru)!iej płatnie książeczkę obrachunkową, podpisaną przez
Poz. 8S. Orzeczenie Nadzwyczajnej Komisji zaś strony pełnoletnkh pracowników z normalną pracodawcę lub tego zastępcę, z warunkami umo
Rozjemcze;, ustalające warunki pracy i płacy ro- zdolnością do pracy: fornali, parobków, stróżów, wy, kontrolą wydanych ordynarii i pensji wraz z
botników rolnych na rok służbowy 1937/38 na pastuchów, polowy_ch, karbowych, włodarzy i gu- potrąceniami oraz ze spisem powierzonych mu in
obszarze województw wile6sk iego i nowogródz- miennych (ciwunów i namiestników), ugodzonych wentarzy żywych i martwych; drugi egzemplarz
kiego.
lub pozostających na służbie w danym majątku książeczki podpisanej przez pracownika pozosta
przez okres roczny.
je u pracodawcy. Przy zmianie służby książecz
Orzeczenie niniejsze dotyczy również i tych ki te z zakończonym obrachunkiem strony oddają
ordynariuszy, w zakres obowiązków
których sobie wzajemnie.
wchodzi m_ in. dozorowanie lasów, o ile nie zob) W wypadku niezdania inwentarza marr
stali oni ugodzeni j'a ko gajowi.
twego
w całości lub okaleczenia z winy pracowni
DZIAŁ URZĘDOWY.
b) Inwalidzi pracujący na równi z pozostały ka inwentarza żywego - powierzonych pracnwm
mi pracownikami z normalną zdolnością do pracy kowi i zapisanych do książeczki obrachunkowej
-000w rolnictwie pobierają równe z nimi wynagrodze- pracodawcy przysługuje prawo wstrzymania pra
nie tak w gotówce, jak i w naturaliach_ Inwalidzi cownikow.i części świadczeń, których wysokość W
o zmniej,szonej zdolności do pracy mogą być go- razie sporu określa komisja rozjemcza.
Zarządzenia Władz
dzeni na niższych warunkach.
c) Stangretów nie uważa się za fornali, o ile
-000§ 8.
pełnią stale obowiązki przy koniach cugowych.
Stangreci mogą być godzeni na warunkach indya) Zawarcie indywidualnej umowy z ordyna
widualnych co do wynagrodzenia, jednak dotyczą
88.
ich wszelkie inne postanowienia niniejszego orze- riuszem nie może być uzależnione od trzymania
pnez niego posyłek
ORZECZENIE
czenia.
lony pra!:owników nie mogą być zmuszane
Wynagrodzenie stangretów, którzy OpifÓCZ
Nadzwyczajnej Komisji Rozjemczejf ustalające wado
pracy.
Dojenie krów i inne roboty 'odbywają się
pracy
przy
koniach
cugowych
pełnią
jeszcze
inne
runki pracy i płacy robotników rolnych na rok
jakiekolwiek czynności, nie może być niższe, niż na zasadz;ie.lsohnej umowy.
służbowy 1937/38 na obszarze województw wileńordynariuszy.
'. skiego i nowogródzkiego.
§ 9.
§ 3.
Nadzwyczaj~a Komisja Roz;emcza, powołana
Stosowanie premiowego systemu płac wzglę
zarządzeniem Ministra Opieki Społecznej z dnia
Zatargi, wynikłe na tle umowy o pracę pomię dem ordynariuszy jest dozwolone.
20.1. 1937 r. (Monit-o r Polski Nr 25 z 1937 r.) w
dzy pracodawcami a robotnikami, regulują Komiskładzie
Przewodniczącego Wacława Preniera,
Naczelnika Wydziału, jako przedstawiciela Mini- sje Roz;emcze, bądź sądy państwowe, według kom§ 10.
sterstwa Opieki Społecznej, Inż. Konstantego petencji.
Do czasu uzyskania właściwego orzeczenia
Czerniewskiego, jako przedstawiciela MinisterRozkład godzin pracy ustala się podług postwa Rolnictwa i Reform Rolnych i Sędziego Sądu lub wyroku sądu nie wolno
niższerj tabeli, pr,z y czym robotnicy fomde mJai-ą
1) pracownikom przerywać pracy,
Okrę,gowego w Wilnie Stanisława Mianowskiego,
być zwalniani przed południem
o pół god7.iny
2) pracodawc'o m wstrzymywać świadczeń jako przedstawiciela Ministerstwa Sprawiedliwowcz'eśniej, aniżeli inne kategorie robo-tników, a to
z wyjątki,em wypadków przewridzianych w dla koniecznego obrządku inwentarza.
ści na posiedzeniach, odbytych w dniach 3 i 4
§ 4.
lutego 1937 r. - po wysłuchaniu opinii przedstaPrzyjmuje się za podstawę czas słoneczny z
wicieli pracodawców i pracowników rolnych -tym, że obowiązujący obecnie czas środkowo-eu
§
4.
postanowiła, co następuje
ropejs.ki różni się od niego o 4{) wnuł wstecz; tak
np. praca w styczniu, rozpoczynająca się według
3.'
)
W
wyp,
a
clkach
wyjątkowo
ciężkiego
przeDZIAŁ I.
winienia ze strony pracowIllitka praoodawca może czasu słonecznego o godzinie 8-ej, według czasu
środkowo-europejskiego rozpoczynać się będzie
Warunki pracy i płacy ordynariuszy.
wstrzymać przed orzeczeniem Komis ji Rozjemczej
o godzinie 7 m. 20.
lub
wyrokiem
sądu świadczenia w zbożu i gotów§ 1.
Za obopólną zgodą można zmienić ustalony
· ce, w razie jednak wygrania sporu prz-ez pracoOrz-e czenie niniejsze 'obowiązute na rok. Rok wnika pracodawca winien wydać wstrzymane w poniższej tabeli podział rozpoczęcia i końca pracy oraz przerw j-e dzeniowych, jednakże tylko w
świadczenia, przy czym Komisja Rozjemcza może
służbowy zaczyna się od dnia 1 kwietnia 1937 r.,
a kończy się 31 marca 1938 r. Obie strony obo- przyznać prócz tego pracownikowi dodatek w wy- ten sposób, aby o,g ólna ilość godzin pracy pozostała niezmieniona. Za początek pracy uważa się
sokości,
nieprzekraczającej 2 % miesięcznie od
wiązuje 3-miesięczny termin wypowiedzenia prawyjście z podwórza, za koniec zerście z pola.
cy, a mianowicie najpóźniej do dnia 31 grudnia wstrzymanej należności.
b) W wypadkach wyjątkowo dę:&iego prz:e- W wypadku, gdy pole leży dalej niż dwa kilome1937 r. włącznie.
.
Niewypowieazrenie indywidualnej umowy o pl'a- · winienia ze strony członka rodziny pracownika, try od podwórza, pracown,ilków należy zwolnić z
pracy o 10 minut wcześniej w stosunku do każdego
cę do dnia 31 grudnia 1937 r. oznacza zawarcie · zamieszkałego wraz z nim i nie pracującego w daumowy narok następny. Rozwiązanie stosunku nym folwarku, pracodawca może zażądać usunię kilometra ponad 2.
cia takiego członka rodziny z za.jmowanego przez
służbowego w ciągu roku moż·e nastąpić wyłącz
,
nie na zasadzie orzeczenia Komisji Rozjemczej, pracownika mieszkania służbowego. NiewykoOl
Gl
lub też wyroku sądu państwowego według kom- nanie tego żądania przez pracownika pociąga dla
= Gl
-~
.
