Umowa ustalająca warunki pracy i płacy dla robotników rolnych i straży leśnej na obszarze Województw: Lwowskiego, Stanisławowskiego i Tarnopolskiego, z wyłączeniem powiatów: brzozowskiego, jarosławskiego, kolbuszowskiego, krośnieńskiego, łańcuckiego, niżańskiego, przeworskiego, rzeszowskiego, sanockiego i tarnobrzeskiego na rok służbowy 1936/37,

Art. 3.

DZIAŁ URZĘDOWY.

Umowa niniejsza nie uprawnia do obniżenia

istniejących warunków wynagrod~enia.

Pracodawca nie może samowolnie zamieniać ustalonych

niniejszą umową świadczeń na inne.

Zamiana

świadczeń na inne równowartościowe dopusZ'czalna jest tylko za obopólna ugodą, zawartą pisemnie

lub wobec dwóch świadków. O ile porozumienie

nie nastąpi, może pracodawca żądać ustalenia

przez Komisję Rozjemczą warunków zamiany

pewnych świadcz e ń na. inne .

Zamiana świadczeń dokonana bez zgody pracownika, względnie bez orzeczenia Komisji Rozjemczej jest nieważna.

-000-

Art. 4.

Zarządzenia Władz Naczelnych.

--000-

369.

UMOWA,

ustalająca warunki pracy i płacy dla robotników

rolnych i straży leśnej na obszarze Województw

Lwowskiego, Stanisławowskiego i Tarnopolskiego, z wyłączeniem powiatów: brzozowskiego, jarosławskiego, kolbuszowskiego, krośnieńskiego,

łańcuckiego, niżańskiego, przeworskiego, rzeszowskiego, sanockiego i tarnobrzeskiego na rok służ~

bowy 1936/37.

DZIAŁ LORDYNARJUSZE.

Zasady ogólne.

Art. 1.

Umowa niniejsza obowiązuie od dnia 1 kwietDla 1936 do dnia 31 marca 1937 i dotyczy z jednej strony wszystkich pra'codawców rolnych,

z drugiej zatrudnionych przez nich rocznych pracowników z nonnalną zdolnością do pracy i z normalnemi kwalifikacjami, a to następujące kategorje

a) fornali, pastuchów i stróżów;

b) pracowników płci męskiej w wieku poniżej

lat 24 (art. 22);

c) dziewcząt stajennych;'

d) ~umiennych, karbowych i polowych;

e) kowali i stelmachów.

Inwalidzi pracujący narówni z pozostałymi

pracownikami z normalną zdolnością do pracy w

rolnictwie pobie,raią równe z nimi wynagrodz'e nie

tak w gotówce, iak i w naturaljach. Inwalidzi o

zmniejszonej zdolności do pracy oraz pracownicy

fizycznie ułomni mogą być godzeni na niższych

warunkach.

U wag a: Przyjęcie robotnika rocznego, należącego niewątpliwie do jednej z powyższych kategoryj w tenninie późniejszym, niż 1 kwietnia,

nie może być powodem do obniżenia przysługu­

jących mu praw, wynik.ających z niniejszej umowy.

Art. 2.

Umowa niniejsza stanowi w myśl ustawy

1919 r. (Dz. U. R. P. Nr. 65, poz. 394)

i z lUlI. 1921 r. (Dz. U. R. P. Nr. 26, poz. 147) podstawę przy zawieraniu umów indywidualnych.

Indywidualne umowy o pracę, zawierające warunki dla pracowników mniej korzystne, niż warunki

niniejszej umowy, ulegają z mocy wymienionych

r; t.VIII~

Rok służbowy rozpoczyna się 1 kwietnia, a

kończy się 31 marca roku li.astępnego. Obie strony obowiązuje wypowiedzenie indywidualnej umowy _pracy przed upł~cm t d.ninu, jej wygaśnięcia,

a najpóźniej do . dnia 31 grudnia włącznie, ustnie,

wobec 2-ch świadków, lub pisemnie. NiewyPowiedzenie umowy pracy do dnia 31 g,r udnia włącznie

przedłuża milcząco umowę indywidualną na rok

następny.

Uchylenie się przez którąkolwiek ze

stron od przyjęcia wypowied~enia umowy pracy

umowy tej nie przedłuża.

Art. 5.

Pracodawca obowiązany jest do dni 30-tu od

chwili wstąpienia do pracy wydać pracownikowi

bezpłatnie książeczkę obrachunkową, zawierającą

ilość wydanych mu ordynarji i pensji, oraz spis

powierzonych mu inwentarzy, do książeczki obrachunkowej mają być wpi.s ywane potrącenia z na-

leżnych poborów, jako to: za opuszczone dni, za

rozmyślnie wyrządzone szkody i t. p. Książeczka

obrachunkowa ma ShlŻyĆ jako dowód dla Komisji Rozjemczej, stwierdzający ilość wydanych poborów. Jeden egzemplarz umowy ma być przez

pracodawcę wyda.n y pracownikom danego folwar-

ku na ręce ich przedstawiciela.

W razie zgubienia książeczki obrachunkowej

przez ordyna,rjusza, służą jako dowód książki gospodarcze pracodawcy.

Za zgubioną lub zniszczoną książeczkę obrachunkową ma prawo pracodawca potrącić pracownikowi 50 gr, wzamian za to wydare nową

książeczkę obrachunkową.

Art. 6.

Zawarcie indywidualnej umowy z ordynarjuszem nie może być uzależnione od trzymania

przez niego najemnej czeladzi. Żona i inni człon­

kowie rodziny pracownika nie mogą być pociąga­

ni do żadnych robót z tytułu li tylko umowy z samym pracownikiem, lecz winni za to otrzymać

osobne wynagrodzenia, ustalone dla odnośnej kategorji pracowników.

Żony ordynarjuszy mogą być godzone tylko jako

dojarki, inni członkowie rodziny jako: dojarki, robotnicy sewnowi lub stali robotnicy dzienni. Za

małoletnich członków rodziny umowę zawiera

ordynarjusz; pełnoletni członkowie rodziny zawierają umowy osobiście, o ile jednak ordynarjusz poręczy pisemnie lub ustnie wobec dwóch świad­

ków dotrzymanie takiej umowy, to odpowiada za

jej dotrzymanie. Jeśli małoletni, lub taki pełnolet­

ni członek rodziny ordynarjusza, za którego ordynarjusz poręczy dotrzymaniem umowy, bez waż­

nej przyczyny - za jaką uważa się tylko 12-tygodniowyokres połogowy (6 tygodni przed i 6 tygodni po połogu), chorobę stwierdzoną przez lekarza, powołanie do służby wojskowej. lub wstąpie-

nie w związek małżeński - zawartej umowy

o pracę nie dotrzyma, może pracodawca na tych- .

miast rozwiązać umowę służbową z ordynar,juszem.

Stosunek wzajemny.

Art. 7.

Pracodawców oraz ich zastępców obowiązuje

grzeczne traktowanie pracowników i ścisłe przestrzeganie umowy, a zwłaszcza regularne wypła­

canie świadczeń i płac przewidzianych umową.

Pracowników obowiązuje grzeczność wobec

pracodawców i ich zastępców, ścisłe przestrzegan~e ~awartych umów, oraz pilne i sumienne speł­

manie obowiązków, dążność do jaknajwięksrej

wydajności pracy i stosowanie się do wszystkich

zarządzeń pracodawcy lub jego zastępcy, odnoszących się do wykonywania obowiązków służbo­

, .... ych, oraz przestrzeganie wszystkich przepisów

porządkowych w obrębie folwarku, jako też dbałe i staranne obchodzenie się z powierzonym sobie inwentarzem żywym i martwym. Pracownik

odpowiada wobec pracodawcy za powierzony sobie inwentarze żywe i martwe, oraz za wszelkie

szkody wyrządzone ze złości, swawoli lub ciężkiej

niedbałości przez siebie lub któregoś ze swych

domowników, według postanowień ustawy cywilnej.

Pracownicy obowiązani są przy każdej sposobności zapobiegać wszelkiemu naruszeniu włas­

ności pracodawcy przez współpracowników lub

osoby trzecie.

Art. 8.

. Rozwiązanie stosunku służbowego w ciągu

roku może nastąpić na zasadzie orzeczenia Komisji Rozjemczej lub też wyroków sądów pań­

stwowych, działających według obowiązującego

prawodawstwa i według kompetencji.

Umowa służbowa może być także waznte

rozwiązana każ,dego czasu za obustronnem porozumienie m. które jednak musi być zawarte na

piśmie lub ustnie w obecności 2-ch świadków.

. Zatargi wynikłe na tle umowy o pracę pomIędzy pracodawcami a robotnikami rolnymi regulu j ą Komisje Rozjemcze bądź Sądy Państwowe

według kompetencji. Skargi do Komisyj Rozjemczych wnosi się do Inspektoratu Pracy w 2-ch

równobrzmiących egzemplarzach, z których jeden

ma być doręczony pozwanemu wraz -z wezwaniem do jawienia się przed Komisją Rozjemczą.

Do czasu uzyskania właściwego orzeczenia lub

wyroku nie wolno: l) pracodawcy wstrzymyw:ać

świadczeń, 2) pracownikowi przerywać pracy.

W wypadkach wyjątkowo ciężkiego przewinienia może pracodawca zawiesić pracownika

w pracy i wstrzymać przed orzeczeniem lub wyrokiem wszystkie świadczenia, w razie je,dnak

wygrania sporu przez robotnika pracodawca winien wydać zaległe świadczenia wra~ z dodatkiem miesięcznym, wynoszącym 1 % w zbożu

i 2 % w gotówce. Koszty świadków powołanych

przez Komisję Rozjemczą oraz ich s tratę czasu,

jakoteż stratę czasu pracownika, ponosi ta strona, która spór przegrała. O wysokości tych kosztów orzeka Komisja Rozjemcza, względnie Sąd

Państwowy.

U wag a: Za wypadki wyjątkowo ciężki ~ go

przewinienia, w których pracodawca może Z,awiesić pracownika w pracy, uznaje się między ' innemi: a) jeżeli robotnik dopuszcza się wzgl ędem

pracodawcy, swych przełożonych lub względem

członków rodziny pracodawcy i przełożonych

czynnych zniewag lub ciężkich obraz; b) jeżeli robotnik dopuścił się kradzieży, oszustwa lub sprzeniewierzenia na szkodę pracodawcy lub jako dozorca o tego rodzaju wykroczeniach służbodaw­

cy nie zawiadomił; c) jeżeli mimo poprzednich

upomnień, połączonych z zagrożeniem rozwiąza­

nia stosunku służbowego, z ogniem i światłem

nieostrożnie się obchodzi, powierzony mu inwentarz żywy ze swawoli lub ciężkiej ' niedbałości.

