Orzeczenie Nadzwyczajnej Komisji Rozjemczej ustalające warunki pracy i płacy robotników rolnych na obszarze województw: warszawskiego i m. st. Warszawy, białostockiego, lubelskiego, łódzkiego i kieleckiego z wyłączeniem powiatu olkuskiego, na rok służbowy 1936/1937
Table of Provisions (24)
Statutory Text (24 Articles)
§ 7. 1. Przeciętny czas pracy w rolnictwie
w ciągu roku ustala się na dziewięć godzin 20 minut, przyczem rozkład godzin pracy ustala się podług poniższej taheli. Tabela ta ułożona jest na
z.asadzie czasu słonecznego, różniącego się od
państwowego o 25 minut.
(§ 19). Jako luzak może być również ugodzony
p'Omocnik pastucha i mleczarek, który może obrzą
dzać paTę koni służących do odwożenia mleka.
5. Inwalidzi, pracujący narówni z pozostały
mi pracownikami z normalną zdolnością do pracy
w rolnictwie, pobierają równe z nimi wynagrodzenie tak w gotówce, jak i w naturaljach. Inwalidzli o zmniejszonej zdolności do pracy mogą
Tabela czasu pracy.
być godzeni na niższych w:arunkach.
,
.,
§ 2. 1. Orzeczenie niniejsze obowiązuje na
ClI
.,
=
ClI
'~ "
rok. Rok służbowy z.aczyna się od dnia 1 kwietos ~
Praca po ;t~.:.
Praca do . ~ ~
DZIAŁ URZĘDOWY.
~ o
Miesiąc
.. o ClI
nia 1936 r., a kończy się dnia 31 marca 1937 r.
OJ Il. ..
OJ ol
południa
OJ ..
południu
NN ., o
Obie strony obowiązuje trzymiesięczne wypowie.. ,Ll
.. = ~o
Q
=
--000dzenie indywidualnej umowy pracy przed upły
wem terminu wygaśnięcia niniejszego orzeczenia, Styczeń
8-12
1 Yz
1 Yz-4.00
a najpóźniej dnia 31 grudnia 1936 r. Robotnikowi, któremu wymówiono pr.acę, pracodawca obo- Luty
Zarządzenia Władz Naczelnych.
l Yz
1 Yz-5.00
7 Yz-12
wiązany jest wydać przy wymówieniu zaświad
czenie o zwolnieniu (konotatkę). Niewypowie--000dzenie umowy o pracę do dnia 31 grudnia 1936 r. Marzec1-10
1 Yz-5.30
włącznie oznacza zawarcie umowy na rok następ
1%-600
11-20
7-12
lYz
ny. Uchylenie się przez którąkolwiek ze stron
1 Yz-6.30
21-31
12.
od przyjęcia wypowiedzenia umowy o pracę tejże
ORZECZENIE
nie przedłuża. Wypowiedz'e nie umowy o pracę
Nadzwyczajnej Komisji Rezjemezej, ustalające wa~ tr,a d moc prawną, o ile pracodawca do dnia 31 Kwiecień
1-10
1 Yz-6.40
runki pracy i płacy robotników rolnych na obsza- marca 1937 r.nie ureguluje wobec pracownika
11-20
6-12
1%-7.00
lYz
Yz
21-30
1 Yz-7.20
rze województw: warszawskiego i m. st. Warsza- wszystkich zobowiązań, wynikających z niniejszewy, białostockiego, lubelskieg~ łódzkiego i kie- go orzeczenia, i w tym wypadku umowa o pracę
leckiego z wyłączeniem powiatu olkuskiego, na automatycznie przedłuża się na rok następny.
Maj
Rozwiązanie stosunku służbowego w ciągu roku
rok służbowy 1936/37.
1-10
1 Yz-7.30
nastąpić może na zasadzie orz'eczen-ia Komisyj
11-20
6-12
1 Yz-7.50
lYz
Yz
Yz
Na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1924 r. RO;1;jemczych, lub też wyroków sądów państwo
21-31
1 Yz-8.00
w przedmiocie uprawnień Ministra Pracy i Opie- wych, działających według kompetencji.
ki Społecznej do powoływania Nadzwyczajnych
2. Konotatka winna zawierać imię i nazwisko
Komisyj Rozjemczych do załatwiania zatargów pracownika, charakter jego pracy, czas i miejsce Czerwiec
2-8.20
1-10
zbiorowych pomiędzy pracodawcami a pracowni- pracy, datę zw'Olnienia 'Oraz podpis pracodawcy
2 - 8.20
6-12
11-20
2
%
Yz
kami rolnymi (Dz. U. R. P. Nr. 71, poz. 686) oraz lub jego zastępcy.
'
2-8.30
21-30
zarządzenia Ministra Opieki Społecznej z dnia
§ 3. 1. Zatargi wynikłe na tle umowy o pra7 grudnia 1935 r. ("Monitor Polski" Nr. 286, cę pomiędzy pracodawcą a robotnikami, regulują
poz. 366), Nadzwyczajna Komisja Rozjemcza w Komisje Rozjemc~e bądź Sądy Państwowe, we- Lipiec
2-8.30
1-10
składzie: Przewodnd,czącego Wadawa Preniera,
dług kompetencji. Do czasu uzyskania właściwe
2-8.20
11--20
6-12
2
%
Yz
Naczelnika Wydziału, jako przedstawiciela Mini- go orzeczenia lub wyroku nie wolno: 1) pracodaw2-8.00
21-31
sterstwa Opieki Społecznej, Radcy Michała Ba- com wstrzymyw'ać św.iadczeń, 2) pracownikom
naszkiewi:cza, jako przedstawiciela Ministerstwa przerywać pracy.
R'Olnictwa i Refonn Rolnych ł Sędziego Sądu Ape2. W wypadkach ciężkiego przewinienia pra- Sierpień
2-7.50
1-10
lacyjnego Władysława Kurkowskiego, jako przed- codawca może wstrzymać przed 'Orzeczeniem lub
2-7.30
11-20
6-12
l
%
Yz
sŁawiciela Ministerstwa Sprawiedliwości, na powyrokiem świadczenia w zbożu i gotówce, w ra2 -7.00
21-31
siedzeniach, odbytych w dniach 20, 21, 22, 23 zie jednak wygrania sporu przez robotnika prai 24 grudnia 1935 r. w Warszawie, w sprawie wa- codawca winien wydać wstrzymane świadczenia
runków pracy i płacy robotników rolnych w wo- wraz z dodatkiem miesięcznym w wysokości Wrzesień
1%-6.40
jewództwach: warszawskiem i m. st. Warszawie, 11/2% od wstrzymanej należności.
1-10
6-12
1%-6.20
11-20
lYz
%
białostockiem, lubelskiem, łódz~iem i kieleckiem
§ 4. 1. Orzeczenie niniejsze stanowi w myśl
1%-6.00
21-30
z wyjątkiem powiatu olkuskiego - po wysłucha ustawy z dnia 18 lipca 1924 r. (Dz. U. R. P.
niu opinji przedstawicieli pracodawców i pracow- Nr. 71, poz. 686) podstawę przy zawieraniu umów
ników rolnych oraz biorąc pod uwagę zarówno indywidualnych. Indywidualne um'Owy pracy, za- Październik
ogólną .sytuację gospodarstw rolnych, j,ak i cało
1-10
lYJ-5.30
wierające warunki dla pracowników mniej ko11-20
7-12
l Yz-5.20
lYs
kształt warunków zatrudniania w rolnictwie,
rzystne, niż warunki orzeczenia niniejszego, są
1%..... 4.50
21-31
o r z e kła
nieważne, z wyjątkiem specjalnych wypadków,
warunki pracy i płacy robotników rolnych na rok przewidzianych w tem orzeczeniu.
7 Yz-12
2. W razie klęsk żywiołowych powiatowe Listopad
lYs
1%-4.15/
służbowy 1936/37 w województwach warszawskiem i m. st. Warszawie" białostockiem, lubel- Komisje Rozjemcze uprawnione są do orzekania
skiem, łódzkiem i kieleckiem, z wyłączeniem po- o zmianie warunków, przewidzianych w orzecze- Grudzień
8-12
l Yz
l Yz-3.45
niu nin.iejszem, p'O otrzymaniu uprzednio opinji
wiatu olkusk1ego, ustalić jak następuje
Ministerstwa Opieki Społecznej w przedmiocie
2. Robotnicy fornale mają być zwalniani
istnienia dostatecznych podstaw do zmiany waDZIAŁ I. ORDYNARJUSZE.
przed południem o pół godziny wcześniej, aniżeli
runków w związku z rozmiarami klęski.
Zasady ogólne.
§ 5. 1. Pracodawca winien wydać bezpłatnie inne kategorje robotników, a to dla koniecznego
§ 1. 1. Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej pracownikom książeczki obrachunkowe, zawiera- obrządku inwentarza.
strony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej jące kontrolę wydawanej ordynarji i pensji . wraz
3. Za początek pracy rano i popołudniu uwazaś strony pracowników z normalną zdolnością
ża się wyjście z podwórza lub z naznaczonej''Z. potrąceniami i spisem powierzonych im inwendo pracy: fornali, luzaków (parobków), stróżów, tarzy. Książeczki te winny być podpisane przez zbiórki przed mieszkaniem pracowników, a za
pastuchów, polowych, karbowych, włodany i gu- pracodawcę lub jego zastępcę oraz pracowników. koniec zejście z pola. O ile pole leży dalej, niż
miennych.