Praca po .,."
Praca do
"'~
niego skutki, przewidziane w punkcie "a" niniejlt ;
lto~
petenc;;~.
Miesiąc
..lt·~
.o
."
t o..~
Gl o
Gl .,
południu
południa
Zwalnianemu pracownikowi przed opuszcze- szego paragrafu.
N
N os o
..
os
~·a
ci: cdl
niem ni~e ;sca pracy ~ Wiinny być wydane wszystc.
c.=
~ie niespor'ne, a należne za okres jego pracy świad
§ 5.
1
8,00-12
1.30-4.001 czenia zarówno w gotówce ' jak i w naturaliach.
Styczeń
1.30
Orzeczenie niniejsze stanowi w myśl ustawy
Niewypłacenie tego wynagrodzenia może powo7.30-12
- 1.30 , 1.30-5.00 dować unieważnienie wymówienia pracy.
.
z dnia 18 lipca 1924 r, (Dz. U. R. P. Nr 71, poz. Luty
P.o upływie terminu najmu pracownik winien 686) podstawę przy zawieraniu umów indywidualnych. Indywidualne umowy pracy, zawierają~e Marzec
opuścić zajmowane m~eszkanie.
1.30-5.30
1-10
-W razie przejęcia obiektu rolnego w całości warunki dla pracownika mniej korzystne, niż wa1.30-6.00
1.30
11-20
7.00-12
lub części do rządowej parcelacji, wolno j'est wy- runki niniejszego orzeczenia, są nieważne . Wa1.30-6,30
21-31
powiedzieć umowę o pracę w innym terminie, niż
runki umów indywidualnych bardziej korzystne
przewiduje orzeczenie, przy czym rozwiązanie dla pracowników, niż warunki niniejszego orze- Kwiecień
1,30-6,40
1-10
umowy nie może nastąpić wcześniej niż z dniem czenia, pozostają w mocy.
1.30-7.00
1.30
11-20
6.00-12
0.30
30 czerwca przy zachowaniu 3-miesięcznego ter1.30-7.20
21-30
minu wypowiedzenia; o ile w okresie tych 3 mie§ 6.
Maj
sięcy nie nastąpi wprowadzenie robotnika w po1.30-7.30
1-10
siadanie nabytej działki, termin rozwiązania umoPracodawcy nie są uprawnieni do samodziel1.30-7.50 0.30
1.30
11--20
6.00-12
0.30
1.30-8.00
wy przesuwa się do daty wejścia w posiadanie . nej zamiany pewnychświadcżeń w naturze na in21-31
(Wyżej wymienione wymówienie możliwe jest-tylile. Jeżeli jednak warunkigospodarczewyma- Czerwiec
ko w tym wypadku, o ile robotnikowi wraz z dział- gają tej zamiany, może ona ' być dokonaną prżez
2.00-8.20
1-10
0.30
2;00"':'8.20 . O,.
2.00
11-20
6.00-12
ką przyznane zostaje prawo sprzętu o wartości co bezpośrednie potożuin"m~e- stron z zawiadomie2,00",:"8.30
21-30
najmniej 150 zł.
~ niem inspektora pracy~ '
Naczelnych.
OI'~
.
' Ul
I
I
I
I
I
I
I
I
.
-
2.
MONITOR POLSKI. -
I
l-tO
I 6,00-12
11'-20
Lipiec
0,30
2,00
6,00-12
0.30
6,00-12
7.00-12
2.~if
2.00-8.20
2,00-8.00
0.30
2,00
2.00-7.50
2.00 - 7,30
2.00-7.00
0,30
0,30
1.30
1.30-6.40
1.30-6.20
1.30-6.00
-
-
1,30
1.30-5.30
1.30-5.20
1.30-4.50
-
21-31
Sierpień
. 1-10
11-20
21-31
Wrzesień
1-10
11 - 20
21-30
Październik
1-10
11 - 20
21-31
Listopad
Grud1.ień
I 7.00-12 I - I 1.30 I 1,30-4.15 I I 8,00-12 I - I 1,30 I 1.30-3,45 I -
§ 11.
a) Obrządek inwentarza odbywa się poza godzinami pracy bez specjalne! dopłaty, przy czym
pod inwentarzem należy rozumieć inwentarz pociągowy,
powierzony daneJIlu pracownikowi.
Wstawanie do obrządku inwentarza oraz do naszykowania wozów i narzędzi powinno mieć miejsce nie wcześniej niż na 2 god21n y przed rozpoczęciem pracy. Obrok, siano itp. karm dla inwen·t arza ma być przygotowany uprzednio w godzinach pracy.
b) Kolejne dyżury przy inwentarzu w nocy lub
w dni świąteczne obowiązują wszystkich lornali i
pa,robków bez spe.cjalnej dopłaty, przy czym pracownicy, dyżurujący w nocy, mają nazajutrz wolny c~a,s do po·łudnia,. Spania przy inwentarzu w
nocy w stajni lub na pastwisku nie uważa się za
dyżur zwalniający od pracy nazajutrz.
Paszenie koni w nocy winno się odbywać
przez specjalnych pracowników. W tych dniach,
w których konie chodzą w nocy na pastwisku, fornale winni wyjść do pracy opół godziny wcześniej
niż inni pracownicy.
c) W wypa:dJku u<:hy1enia się ordynariuszyfornali od obrządku inwentarza pracodawca jest
uprawniony do ugodzenia osobnego koniucha oraz
potrącania kosztu utrzymania koniucha z wynagrodzenia fornali, przy czym wysokość jednak potrącenia, przypadającego na jednego pracownika,
nie może przekraczać 50 kg żyta na kwartał. Po<trącenia z tego tytułu nie mogą być stosowane
przed dniem 1 września 1937 r. Koniuch, o ile
nim jest ordynariusz, podlega na równi z innymi
ordynariuszami niniejszemu orzeczeniu.
d) Na żądanie pracodawcy, w razie pilnej porlrzeby, pracownicy obowiązani są do pracy poza
wyżej określonym czasem, lecz za wynagrodzeniem osobnym, po 30 groszy za godzinę. Wynagrodzenie za nadgodziny nie ma zastosowania, je,żeli pracodawca udzieli następnie
robotnikowi
urlopu o 50 % dłuższeg'o, niż trwała praca w godzinach nadliczbowych.
Za oo:mJo'Wolne opusZiczanlie roboty podczas godzńn prCIJcy i spóźnianie stię do niej stosowane będą
potrącenia w tym samym stosUIliku. Do robotników,
pobierających wynagrodrzenie .z aroooty wykonywane poza unormowanym wyżej czasem pracy, nie
.zaliczają się pastusi, koniuchy, stróże nocni i dozor.cy, o hloe wykonywane prze'z niJch roboty nie
przekraczają zakresu ich zwykłych obowiązków.
ej Kolejne wyjazdy, jako to: wyjazdy w dni
świąteczne do kościoła, wyjazdy po doktora Hp.
obowiązują wszystkich fornali i parobków bez specjalnej dopłaty. Wyjazdy, mające wyraźny charakter wyj'a zdów prywatnych (towarzyskich) poza
godzinami pracy, winny być wynagradzane, jak
praca poza godzinami służbowymi.
f) Stróże nocni mają codziennie wolny czas
do przerwy ohiadowej. W czasie przelrwy obiadiOwe; obowiązani są do stróżowania, po przerwie
zaś otrzymują czas w01ny, równy przerwie obiadowej stosownie do tabeli czasu pracy (§ 10).