MONITOR POLSKI. -

uszkadza lub nad nim się pastwi, albo inną włas-

I

Dnia 14 grudnia 1935 r.

W dni ulewne i wyjątkowej niepogody roboty w polu nie powinny być wykonywane.

Nr. 287.

d) jedną zbiorową furmankę na kwartał w

dzień świąteczny, wybrany przez pracowników, do najbliższego miasteczka względ­

Art. 10.

nIe stacji kolejowej, o ile odległość tejże

usprawiedliwienia ważnemi przyczynami nie stawynosi więcej niż 5 km.

Obrządek inwentarza odbywa się poza gowi się do pracy dłużej niż przez 3 dni zrzędu lub

Fornalowi jadącemu w interesie pracownidzinami pracy, bez specjalnej dopłaty. Kolejne

więcej niż przez 6 dni w ciągu 4-ch po sobie naków furmanką w dnie powszednie, czy też świf'­

stępujących

tygodni; e) jeżeli swoje obowiązki dyżury w nocy (noclegi w stajni) obowiązują teczne, nie należy się żadne dodatkowe wynagrowszystkich fornalii w dni świąteczne fornale obo- dzenie, jak również za kolejne wyjazdy w dnie

służbowe grubo narusza, a w szczególności jeżeli

wobec roz·kazów pracodawcy, lub ustanowionego wiązani są do obrządku inwentarza, a kolejno je- świąteczne, po lekarza, akuszerkę, do kościoła

nad służbą dozorcy występuje z uporczywem den z nich obowiązany jest również do dyżurowa­ ~ t. p. Wyjazdy noszące wyraźny charakter wynia w stajni bez specjalnej dopłaty. Pastuch oraz Jazdów prywatnych pracodawców poza godzinami

nieposłuszeństwem i zuchwałością.

dziewczęta stajenne są wolne zupełnie od pracy

pracy winny być wynagradzane jako praca poza

co trzeci dzień świąteczny (w niedziele i święta). godzinami służbowemi.

Czas pracy.

Praca w dni świąteczne może być wykonyU wag a: W razie nieuzasadnjonej odmowy

Art. 9.

wana tylko w nagłej potrzebie przy sprzęcie zbo- dania furmanki pracownikom przysługuje tymże

ża i siana po cenie 20 gr za godzinę.

prawo żądania zwrotu faktycznych kosztów za

Rozkład godzin pracy ustala się podług poWstawanie do ohrządku inwentarza oraz na- wynajęcie furmanki. Za uzasa'dnioną odmowę

niższej tabeli, przyczem robotnicy fornale mają

szykowania wozów i narzędzi powinno mieć miej- uważa się wyjątkową niemożność gospodarczl\

być zwalniani przed południem pół godziny

sce w miesiącach: kwietniu, maju, czerwcu, lipcu, dania furmanki w dniu przez pracownika wybrawcześniej, aniżeli inne kategorje pracowników,

sierpniu i wrześniu o godz, 3~ rano, a w pozosta- nym lub niilzgłosLenie zapotrzebowania furmanki

a to dla koniecznego obrządku inwentarza.

łych nie wcześniej, jak o 4~ rano.

na 24 godziny.

Obrok, siano i t. p. karma dla inwentarza powinna być przygotowana uprzednio w godzinach

Tabela.

StraWDe i bm. dodatki.

pracy, w miejscach na to wyznaczonych. Stróże

nocni mają codziennie wolny czas do zakończenia

,

Art. 13.

ni

II

robót przedpołudniowych, następnie zaś mogą

CI Ol

ni

Ol 'i

Ol

~

".- ~ o Praca po ~""..ld być zatrudnieni przy robotach koło inwentarza

Praca do

~ ;

Pracownikowi wysłanemu w drogę poza

Miesiąc

... o .,

.. "eI

"'''eI

w domu i t. p. W miesiącach od 1 października do (\bręb ma·jątku w interesie pracodawcy na dłużej

., o ..

południa

południu

Ol Ol

".... ni

..

o

... JJ

.. dl ...

31 marca stróż nocny otrzymuje od pracodawcy niż pół dnia, należy się odpowiednie utrzymanie

'" CI

o.. c: :J

0...."

0..0

kożuch lub inne odpowiednie ciepłe okrycie na w naturze lub itrawne za każdą pełną dobę j-eczas

warty. W miesiącach listopadzie, grudnb den zł 30 gr (1 zł 30 gr), zaś jeżeli wyjazd trwa

17.30-11.30

' 11 Yz 1 1.00- 3.30

i styczniu wolno stróża zatrudniać pracą tylko po- mniej niż pół doby - 30 gr za śniadanie lub wiełączoną z nocnem stróżowaniem.

czerzę, a 50 gr za obiad. Nadto w razie konioeczLuty

17.00-11.30

U wag a: Stróż przyłapany na spaniu pod- ności najęcia noclegu należy się pracownikowi

11 Yz 1 1.00 - 4.30

czas pełnienia obowiązków stróżowania może być zwrot rzeczywistych wydatków, poniesionych

ukarany za pierwszym razem grzywną w wysoko- skutkiem najęcia noclegu. W drodze godziny

Marzec

1.00-500

l-tO

ści 10 k~ żyta, za drugim razem grzywną w wysopracy nie obowiązują.

11-20 6.30-11.30

1.00-5.30

1%

kości 30 kg żyta, za trzecim razem wydaleniem.

Pracodawca jest obowiązany dać pracowni21 31

1.00-6.00

kowi płócienną bluzę do siania sztucznych nawoKwit!cień

Dnie świąteczne, dnie opuszczone i urlopy.

zów, zaś do siania nawozów gryzących, t. j. azot1-10

100-6.10

f'liaku

i wapna, dostarczyć ochraniaczy na oczy.

t.

0-6.30

11-20 6.0G-l1.30

1%

%

Art. 11.

1.00-6.50

21-30

Do siania nawozów gryzących nie mogą być uży­

wane kobiety. Przy siewie nawozów gryzących

,Ma'

Za dnie świąteczne uważa się następujące należy się pracownikowi dopłata po 40 gr dzien1-10

1.00-700

ustawą oznaczone święta rzymsko - katolickie nie, zaś przy siewie innych nawoz.ów po 20 gr

11-20 5.30-11.30

1.00 -7.20

1%

%

%

i narodowe: Nowy Rok, Trzech Króli, Oczyszcze~ dz.iennie.

21-31

1.00-7.30

nie Najśw. Panny Marji (2 lutego), Drugi Dzieli

Czerwiec

Wielkiej Nocy, Trzeci Maj, Wniebowstąpienie Warunki wynagrodzenia fornali, str6ż6w i pastu1-10

1.30-7.50

Pańskie, Drugi Dzień Zielonych Świąt, Boże Cia11-20 5.3G-ll.30

1.30-7.50

2

chów. Płace w got6wce.

%

%

ło,

Swiętego Piotra i Pawła, Wniebowzięcie

21-30

1.30-8.00

Najśw. Panny Marji (15 sierpnia), Wszystkich

Art. 14.

Swiętych, Niepokalane Poczęcie Nafśw. Panny

'I

I

l

Marji (8 grudnia), Pierwszy i Drugi Dzień Bożego

Lipiec

Ordynarjusz pobiera płacę w gotówce w wy1.30-800

1-10

Narodzenia, razem 14 dni.

sc-kości

90 zł rocznie, płatną kwartalnie lub mie1.30-7.50

2

11-20 5.30-11.30

%

%

O ile na podstawie obowiązujących zW'yc~a­ sięcznie zdolu, oraz ordynarię wydawaną zgodnie

1.30-7.30

21-31

j6w miejscowych obchodzone są prócz wymIemo- 7. art. 15 niniejszej umowy kwartalnie zgóry. Ornych wyżej świąt jeszcze inne dnie ŚWIąteczne, dynaria winna być wydawaną ordynarjuszom w

Sierpień

albo jeżeli przy pracow~ikach in,nego obrząd~u pierwszym miesiącu każdego kwartału. Ordy1.30-7.20

1-10

obchodzone są święta w mnych dOlach, względme narję za drugi kwartał może pracodawca wydać

1.30-7.00

2

11-20 5.30-11.30

%

%

w większej liczbie, pr~ysługuje prac~daw~y p~a­ w 2-ch równych ratach, z których pierwsza win1.30-6.30

21-31

wo zaliczenia wszystkIch tego rodzajU dm ŚWIą­ na być wydana 1 lipca, a druga najpóźniej dnia

tecznych, 'których liczba przekr~cza .wykazaną 15 sierpnia.

.

Wrzesień

normę, do dni należnego pracownikowI płatnego

Pracodawca

może

pracownikowi,

z kt6rym

1.00-6.10

1-10

urlopu.

umowa

służbowa

została

rozwiąz.ana,

wydać l/S

1.00-5.50

11-20 5.30-11.30

1%

%

Pracodawcy przysługuje jednak r6wnież pra- część ordynarji za ostatni kwartał zdolu.

1.00-5.30

21-30

wo domagania się wykonywania pracy w dOlach

świąt zniesionych, zaś do pracowników niestos1!Ordynaria.

Patdziemik

jących się do tego ~ądania stosowa~ P?trącema

1.00-5.20

1-10

przewidziane w raZIe samowo~nego l mel!zasa~­

11-20 6.0(}-11.30

1% 1.()()-..4 50

Art. 15.

ni onego ważnemi przyczynaml opuszczenia dnia

1.60-4.20

21-Jl

roboczego.

