Orzeczenie Nadzwyczajnej Komisji Rozjemczej, ustalające warunki pracy i płacy robotników rolnych na rok służbowy 1936/37 na obszarze województw wileńskiego i nowogródzkiego.

Art. 3.

Zarządzenia Władz Naczelnych.

-000-

163.

ORZECZENIE

Naclzwycz.;ne; I(:omisji Rozjemczej, ustalające warunki pracy i płacy robotników. rolnych na rok

służbowy 1936/37 na obszarze wojew6dztw wileńskiego i nowogródzkiego.

ł'

.

K .. R .

Na dzwyczajna

omlsJa

oZ)emcza, powo aM"

t

O'

ki

Sł'

d

.

d

na zarzą zemem Ims ra ple · po eczneJ z n.

. 1936 r . "

(M't

17 s t yczma

omdor. P o lsgk l'"W Nr.ł 21

·

P

z 1936)

r. w skł a dZle: rzewo mczące o ac awa

Nacze l'k

. ł u, Ja

. k o prze d st aWl.

·

P remera,

m a W yd Zla

.

l

Mi'

t

t

O'

ki

Sł'

R

d

cie a

ms ers wa

ple

po eczneJ,

a cy

Ed

d B

.

. k

d t . . l M'

. war a ara~oWlcz~, Ja o prze s a~cle a. 1msterstwa RolmcŁwa l Reform Rolnych l SędZiego

Sądu Okręgowego w Wilnie Stanisława Mianowskiego, jako przedstawiciela Ministerstwa :Spra'wied1iwości-na posiedzeniach, odbytych w dniach

3 i 4 lutego 1936 r. - ntl wysłuchaniu opinji

przedstawicieli pracodawców i pracowników rolnych - p o s t a n o w i ł a co następuje'

.

CZĘść ,. I.

\vanmki pracy i płacy orcłynarjuszy.

Art: 1;

Orzeczenie ninieiszeobowiązuje na rok. ROK

służbowy zaczyna się od dnia l-go kwietnia

1936 r., a kończy się 31 marca 1937 r. Obie strony obowiązuje 3-miesięczny termin wypowiedzenia pracy, a mianowicie najpóźniej do dnia

-31 grudnia 1936 r. włącznie.

.

Niewypowiedzenie indywidualnej umowy o

pracę do dnia 31 grudnia 1936 r. oznacza zawarcie

umowy na rok następny. Rozwiązanie stosunku

s~użbowego w ciągu roku może nastąpić wyłącz­

me na zasadzie orzeczenia Komisji Rozjemczej,

lub ~~ż wyroku sądu państwowego według kompetencJI.

Art. 2.

a) Orzc:czenie niniejsze dotyczy z jednej strony. wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej

zas strony pełnoletnich pracowników z normalną

zdolno~~ią do pracy: fornali, parobków, stróżów,

pastuchow, polowych, karbowych, włodarzy i gu-

Zatargi, wynikłe na tle umowy o pracę pomiędzy pracodawcami a robotnikami, regulują Ko~sje Rozjemcze, bądź sądy państwowe według

kompetencji.

Do czasu uzyskania wł'i.ściwego orzeczenia

lub wyroku sądu nie wolno

1) pracownikom przerywać pra.cy,

2) pracodawcom wstrzymywać świadczeń

z wyjątkiem wypadków przewidzianych w

art. 4-ym.

'

przez pracodawcę lub jego zastępcę, z warunkami

umowy, kontrolą wydanych ordynarji i pensji wraz

z potrąceniami oraz ze spisem powierzonych mu

inwentarzy żywych i martwych; drugi egzemplarz

książeczki podpisanej przez pracownika pozostaje

u pracodawcy. Przy zmianie służby książeczki te

z zakończonym obrachunkiem strony oddają sobie wzajemnie.

b) W wypadku niezdania inwentarza martwego w całości lub okaleczenia z winy pracownika

inwentarza żywego- powierzonych pracownikowi i zapisanych do książeczki obrachunkowej, pracodawcy przysługuje prawo wstrzymania pracownikowi części świadczeń, których wysokość w razie sporu określa komisja rozjemcza.

Art. 8.

a) Zawarcie indywidualnej umowy z ordynarjuszem nie może być uzależnione od trzymania

przez niego posyłek.

20ny pracowników nie mogą być zmuszane

do pracy. Dojenie krów i inne roboty odbywają

się na zasadzie osobnej umowy (punkt "bil).

b) W wypadkach zawarcia umowy o pracę

z domownikami ordynarjuszy do pracowników

tych stosują się postanowienia art. art. 3, lO, 13,

14, 18, 29 i 35 części I niniejszego orzeczenia. Pozostałe warunki pracy i płacy tych pracowników

normują umowy indywidualne.

Art. 9.

Stosowanie premjowego systemu płac wzglę~

dem ordynarjuszy jest dozwolone.

Art. 4.

Art. 10.

a) W wypadkach wyjątkowo ciężkiego przeRozkład godzin pracy ustala się podług powinienia ze strony pracownika pr,a codawca może niższej ' tabeli, przyczein robotnicy fornale mają

wstrzymać przed orzeczeniem komisji rozjemczej

być zwalniani przedpołudniem o pół godziny

k'

d"

d'

b"

l b

sWla czema

w z ozu 1 'go- wcześniej, aniżeli inne kategorje robotników, a to

' u. wyro lem. są

. du k

'

towce,

razie dJe na wygrama

sporu

przez

pra- dla koniecznego obrządku inwentarza.

'k aw p.raco

. .

d'

t rzymane

cowm

awca

Wlmen

wy

ac

ws

.' d '

k ...

ż

Przyjmuje się za podstawę czas słone<:zny

SWla czema,

. . przyczem OmISJa

'k rOZjemcza

. d d k mo e z tem, że obowiązujący obecnie czas środkowo-eu­

przyznac

procz

tego

o• •

ate . w• wyk"

.

kr pracowm

. . 2OWl

a ropejski różni się od niego o 40 minut wstecz; tak

01

so OSCl, meprze aczaJąceJ

/0

mleSlęczme o

np. praca w styczniu, rozpoczynająca się według

wstrz ane' należności.

ym

J

.

. . .

czasu słonecżnego o godzinie 8-ej, według czasu

.. b) . W wypadkach wyjątkowo. clęzkiego p~ze- środkowo-europejskiego rozpoczynać się będzie o

Wlm.e ma ze strony czło?~a. r?dzmy . pracownika, godzinie 7 m. 20.

zamleszkałego wraz z mm l me.prac~Jące~o w ~aZa obopólną zgodą można zmienić ustalony

nym fo~warku, pracodaw~a moze. zaządac usumę­ w poniższej

tabeli podział rozpoczęcia i końca

cia taluc:go cz~onka r?dzmv: z zaJmowa~ego przez pracy oraz przerw jedzeniowych, jednakże tylko

pracowmka mIeszkama słuzbowego. Nlewykonanie tego żądania przez pracownika pociąga dla ' w ten sposób, aby ogólna ilość godzin pracy poniego skutki, przewidziane w punkcie "a" niniej- została niezmi:eniona. Za początek pracy uważa

się wyjście z podwórza, za koniec - zejście z poszego artykułu.

la. W wypadku, gdy pole leży dalej, niż dwa km

od podwórza, pracowników należy zwolnić z praArt. 5.

cy o 10 minut wcześniej w stosunku do każdego

kilometra

ponad 2.

