Orzeczenie Nadzwyczajnej Komisji Rozjemczej ustalającej warunki pracy i płacy robotników rolnych i straży leśnej na obszarze województw stanisławowskiego, tarnopolskiego i lwowskiego z wyłączeniem powiatów: brzozowskiego, jarosławskiego, kolbuszowskiego, krośnieńskiego, łańcuckiego, niżańskiego, przeworskiego, rzeszowskiego, sanockiego i tarnobrzeskiego na rok służbowy 1937/38.
Table of Provisions (22)
Statutory Text (22 Articles)
§1.
1) Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej strony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej
zatrudnionych przez nich rocznych pracowników
z normalną zdolnością do pracy, a to następujące
kategorie
a) fornali, pastuchów, stróżów i stangretów,
nadaję
b) pracowników płci męskiej w wieku poniżej lat 24 (§ 21),
KRZY~ KOMANDORSKI
c) karbowych, polowych i gumiennych.
ORDERU ODRODZENIA POLSKI
2) Inwalidzi pracujący na równi z pozostały
mi pracownikami z normalną zdolnością do pracy
za zasługi w $łużbiepaństwowej i twórczą dZiałaI-, w rolnictwie pobierają równe z nimi wynagrodzeność na :p olu szkolnictwa
nie tak w gotówce jak i w naturaliach. Inwalidzi
ś. p. Władysławowi Przanowskiemu, dyrektorowi o zmniefszonej zdolności do pracy oraz pracowniPaństwowego Instytutu Robót Ręcznych w War- cy fizyczni ułomni mogą być godzeni na niższych
warunkach.
szawie.
3) Przyjęcie robotnika rocznego należącego
niewątpliwie do jednej z powyższych kategorii w
Warszawa, dnia 11 lutego 1937 r.
terminie późnil!rszym niż 1 kwietnia nie może być
powodem do obniżenia przysługujących mu praw
Prezydent Rzeczypospolitej
wynikających
z niniejszej umowy.
{-l l. Mościcki.
4) W stosunku do stangretów stale pełniących
obowiązki przy koniach cugowych mają zasŁoso
Prezes Rady Ministrów
wanie tylko § 3 i § 23 niniejszeg-o działu.
{-l Sławoj Składkowski.
--000--
§ 2.
l) Orzeczenie nimeJiSze stanowi w myśl ustawy z dnia 18 lipca 1924, Dz. U. R. P. Nr 71, poz.
50.
686 podstawę przy zawieraniu umów indywidualORZECZENIE
nych. Indywidualne umowy o pracę zawierające
warunki dla pracowników mniej korzystne, niż
Nadzwyczajnej Komisji Rozjemczej ustalającej wa- warunki niniejszego orzeczenia ulegają z mocy
ra.ak:i pracy i płacy robotników rolnych i straży wymienionej ustawy zastąpieniu przez warunki
leśne; na obszarze województw stanisławowskie określone niniejszym orzeczeniem.
go, tarnopolskiego i lwowskiego z wyłączeniem
2) Wszelkie indywidualne umowy zawierające
powiatów: brzozowskiego, jarosławskiego, kolbu- warunki korzystniejsze dla pracowników, niż je
szowskiego, krośnieńskiego, łańcuckiego" nizań przewiduje niniersze orzeczenie, obowiązują na
skiego, przeworski~ rzenowskiego, sanockiego . czas ich zawarcia.
i tarnobrzeskiego na rok służbowy 1937/38.
3) Orzeczenie ninie.jsze nie uprawnia do obniżenia
istniejących
warunków wynagrodzema.
Na podstawie ustawy' z dnia 18 lipca 1924 w Pracodawca nie może samowolnie zamieniać ustaprzedmiocie uprawnień Ministra Opieki Społec,z lonych niniej,s zym orzeczeniem świadczeń na innej do powoływania Nadzwyczajnych Komisji Roz- ne. Zamiana świadczeń na inne równowartościowe
jemczych do załatwiania zatargów zbiorowych po- dopuszczalna jest tylko za obopólną ugoda zawarmiędzy pracodawcami a pracownikami rolnymi tą pisemnie lub wobec dwóch świadków . O ile po(Dz. U. R P. Nr 71, poz. 686) oraz zarządzenia Mi- rozumienie nie nastąpi może pracodawca żądać
nistra Opieki Społecznej z dnia 23 grudnia 1936 ustalenia prz.e z KomisięRozjemczą warunków za(Monitor Polski Nr 2 z dn. 4 stycznia 1937, poz. 3) miany pewnych- świadczeń na inne,
4) Zamiana świadczeń dokonana ~ez zgo,dr.
pracownika, względnie bez orzeczema Komls)J
Rozj:emcze), jest nieważna.
§ 3.
1) Orzeczenie nimeJsze obowiązuje na rok.
Rok słuŹlbowy rozpoczyna się 1 kwietnia 1937
a kończy się 31 marca roku 1938.
2) Obie strony obowiązuje wypowiedzenie indywidualnej umowy pracy przed upływem term.inu jej wygaśnięcia, najpóźniej dnia 31 grudma
1937. Przy czym robotnikowi winien pracodawca
wydać pisemne zaświadczenie o zwolnieniu.
.
3) Niewypowiedzenie umowy pracy do dnia
31 grudnia 1937 włącznie przedłuża milcząco
umowę indywidualną na rok następny. Uchylenie
się przez którąkolwiek ze stron od przy}ęcia wypowiedzenia umowy pracy umowy tej nie przedłuża.
4) Zwolnionemu robotnikowi należy się 6 dni
wolnych od pracy na wyszukanie posady bez potrącania świadczeń.
, § 4.
W, razie przejęciaobjektu rolnego w całości
lub części do rządow~jparcelacji wolno jest wypowiedzieć umowę o pracę w innym terminie, niż
prżewiduje orzeczenie,
przy czym rozwiązanie
umowy nie może tl8.stąpić . wcześniej, niż z dniem'
30 czerwca przy zachowaniu 3 miesięcznego terminu wypowiedzenia; o ile w okresie tych 3 miesięcy nie nastąpi wprowadzenie robotnika w posiadanie nabytej działki, termin rozwiązania umowy przesuwa się do daty wejścia w posiadanie.
Wyżej wymienione wymówienie możliwe jest tylko w tym wypadku, o ile robotnikowi wraz z dział
ką przyznane zostaje prawo sprzętu o wartości
co najmniej 150 zł.
§ 5.
1) Pracodawca obowiązany jest w ciągu 30 dni
od chwili wstąpienia do pracy wydać pracownikowi bezpłatnie książeczkę obrachunkową, zawierającą ilość wydanych mu ordynarii i pensji oraz
spis powierzonych mu inwentarzy; do książeczki
obrachunkowej mają być wpisane wydawane należności oraz potrącenia z należnych poborów,
jako to: za opuszczone dni, za rozmyślnie wyrzą
dzone szkody itp. Książeczka obrachunkowa ma
służyć jako dowód dla Komisji Rozjemczej stwierdzający ilość wydanych poborów. Jeden egzemplarz orzeczenia ma być przez pracodawcę wydany pracownikom danego folwarku na ręce ich
przedstawiciela.
2) W razie zgubienia książeczki obrachunkowe; przez ordynariusza służą jako dowód książki
gospodarcze pracodawcy.
3) Za zgubioną lub zniszczoną książeczkę
obrachunkową ma prawo pracodawca potrącić
pucownikowi 50 gr, w zamian za to wydaje nową
książeczkę obrachunkową.
§ 6.
1) Zawarcie indywidualnej umowy z pracownikiem nie może -być uzależnione od trzymania
przez niego najemnej czeladzi. Żona i inni człon
kowie rodziny pracownika nie moJ!ą być pociąga
ni do żadnych robót z tytułu Ii tylko umowy z samym pracownikiem, lecz za pracę winni otrzymać osobne wynagrodzenie, ustalone dla odnoś
nej kategorii pracowników.
2) Żony ordynariuszy mogą być za obopólnym
porozumieniem godzone tylko iako dojarki, inni
członkowie rodziny jako: dojarki, robotnicy sezonowi lub stali robotnicy dzienni. Za małoletnich'
członków rodziny umowę zawiera ordynariusz.
§ 7.
1) Rozwiązanie stosunku służbowego w cią
gu roku może nastąpić na zasadzie orzeczenia Komisji Rozjemczej lub też wyroków sądów pań-
2.
MONITOR POLSKI. -
Dnia 12 lutego 1937 r.
slwowych, działających według obowIązuJących
2) Przyjmuje się czas środkowo europejski
prawodawstwa i kompetencji.