Pozatem pracodawca wydaje bezpłatnie robotni- 2 km od podwórza, robotnika należy zwolnić
2. Karbowi, włodarze i gumienni otrzymują kom sweg'O folwarku na ręce wybranego przez z pr,acyo 10 minut wcześniej, w stosunku do każ
żyta w wysokości conajmn.iej o 1 kwintal więcej
nich przedstawiciela jeden egzemplarz orzeczenia dego kilometra powyżej dwóch.
od fornala (§ 15 i 16).
4. W razach pilnej potrzeby p'Owyższy poniniejszego.
Aś. Stangretów (forysiów) i t. d. nie uważa się
2. Książeczki obrachunkowe złożone u pra- dział rozpoczęcia i końca pracy oraz przerw jeza f(Jrnali, o ile pełnią stale obowiązki przy ko- codawcy nie powinny być dłużej przetrzymywa- dzeniowych może być zmieniony, jednakże tylko
niach cugowych.
w ten sposób, by ogólna ilość godzin pracy pozone, niż dziesięć dni.
4. Luzacy (parobcy), t. j. ordynariusze, do
§ 6. L Zawarcie indywidualnej umowy z or- stała ta sama.
,obowiązków których nie należy obrządzanie ko5. Na żądanie pracodawcy, w razie pilnej podynarjuszem nie może być uzależnione od trzy.ni, otrzymują o 1 kwJn.tal żyta mniej w ordynarii mania przez niego posyłek.
trzeby, pracownicy są obowiązani do pracy poza
Poz. 12. Orzeczenie Nadzwyczajnej Komisji
Rozjemczej, ustalające warunki pracy i płacy robotników rolnych na obszarze województw: warszawskiego i m. st. Warszawy, białostockiego, lubelskiego, łódzkiego i kieleckiego z wyłączeniem
powiatu olkuskiego, na rok służbowy 1936/37.
ol·~
..
~
..
..
~
N.~
~.!I)
-
.
-
-
I.
I-
I
MUN1TUK PUL~K1. -
wyżej określonym czasem, lecz za osobnem wynagrodzeniem po cenach za godzinę 35 gr. Wynagrodzenie za nadgodziny nie ma zastosowania,
jeżeii pracodawca udzielił robotnikowi następne
go dnia urlopu na czas o 25 % dłuższy, niż trwała
praca ponad normę dnia poprzedniego. Do robotników pobierających wynagrodzenie za roboty wykonane poza unormowanym wyżej czas,e m
nracy nię zaliczają się pastuchy, stróże nocni i
dozorcy, o ile wykonywane przez nich roboty nie
przekraczają zakresu ich zwykłych obowiązków.
6. Wypłata za pracę w godzinach nadliczbowych winna być dokonywana w terminach mie-
sięcznych zdołu.
7. Samowolne i ' nie uzasadnione opusz.c zenie
10boŁy podczas godzin pracy oraz niestawienie
się do pracy jest niedopuszczalne. Samowol~e
spóźnienie . się jest niedopuszczalne i powoduje
potrącenia, jak przy nadgodzinach.
§ 8. 1. Obrządek inwentarza odbywa się poza godzinami pr,acy, bez specjalnej dopłaty. Wstawanie do obrządku inwentarza oraz naszykowanie
wozów i narzędzi pow.inno mieć miejsce nie
wcześniej, niż na 2 godziny przed rozpoczęciem
pracy.
2. Obrok, siano i t. p. karm dla inwentarza
ma być przygotowany uprzednio w godzinac~
pracy w miejscach na to przeznaczonych. Kole}"
ne sypianie w nocy w stajni oraz dyżury w dme
świąteczne obowiązują wszystkich fornali i luzaków bez specjalnej dopłaty.
3. Pastuch jest wolny od pracy co trzeci
dzień świąteczny (niedziele i święta) i na ten czas
zostaje zastąpiony przez innych, wyznacz10nych
w tym celu pr,acowników.
4. O ile luzakowi polecono czasowo obrzą
dzać konie ~ zastępstwie fornala,
to otrzymuje
on za każdy dzień z,astępstwa 25 gr.
5. Do siania nawozów. sztucznych pracodawca daje pracownikom worki i dopłaca im od hektara 20 gr. Prócz tego przy sianiu nawozów
sztucznych, gryzących, a zwłaszcza azotniaku
wapna, nie mogą być zatrudnione kobiety; pracownicy zaś używani do ich siania mają otrzymać
ochraniacze na oczy.
§ 9. Stróże nocni mają codziennie wolny
czas do zakończenia robót przedpołudniowych.
W czasie przerwy obiadowej obowiązani są do
stróżowania. Po przerwie zaś otrzymują czas
wolny, równy przerwie obiadowej, stosownie do
tabeli' cz,asu pracy (§ 7). Następnie stróże mogą
być zatrudniani przy roboŁach koło inwentarza,
w domu i t. p., z wyjątkiem czterech miesięcy
listopada, grudnia, stycznia i lutego. W miesią
cach zaś' od 1 października do 31 marca stróż
otrzymuje kożuch dworski na cz,a s WIarty, która
nie może zaczynać się wcześniej, niż o godz. 1S-ej
(6-ej).
§ 10. PTaca w dnie świąteczne może być wykonywana li tylko za obopólną zgodą i za wynagrodzeniem po cenie za godzinę 45 gr; w gorzelniach i krochmalniach na żądanie pracodawcy
praca odbywa się zgodnie z ustawą z dnia 1S
grudnia 1919 r. (Dz.. U. R. P. z 1933 r. Nr. 94,
poz. 734) i również po tejże cenie.
§ 11. W dni ulewne i wyjątkowej niepogody
roboty w polu nie powinny być wykonywane.
Stosunek wzajemny.
§ 12. 1. Pracodawców o~az ich zast.ęp.cóv.
obowiązuje grzeczne traktowam.e pracownlkow 1
ścisłe przestrzeganie warunków umowy, a zwła
szcza
regularne wypłacanie
prz.e widzianych
świadczeń
i
płac.
Pracowników
obowiązuje
grzeczność WObQ:C pracodawców i i;h z~stęp~ów,
ścisłe przestrzeganle zawartychumow, Pllne l s~
mienne spełnianie obowiązków, dążność do naJ-
większej wydajności pracy i stosowani~ się do
wszystkich zarządzeń pracodawcy lub Jego zastępcy odnoszących się do wykonyw~nia obowi~z
ków służbowych oraz przestrzegame wszystkich
przepisów porządkowych w obręb~e f~l\VIarku, lakotei: dbale i staranne obchodzeme SIę z pOWlerzonym. sobie inwentarzem żywym i martwym.
2. Delegat, mąż zaufania (przedstawiciel robotnik6w) nie może być gorz.ej traktowany od innych pracowników.
Waronki wynagrodzenia.
§ 13. 1. Zgodnie z § 16 nIniejszego działu o~
dynarjusze pobierają pł,acę w gotówce kwartalnie
zdołu i ordynarję.
2. Wypłata pensji winna następować nie pótniej, niż dnia 7-go następnego miesiąca.
§ 14. 1. Wysokość ordynarji dla poszcz~~ó~
nych województw i powiatów określa § 16 mmeJszego działu. Ordynal;ę wydaje się zgóry i to w
pierwszych dwóch ty~odniach k,ażdego kwartału.
2. W raue niemożności wydania należnej ordynarji z powodu wypadk~w loso~ych lub w te~
minie na 1 lipca, ustaleme termmu ma nastąpić
w drodze bezpośredniego porozumie~ia strol,l'
3. Zboże wydawane na ordynaCJę m:US1. być
zdrowe i dobrze oczyszczone, w gatunku, Jakl posiada majątek.
Unia 9 stycznia 1936 r.
§ 15. 1. W sprawi.e składu ordynarji postanawia się, co następuje
.
aj pracownik otrzymuje 3, względnie 2 kwintale pszenicy, a to zgodnie z § 16 niniejszego działu;
b) conajmniej 9 kwintali otrzymuje w życie;
c) resztę zboża, brakującą do ustalonej dla
majątku normy ordynarji, wydaje się w
jęczmieniu.
2. Od pracodawcy zależy podwyższenie iloset wydawanego na ordynarię żyta zamiast jęcz
mienia ponad ustalone minimum.
3. W majątkach, gdzie sieją groch w dostatecznej ilości, ordynarjusze mogą żądać zamiast
1 kwintala pszenicy 80 kg grochu.
4. W majątkach, gdzie sieją w dostatecznej
ilości hreczkę albo grykę a nie sieją pszenicy, ordynarjusze zażądać mogą po 1 kwintalu hreczki albo gryki za każdy kw~ntal ps'z enicy.
5. W majątkach, gdzie nie sieją pszenicy, wydaje się żyto w stosunku za 1 kwintal pszenicy
1,3 kwintala żyta.