Orzeczenie niniejsze stanowi w myśl ustawy

z dnia 18 lipca 1924 r. (Oz: U. R. P. Nr. 71, poz.

- S

686) podstawę przy zawieraniu umów indywidual«I

Ol

nych. Indywidualne umowy pracy, zawierające

I'l Ol

«I . ~

«1'«I~

Praca

do

Praca

po

warunki dla pracownika mniej korzystne, niż wa~ I'l

~-c~

~ oD

-Mie.iĄc

..

.. o at

.,~

Ol o

Ol 0. ..

run'ki niniejszego orzeczenia, są nieważne .

południa

południu

N

N

o

.. «I

~·a

.. «I ..

t:l...",

Warunki umów indywidualnych bardziej kot:l..c

t:l..c:u

,rzystne dla pracowników, niż warunki niniejsze8-12

Styczeil

1.30

1.30-4.00

go orzeczenia, pozostają w mocy.

I

..

....

I

7.30-12

Luty

Art. 6.

Pracodawcy nie są uprawnieni do samodzielnej zamiany pewnych świadczeń w naturze na inne. Jeżeli jednak warunki gospodarcze wymagają

tej zamiany, może ona być dokonaną przez bezpośrednie porozumienie stron z zawiadomieniem

inspektora pracy.

obrachunkową,

-

1.30

1.30-5,30

1.30-6,00

1.30-6.30

-

6.00-12

0,30

1.30

1.30-6.40

1.30-1.00

1.30-7.20

-

6,00-12

0.30

1.30

1,30-7.30

1.30-7.50

1.30-8.00

0,30

Kwiecień

1-10

11-20

21-30

l-to

a) Pracownik otrzymuje od pracodawcy bezksiążeczkę

7.00-12

Maj

Art. 7.

płatnie

Marzec

1-10

11-20

21-31

1,30 /1.30-5.00

podpisaną

11--20

21-31

MONITOR POLSKI. -

I: -p"'

-

,

~

Praca do

Miesiąc .

ni ~

.. ni

I

"

I

(;,00-12

l>

~

N ·~

Praca po

południu

0..0

0.30

ł

o

.. .o

.. Q

0.....,

Czerwiec

1-10

11-20

21-30

~

.. "C

~]

południa

1\1

2.00

2.00 - 8.20

2.00 8.20

2.00-8.30

2.00

2.00-8.30

2.00-8.20

2.uO-8.00

I

~ .~

6.00-12

CI>

~ ..

N

o

.. ni N

a.. c:I u

0.30

Art. 12.

Praca w dni świąteczne, ustawą oznaczone,

może być wykonywana tylko za obopólną zgodą

i wynagrodzeniem po 35 groszy za godzinę.

Art. 13.

0.30

0,30

SIi!t pleń

1-10

11 20

21-31

cane zgodnie z art. 12-ym, jeżeli przypada na poszczególnego pracoWnika czę§ciej niż 4 razy do

roku w każdym wypadku.

~"C ..:.

.. o CI>

Lipiec

1-10

11--20

21-31

Dnia 9 kwietnia 1936 r.

2.00~1.50

6.00-12

0.30

2.00

2.0)-1.30

2.00-7.00

0.30

1-10

11-20

21-30

6.00-12

0.30

1.30

1.30-6.40

1.30-6.20

l.30-6.O0

-

Paidziernik

1-10

11-20

21-31

7.00-12

-

1.30

1.30-5.30

1.30-5.20

1,30-450

-

Listopad

7.00-12

Grudzień

8.00-12

Wrzesień

I

II- I I

1.30

1.30-4.15

1.: 0

1.30-3.45

II-

Art. 11.

al Obrządek inwentarza odbywa się poza

godzinami pracy bez specjalnej ~opł.aty, przyczem

pbd inwentarzem należy rozumieć m.went.arz pociągowy, powierzony danemu pracowmkowl. Wstawanie do obrządku inwentarza. oraz ~o nas~y,ko­

wania wozów i narzędzi powmno mleć miejsce

nie wcześniej, niż na 2 godziny przed r?zpoczę­

ciem pracy. Obrok, siano i t. p. kar~ dla mw~nta­

rza ma być przygotowany uprzedmo w godzmach

pracy.

.

b) Kolejne dyżury przy in~entarzu "!I nocy

lub w dni świąteczne obOWiąZUJą wszystkich fornali i parobków bez specjalnej dopłaty, przy~zem

praćownicy, dyżurujący w nocy, mają nazajutrz

wolny czas do południa. Spa~ia przy inwe~tar~u

w nocy w stajni lub na pastWIsku n~e uwaza SIę

za dyżur zwalniający od pracy nazajutrz.

Paszenie koni w nocy winno się odbywać

przez specjalnych pracowników. W tyc~ dniach,

w których konie chodzą w nocy ~a past~lsku, fornale winni wyjść do pracy o poł godzmy wcześniej, niż inni pracownicy.

. c) W wypadku uchylenia się ordynarjuszy-~or­

nali od obrządku inwentarza pracodawca Jest

uprawniony do ugodzenia os?bnego. koniucha oraz

potrącania kosztu utrzymama koruuch~ z wynagrodzenia fornali, przyczem ~ysokość jednak potrącenia, przypadającego na Jednego pracowmka,

nie może przekraczać 50 kg żyta na kwartał. Potrącenia z tego tytułu nie mogą ~yć sto~owa?e

przed dniem 1 września 1936 ~. K?nu,!ch, o ~le mm

jest ordynarjusz, podlega narow~ll z InnymI ordynarjuszami niniejszemu orzeczemu.

.

. .

dl Na żądanie pracodawcy, w raZIe pilnej potrzeby, pracownicy obowiązani są do pracy poza

wyżej określonym czasem, lecz zll; wynagrodzeniem osobnem po 30 groszy za godZInę. ~yn~g:o

dzenie za nadgodziny nie ma zastosowama, jezetI

pracodawca udzieli następnie robotnikowi .urlopu o 50 % dłuższego, niż trwała praca w godZInach

nadliczbowych.

Za samowolne opuszczanie roboty podczas

godzin pracy i spóźnianie się do niej stosowane

będą potrącenia w tym samym stosunku. Do robotników, pobierających wynagrodzenie z~ .roboty wykonywane po~a ~nor!D0wanym. wyz e! czasem pracy, nie zahczaJą Się pastUSI, komuchy,

stróże nocni i dozorcy, o ile wykonywane przez

nich roboty nie przekr.aczają zakresu ich zwykłych obowiązków.

e) Kolejne wyjazdy, jako to: wyjazdy "fi dni

po

świąteczne do kości~ła, wyjaząy

doktora. 1 t. p .•

obowiązują wszystkIch f.ornalI 1 parobkow ~ez

specjalnej dopłaty. WYJazdy, mające wyra:-ny

charakter wyjazdów prywatnych (towarzyskich)

poza godzinami pracy, winny być wynagradzane

jak praca poza godzinami slużbowemi.

f) Stróże nocni mają codziennie wolny c~as

do. przerwy obiadowej. W czasie. przerwy obl~­

ci'owej obowiązani są do stróżowama, po ~rzer~Ie

zaś otrzymują czas wolny, równy przerWle obIadowej stosownie do tabeli czasu pracy (art. 10).