(kolejowy) z tym, że za początek pracy z rana i po
2) Zatargi wynikłe na tle umowy o pracę mię połudn iu uważa się wyjście z podwórza, a za kodzy pracodawcami a robotnikami rolnymi regulu- niec zejście z pola. Początek i koniec pracy zają Komisje Rozjemcze, bądź Sądy Państwowe we- znacza się sygnałem. O ile pole odległe jest wię
dług kompetencii. Skargi do Komisji Rozjemczych cej niż 2 km od podwórza, należy robotnika zwolwno si się do Inspektoratu Pracy w 2-ch równo- nić z pracy o 10 minut wcześniej w stosunku do
brzmi ących egzemplarzach, z których jeden ma każdego kilometra powyżej 2-ch.W razie pilnej
być doręczony pozwanemu wraz z wezwaniem do potrzeby, powyższy podział pracy może być zmiejawienia się przed Komisją Rozjemczą. Do czasu niony, jednakże tylko w ten sposób, by ogólna
uzyskania właściwego orzeczenia lub wyroku nie ilość godzin została ta sama.
wolno: 1) pracodawcy wstrzymywać świadczeń,
3) Na żądanie pracodawcy w razie pilnej po2) pracownikowi przerywać pracy.
trzeby tj. w czasie zasiewu i zbioru ziemiopłodów
3) W wypadkach ciężkiego przewinienia mo- pracownicy są obowiązani do pracy poza powyże pracodawca zawiesić pracownika w pracy
żej określonym czasem, lecz za osobnym wynal
wstrzymać przed orzeczeniem lub wyrokiem
grodzeniem wynoszącym 25 gr. za godzinę.
wszystkie świadczenia, w razie jednak wygrania
4) Pracownik jest ohowiązany zgłaszać się do
sporu przez robotnika pracodawca winien wydać
pracy
punktualnie w czasie, ustanowionym prz.e z
zaległe świadczenia wraz z dodatkiem miesięcz
nym wynoszącym 1 % w zbożu i 2 % w gotówce. pracodawcę, zgodnie z warunkami umowy. Za
Koszta świadków powołanych przez Komisję Roz- wszelkie nieusprawiedliwione opóźnienia przysługuje pracodawcy prawo potrącenia 20 gr za
jemczą oraz ich stratę czasu oraz stratę czasu
pracownika ponosi ta strona, która spór przegra- każdą rozpoczętą godzinę.
5) Powyższy rozkład pracy nie obowiązuje w
ła . O wysokoś ci tych kosztów orzeka Komisja
stosunku
do pastuchów, stróżów nocnych i dozorRozjemcza , względnie Sąd Państwowy.
ców, o ile wykonywane przez nich roboty nie
przekraczają ich zwykłych obowiązków.
§ 8.
6) W dni ulewne i wyjątkowej niepogody roStosunek wzajemny.
boty w polu nie powinny być wykonywane. .
1) Pracodawców oraz ich zastępców obowią
zuje grzeczne traktowanie pracowników i ścisłe
przestrzeganie umowy, a zwłaszcza regularne wypłacanie świadczeń i pbc przewidzianych orzeczeniem.
2) Pracowników obowiązuje grzeczność wobec pracodawców i ich zastępców, ścisłe przestrzeganie zawartych umów oraz pilne i sumienne spełnianie obowiązków, dążność do jak największej' wydajności pracy i sto's owanie się do
wszystkich zarządzeń pracodawcy lub jego zastęp
cy odnoszących się do wykonywania obowiązków
służ'bowych, oraz przestrzeganie wszystkich prze)lisów porządkowych zatwierdzonych przez Inspektora Pracy, j'akoteż dbałe i staranne obcho'd zenie się z powierzonym sobie inwentarzem ży
,w ym i martwym. Pracownik od.powiada wobec
pracodawcy za powierzone sobie inwentarze ży
we i martwe oraz za wsz elkie szkody według postanowi e ń ustawy cywilnej.
3) Pracownicy obowiązani są zapobiegać
wszelkiemu naruszeniu własności pracodawcy
t>rze z współpracowników lub osoby trzecie.
Czas pracy.
§ 9.
1) Rozkład godzin us tala się podług poniższej
tabeli , pr zy czym robotni-cy forn ale maj ą być zwalniani przed południem pół godziny wcześniej aniżeli inne k at egorie pracowników, a to dla konieczn ego obrządku inwentarza.
T a b e l a.
'\:l"
Miesią c
,
ns~
o
... ns
N ._
N
... c
luty
Marzec
1-10
11 - 20
21-31
południu
O>
Q.,..,
Styczeń
Praca po
~ .... ~
... "'Ó
O> <'II
południa
Q., \:l
ns .~
~ --g .!ol
Dnie świąteczne i dnie opuszczone.
a~
§ 11.
~ Po. ~
~
Q.,
u
I1%
17.00-11 .30 1 1
I 1.00-4.30 I -
1 7.30 - 11.30 1
-
I 1%
-
6.30-11.30
1
1.00-3.30
1.00-5.00
1.00-5.30
1.00-6.00
1%
-
Kwiecień
1-10
11-20
21-30
6.00-11.30
%
1%
1.00-6.10
1.00-6.30
1.00-6.50
1%
1.00-7.00
1.00-7.20
1.00-7.30
1/,
-
Maj
1-10
11--20
21-31
Czerwie c
1-10
H-20
21 - 30
5.30-11.30
%
%
5.30-11.30
1/2
2
1.30-7.50.
1.30-7.50
1.30-8.00
5.30-11.30
1/2
2
130-8.00
1.30-7.50
1.30-7.30
1/2
5.30-11.30
1/2
2
1.30-7.20
1.30 - 7.00
1.30-6.30
1/2
5.30-11.30
l/a
11/ 2
1.00-6.10
1.00-5.50
100-5.30
-
6.00-11.30
-
11/ 2
1.00--5.20
1.00-4.50
1.00-4.20
-
1 7.00 - 11.30 1
-
1.00-4.20
I-
Lipiec
1-10
11-20
21-31
Sierpień
1-10
11-20
21-31
Wrz e si e ń
1- 10
11- 20
21-30
Październik
1-10
11 - 20
21-31
Listopad
&udzie4
/7.00-11.30
1) Obrz·ądek inwentarza odbywa się poza godzinami pracy bez specjalnej dopłaty. Kolejne dyżury w nocy (noclegi w statni) ohowiązuq ą wszystkich fornali; w dni świąteczne fornale obowiązani
są do obrząd ku inwentarza, a kolejno jeden z nich
obowiązany jest również do dyżurowania w stajni
bez specjalnej dopłaty .
2) Pastuch jest wolny zupełnie od pracy co
trzeci dzień świąte,czny (w niedziele i święta).
3) Praca w dni świąteczne może być wykonywana tylko w nagłej potrzebie przy sprzęcie
zboża i siana po cenie 35 gr za godzinę .
4) Wstawanie do obrządku inwentarza oraz
naszykowanie wozów i narzędz i , powinno mieć
miej's ce nie wcześnie j niż na 2 godziny przed rozpoczęciem czasu pracy unormowanym w § 9.
5) Obrok, siano itp. karma dla inwentarza
powinna być przygotowana uprzednio w godzinach pracy, w miejscach na to wyznaczonycfi:.
Stróże nocni mają cod.ziennie wolny czas do zakończenia robót
przedpołudniowych,
następnie
zaś mogą być zatrudnieni przy robotach koło inwentarza w domu itp. W miesiącach od 1 paź
dziernika do 31 marca stróż nocny. otrzymuje od
pracodawcy kożuch lub inne odpowiednio ciepłe
okrycie na czas warty. W mi e siącach listopadzie,
grudniu i styczniu wolno stróża zatrudni ać pracą
tylko połąc z oną z nocnym stró żowani e m.
6) Stróż przyłapany na spaniu podczas peł
nienia obowiązków stróżowania może być ukar any za pierwszym raz em grzywną w wysokości 5
kg żyta, za drugim raz em grzywną w wysokości
20 kg żyta, za trzecim razem - wydaleniem.
O>
O>
"'~ .-li
Praca do
§ 10.
11/ 2
1
1
I- I I
11/t
1.00-3.15/
-
1) Za dnie świąteczne uważa s ię następujące,
oznaczone święta rzymsko - katolickie
i narodowe: Nowy Rok, Trzech Króli, Oczyszczenie Nafśw. Panny Marii (2 lutego), Drugi Dzień
Wielkiej Nocy, Trzeci Maj,Wniebowstąpienie
Pańskie, Drugi Dzień Zielonych Świąt , Boże Ciało, Świętego Piotra i Pawła, Wniebowzięcie
Naj'św. Panny Marii (ts.VIII), Wszystkich Świę
tych, Niepokalane Poczęcie Na,jś~. Panny Marii
(8.XII) , Pierwszy i Drugi Dzień Bożego Narodzenia, razem 14 dni.
2) O ile na podstawie obowiązujących zwyczajów miefscowych obchodzone są prócz wymienionych wyżej świąt jeszcze inne dnie świątecz
ne, albo jeżeli przy pracownikach innego obrząd
ku obchodzone są święta w innych dniach, wzglę
dnie w większej liczbie, przysługuje pracodawcy
prawo zaliczenia wszystkich tego rodzaju dni
świątecznych, których liczba przekracza wykazaną normę, do dni należnego pracownikowi płatne
go urlopu.
3) Pracodawcy przysługuje jednak również
prawo domagania się wykonywania pracy w
dniach świąt zniesionych, zaś do pracowników,
nie stosujących się do tego żądania, stosować potrącenia, przewidziane w razie samowolnego i nieuzasadnionego ważnymi przyczynami opuszczenia
dnia roboczego.