W stosunku rocznym obowiązuje we wszystPracownik otrzymuje W 'kafclym kwartale kich niżej wymienionych powiatach ordynarja

1%

1.00-4.20

Listopad

1 7.OG-ll.JO

2 dni płatnego urlopu w dnie nieświąteczne. Wy1) W powiatach: Bóbrka, Cz,ortków, Droho.bór dni urlopu odbywa się w porozumi~niu z pr~­

bycz,

Horodenka, Kołomyja, Kopyczyńce, Sokal,

codawcą lub jego zastępcą; p:acownIk w ra~Ie

1%

1.00-3.15

Grudziell

17.00-11.30

Przemyśl,

Rudki, Sambor, Skalat, Sniatyń, Tarnoodmówienia mu urlopu otrzymuje za każdy dZIeń

pol,

Trembowla

i Zaleszczyki - 12 q.

niewykorzystanego urlopu wynagrodze~ie ~nalo­

2) Borszczów, Brody, Brzeżany, Buczacz,

Przyjmujil się czas środkowo-europejski (ko- giczne do potrąceń ustalonych w ustępIe pIą~ym

lejowy) z te m, że za początek pracy zrana i po- niniejszego artykułu. Odchodzącemu robotniko- Gródek Jagielloński, Kamionka Strumiłowa, Moś­

ciska, Lwów, Podhajce, Przemyślany, Radziepołudniu uważa się wyjście z podwórza, a za ko- wi należy się 6 dni wolnych od pracy na wyszuchów, Rawa Ruska, Rohatyn, Stanisławów, Stryj,

niec zejście z pola. Początek i koniec pracy za- kanie posady, bez potrącenia. św~adczeń.. . .

znacza się sygnałem. O ile pole odległe jest wię­

W razie samowolnego l meuspraWledllwIo- Tłumacz, Zbaraż, Zborów, Złocz6w, Żółkiew i Ży­

cej niż 2 km od podwórza, należy robotnika zwol- nego waŻIlemi przyczynami opuszczenia dnia ro- daczów - 11 q.

nić z prac} o 10 minut wcześniej w stosunku do boczego przez ordynariusza przysługuje praco3) Obszar b. powiatu bohorodczańskiego,

każdego kilometra powyżej 2-ch. W razie pilnej dawcy prawo potrącenia za każdy opuszczony

Dobromil, Dolina, Jaworów, Kałusz, Kosów, Lepotrzeby powyższy podział pracy może być zmie- dzień od 1 kwietnia do 31 października 20 kg ży­ sko, Lubaczów, Nadwórna, obszar b. powiatu peniony, jednakże tylko w ten sposób, by ogólna ta, w czasie od 1 listopada do 31 marca - 10 kg czeniżyńskiego, Skole, obszar b. powiatu staroilość godzin została ta sama.

samborskiego i Turka - 10 q.

żyta.

Na żądanie pracodawcy w razie pilnej poZa ważną przyczynę

usprawiedliwiającą

trzeby, t. j. w czasie zasiewu i zbioru ziemiopło­ opuszczenie dnia roboczego uważa się między inArt. 16.

dów, pracownicy są obowiązani do pracy poza nemi stwierdzoną przez lekarza obłożną chorobę

powyżej określonym czasem, lecz za osobnem wy- pracownika, zgłoszone ' poprzednio pracodawcy

Zboże wydawane na ordynarję musi być do. nagropzeniem, wynoszącem 15 gr za godzinę.

wezwanie ze strony władz lub zgłoszone u praco- bre, zdrowe i dobrze oczyszczone. W skład ordynarji wejdzie 2 q psz,e~icy i 6 q żyta: reszta w

Pracownik obowiązany jest zgłaszać się do dawcy i uzasadnione pójście do lekarza.

zbożu jadalnem. W powlatach wymIemonych w

pracy punktualnie w czasie ustanowionym przez

art. 15 punkt 1 w skład ordynarji wchodzi '1 q ży­

pracodawcę, zgodnie z warunkami umowy. Za

Furmanki.

ta, zresztą jak powyżej.

wszelkie nieusprawiedliwione opóźnienia przysłu~

guje pracodawcy prawo potrącenia 20 gr za każ­

Art. 12.

dą rozpoczętą godzinę.

Art. 17.

Pracownicy otrzymują w razie potrzeby

Powyższy rozkład pracy nie obowiązuje

Mielenie zboża odbywa się na koszt pracow stosunku do pastuchów, stróżów nocnych i doa) zbiorową furmankę do jednego z najbliż­

dawcy

w młynie przez niego wskaza~ym, przyzorców, o ile wykonywane przez nich roboty nie

szych młynów i z młyna;

przekraczają ich zwykłych obowiązków ..

h) do zwózki w dnie powszednie swoich pro- czem nie więcej niż połowa ordynalll na pytel.

duktów rolnych, wyprodukowanych w Wzamian za mielenie pracodawca może wyda~

Praca rzemieślników folwarcznych rozpoczy. pracownikowi dodatkową ilość żYta, równą 10%

tymże folwarku na polu deputatowem;

na się na pół godziny przed wyjazdem fornali

ustalonej ordynarji.

c)

po

księdza

z

chrztem,

ślubem

i

pogrzebem

i

w pole.

ność służbodawcy ze złości, swawoli lub ciężkie i

niedbałości uszkadza, wyrządzając tern służbo­

dawcy większą szkodę; d) jeżeli samowolnie i bez

...

Styczeń

-

I

I

-

-

-

-

-

I

I

-

-

•

MONITOR POLSKI.

Nr. 287.

Ziemia pod ziemniaki.

Art. 18.

Ordynarjusz otrzymuje 28 a 78 m' pola wyna-

wożonego i obrobionego dworskiemi. końt,ni . pod

ziemniaki. Pole przeznaczone pod ZlemIJlakl powinno być w takiem samem stanowisku, jak po!e

przeznaczone pod ziemniaki dworskie. .Sadze~e

ziemniaków wilIlno się odbywać w połOWie pomię­

dzy początkiem a końcem sadzenia. ziemnia~ó~

dworskich. Przygotowanie mechamczne. Zl~ml

pod ziemniaki i obróbka ich winny być takle, Jak

pod ziemniaki dworskie.

Zastrzega się, że wszystkie ziemniaki pracowników winny być sadzone obok siebie w jednem miejscu. W razie gdyby pracownik nie otrzymał deputatu gruntowego pod ziemniaki w okreś­

lonej powyżej ilości, obowiązany będzie .prac?da~­

ca dać pracownikowi 30 q gotowych zlemnlakow

a to jesienią po wykopaniu. Ziemniaki wydane

winny być zdrowe, w miarę możności suche, bez

ziemi i na żądanie robotnika przeważone.

Robotnicy, mie'sZ'kający w budynkach dwt;>rskich, otrzymują ponadto 3 a 60 m' pola obrobIonego i wynawożonego w pobliżu domów pod ogrodowiznę, zaś pracownicy, mieszkający we. włas­

nych budynkach, taki sam dodatkowy obszar w

polu przeznaczonem pod ziemniaki służby.

Uwag a I: O ile pole przeznaczone pod

ziemniaki dla ordynarjusza przygotowane zostanie w terminie spóźnionym, t. j. po l-szym czerwca, może pracownik odmówić przyięcia przydziału

ziemi pod ziemniaki, a domagać się ekwiwalentu

gotowych ziemniaków.

U wag a II: Ordynarjusz obow!ązany jest

do utrzymywania przydzielonego pola w porząd­

ku. bez chwastów, w przeciwnym razie może pracodawca wykonać tę robotę, po upomrueniu ordynarjusza, na jego koszt.

Utrzymanie inwentarza.

Art. 19.

Ordynarjusz ma prawo trzymać jedną krowę

z przychówkiem od tejże do 2-ch miesięcy. Pracodawca daje latem bezpłatne utrzymanie na wystarczającem pastwisku, takiem jak i dla bydła

dworskiego, z wyjątkiem sztuczmych pastwisk.

W razie braku odpowiedniego pastwiska winni

pracownicy otrzymać zieloną paszę.

N a zimę wydaje się na każdą krowę 6 q gotowych ziemniaków, lub 9 q buraków, albo też

12 q liści z buraków cukrowych należycie zakonserwowanych, albo 12 q wytłoków dołowanych

lub 15 litrów wywaru dziennie na jedną krowę.

Pozatem 8 kg sieczki i pl~w zbożowych dziennie

na jedną krowę.

Zamiast wyżej wymienionych dodatków do

sieczki i plew zbożowych pracodawca może wydać pracownikowi 14 a 39 m! łąki dwukośnej,

względnie dwa razy większy obszar łąki jednokośnej albo 5 a 40 m' ziemi obrobionej i wynawozonej tak, jak pod ziemniaki, na każdą krowę.

O ile pracownik nie otrzymuje żadnego utrzymania dla krowy w zimie, winien otrzymać jako

ekwiwalent siano z 28 a 78 mg dwukośnej łąki,

względnie z dwa razy większego obszaru łąki jedrwkośnej. Słomę na ściółkę dla inwentarza otrzymują pracownicy w miarę potrzeby, lecz tylko

w tym wypadku, jeżeli nawóz przypada na własność pracodawcy.

,

Pracodawca obowiązany jest dać pracownikowi pomieszczenie dla bydła we wspólnej CZleladnej oborze lub specjalnie na to prz'e znaczonym

budynku. Jeżeli zaś pracownik mieszka w budynku dworskim, ma otrzymać także pomieszczenie dla 2-ch sztuk trzody chlewnej, na opał i

ziemnialp, nadto w razie połrze!J.y słomę do sienników oraz do krycia ziemniaków na zimę. Ordynarjuszom wolno trzymać kury, jednakże nie

więce.j niż 12 sztuk.

Pracodawcy, którzy nie dadzą ordynarjuszom

mieszkającym w dworskich budynkach pomieszczenia dla trzody chlewnej, winni wypłacić odpowiednie odszkodowanie nie mniejsze, niż 10 zło­

tych na rok.

U wag a I: Jeżeli pracodawca

zabrania

trzymania bydła lub jeżeli pracownikowi krowa

zginęła, otrzyma pracownik zamiast utrzymania

w ciągu 6-ciu miesięcy letnich po trzy litry, zaś

w ciągu 6-ciu miesięcy zimowych po 2 litry niezbieranego mleka dziennie. Jeżeli jednak pracownik nie korzysta z prawa trzymanil;l. bydła,

otrzymuje w ciągu 6-ciu miesięcy letnich po 21/2

l!tra, zaś w ciągu 6-ciumie'sięcy zimowych po

11/2 litra mleka niezbieran~go dziennie.

U wag a II: Robotnicy mieszkający we

własnych budynkach, a nie otrzymujący od pracodawcy latem pastwiska, ani też zimą paszy, ani

mleka, otrzymywać będą jruko ekwiwalent za wyżej wymienione świadczenia siano z 57 a 56 m 2 łą­

ki dwukośnej lub z dwa razy większego obszaru

łąki jednokośnej.

U wag a III: Obie strony obowiązuje stan

rzeczy przyjęty przy zawieraniu umów indywidu-

Dnia 14 grudnia 1935 r.

3

h) Kawalerowie nie będący jedynymi żywicie­

alnych, a zmiany w ciągu roku, t. j. utrzymanie krO-)

lami

rodziny otrzymują od ukończQnych lat 21 do

wy na wydawanie mleka .lub odwf<?tme, są donuszczalne poza wypadkami 10sowelDl tylko W dro- ukończonych lat 2-ł 9Q zł rocznie ori1Z Ol ą ~b~.

ża więcej, niż ordynariusze wymienieni w punitCię

dze obopólnego porozumienia.

;

U wag a IV: Jeżeli w danym folwarku ża­ al niniejszego artykułu.

c) Od ukończonego 21 roku żyda otrzymuJą

den z pracowników krowy nie trzyma, to u~a~a

wszyscy żonaci oraz kawalerowie, o. ile ~~ je.dynysię to Za dowód, że pracodawca krów trzyma c me

mi żywicielami rodziny nie zarobkUJąceJ l me popozwala.

siada j ącej innego źródła dochodu, pobory ustalone

wart. 14 - 21.