Następnie stróże mogą być zatrudnieni przy

robotach koło inwentarza, w domu i t. p. za wyjątkiem miesięcy: listopada,

grudnia, stycznia i

lutego. W czasie od 1 października do 31 marc~

stróż otrzymuje na czas warty koż,!ch dw~r~k~,

przyczem warta nie może zaczynać SIę wczesmeJ.

niż o godzinie 6-ej wieczorem.

g) Pastusi i koniuchy s~ w~lni ?d p.racy . co

trzeci dzień świąteczny (w medzlele I śWlę~a) I na

ten czas zostają zastąpieni w swych obOWIązkach

przez innych, wyznaczonych w tym c~lu ordynarjuszy. Zastępowanie pastucha 1. komucha oraz

paszenie koni w dni świąteczne wmno być opla-

W dni ulewne i wyjątkowej niepogody roboty w polu wykonywane być nie powinny.

Art. 14.

Nr. 84.

tytułu winna być przez pracodawcę wypłacona

według cen terminu wypłaty. O ile zaś cena w

tymże czasie uległa zwyżce, pracodawcę obowią­

zują ceny w dniu wypłaty.

Art. 18.

Jeżeli przy rozwiązaniu umowy pracodawca

nie wyda pracownikowi w całości należnej mu

pensji lub ordynarji, pracownik może - w razie

zawinionego niewydania żądać procentów

zwłoki w wysokości do 2% miesięcznie, począw­

szy od dnia rozwiązania umowy.

Art. 19.

Mielenie zboża odbywa się na koszt pracoa) Pracodawców oraz ich zastępców obowi:ą­ dawcy w młynie przez niego wybranym. Najwyzuje grzeczne traktowanie pracownika i ścisle żej połowa zboża może być mielona na zwykły

przestrzeganie wszystkich warunków umowy. pytel i kaszę, reszta zaś na razówkę. W zamian za

Pracowników obowiązuje grzeczno~ć wobec pra- mielenie pracodawca jest uprawniony do wydacodawców i ich zastępców, ścisłe przestrzeganie nia 1 kwiI~tala żyta lub tet odpowiedniego rówumowy, pilne i sumienne spełnianie obowiązków, noważnika w gotówce.

dążność do jaknajwiększej wydajności pracy, sŁo­

sowanie się do wszystkich zarządzeń pr~codawcy

Art. 20.

i jego zastępcy, jeżeli takowe odnoszą SIę do wykonywania obowiązków służbowych, przestrzea) Ziemi ordynarjusz otrzymuje

ganie wszystkich przepisów porządkowych w

1) we wszystkich powiatach województwa

obrębie folwarku oraz dbałe i staranne obchodzewileńskiego ogółem 36,5 ar., wtem 27 arów zienie się z powierzonym sobie inwentarzem żywym mi wynawożonej pod ziemniaki, 2,5 arów ziemi

i martwym.

wynawożonej pod ogrodowiznę i 7 arów ziemi

b) W razie niestosowania się praco~ika do niewynawożonej pod len;

wszystkich zarządzeń pracodawcy lu~ Jego .za2) we wszystkich powiatach województwa

stępcy, odnoszących się do wykonywama. obOWiąz­

nowogródzkiego ogółem 41 arów, w tem 33,S zieków służbowych oraz nieprzestrzeg~~Ia p!zez mi wynawożonej pod zie!Dnia~i, 2,5 ~ra ~iem.i w:'/niego przepisów porządkowych. .komlsJa ~ozJem­ nawożonej pod ogrodOWl.znę 1 5 arow ZlemI mecza na wniosek pracodawcy moze potrąCIĆ pra- wynawożonej pod len.

cownikowi część wynagrodzenia. nieprzekraczaW razie braku wynawożonej ziemi pod ziem. jącego każdorazowo 11 /2-dniowego przeciętneg~ niaki pracodawca winien dać ziemi nieunawożo­

zarobku dorosłych pracowników dziennych w tej

nej o 50% więcej. Wzamian gruntu mogą. być .da

samej miejscowości .

.

..

wane - zależnie od umowy - gotowe zlemmaklo

cl Delegat. mąż zaufama (przedstawlc~el ro- czyste bez ziemi, przyczem oblicza się 110 kg

botników) nie może być z tego tytułu gorzej trak- ziemniaków na 1 ar pola.

towany od innych pracowników.

b l Sadzenie ziemniaków winno się odbywać jeżeli się nie umówiono inaczej w danym

Art. 15.

majątku. w połowie - między początkiem a koń­

a) Pensję i ordynarję fornali, parobków, stró- cem sadzenia ziemniaków dworskich. Pole przeznaczone pod ziemniaki powinno być w takiem

żów, pastuchów i polowych na rok służbowy

samem

stanowisku, jak pole pod ziemniaki dwor1936/37 ustala się, jak następuje

skie. Przygotowanie ziemi pod ziemniaki i obróbI kategorja: pensja 90 zł oraz .ordynarja 12 ka ich winny być taki~ same, jak ~ie~niak?w

kwintali w stosunku rocznym oboWlązuJe w po- dworskich. Zastrzega SIę, że wszystkie ZIemmawiatach: nieświeskim, nowogródzkim z wyjątki~m ki pracowników winny być sadzone obok siebie

gminy Dworzec, słonims~im z wyjątkiem gmm: w jednem miejscu.

Derewno, Byteń, SzydłowIce, Rohot.n~, ~ozłow­

cI W majątkach, gdzie praco~awca ~osiada

szczyzna i Kuryłowi.cze. oraz.w g~mme M!r pow.

ziemniaki

na zbyt i gdzie pracowmcy rolm z postołpeckiego, a także w obrębie miasta Wdn.a.

wodu nieurodzaju ziemniaków nie po~iadają i.ch

II kategorja: pensja 75 zł oraz ?rd~aC)a 12 obecnie na sadzenie i jeżeli w roku ubiegłym ZIekwintali w stosunku rocznym .obOWIąZUJe "!I ~o­ mniaków nie sprzedawali, właściciel winien i~h

wiatach: lidzkim, szczuczyńs~lm, b~ranowlcl.nI?' dostarczyć w ilościach potrzebnych do saazema,

stołpeckim z wyjątkiem gm~ny !"lIr. ~ołozyn­

zwrotnych przez pracowników ze Z'biorów 1936 r.

skim wileńsko - trockim z Wyjątkiem gmm: Orany, Olkieniki i Rudziszki, oszmiańs~im, mołodec­

Art. 21.

kim z wyjątkiem gmin: Raków, Grodek, R~dosz­

kowicze i Krasne, święciańskim oraz w gmmach

a) Pracownik ma prawo trzymać jedną kroDerewno, Byteń, Szydłowice, Roho~na,. Koz

wę z przychówkiem w okresie ssania, przyczem

łowszczyzna i Kuryłowicze pow. słOnImskIego 1

otrzymuje ponadto w ci~u ro'ku na okres zapuw gminie Dworzec pow. nowogródzkiego.