Następnie sltróż, e mogą być ~atrudnieni prz;y
robotach koło inwentarza, w domu itp. za wyjąt
kiem miesięcy: listopada, grudnia, stycznia i lutego. W czasie od 1 października do 31 marca,
stróż otrzymuje na czas warty kożuch dworski,
przy czym warta nie może zaczynać się wcześniej,
niż o godzinie 6 wieczorem.
g) Pastusi i koniuchy są wolni od pracy co
trzeci dzień świąteczny (w nioedziele i święta) i na
ten czas wSItają z.astąpieni w swych obowiązkach
przez inny<:h, wyznaczonych w tym celu ordynańuszy.
Zastępowanie pastucha i koniucha oraz
paszenie koni w dni świąteczne winno być opła
cane zgodnie z § 12, jeżeli przypada na poszczególnego pracownika częściej niż 4 razy do roku
w każdym wypadku.
.
Dnia 16 marca 1937 r.
§ 14.
Jeżeli przy rozwiązaniu umowy pracodawca
ni·e wyda pracownikowi w całości należnej mu
pensji lub ordynarii, pracownik może - w razie
zawinionego niewydania - żądać procentów zwło
ki w wysokości do 2 % miesięcznie, począwszy
od dnia rozwiązania umowy.
§ 19.
Praca w dni świąteczne, ustawą oznaczone,
wykonywana tylko za obopólną zgodą
i wynagrodzeniem po 35 groszy za godzinę.
Mielenie zboża odbywa się na koszt pracoOOJwcy w młynie przez niego wybranym. Najwyżej połowa zboża może być mielona na zwykły
pytel i kaszę, reszta zaś na razówkę. W zamian
za mielenie pracodawca jest uprawniony do wydania 1 kwintala żyta lub też odpowiedniego równoważnika w gotówce.
§ 13.
W dni ulewne i wyjątkowej niepogody robo-ty w polu wykonywane być nie powinny.
§ 20.
a) Pracodawców oraz 1ch zastępców obowią
a) Ziemi ordynariusz otrzymuje
zuje grzeczne traktowanie prracownika i ścisłe
1) we wszystkich powiatach województwa wiprzestrzeganie wszystkich warunków umowy. Pra- leńskiego ogółem 36.5 ara, w tym 27 arów ziemi
cowników obowiązuje grzeczność wobec praco- wynawożonej pod z.i,emnia:ki 2,5 ara ziemi wynawodawców i ich zastępców, ścisłe przestrzeganie żonej pod ogrodowiznę i 7 arów ziemi niewynawo~
umowy, pilne i sumienne spełnianie obowiązków, żonej pod len;
.
dążność do jak największej wydajności pracy, sto2) we wszystkich powiatach województwa no·
sowanie się do wszystkich zarządzeń pracodawcy wogródzkiego ogółem 41 arów, w tym 33,5 ara zie"
i jego zastępcy, jeżeli takowe odnoszą się do wy- mi wynawożonej pod ziemniaki, 2,5 ara ziemi wykonywania obowiązków służbowych, przestrzega- nawożonej pod ogrodowiznę i 5 arów ziemi nienie wszystkich przepisów porządkowych wobrę wynawożonej pod len.
bie folwarku oraz dbałe i staranne obchodzenie się
W razie braku wynawożonej ziemi pod ziez powierzonym sohie iinwentarzem żywym i marmniaki,
pracodawca winien dać ziemi nieunawotwym.
żonej o 50 % więcej. W zamian gruntu mogą być
b) W razie niesto-sowania się pracownika do dawane zależnie od umowy gotowe ziewszystkich zarządzeń pracodawcy lub jego za- mni.aki, czyste, bez zioem.i, przy czym oblicza się
stępcy, odnoszących się do wykonywania obowiąz
110 kg zi'emniaków na 1 ar pola.
ków służbowych , oralZ rueprzestrzegania przez
b) Sadzenie ziemniaków winnI) się odbywać
niego przepisów porządkowych, komisja rozjemcza na wniosek pracodawcy może potrącić pra- jeżeli się nie umówiono inaczej w danym majątku,
c'o wnikowi czę ś ć wynn grodzenia, nie przekracza- w połowie - między początkiem a końcem sającą
każdo· ra:zowo
1 y,; -dniowego przeciętnego dzenia ziemniaków dworskich. Pole przeznaczozarobku dorosłych pracowników dziennych w tej ne pod ziemniaki powinno być w takim samym stanowisku, jak pole pod ziemniaki dworskie. Przysamej. miejscowości.
gotowanie ziemi pod ziemniaki i obróbka ich winc) Delegat, mąż zaufania (przedstawiciel ro- ny być takie samoe, jak ziemniaków dworskich.
botników) nie może być z t·ego tytułu gorzej trak- Zastrzega się, że wszystkie ziemniaki pracownitowany od innych pracowników.
ków winny być sadzone obok siebie w jednym
miejscu.
§ 15.
:J \Y,I majątkach. gdzie pracodawca posiada
ziemniaki na 2.byt i gdzie pracownicy rolni z poa) Pensję i ordynarię fornali, parobków, stró- wodu nieurodzaju ziemniaków nie posiadają ich
żów. pastuchów i polowych na rok służbowy ohecnie na sadzenie i j.eżel:i w roku ubiegłym zie1937/38 ustala się, jak następuje
mniaków nie sprzedawali, właściciel winien ich
I kategoria: Pensja 90 złotych oraz ordynaria dostarczyć w ilościach potrzebnych do sadzenia,
12 kwintali w stosunku ro<:znym obowiązuje w po- zwrotnych przez pracowników ze zbiorów 1937 r.
wiatach: nieświeskim, nowogródzkim, z wyjątkiem
gminy Dworzec, słonimskim z wyjątkiem gmin
§ 21.
Derewno, Byteń, Szydłowice, Rohotna, Kozłow
szczyzna i Kuryłowicze, oraz w gminie Mir pow.
a} Pracownik ma prawo trzymać jedną krowę
sŁołpeckiego, a także w obrębie miasta Wilna.
z
przychówkiem
w okresie ssania;
poza tym
I,I kat-e goria: pensja 75 zł oraz ordynaria 12
kwintali w stosunku rocznym obowiązuje w po- otrzymuje w ciągu roku - zależnie od wyboru
wi.ata ch: Hdz'k im, szczuczyńskim, haranowickim, pracodawcy - albo 120 litrów mleka albo 120
kg żyta, bez uzależnienia tego od faktu zapuszczestołpeckim z wyjątkiem gminy Mir, wołożyńskim,
nia krowy.
wileńsko-trockim, oszmiańskim, mołodeckim, wib) Jeżeli pracownik krowy nie posiada, otrzylejskim, postawskim, dziśnieńskim, brasławskim,
mywać
będzie po 1,5 litra mleka dziennie w cią
święciańsk im or az w gminach: Derewno, Byteń,
gu 6 miesięcy zimowych i po 2,5 litra' mleka dzienSzydłow,ice. Rohotna, Kozłowszczyzna i Kuryłowi
cze pow. słonimskiego oraz w gminie Dworz·e c nie w ciągu 6 miesięcy letnich. W majątkach,
w których stawia się za warunek przy umowie,
pow. nowogródzkiego.
aby
pracownik nie trzymał wcale krowy, będzie
b) Pensję otrzymują ordynariusze kwartalnie
on
otrzymywał po 3 litry mleka dziennie w ciągu
z dołu, przy czym wypłata pensji winna następo
6 miesięcy zimowych i po 5 litrów dziennie w cią
wać nie późni-ej, niż w ciągu pierwszych 7 dni nagu 6 miesięcy letnich.
stępnego kwartału.