§ 16. 1. Pensję i ordynarję na rok 1936/37
ustala się, jak następuje
I kategOT~a: pensji 140 zł oraz ordynarji 15
kwintali w stosunku rocznym obowiązuje w powiatach: jędrzejowskim, kaI,iskim, kolskim, krasnystawskim, kutnowskim, łęczyckim, łódzkim, lubelskim, miechowskim, nies'z awskim, opatowskim,
pińczowskim, puławskim, sandomierskim, sieradzkim, włocławskim, warszawskim i m. st. Warszawie;
II kategorja: pensji 120 zł oraz ordynarji 15
kwintali w stosunku rocznym obowiązuje w powiatach: błońskim, brzezińskim, ciechanowskim,
częstochowskim. gostynińskim, gróieckim, hrubieszowskim, ażeckim, konińskim, kozienickim, lipnowskim, lubartowskim, łaskim, łowickim, miń
sko-mazowieckim, piotrkowskim, płockim, pultuskim, r,adomskowskim, radomskim, rypińskim, sochaczewskim, stopnickim, tureckim, wieluńskim,
włoszczowskim i zamojskim;
III kategorja: pensji 120 zł oraz ~rdy?arji
141/2 kwintala w stosunku rocznym obowlązuJe w
powiatach: będzińskim, chełmskim, garw?1ińs~im,
mławskim, płońskim, przasnyskim, rawskIm, SiLedlecldm, skierniewickim, sokołowskim, węgro-w
skim i zawierciańskim;
IV kategorja: pensji 110 zł oraz ordyn1arji
141/2 kwintala w stosunku rocznym obowJązuje w
powiatach: janowskim, kieleckim., końskim, ~~
kowskim, makowskim, opoczyńsklm, radzymmskim radzyńskim, sierpeckim i tomaszowskimj
kategorja: pensji 110 zł orazordynarji 131/2
kwintala w stosunku rocznym obowiązuje w powiatach: laugustowskim, białostockim, bialskim,
bi.elskim, biłgorajskim, łomżyńskim, grodzieńsk~m,
ostrołęckim, ostrowskim, sokólskim, s~wal.sklm,
S'zczuczyńskim, włodawskim, wołkowysktm 1 wysoko-ma·zowieckim.
W powiatach: brz.ezińs~im, ~ostyni~sk~m,
grójeckim, janowskim, JędrzeJows~tm, kahsk~m,
kolskim kutnowskim, lubartowsklm, lubelsktm,
łęczyckim, łowickiim, łódzkim, miecllOws~im, nieszawskim, op.atowskim, pińczowskim, plOtrkowskim, płockim, puławskim, radoI?sk:owskim, s~m
domierskim sieradzkim, stopmcklm, tureck1m,
warszawskhn i m. st. Warszawie, wieluńskim i
włocławskim ordynarjusze otrzymują w skła
dzie ordynarji 3 kwintale pszenicy (§ 15).
3. We wszystkich innych powiatach ordynarjusze otrzymują w składzie ordynarji 2 kwintale pszenicy (§ 15).
..
4. W powiatach I, II, III, IV kategorJ,l za obopólnem porozumieniem do 2 kwintali żyta lub
Jęczmienia może być wypłacone w gotówce łącz
nie z pensją.
§ 17. 1. Pracodawcy są uprawnieni do przemielenia ordynarji na swój rachu~ek i wó.wcz~s
z przewidzianej w § 16 ordynarJl potrącaJą 1 /2
kwintala żyta.
2. W wyp,adku dawania przemiału przez pracodawcę pracownikowi przysługuje l?rawo okreś
lenia, jaka ilość ordynarji ma być zmlelona na pytel, razówkę ,i kaszę.
3. Przemielenie ordynarji winno być dokonane najdalej w ciągu pierws'zego miesiąca kwarla*
lu, za który wydaje się ordynat;ię.
.
4. Na rozkurz odlicza soble młyn makslmum
przy razówce 2 %, przy pytlu i kaszy 5 %.
5. Poza tern pobieranie innych opłat i miarek
jest niedozwolone.
V
Ziemia pod ziemniaki.
§ 18. 1. Ordynarjusz otrzymuje 30 arów ziemi pod złemniaki, kapustę i ogrodowiznę ora.z 15
kwintali ziemniaków goŁowych, zdrowych 1 suchych. Na zasadzie indywidualnej umowy .wza
mian 30 arów ziemi może być wydane 35 kWlntah
ziemniaków goŁawych. Za obopólnem porozumieniem również zamiast 15 kwintali gotowych ziemniaków moż·e być wydana odpowiednia ilość roli.
2. Sadzenie ziemniaków winno odbywać
się - jeżeli nie umówiono się inacz.ej w danYI!l
majatku - w połowie między początkiem a koń
cem -sadzenia ziemniaków dworskich. Pole przeznaczone pod ziemniaki powinno być w takie m
Nr. 6.
samem stanowisku, jak pole przeznaczone pod
ziemniaki dworskie. Przygotowanie mechaniczne
ziemi pod ziemniaki i obróbka ich winny być takie same, jak ziemniaków dworskich. Zastrzega
się, że wszystkie ziemniaki pracowników powinny być sadzone obok siebie w jednem miejscu.
3. O He pracownik nie posiada sadzonek, może otrzymać takowe od pracodawcy w ilości potrzebnej do sadzenia należnej roli; wówczas
z przewidzianej w Orzeczeniu ilości roli potrąca
się przestrzeń 3iemi, odpowiadającą ilości wyd.a*
nych kartofli.
Utrzymanie inwentarza.
§ 19. 1. Ordynarjusz ma prawo trzymać dwie
krowy z jednym przychówkiem do dwóch m~e
sięcy.
2. Jeżeli trzyma jedną krowę, to otrzymywać
120 litrów mleka w ciągu roku na okres
zapuszczenia krowy.
3. Jeśli krów nie trzyma, to otrzymywać bę
dzie 11/2 litra mleka dziennie w ciągu 6 roiJesięcy
zimowych i po 3 litry mleka dziennie w ciągu
6 miesięcy letnich.
4. Zmiana w ciągu roku ustalonych indywidualną umową warunków trzymania inwentarza
może nastąpić tylko w drodze obopólnego porozumienia stron. Ten ostatni przepis nie mazastosowania, jeśli ordynarjuszowi padną krowy, a odszkodowania mu nie pr"'yznano.
5. Pracownik otrzymuje mleko świeże niezbierane.
6. W razie niemożr ości wydania mleka, pracownik ofrzymuje równoważnik w gotówce lub w
życie, licząc 1 litr mlek ~·. równy 1 kg żyta.
7. Pracodawca daje i.trzymanie dla krów ordynarjusza.
8. Utrzymanie dla bvdła ma być latem na odpowiedniem pastwisku 'takiem, jak i dla bydła
dworskiego (z wyjątkiem sztucznych pastewników
i łąk kośnych), jednakże niekoniecznie wspólnem.
Przy osobnem pastwiskt, daje pracodawca osobnego pastucha. W braku odpowiedniego pastwiska
bydło ordynarjuszy otrzymywać będzie zieloną paszę w dostatecznej ilości lub 7 U kg kiszonych liści buraczanych lub 7 1/2 kg kiszonych wytłoków
albo 1/2 kg suchych wytłokńw na jedną sztukę dziennie, z wystarczającą ilością sieczki. Podczas miesię
cy zimowych, t. j. w okresie stabulacji, otrzymują
pracownicy na sztukę bydła dziennie po 8 kg zdrowej sieczki i plew zbożowych, z dodaniem wywaru
lub pulpy. Tam, gdzie nie wydają wywaru lub pulpy, pracownik otrzymuje na każdą sztukę 1 kwintal
ziemniaków, albo 1 U kwintala innych okopowych
miesięcznie, lub równoważnik w otrębach lub w
makuchach, albo 2 kwintale wytłoków niczepslltych (dołowanych) lub 15 ekg wytłoków suchych,
lub też stosowny równoważnik w koniczynie lub
sianie, a mianowicie po 1,75 kg koniczyny lub po
2 kg siana na dzień i G _ tukę.
9. Zamiast wymienionych dodatków do sieczki i plew zbożowych, pracodawca może wyznaczyć
pracownikowi 4,5 arów ziemi na każdą sztukę
bydła, dość wcześnie jednak. aby pracownicy mogli zużytkować tę ziemię jednocześnie z sadzeniem
swoich ziemniaków. Słomę dla inwentarza otrzymują pracownicy w miarę potrzeby.
10. Pracodawca ubezpiecza obowiązkowo bydło pracownika od ognia. W wypadkach pożaru,
wynikłego ż winy lub nieostrożności pracownika,
traci tenże prawo do pobrania odszkodowania za
spalone, należące do niego l;\ydło.
11. Wprowadzenie do d;vorskiej obory nowej
sztuki bydła nie może nastąi:rić bez poprzedniego
zezwolenia pracodawcy lub "jego zastępcy, a to
dla uniknięcia zarazy.
- .
§ 20. Pracownik ma pra-i;vo trzymać dowolną
ilość trzody chlewnej, w granicach . istniejącego pomieszczenia w chlewach czeladnich. Trzymanie
kur jest dozwolone, trzyman:'~ zaś gęsi,kaczek,
gołębi, królików i t. p. zale ... j od obopólnej umowy.
będzie
Opał.
§ 21. 1. Pracownik otrzyma 13 jednostek opaJednostka opałowa równa się
10,2 metrom sześciennym przeshzennym
torfu sztychlowego,
6,8 metrom sześciennym przestrzennym
torfu deptanego,
5,1 metrom sześciennym przestrzennym
torfu prasowanego,
2,5 kwintalom węgla,
1 kupce gałęzi wy~i~ru 1,75 metra sz~rokości, 1,75 metra WYSOkOŚC11 2 metry dłu~oścl.
.
2. Przy wydawaniu opału .'\T drzewle OboWlą
zuje wydanie 12 metrów sześclennych przestrzennych drzewa szczapowego suchego, przyczem 1
metr sześcienny przestrzenny drzewa szczapowego równa się: 1,5 metra sześciennego przes~rzen
nego karpiny rąbanej lub 1,25 metra sześcienne
go przestrzennego drzewa niesuchego.
..
3. Wybór materjału opałowego przysługUje
pracodawcy, zastrzega się jednak, że przy wydawaniu wdla conajmniej 1/4 opału, a przy wydawa-
łowych.
MONITOR POLSKI. -
Nr. 6.
niu w innym materjale co najmmeJ Y. opału musi
być wydane w szczapach.