.

szczenia krowy - zaleŻnIe od wy;boru praco~aw­

III kategorja: pensja 60 zł oraz o!d~aC)a cy - albo 120 litrów mlek~, albo 120 k~ zyta

12 1/2 kwintali w stosunku roczn~m ob~~.ąz.uJe. w Powyższy dodatek za o.bopolną ~godą moze byc

powiatach: wilejskim, P?stawsklm, dZlsme~skl.m: zamieniony na utrzymame przychowka.

brasławskim oraz w gmmach: . Ora~y, Olk!enikl

b) Jeżeli .p racownik krowy nie P?sia~a, otr~y­

i Rudziszki pow. wileńsko-trockiego I w gmmach

mywać będzie po 1 ~ lit~a mleka. dZlenme w ~Ią­

Raków, Gródek, Radoszkowi.c.ze i Krasne pow. gu 6 miesięcy zimowych I po 2~ htra ml~ka dZIenmołodeckiego.

.

.

.

nie w ciągu 6 miesięcy letnich. W maJątk~ch, w

bl Pensję otrzymują ordy~.aC)u~ze kwartalme których stawia się za warunek przy umOWIe., aby

zdołu, przyczem wypłata penS!I wmna nast.ępo­

pracownik. nie trzymał wcale k.rowy, będ~lc on

wać nie później, niż w ciągu pierwszych 7 dm naotrzymywał po 3 litry mleka dZlen.me '!' Clą~U 6

stępnego kwartału.

.

"

miesięcy zimowych i po 5 litrów dZlenme w C'lągu

c) Ordynarja wydaje Się kwartalnIe zgory w Ci miesięcy letnich.

.

.

pierwszych dwóch tygodniach każdego kwartału.

Pracownik otrzymuje mleko świe.że, mezbleZboże wydawane na ordynarję musi .by~ zdr?we

rane. W razie niemożnośc~ wydawama ml~ka -

i dobrze oczyszczone w gatunku, JakI pOSiada poza wypadkiem pr:z.ewidzlan~ w punkC:lc !,a

majątek.

niniejsze:go artykułu - pracownIk. otrzymuJe rownoważnik w pieniądzach, zbożu l t. d. us~a.lony

Art. 16.

za obopólnem porozumieniem, według m!eJsco.

b' t

Pensja roczna .karbo~ch., . włodarzy ~ gu- wychc) cen.

Krowy pracowników wanny yc u rzyt,Dymiennych (ciwunów 1 namlestmkowł WynOS.1 c~­ wane latem na odpowiedniem .pas~wIsku, taklem

najmniej o 25 .zł w stosu';1k~ rocznym WIęcel: rui .ak dla bydła dworskiego (z WVlątklem sztu~zny~h

pensja ordynaC)uszy, wymlemonych wart. 15.' or- ~astewników i łąk kośnych), jedn~k niekoD1eczn~e

dynarja zaś ich w stosunku rocznym wynosI 12 wspólnem. ' Jeżeli krowy ordynaf)uszy ~są SIę

kwintali.

oddzielnie od dworskich, wówczas w raZIe bba~u

odpowiedniego pastwiska -:-. otr~ymywać

ę ą

Art. 17.

zieloną paszę w dostatecznej ilOŚCI.

Podczas miesięcy zimowych ?trzrmywa~ ~ę~ąg.

Cała ordynarja zasadniczo wydaje się .w ~y

racownic na sztukę bydła dzumme po ,

cie z tern, że na żądanie jednej ze stron naJ~yzeJ

1/3 część ordynarji w każdym p~szczegoln~ ;drowej si!czki i plew zbożowych oraz po 2,5 kg

siana' zamiast siana może być za obopólną .zgokwartale może być zamieniona na mne .rodzale d

. dany równoważnik w innych ś~ia~cz~~l1ach.

zboża, jako to: jęczmień,. grykę, p~zelll.cę lub

Z~

~czkę

uważa się krajaną słomę .zytnkl ą dlarb Ygroch, jeżeli majątek posl~da t~ ~boz~ w ~osta­ n ową z dodatkiem plew, przyczem slec~ a a ytecznej ilości; przy zamiame takIeJ. obI.lcza Sl~ 1,5

kwintala żyta za 1 kwintal pszemcy I 1 kwmtal dła ordynarłuszy winna być taka sama, Jak dla bydła dworskiego. Słomę na ściółkę dla inwentarza

żyta Ul. 1 kwintal innego zboża.

.

otrzymują pracownicy w miarę potrzeby.

k'

Jeżeli ordynaria zostaje wypłacona z op~ź­

d)

W

majątkach,

w

których

bydło

dwors

.le

ni-eniem w rachunku gotówkowym, a c~ny w mIę­

ubezpieczone

jesŁ

od

ognia,

pracodawca

u:bez.pledzyczasie uległy zniżce, to suma nalezna z tego

MONITOR POLSKI. -

Nr. 84.

cza również obowiązkowo bydło pracowników.

iW wypadkach pożaru, wynikłego z winy lub nieostrożności pracownika, traci tenże prawo do pobierania odszkodowania za należące do niego spalone bydło. Wprowadzenie do dworskiej obory

nowej sztuki bydła nie może nastąpić bez zezwolenia pracodawcy, a to dla uniknięcia zarazy.

Art. 22.

Pracownik ma prawo trzymać dowolną ilość

trzody chlewnej w granicach istniejącego pomieszczenia w chlewach czeladnych. Trzoda winna

być narówni z dworską zabezpieczona od zarazy

przez stosowanie szczepień ochronnych, lecz tylko na żądanie i ryzyko pracownika.

Art. 23.

Trzymanie kur jest dozwolone. Kaczki wolno trzymać za wyjątkiem gospodarstw rybnych

i specjalnie warzywnych. Trzymanie gęsi, gołębi

i innego drobiu oraz królików zależne jest od umo,

wy z ,pracodawcą.

Art. 24.

Pracownik otrzymuje rocznie

20

metrów

dla bydła we wspólnej czeladnej oborze oraz pomieszczenie conajmniej dla dwóch sztuk trzody

chlewnej.

z obowiązującemi w tej mierze ustawami i nie

uważa się tego za przerwę w pracy (do art. 31

niniejszego orzeczenia).

Art. 27.

Art. 33.

a) Do czasu wprowadzenia ubezpieczeń na

wypadek śmierci żona lub dzieci zmarłego pracownika mają otrzymywać przez pół roku połowę pensji, połowę ordynarji, utrzymanie dla

krowy, połowę ziemi pod ziemniaki, połowę dodatku na odżywianie, przewidzianego wart. 21

punkt "a", oraz możność korzystania ze wszelkich świadczeń, przewidzianych w niniejszem

orzeczeniu, na równi z innymi pracownikami. Jeżeli ziemniaki zostały zasadzone przed śmiercią

pracownika, rodzina zmarłego ma prawo do całego zbioru. Na koszty pogrzebu otrzymuje nadto

tytułem zapomogi 20 złotych oraz trumnę zrobioną na miejscu lub w razie odmowy przyjęcia

trumny - równoważnik w gotówce.

b) Mieszkający razem członkowie rodziny

zmarłego pracownika, korzystający z powyższej

zapomogi, mogą chodzić do pracy poza obrębem

folwarku jedynie wówczas, jeżeli się do niej zobowiązali przed śmiercią pracownika. Wynagrodzenie członków rodziny zmarłego pracownika za

pracę nie może być niższe od płac obowiązują­

cych w folwarku dla daneikategorji robotników.

a) Pracodawcy opłacają początkową naukę

dzieci pracowników tam, gdzie to wymaga osobnych dopłat. Pozatem pracodawcy utrzymuj"

ochronkę dla dzieci w wieku od lat 4 do lat 7 w

folwarkach, w których liczba tych dzieci przekracza 20. O ile pracodawca założył ochronkę, a

dzieci pracowników w liczbie conajmniej 15 do

ochronki w ciągu 3 miesięcy nie uczęszczały, pracodawca założoną ochronkę likwiduje, a poniesio w

ny koszt 3-miesięcznego utrzymania ochronki rozkłada na wszystkich ordynarj.uszy; którzy, mając

w tym wieku dzieci, tychże do ochronki nie

sześciennych drzewa szczapowego, suche,go. leżą­

cego conajmniej pół roku.