Mies~ania pracownik6w.

U wag a: Posiadania gruntu nie większej ilości jak 25 a nie uważa się w tym wypadku za inne

Art. 20.

źródło dochodu.

' Ordynarjusz otrzymuje mieszkanie składające

•

się co najmniej z jednej izby z podłogą oraz z koWarunki wynagrodzenia dziewcząt stajennych.

mory. Izby wiIllDy 'być wytynkowane, a co najmniej

dokładnie wylepione, ze szczelnemi drzwiami i

Art. 23.

oknami na zawiasach. W oknach mają być całe

Do obowiązków dziewcząt stajennych należy

szyby, zaś w razie stłuczenia szyby pracownik

jest obowiązany wstawić ją w ciągu 2-ch tygodni. obrządek inwentarza i dojenie.

Dziewczęta stajenne otrzymują 70 zł pensji

Wapna do bielenia dostarcza pracodawca dwa razy do roku w ogólnej ilości 15 kg na mieszkanie. rocznie, 9 q zboża ordynarji, w czem 2 q pszenicy,

Mieszkania mają być ze szczelnym dachem. Tam, i przemiał; ponadto po 2 litry mleka niezbieran~go

gdzie dachy lub piece są popsute, ' muszą być na- dziennie i 14 a 39 m p ziemi pod ziemniaki.

prawione w ciągu miesięcy letnich. W majątkach,

U wag a: Dziewczęta stajenne mieszkające

które wydają na opał węgiel, piece muszą być do- w dworskich mieszkaniach otrzymują dostateczną

stosowane do opału węglem. W majątkach, gdzie ilość opału dla należytego ogrzania mieszkań i ugowoda zacieka do piwnic i mieszkań pracowników, towania strawy.

winny być one zabezpieczone w ciągu lata od wody napływowej.

Warunki wynagrodzenia gumiennych. karbowych

Pracodawca i pracownicy winni dbać, ahy otoi polowych.

czenie, miesz.kań pracowników było higjeniczne.

Obowiązuje wybrukowanie dostępu do stu~zien

Art. 24.

oraz zastąpienie zgniłych cembrzyn nowemł lub

też za'pewnienie pracownikom w inny sposób zdroGumienni, 'k arbowi i polowi otrzymują wynawej i czystej wody do picia. Zbiorniki na ~awó.z grodzenie unormowane wart. 14 - 21 z następu­

nie mogą znajdować się w bliższej odległOŚCI, am- jącemi zmianami: płaca gotówkowa gumiennych i

że!i20 m od mieszkań służbowych, a pracownicy

karbowych 136 zł, polowych 110 zł rocznie.

mają składać nawóz ze swych chlewów w przeGumienni i karbowi otrzymują o 1 q pszenicy

znaczonem na to miejscu. W pobliżu mieszkań więcej, niż fornale, oraz dodatek 1 ' litr mleka

mąją się znaj.dować zasłonięte ustępy w dostadziennie ponad pobory ustalone wart. 19, a to bez

tecznej ilości, które pracownky obowiązani są względu na to, czy otrzymują mleko w naturz~,

utrzymywać w porządku i CZ'9'stości.

czy też utrzymanie dla jednej krowy, jak przeWiGdzie jest odpowiednie pomieszczenie w do- duje art. 19.

tychczasowych budynkach, jak również przy mieszkaniach nowowybudowanych, winna być urządzo­

Waronki wynagrodzenia rzemieślników.

na łaźnia. W innych majątkach, o ile istnieje możliwość, pr8Jcodawcy są obowiązani do urządzenia

Art. 25.

pracownikom kąpieli.

..

, .

a) Rzemieślnicy nie posiadający pisemnych

Pracownicy są obowlązam utrzymywac mles~­

kanie w porządku i odpowiadają za wszelk~e kwalifikacyj, którzy się wykażą trzechletniąsamo--:I

uszkodzenia rozmyślnie wyrządzone. Trzymame dzielną pracą i dowodem, że rzeczywiście pełnią

żywego inwentarza w mieszkaniach jest stano~­

fun'kcję rzemieślników (kowali i stelmachów), oraz

czo wzbronione. Suhlokatorów nie wolno przYJ- rzemieślnicy, którzy nie posiadają jeszcze kwalifimować bez zgody pracodawcy, któremu przy wprokacyj wymienionych w punktach b) i c) tego al;"tywadzeniu się ma być zameldowany skład rodziny ku, otrzymują o 1 q pszenicy i 1 q żyta ordynarii

, pracownika.

więcej niż fornale, resztę zaś poborów taką samą

jak fornale (art. 14 - 21).

Opal

b) Rzemieśhiicy (kowale i stelmachowie), którzy się wykażą dyplome?t ~y.zwol.in na ~z.eladni­

Art. 21.

ka i świooectwem co naJmmeJ 5-cio letmeJ pracy

zawodowej po wyzwoleniu otrzymują te sa~e po

Ordynarjusz otrzyma 5 m p drzewa twardego bory co fornale (art. 14 - 21), z nastęI;luJąceml

i 4 m p drzewa miękkiego rocznie; zamiast 1 m P . zmianami: pensja gotówkowa 160 zł roczme, ordydrewna twardego może pracoda wca wydać 1 7.l narji o 1 q pszenicy i 1 q żyta więcej. Rzemieślni­

. m p drewna miękkiego, 2 Y2 q węgla lub 1 kupę cy ci mają prawo do trzy~ania 2-ch krów. Jeż~ll

. twardych gałęzi; zamiast 1 m p drewna miękkie~o rzemieślnik trzyma tylko Jedną krowę względme

rilOże pracoda wca wydać 2 q węgla względme

jcżeli nie o trzyma zezw?lenia na tr~ymanie dru.giej

, 1 kupę miękkich gałęzi.

krowy, otrzymuje wzamłan za to 1 htr mle~a dZl~n­

Wymiary kupki mają wynosić l 1/4 m sze- nie. W razie zupełnego zakazu trzymanła krow,

rokości, 1 m wysokości i 3 m długości. Gałęzie

otrzymuje rzemieślnik "!' 6-.ci~ miesiącac.h zimowych po 3 litry, a w 6-ClU mIeSIącach letmch po 5

muszą pochodzić ze zrębów poprzedniego roku k~­

lendarzowego i mieć w grubym końcu 5 cm średm­ litrów mleka niezbieranego dziennie.

cy. W razie wydawania węgla, co najmniej 1/3

c) Rzemieślnicy (kowale i stelI!lachowiel. kt~­

część należnego opału winna być wydana w drzerzy się wykażą dyplome~ ~y:zwolm na ~z.eladm­

Wie.

ka i świadectwem co nalmmeJ 15-to letmeJ pracy

W okolicach, ' gdzie ludność miejscowa używa zawodowej po wyzwoleniu, otrzymuią te same poinnego opału, jak drzewo i węgiel, np. słomy i bory co rzemieślnicy wymienieni pod bl niniejszetorfu można za zgodą ordynariusza zastąpić 4 m go artykułu z tą różnicą, że płaca gotówkowa ~­

p dr~wna miękiego tymże opałem, w ilości posia- nosi 220 zł rocznie, zaś ordynarja o 1 q pszemcy

dającej taką samą wartość opałową.

i 2 q żyta więcej, niż fornali.

Jeżeli jedno miesz.kanie zajmuje kilku ordyPracodawca nie może żądać, by rzemieślnik

nariuszy, ma jeden ordynariusz otrzymać cały na- ze swych poborów opłacał pomocnika.

leżny opał w naturze, pozostali zaś mogą otrzymać

Za wszel'k ie nieusprawiedliwione spóźnienie

połowę opału w naturze, zaś za resztę równowarsię rzemieślnika. do pracy, po u?rzedni~m

tość w gotówce według ceny obowiązującej w lenieniu, może pracodawca pOtr~CIĆ rzemleślmkowJ

sie, z którego dany pacodawca opał pobiera.

55 gr za każdą roz·poczętą godzmę·

Opał wydaje się zgóry kwartalnie lub miesięcznie. Wybór materjału opałowego przysługu­

Art. 26.

je pracodawC'y. Pracownikom nie wolno sprzedaPracodawcom nie wolno przy końcu roku

wać opału. Pracown,ikom mie~zkającym w m.ie5'~­

kaniach dworskich me zabez'pleczonych nalezycle służbowego zwalniać li tylko z tytułu starczej nieprzed zimnem wydaje się 1 m p drzewa miękkie­ zdolności do pracy tych pracowników, którzy na

dobro tego pracodawcy lub danej majętności przego więcej.

pracowali pełnych 35 lat, lub najmniej 2;) Jat, lecz

WarUDki wynagrodzenia robotników płci męskiej w tym ostatnim wypadku tylko wówczas, gdy

przekroczyli 60 lat życia.

w wieku poniżej lat 24.

Pracodawcy mogą jednak pracowników W)':Art. 22.

mienionych powyżej w ustępie l-szym przenieść do

czasu ustawowego rozwiązania tej sprawy na emea) Wszyscy ordynarjusze płci męskiej w wie- ryturę z powodu starczej niezdolności do pracy,

ku od ukończonych lat 18, do ukończonego 21 roku która to emeryŁura winna zapewnić emerytowaneżycia otrzymują pobory wymienione wart. 14 do

mu 40 % normalnych poborów, o ile przepracow~ł

21 z następującemi zmianami: 70 zł pensji rocznej, co najmniej 25 lat i przekroczył 60 lat życia, zaś

zboża o 2 q mniej. pola pod ziemniaki 14 a 39 m 2 •

50 % normalnych poborów, o ile przepracował peł­

4 m p opału, mleka zimą ,l litr, latem 1 1/2 litra nych 35 lat.

dziennie, albo utrzymanie dla jednej krowy zimą

Za laŁa służby liczy się lata od ukończonego

albo pastwisko dla tejże krowy latem.

21 roku życia.

u."om

MONITOR POLSKI. -

Dnia 14 grudnia 1935 r.

Nr. 287.

ZapOD1ogi na. wypadek śmiercL

W wypadkach wyjątkowo CIężkiego przewinienia może pracodawca zawiesić pracownika w

Art. 27.

pracy i wstrzymać przed orzeczenLCm lub wyro, kjem wszystkie świadcz,enia, w razie jednak wyNa wypadek śmierci pracowaika otrzymuje grania sporu przez robotnika pracodawca winien

jego żona i dzieci przez pół roku wolne mieszka- wydać zaległe świadczenia wraz z dodatkiem mieIlie, a pobory za jeden kwartał. O ile ziemniaki sięcznym. wynoszącym l % w zbożu i 2 % w gozostaną zasadzone przed śmiercią pra'cownika,

tówce. Koszty świad'ków powołanych przez Ko~biór ich przypada na własność rodziny zmarłegO'. . misję Rozjemczą, oraz stratę ich czasu, jako też

stratę czasu pracownika ponosi ta strona, która

DZTAŁ II. DOJARKI, STALE ZA TR UDNTEN f spór przegrała. O wysokości tych kosztów orzeDZIENNI ROBOTNTCY ROLNI i ROBOTNICY ka Komisja Rozjemcza względnie Sijdy Pań­

SEZONOWI.

stwowe.