4. Torf winien być wydany w normalnie suchym stanie i w przeciętnie dobrym gatunku.
5. Sprzedaż opału jest niedopuszczalna.
Mieszkanie.
§ 22. 1. Mieszkanie pracownika musi się skła
dać conajmnie; z jednej izby z podłogą drewnianą
oraz komory.
2. Izby winny być wytynkowane, a conajmniej
dokładnie wylepione, ze szczelnemi drzwiami i
oknami na zawiasach.
3. W oknach mają być całe szyby; w razie
stłuczenia szyby pracownik jest obowiązany wsŁa
wić ja, w ciągu dwóch tygodni. Wapna niegaszonego do bielenia dostarcza pracodawca dwa razy
do roku, w ogólnej ilości 15 kg na mieszkanie.
Podłogi mają być położone i piece doprowadzone do porządku przed 1 listopada 1936 r. Mieszkania mają być ze szczelnym dachem, tam, gdzie
dachy są popsute, muszą być naprawione w ciągu
miesięcy letnich. W majątkach, gdzie woda zacieka do piwnic i mieszkań pracowników, winny być·
one zabezpieczone w ciągu lata od wody napływo
wej.
4. Pracodawcy winni dbać, aby otoczenie
mieszkań pracowników było higjeniczne. Obowią
zuje wybrukowanie dostępu do studzien oraz zastąpienie zgniłych Cl':mb'''zYh nowemi, lub też zapewnienie pracownikom' w ' inny sposób zdrowej i
czystej wody do picia. Zbiorniki na nawóz nie
mogą znajdować się w ',)liższej odległości, aniżeli
20 metrów od mieszkań~ służbowych. Pracownicy
mają składać nawóz ze,tl swoich chlewów w przeznaczonem na to miejs(;u. W pobliżu mieszkań
mają znajdować się zasłonięte ustępy w dostatecznej ilości, które praco~icy obowiązani są utrzvmywać w czystości i ptrządku. Gdzie jest odpowiednie pomieszczenie ~Y' do'tychczasowych budynkach, jak również przy "mieszkaniach nowowybudowanych, powinna byc; urządzona łaźnia.
5. W innych majątkach, o ile tylko istnieje
możliwość,
pracodawcy są obowiązani do urzą
dzenia kąpieli.
6. Pożądanem jest, aby pracodawcy, mający w
folwarkach elektryczność, wprowadzali ją do
mieszkań pracowników. Koszty prądu płaci pracownik.
7. Pracownicy są obowiązani utrzymywać mieszkanie w porządku; trzymanie inwentarza w mieszkaniu jest stanow.czo wzbronione. Sublokatorów
nie wolno przyjmować bez zgody pracodawcy,
któremu przy wprowadzeniu się ma być zameldowany skład rodziny pracownika.
§ 23. Pracownik ' otrzymuje pomieszczenie na
ziemniaki, pomieszcz~nie dla bydła we wspólnej
czeladnej oborze, lub specjalnie przeznaczonym
na to budynku, oraz pomieszczenie dla dwóch
sztuk trzody chlewnej 4:;'''p omieszczenie na opał,
nadto w miarę potrzeby słomę do sienników oraz
w miarę możności ściółkę dla swego inwentarza,
przyczem nawóz stanowi własność pracodawcy.
Ubezpieczenie.
§ 24. 1. Do czasu wprowadzenia ubezpieczeń
pogrzebowych, na wypadek śmierci pracownika,
żona lub dzieci zmarłego mają otrzymywać przez
pół roku: połowę pensji, połową ordynarji, utrzymanie dla jednej krowy, pół ziemi pod ziemniaki
i ziemniaków goto....,ych, jak również możność korzystania ze wszystkich innych świadczeń. przewidzianych w niniąjszem orzeczeniu narówni z innymi pracownikan< , Jeżeli rodzina zmarłego pra(;ownika posiada a~ie krowy, to druga krowa
otrzymuje w lecie paszę na pastwisku, w zimie
sieczkę; o ile posi~da jedną krowę, a umowa przewiduje dodatek v\ mleku zamiast drugiej krowy,
to dodatek teI.1 z'ostaje obliczony w stosunku 10
litrów za kaŻ';dyl" 'tr)siąc przepracowany od
1 kwietnia 1936" r. przez zmarłego pracownika.
Jeżeli ziemniaki zostały zasadzone przed śmiercią
ordynarjusza, rodzina zmarłego ma prawo do całego zbioru. Na koszty pogrzebu otrzymuje nadto tytułem zapomogi 25 zł i trumnę zrobioną na
miejscu, lub w razie odmowy przyjęcia trumny
równoważnik w gotówce.
2. Mieszkający razem członkowie rodziny
zmarłego praco~l,rnika,korzystający z powyższej
zapomogi, nie mogą chodzić do roboty poza obrę
bem folwarku, jeżeli przed śmiercią ordynarjusza
stale się do niej nie zobowiązali i jeżeli pracodawca daje im zatrudnienie. Wynagrodzenie członków
rodziny zmarłego ordynarjusza za pracę nie może
być niższe od cen, obowiązujących w folwarku dla
,danej kategorji tobotników.
§ 25. Na wypadek śmie~ci żony pracownika
otrzyma on tytułem zapomogi 20 zł, na wypadek
śmierci dziecka 15 zł. We wszystkich wypadkach
powyższych otrzyma także trumnę zrobioną na
miejscu, lub w razie odmowy przyjęcia trumny
równoważnik w gotówce.
§ 26. 1. Na wypadek kalectwa lub smlerci
robotnika, spowodowanej nieszczęśliwym wypadkiem przy pracy, pracownik, ewentualnie jego
3
Dli.ia 9 stycznia 1936 r.
rodzina, korzysta w gospodarstwach poniżej 30 ha,
jako nieobjętych ustawą z dnia 30 stycznia 1924 r.
(Dz. U. R. P. Nr. 16, poz. 148), z pełnych świadczeń
przewidzianych w niniejszem orzeczeniu do czasu polubownego lub sądowego zabezpieczenia praw
pracownika, bądź jego rodziny, nie mniej jednak,
jak przez pół roku. Postanowienie niniejsze w niczem nie ogranicza praw takiego robotnika, wypływających z przepisów kodeksu cywilnego. Może być jednak zastąpione zatwierdzoną przez Ministerstwo Opieki Społecznej ogólną umową, regulującą wzajemne prawa i obowiązki pracoda wców i pracowników na wypadek kalectwa lub
śmierci pracownika z powodu nieszczęśliwego wypadku przy pracy.
2. W pozostałych majątkach
obowiązują
przepisy ustawy z dnia 30 stycznia 1924 r. (Dz. U.
R. P. Nr. 16, poz. 148).
3. W celu uniknięcia nieszczęśliwych wypadków mają być wprowadzone ochraniacze przy
wszystkich tych maszynach, do których zastoso-
3. W czasie pilnych robót, jak siewy, żniwa,
sianokosy i kopanie, urlopy mogą być wydawane
w wypadkach wyjątkowo pilnych. Wyjazdy na
skutek wezwania urzędów państwowych nie SI\
wliczane do ulopów. O ile pracodawca zgadza się
na łączne dwa lub trzy dni urlopu, które obejmują
jedno święto, dzień ten liczy się za dzień urlopu.
Poza tem odchodzącemu robotnikowi należy się 6
dni wolnych na wyszukanie pracy.
Strawne.
§ 31. 1. Pracownikowi wysłanemu w drogę
należy się tytułem strawnego za dobę 1,60 zł, za
obiad 80 gr, za kolację 60 gr. Dobę liczy się od
16 godzin wzwyż.
2. Opóźnienie posiłku o 2 godziny nie pociąga
za sobą wypłaty strawnego. W drodze godziny
pracy nie obowiązują.
Furmanki.
wać się dadzą.
§ 27. 1. Do czasu wprowadzenia ustawowego
ubezpieczenia na starość pracodawcom nie wolno
przy końcu roku służbowego wręczać konotatek
tym ordynarjuszom, rzemieślnikom i komornikom,
którzy przepracowali na dobro pracodawcy lub
danego gospodarstwa 25 lat, oraz tym pracownikom dniówkowym, którzy przepracowali w danem gospodarstwie lub u danego pracodawcy 25
lat, w tem uprzednio przynajmniej 20 lat w charakterze ordynarjusza, i stracili całkowitą lub
częściową zdolność do pracy z tytułu starości.
2. Powyższy okres 25 lat liczy się dla robotników dniówkowych, ordynarjuszy, rzemieślników
i komorników od ukończenia l8-go roku życia.
3. Tytułem do zwolnienia tych pracowników
nie może być niezdolność do pracy, lecz przewinienia służbowe.
4. Pracownicy objęci mmeJszym artykułem
obowiązani są do wykonywania swych obowiąz
ków w granica~h swej zdolności do pracy, pomimo
przepracowanych 25 lat.
5. W wypadku stwierdzonej zupełnej niezdolności do pracy z powodu starości pracownik nie
jest obowiązany do pracy i w tym wypadku świad
czenia jego mogą być obniżone, jednak nie niżej,
niż do połowy świadczeń ordynarjusza.
6. Udowodnienie zupełnej niezdolności do pracy lub jej zmniejszenia ciąży na pracowniku.
7. Pracownik taki obowiązany jest przeprowadzić się do wskazanego przez pracodawcę mieszkania, składającego się z jednej izby, nawet poza
terenem danego majątku.
§ 28. Rezerwistom powołanym na ćwiczenia,
lub w razie mobilizacji, wydaje się świadczenia
zgodnie z obowiązujące mi w tej mierze ustawami
i nie uważa się tego za przerwę w pracy (do § 27
niniejszego działu).
Szkoły i ochronki.