4) W razie samowolnego i nieusprawied1iwionego ważnymi przyczynami opuszczenia dnia roboczego, przysługuje pracodawcy prawo potrące
nia za każdy opuszczony dzień 10 kg żyta .
5) Za ważną przyczynę usprawiedliwiającą
opuszczenie dnia roboczego uważa się między innymi stwierdzoną przez lekarza obłożną chorobę
pracownika, zgłoszone poprzednio pracodawcy
wezwanie ze strony władz, lub zgłoszone u pracodawcy i uzasadnione pójście do lekarza.
ustawą
Nr 34.
Urlopy.
§ 12.
1) Pracownik otrzymuje w ciągu roku 8 dni
płatnego urlopu w dni nieświąteczne. Wybór dni
urlopu odbywa się w porozumieniu z pracodawcą
lub jego zastępcą; pracownik w razie odmówienia
mu urlopu otrzymuje za każdy d~ień niewykorzystanego urlopu wynagrodzenie w wysokości 15 kg
żyta.
Furmanki.
§ 13.
1) Pracownicy otrzymują w razie potrzeby
aj zbiorową furmankę do jednego z najbliż
szych młynów i z młyna;
b) do zwózki w dnie powszednie swoich produktów rolnych, wyprodukowanych . w
tymże folwarku, na polu deputatowym;
c) po księdza; w razie ciężkiej choroby,
z chrztem, ślubem i pogrzebem;
d) jedną z.biorową furmankę na kwartał w
dzień świąteczny, wybrany przez pracowników do najbliższego miasteczka wzglę
dnie stacji kolejowej o ile odległość tejże
wynosi więce~ niż 5 km.
2) Fornalowi jadącemu w interesie pracowników furmanką w dnie powszednie czy też świą
teczne nie należy się żadne dodatkowe wynagrodzenie, jak również za kolejne wyjazdy w dnie
świąteczne, po lekarza, akuszerkę, do kościoła
itp. 'W yjazdy noszące wyraźny 'c harakter wyjazdów prywatnych pracodawców poza godzinami
pracy winny być wynagradzane jako pra'c a poza
godzinami służbowymi.
3) W razie nieuzasadnionej odmowy dania
furmanki pracownikom przysługuje tymże prawo
żądani'a zwrotu faktycznych kosztów za wynaję
cie furmanki. Za uzasadnioną odmowę uważa się
wyjątkową niemożność gospodarczą dania furmanki w dniu przez pracownika wybranym lub
niezgłoszenie zapotrzehowania furmanki na 24
godzin.
Strawne i inne dodatki.
§ 14.
1) Pracownikowi wysłanemu w drogę poza
obręb majątku, w interesie pracodawcy na dłużej
n1ż pół dnia należy się odpowiednie utrzymanie w
naturze, lub strawne za każdą pełną dobę 1.80 zł,
zaś jeżeli wyjazd trwa mniej niż pół doby, 30 gr
z.a śniadanie lub wieczerzę a 50 gr za obiad. Nadto w razie konieczności najęcia noclegu należy się
pracownikowi zwrot rzeczywistych wydatków
poniesionych skutkiem najęcia nodegu. W drodze
godziny pracy nie obowiązują.
2) Pracodawca jest obowiązany dać pracownikowi płócienną hluzę do siania sztucznych nawozów, zaś do siania nawozów gryzących, tj.
azotniaku i wapna dostarczyć ochraniaczy na
oczy. W razie niedosłarczenia przez pracodawcę
ubrań i okularów ochronnych, pracownik może
odmówić w ykonania pracy przy sianiu gryzących
sztucznych nawozów. Do siania nawozów gryzą
cych nie mogą być używane kobiety. Przy siewie
nawozów gryzących należy się pracownikowi dopłata po 40 gr dziennie, zaś przy siewie innych
nawozów po 20 gr dziennie.
Warunki wynagrodzenia.
§ 15.
Płace
w
g o t ó w c e.
1) Ordynariusz pobiera płacę w gotówce w
wysokości 100 zł rocznie, płatną kwartalnie lub
miesięcznie z dołu.
§ 16.
Ordynaria.
1) Ordynaria powinna być wydawana ordynariuszom w pierwszym miesiącu każdego kwartału.
Ordynarię za drugi kwartał może pracodawca wy..
dać w 2-ch równych ratach, z których pierwsza
winna być wydawana 1 lipca, a druga - najpóź
niej 15 sierpnia.
2) 'P racodawca może pracownikowi, z którym
umowa służbowa została rozwiązana, wydać 1/3
część ordynarii za ostatni kwartał z dołu.
3) Zboże wydawane na ordynarię musi być
zdrowe i dobrze oczyszczone. W skład 'ordynarii
wchodzi 2 q p,s zenicy i 6 q żyta, reszta w zbożu
jadalnym. W powiatach wymienionych w punkcie
5 a), ninierszego §-u w skład ordynarii wchodzi
7 q żyta . W majątkach gdzie nie sieją pszenicy
wydaje się żyto w wysokości: za 1 q pszenicy
1.30 q żyta.
4) Mielenie zboża odbywa się na koszt pracodawcy w młynie przei niego wskaz~.nym, przy
czym nie więcej niż .połowa ordynaru na pytel.
W' zamian za mielenie pracodawca może wydać '
pracownikowi dodatkową ilość żyta równą 10~.
ustalonej ordynarii.
Nr 34.
M:ON~TOR POLSKI. -
3.
Dnia 12 lutego 1937 r.
6) Jeżeli pracodawca zabrania trzymania by5) W stosunku rocznym obowiązują następu- ,
dła lub jeżeli pracownikowi krowa zginęła, otrzyjące normy ordyna-rii w poszczególnych powiama pracownik, zamiast utrzymania krów, w ciągu
tach
a) Bóhrka, Borszczów, Czortków, Droho- 6-ciu miesięcy letnich po 3 litry, zaś w ciągu 6 miehycz, Horodenka, Kołomyja, Kopyczyńce, sięcy zimowych po 2 litryniezbieranego mleka
SokaL Przemyśl, Rudki, Sambor, Skałat, dziennie. Jeżeli jednak pracownik nie korzysta
z prawa trzymania bydła, otrzymuje w ciągu 6
Śniatyń, Tarnopol, Trembowla i Zalemiesięcy letnich po 2 % litra, a w ciągu 6 miesięcy
szczyki 12 qj
b} Brody, Brzeżany, ,l3uczacz, Gródek Jagiel- zimowych po 1 Y:l litra niezbieranego mleka
loński, Kamionka Strumiłowa, Mościska, dziennie.
Lwów, Podhajce, Przemyślany, Radzie7) Jeżeli w da,n ym folwarku żaden z pracowchów, Rawa Ruska, Rohatyn, Stanisła ników krowy nie trzyma, to uważa się to za dowów, Stm" Tłumacz, Zbaraż, Zborów, wód, że pracodawca krów trzymać nie pozwala.
Złoczów, Zółkiew, i Zydaczów - 11 qj
8) Robotnicy mieszkający w własnych budync) Obszar b. powiatu bohorodczańskie~o kach a nie otrzymuiący od pracodawcy latem
Dobromil, Dolina, Jaworów, Kałusz, Ko- pastwiska, ani też zimą paszy, ani mleka, otrzysów, Lesko, Lubaczów, Nadwórna, obszar mywać będą jako ekwiwalent za wyżej wymieniob. powiatu peczeniżyńskiego - Skole, ob- ne świadczenia siano z 60 a łąki dwukośnej, lub
szar b. powiatu starosamborskiego i Tur- z dwa razy większego obszaru łąki jednokośnej.
ka - 10 q .
9) Obie strony obowiązuje stan rzeczy przyjęŁy przy zawieraniu
umów indywidualnych, a
Ziemia pod ziemniaki.
zmiany w ciągu roku są dopuszczalne poza wypadkami losowymi tylko w drodze obopólnego
§ 17.
porozumienia.
1) Ordynariusz otrzymuje 30 a pola wynawoMieszkania pracowników.
żonego i obrobionego dworskimi końmi pod ziemniaki. Pole przeznaczone pod ziemniaki powinno
§ 19.
być w takim samym stanie, jak pole przeznaczone pod ziemniaki dworskie. Sadzenie ziemnia1) Ordynariusz otrzymuje mieszkanie składa
ków winno się odbywać w połowie pomiędzy pojące się co najmniej z jednej izby z podłogą drewczątkiem a końcem sadzenia ziemniaków dworskich. Przygotowanie mechaniczne ziemi pod nianą, oraz z komory. Izby winny być wytynkoziemniaki i obróbka ich winny być takie, jak pod wane, a co najmniej dokładnie wylepione, ze
szczelnymi drzwiami i oknami na zawiasach.
ziemniaki dworskie.