Art. 1

,.

Umowa niniejsza obowiązuje od dnia 1 kwietnia 1936 do dnia 31 marca 1937 i dotyczy: z jednei

strony pracodawców rolnych, a z drugiej zatrudnione przez nich dojarki. stale zatrudnionych robotników dziennych oraz sezonowych robotników

dz.iennych.

Art. 2.

Za ' dojarki uwata się kobiety i dzieWczęta.

kt6rych obowiązkiem jest wyłącznie do;enie krów

i mycie stajennego naczynia mleczarskiego. Dojarka nie jest obowiązana doić więcej. aniżeli 10

krów.

Art. 3.

,Z a stałych dziennych robotników rolnych

tych robotników, którzy zawierają z

pracodawcą indywidualną umowę, godząc się do

stałego uczęszczania do pracy, na warunkach w

niniejszej umowie ustalonych, i których ilość dni

pracy wynosi nie mniej, niż 200 w ciągu roku, przy

jednoczesnem oznaczeniu ilości dni pracy w okresie letnim i zimowym.

uważa się

Art. 4.

Za robot~ikó~ sezonowych uważa się tych

robotników, którzy kontraktowo zobowiązuią się

do stałej pracy w sezonie, od dnia zakontraktowania ich aż do ukończenia wszystkich robót polnych.

O ile okres, na który orzeczenie ma obowią­

zywać, nie był zgóry ustalony, obowiązuje obustronnie 14-dniowe wypowiedzenie.

•• 1

Art. 5.

Umowa niniejsza stanowi w myśl ustawy z

dnia 1 śierpnia 1919 Dz. U. R. P. Nr. 65, poz. 394,

i z lUlI. 1921 Dz. U. R. P. Nr. 26, poz. 147, podstawę przy zawieraniu umów indywidualnych. Indywidualneumowy o pracę, zawierające warunki

dla pracowników mniej korzystne, niż warunki niniejszej umowy, ulegają 2l mocy wymienionych

ustaw zastąpieniu przez warunki określone niniejszą umową. Wszelkie indywidualne umowy, zaWJerające korzystniejsze dla pracownika warunki,

niż , je orzewiduie niniejsza umowa, obowiązują na

czas ich zawarcia.

Art. 6.

Pracodawców oraz ich zastępców obowiązuje

grzeczne traktowanie robotników i ścisłe prZ2strzeganie umowy, a zwłaszcza regularne wypła­

canie świadczeń i płac przewidzianych umową.

Pracowników obowiązuje grzeczność wobec

pracodawców i ich zastępców, ścisłe przestrze!!anie zawartych umów, oraz pilne i sumienne speł­

nianie obowiązków, dążność do jak największe;

wydajności pracy i stosowanie się do wszystkich

zarządzeń pracodawcy lub jego zastępcy odnoszą­

cych się do wy'konywania obowiązków służbo­

wych, oraz przestrze~anie wszystkich przeplsow

porządkowych w obrebie folwarku, jako też db:\łe

i staranne obchodzenie się z powierzonym sobie

inwentarzem żywym i martwym. Pracownicvobowiązani są przy każdej sposobności

zapobie~ać

wszelkiemu · naruszeniu własności pracodawcy

przez współpracowników lub osoby trzecie.

stosunku służbowego w ciągu

okresu, na jaki stosunek służbowy został zawarty,

może nastąpić na zasadzie orzeczenia Komisji Rozjemczej lub też wyroków Sądów państwowych,

działających według obowiązującego prawodawstwa i według kompetencji.

I

Zatargi wynikłe na tle umowy o pracę pomiędzy pracodawcami a pracownikami rolnymi

regulują Komisje Rozjemcze bądź Sądy Państwo­

we według kompetencji. Skargi do Komisyj Rozjemczych wnosi się do Inspektoratu Pracy w 2-ch

równobrzmiących egzemplarzach, z których jeden

ma być doręczony pozwanemu wraz z wezwaniem

do jawienia się przed Komisją Rozjemczą.

Do czasu uzyskania właściwego orzeczenia

łub wyroku nie wolno

1) pracodawcy wstrzymywać świadczeń,

2) pracownikowi przerywać pracy.

Minimalne miesięczne wynagrodzenie sezonowych robotników miejscowych i zamiejscowych

ustala się według po,niższej tabeli

RejoDY

l

16 zł albo

130 kg ~yta

20 zł albo

160 kg żyta

23 zł albo

18U kg ~yta

2

13 lł albo

110 kg ~yta

16. zł albo

130 kg żyta

20 zł albo '

160 kQ żyta

Arf. 8.

Dojarki otrzymują po t zł miesięcznie za doenie jednej krowy.

Prócz powyższego wynagrodzenia otrzymuią

dojarki bezpłatnie fartuch do dojenia lub 4 zł

rocznie na zakupno tegoż. Fartuch ten pozostaje

własnością pracodawcy. W razie zgubienia lub

zniszczenia fartucha poza pracą przy dojeniu pracodawca ma prawo odkupić fartuch na kout do, jarki.

Ari. 9.

Rozkład ~odzin pracy dla stale zatrudnionych

robotników dziennych oraz dla mieiscowych i zamiejscowych sezonowych robotników dziennych

usłala się podług tabeli umi.eszczonejpowyżej w

Dziale I art. 9.

W razte pilnej potrzeby powyższy podział

pracy może być zmieniony. jednakże tylko w ten

5posób, by ogólna ilość godzin pozostała ta sama.

Na żądani€ pracodawcy, w razie pilnej potrzeby,

pracownicy są obowiązani do pracy poza wyżej

określonym czasem, lecz za osobnem wynagrodzeniem, po cenach za godzinę o 50 % wyższych od

przeciętnego pełnego zarobku godzinnego odnoś­

nej kategorii robotników w danej ma iętności. .

W razie spóźnienia się ,pracownika w rozpoczęciu pracy przysługuje pracodawcy prawo obniżenia wynae:rodzenia w tym samym stosunku, co

zapłaŁa za godziny nadliczbowe.

W dnie ulewne i wyjątkowe; niepogody roboy w polu nie powinny być wykonywane.

Art. 10.

W celu ustalenia wynagrodzenia stałych

, dziennych i sezonowych robotników tworzysię

3 kategorje robotników, a to

'.

1) kobiety ponad lat 16 i mężczyźni od Jat 17

do 20

2) mężczyźni od lat 21 do 24;

3) mężczyźni ponad lat 24.

Natomiast obszar województw: Lwowskiego,

Stanisławowskiego i Tarnopolskiego dzieli się na

2 rejony, a mianowicie: 1) powiaty: Bóbrka, Borszczów, Brody, Brzeżany, Buczacz, Czortków,

Drohobycz, Gródek Jagielloński, Horodenka, Kamionka Strumiłowa,

Kołomyja,

Kopyczyńce,

lwów, Mościska, Podhajce, Przemyśl. Przemyśla­

ny, Radziechów, Rawa Ruska, Rohatyn, Rudki,

Sambor, Skałat, Sniatyń, Sokal, Stanisławów,

Stryj, Tarnopol, Tłumacz, Trembowla, Zaleszczyki, Zbaraż, Zborów, Złoczów, Zółkiew i Zydaczów: 2) powiaty: obs7.ar b. powiatu bohoT'odczań­

skiego, Dobromil. Dolina, Jaworów, Kałus%., Ko~ów, Lesko, Lubaczów, Nadwórna, obszar b. powiatu peczeniżyńskiego i starosamborskiego, Skole i Turka.

Art.. 11.

Ok re. y

Reiony

I

Kwiecied

1

0.90

l

n

m

1.00

Maj

1.10

"

2

0.80

0,90

Lipiec

1

Sierpień

2

120

1.10

1.30

1,20

1.50

1.40

l

0.80

0.90

1,00

2

0.10

0.80

0,90

Czprwiec

1.00

Październik

Wrzesied

Listopad

Grudzie6

Slycleń

Luty

Manec

Ustalenie, czy powyższe wyna~rodzenie ma

by~ wypłacane w gotówce czy w zbożu, winno

nastąpić przy zawieranilU umowy przy przyjęciu

i obowiązuje obie strony przez cały sezon.

Wypłatę powyżej ustalone~o wynaf!rodzenia

robotników sezonowych uskutecznia się co miesiąc zdołu z tern, fe jako kaucję zatrzymuje się

zarobek robotnika za pierwszy miesiąc, którą to

kaucję wypłaca się robotnikowi najpóźniej w

ostatnim dniu okresu,

jaki sezonowy robotnik

został zgodzony.

.

Ponad

powyzeJ

ustalone wynagrodzenie

otrzymują robotnicy sezonowi deputat

aj miejscowi kwartalnie zdołu: 100 kg żyła; '

30 k~ pszenicy, 30 kI! jęczmienia i 400 ' k!!,

Ziemniaków: Ziemniaki można wydać.

jesieni po zbiorach

.

h) zamiejscowi tygodniowo zg6rv: 15 kg

ziemniaków. 3 1/2 litra mleka niezbieranego, 3~ kg llląki żytniei, t kl! mąki plizennei, l kg kaszy, 0,25 kg słoniny i 0,25 kg

soli.

Za obopólnem porozumieniem może być dokonana zamiana ustawowych naturalij na inne.

Z1,oże wydawane sezonowym musi być dobre, zdrowe i dobrze oczyszczone.

na

w

Art. 13.

Sezonowym robotnikom zamIe1SCowym dostarcza pracodawca wspólne mieszkanie, oddzielne dla mężczyzn, oddzielne dla kobiet, wspólne

ognisko do gotowania strawy i prania bielizny.

bezpłatnyopal..j światło oraz inwentarz kuchen,,

ny, jak garnki do gotowania, miski do jedzenia,

wiadra do wody, ktibki do picia i siekierę do rąbania drewna.

' .

Na 25 robotników przypada jedna kucharka

opłacana przez pracodawcę i jest ona wtedy

zwolniona od innej pracy.

, Art. 14.

Koszty podróży do mi€jsca pracy ponosi pracodawca. Robotnicy sezonowi zamiejscowi, którzy przepracowali u jednego pracodawcy cały s~­

zon, na który zawarli umowę o pracę, otrzymuJ"

także koszty podróży powrotnej.

Art. 15.

Wszelkie narzędzia pracy, potrzebne robotnikom, dostarcza pracodawca bezpłatnie, rednakże

muszą one być po skończonej pracy zwrócone.