§ 29. 1. Pracodawcy opłacają początkową
naukę dzieci pracowników tam, gdzie to wymaga
osobnycb dopłat. Pozatem pracodawcy utrzymują
ochronkę dla dzieci w wieku od lat 4 do 7 w fol-
§ 32. 1. Pracownicy otrzymują
a) zbiorową furma.nkę do jednego z najbliż
szych młynów i z młyna;
b) do zwózki w dni powszednie swoich produktów rolnych, wyprodukowanych w
tymże folwarku;
c) po księdza - z chrztem, ślubem i pogrzebem.
2. Fornalowi, jadącemu wysłaną w interesie pracowników furmanką, w dni powszednie
czy to świąteczne nie należy się żadne dodatkowe wynagrodzenie, jak też za kolejne wyjazdy w
dni świąteczne po doktora, do kościoła i t. p.
3. Wyjazdy, noszące wyraźnie charakter wyjazdów prywatnych pracodawcy poza godzinami
pracy, winny być wynagradzane, jak praca poza
godzinami służbowemi (§§ 7 i 10).
4. Pracownicy otrzymują furmankę po lekarza
i akuszerkę, oraz wspólną
a) jedną na kwartał do najbHższego miasta w
dniu targowym;
b) jedną na miesiąc w dzień świąteczny, wybrany przez pracowników do najbliższego
miasta, względnie stacji kolejowej, według
wyboru pracowników.
5. W razie nieuzasadnionej odmowy dania furmanki w dniu przez pracowników wybranym,
pracownikom przysługuje zwrot faktycznych
kosztów za wynajętą furmankę; za uzasadnioną
odmowę uważa się wyjątkową niemożność gospodarczą dania furmanki w dniu przez pracowników wybranym.
Zawiadomienie o wolnych miejscach.
§ 33. Wszyscy właściciele ziemscy obowiąza
ni są zawiadomić do dnia 15 marca 1937 r. odnośne
Wojewódzkie Biura Funduszu Pracy zarówno o
każdem wypowiedzeniu miejsca robotnikowi, jako
też okażdem wolnem miejscu.
DZIAŁ II.
RZEMIEŚLNICY.
§ 1. Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej
strony wszystk.ich pracodawców rolnych, z drugiej zaś strony: kowali, stelmachów, stolarzy, ślu
sarzy, mechaników, szoferów folwarcznych, o~rod"
ników, chmielarzy, rybaków i t. p. stałych, wykwalifikowanych robotników, zatrudnionych w gospodarstwach rolnych.
§ 2. 1. Obowiązują następujące paragrafy
działu I, ustalającego warunki pracy i płacy dla
ordynarjuszy: 3, 4, 5, 7, lO, 12, 19, 20, 21, 22, 23,
24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32 i 33.
2. §§ 7 i 10 działu I, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy i uwaga II niniejszego
paragrafu, nie dotyczą ogrodników, chmielarzy, rybaków, mechaników i t. p., których charakter zajęcia powoduje konieczność
wykonywania pew·
nych czynności poza ustalonym czasem pracy
dziennej.
3. W mieszkaniach dwuizbowych normy opału podnoszą się o 30 %.
4. Rzemieślnik za godziny nadliczbowe otrzymuje wynagrodzenie przewidziane dla ordynarjuszy za pracę w dni świąteczne (§ 10 działu I).
5. § 17 działu I, ustalającego warunki pracy
i płacy dla ordynarjuszy, obowiązuje z te m, że pracodawca ponosi koszty przemiału lub wzamian
dodaje 10% ordynarji w życie.
§ 3. § 2 dZliału I, ustalającego warunki pracy
i płacy dla ordynarjuszy, obowiązuje, z wyjątkiem
Urlopy.
terminu rozpoczęcia roku służbowego, który to
termin uzależnia się od istniejących zwyczajów
§ 30. 1. Pracownik otrzymuje w ciągu roku stosownie do danego fachu.
.
12 dni urlopu w dni nieświąteczne (święta obowią
§ 4. Pracodawcy nie są uprawnieni do samozują zgodnie z wydanemi w tej mierze ustawami),
wolnej zamiany pewnych świadaeń w naturze na
bez potrącenia świadczeń. Pracownik może za- inne. Jeżeli jednak warunki gospodarcze wymażądać w czasie zimy urlopu nieprzerwanego do
gają tej zamiany, może być ona dokonana przez
6 dni, przytem jednocześnie nie więcej, niż jeden bezpośrednie porozumienie stron, przy pośrednic
z folwarku.
'
twie inspektora pracy. wreszcie w drod~ ro'zjem2. Wybór dni urlopu odbywa się w porozumie- czej.
niu z pracodawcą, z wyjątkiem wyjazdów, spowo§ 5. Wynagrodzenie w gotówce i w naturaldowanych pisemnem wezwaniem związków zawo- , jach pozostaje na rok 1936/37 w tym samym stodowych, w tych bowiem wypadkach pracodawca sunku procentowym do . wynagrodzenia ordynarwinien jest zgodzić się na zaproponowany dzień juszy, jak~ ustaliły powiatowe komisje polubowne
urlopu.
na rok 1922/23,
warkach, w których liczba tych dzieci przekracza
20. O ile pracodawca założył ochronkę, a dzieci
pracowników w liczbie conajmniej 15-tu do
ochronki w ciągu 3-ch miesięcy nie uczęszczały,
pracodawca założoną ochronkę likwiduje, a koszt
3-ch miesięcznego utrzymania ochroniarki dzieli
pomiędzy wszystkich ordynariuszy, którzy, mając
w tym wieku dzieci, tychże do ochronki nie posyłali. Inspektor pracy w porozumieniu z insp.ektorem szkolnym rozstrzyga, czy przeszkodą do otworzenia ochronki jest brak lokalu.
2. W razie uchylenia się pracodawcy od wykonania przepisów niniejszego paragrafu. obowią
zany on będzie płac~ć na ręce właściwego inspektora szkolnego na rzecz oświaty robotników rolnych danego powiatu sumę odpowiadającą kosztom utrzymania ochronki i ochroniarki w ciągu roku służbowego.
3. Osiągniętym w tej drodze funduszem rozporządza Komisja, złożona w równej liczbie z przedstawicieli organizacyj zawodowych pracodawców
i pracowników pod przewodnictwem inspektora
szkolnego przy współudziale właściwego inspektora pracy.
4. Prawo występowania o wykonanie 11Ii.niejszego paragrafu przysługuje pracownikom danego folwarku i właściwemu inspektorowi pracy.
DZIAŁ
MONITOR POLSKI. ~ Dnia 9 stycznia 1936 r.
III. KOMORNICY I KOMORNICE.
§ 1. 1. Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej
strony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej
Ź<iŚ strony komorników i komornic. W rozumieniu niniejszego orzeczenia za komorników uważa
się pracowników folwarcznych, zgodzonych na cały rok, otrzymujących dworskie mieszkania, lub
rÓwn ow<J.ż nik komornego oraz naturalja i wynagrodzenia gotówkowe za dzień pracy wIg niniejszego orzeczenia,
2. Robotnicy rolni z pełną zdolnością do pracy, o ile stale pracują i wykonywują te same czynności, co ordynariusze, choćby nawet pod inną nazwą byli ugodzeni, winni być wynagrodzeni narówni z ordynarjuszami danego folwarku .
3. Komorników ugodzonych rocznie obowią
zuje przepracowanie minimum 150 dni w miesią
cach: kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień i
wrzesień oraz 120 dni w miesiącach: październik,
listopad, grudzień, styczeń, luty i marzec.
§ 2. 1. Wypłaty gotówkowe dla komorników
uskutecznia się w tych samych terminach, jak dla
stałych robotników dniówkowych.
Wynagrodzenie w gotówce.
I grupa
powiatów
Kategorje
zima
I laŁo
II i ITI grupa IV i V grupa
powiatów
powiatów
zima
I lało
-zima
I lato
0.50
0.80
a) Komornik
zdolny do
wszystkich
robót.
0.65
0.95
0.55
0.85
h) Pozostali komornicy .
0.35
0.45
0.30
0,40
0.25
0,40
c) Komornice.
0.25
0.35
0.20
0.30
0.20
0.25
Podział powiatów według § 16 Działu 1.
3. Komornicy i komornice pracują wedle tabeli czasu pracy. Za pracę poza tabelą komornice
otrzymują zapłatę o 25% wyższą od przeciętnego
pełnego zarobku godzinnego dorosłych pracowników dziennych mężczyzn, względnie kobiet, zgodzonych na rok.
§ 3. Komornik i komornica otrzymują poło
wę tej ilości ordynarji, jaką otrzymuje ordynarjusz.
W sprawie składu ordynarji pozostaje stosunek
procentowy ilości pszenicy, żyta i jęczmienia przewidziany dla ordynarjuszy. Ordynarję wydaje się
zgóry i to w pierwszych 2-ch tygodniach każdego
kwartału. W razie niemożności wydania całej należnej ordynarji w dniu 1 lipca 1936 r. obowiązuje
wydanie połowy tejże, resztę zaś wydać trzeba z
pierwszego omłotu przed 1 września; zboże wydawane na ordynarię musi być zdrowe i dobrze
oczyszczone w gatunku, jaki posiada majątek.
Komornik ma prawo w razie istotnej potrzeby kupować zboże u pracodawcy po cenach przystęp
nych w ilości zależnej od liczebności swojej rodziny.
§ 4. Komornik i komornica otrzymują poło
wę tej przestrzeni ziemi pod ziemniaki i ziemniaków gotowych, jaką otrzymuje fornal i to na zasadach, przewidzianych w§ 18 Działu I, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy.