'
Pracownik otrzymuje mleko świeże, niezbiec) Ordynaria wydaje się kwartalnie z góry w
rane.
W razie niemożności wydawania mleka pierwszych dwóch tygodniach każdego kwartału.
poza
wypadkiem
przewidzianym w punkcie "a'"
Zboże wydawane na ordynarię musi być zdrowe i
niniejszego
paragrafu
- pracownik otrzymuje ródobrze oczyszczone w grutunku, j/<l!ki posila da ma~ą
wnoważnik w pioeniąda:ach, zbożu itd., ustalony za
tek.
obopólnym porozumieniem, według miejscowych
c,en.
§ 16.
c) Krowy pracowników winny być utrzymywane
latem na odpowiednim pastwisku, takim jak
Pensja roczna karbowych, włodarzy i gumiendla
-bydła dworskiego (z wyjątkiem sztucznych
nych (ciwunów i namiestników) wynosi co najmnier o 25 zł w stosunku rocznym więcej, niż pen- pastewników i łąk kośnych), jednak niekoniecznie
sja ordynariuszy, wymienionych w § 15; ordynaria wspólnym. JeżeH krowy ordynariuszy pasą się
,oddzielnie od dworskich, wówczas w razie braku
zaś ich w stosunku rocznyni wynosi 12 kwin,tali.
odpowiedniego pastwiska otrzymywać będą zieloną paszę w dostatecznej ilości,
§ 17,
Podczas miesięcy zimowych otrzymywać bę·
dą pracownicy na sztukę bydła dziennie po 8,5 kg
Cała ordynaria zasadniczo wydaje się w ży
zdrowej sieczki i plew zbo-żowych oraz po 2,5 kg
cie z tym, że na żądanie joednej ze stron najwyżej
sianaj zamiast siana może być za obopólną zgodą
1/3 część ordynarii w każdym poszcze.!!ólnym
wydany równoważnik w innych świadczeniach. Za
kwarlale może być zamieniona na ilIUle rodza.je zbosieczkę uważa się krajaną słomę żytnią i jarzynoża, jako to: jęczmień, grykę, pszenicę lub groch,
wą z dodatkiem plew, przy czym sieczka dla byjeżeli majątek posiada te zboża w dostatecznej ilodła ordynariuszy winna być taka sama, jak dla byści; przy zamianie takiej oblicza się 1,5 kwintala
dła dworskiego. Słomę na ściółkę dla inwentarza
żyta za 1 kwintal pszenicy i 1 kwintal żyta zal
otrzymują pracownicy w miarę potrzeby.
kwintal innego zboża.
d) W majątkach, w których bydło dworskie
Jeżeli ordynaria zostaje wypłacona z opóźnie
ubezpieczone jest od ognia, pracodawca ubezpieniem w rachunku gotówkowym, a ceny w między
cza również obowiązkowo bydło pracowników.
czasie uległy zniżce, to suma należna z tego tytułu
W wypadkach pożaru, wynikłego z winy lub niewinna być przez pracodawcę wypłacona według
ostrożności pracownika, traci tenże prawo do pocen terminu wypłaty. O ile zaś cena w tymże czabierania
odszkodowania za należące do niego spasie uległa zwyżce, pracodawcę obowiązują ceny w
lone bydło. Wprowadzenie do dworskie; obory
dniu wypłaty.
nowej sztuki bydła . nie może nastąpić bez zezwolenia pracodawcy, a to dla uniknięcia zarazy.
§ 18.
§ 12.
może być
Nr 61.
§ 22.
,P racownik ma prawo trzymać dowolną ilOl\ć
trzody chlewnej w granicach istniejąoego pomieszczenia w chlewach' czeladnich. Trzoda winml
być na równi z dworską zabezpieczona od zara"
zy, przez sŁosowanie szczepień ochronnych, lec~
tylko na żądanie i ryzyko pracownika.
§ 23.
Trzymanie kur jest do·z wolone. Kaczki wolno
trzymać za wyjątkiem gospodarstw rybnych i specjalnie warzywnych. Trzymanie gęsi, gołębi i innego drobiu oraz królików zależne jest od umowy z pracodawcą.
MONITOR POLSKI. -
Nr 61.
Dnia 16 marca 1937 r.
3.
l.
§ 24.
PracO'WIlik otrzymuje !l"ocznie 20 metrów sze.ściennych drzewa szczapowego, suchego, leżącego
§ 28.
Wi razie śmierci żony pracownika, otrzyma
tenże tytułem zapomogi na pogrze.b 15 złotych, w
razie śmierci dziecka powyżej la:t 6 - 10 złotych i
poniżej lat 6 5 2:łotych. We wszystkich tych
wypadkach otrzyma tenże trumnę zrobioną na
miejscu, lub w razie odmowy przyjęcia trumny równoważnik w gotówce.
Prawo występowania o wykJnanie niniejszego paragrafu przyS'ługu~e pracownikom danego fQIwarku, właściwemu inspektorowi pracy oraz wła
ściwemu inspektorowi szkolnemu.
cJ Inspektor pracy W porozumieniu z inspektorem szkolnym rozstrzyga, czy istnieją przeszkody do otworzenia ochronki, między innymi brak
lokalu. Jako przeszkodę taką na okres niniejszego orzeczenia uznaje się zły stan gospodarczy w
poszczególnych majątkach.
co najmniej pół roku.
Jeden metr sześcienny drzewa suchego, szcza"
powego równa się
11/4 m sz'eściennego przestrzennego drzewa szczapowego niesuchego,
11/, m sześc. przestrzennego rąbanej karpiny,
2,5 q węgla kamienne,go,
§ 29.
'5, l m sześc. przes,t rzennym tortu prasowanego,
§ 34.
6,8 metrom sześc. przestrzennym torfu deptanego,
Na wypadek kaI.ectwa lub śmierci robotnika,
Pracownik otrzymuje w ciągu roku 12 dni
10,2 metrom szeŚc. prze's tr.zennym tortu sztychlo- spowodowanej nieszczęśliwym wypadkiem przy
urlopu
w dni ni'eświąteczne (święta obowiązują
wego,
pra:cy, pMCOIWnik, ewentuałni:e jego rodzina, kO!l"z:y1 kupce gałęzi wymiaru 1,75 metra szerokości, sta w gospodarstwach poniżej 30 ha, jako nie obję zgodnie z wydanymi w tej mierze ustawami) bez
potrącenia świadczeń.