,
W
oknach ma,ją być całe szyby, zaś w razie stłu
2) Zastrzega się, że wszystkie ziemniaki pracowników winny być sadzone obok siebie w jed- czenia szyby pracownik jest obowiązany wstawić
nym miejscu. W razie gdyby pracownik nie otrzy~ ją w ciągu 2-ch tygodni. Wapna do bielenia dostarcza pracodawca dwa razy do roku w ogólne)
mał deputatu gruntowego pod ziemniaki w okreilości 15 kg na mieszkanie. Mieszkania mają być
ślonej powyżej ilości, obowiązany będzie pracodawca dać pracownikowi 32 q ~otowych ziemnia- ze szczelnym dachem. Tam, ~dzie dachy lub pieków, a to jesienią po wykopaniu. Ziemniaki wy- ce są popsute, muszą być naprawione w ciągu miedawane winny być zdrowe, w miarę możności su- sięcy letnich. W majątkach, które wydają na opał
che, bez ziemi i na żądanie robotnika przeważone. węgiel, piece muszą -być dostosowane do opału
3) Robotnicy mieszkający w budynkach dwor- węglem. W majątkach gdzie woda zacieka do piskich otrzymują ponadto 3 a 60 m 2 pola obrobio- wnic i mieszkań pracowników, winny być one zanego i wynawożonego w pobliżu domów pod ogro- bezpieczone w ciągu lata od wody napływowej.
O ile w mieszkaniach pracowników nie ma podłóg
dowiznę, zaś pracownicy mieszkający we wła
snych budynkach taki sam dodatkowy obszar w drewnianych, pracodawca wydaje dodatkowo 1 m
p. drzewa twardego ponad normę przewidzianą
polu przeznaczonym pod ziemniaki służby.
w
§ 20.
4) O ile przeznac'z one pole pod ziemniaki dla
2) Pracodawca i pracownicy winni dbać, aby
ordynariusza przygotowane zosŁanie w terminie
otoczenie mieszkań pracowników było higieniczspóźnionym, tj. po l-szym czerwca, może pracownik odmówić przyjęcia przydziału ziemi pod ziem- ne. Obowiązuje wybrukowanie dostępu do sŁudzien,
niaki, a domagać się ekwiwalentu gotowych ziem- oraz zastąpienie zgniłych cembrzyn nowymi lub też
zapewnienie pracownikom w inny sposób zdroniaków.
5) Ordynariusz obowiązany jest do utrzymy- we; i czystej wody do picia. Zbiorniki na nawóz
wania przydzielonego pola w porządku, bez nie mogą znajdować się w -bliższej odległości anichwastów, w przeciwnym razie może pracodawca żeli 20 m od mieszkań służbowych, a pracownicy
ma,ją składać nawóz ze swych chlewów w przewykonać tę robotę, po upomnieniu ordynariusza,
znaczonym na to miejscu. W pobliżu mieszkań
na jego koszt.
mają się znajdować zasłonięte ustępy w dostatecznej ilości, które pracownicy obowiązani są utrzyUtrzymanie inwentarza.
mywać w porządku i czystości.
3) Gdzie jest odpowiednie pomieszczenie w
§ 18.
dotychczasowych budynkach jak rÓWD1ez przy
l) Ordynariusz ma prawo trzymać jedną kro- mieszkaniach nowo wybudowanych winna być
urządzona łaźnia. W innych majątkach,
o ile
wę z przychówkiem od tejże do 2-ch miesięcy.
Pracodawca daje latem bezpłatne utrzymanie na istnieje możliwość, pracodawcy są obowiązani do
urządzenia pracownikom kąpieli .
wystarczającym pastwisku, takim ~ak i dla bydła
4) Pracownicy są obowiązani utrzymywać
dworskiego, z wyjątkiem sztucznych pastwisk.
YII razie braku odpowiedniego pastwiska winni mieszkanie w porządku i odpowiadają za wszelkie
uszkodzenia rozmyślnie wyrządzone.
pracownicy dla krów otrzymać zieloną paszę.
5) Trzymanie żywego inwentarza w mieszka2) Na zimę wydaje się na każdą krowę 6 q
gotowych ziemniaków, lub 9 q buraków, albo też niach jest stanowczo wzbronione. Sublokatorów
12 q liści z buraków cukrowych ,należycie zakon- nie wolno przyjmować bez zgody pracodawcy,
serwowanych, albo 12 q wytłoków dołowanych, któremu przy wprowadzeniu się ma być zamellub 1'5 litrów wywaru dziennie na jedną krowę. dowany skład rodziny pracownika.
6) Jeżeli pracownik nie posiada własnego
Poza tym 8 k~ sieczki i plew zbożowych dziennie
na jedną krowę.
mieszkania i nie korzysta z ważnych powodów
3) Zamias,t wyżej wymienionych dodatków z mieszkania dostarczonego przez pracodawcę,
do sieczki i plew z.bożowych pracodawca może otrzymuje jako równoważnik 4 zł miesięcznie.
wydać pracownikowi 15 a łąki dwukośnej, wzglę
Opał.
dnie dwa razy większy obszar łąki jednokośnej,
albo 5 a 40 m 2 ziemi obrobionej i wynawożon~
§ 20.
tak. jak pod ziemniaki, na każdą krowę. O ile pracownik nie otrzymuje żadnego utrzymania dla kro1) Ordynariusz otrzyma 5 m p. drzewa twarwy w zimie, winien otrzymać jako ekwiwalent
siano z 30 a dwukośnej łąki, względnie z dwa ra- dego i 4 m p. drzewa miękkiego rocznie; zamiasl
zy większego obszaru łąki jednokośnej. Słomę na l mpo drewna twarde)!o może pracodawca wydać
11/4 m p. drewna miękkiego, 2 Y:l q węgla lub 1 kuściółkę dla inwentarza otrzymują pracownicy w
pę twardych gałęzi; zamiast 1 m p. drewna mięk
miarę potrzeby, lecz tylko w tym wypadku, jeżeli
kiego może pracodawca wydać 2 q węgla wzglę
nawóz przypada na własność pracodawcy.
4) Pracodawca obowiązany jest dać pracow- dnie 1 kupę miękkich gałęzi.
nikowi pomieszczenie dla bydła we wspólnej cze2) Wymiary kupki mają wynosić 11/4 m szeladnej oborze lub specjalnie na to przeznaczonym rokości, 1 m wysokości i 3 m długości. Gałęzie
budynku. Jeżeli zaś pracownik mieszka w budyn- muszą pochodzić ze zrębów poprzedniego roku
ku dworskim, ma otrzymać także pomieszczenie kalendarzowego i mieć w grubym końcu 5 cm śre
dla 2-ch sztuk trzody chlewnej, na opał i ziemnia- dnicy. W razie wydawania wę)!la, co najmniej t l3
ki, nadto w razie potrzeby słomę do sienników, część należnego opału winna być wydana w drzeoraz do krycia ziemniaków na zimę. Ordynariu- wie.
szom wolno trzymać kury, jednakże nie więcej niż
3) W okolicach, gdzie ludność miejscowa uży
12 sztuk.
wa innego opału jak drzewo i węgiel, np. słomy
5) Pracodawcy, którzy nie dadzą ordynariu- i torfu, można za zgodą ordynariusza zastąpić 4
szom mieszkającym w dworskich budynb.ch po- m p. drewna miękkiego tymże opałem, w ilości
mieszczenia dla trzody chlewnej, winni wypłacić posiadającej taką samą wartość opałową.
odszkodowanie w wyso kości 20 zł rocznie w tym
4) Jeżeli jedno mieszkanie z.ajmuje kilku orwypadku o ile pracownik istotnie trzyma trzodę dvnariuszy, ma jeden ordynariusz otrzymać ca ły
chlewną i zawiadomi o tym pracodawcę.
należny opał w naturze, zaś pozostali mogą otrzy-
mać połowę opału w naturze, zaś za resztę równowartość w gotówce według ceny obowiązującej
w les'ie, z którego dany pracodawca opał pobiera.
5) Opał wydaje się z góry kwartalnie lub miesięcznie. Wybór materiału opałowego przysługu
je pracodawcy. Dostawy opału uskutecznia pra-'
codawca. Pracownikom nie wolno spr:z..edawać
opału.
Pracownikom, mieszkającym w mieszkaniach dworskich niezabezpieczonych należycie
przed zimnem, wydaje się 1 m p. dr.zewa miękkie
go więcej.
,Warunki wynagrodzenia robotników płci męskief
w wieku poniżej lat 24.
' . ,,--~.:.'..-: ..: '
'
-, ~ r
§ 21.
1) Wszyscy ordynariusze płci męskiej w wieku od ukończonych lat 18 do ukończonego 21 roku życia otrzymują pobory wymienione wart. 14
do 21 z następującymi zmianami: 80 zł pensji rocznej, zboża o 1 q mniej, pola pod ziemniaki 15 a,
4 m p. opału, mleka zimą l litr, latem 1 Y:l litra
dziennie, ałbo utrzymanie dla jednej krowy zimą
albo pastwiska dla tejże krowy latem.
2) Kawalerowie nie będący je.d ynymi żywicie
lami rodziny ' otrzymują od ukończonych lat 21 do
u'kończonych lat 24 -- 100 zł rocznie oraz o ~ q
zboża więcej niż ordynariusze wymienieni w punkcie 1) niniejszego paragrafu.