Jeden metr sześcienny drzewa suchego, szczapowego równa się

1 y. m sześciennego przestrzennego drzewa

szczapowego niesuchego,

l y. m sześc. przestrzennego rąbanej karpiny,

2~ q węgla kamiennego,

5,1 metrom sześc. przestrzennym torfu prasowanego,

6,8 metrom sześc. przestrzennym torfu deptanego,

10,2 metrom sześc. przestrzennym torfu sztychlowego,

1 kupce gałęzi wymiaru 1,75 metra szerokości, 1,75 metra wysdkości i 2 metrów długości.

Torf winitm być wydawany w normalnie suchym stanie i przeciętnie dobrym gatunku. Pracowni~owi opału sprzedawać nie wolno. Wybór

materJału opałowego przysługuje pracodawcy, z

zastrzeżeniem, że conajmniej y. opału winna być

wydawana w materjale drzewnym.

Art. 25.

al Mieszkanie pracownika winno się składać

conajmniej z jednej izby z podłogą drewnianą oraz

komory. Izby winny być wytynkowane a conajmniej dokładnie wylepione ze szczelnemi drzwiami i oknami na zawiasach. Przy wznoszeniu nowych budynków słu:żlbowych należy uwzględnić

wskazówki umieszczone w wydawnictwie b. Ministerstwa Zdrowia Publicznego Nr. 4 p. t. "Inspekcja mieszkaniowa".

h) W oknach mają być całe szyby; w razie

stłuczenia szyby, pracownik jest obowiązany wsŁa­

wić ją w ciągu 2-ch tygodni. Wapna do bielenia

dostarcza pracodawca dwa razy do roku, w ogólnej ilości do 15 kg na mieszkanie. Piece mają być

doprowadzone do porządku przed l-ym listopada

1936 r. Mieszkania winny mieć szczelny dach; dachy popsute muszą być naprawione w ciągu miesięcy letnich. Tam, gdzie woda zacieka do mieszkań i piwnic pracowników, winny być one w ciągu lata odpowiednio zabezpieczone.

.

cI Pracodawcy i pracownicy winni dbać o to,

a'!>y otoczenie mieszkań pracowników było MgjeOlczn~. Obowiązuje wybrukowanie dostępu do

stud~len ora~ zastąpie.nie. zgniłych cembrzyn nowem~ lub tez .z~pewm~me pracownikom w inny

sposob zd~ow~J ~ czysteJ wody do picia.

. d) Zb~?rm~1 na .na~~z ni~ mogą się znajdowac w bhzszel odległosc1, amżeli 20 metrów od

mieszkań słUiŻbowych. Pracownicy mają składać

nll;w.óz ze swych chlewów w przeznaczonem na to

mleJscu. W pobliżu mieszkań mają znajdować się

w do~tatecznej. ilośc~ zasłonięte ustępy, które pra~owmcy oboW1ązam są utrzymywać w czystości

l .porządku.

Gdzie jest odpowiednie pomieszczeOle w ~otychczasowych budynkach, jak również

pr~y m1eszkaniac~. nowowybudowanych, powinna

byc urządzona łazma. W lOnych majątkach o ile

tyl~o istnieje możli~ość -:- pracodawcy obowią­

zam są do urządzema kąpieli.

_

e) Jeżeli folwark posiada oświetlenie ele'k tryczne, a i~stalacja n.ato pozwala, obowiązuje

w:I?rowadzeme go w mIeszkaniach pracowniczych

z Jedną lampką na mieszkanie.

. fI P~acownicy są obowiązani utrzymywać

m1eszkama. w por~ądk~; trzymanie inwentarza ży­

wego w mieszkamach lest stanowczo wzbronione.

Sublokatorów ~ie wolno przyjmować bez zgody

pr~codawcy, ktoremu przy wprowadzeniu się ma

byc zameldowany skład rodziny pracownika.

Art. 26.

~rac~awca ~bowiązanr jest dać pracownipom1eszczeme na opa i ziemniaki. miejsce

kOWI

3

Dnia 9 kwietnia 1936 r.

Art. 28.

W razie śmierci żony .p racownika. otrzyma

tenże tytułem zapomogi na pogrzeb 15 złotych,

w razie śmierci dziecka powyżej lat 6-ciu 10 zło­

tych i poniżej lat 6-ciu - 5 złotych. ·W e wszystkich tych wypadkach otrzyma tenże trumnę, zrobioną na miej'scu, lub w razie odmowy przyjęcia

trumny - równoważnik w gotówce.

Art. 29.

Na wypadek kalectwa lub śmierci robotnika,

spowodownej nieszczęśliwym wypadkiem przy

pracy, pracownik, ewentualnie jego rodzina korzysta w gospodarstwach .poniżej 30 ha, jako nieobję­

tych ustawą z dnia 28.111. 1933 r. o ubezpieczeniu

społeczn~ (Dz. U. R. P. Nr. 51, poz. 3961, z peł­

nych śW1adczeń, przewidzianych w niniejszem

orzeczeniu do czasu polubownego lub sądowego

zabezpieczenia praw pracownika. bądź jego rodziny, nie mniej jednak, jak przez pół roku. Postanowienie niniejsze w niczem nie ogranicza

praw takiego robotnika, wypływających z przepisów kodeksu cywilnego. Może być jednak zastąpione zatwierdzoną przez Ministerstwo Opieki Społecznej ogólną umową, re:gulującą wzajemne prawa i obowiązki pracodawców i pracowników na wypadek kalectwa lub śmierci pracownika z powodu nieszczęśliwego wypadku przy

pracy.

Art. 30.

a) W celu uniknięcia nieszczęśliwych wypadków mają być wprowadzone ochraniacze przy

wszystkich tych maszynach, do których zastosować się dadzą.

b) Do siania nawozów sztucznych w większej

ilości.

pracodawca daje pracownikowi ubranie

(płóci~nniak), zaś przy mniejszej ilości, nie dając

ubrama, dopłaca 20 gr od hektara. Prócz tego do

siania nawozów sztucznych gryzących a zwłaszcza

azotniaku wapna, nie mogą być używane kobiety,

pracownicy zaś używani do siania tych nawozów

mają otrzymać ochraniacze na oczy.

posyłali.

bl W razie uchylenia się pracodawcy od wykonania przepisów niniejszego artykułu, obowią­

zany on będzie wpłacić na ręce właściwego inspektora szkolnego na rzecz oświaty robotników

rolnych danego powiatu sumę, odpowiadającą

kosztom utrzymania ochronki i ochroniarki w cią­

gu roku służbowego.