Pracownik może zażądać
1,75 m wysokości i 2 metrów długości.
tych ustawą z dnia 28.1101. 1933 t. o ubezpieczeniu w czasie zimy urlopu nieprzerwanego do 6 dni,
T orf wini'en być wydawany w normalnie społecznym (Dz. U. R. P. Nr 51, poz. 3%), z peł
suchym stanie i przeciętnie dobrym gatunku. Pra- nych świadczeń, przewidzianych w niniejszym przy tym jednocześnie nie więcej niż 1 z folwarku.
cownikowi opału sprzedawać nie woln<>. Wybór orZie·c zeniu, do oz.asu polubownego lub sądowego Wybór dni urlopu odbywa się w porozumieniu
z pracodawcą, z wyjątkiem wyjazdów, spowodo·
materiału opałowego przysługuje pracodawcy z zazabezpieczenia praw pracownika, bądź jego rodzi- wanych pisemnych wezwaniem związków zawo·
strzeżeniem, że co najmniej 1/4 opału winna być ny, nie mruej jednak jla k przez pół roku. Postanodowych, w tych bowiem wypadkach pracodawca
wydawana w materiale drzewnym.
wienie niniejsze w niczym nie ogranicza praw t.a- winien zgodzić się na zaproponowany dzień
kiego robotnika, wypływających z przepisów ko- urlopu.
§ 25.
deksu cywilnego. Może być j'e dnak zastąpi<>ne zaW czasiie pilnych robót, j,a k siewy, żniw:a, siaa) Mieszkanie pracownika winno się składać twierdzoną przez Ministerstwo Opieki Społecz nokosy i kopanie, urlopy mogą być wydawane w
co nrujmniej z jednej izby z podłogą drewnianą onz nejogólną umową, reguluj'ącą wzajemne prawa i wypadkach wyjątkowo pilnych , Wyjazdy na sku·
komory. Izby winny być wytynkowane, a co naj- obowiązki pracodawców i pracowników na wypa- tek wezwania urzędów państwowych nie są wlimniej dokładnie wylepione ze szczelnymi drzwia- dek kalectwa lub śmierci pracownika Z powodu czane do urlopów. O ile pracodawe;a zgadza si~
mi i oknami na zawiasach. Przy wznoszeniu no- nieszczęśliwego wypadku przy pracy.
na łączne dwa lub trzy dni urlopu, które obejmują
wych budynków służbowych należy uwzględnić
jedno święto, dzień ten liczy się za dziell urlopu.
§ 30.
wskazówki umieszczone w wydawnictwie b. MiPoza tym odchodzącemu pracownikowi nale·
nisterstwa Zdrowia Publicznego Nr 4 p. t. "Inspekży się 6 dni wolnych na wyszukanie pracy.
al W celu untknięcia nieszczęśliwych wycja mieszkaniowa".
b) W oknach mają, być całe szyby; w razie padków, mają być wprowadzone ochraniacze przy
§ 35.
wszystkich tych maszynach, do których zastosostłuczenia szyby, pracownik .jest obowiązany wstawać się dadzą.
wić ją w ciągu 2 tygodni. Wa.pna do bielenia dostarPracownikowi wysłanemu w drogę należy
b) Do siania nawozów sztucznych w większej się tytułem strawneg'O: za całą dobę 1 zł 40 gro·
cza pracodawca dwa razy do roku, w ogólnej iloilości pracodawca daje pracownikowi ubranie (płó
ści do 15 kg na mieszkanie. Piece mają być doszy, za obiad 70 groszy, za kolację 50 groszy. Doprowad:wne do porządku przed 1 listopada 1937 r. cienniak), zaś przy mniejszej ilości, nie dając ubra- bę liczy się od 16 godzin wzwyż. Opóźnienie poMieszkania winny mieć szczelny dach; dachy po- nia, dopłaca 20 gr od hektara. Prócz tego do sia- siłku o 2 godziny nie pociąga za sobą opłaty strawpsute muszą być naprawione w ciągu miesięcy let- nia nawozów sztu{;znych "gryzących, a zwłaszcm nego.
nich. Tam, gdzie woda zacieka do mieszkań i pi- aZQtniaku wapna, nie mogą być używane kobiety,
W drodze godziny pracy nie obowiązują.
wnic pracowników, winny być one w ciągu lata prac'o wnicy zaś używani do siania tych nawozów
mają otrzymać ochraniacze na oczy.
odpowiednio zabezpieczone.
§ 36.
c) Pracodawcy i pracownicy winni dbać o to.,
aby otoczenie mieszkań pracowników bylo higie§ 31.
Pracownicy otrzymują furmanki
niczne. Obowiązuje wybrukowanie dostępu do
a) w miarę potrzeby
.
studlzien oraz zastąpienie zgniłych cembrzyn noDo czasu wprowadzenia ustawowego ubezpie1) celem zwiezienia zboża do młyna w ładun
wymi lub też zapewnienie pra:cowniJkom w inny czenia na starość pracodawcom nie wolno przy kach Wlorzowych oraz przywiezienia stamtąd mąki
sposób zdrowej i czystej wody do picia.
końcu roku służbowe,go wręczać konotatek tym i otrąb;
d) Zbiorniki na nawóz nie mogą, się znajdo- ordynariuszom, którzy przepracowali na dobro
2) do zwózki w dni powszednie swoich prować w bliższej odległości, aniżeli 20 metrów od
pracodawcy lub danego gospodarstwa 25 lat, w tym duktów rolnych, wyprodukowanych w tymże folmieszkań służbowych. Pracownicy mają składać
przynajmniej 20 lat w charakterze ordynariusza, warku;
nawóz ze swych chlewów w przeznaczonym na to a pozostały czas w charakterze stołownika. Po3) po księdza - z chrztem, ślubem i pogrzemiejlscu. IW pobHżu mieszkań mają się znajdować wyższy okres 25 lat liczy się od ukończenia 18 bem.
w dostatecznej ilości zasłonięt,e ustępy, które pra- roku życia. Przepis pówyższy stosuje się do tych
bl co kwartał
cownicy obowiązani są utrzymywać w czystości ordynariuszy, którzy stracili całkowitą lub czę
1) jedną wspólną furmankę w dzień świątecz
i porządku. Gdzie jest odpo,w iednie pomieszcze- ści'Ową zdolność do pracy z tytułu starości i tytu- ny, wybrany przez pracQw!ików, nie dalej jednak,
nie w dotychczasowych budynkach, jak również łem do ich zwolnienia nie może .być niezdolność do niż w promieniu 10 km od miejsca zamieszkania,
przy mieszkaniach nowowybudowanych, powinna pracy, lecz przewinienia służbowe. Ordynariusze względnie do najhliż.szego kościoła;
być urządzona łaźnia. W innych majątkach, o ile
objęci niniejszym paragrafem obowiązani są do
2) jedną wspólną furmankę dQ najbliższego
tylko istnieje możliwość - pracodawcy obowiąza wykonywania swych obowiązków w granicach miasta lub handlowego miasteczka w dniu targoni są do urządzenia kąpieli.
swej zdolności do pracy, "pomimo przep!'acowa- wym.
e) Jeżeli folwark posiada oświetlenie ·ele- nych 25 lat. W wypadku stwierdzonej zupełnej
Fornalowi wysłanemu w drogę w interesie
ktryczne, a instalacja na to pozW1a'la, obowiązuje niezdolności do pracy z powodu starości pracow- pracowników w dni świąteczne, czy też powszewprowadzenie go w mieszkaniach pracowniczych nik nie jest obowiązany do pracy i w tym wypad- dnie, nie należy się żrudne doda:tJlrowe wynagroz jedną lampką na mieszkanie.
ku świadczenia jeg'O mogą być obniżone, jednak dzenie.
f) Pracownicy są obowiązani utrzymywać nie niżej, niż dQ połowy świadczeń ordynariuszy.