§ 5. Komornikowi i komornicy wolno trzymać
na warunkach § 19 Działu I. ustalającego warunki
pracy i płacy dla ordynarjuszy, jedną krowę z
przychówkiem do 2-ch miesięcy.
§ 6. 1. Oprócz powyższego obowiązują §§ 2,
3, 4, 5, 7, 8, lO, 11, 112, 17, 20, 21, 22, 23,
24, 25, 26, 27, 28, 29, 31, 32 i 33 Działu I, ustalają
cego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy.
2. Z § 8 Działu I, ustalającego warunki pracy
i płacy dla ordynarjuszy, obowiązuje tylko ustęp
o nawozach sztucznych.
3. § 17 Działu I, ustalającego warunki pracy
i płacy dla ordynarjuszy, obowiązuje z tem, że pracodawca dający przemiał potrąca 75 kg żyta z należnej ordynarji.
4. § 22 Działu I, ustalającego warunki pracy
i płacy dla ordynarjuszy, nie obowiązuje, jeżeli
komornicy zostali ugodzeni pod warunkiem jednego mieszkania na więcej, niż jedną rodzinę. 00zwolonem jest jednak umieszczenie 2-ch rodzin w
jednem mieszkaniu tylko wtedy, jeżeli te dwie rodziny razem składają się najwyżej z 2-ch osób dorosłych (jednej płci) i czworga dzieci. W tym wypadku opał wydaje się w myśl § 21 Działu I, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy,
lecz nie na rodzinę, a na mieszkanie.
DZIAŁ IV.
STALI ROBOTNICY DNIóWKOWI.
§ 1. 1. Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej
strony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej
zaś strony stałych robotników dniówkowych z peł
ną zdolnośCią do pracy, a mianowicie: domowników ordynarjuszy i domowników komorników
Nr. 6.
oraz domowników rzemieślników, o ile ci ostatni
wykonywują zwykłe roboty rolne.
2. Powyżsi domownicy, ugodzeni jako stali ro-
botnicy dniówkowi, pracują według tabeli czasu
pracy (§ 7 Dział I) i pobierają za dzień pracy wynagrodzenie, określone w niniejszem orzeczeniu.
§ 2. Jeżeli z domownikami luzaka zostanie zawarta umowa o pracę w folwarku w charakterze
stałego robotnika dniówkowego kategorji III i
umowa ta jest przez robotnika dniówkowego wykonywana, natenczas luzak otrzymuje wynagrodzenie fornala.
§ 3. 1. Indywidualne umowy zawiera pracodawca bezpośrednio z domownikami lub też, o ile
idzie o małoletnich, z ich prawnym opiekunem.
Z chwilą zawarcia takiej umowy pracodawca jest
obowiązany dać stałe, codzienne zatrudnienie, a
pracownik stale uczęszczać do pracy.
2. Jeżeli pracodawca nie dostarczy domownikowi pracy, winien mu zapłacić zarówno w gotówce, jak w naturaljach, tak jak za dzień przepracowany. Pracodawca nie jest obowiązany dostarczać pracy w dni ulewne i wyjątkowej niepogody. Pracownikowi zaś te dni wliczają się do
obowiązkowego
minimum. Pracownik winien
przepracować co najmniej 120 dni w ciągu 6 miesięcy zimowych i co najmniej 140 dni w ciągu 6
miesięcy letnich, z wyjątkiem pracowników do
lat 16, w stosunku do których obie strony obowią
zuje minimum 15 dni w miesiącu.
3. Pra'c ownik III kategorji może być godzony
do wykonywania prac sezonowych (minimum 20
dni w miesiącu).
4. Jeżeli pracownik opuści pewną ilość dni
z powyżej oznaczonego minimum, nie będąc chorym lub upoważnionym do tego przez pracodawcę, pracodawca za każdy dzień nie stawienia się
nie wyda mu żadnych świadczeń i ponadto potrą
ci normę dzienną żyta. Pracownik winien uprzedzić pracodawcę, jeśli nie może stawić się następ
nego dnia do pracy.
5. Ci domownicy, którzy zawarli indywidualną umowę z pracodawcą,
zgodnie z niniejszem
orzeczeniem, pracować mogą poza folwarkiem
przed wygaśnięciem terminu trwania umowy najmu tylko za zgodą pracodawcy.
§ 4. Obowiązują następujące paragrafy Działu I, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordyna1'juszy: 3, 4, 7, 11, 12, odnośny ustęp § 27, 31 i 8
w punkcie o nawozach sztucznych.
§ 5. Na żądanie pracodawcy, w razie potrzeby, pracownicy są obowiązani do pracy poza czasem, określonym w § 7 Działu I, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy, lecz za osobnem wynagrodzeniem, po cenach za godzinę o
25 % wyższych od normalnego wynagrodzenia tak
w naturaljach, jak i w gotówce. Za spóźnianie się
do pracy słosowane będą potrącenia w tym samym stosunku. Samowolne opuszczanie roboty
podczas godzin pracy jest niedopuszczalne. Praca
w dni świąteczne może być wykonywana li tylko
za obopólną zgodą i za wynagrodzeniem po cenach
za godzinę o 50% wyższych od normalnego wynagrodzenia, tak w naturaljach, jak i w gotówce.
§ 6. Ustala się trzy kategorje robotników
dniówkowych
Kategorja I - do lat 16;
Kategorja II - wszystkie dziewczęta ponad
lat 16 i chłopcy od lat 16 do 18;
Kategorja III - chłopcy od lat 18, zdolni do
wszystkich robót i do kosy.
§ 7. 1. Warunki wynagrodzenia stałych robotników dniówkowych ustala się, jak następuje
I) w naturaljach
a) żyta otrzymują dziennie za dzień pracy
Kategorja I - 1 kg,
Kategoria II - lY2 kg,
Kategoria III - 2 kg. Zyto wydaje się
kwartalnie zdołu, przyczem na 1 lipca ml)że być wydana połowa należnej ilości ży
ta, druga zaś . połowa będzie wydana po
żniwach;
h) kartofli otrzymują rocznie
Kategorja I 8 kwintali,
Kategorja II - 12 kwintali,
Kategorja III - 16 kwintali. Wydawanie
kartofli uskutecznia się co pół roku zdołu
w terminach: 1 października 1936 r. i
31 marca 1937 r.
2. W wypadkach wydawania roli pod ziemniaki wydaje się dla I Kategorji 7 arów ziemi, dla II
Kategorzji 10 arów ziemi i dla III Kategorji 14
arów ziemi.
_3. W razie porzucenia pracy ze złej woli przez
stałego robotnika dniówkowego przed końcem roku, sprzęt pola, wydanego mu pod ziemniaki zamiast gotowych kartofli, należy do pracodawcy,
za zwrotem ilości kartofli użytych do sadzenia;
również połowa żyta, n!lleżnego pracownikowi w
końcu kwartału, przechodzi na własność pracodawcy.
4. Koszty przemiału ponosi pracodawca lub
wydaje wzamian 10% wydanej ilości żyta.
5. II) W gotówce według poniższej tabeli
Wynagrodzenie dzienne gotówkowe dla
I kał.
II kat.
III kat.
..
.2! :i :..d
:i ~...d
S o S'- e o
POWIATY
.;
.;
.- u
e ~..!i.8
~'N
.~
.~ j
~..d
.- u
-- u
S-a 8 o ='a
e
~] ~.~ ~l
~'N
Złotych
-
1. Warszawa miasto i
powiat. Będzin. Błonie,
Ciechanów.
Gostynin.
Grójec. Kalisz. Kutno.
Lask. Łęczyca. Łód1.
Łowicz. Nieszawa. Płock.
Pułtusk.
Sochaczew.
Włocławek
i Zawierde.
0.45 0.60 0.60 0.90 0.70
1.00
2. Brzeziny. Częstocho
wa. Garwolin. liża. Ję
drzejów. Kielce. Koło.
Konin. Kollskie. Kozienice. Krasnystaw. Lipno.
Lubartów, Lublin. Luków. Maków. Miechów.
Mińsk Maz .• Mława. Opatów. Opoczno.
Piotrków. Pińczów. Płońsko
Puławy. Radom. Radz~,
Radomsko.
RadzymiD,
Rawa. RypiD. Sandomierz.
Siedlce. Sieradz. Sierpc.
Skierniewice. Stopnica.
Turek. ~ieluń. Włoszczowa i Zamość.
0,40 0.55 0.55 0,85 0.65 0,95
3. Augustów. Biała. BiaBielsk. Biłgoraj.
Grodno. Hrubieszów. Janów. Łomża.
Ostrołęka. Ostrów. PrzasDySZ. Sokółka. Sokołów.
Suwałki. Szczuczyn. Tomaszów. Węgrów. Wło
dawa. Wołkowysk i Wysokie Mazowieckie.
0.35 0.50 0.50 0.80 0.60
łystok.
Chełm.
O.~O
6. Jako miesiące letnie uważa się kwiecień,
maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, pozostałe
jako zimowe.
7. Wypłaty gotówkowe stałym robotnikom
dniówkowym uskuteczniać należy co miesiąc
zdołu.
§ 8. 1. W gospodarstwach poniżej 30 ha, jako
nieobjętych ustawą z dnia 30 stycznia 1924 r. (Dz.
U. R. P. Nr. 16, poz. 148), na wypadek kalectwa,
spowodowanego nieszczęśliwym wypadkiem przy
pracy, pracownik korzysta z pełnych świadczeń,
przewidzianych w niniejszem orzeczeniu do czasu
polubownego lub sądowego zabezpieczenia praw
pracowników, bądź ich rodzin, niemniej jednak,
jak przez pół roku. przyczem za podstawę obrachunku przyjmuje się minimum dni pracy, ustalone
w § 5 niniejszego działu. Postanowienie niniejsze
w niczem nie ogranicza praw takiego robotnika,
wypływających z przepisów Kodeksu Cywilnego.