3) Od ukończonego 21 roku życia otrzymują
wszyscy żonaci oraz kawalerowie o ile są jedynymi żywicielami rodziny pobory ustalone w §§ 15
-- 20.
4) Posiadanie gruntu nie większej ilości jak
25 a nie uważa się w tym wypadku za inne żródło
dochodu.
Warunki wynagrodzenia gumiennych, karbowych
i polowych.
§ 22.
1) Gumienni, karbowi i polowi otrzymują wynagrodzenie unormowane w §§ 15 - 20 z nastę
pującymi zmianami: płaca
gotówkowa gumiennych i karbowych 145 zł, polowych 120 zł rocznie.
2) Gumienni i karbowi otrzymuią o 1 q pszenicy więcej, niż fornale, oraz dodatek 1 litr mleka
dziennie ponad pobory ustalone w § 18, to bez
w. z,ględu na to, czy otrzymują mleko w naturze,
czy też utrzymanie dla jednej krowy, jak przewiduie § 18.
§ 23.
1) Pracodawcom nie wolno przy końcu roku
kalendarzowego z,walniać li tylko z tytułu starczej
niezdolności do p,r acy tych pracowników, którzy
na dobro tego pracodawcy lub danej majętności
przepracowali pełnych 35 lat, lub najmniej 2S lat,
lecz w tym ostatnim wypadku tylko wówczas, gdy
przekroczyli 55 lat życia.
2) Pracodawcy mogą jednak pracowników
wymienionych powyżej w ustępie l-szym przenieść do czasu ustawowego rozwiązania tej sprawy na emeryturę z powodu starczej niezdolności
do pracy, która to emerytura wilDl1a zapewnić
emerytowanemu 50% normalnych poborów.
3) Za lata służby liczy się lata od ukończone
go 21 roku życia.
Zapomogi na wypadek śmierci.
§ 24.
l) Na wypadek śmierci pracownika otrzymuje jego żona i dzieci przez pół roku wolne mieszkanie, a pobory za jeden k.wartał. O ile ziemniaki zostaną zasadzone przed śmiercią pracownika,
zbiór ich p·r zypada na własność rodziny zmarłego.
DZIAŁ
II.
DZIEWCZĘTA
STAJENNE.
§ 1.
Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej strony
wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej zd
strony zatrudnione przez nich dziewczęta stajenne,
§ 2.
Do obowiązków dziewcząt
obrządek inwentarza i dojenie.
stajennych należy
Wynagrodzenie.
§ 3.
l) Dziewczęta stajenne otrzymują 80 zł pensji
rocznie, 9 q zboża ordynarii, w czym 2 q pszenicy
i przemiał; ponadto po 2 litry mleka niezbieranego dziennie i 15 a ziemi pod ziemniaki.
2) Dziewcz· ęta stajenne, mieszkające w dworskkh mieszkaniach otrzymują dostateczną ilość
opału dla należytego ogrzania mieszkań i ugotowania strawy.
4.
MONITOR POLSiKI. -
Dnia 12 lutego 1937 r.
§ 4
§ 2.
Oprócz po wyż szego ohowi ąz.ują §§ 2, 3, 5, 7, 8,
9, p. 2 § 10, 11, 12, 13, pp . 2, 3 i 4 § 16, pp. 1, 2,4,
5 § 17, z wyjątk ie m ilości ziemi i ziemniaków,
§§ 23 i 24 Działu I-go niniejszego orzeczenia.
Za s,tałych dz iennych ro.botników wlnych uwaty ch robotników, któ rzy z awi e rają z pra.codawcą indywidualną umowę, god z ąc się do stałe
go uczęsz,czania do pracy, na warunkach w ninie jszym orzeczeniu ustalonych i których ilość dni
pracy wynosi nie mniej niż 200 w ciągu roku, przy
jednoczesnym oznaczeniu ilości dni pracy w okresie letnim i zimowym.
DZIAŁ
III.
RZEMIEślNICY.
§ 1.
Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej strony
wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej zaś
strony zatrudnionych przez nich rzemieślników,
a to: kowali i stelmachów.
§ 2.
ża się
1) W celu ustalenia wynagrodzenia stałych
dziennych robotników tworzy się 3 kategorie robotników, a to
I. kobiety PO'nad lab 16 i mężczyźni od lat 17 do
20,
II. mężczyźni od lat 21 - 24,
III.
"
ponad lat 24.
2) Obszar Województw Lwowskiego, Stanisław.owskiegO' i Tarnopolskiego dzieli się na dwa
rejony, amianowide
I. powiaty: Bóbrka, Borszczów, Brody, Brzeżany, Buc'z acz, Czortków, Drohobycz, Gródek
Jagiel!., Horodenka, K amionka Strum., Kołomyja,
Kopyczyńc e, Lwów, Mościska, Podhajce, Przemyśl, Przemyśl any, Radziechów, Rawa Ruska, Rohatyn, Rudki, Sambor, Skałat, Śniatyń, Sokal, Stanisławów, Stryj, Tarnopol, Tłumacz, Trembowla,
Zale:s:zczyki, Zbaraż, Zborów, Złoczów, 2ółkiew i
2ydacz6w.
II. pO'wiaty: Obszar b. powiatu bohorodczańskie
~, Dobromil, Dolina, Jaworów, Kałusz, Kosów,
Lesko, Lubaczów, Nadwórna, obszar b. powiatu
peczeniżyńskiego i starosamborskiego, Skole i
TUTka.
i
I
I
Lipiec
II
Oprócz powyższego obowiązują §§: 1 (p. 2),
2 3 4, 5, 6, 7, 8 i 9, z tym, że praca rzemieślni
k&v.: rozpoczyna się na pół godziny przed wyjazdem fornali w pole, §§ 10 (p. 3), 11, 12, 13,
14 rp. 11, 16 rp. 2, 3 i 4), 17, 18, 19, 20,
23, 24 Działu I-go ninie j'szego orzeczenia.
DZIAŁ
IV.
Paź dzierni k
Listopad
III
Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej strony
wSiz ystkich pracodawców rolnych, z drugiej zaś
stmny zatrudnione pr.zez nich dojaTki.
§ 2.
Za dO;ia l'ki uważa się kobiety i dziewczęta,
których obowiązkiem jest wyłącznie dojenie krów
i mycie stajennego naczynia mlec.z arskiego.
Dojarka nie jest obowiązana doić więcej niż 10
krów.
§ 3.
1
S i er p i e ń
Wrz es i e ń
Grudzień
Styczeń
Luty
Marzec
DOJARKI.
§ 1.
2
1
2
~
1.10
~
0,70
1.30
1.50
1.20
1.40
0.90
1.00
0.80
0,90
pierwsze 60 dni robo·cze. prac0dawca ma prawo
zatrzymać 1/3 część zarohku, ty bułem kaucji, któ,rą wypłaca się z końcem .okresu, na jaki została
zawarta umowa, nie późnier jednak, niż z końc e m
marca 1938.
§ 5.
Oprócz powyższego obowiązują §§ 2, 3
(p. 1), 7, 8 i 9 Działu I-go niniejszego orzeczenia.
DZIAŁ VI.
ROBOTNICY SEZONOWI.
§ 1.
1) Dojarki otrzymują po 1.10 zł nueSlęcz
nie z.a dO'j'enie jednej krowy.
2) Prócz powyższego wynagr.odzenia O'trzymują dojarki bezpłatnie fartuch do dojenia lub
4 zł r,o cznie na za'kup tegoż. Fartuch ten zostaje
własnością pracodawcy.
W razie zgubienia lub
zniszc.zenia fartucha poza pracą przy dO'jeniu, p,r acodawca ma prawo odkupić fartuch na koszt do;arki.
Orzeczenie niniepsze dotyczy z jednej strony
wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej zaś
strony zatrudnionych przez nich robotników sezonowych.
Oprócz powyższego obowiązują §§ 2, 3 (p. 1),
7, 8, 10 tp. 2) Działu I-go niniejszego orzeczenia.
DZIAŁ V.
§ 2.
1) Za robotników sezonowych uważa się tych
robotników, którzy kontra'ktowo obowiązu j ą się
do sta łe i pracy w sezonie, od dnia zakontraktowania ich aż d'O ukończenia wszystkich rohót rolnych.
2) O ile okres, na który orzeczenie ma obowiązywać, nie był z góry ustalony, obowizuje obustronnie 14-0 dni.owe wypowiedzenie.
STALI DZIENNI ROBOTNICY.
§ 1.
Wynagrodzenie.
§ 3.
Orzeczenie niniejsz·e dotyczy z jednej strony
!Wszystkich pracodawców r.olnych, z drugiej za~
strony stale zatrudnionych przez ruch robotników
dziennych.
e
II
III
I
I
20.- Zł
24.-
II
,
16,- Zł
20- Zł.