§ 37.
mieszkania w porządku; trzymanie inwentarza ży Udowodnienie zupełnej niezdo!ności do pracy lub
Wszyscy pracodawcy są obowiązani zawiadowego w mieszkaniach jest stanowczo wzhronio- jej zmniejszenia ciąży na pracowniku.
mić do dni:a 15 mrurca 1938 r. odnośne Wojewódzne. Sublokatorów nie wolno przyjmować bez zgokie Biura Funduszu Pracy o każdym wypowiedy pracodawcy, któremu przy wprowadzeniu się
dzeniu miejsca r'Obotnikowi, jako też o każdym
§ 32.
ma być zameldowany skład rodziny pracownika.
wolnym miejscu.
Rezerwistom, powołanym na ćwiczenia lub w
§ 26.
DZIAŁ II.
razie mohiJizacji, wydruj:e się świadczenia zgodnie z obowiązującymi w tej mierze ustawami i
Pracodawca obowiązany jest dać pracowniko- nie uważa się tego za przerwę w pracy (do § 31
Warunki pracy i płacy stołowników.
wi pomieszczenie na opał i ziemniaki, miejsce dla niniejsze,go orzeczenia).
bydła we wspólnej czeladnej oborze oraz pomie§ 1.
,s zczenie co najmnie; dla dwóch sztuk trzody
§ 33.
chlewnej.
a) Orzeczenie nime)sze obowiązuje na czas
od
1
kwietnia 1937 r. d'O dnia 31 marca 1938 r.
aj Pracodawcy opłacają początkową naukę
§ 27.
dzieci pracowników tam, gdzie to wymaga os'Ob- Obie strony obowiązuje trzymiesięczny termin
wypowiedzenia pracy. Niewypowiedzenie umoaj Do czasu wprowadzenia ubezpieczeń na nych dQpłat. Poza tym pracodawcy utrzymują
wy o pracę w powyższym terminie oznacza zaochronkę
dla
dzieci
w
wieku
od
lat
4
do
7
w
folwypadek śmierci żona lub dzieci zmarłego prawarcie umowy na rok następny. Rozwiązanie
cownika mają otrzymywać przez pół roku połowę warkach, w których liczba tych dzieci przekrastosunku służbowego w ciągu roku może nastąpić
cza
20.
O
ile
pTacod.awca
Z!a.łożył
ochronkę,
a
dziepensji, połowę ordynarii, utrzymanie dla krowy,
na zasadzie orzeczenia Komisji Rozjemczej lub
ci
pracowników
w
liczbie
co
najmniej
15
do
połowę ziemi pod ziemniaki, połowę dodatku nil
ochronki w ciągu 3 miesięcy nie uczęszczały, pra- też wyroku sądu państwowego - według komodżywi'anie, przewidzianego w § 21 punkt "a", oraz
codawca założoną ochronkę likwiduje, a poniesio- petencji.
możność korzystania z wszelkich świadczeń, przeb) Ustalenie terminu godzenia, wymawiania i
ny
koszt 3-miesięczne,go utrzymania ochronki rozwidzianych w niniejszym orzeczeniu, na równi z
zwalniania
stołowników IV grupy pozostawia się
kłada
na
wszystkich
ordynariuszy,
którzy,
mając
innymi pracownikami. Jeżeli ziemniaki zostały
zasadzone przed śmiercią pracownika, rodzina w tym wieku dzU:eci, tychże do ochronki ni'e po- umowom indywidualnym; terminy te winny by,ć
uwidocznione w książeczce obrachunkowej i
zmarłego ma prawo do całe,go zbioru. Na koszty syłali.
h) W razie uchylenia się pracodawcy od wy- stwierdzone podpisem prawnego opiekuna.
pogrzebu otrzymuje nadto tytułem zapomogi 20
złotych oraz trumnę zrobioną na miejscu lub - w konania przepisów niniejszego paragrafu obowią
§ 2.
razie odmowy przyjęcia trumny - równoważnik z.a ny on będzie wpł!acić na ręce właściwego inspekw gotówce.
tora szkolnego na rzecz ' oświaty robotników rolOrzeczenie niniejsze dotyczy z jednej strony
bl Mieszkający razem czlonkowie rodziny nych danego powiatu sumę, odpowiadającą kl'}- wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej zaś
zmarłe,go praoownika korzystający
z powyższe) sztom utrzymania ochronki i ochroniarki w ciągu strony stołowników. Za stołowników uważa się
zapomogi mogą chodzić do pracy poza obrę roku służbowego
pracowników rolnych - mężczyzn, kobiety i mło
bem folwarku jedynie wówczas., jeżeli się do nie,j
Osiągniętym w tej drQdze funduszem rozrp'Orzą
docianych - zamieszkałych w majątku, 'Otrzymuzobowiązali przed śmiercią pracownika. Wyna- dZla komisja złożona w równej lic.zbie z przedstawijących oprócz wynagrodzenia dworskie utrzymagrodz'e nie członków rodziny zmarłego pracowni- cieli organizacyj zawodowy{;h pracodawców i pra- nie i ugodzonych - z wyjątkiem stołowników
ka za pracę nie może być niższe od plac obowią cQwników rolnych pod przewodnictwem inspekto- IV - na okres roczny, nie zaś sezonowy, względ
zujących w folwarku dla danej kategorii robotni- I ra szkolnego przy współudziale właściwego innie pozostających na służbie w danym majątku
ków.
spektora pracy.
przez okres ro~zny.
4.
MONITOR POLSKI. -
Dnia 16 marca 1937 r.
b) Określenie płacy w gotówce stołowników
§ 3.
Obowiązuj~ następujące §§ działu I niniej6zego. o.rzeczema, dotyczące ordynariuszy: 2 p. "b",
3, 4, 6, 7, 9, 10, 13, 14, 18, 29, 30, 31, 34 35.
'
~in
'
§ 4.
Orzeczenie niniejsze stano.wi w myśl ustawy
z dnia 18 lipca 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr 71, poz.
686) podstawę przy z.awiJeraruu umów indywidualnych. Indywidualne umowy pracy. zawierające
warunki mniej korzystne dla pracowników, niż
ustalone w ninlejszym orze czeniu. są nieważne.
Warunki umów indywidualnych bardziej korzystne dla pracowników, niż. warunki niniejszego
orzeczenia, pozostają w mo.cy.
§ 5.
§ 11 działu I niniejszego. o.rzeczenia obowią
zuje z tym, że na żądanie pracodawcy w razie
pilnej potrzeby stołownicy obowiązani są do. pracy poza czasem o.kreślonym w § 10 działu I niniejszego. orzeczenia, lecz za wynagrodzeniem
o.sobnym po cenach za godzinę o 75 % wyższych
od wynagrodzenia normalnego w gotówce.