2. W pozostałych majątkach obowiązują przepisy ustawy z dnia 30 stycznia 1924 r. (Dz. U. R.
P. Nr. 16, poz. 148).
DZIAŁ V.
ROBOTNICY SEZONOWI.
§ 1. Orzeczenie niniejsze obowiązuje z je
dnej strony wszystkich pracodawców rolnych, z
drugiej strony robotników sezonowych w rolnictwie.
§ 2. L Za robotników sezonowych, w znaczeniu niniejszego orzeczenia, uważa się tych robotników, którzy się kontraktowo obowiązują do ro
bót rolnych w sezonie od dnia zakontraktowania
ich aż do ukończenia wszystkich robót polnych
względnie wszystkich wykoyków i którzy mie.s z
kają u pracodawcy we wspólnych koszarach, prze
znaczonych dla robotników sezonowych.
2. Umowa z pracownikami, godzonymi na
krótszy lerm!l1 niż na cały sezon, powinna być sporządzona na piśmie lub w obecności świadków.
3. Za obopólną zgodą mogą być pracownicy
sezonowi zatrudniani pn;ez całą zimę·
4. Zwolnienie robotnika sezonowego moze na
stąpić tylko za uprzedniem 14-dniowem wypowiedzeniem.
§ 3. Czas pracy obowiązuje ten sam, jaki jest
przewidziany w § 7 Działu ~, ustalającego warun~i
pracy i pIacy dla ordynarIuszy, wynagrodzeme
zaś za nadgodziny w dnie. powszednie wynosi o
25 %, a w dnie świąteczne o 50 % więcej od nor
mainego wyna~rodzenia zarówno w gotówce, jak
w naturaljach.
§ 4. 1. Ordynarję otrzymuje każdy robotnik
i robotnica tygodniowo.
2. Ordynarja składa się
z 15 kg ziemniaków,
z 7 mrów mleka zbieranego lub .3Y2 niezbie
ranego,
z 3% kg chleba,
z Y2 kg kaszy,
z 1 kg grochu,
z 1 kg mąki,
z X kg soli.
MONITOR POLSKI. -
Nr. 6.
Dnia 9 stycznia l'JJó r.
3. Wymiana na inny gatunek żywności jest za
obopólnem porozumieniem dozwolona. W mająt
z Banku Polskiego.
kach, które grochu nie sieją, może być wzamian
niego przez pracodawcę wydana kasza lub mąka.
4. Gotowanie strawy odbywa się na koszt pracodawcy.
§ 5. 1. Poza ordyna:rją otrzymuje robotnik
sezonowy wynagrodzenie gotówkowe
Obieg polskich monet srebrnych i bilonu wynosi w dn. 31 grudnia r. ub. (w milj. zł - w nawiasach obieg w dn. 20 grudnia ub. r.): ogółem 404,272
(379,1), w tem monety srebrne 320.127 (298,0), bilon niklowy i bronzowy 84,145 (81,1).
Powiaty
I grupa powiatów • , •
II
Dl
łł
fi
fi
..
•••
•••
I kategorja
III kategorja
zima \ lato
zima \ lato
0.70
0,65
0.60
0.90
0.80
0,70
1.00
0,90
0.80
1,20
1.10
1.00
Podział powiatów jak w § 7 Działu IV.
2. Jako kategorje robotników rozumie się: ka-
tegorja I - wszystkie kobiety ponad lat 16 i męż
czyźni od lat 16 do 18; kategorja II mężczyźni
ponad lat 18 zdolni do wszelkich robót i do kosy.
§ 6. Obowiązują następujące paragrafy Dzia"lu I, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy: 3, 4, 7, lO, 11, 12, 31 i 8 w punkcie o nawozach sztucznych.
Z Komitetu Budowy Pomnilm
l\larszałlm J. 11iłsudski l go.
Kurs urzędowy 1 grama czystelZo złota = 5,9244 zł.
Papiery procentowe.
I. Papiery Państwowe.
(-l W. Kurkowski
a)
Przedstawiciel Ministerstwa Sprawiedliwości.
premjowe.
VI złotych za jedną sztukę.
4'};, Prem. Pot. Dolarowa Ser. 111 52,70-52,60-52,75.
bl inne
DZIAŁ NIEURZĘDOWY.
-000--
Z Kancelarji
P. Prezydenta Rzeczyposponteł,
z rolecenia Pana Prezydenta Rzeczypospoli-
tej sze Kancelarji Cywilnej wyraża za pośrednic
twem prasy podziękowanie przedstawide10m nauki, sztuki, duchowieństwa wszystkich wyznań,
organizac;om społecznym, kulturalnym i zawodowym oraz osobom prywatnym za nadesłane ży
czenia z okazji Nowego Roku.
--000--
w procentach nominału.
5% Pallstw. Pożyczka Konwers. 1924 r. 64,50.
6% Pożyczka Dolarowa 1919-1920 r. 80,50 - 80,25 80,50.
'1% Pożytzka Slabil. 1921 r. JJ 64.50 -- 64,38 - 64,6364,63 •• ) - 64,75 ").
Listy Zast. i Obł. Banków.
II.
a)
Ełotych
w dniu 8 b. m. P. Minister Spraw Wewnętrz
nych W. Raczkiewicz przybył w godzinach rannych do warszawskiego urzędu wojewódzkiego.
Pan Minister odbył rozmowę z wojewodą Nakoniecznikow-Klukowskim, który oświetlił Panu Ministrowi aktualne sprawy wojew6dztwa. Następ
nie wojewoda przedstawił P. Ministrowi wicewojewodę oraz wszystkich naczelników wydziałów
urzędu wojewódzkiego. Podczas dłuższej konferencji z naczelnikami Pan Minister dał wytyczne
:z zakresu prac administracyjnych, organizacyjnych
oraz gospodarczych i samorządowych.
Z Sejmu.
Pan marszałek Sejmu St. Car przyjął wczoraj
w południe P. Ministra Spraw Wewnętrznych Wł.
Raczkiewicza.
państwowych
w złocie 1927 r.
7% L. Z. Państw. B-ku Rolnego 83,25.
8% L. Z. Państw. B-ku Rolnego 94,00.
7% L. Z. B-ku Gasp. Krajowego li- VII em. 83.25.
7% ObI. Kom. B-ku Gosp. Kraj. II-III em. 83,25.
51/z% L. Z. B-ku Gosp. Kraj. II-VII em. 81,00.
51/.% Obł. Kom. B-ku Gosp. Kraj. II-III i IIIN em. 81,00.
złotych
Z Ministerstwa
Spraw Wewnętrznycb.
Bank Polski %,50 - 96.75.
Warsz. Tow. Fabryk
Cukru t - II em. 33,00. Lilpop. Rau & Loewen,tein 1-11
em. 7,15. Ostrowieckie ZaUady l- III em. seT. B 18,50.
Starachowickie Zakłady Górnicze la 3150 - 32,00 3).
Zjednoczone Browary Warszawskie p. f. Haberbusch
i Schiele I i II em. 32,25
Zamienniki obliczeniowe dla papierów wartościo
wych i wartości kuponu bidącego w Złotych w złocie
z 1924 roku oraz w walutach obcych: 100 Zł w zł z r,
1924 = 172,00 zł; 100 Fr. fr. = 35,00 Zł; 100 Fr. szw. =
172,' O Zł. 1 Funt szl erL = padłLlg przeciętnego kursu
tranzakcyjnego w czekach na Londyn z dnia tranzakcji.
Dla papierów wartościowych w walucie dolarowej
Stołeczny Komitet Budowy Pomnika Marszał
ka Józefa Piłsudskiego w Warszawie podaje do
wiadomości, że z dniem 16 grudnia 1935 r. została
ukończona zbiórka ofiar do zamkniętej puszki,
umieszczonej w kiosku na pl. na Rozdrożu (dawniej "Łobzowianka").
.
W czasie od dnia 11 sierpnia do 16 grudnia
1935 r. zebrano ogółem zł 2.703,49 (zł dwa tysiące
siedemset trzy gr 49) z drobnych w przeważnej ilosci groszowych ofiar.
Prócz powyższej sumy wyjęto z puszki 1 ort
DZIAŁ VI.
gdański z roku 1523, oraz kilka drobnych monet
l '" zagranicznych.
§ 1. Pracownicy, kt6rzy nie podpadają pod
Kwota powyższa została w całości wpłacona
żaden z poprzednich działów niniejszego orzecze- do Gł6wnej Kasy Miejskie.j na Fundusz Budowy
nia, a mieszkają w mieszkaniach pracodawcy i są Pomnika Marszałka Józefa Piłsudski'ego w Warzatrudniani nie stale, otrzymują wynagrodzenie szawie.
dzienne w gotówce i w naturaljach nie niższe, niż
Kosztów administracyjnych nie było.
robotnik sezonowy, przyczem wartość naturalji
robotnika sezonowego określa się na 3 kg żyła
dziennie. Za mieszkanie, utrzymanie krowy i ziemię pod ziemniaki, o ile pracownik korzysta z tych
świadczeń na zasadzie indywidualnej umowy pracodawca może potrącić z należności pracowniURZĘDOWA CEDUŁA.
ka za pracę nie więcej od następujących norm
Giełdy PieniE:żnej w Warszawie
za mieszkanie 2ą żyta w stosunku rocznym,
za krowę 3 ą żyta w stosunku rocznym,
Nr. 5.
za każde 10 arów ' ziemi po 1 ą żyta w stosundnia 8 stycznia 1936 roku.
ku rocznym.