Za brakujące lub rozmyślnie zepsute narzędzia i

inwentarz kuchenny odpowiada robotn~k, któremu odnośne narzędzia względnie inwentarz wy-

dano.

Minimalne ogólne wyna~rodzenie dla stałych

robotników dziennych za dzień pracy ustala się

w złotych według poniższej tabeli.

U wag a

Zarobki stałych

robotników

dziennych będą wypłacane co tydzień zdołu, przyczem przez pierwsze 60 dni robocze pracodawca

ma prawo zatrzymać 113 część zarobku tytułem

kaucji, którą wypłaca się z końcem okresu, na jaki została zawarta umowa, nie później jednak niż

z końcem marca 1937.

Art. 7.

Rozwiązanie

Art. 12.

DZIAŁ

m. STRA2 LESNA.

Art. 1.

Umowa niniejsza dotyczy z jednej strony

wszystkich pracodawców leśnych, - z wyiątki~m

lasów państwowych - posiadających obszaru le~

nego nie mniej, .niż 150 ha, z drugiej zaś strony

stałych fizycznych pracownikó,,:, leśnych, ' zatrudnionych jako straż leśna (gaJowych, borowych

i t. p.).

Tych stałych fizycznych p.racowni~ów .',:ś­

nych dzieli się na dwie ka~egoI"Je, a IUlano~cIe

al gajowych, względ~Ie. borowy~, ktoryc.b

zadaniem jest pełnienie wszelkIego rod7.alu

funkcvi wchodzących w zakres służby

leśnej;

b) strażników leśnych, których obowiązkiem

jest wyłącznie pi~nowanie lasów przed

szkodami.

Inwalidzi, pracujący narówni ': pozosta.łymi

pracownikami, .z l1?nn~lną zdol!l0~clą do pnll~y Y'

le.śnictwie, pobIera.Ją rowne z mmI wynagrodzenie

tak w ~otówce, jak i w naturaliach, inwalidzi.o

zmniejszonej zdolności do pracy, oraz praCOWlllcy nie posiadający pełni sił fizycznych mogą być

g.odzeni na niższych warunkach.

U wag a: Za stałych pracowników Ieśnycll

nie uważa się osób, których czynność polega wyłącznie na dorywczem ~o.zorowa.ni~ lasów, celem

ochrony prz~d szkodamI 1 kradzIezą.

War u n k i w y n a g r o d z e n i a.

Art. 2.

•

Płace w

Umowa niniejsza obowiązuje od dnia 1 kwietnia 1936 r. do 31 marca 1937 r.

Art. 13.

gotówce.

Art. 9.

Art. 3.

Umowa niniejsza stanowi w myśl ustawy

z t sierpnia 1919 r. Dz. U. R. P. Nr. 65, poz. 394

i z 11 marca 1921 r. Dz. U. R. P. Nr. 26, poz. 147

podstawę przy zawieraniu umów indywidualnych.

Indywidualne umowy o pracę, zawierające

warunki dla pracownika mniej korzystne, niż warunki określone niniejszą umową, ulegają, z mocy

ustawy, zastąpieniu przez warunki określone niniejszą umową.

U wag a

Wszelkie indywidualne umowy o

pracę, zawierające korzystniejsze dla pracownika

warunki, niż je przewiduje niniejsza umowa, są

prawnie obowiązujące przez taki czasokres, na

laki zostały zawarte.

5

Dnia 14 grudnia 1935 r.

MONITOR POLSKI.

Nr. 287.

Pracownicy straży leśnej, określeni wart. 1

ustęp a), zatrudnieni na obszarze poniżej 250 ha,

pobierają minimalną płacę w gotówce, w wysokości 100 z.ł rocznie, zaś na obszarze powyżej

250 ha - 120 zł rocznie.

Strażnicy leśni, określeni wart.

pobierają minimalną płacę w gotówce

du na obszar - 100 zł rocz.nie.

1 ustęp b),

bez wzglę­

Wynagrodzenie powyższe płatne j,e st

talnie lub miesięcznie zdołu.

kwar-

Deputat gruntowy.

Art. 10,

Pracownik straży leśnej ma prawo do trzymania dowolnych ilości trzody chlewnej w granicach istniejącego przy mieszkaniu slużbowem poIQieszczenia.

OpaL

Art. 14.

Pracownik straży leśnej, określony wart.

l-ym ustęp a), otrzymuje w stosunku rocznym

drewna opałowego twardego 16 m p lub 20 m p

drewna miękkiego, bez względu na obszar, na jakim pracuje. Pracownik straży leśnej określony

wart. l-ym ustęp b), otrzymuje 12 m p. drewna

opałowego twardego, lub 15 m p drewna mięk­

kiego; 1 m p drewna twardego równa się 1 1'4 m p

drewna miękkiego, lub l kupie twardych gałęzi o

pojemności 3 m p. 1 m. p. drewna miękkiego równa się 1 kupie miękkich gałęzi o pojemności 3

m p. Gałęzie muszą mieć w grubszym końcu w

czole kupy nie mniej, niż 5 cm średnicy .

Opał wydaje się pracownikowi zgóry co najmniej na jeden miesiąc.

O ile pracownik nie posiada koni, opał winien

być dostarczony mu na miejsce zamieszkania kosztem pracodawcy.

Pracownikowi nie wolno sprzedawać opału.

Oprócz wynagrodzenia gotówkowego, pracownicy straży leśnej, wymienieni wart. 1

punkt a), otrzymują orny grunt deputatowy w naturze, który na gruntach dobrych wynosi co najmnie,j 1,8 ha, zaś na lichych do 3,2 ha. Dla pracowników leśnych, wymienionych wart. 1 punkt

b}, orny grunt deputatowy w naturze ma wynosić

na gruntach dobrych co najmniej 1,5 ha, zaś na

lichych do 3,0 ha.

Grunt .deputatowy winien być położony niezbyt odlegle od mieszkania strażnika lasowego.

Grunty oddane do użytku straży leśnej nie

mogą być osobom trzecim wydżierżawiane. Przy

tych gruntach musi pozostać wszelki naturalny

nawóz, wyprodukowany w obrębie osiedla pracownika straży leśnej.

Po ustaniu stosunku służbowego obowiązuje

zasada, że za pełny rok służbowy należy się pracownikowi jednorazowy plon z gruntu deputatowego, za część roku pracy należy mu się taka

część plonu jednorocznego, jaką cz·ęŚć z odnośne­

go roku przepracował. Powyżej wspomniana

część plonu ma być oznaczona w porozumieniu

się pracodawcy z pracownikiem, a należąca się

uprawnionemu część ma mu być dana w naturze

lub w równowartości pieniężne'; według cen miejscowych w obu wypadkach po strąceniu nieponiesionych przez pracownika kosztów produkcji,

obliczonych na podstawie miejscowych cen roboCiLI! y i nasienia. W razie różnicy zapatrywań co

do takiego rozrachunku decyduje Komisja Rozjemcza.

Pracownikowi wzywanemu do Sądu w charakterze świadka w sprawach pracodawcy lub delegowanemu w interesach tegoż pracodawcy, wypłacone będzie strawne: za całą dobę 1 zł 80 gr,

za pół.doby 90 gr.

Ordynarja.

Mieszkanie.

Art. 6.

Art. 11.

Art. 17.

Zatargi wynikłe na .tle umowy o pracę pomiędzy pracodawcami a pracownikami

regulują

Komisje Rozjemcze, bądź Sądy Państwowe we-

W raz.i.e braku gruntu deputatowego, odpo-warunkom określonym wart. lO,

otrzymuje pracownik jako ekwiwalelIlt za grunt

deputatowy ordynarję w ilości poniżej określonej.

Ordynarja w zbożu dla pracowników straży

leśnej określonych wart. 1 ustęp a), zatrudnionych

na obszarze poniżej 250 ha, wynosi 12 q zboża

twardego, zaś na obszarZle powyżej 250 ha, wynosi 14 q zboża twardego. Strażnicy leśni okreś­

hmi wart. 1 ustęp b) pobierają ordynarję bez

względu na obszar po 11 q zboża twardego. Po-nadto otrzymuje każdy pracownik objęty tą umową 30 q gotowych ziemniaków. Praoodawca może wzamian za gotowe ziemniaki dać pracownikowi 28 a 78 m2 pola wynawożonego i obrobionego

końmi pracodawcy pod ziemniaki.

Zboże wydane na ordynarję musi być dobre,

zdrowe i dobrze oczyszczone. W skład ordynarji

wejdzie 2 q pszenicy, 6 q żyta, reszta w zbożu iadalnem. W majętnościach, gdzie nie sieją pszenicy, może być wydane wzamian w stosunku l q

pszenicy równe 1.30 q żyta.

. ~iemniaki wydane powinny być zdrowe i bez

Mieszkanie pracownika straży leśnej . winno

się składać co najmniej z jednej izby z podłogą

drewnianą, mieszczącej w sobie kuchnię, i z komory. Gdy istniejące budynki na to pozwalają, oraz

w razie budowania nowych p~mieszczeń dla pracowników straży leśnej, mieszkanie takie winno

się składać z jednej izby z komorą i z kuchnią.

Ubikacje mieszkalne winny być wytynkowa-

Art. 4.

Rok służbowy ro7lpoczyna się 1 kwietnia i

kończy się 31 marca roku następnego. Obie strony obowiązuje wypowiedzenie indywidualnej umowy o pracę przed upływem terminu jej wygaśnię­

cia, a najpóźniej' do dnia 31 grudnia włącwie,

ustnie wobec 2-ch świadków, lub pisemnie. Nie-

wypowiedzenie umowy o pracę do dnia 31 grudpia włącznie milcząco przedłuża umowę indywidualną na rok następny. Uchylerue się w jakiejkolwiek bądź formie przez którąkolwiek ze stron

od przyjęcia wypowiedzenia umowy o pracę umowy tej nie ~rzedłuża.

Art. 5.

Pracodawca obowiązany jest wydać pracownikowi bezpłatnie książeczkę

obrachunkową.

Książeczka winna być podpisana przez pracodawcę, lub jego zastępcę, oraz przez pracownika. Do

książeczki tej mają być wpisywane pobory w gotówce i naturze według zawartej umowy, każdo­

razowo wydana pracownikowi ilość tych poborów, powierzone inwentarze. Do książeczki obrachunkowej mają być wpisywane potrącenia z należnych poborów. Powyższą treść książeczki

obrachunkowej wpisuje pracodawca, lub jego zastępca, a pracownik jest obowiązany w tym celu

książeczkę przedłożyć każdorazowo pracodawcy,

lub jego zastępcy. Książeczka obrachunkowa ma

służyć Komisji Rozjemczej jako dowód stwierdzający ilość wydanych poborów; w razie z.gubienia

lu:iążeczki obrachunkowej przez pracownika, słu­

żą jako dowód książki gospodar.cze pracodawcy.

dług

kompetencji.