Za samowolne opuszcz,anie roboty podczas
godizJin pmcy i spóźnianie s rę do. niej stosowane
będą potrącenia w tym samym stosunku. Do ro.botników, pobierających wynagrodzenie za roboły wykonane poza określonym wyżej czasem pracy, nie zaliczają się pastusi, koniuchy, stróże no.cDl, dozorcy oraz dziewki do oprzątania inwentarza, do doju i przy kuchni, O ile wykonywane
przez nich roboty nie przekraczają zakresu icb
zwykłych obowiązków.
Iy grupy, ze względu na nie jednakowe kwalifika-
CJe pra,coW'Thilków tej grupy, pozos1t'a wia się 00
umowy indywidualnej, przy czym warunki te)
umowy winny być o.bowiązkoWo. wpisane do ksią
że~zki obrachunJkowej i s>tW1ierd:zon~ podpisem
opiekuna.
Warunki umowy nie mogą przewidywać wynagrodzenia niższego. niż 50 % wynagrodzenia III
grupy stołowników.
§ 10.
a) Stołownicy wszystkich czterech grup otrzymują oprócz płacy w go.tówce wspólne mieszkanie oraz całkowite utrzymanie.
b) Mieszkanie sto.łown i ków winno. być suche,
widne, bielone dwa razy do roku na koszt pracodawcy, dostatecznie o.świetlone i opalane w miesiącach zimowych,
oddzielne dla mężczyzn, oddzielne dla kobiet. W sprawie stanu mieszkania
o.raz otoczenia obo.wiązują przepisy § 25 działu I
niniejszego orzeczenia. Każdy stołownik winien
otrzymać łóżko lub pryczę oraz co. najmniej siennik z czystą słomą, zmienianą w razie potrzeby.
nie mniej jednak niż dwa razy do roku, a także
mieć możność korzystania
przynajmniej raz na
miesiąc z kąpieli lub łaźni.
c) Pożywienie stołowników winno. składać
się co najmniej z trzech posiłków dziennie i odpowiadać pod względem ilości i jakości produktów o.raz przyrządzenia wymaganiom higieny.
§ 11.
§ 28 działu I niniejszego. orzeczenia obo.wią
zuje z tym, że ma on zastosowanie jedynie do
czło.nków rodziny sto, łownika,
zamieszkałych w
majątku.
§ 6.
Praca w dni świąteczne ustawą oznaczone
!D0że być wykonywana tylko. za obopólną zgodą
l za wynagrodzeniem
po cenach za godzinę o
150 % wyższych od wynagrodzenia normalnego.
lW gotówce.
§ 7.
Ustala się cztery grupy stołowników
mężczyźni ponad lat 21
o pełnej
zdolności do pracy zdatni do wszystkich robót;
n grupa - chłopcy od lat 18 do lat 21;
Ul grupa - kobiety i dziewczęta ponad lat t8
oraz chłopcy od lat 16 do 18;
IV grupa - dziewczęta poniżej lat 18 i chłopcy
Po.niżej lat 16;
I grupa -
DZIAŁ
m.
Warunki pracy l płacy rzemieślników.
§ 1.
Orzeczenie niniejsze o.bowiązuje na ro.k. Rok
służbowy zaczyna się od dnia 1 kwietnia 1937 r.
a kończy się 31 marca 1938 r. Obie strony obowiązuje trzymiesięczny termin WYPo.wledzenia
pracy, a mianowicie najpóźniej do 31 grudnia
1937 r. włącznie. Niewypowiedzenie umowy o
pracę do. dnia 31 grudnia 1937 r. włącznie oznacza
zawarcie umowy na ro.k następny. Rozwiązanie
stosunku służbowego. w ciągu roku może nastąpić
na zasadzie orzeczenia komisji rozjemczei lub też
wyro.ku sądu państwo.wego według ko.mpetencji.
§ 8.
§ 2.
Płace w gotówce otrzymują stołownicy mie.ięcznie z do.łu.
Wypłata pensji winna następo
wać nie później, niż w ciągu pierwszych 7 dni na-
Orzeczenie niniejsze do.tyczy z jednej stro.ny
wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej zaś
strony rzemieślników folwarcznych: kowali, ślu
sarzy, mechaników, stolarzy, stelmachów, cieśli,
o.grodników itp. stałych wykwalifikowanych robotników, zatrudnionych w gospodarstwach ro.lnych, którzy pracują wyłącznie na korzyść pracodawcy oez prawa przyjmowania ro.bót po.stronnych i zatrudnieni są tylko. w swoim fachu.
5tępnego miesiąca.
§ 9.
a) Najniższe miesięczne płace stołowników w
~otówce ustala się według Po.niższej tabeli
u
Wynagrodzenie miesięczne
gotówkowe dla
I grupy II grupy III grupy
Powiaty względnie gminy
~;i
..... 0
t · ·-0·
~ ~
~ ~ ~
.... ··-0""" d
--
Se8E 8 SSE 8 e 8 ....
~ ' .. ~~
~ 'N ~~ ~' .. ~~
złotych
I kategoria' powiaty: nieświe
aki. nowogródzki z wyjątkiem
gminy Dworzec. słonimski z wyJątkiem gmin: Rohotna. Derewno. 16
Byteń.
Szydłowice.
Kozłow-
23
13
20
12
§ 3.
Orzeczenie niniejsze stanowi w myśl ustawy
z dnia 18 lipca 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr 71, Po.Z.
(86) podstawę przy zawieraniu umów indywidua~
nych. Indywidualne umowy pracy, zawierające
warunki mniej ko.rzystne dla pracowników. niż
ustalone w niniejszym orzeczeniu, są nie ważne.
Warunki umów indywidualnvch bardziej korzystne dla pracowników, niż waa'Uuki niniejszego orzeczenia, pooosłają W mocy.
Rzemieślnicy otrzymują ordynarii 13 kwintali
w stosunku rocznym. Ordynaria wydaje się kwartalnie z góry w pierwszych dwóch tygo.dniach każ
dego kwartału. Zboże wydawane na ordynarię
mUJsi być zdrowe i dobrze OCZIYSZCZIOne w gatunku.
jaki posiada majątek.
§ 8.
§ 20 działu I niniejszego. o.rzeczenia obowiązu
.
I~ z .tym, iż rzemieślnik otrzymuje ogółem 44 ary
Zl.emq,. w tym 31,5 ara wynawożonej ziemi pod
ziemniaki, 2,5 ara wynawo.żo.nej ziemi o.grodowej
pod ogrodo.wiznę i 10 arów ziemi pod len.
§ 9.
§ 21 działu I niniejszego o.rzeczenia o.bowią
zuje z tym, iż rzemieślnik ma prawo trzymać, zależnie od o.sobistej umowy z pracodawcą
a) dwie kro.wy, lub
bl jedną krowę z dodatkiem 120 litrów mleka oraz 3q żyta w stosunku rocznym.
§ 10.
§ 25 działu I niniejszego o.rzeczenia obowiązu
je z tym, że w mieszkaniach po.siadających wię
cej niż j,e den piec normy opału podnoszą się Q
30%.