§ 2. Jeśli taki pracownik jest zatrudniony w
Notowania w złotych.
majątku co najmniej 270 dni w roku, należy mu się
Wal u t y.
wynagrodzenie w got6wce i w naturaljach, jak komornikowi.
al Bilety bankowe nie notowano.
Orzeczenie niniejsze " obowiązuje od dnia
b) Czeki i wpłaty.
t kwietnia 1936 r. do dnia 31 marca 1937 r.
Dzialo się w Warszawie, dnia 24 grudnia
Amsterdam 360.30 - 361,02 - 359.58. Berlin 213,45
- 213,98 - 212,92.
Bruksela 89.30 - 89.48 - 89.12.
1935 r.
Londvn
26,21
26,28
- 26,14. Madryt 72,60 - 72,15
Przewodniczący
-72,45. New - York telegr. 5.3fl/4 - 5,32 % - 5.30.
(-) W. Prenier
Paryż 35.00Yz-35,07Yz-34,93Yz. Praga 21.97- 22.0121.93.
Sztokholm 135,15 - 135,48 - 134,82.
Zurych
Przedstawiciel Ministerstwa Opieki Społecznej.
172,70-173,04 - 112.36.
(-) M. Banaszkiewicz
Przedstawiciel Ministerstwa Rolnictwa i Reform
Rolnych.
Akcje notowane w złotych za 1 akcję.
w złocie 1924 r.
8% L. Z. B-ku Gosp. Krajowego lem. 94,00.
8% Obł. Kom. B-ku Gosp. Kraj. lem. 94,00.
5 1 /ł% L. Z. B-ku Gosp. Kraj. lem. 81,00.
51/.% Obł. Kom. B-ku Gosp. Kraj. lem. 81,00.
III. L. Z. i Obł. Tow. Kredytowych.
bl
Tow. Kredyt. Ziemskich.
4% L. Z. Tow. Kred. Ziemsko w Waraz. ser. VI 42.00.
4 h'';o L. Z. Tow. Kred. Ziemsko w Waru. ler. V
46,25 - 46,38 - 46,25.
c)
Tow. Kred. Miejsl{ich.
4Y2% L. Z. Tow. Kred. m. Warszawy 57 .00.
z.
5% L.
Tow. Kred. m. Warszawy 59.50 - 54,13.
5% L. Z. Tow. Kred. m. Warszawy 1933 r, 54,0054,25.
5% L. Z. Tow. Kred. m. Siedlec 1933 r. 31.00.
•
IV.
Oblij[. Miast I Sp. AkCl.
a) aialt.
VI-ta 6% Poż. Kanw. ID. Waru. 1926 r. 62.00.
VIII-ma i IX-ta 6% Poż. Konwers. m. W",szawy
1926 r. 58.15.
"
1) dla 1% Pożyczki Stabilizacyjnej z 1921 roku
1001.=8,90 zł. 2) dla 6% Pożyczki Dol. 1919/20 r. oraz 8 'j,
listów zastawnych dolarowych Tow. Kredyt. Ziemskiego
w Warszawie ser. z 1924 r., poręczonych przez Skarb
Państwa: 1 Dol. = podług przeciętnego kursu tranzakcyjnego wypłaty telegraficznej na Nowy Jork z dnia
tranzakcji.
1) Z wyłączeniem transzy francuskiei.
8) dn. 7 b. m. opuszczono kura 31.25.
••) Dotyczy drobnych odcinków.
• Oznacza, ie spółka akcyjna emitowała akcje uprzywilejowane, niedopu8zczone do obrotów !liełdowych.
URZĘDOWA CEDUł.A.
Giełdy Zbożowo - Towarowej
w \V arsza wił
Nr. 4,
•
cłala
8 stycznia 1936 roka.
w.-
Ceny rozumieją się za 100 kilollramów, paryt.t
Ilon ·Warszawa, w handlu hurtowym,
ładunkaoh wa.onowych.
Kursy ustalone na podstawie
Nazwa towaru
pszenica
g/l
•
Pszenica
1[/1
•
cen I!iełdowvch
jednolita 753
• • . •
zbierana 742
• •
• • • ;
Zyto Istandart 700 all
Zyto I-A standart 710
ł!ll
•••••.•
Zyto IIstandart 681 g/l
Owies Istandart 497 g/l
Owies I-A standart 516
g/l
• • • • .
Ow~es II standart 460
gIl
• . • • •
Jęczmień browarny 689
g/l
.
. ....
Jęczmień 678/673 alt
Jęczmień
Jęczmień
649 !lII • • •
620,5 I!/l
Groch polny
Groch Victoria
Wyka.
Peluszka . . .
Seradela podw. czysz'
czona .
Lubin niebieski
Lubin żółty . •
Rzepak zimowy • • •
Rzepik zimowy
Rzepak letni. •
Rzepik lelni. . . • •
Siemie lniane basis 90%
Koniczyna czerw. sur.
bez lir. kanianki
Koniczyna czerw. bez
kan. o czyst. 91%. •
Koniczyna biała surowa
Koniczyna biała bez kan.
o czyst. 91% . " .
Mak niebieski . •
Ziemniaki jadalne
Mąka pszenna
gaŁ. I-A 0-20%. •
I-B 0-45% • •
I-C 0-55% • •
I-D 0-60%.
I-E 0-65% •
II-A 20-55% .
II-B 20-65% .
II-C 45-55% • •
II-D 45-65% •
II-E 55-60% •
II-F 55-65% • •
II-G 60-65% •
razowa 0-90%. .
Mąka żytnia
"wyciągowa"
0-30%
I gat. 0-45%. . •
I !lat. 0-55%. • •
II I!at. 45-55%. • •
razowa 0-90%
Otręby pszenne trube
przem. stand. . . .
Otręby pszenne średo.
przem. stand. • • •
Otręby pszenne miałkie
przem. sland. .
Otręby żytnie • •
Kuchy lniane
"
rzepakowe
Śruta sojowa 45% .
od
I cen rynkowyc~
do
19,50~20.00
19,00-19,50
12,50-12,75
12.25-12.50
14.25-14.75
14,75-15,00
13.75-24,25
16,25-J1,00
14.00-14,50
13.75-14.00
13,50-13,15
20,00-22,00
31.00-34,00
19.50-20.50
21.50-22.50
21,00-22.00
8.25- 8,50
9,75-10,25
42,50-43,50
41.50 -42,50
41.50-42,5)
42.00-43,00
32.50-33,50
90.00-100,00
120,00-130,00
60,00- 70.00
10.00- 90.00
67,00-69.00
bez obrotów
31.00-33.00
29,00-31.00
27.00-29.00
25,00-27.00
24,00-25,00
23.00-25,00
22,00-23.00
21,00-22,00
20,00-21,00
20.00-21.00
20.00-21,00
19,00-20.00
15.00-16.00
15,00-16.00
10.50-11.00
9.50-10.00
P.50-10,00
8.1~ 9.25
15,50-16.00
13,50-14.00
22.50-23,00
Ol!ólny obrót 2900 tonn, w tem żyta 1055 .onn.
Usposobienie spokojn••
Uwagal Ceny grochu, maku, rzepaku, rzepiku, ae ..
mienili, mąki i śruty sojowej rozumieją
łącznie z wor..
kiem - innych artykułów - luzem.
,i,
--000-
Oplata pocztowa uiszczona ryczałtem.
N
_~~r~.~.
__________________Warszawa,
_
Czwartek
Rok XIx..
9 stycznia 1936 roku.
MONITOR POLSKI
fi
DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ.
WYCHODZI CODZIENNIE Z WY JĄ TKIEM NIEDZIEL I
•
SWIĄ T.
Redakcja, Administracja i Ekspedycja: ul. Miodowa Nr. 22. Telefon Redakcji 11-44-05. Telefon Administracji 11-80-13. Telefon Ekspedycji 11-80-19.
Ogłoszenia: ul. Królewska 5. Kasa czynna od godz. 8 i pół do 1 po płd., w soboty do g. 12 w płd. Konto czekowe w P. K. O. - 730.
Oddziały "Monitora Polskiego"
BYDGOSZCZ, Gdańska 22, tel. 15-74j GDAŃSK, Neugarten 27, tel. 240-79j GDYNIA, Świętojańska, Dom P. A. M., tel. 17-20j GRUDZIĄDZ, Mickiewicza 26, tel. 304j KATOWICE,
3 Maja 23j tel. 565 i 1091j KRAKOW, Rynek Główny 6, tel. 105-00 i 120-27j LWOW, Akademicka 11, I p., tel. 2OO-2O,200-45j ŁODŻ, Piotrkowska 125, tel. 101-11 i 115-24j ŁUCK,
Piłsudskiego 14, tel. 222j POZNAŃ, Pocztowa 11, tel. 28-57 i 28-58j TORUŃ, Szeroka 41, tel. 263j WILNO, Mickiewicza 15 m. 5, tel. 674 i 1785.
TRESC DZIAŁU URZĘDOWEGO
od norm, przewidzi.anych w § 16 niniejszego dzia-
Z a r z ą d z e n i a W ł a d z N a c z e I n y c h
łu, dostają 24 ary ziemi pod ziemniaki, kapustę
i ogrodowiznę oraz 10 kwintali ziemniaków gotowych (§ 18), oraz mają prawo trzymać 1 krowę
2. Żony pTac'Owników nie mogą być zmuszane do pracy. Dojenie krów i inne roboty odbywać się mogą na zasadzie osobnej umowy.
Czas pracy.