Osiągniętym w tej drodze funduszem rozporządza komisja, złożona w równej liczbie z przedstawicieli organizacyj zawodowych pracodawców

i pracowników rolnych pod przewodnictwem inspektora szkolnego przy współudziale właści­

wego inspektora pracy.

Prawo występowania o wykonanie niniejszego.

artykułu przysługuje pracownikom danego folwarku, właściwemu inspektorowi pracy oraz wła­

ściwemu inspektorowi szkolnemu.

c) Inspektor pracy w porozumieniu z inspektorem szkolnym rozstrzyga, czy istnieją przeszkody do otworzenia ochronki, między innemi brak

lokalu. Jako przeszkodę taką na okres niniejszego

orzeczenia uznaje się zły stan gospodarczy w poszczególnych majątkach.

Art. 34.

Pracownik otrzymuje w ciągu roku 12 dni

urlopu w dni nieświąteczne (święta obowiązują

zgodnie z wydanemi w tej mierze ustawami) bez

potrącenia świadczeń. Pracownik może zażądać

w czasie zimy urlopu nieprzerwanego do 6 dni,

przytem jednocześnie nie więcej niż 1 z folwarku..

Wybór dni urlopu odbywa się w . porozumieniu z

pracodawcą, z wyjątkiem wyjazdów, spowodowanych pisemnem wezwaniem związków zawodowych, w tych bowiem wypadkach pracodawca winien zgodzić się na zaproponowany dzień urlopu.

W czasie pilnych robót, jak siewy, żniwa, sianokosy i kopanie, urlopy mogą ą,y~ wydawane w

wy.padkach wyjątkowo pilnych. Wyjazdy na skutek wezwania urzędów państwowych nie są wliczane do urlopów. O ile pracodawca z,g adza się

na łączne dwa lub trzy dni urlopu, które obejmują

jedno święto, dzień ten liczy się za dzień urlopu.

Pozatem odchodzącemu pracownikowi należy

się 6 dni wolnych na wyszukanie pracy.

Art. 35.

Pracownikowi wysłanemu w drogę należy s ię

tytułem strawnego: za całą dohę 1 zł 40 groszy, za

obiad 70 groszy, za kolację 50 groszy. Dobę liczy

się od 16 godzin wzwyż. Opóźnienie posiłku o 2

godziny nie pociąga za sobą opłaty strawne'g o.

W drodze godziny pracy nie obowiązują.

Art. 36.

Art. 31.

Pracownicy otrzymują furmanki

a)

w miarę potrzeby

Do czasu wprowadzenia ustawowego ubez.pie1)

celem

zwiezienia zboża do młyna w ładun­

czenia na starość pracodawcom nie wolno przy

kach wozowych oraz przywiezienia stamtąd mąki

końcu roku służbowego wręczać konotatek tym ordynariuszom, którzy przepracowali na dobro praco- . i otrąh

2) do zwózki w dni powszednie swoich produkdawcy lub danego gospodarstwa 25 lat, wtem

przynajmniej 20 lat w charakterze ordynarjusza, .tów rolnych, wyprodukowanych w tymże fola pozostały czas w charakterze stołownika. Po- warku;

3) po księdza - z chrztem, ślubem i pogrzewyższy okres 25 lat liczy się od ukończenia 18-go

roku życia. Przepis powyższy stosuje ·się do tych bem.

b) co kwartał

ordynarjuszy, którzy stracili całkowitą lub czę­

1) jedną wspólną furmankę w dzień świątecz­

ściową zdolność do pracy z tytułu starości i tytuny,

wybrany

przez pracowników, niedalei jednak,

łem do ich zwolnienia nie może być niezdolność

niż

w

promieniu

10 km od miejsca zamieszkania,

do pracy, lecz przewinienia służbowe. Ordynarjusze objęci niniejszym artykułem obowiązani są względnie do najbliższego kościoła;

2) jedną wspólną furmankę do naj.bliższego

do wykonywania swych obowiązków w granicach

miasta

lub ~andlowego miasteczka w dniu targoswej zdolności do pracy, pomimo przepracowanych 25 lat. W wypadku stwierdzonej zupełnej wym.

Fornalowi wysłanemu w drog,~ w interesie

niezdolności do pracy z powodu starości · pracownik nie jest obowiązany do pracy i w tym wypad- pracowników w dni świąteczne, czy też powszedku świadczenia jego mogą być obn i żone, jednak nie-nie należy się żadne dodatkowe wynagrodzenie niżej, niż do p oł owy świ a dcz eń ordynarjuszy. nie.

Udowodnienie zupełnej niezdolności do pracy lub

Art. n.

jej zmniejszenia ciąży na pracowniku.

Wszyscy pracodawcy są obowiązani zawiadomić do dnia 15 marca 1937 r. odnośne WojewódzArt. 32.

kie Biura Funduszu Pracyokażdem wypowieRezerwistom powołanym na ćwiczenia lub w dzeniu miejsca robotnikowi, jako też okażdem

razie mobilizacji wydaje się świadczenia z~odnie wolnem miejscu.

MONITOR POLSKI.

CZĘSC

Dnia 9 kwietnia 1936 r.

n.

Warunki pracy i pł4cy stołownJków.

Wynagrodzenie miesięczne

gotówkowe dla

Art. 1.

I grupy I II grupy III grupy

a) Orzeczenie niniejsze obowiązuje na C2.as od

1 kwietnia 1936 r. do dnia 31 marca 1937 r. Obie

strony obowiązuje trzymiesięczny termin wypowiedzenia pracy. Niewypowiedzenie umowy o

pracę w powyższym terminie oznacza zawarcie

umowy na rok następny. Rozwiązanie stosunku

służhowego w ciągu roku może nastąpić na zasadzie orzeczenia komisji rozjemczej lub też wyroku sądu państwowego - według kompetencji.

h) Ustalenie terminu godzenia, wymawiania

i zwalniania stołowników IV grupy pozostawia się

umowom indywidualnym; terminy te winny być

uwidocznione w książeczce obrachunkowej i stwierdzone podpisem prawnego opiekuna.

Art. 2.

Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej strony

wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej zaś

strony stołowników. Za stołowników uważa się

pracowników rolnych - mężczyzn, kobiety i mło­

docianych - zamieszkałych w majątku, otrzymujących oprócz wynagrodzenia dworskie utrzymanie i ugodzonych - z wyjątkiem stołowników IV

grupy - na okres roczny, nie zaś sezonowy,

względnie pozostających na służbie w danym majątku .przez okres roczny.

Art. 3.

Obowiązują następujące art. art. części I niniejszego orzeczenia, dotyczące ordynarjuszy: 2

p. "b", 3, 4, 6, 7, 9, 10, 13, 14, 18, 29, 30, 31,

34, 35, 36, 37.

Art. 4. .

Orzeczenie niniejsze stanowi w myśl ustawy z

dnia 18 lipca 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 71, poz. 686)

podstawę przy zawieraniu umów indywidualnych.