Rozwiązanie stosunku służbowego w ciągu

roku może nastąpić na zasadzie orzeczenia Komisji Rozi'emczej, lub też wyroków Sądów Państwo­

wych, według kompetencji.

Do czasu uzyska;nia właściwego orzeczenia

lub wyroku nie wolno: a) pracodawcy wstrzymywać świadczeń, b) pracownikowi przerywać

pracy.

U wag a: W wypadkach wyjątkowo c.ięż­

k;ego przewinienia pracodawca może zawiesić

pracownika w spełnianiu jego obowiązków służ­

bowych i wstrzymać przed orzeczeniem lub wyrokiem wszystkie świadczenia, w razie jednaJk wyerania sporu przez pracownika, pracodawca winien wydać zaległe świadczenia wraz z dodat1d em miesięcznym t % w zbożu .i 2 % w gotówce.

Stosunek wzajemny.

Art. 7.

wiadającego

Z1em!.

Pracodawcom i ich zastępcom przysłu~ute

Mielenie zboża odbywa się na koszt pracoprawo do stanowczego i konsekwentnego trakto- dawcy lub wzamian za to pracownik otrzymuje

wania pracowników, traktowarue to jednak win- albo równoważnik w gotówce, jeżeli wynagrodzeno być sprawiedliwe. Stosunek pracodawcy i nie otrzymuje w gruncie, lub też 10 % w życie od

pracowników winna cechować wzajemna życzli­ otrzymanej ordynarji.

wość i przystojne zachowanie.

Ordynarja winna być wydawana pracownikom

Pracodawców i ich zastępców obowiązuje w pierwszym miesiącu każde~o kwartału. Ordyścisłe przestrzegmie warunków umowy, a zwłasz­ . nację za drugi kwartał roku służbowego może pracza regularne uiszczanie poborów przewidzianych codawca wydać w 2-ch równych ratach, z których

umową·

pierwsza winna być wydana l-go lipca a druga

Pracowników obowiązuje ścisłe przestrzega- . najpóźniej do 15 sierpnia.

nie zawartych umów, pilne i sumienne spełnianie

O ile pracownik nie po~iada własnych koni,

obowiązków, a w pierwszym rzędzie zapobiegazboże i ziemniaki należne mu z tytułu ordynarji

nie i wykrywanie kradzieży, dążność do jak naj- winny być dostarczone do mieszkania pracownika

większej wydajności pracy i st'o sowarue się do

na koszt pracodawcy.

wszystkich zarządzeń pracodawcy lub jego zastępcy, odnoszących się do wykonywania oboUtrzymanie inwentarza.

wiązków służbowych, oraz przestrzeganie wszystkich instrukcyj służbowych.

Art. 12.

Art. 8.

Pracownicy objęci niniejszą umową nie mogą

być używani przez zastępców pracodawców do

~osług. ~sobistych, z wyjątkiem specjalnych okolicznoscI.

Pracownik straży leśnej ma prawo trzymać 2

krowy z przychówkiem od tychże do 6-ciu tygodni.

Na utrzymanie tych krów otrzymuje pracownik

pół ha łąki dwukośnej lub 1 ha łąki jednokoinej

i pastwisko w miejscu wskazane m przez praco-

davY~ę.

Art. 15.

Niezależnie od wynagrodzenia przewidzianego w artykułach poprzednich, otrzymuie pracownik straży leśnej wymieniony wart. t-ym ustęp al

a) na jeden rok (w miesiącu październiku)

buły,

b) na jeden rok (w .miesiącu październiku)

czapkę lub kapelusz.

U wag a: Wymienione przedmioty przechodzą po czasie, na który zostały wydane, na włas­

ność pracownika. W razie opuszczenia lub utraty posady przez pracownika, winien on zwrócić

pracodawcy niezamorłyzowaną część rzeczywistej

ceny kupna tych przedmiotów umundurowania.

Arf. t6.

ne, posiadać szczelne drzwi i okna, urządzone do

otwierania.

W oknach mają być szyby całe; w razie stłu­

czenia szyby obowiązany jest pracownik wstawić

nową, w ciągu najdalej 2-ch tygodni.

Wapna do bielenia dostarcza pracodawca dwa

razy do roku, w ogólnej ilości 15 kg na mieszkanie.

Podłogi mają być położone, a piece doprowadzone do należytego porządku przed 1-szym listopada.

Mieszkania mają być ze szczelnym dachem;

tam, gdzie dachy są popsute, muszą być naprawione w ciągu miesięcy letnich.

W budynkach, w których zacieka woda do

piwnic i mieszkań pracowników, winny być poczynione zabezpieczenia od wody napływowej w

ciągu lata.

.

Pracodawcy i pracownicy winni dbać, aby

otoczenie mieszkań było higjeniczne.

Obowiązuje wybrukowanie dostępu do studzien, oraz zastąpienie zużytych cembrzyn nowemi, lub też zapewnienie pracownikowi w inny

sposób zdrowej i czystej wody do picia.

Zbiorniki na nawóz nie mogą się znajdować

w odległości bliższej niż 20 m od mieszkań służ­

bowych.

W pobliżu mieszkań znajdować się mają zasłonięte ustępy.

.

Pracodawcy winni dążyć do zakłada:nia przy

gajówkach ogródków owocowyr.h, w szczególności przez dostarczanie drzewek i t. p.

Pracownicy obowiązani są do utrzymywania

mieszkania w należytym porządku.

Trzy:nanie inwentarza żywego w mieszkaniu,

choćby najkrótszy czas, jest stanowczo wzbro-nione.

Bez zgody pracodawcy nie wolno przyjmować

sublokatorów.

Przy wprowadzeniu się pracownika tenże mel~

duje pracodawcy skład swej rodziIlY. Drobny rEr

mont mieszkania i budynków gospodarczych, nie

wymagający sił fachowych. uskutecznia pracow-

MONITOR POLSKI.

nik sam, materjałami dostarczanemi przez praco-

dawcę.

Art. 18.

. . Pracownićy !fraty Ieśnef prowa-dtącV gospodarstwa na przydzielonych im deputatach gruntowych i· łąkowych, muszą posiadać odpQwied!lich rozmiarów budynki gospodarcz~', tfa pomieszczenie swych zbiorów, dobytku i narzędzi.

U r l o p y.

Art. 19.

Pracownik straży leśnej otrzymuje w ciągu

rOku 8 dni urlopu, w dnie nieświąteczne. bez po-

Dnia 14 grudnia 1935 r.

wych, Komitet Ekonomiczny Ministrów przeprowadził dyskusję nad szeFegiem tez do projektów

ustaw gospodarczych, które wniesione ~7:ostaną w

ciągu bieżąc~j sesfi parlamentarnej pod obrady

Izb Ustawodawczych, m. in. nad pro;ektem ustawy o spółdzielniach, Oraz nad projektem ustawy

karpo-skarbowej

.

----000-

Z Ministerstwa

Spra w Za~ranicżnycb.

Nr. 287.

Moskwie, został mianowany z dn. 1 stycznia

1936 r. posłem nadzwyczajnym i Ministrem pełnomocnym w Helsingforsie.

.

--00<>-

I

.

Z

l\·~inisterstwa

Spraw WOJskowych.

.

Generalny Inspektor Sił zbrojnych gen. dyw.

Edward Rydz - Smigły przyjął wczoraj delegację

Komitetu obchodu święta powstania wielkopolskiego w osobach prezydenta miasta Poznania

Erwina Więckowskiego, sen. Zygmunta Głowac.

kiego oraz pos. Józefa Głowackiego.

Delegacja zaprosiła P. Gen. Insp. Sił Zbroj~

nych na uroczystości obchodu święta powstania

wielkopolskiego, które odbędą się 27 b. m. w

Poznaniu . .

i

Dr. Franciszek Charwat, poseł nadzwyczainy

Wybór dni urlopu· odbywa śię w porozumie·- : i Minister Pełnomocny w Helsingforsie, został mianiu z pracodawcą. względnie przełożonym, z wy- nowany z dn:. 1 stycznia 1936 r. posłem nadzwyjątkiem wyjazdów spowodowanych pisemnem we- . czajnym i Ministrem pełnomocnym w Rydze.

Henryk Sokolnicki, radca ambasady R. P. w

zwaniem władz państwowych.

Pracownik na czas uzyskanego urlopu winien na żądanie pracodawcy lub przełożonego

daó pewnego zasfępcę .. którego opłaca pracodawca,: w s'tosurrku równowainika oef to - 20 kg. ży­

Piąte posiedzenie z dnia 13 grudnia 1935 r.

Sprawozdawca wnosi więc o przyjęcie ustafa dziennie, według cen miejscowych.

.

Posiedzenie rozpoczęło się o· godz. lO-ej wy o kredytach dodatkowych na ,rok 1934/35 bez

min. 15.

zmian według przedłożenia rządowego. a ustawy

Ubezpieczenie.

Po

załatwieniu

wstępnych

formalności,

przy'

o

kredytach na rok 1935/36 wedłut wniosku KoArt. 2()~

stąpiono do porządku dziennego.

misji Budżetowej.

Pracoda\ycom nie woln() przy końcu roku

Pos. Hołyński referował rządowe projekty

W sprawie tej przemawiał pos. Dębicki, któsłużbowego zwolnić pracownika straży leśnej li

ustawo dodatkowych· kredytach na rok 1934/35 ry stwierdził różnicę, jaka zaChodzi między kretylko z tytułu jego starości; może go jednak, skutdytami dodatkowemi na r. 1934/35 l r. 19l5/36.

kiem starczej niezdolności do pracy, przenieść do i 1935/36.