Zł
28. -
Zł
24.- Zł
2) Wypłatę powyżej us.talonego wynagr.odzenia robotników sezonowych uskutecznia się co
miesiąc z dołu z tym, że jako kaucję zatrzymuje się
przez okres 2 miesięcy 50 % wypłaty gotówkoweYi
zatrzymaną sumę wypłaca się
robotnikowi najpóźniej w ostatnim dniu okresu, na jaki sezonowy
ł'ohotnik z.o.s:tał zgodzony.
3) Ponad , wyżej ustalone wynagrodzenie
otrzymują r.obotnicy sezonowi deputat
a) miejscowikwartalinie z dołu: 100 kg żyta,
30 kg pszenicy, 30 kg jęczmienia i 400 kg ziemniaków. Ziemniaki można wydać w jesieni po zbio.
rach,
b) zamiejscowi tygodniowo z góry: 15 kg ziemniaków, 3 1/2 Itr mle'k a niezbieranego, 3 1/2 kit
mąki żytniej, l kg mąki pszennej, 1 kg kaszy, 0,25
kg słoniny i 0,25 kg soli.
4) Za obopólnym porozumieniem, może być '
dokonana zmiana ustalonych naturalii na inne.
5) Zboże wydawane sezonowym robo-tnikom
musi być dobre, zdrowe i dobrze oc.zyszczone.
6) Podział na rej ony i kategorie-jak dla stałych dziennych robotników.
§ 4.
1) Sezonowym robotnikom zamiejscO'wym dostarcza pracodawca wspólne mieszkanie, oddzielne ~la mężczyzn a oddzielne dla ko'biet, wspólne
ogmsko do gotowania strawy i prania bielizny,
bezpłatny opał i światło, oraz inwentarz kuchenny,
jak garnki do !!otowania, miski do jedzenia, wiadra
do wody, kubki do picia i si ekierę do rąbania
drewna.
2) Na 25 robotników przyp ada jedna kuchar,k a, opłacana przez pracodawcę i jest ona wtedy
zwolni.ona od innej pracy.
§ 5.
Koszta podróży do miejsca pracy ponosi pracodawca. Robotnicy sezonowi zamie;scowi, którzy przepracowali u jedn ego pracodawcy cały sezon, na który zawarli umowę <> pracę, otrzymują
ta'koże koszta podróży powrotnej.
§ 6.
,W szelkie narzędzia potrzebne robotnikom
dostarcza pra,c odawca bezpłatnie, jednakże muszą
one być po skończonej pracy zwrócone. Za brakuj ące lub rozmyślnie zepsute narzędzia i inwentarz kuchenny odpowiada robotnik, 'któremu na·
rzędz i e względnie inwentarz wydano.
§ 7.
2) Zarobki stałych robotników dziennych bę
dą wypbcane co tydzień z dołu, przy czym przez
,Wynagrodzenie.
§ 4.
Kategori
Rejony
§ 3.
a) Rzemieślnicy nie posiadający pisemnyclt
kwalifikacji, którzy się wykażą trzyletnią samodzielną pracą i dowodem, że rzeczywiście pełnią
funkcje rzemieślników (kowali i stelmachów),
oraz rzemieślnicy, którzy nie posiadają jeszcze
kwalifika'cyj wymienionych w punktach b) i c)
tego pragrafu, otrzymują o 1 q pszenicy i 1 q ży
ta ordynarii więcej niż fornale i pensję 110 zł rocznie, reszt ę zaś pohorów taką samą j,a k fornale
(§§ 15 - 20) .
h) Rzemieślnicy (kowale i stelmachowie), którzy się wykażą dyplomem wyz.wohn na czeladnika i świadectwem co najmniej 5-cio letniej pracy
zawodowej po wyzwoleniu, otrzymują te same pobory co fornale (§§ 15 - 20), z następu j ącymi
zmianami: pensj'a gotówkowa 180 zł roczn;c,. ord~
narii o 1 q pszenicy i 1 q żyta więcej . Rzemleślm
cy ci ma i ą prawo do trzymania 2-ch krów. Jeż~h
rzemieślnik trzyma tylko jedną krowę, względme
jeżeli nie otrzyma zezwolenia na trzymanie drugiej' krowy, otrzymuje wzamian za to 1 Itr mle~a
dziennie. W razie zupe łnego zakazu trzymama
§ 4.
krów, otrzymuje rzemieślnik w 6-ci.u miesiącach
zimowych po 3 Itr, w 6-ciu miesiącach letnich po
Wynagrodzenie.
5 Itr mleka niezbieranego dziennie.
c) Rzemieślni.cy (kowale i .ste'l machowiel, któl) Minimalne ogólne wynagrodzenie dla starzy się wykażą dyplomem wyzwolin na czeladnika łych robotników dziennych za dzień pracy ustala
i świadectwem co na jmniej' 15-to letniej pracy za- się w złotych wed ług p,<)lliż.szej tabeli
wodowejl po wyzwoleniu, otrzymują te same po·o ot e
IfY co rzemi eślnicy wymienieni pod b) niniej'Szeg~
~-tu, z tą różnicą, że płaca gotówkowa wynOSI
K a t e g o r i e
240 zł rocznie, zaś ordynaria o 1 q pszenicy 1 2 q
Rejony
Okrely
żyta więcej niż fornali.
I
II
nI
2) Pracodawca nie może żądać, by rzemieśl
nik ze swych po!borów opłacał pomocnika.
3) Za wszelkie nie'llsprawied1iwione spóźnie
Kwi e cień
1
0.90
1.00
1.10
nie się rzemieślnika do .p racy, po uprzednim upo- I
Maj
Czerwiec
mnieniu może pracoda,w ca potrącić rzemieślni'ko
0,80
2
0.90
1.00
wi 60 gr za każdą rozpoczętą godzinę.
§ 3.
Nr 34.
1) Minimalne miesięczne wynagrodzenie sezonowych robotruków miejscowy<:h i zamiejscowych ustala się według poniższej taheli
Oprócz powyższego obo'wiązują §§ 2, 7, 8 i 9
Działu I-go niniejszego orzeczenia.
DZIAŁ VII.
Inni robotnicy dzienni nie objęci działem V
i VI niniejszego orzeczenia otrzymują wynagrodzeni.e za dzień pracy w okresach I-ym i II-gim
wymieni.onych w §-He 4-ym Działu V-go za czas
pracy unormowany §-fem 9-tym Dz. I w wysokości nie mniej,szej niż odpowiednie kategorie stałych robotników dziennych.
DZIAŁ VIII.
S'fRA2 LEŚNA.
§ 1.
1) Umowa niniejsza dotyczy z jedne; strony
wszystkich pracodawców leśnych, z wyjątkiem Lasów Państwowych, posiadających ohszaru leśnego
n ie mniej niż 150 ha, z drugiej zaś strony stałych
fizycznych pracowników leśnych, zatrudnionych
jako straż leśna (gajowych, borowych itp.).
2) Tych stałych fizycznych pracowników leś
nych dzieli się na dwie kategorie, a mianowicil~
a) gaj'o wych, względnie borowych, których
zadaniem je,s t pełnienie wszelkiego rodzaju funkcji wchodzący<:h w zakres służby leśnej,
b) strażników leśnych, których obowiązkiem
jest wyłącznie pilnowanie lasów przed szkodami.
3) Inwalidzi pracujący na równi z pozostały
mi pracownikami, z normalną zdolnością do pracy w leśnictwie" pobierają równe z nimi wynagrodzenie tak w gotówce jak i w naturaliach. In-,
walidzi o zmniejszonej zdolności do pracy oraz pracownicy nie posiadający pełni sił fizycznych UlIO·
gą być g.odzeni na niższych warunkach.
4) Za stałych pTacowników leśnych nie uważa
się osób, których czynność polega wyłącznie na
Nr 34.
MONITOR POLSKI. -
dorywczym dozorowaniu lasów celem Qchrony
przed szkO'dami i kradzieżą .
5) PracO'vmicy leśni zatrudnieni na O'bszarach
od 75 dO' 150 ha O'trzymują PO'bO'ry jak fO'rnale.
§ 2.
PracO'wnicy objęci niniejszym orzeczeniem nie
mO'gą być używani przez. zastępców pracQdawców
do posług osobistych.
Warunki wynagrodzenia.
§ 3.
Dnia 12 lutegO' 1937 r.
twardego równa się 1 1/4 m. p. drewna miękkie
go lub 1 kupie twardych gałęzi
o pojemności
3 m. Pi 1 m P drewna miękkiego równa się jednej
kupie miękkich gałęzi o pojemności 3 m. p. Gałęzie
muszą mieć w grUlbszym końcu w czole kupy nie
mniej niż 5 cm średnicy.
2) Opał wydaje się pracownikowi z góry co
najmniej na jeden miesiąc.
3) O ile pracQwnik nie posiada koni, opał winien być do,s tarczony mu na miejsce zamieszkania kosztem pracodawcy.
4) Pracownikowi nie wQlno sprzedawać Qpału.
§ 9.
1) Pracownicy straży leśnej, określeni w § l
punkt 2aJ zatrudnieni na obszarze poniżej 250 ha,
pobierają minimalną płacę w gotówce w wysO'kości 120 zł rocznie, zaś na obszarze od 250 ha - 140
zł rocznie.