Indywidualne umowy pracy, zawierające warunki

mniej korzystne dla pracowników, niż ustalone w

niniejszem orzeczeniem; są niewaine. Warunki

umów indywidualnych bardziej korzystne dla pracowników, niż warunki niniejszego orzeczenia, pozostają w mocy.

Art. 5.

Powiaty względnie gminy

.,j';:.,j

al

~

~

alU

•

.,' _

.,'

6))t

.,;

OlU

Ol

•

~

•

88 8,S 88 e,S ee e,S

)t'N ~~ )t'N ~~ ~'N)t~

złotych

I kategoria' powiały: nieświe­

ski. nowogródzki z wyjątkiem

gminy Dworzec. słonimski z wyjątldem gmin: Derewno. Byteń.

Szydłowice. Rohotna. Kozłow­

szczyzna I Kuryłowicze. - oraz

gmina Mir pow. słołpeckiego

a także obręb m. Wilna.

14

20

12

17

11

14

II kategoria: powiaty: lidzki.

uczuczy6.ski. baranowickl. stoł­

peckl z wyjątkiem gminy Mir.

wołożyński. wileńsko - trocki

z wyjątkiem gmin: Orany. Olkieniki i Rudziszki. święciański. oszmiański. mołodeckl z wyjątkiem

gmin: Raków. Gródek. Radoszkowlcze i Krasne. oraz gminy

Derewno. Byleń. Szydło wice.

Robotna. Kozlowszczyzna i Kuryłowicze

pow. słonimskiego

i gmina Dworzec pow. nowogródzkiego.

13

19

11

16

10

13

III kategorIa: powiaty: wilejski. postawski. dziśnieński. brasławski. oraz gminy: Orany.

Olkieniki I Rudziszki pow, wileńsko - trockiego. Raków. Gródek. Radoszkowicze i Krasne

pow. mołodecki"go.

12

18

10

15

9

12

od maja do października włącznie.

.

Miesiące zimowe - od listopada do

kwietnia włącznie.

h) Określenie płacy w gotówce stołowników

IV grupy, ze względu na niejednakowe kwalifikacje pracowników tej grupy, pozostawia się do umowy indywidualnej, przyczem warunki tej umowy

winny być obowiązkowo wpisane do książeczki

obrachunkowej i stwierdzone podpisem opiekuna.

,W arunki umowy nie mogą przewidywać wynagrodzenia niższego niż 50 % wynagrodzenia III

grupy stołowników.

Art. 10.

a) Stołownicy wszystkich czterech grup otrzy-

Art. 6.

Art. 11.

Praca w dni świąteczne ustawą oznaczone

wykonywana tylko za obopólną zgodą

i za wynagrodzeniem po cenach za godzinę o 150 %

wyższych od wynagrodzenia normalnego w go-

Art. 28 części I niniejszego orzeczenia obowiązuje z te m, że ma on zastosowanie jedynie do

członków rodziny stołownika,

zamieszkałych w

majątku.

Ustala się cztery grupy stołowników

I grupa - mężczyźni ponad lat 21 o pełnej

zdolności do pracy, zdatni do

wszystkich robót;

n grupa - chłopcy od lat 18 do lat 21;

m grupa - kobiety i dziewczęta ponad lat

18 oraz chłopcy od lat 16 do lat

18;

IV grupa - dziewczęta poniżej lat 18 i chłop­

cy poniżej lat 16.

Art. 8.

a) Na żądanie pracodawcy w razie pilnej potrzeby rzemieślnicy obowiązani są do pracy poza

czasem określonym wart. 10 części I niniejszego

orzeczenia, lecz za osobnem wynagrodzeniem po

cenach za godzinę ' o 50% wyższych od płacy normalnej.

b) Przepis powyższy nie dotyczy ogrodników i

innych pracowników, charakter zajęcia których

powoduje konieczność wykonywania pewnych

czynności poza ustalonym czasem pracy dziennym.

c) Puszczanie w ruch oraz zatrzymywanie silnik6w przez mechaników winno się odbywać poza godzinami pracy bez specjalnej dopłaty.

u wag al Miesiące letnie -

obowiązków.

Art. 7.

Orzeczenie niniejsze stanowi w mr.śl ustawy

z dnia 18 lipca 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 71,

poz. 686) podstaw:ę przy zawieraniu um6w indywidualnych. .Ind~~ldualne umowy pracy, zawierają­

ce warunki ~le} korzystne dla pracowników, ni.t

ustalone w D1D1eJszem orzeczeniu, są nie ważne

Warunki umów indywidualnych bardziej korzyst~

ne d!a praco~ków, niż warunki niniejszego orzeczenIa, pozostają w mocy.

Art. 5.

widne, bielone dwa razy do roku na koszt pracodawcy, dostatecznie oświetlone i opalane w miesiącach zimowych, oddzielne dla mężczyzn, oddzielne dla kobiet. W sprawie stanu mieszkania

oraz otoczenia obowiązują przepisy art. 25 części I

niniejszego orzeczenia. Każdy stołownik winien

otrzymać łóżko lub pryczę oraz co najmniej siennikz czystą słomą, zmienianą w razie potrzeby, nie

mniej jednak, niż dwa razy do roku, a także mieć

możność korzystania przynajmniej raz na miesiąc

z kąpieli lub łaźni.

c) Pożywienie stołowników winno składać się

conajmniej z trzech posiłków dziennie i odpowiadać pod względem ilości i jakości produktów oraz

przyrządzenia wymaganiom higjeny.

łówce.

Art. 3.

Obowiązują następujące art. art. · części I ni4

niejszego orzeczenia: 3, 4, 6, 7, 9, 10, 12, 14, 17, 18,

19, 22, 23, 24, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35,

36 i 37.

wiązuje

może być

dawcr bez pr~w~ przyjmowania robótpostronnych 1 zatrudmenl są tylko w swoim fachu,

Art. 4.

mują oprócz płacy w gotówce wspólne mieszkanie

oraz całkowite utrzymanie.

h) Mieszkanie stołowników winno być suche,

Art. 11 części I niniejszego orzeczenia oboz' tem, że na żądanie pracodawcy w razie pilnej potrzeby stołownicy obowiązani są do

pracy poza czasem określonym wart. 10 części I

niniejszego orzeczenia, lecz za wynagrodzeniem

osobnem po cenach za godzinę o 75 % wyższych

od wynagrodzenia normalnego w gotówce._

Za samowolne opuszczanie roboty podczas godzin pracy i spóźnianie się do niej stosowane będą

potrącenia w tym samym stosunku. Do robotników pobierających wynagrodzenie za roboty wykonane poza określonym wyżej czasem pracy nie

zaliczają się pastusi, koniuchy, stróże nocni, dozorcy oraz dziewki do oprzątania inwentarza, do

doju i przy kuchni, o ile wykonywane przez nich

roboty nie przekraczają zakresu ich zwykłych

~

:lu

•... 0 · ... ·_·... 0 · - · .... · ... 0 · ........

Nr, 84.

CZĘSC

m.

Warunki pracy i płacy rzemieślników.

Art. 1.