§ 11.
al Wynagrodzenie rzemieślników, ustalo.ne
niniel's zym orze~enlem, nle obe~mujle odszkodowania za zużycie instrumentów w wypadku, gdy
pracownik został ugo.dzo.ny z własnymi instrumen
tarni.
b) Warunki wynagro.dzenia, ustalo.ne w niniej
szym orzeczeniu, nie o.bowiązują w stosunku do
o.grodników, ugoazonych tylko na procenty. W
wypadku, gdy ogrodnicy otrzymują oprócz pensji
procentowe tantiemy, tantiemy te przy ustalaniu
faktycznego wynagrodzenia danego pracownika
winny być wliczane do. wynagrodzenia, przy czym
tam, gdzie wynagrodzenie łącznie z tantiemą jest
niższe od w'a runków niniejszego o.rzeczenia, winno
nastąpić oapowiednie wyrównanie na korzyść pra
cownika.
DZIAŁ
IV.
§ t.
Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej stro.ny
wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej za§
stro.ny domowników o.rdynariusz.y i rzemieślników,
o.bjętych działami I i III niniejszego o.rzeczenia
o ile z domo.wnikami została zawarła umowa o
pracę·
§ 2.
Orzeczenie niniejsze obowiązuje na ro.k słui
bowy od dnia 1 kwietnia 1937 r. do. dnia 31 mat'
ca 1938 r.
§ 3.
Indywidualne umowy o pracę zawiera pracodawca bezpośrednio. z domownikami, lub leż, o ile
idzie o mało.letnich, z ich prawnym opiekunem.
§ 4
Ustala się łrly kategorie robot&;kó;oJ dniówkowych
I katego.ria - mężczyźni ponad lal 20, zd:l~ni
do wszelkich robót,
II katego.ria - lcobiety ponad lat 18 i chłopcy od
lat 17 do. 20,
III katego.ria - kobiety poniżej lat 18 i chłopcy
poniżej lat 17.
§ ~.
Płace dzienne wynoszą w złotych
I kategoria II kategoria III kategoria
zima
I lato
zima
lało
zimn
I lato
I kat. powiatów
1.00
1.60
0.80
1.30
0.55
0,85
II "
0.90
1.50
0.70
1.20
0.50
0.75
Obowiązują następuj ące §§ działu I niniejsze-
go. o.rzeczenia: 1, 3, 4, 6, 7, 9, 10, 12, 14, 17,
18, 19, 22, 23, 24, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32,
33, 34, 35, 36 i 37.
§ 5.
II kategoria: powiaty: lidzld.
14
22
12
18
11
15
gmin: Raków. Gródek. Radoszkowicze i Krasne. oraz ~miny
Derewno. ByŁeń. Szydłowice.
Rohotna. Kozłowszczyzna i Kuryłowicze
pow. słonimskiego
i gmin ~ Dworzec pow. nowogródzkiego.
III kategoria: powiaty: wilejaki. postaw ski. dzi ś nieński. braIławski . oraz gminy: Orany.
Olkie niki i Rudzis zki pow. wileńsko - trockiego. Raków. Gródek. Radoszkowicze i Krasne
pow. mołod e cki e go.
§ 7.
§ 4.
16
IZczyzna i Kuryłowicze . - oraz
gmina Mir pow. stołpeckiego
a także obręb m. Wilna.
azczuczyński. baranowicki. sŁ o ł
pecki z wyjątkie m ~miny Mir.
wolożyński. wileńsko - trocki
z wyjątkiem gmin: Orany. Olkieaiki i Rudziszki. Święciański. oszmiański. mołodecki z wyjątkiem
Nr 61.
13
20
11
17
10
14
a} Na żądanie pracodawcy w razie pilnej potrzeby rzemieślnicy ohowiązani są do. pracy poza
czasem określo.nym w § 10 działu I niniejszego.
orzeczenia, lecz za osobnym wynagro.dzeniem po
cenach za godzinę Q 50% wyższych od płacy normalnej.
,b) Przepis powyższy nie dotyczy ogrodników
i innych pracowników, charakter zajęcia których
powoduje konieczność wyko.nywania pewnych
czynności poza ustalonym czasem
pracy dziennym.
c) Puszczanie w ruch o.raz zatrzymvwanie silników przez mechaników winno. się odbywać poza godzinami pracy bez specjalnej dopłaty.
§ 6.
Pensja
rzemieślników
wyno.si co. najmme)
dwukro.tną pensję o.rdynariuszy (§ 15 działu I).
Płace w go.lówce po.bierają rzemieślnicy kwar.uwaga: Miesiące letnie - od maja do. paździertalnie z dołu; wypłata pensji winna następować
nika włącznie.
Miesiące
zimowe- od listopada do nie później niż w ciągu pierwszych 7 dni następ
kwietnia włącznie.
ł nego kwarta, łu.
Podział Po.wiatów jak w § 15 działu I.
Za miesiące letnie uważają się: maj, czerwiec,
lipiec, sierpień, wrzeSień, październik; pozostałe
jako miesiące zimowe.
§ 6.
Wypłaty robotniko.m dniówko.wym uskuteczniać należy co. miesiąc z dołu.
§ 7.
Po.za tym obowiązują §§ 3, 5, 10, 13, 14, 18,
29, 35 Działu I niniejszego. orzeczenia.
Wilno., dnia 5 lutego 1937 r.
Przedstawiciel Ministerstwa Opieki Społecznei i
Przewodniczący Nadzwyczajnej Komisji
Ro.zjemczej,
(-) W. Prenier
Przedstawiciel Ministerstwa Sprawiedliwości
(-) St. Mianowski
Prz~dstawiciel Ministerstwa Rolnictwa
i Reform Rolnych
(-) K. Czernzewsk,.
Oplata redowa uiaC:ZOIUI ryeułłe~_
16 marca 1937 ' roku.
Warszawa, Wtorek
Rok XX.
MONITOR POLSKI
DZIENNIK URZĘDOWY iZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ.
•
WYCHODZI CODZIENNIE Z WY JĄ TKIEM NIEDZIEL I SWIĄ T.
•
Redakcja, Administracja i Ekspedycja: ul. Miodowa Nr. 22. Telefon Redakcji 11-44-05. Telefon Administracji 11-BO-13. Telefon Ekspedycji 11-80-19.
Ogłoszenia: ul. Królewska 5. Kasa czynna od godz. 8 i pół do 1 po płd., w soboty do g. 12 w płd. Konto czekowe w P. K. O. - 730.
Oddziały "Monitora Polskiego"
8YD~OSZCZ, Gdańska 22, teJ. 15-74; GDAŃSK, Neugarten 27, tel. 240-79; GDYNIA, Swiętojańska, Dom P. A. M., tel. 17-20: GRUDZIĄDZ, Mickiewicza 26, tel. 304; KATOWICE,
3 _MaJa 34: tel. 305-65 i 310-91; KRAKÓW, Rynek Główny 6, . tel105-00 i 120-27; LWÓW, Akademicka II, I p., tel 200-29, 200-45; LÓDZ, Piotrkowska 125, tel. 101-11 i 11524; LUCK.
P,I~udsklei!O 14. tel. 222; POZNAlil, Aleja Marsz. J. Piłsudskiego 24. tel. 28-57. 28-58 i 28-49: TORUIil. Szeroka 41, tel. 263; WILNO, Mickiewicza 15 m.. 5. tel. 674 i 17-85. __
!!2!S
TRE.~C DZIAŁU URZĘDOWEGO
§7