2) Strażnicy leśni O'kreśleni w § l punkt 2b)
pobierają minimalną płacę w gotówce, bez wzglę
du na obszar, 120 zł rocznie.
3) Wynagrodzenie powyższe pła.Łne jest kwartalnie lub miesięcznie z dQłu.
1) Niezależnie od wynagrodzenia przewidzianCtgQ w §§ poprzednich otrzymuje pracownUc
straży leśnej wymieniony w p. 2a § 1
a) na jeden rok w mies. październiku buty,
§ 4.
~ naturaliach.
l) Oprócz wynagrodzenia gotówkowego, pracQwnicy straży leśnej, wymienieni w punkcie 2a)
§ 1, otrzymują orny grunt deputatowy w naturze,
który na gruntach dobrych wynQsi cO' najmniej 1,8
ha, zaś na lichych do 3,2 ha. Dla pracowników
leśnych wymienionych w punkcie 2b) § l orny
grunt deputatowy w naturze ma wynosić na gruntach dobrych co najmniej 1,5 ha, zaś na lichych dO' 3,0 ha.
2) Grunt deputatowy winien być położony niezbyt odlegle od mieszkania strażnika lasO'wego.
3) Grunta oddane do użytku straży leśnej nie
mogą być osobom trzecim wydzierżawianE' Przy tych
gruntach musi pozostać wszelki naturalny nawóz,
wyprodukO'wany w obrębie Qsiedla pracownika
straży leśnej.
4) PO' ustaniu stosunku służbQwegQ obowią
zuje zasa.da, że za pełny rok służbowy należy się
pracO'wnikowi jednQrazQwy plO'n z gruntu deputatowego; za cz·ęŚć rO'ku pracy należy mu się taka część plonu jednorQcznegQ, jaką część z o'dnośnegO' roku przepracQwał. PQwyżej wspO'mniana część plonu ma być oznaczona w porozumieniu
się pracO'dawcy z pracO'wnikiem,
a należąca się
uprawniO'nemu część ma mu być dana w naturze
lub w r6wnowartO'ści pieniężnej według cen miejSCO'wych, w obu wypadkach pO' strąceniu nieponiesiO'nych przez pracO'wnika kO'sztów prQdukcji
QbliczO'nych na podstawie miejscowych cen rQbocizny i nasienia. W razie różnicy zapatrywań co
dO' takiegO' rO'zrachunku decyduje KQmisja RQZiemcza.
§ 5.
1) W razie braku gruntu deputatQwegO' QdpowiadającegQ warunkom określonym w § 4, Qtrzymuje pracownik jakO' ekwiwalent za grunt deputatowy O'rdynarię w ilości poniżej określonej.
2} Ordynaria w ztbO'żu dla pracQwników straży leśnej zatrudnionych na obszarze poniżej 250
ha wynos;i 12 q zboża twardego, zaś na ()bszarze
powyżej 250 ha wynosi 14 q zboża twardego.
Strażnicy leśni określeni w p. 2b) § l pobierają
ordynarię bez względu na obszar pO' l1q zboża
tWJrdegQ. PonadtO' Qtrzymuje każdy pracQwnik
objęty tym O'rzeczeniem 32 q gotowych ziemniaków. Pracodawca może wzamian za I!otowe ziemniaki dać pracownikowi 30 a pola wynawożonego
i obrobionego końmi pracodawcy pod ziemniaki.
3) Ziemnia'k i wydane powinny być zdrowe i
bez ziemi.
4) O ile pracownik nie posiada własnych koni,
zboże i z;emniaki należne mu z tytułu ordynarii
winny być dostarczone do mieszkania pracowni·k a na koszt pracodawcy.
5) Poza tym obowiązują p. 1, 3 i 4 § 16 Działu I -go nin. orzeczenia.
§ 6.
PracO'wnik straży leśnej ma prawo trzymać 2
krowy z przychówkiem od tejże do 6 tygodni. Na
utrzymanie tych krów otrzymuje pracQwnik: 1/2
ha łąki dwukośnej, lub 1 ha łąki jednokośnej i
pastwisko w miej,s cu wskazanym przez pracodawcę·
"
§ 8.
O p a ł.
l) Pracownik straży leśnej określony w
p. 2a} § 1 otrzymuje w ,s tosunku rocznym drewna
QpałowegQ twarde.go 16 m p lub 20 m p drewna
miękkiego, bez wZRlędu na obszar na jakim pracuje. Pracownik straży leśnej Qkreślony w p. 2 b
§ 1 otrzymuje 12 m p drewna opałowego twardego, lub 15 m. p. drewna mię,kkiego; 1 m p drewna
""
-000-
Z Kancelarii P. Prezydenta
Rzeczypospolitej.
Pan Prezydent Rzeczypospolitej prof. Ignacy
Mościcki przyjął wczoraj po południu P. Ministra
Rolnictwa i RefQrm Rolnych J. PO'niatowskiego.
"
czapkęl
Z Ministerstwa
Spraw Wewnętrznych
IUlb kapelusz.
2) Wymienione przedmioty przechodzą pO'
czasie, na który zostały wydane, na własność pracownika.
3) W razie opuszczenia lub utraty posady
przez pracownika, winien Qn zwrócić pracodawcy
niezamortyzowaną część rzeczywistej ceny kupna tych przedmiQtów umundurowania.
MinisterstwO' Spraw Wewnętrznych udzieliło
zezwolenia na ustan·owienie i używanie odznaki następującym organizacjom społecznym: " Związkowi
Młodzieży Ludowej, Związkowi Pracowników
Techniczn)"Ch R.P. oraz Stowarzyszeniu Młodzie
ży 2ydQwskiej im. TrumpeldQra.
§ 10.
PracownikQwi wzywanemu do Sądu w charakterze świadka w sprawach pracodawcy lub delegowanemu w interesach pracodawcy wypłaca
ne będzie strawne: za całą dobę 1 zł 80 gr, za 1/2
do,b y 90 gr.
§ U.
Mieszkania.
l) Mieszkanie pracownika straży leśnej winnO' się składać co najmniej z jednej izby z PO'dłogą
drewnianą mies,zczącej w sobie kuchnię i z komory. Gdy istniejące pudynki na to pozwalaią, oraz
w razie budowania nowych pomieszczeń dla pracowników straży leśnej, mieszkanie takie winno
się składać z jednej izhy z komorą i kuchni.
2) Podłogi mają być położone a piece doprowadzone do należytegO' porządku przed pi e rw:szym listopada.
3) Pracodawcy winni dążyć do zakładania przy
gaj'ó wkach Qgrodów OWOCQwych, w szczególności
przez dostarczanie drzewek itp.
4) Drobny remont mieszkania i budynków gospodarczych nie wvmal!ający sił fachowych uskutecznia pracownik sam materiałami dostarczonymi przez p,racodawcę.
5) Poza tym obowiązuje § 19 Działu I runiejszego orzeczenia.
§ 12.
Pracownicy straży leśnej prowadzący gospoda>t'stwQ na przydzielonych im deputatach gruntQwych i łąkowy<:h muszą posiadać odpowiednich
rozmiarów budynki "gospodarcze na pQmieszczenie
swych zhiorów, dobytku i narzędzi.
Z Ministerstwa Skarbu.
§ 13.
Ucl opy.
l} Pracownik straży leśnei otrzymuje w ciągu
roku 8 dni UlrlOPU w dnie nieświąteczne bez potrą
cania świadczeń.
2) Wybór dni urlopu odhywa się w porozumieniu z pracodawcą, względnie przełO'żonym, z
wyjątkiem wyjazdów spowodowanych pisemnym
wezwaniem władz państwowych.
3) Pracownik na czas uzyskanego urlopu winien na żądanie pracodawcy lub przełożonego dać
pewnego zastępcę, którego opłaca pracodawca
w stosunku równoważnika od 10 - 20 kg żyta
dziennie według cen miejscowych.
§ 14.
O ile pracownik nie utrzymuje własnych koni,
tO' w razie potrzeby otrzymuje na koszt pracodawcy furmankę po księ·dza, w razie ciężkiej choroby, z chrztem, ślUlbem i pogrzebem.
§ 15.
Zapomogi na wypadek śmiercL
1} Na wypadek śmierci pracownika otrzymuie jego żona i dzieci przez 1/2 roku wolne mieszkanie, a pobory za jeden kwartał.
2) Obliczenie poborów za kwartał pośmiertny
następuje analogicznie do postanowień p. 4 § 4.
§ 7.
Pracownik straży leśnej ma prawo do trzymania dowolnych ilości trzody chlewnej w granicach
istniejącegO' przy mieszkaniu .służbowym pomieszczenia.
"
DZIAŁ NiEJi\LĘDOWY.
-000----
Wg Qt 6 wc e.
b)"
5.
§ 16.
Oprócz powyższego obowiązują §§ 2,3,5,7, 8,
23 Działu I niniejszego orzeczenia.
Lwów, dnia 16 stycznia 1937.