Orzeczenie niniejsze obowiązuje na rok. Rok

służbowy zaczyna się od dnia 1 kwietnia 1936 roku, a kończy się 31 marca 1937 roku. Obie strony

obowiązuje trzymiesięczny termin wypowiedzenia

pracy, a mianowicie najpóźniej do 31 grudnia

1936 r. włącznie. Niewypowiedzenie umowy o

pracę do dnia 31 grudnia 1936 r. włącznie oznacza

zawarcie umowy na rok następny. Rozwiązanie

stosunku służbowego w ciągu roku może nastąpić

na zasadzie orzeczenia komisji rozjemczej lub też

wyroku sądu państwowego według kompetencji.

Art. 6.

Pensja rzemieślnik6w wynosi conajmniej dwukrotną pensję ordynarjuszy (art. 15 części I).

Płace w gotówce pobierają rzemieślnicy

kwartalnie z dołu; wypłata pensji winna następo­

wać nie później, niż w ciągu pierwszych 7 dni następnego kwartału.

Art. 7.

Rzemieślnicy otrzymują ordynarję conajmD1eJ

w tej wysokości, co ordynarjusze (art. 15 części I).

Ordynarja wydaje się kwartalnie zgóry w pierwszych dwóch tygodniach każdego kwartału. Zboże wydawane na ordynarję ·musi być zdrowe i dobrze oczyszczone, w gatunku, jaki posiada majątek.

Art. 8.

Art. 20 części I niniejszego orzeczenia obowiązuje z tern, iż rzemieślnik otrzymuje O!!ółem 44

ary ziemi, wtem 31,5 arów wynawożonej ziemi pod

ziemniaki, 2,5 ara wynawożonej ziemi ogrodowej

pod ogrodowiznę i 10 arów ziemi pod len.

Art. 9.

Art. 21 części I nin. orzeczenia obowiązuje

z tem, iż rzemieślnik ma prawo trzymać, zależnie

od osobistej umowy z pracodawcą

a) dwie krowy, lub

b) jedną krowę z dodatkiem 120 litr6w mleka

oraz 3 q żyta w stosunku rocznym.

Art. 10.

Art. 25 części I nin. orzeczenia obowiązuje

z tem, że w mieszkaniach, posiadających więcej

niż jeden piec, normy opału podnoszą się o 30 %•

Art. 11.

a) Wynagrodzenie rzemieślników, ustalone nL

niejszem orzeczeniem. nie obejmuje odszkodowania

za zużycie instrumentów w wypadku, gdy pracownik został ugodzony z własnemi instrumentami.

b) Warunki wynagrodzenia, ustalone w ninie;szem orzeczeniu, nie obowiązują w stosunku do

ogrodnik6w, ugodzonych tylko na procenty. W wypadku gdy ogrodnicy o!rzymują oprócz pen~ji procentowe tantjemy, tantIemy te przy ustalamu faktycznego wynagrodzenia danego pracownika winny być wliczane do. wynag~odzenia~ przy~zem .t.am,

gdzie wynagrodzeme łączme z tantIemą lest mzsze

od warunków niniejszego orzeczenia, winno nastą­

pić odpowiednie wyrównanie na korzyść pracownika.

Wilno, dnia 4 lutego 1936 r.

Przedstawiciel Ministerstwa Opieki Spo-

Płace w got6wce otrzymują stołownicy miesięcznie zdołu. Wypłata pensji winna następować

nie później, niż w ciągu pierwszych 7 dni następne­

go miesiąca.

Art. 9.

al Najniższe miesięczne płace stołowników w

gotówce ustala się według poniższej tabeli

Art. 2.

Orzeczenie niniejsze dotyczy z Jednej strony

wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej zaś

strony rzemieślników folwarcznych: kowali, ślu­

sarzy, mechaników, stolarzy, stelmachów, cieśli,

ogrodników i t. p. stałych wykwalifikowanych robotników, zatrudnionych w gospodarstwach rolnych, którzy pracują wyłącznie na korzyść praco-

łecznej i Przewodniczący Nadzw. Komisji

Rozj.

(-) W. Prenier.

Przedstawiciel Min. Sprawiedliwo~ci

(-) S. Mianowsk/.

Przedstawciel Min. Rolnictwa i Ref. Rotn.

C-J E. Baranowicz.

Oplata pocztowa uiszczona ryczałtem.

N

~

8 •.

~=r~.~~

________________Warszawa, Czwartek

9 kwietnia 1936 roku.

Rok XIX.

MONITOR POLSKI

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ•

WYCHODZI CODZIENNIE Z WY JĄ TKIEM NIEDZIEL I

Redakcja, Administracja i Ekspedycja: ul.

•

SlVlĄ T.

Miodowa Nr. 22. Telefon Redakcji 11-44-05. Telefon Administracji 11-80-13. Telefon Ekspedycji 11-80-19,

8 i pół do 1 po płd., w soboty do g. 12 w płd. Konto czekowe w P. K. O. - 730.

Ogłoszenia: ul. Królewska 5. Kasa cz~na od godz.

Oddziały "Monitora Polskiego"

BYDGOSZCZ, Gdańska 22, tel. 15-74; GDAŃSK, Neugarten 27, tel. 240-79; GDYNIA, Swięło;ańska, Dom P. A. M., tel. 17-20; GRUDZIĄDZ, Mickiewicza 26, tel. 304; KATOWICE,

~ Maja 23; tel. 565 i 1091; KRAKÓW, Rynek Główny 6, tel. 105-00 i 120-27; LWóW, Akademicka 11, I p., tel. 200-20,200-45; LóDZ, Piotrkowska 125, tel. 101-11 i 115-24; ŁUCK,

Piłsudskie~o 14, tel. 222; POZNAl'l, Pocztowa 11, tel. 28-57 i 28-58; TORUl'l, Szeroka 41, tel. 263; WILNO, Mickiewicza 15 m. S, tel. 674 i 1785.

TRESC DZIAI.U URZĘDOWEGO

Z a r z Il d z e n i a W ł a d z N a c z e l n y c h

PoZo 163. Orzeczenie Nadzwyczajnej Komisji

Rozjemczej, ustalające warunki pracy i płacy robotników rolnych na rok służbowy 1936/37 na 0bszarze wojew6dztw wUeńskiego i nowogr6dzkiego.

DZIAŁ URZĘDOWY.

-000-

miennych (ciwunów i namiestników), ugodzonych

lub pozostających na służbie w danym majątku

przez okres roczny.

Orz~czenie niniejsze dotyczy również i tych

ordynarjuszy, w zakres obowiązków których wchodzi m. in. dozolowanie lasów, o ile nie zostali oni

ugodzeni ja:ko gajowi.

b) Pracownicy, którzy z powodu swych wad

fizycznych lub umysłowych lub też swej niepełno­

letności nie posiadają normalnych zdolności do

pracy na roli, mogą być godzeni na warunkach

niższych, niż przewiduje niniejsze orzeczenie.

c) Stangretów nie uważa się za fornali, o ile

pełnią stale obowiązki przy koniach cugowych.

Stangreci mogą być godzeni na warunkach indywidualnych co do wynagrodzenia, jednak dotyczą

ich wszelkie inne postanowienia niniejszego orzeczenia.

Wynagrodzenie stangretów, którzy oprócz

pracy przy koniach cugowych pełnią jeszcze inne

jakiekolwiek czynności, nie może być nitsze, niż

ordynarjuszy.