Przewodniczący, Przeqstawiciel Ministerstwa
Opieki Społecznej
(-)
Wacław
Prenier -
Przedstawiciel Ministerstwa Sprawiedliwości
(-) Roman GąsowskiSędzia Sądu Apelacyjnego
Przedstawiciel Ministerstwa Rolnictwa i Reform
Rolnych
(--) Inż. Konstanty Czerniewski -
--000--
Urząd Długów Państwa kQmunikuje,
że W
dniu 11 lutego 1937 r. wylosowane zostały dO' umorzenia Bony Funduszu InwestycyjnegO' oznaczone
Nr Nr 318, 5564, 9311, 10072, 10073, 20459 i 31031.
-000---
Z Ministerstwa
Poczt i Telegrafów.
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Poczt
i Telegr. P. Tadeusz Argasiński odbył inspekcję
Qkręgu Dyrekcji Poczt i Telegrafów w Katowicach w związku z zamierzeniami inwestycyjnymi
Min. Pocz.t i Telegr., dotyczącymi budownictwa
pocztowego na terenie Sląska.
-000-
Trzydzieste siódme posiedzenie z dnia 11 luteJ!o 1937 r.
PQsiedzenie rozpoczęło się o godz. 10 min. 15.
Otwierając obrady p. Marszałek St. Car zakomunikował: W myśl art. 58 ust. (3) Konstytucji,
prace Sejmu nad budżetem winny być ukończone
do dnia 26 lutego 1937 r. By dostosować pracę do
tych konstytucyjnych terminów, zg,o dnie z art. 72
regulaminu oznacza się kontyngenty czasu dla
rozprawy ogólnej i szczegółowej nad poszczególnymi częściami budżetu jak następuje
Dnia lilII. (czwartek) - rozprawa ogólna od
godz. 10 do 14 i od 16 do 21.
Dnia 12/11. (piątek) - cz. I Prezydent Rzplitej
od 10 - 11; cz. II-a Seim, i II-b Senat od 11 12i cz. III. N. I. K. od 12 - 13i cz. IV. Prezydium
Rady Ministrów od 13 - 14i cz. V. Min. Spraw
Zagranicznych od 16 - 18 i cz. VI. Min. Spraw
Wojskowych od 18 - 21.
Dnia 13/11. (sobota) - cz. XIV, Min. Op.
Społeczno od 10 14 i cz. XV. Min. Poczt i Teleg,r. od 16 - 21.
Dnia 16/II. (wtorek) - cz. IX. Min. Sprawiedliwości od 10 14 i cz. XI. Min. Komunikacji
od 16 - 21.
Dnia 181I1. (<:zwartek) - cz. VII. Min. Spr.
W·ewn. od 10 - 14 i od 16 - 21.
Dnia 19/U. [piątek) - <:z. XII. Min. Rolo.
i Reform Roln. od 10 - 14 i Qd 16 - 21.
Dnia 2O/II. (sobota) - cz. XIII. Min. W. R.
i O. P. od 10 - 14 i od 16 - 21.
Dnia 22/11. (poniedziałek) cz. X. Min.
Przem. i Handlu od 10 - 14 i od 16 - 21.
Dnia 23/II. (wtorek) - cz. XVI. Emerytury
i zaopatrzenia od 10 - 12, cz. XVII. Renty inwalidzkie i pensje od 12 - 13i cz. XVIII. Długi Pań
stwowe od 13 - 14.
Dnia 24/U. (środa) - cz. XIX. MO'nopole od
10 - 13, Min. Skarbu od 13 - 14 i od 16 - 21.
GłO'sowanie nad projektem ustawy skarbowej
wraz z preliminarzem budżetowym w II i ewentualnie III czytaniu wraz z rezolucjami odbędzie
się tegoż dnia 24 lutego (środa). Dnia 25 (czwartek) ewentualne III czytanie, gdyby się nie mogło
odbyć dnia poprzedniego.
PO'rządek dzienny poszczególnych posiedzeń
musi być bezwarunkowo każdego dnia w całości
wyczerpany. Kontyngenty g,odzin dla poszczególnych części budżetu mają charakter jedynieorien..
Oplata pocztowa aiszczoaa !J~zalt....
Rok Xx..
12 lutego 1937 roku.
Warszawa, -Piątek
Nr 34.
MONITOR POLSKI
DZIIHHIK UIZĘDOWY IZECZ1'POSPOLITEJ POLSKIEJ.
WYCHODZI CODZIENNIE Z WY JĄ TKIEM NIEDZIEL I
•
SWIĄ T.
Redakcja Administracja i Ekspedycja: ul. Miodowa Nr. 22. Telefon Redakcji 11-44-05. Telefon Administracji 11-80-13. Telefon Ekspedycji 11-80-19.
Ogłoszenia: ul. Królewska 5. Kasa czynna od godz. 8 i pół do 1 po płd., w soboty do g. 12 w płd. Konto czekowe w P. K. O. - 730.
Oddziały "Monitora Polskiego"
. . .
. KATOWICE
8YDGOSZCZ, Gdańska 22, tel. 15-74; GDAIQ'SK, Neullarten 27, tel. 240-79; GDYNIA.SwięŁojańska, ~om P. A. M., ŁleI.OO172-200;200GR4U5?ZLlo'iPzZ'P·~lkklewkcz~2526ielt~IÓ1_;~'i 11524' ŁUCK
3 Ma'a 34' tel 305-65 i 310-91' KRAKOW, Rynek Główny 6, tel 105-00 i 120-27; LWOW, AkademIcka 11, I p., te 2 - ,
-,
'. I~ r ows a
,
'.
'
PiłsuJskie~o 14, tel. 222; POZŃAIQ', Aleja Marsz. J. Piłsudskiego 24, tel. 28-57. 28-58 i 28-49; TORUIil, Szeroka 41, tel. 263; WILNO, MickIewIcza 15 m. S, tel. 674 1 17-85.
TREść DZIAlU URZĘDOWEGO
Za r z ą dze n i a
Wła dz
N a c z e I n y c h
Poz. 49. Zarządzenie o nadaniu Krzyża Komandorskiego Orderu Odrodzenia Polski.
Poz. 50. Orzeczenie Nadzwyczajnej Komisji
Rozjemczej ustalającej warunki pracy i płacy r0botników rolnych i straży leśnej na obszarze w0jewództw stanisławowskiego, tarnopolskiego i
lwowskiego z wyłączeniem powiatów: brzozowskiego, j8l'osławskiego, kolbuszowskiego, krośnień
skiego, łańcuckiego, ni:iańskiego, przeworskiego,
rzeszowskiego, sanockiego i tarnobrzeskiego na
rok służbowy 1937/38.
DZIAŁ URZĘDOWYe
-000-
Zarządzenia Władz Naczelnych.
-000-
49.
ZARZĄDZENIE
Na zasadzie ustawy z dnia 4 lutego 1921 r.
(Dz. U. R. P. Nr 24, poz. 137), ustawy z dnia 28
kwietnia 1922 r. (Dz. U. R P. Nr 31, poz. 255), rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia
3 grudnia 1932 r. (Dz. U. R. P. Nr 109, poz. 8(9)
oraz dekretu Prezy.denta Rzeczy,pospolitej z dnia
7 września 1935 r. (Oz. U. R. P. Nr 68, poz. 425)
Nadzwyczajna Komisja Rozjemcz~ w skład~ie
Przewodniczącego Wacława Premera Naczelmka
'Wydziału tako przedstawiciela Ministerstwa Opieki Społeczne;, Sędziego Sądu Apelacyjnego Romana Gąsowskiego jako przedstawiciela Ministerstwa Sprawiedliwości, Inż. Konstantego Czerniey-rskiego jako prz,e dstawiciela Ministerstwa Rolmctwa i Reform Rolnych na posiedzeniach odby~ych
w dniach 14, 15, 16 stycznia 1937 we LwoWle w
sprawie ustalenia warunków. pracy i pła?y rob?tników rolnych i straży leśneJ na tereme wOJewództw stanisławowskiego, tarnopolskiego i lwowskiego z wyłączeniem powi~tów: ,brz?z~:)\~sk~ego,
jarosła wskiego, kolbuszowskIego, kros?-Iensklego,
łańcuckiego,
niżańskiego,
przeworsklego, rzeszowskiego, sanockiego i tarnobrzeskiego na rok
służbowy 1937/38,
po wysłuchaniu opinii przedstawicieli . pracowników i pracodawców rolnych, oraz blOrąc
pod uwagę sytuację gospodarsty-r ~olnych, a .tak~e
całokształt warunków zatrudmema w rolmctwle
orzekła
warunki pracy i płacy robotników rolnych na rok
służbowy 1937/38 na terenie województw stanisławowskiego, tarnopolskiego i lwowskiego z wyłączeniem powiatów: brzozowskiego,
jarosław
skiego, kolbuszowskiego, krośnieńskiego, łań.cuc
kiego, niżańskiego, przewarskiego, rzeszowskIego,
sanockiego i tari'lobrzeskiego, ustalić jak nastę
puje: ..
DZIAŁ I.
ORDYNARIUSZE.
Zasady ogólne.