Przedłożenie, dotyczące roku budżetowego

Kredyty dodatkowe na r. 1934/35 dotyczą niedoczasu ustawowego rozwiązania tej spnwy na

1934/35,

obejmuje

zwiększenia poczynione na pod- kładnie obliczonych sum na uposazenie urzędników

emeryturę, która winna zapewnić emerytowanestawie uchwały Rady Ministrów w swoim cza- państwowych w związku z ich zmianą od 1 lutemu mieszkanie i połowę nonnalnych poborów.

sie, a wymagające dodatkowej legalizacji ustawo- go 1934 r. Wprawdzie suma 15 miljonów nie jest

Przepis ten dotyczy tylko tych pracownil{ów,

dawczej. Zwiększenia te przedewszystkiem wy- w skali państwowej zbyt wielka. ale świadczy

którzy przepracowali na dobro telZo samego pranikły ze zmiany ustawy uposażeniowej w lutym ona o niedokładnych obliczeniach. Odpowiedzialcodawcy lub danego gospodarstwa leśnel!o 35 lat,

r. 1934 i nie były wskutek tego uwzględnione w ności za nią nie moze ponosić ani obecny Rząd,

lub co najmnie~ 25 lat, lecz w tym wypadku tylko

preliminarzu

budżetowym. Dalej przedłożenie zaani obecny Sejm. Zupełnie inny charakter mają

wówczas, gdy przekroczyli 60 rok życia.

wiera pewne kwoty, wynikające z likwidacji daw- kredyty dodatkowe na r. 1935/36; są one gospoZa lata służby liczy się lata od ukończonego

nych pretensyj do Skarbu Państwa. Pozatem ma- darczo najzupełniej uzasadnione. Powodzi r. 1934

21 roku życia.

my w dziale Opieki Społecznej pewną sumę wy- nie można było przewidzieć, również zmiana poArt. 21.

datku, poczynionego na zasadzie ustawy o Po' lityki popierania eksportu hodowlanego nie poO ile fmic()wnik nie utrzymuje własnych ko- życzce Narodowej, która pozwalała wpłatę do Skar- zwoliła zgóry ustalić sum na jego popieranie.

nt, to w razie potrzeby otrzymuje na koszt pra- bu pewnych sum tytułami Pożyczki Narodowej. Chcę tutaj tylko podkreślić to, że konieczność tecodawcy furmankę po księdza: w razie ciężkiej Wreszcie potrzebne są jeszcze dodatkowe wypła- go dodatkowego kredytu jest spowodowana wtórchoroby, z chrztem, ślubem i pol!rzebem.

ty dla pokrycia nowych jeszcze, przyznanych za- nem zjawiskiem, będące m w związlku z wogóle

opatrzeń inwalidzkich oraz emerytur.

wadliwą polityką tłuszczową Rz.1dU. W ciągu laŁ

Zapomogi na wypadek śmierci.

Globalna suma zwiększonych wydatków wy- 1929 - 34 sprowadzono do kraju. tłuszczów za

Art. 22.

nosI 15.055.000 zł.

około 500 miljonów złotych, z tego około 60% nie

Na wypadek śmierci pracownika otrzymują

Dwie następne ustawy obejmują kredyty do- na podstawie umów kontyngentowych. Jest to

jel!6 żona i dzieci przez pół roku wolne mieszka- datkowe na rok 1935/36. Rząd przedkłada dwie jedna z głównych przyczyn nędzy wsi. Ustawa

nie, a pobory żci jeden kwartał.

ustawy dlatego, że w myśl ustawy skarbowej na- 7. 26 marca 1935 r. i rozporządzenie wykonawcze

Obliczenie poborów za kwartał pośmiertny tychmiast po uchwaleniu przez Radę Ministrów do niej nie rozwiązuje całkowicie tej sprawy.

następuje analogictnie do postanowień art. 10.

podwyższenia kredytów Rząd powinien złożyć

te~bardziej, że taryfa kolejowa powoduje takie

Lwów, dnia 12 listopada 1935 r

Sejmowi odpowiednią ustawę o kredycie dodatko- zjawiska. jak to, że przewiezienie wagonu świń

wym. Rada Ministrów dwukrotnie powzięła te- z kresów wschodnich do Mysłowic kosziuje 800 zł,

Przewodniczący

go rodzaju uchwałę i dlatego mamy przedłożone a jednej sztuki bydła tyle, He bilet osobowy I kl.

(-) Inż. Stanisław Zwo7lński,

dwa projekty ustaw, Komisja Budżetowa jednak Jeżeli na ogólną zmianę taryfy kolejowej można

Okręgowy Inspektor Pracy.

połączyła te projekty w jedną ustawę.

jeszcze poczekać dla jej dokładnego przepracoZa Związek Ziemian Wschodnich Województw

Kredyty, o które tu chodzi, dotyczą następu- w ania, to te paradoksy należy usunąć natychMałopolski

jących sum: Na wpłaty tytułem opieki nad emimiast. Rolnictwo w odpowiedzi na mowęP. Mi(-l Inż, rolno Luc;an Turnau,

grantami

w

Niemczech,

zgodnie

z

porozumieniem

nistra Poniatowskiego, wygłoszoną przez radjo,

(-l Jan Pra1!,łowski,

z rządem niemieckim, potrzebna jest pozycja obiecuje dużo i tanio produkować, ale prosi nie(-} Roman KrusZl!wski.

532.000 zł. Dalej mamy 2.000.000 zł na pokrycie tylko o popieranie eksportu, ale i obronę rynku

Za Związek Małopolskich Rolników

kosztów wyborów do Sejmu i Senatu ze wzglę- wewnętrznego przed niepotrzebnym importem,

(-l Dr. Edward Taube,

du na to, że ówczesny preliminarz nie przewidy- wyrządzającym wielką krzywdę rolnictwu i ho(-l Dr. Leopold Wahrsa~er,

wał odpowiednich wydatków.

Skolei jest pozy- dowli.

f-l Dr. Izaak Meisels.

cja 500.000 zł na rzeki żeglul!owe. Dotyczy to

Pos. Hołyński wyjaśnia, iż sumadodatkoZa Związek dzierżawców rolnych

gruntów, wywłaszczonych na port handlowy na wych kredytów w związku z przeszeregowaniem

(-) Dr. Arfur Kinfzi.

Wiśle na podstawie przegranego przez Skarb

urzędników wynosi nie 15 miljonów, a około 4 1/2.

(-l Inż. Tadeusz Schwarzenbąrtt­

procesu. Już po przegraniu tego procesu Rząd Rząd musiał się zwrócić o powiększenie jednych

Cząrnv.

Za Związek robotników rolnych i leśnych Z. Z. P.: ułożył się z dawnymi właścicielami tych terenów, pozycyj, ale zmniejszone Sil inne, gdyż ustawa

którzy opuścili jeszcze 20 % od sum, wygranych skarbowa nie pozwala: na dokonywanie virement

f-l Lpon Ll!śniewski,

w

procesie..

na paragrafach personalnych. Po tych wyjaśnie, f-) Edmtrnd SzcZl!pańskl,

Następnie mamy 250.000 zł na wydatki, wyniach P. Marszałek St. Car zamknął dyskusję.

(-l Jan Kardaszewski.

.

n!kłe

wskutek

zniszczenia

urządzeń

przez

poObydwie ustawy w drugiem i trzeciem czyZa Związek Zaw. Robotn. rolnych i ldnych

wódź

roku

1934.

Dalej

idzie

suma

1.030.000

zł

na

tl1niu

zostały przez Izbę przyjęte.

"Sieiba"

popieranie drobnego rolnictwa. Z tego 30.000 zł

Pos. Wielhorski referował ustawę w spra'(-l Dr. Stani ..lnw Drę~iewlcz,

przewidziane jest dla gospodarstw, poszkodowa- wie ratyfikacji protokółu taryfowego z Estonją.

.(-l Leme;da Piotr.

Za Związek Robotników rolnych i leśnych Z. Z. Z.: nych przez gradobicie, a 1 miljon dla szkód, po- Układ z Estonją udziela Estonji zniżek celnych

czynionych przez posuchę w r. 1935 w woj. po- na ryby słodkowodne, a Polsce zapewnia stabili(-l B01!,dan Rnich,

z.nańskiem.

Wreszcie mamy jeszcze pozycję zację cła na materiały wybuchowe, lonty i zapalf-l Antoni Halaszyńskl.

7,667.000 zł jako dalsze wydatki na popieranie niki. Przywóz z Estonii do Polski wyraża się

eksportu artykułów hodowlanych. Wydatki te w wysokości mniej więcej 1 miljona zł, wywóz

z poprzednio już objętemi budżetem kredytami

z Polski do Estonji w wysokości mniej więcej

wynosić będą 20.400.000 zł.

2 miljonów. Saldo dodatnie na rzecz Polski wyDZIAŁ NIE1JRZĘDOWY.

.

I tu wart. 2 Rząd prz~widuje pokrycie ana- nosi więc około miljona złotych. W sensie go--000logiczne, jak w ustawie o kredytach dodatkowych spodarczym są to więc rzeczy niewielkiej wagi.

na rok 1934/35. Komisja uchwaliła inne brzmie- Protokół niniejszy utrzymuje handel polsko-estońKancelal'Ji

nie art. 2. Artykuł ten ma opiewać

ski na poprzednim poziomie.

Prezydenta RzeczvpospoliteL

"Ogólna kwota wydatków, ustalonych w

W dyskusji nikt głosu nie zabierał, przystąPan Prezydent Rzeczypospolitej prof. Igna- ustawie skarbowej z 24 marca 1935 r. na okres piono więc do głosowania.

P. Marszałek przypomniał, że w myśl art. 80

cy Mościcki przyiął w dniu 12 b. m. w godzinach od 1 kwietnia 1935 r. do 31 marca 1936 r. (Dz.

U. R. P. Nr. 21, poz. 121) w kwocie 2.168.378.160 zł regulaminu, nad ustawami ratyfikacyjnemi Iz.ba

popołudni<?wych P. Minidra Przemysłu i Handlu

nie może ulec zwiększeniu mimo postanowień głosuie w całości.

gen. Góreckiego.

art. 1 niniejszej ustawy, co winno być osiągnięte

Ustawę przyjęto w drugiem i w trzeciem czy•

•

Pan Prezydent Rzeczypospolitej przyiął w wskutek oszczędności, uzyskanych drogą przepi- taniu.

Pos. Jahoda-26łtowski referował na'. słępnie

dniu 13 b. m. P . Wiceministra Spraw Wojsko- sanego wart. 5 usL skarbowej na okres od

1

kwietnia

1935

r.

do

31

marca

1936

miesięczustawę

o ratyfikacji konwencji handlowej i nawiwych gen. Składkowskiego.

nego otwierania kredytów".

gacyjnej z Hiszpanią. W początkach na!;7.ych sto-00<>To brzmienie obowiązuje Ministra Skarbu, sun.ków handlowych z Hisz.panią w r. 1924 saldo

ażeby uzyskał oszczędności na innych paragrabyło wybitnie dodatnie dla Hiszpan.ii i wynosiło

Z Prezydjum

Ministrów.

fach w wydatkach, otwieranych przez niego na przeszło 15 milionów zł, w późniejszym jednak

Dnia 12 b. m. odbyło się pod przewodnictwem każdy mies,iąc. O ile nie zldoła on w ciągu kilku rozwoju stosunków obraz ten się zmienił i saldo

Pana Wiceprezesa Rady Ministrów E. Kwiatkow- miesięcy pozostałych do tego stopnia obniżyć stało się dodatniem dla Polski w wysokości 9 1/ 2

skiego posiedzenie Komitetu Ekonomicznego Mi- miesięcznych wydatków, aby nowe kredyty zmie- mlijona zł. Ten obrót rzeczy skłonił w swoim

ściły się w globalnej sumie, będzie on zmuszony

czasie Hiszpanję do wypowiedzenia konwencji.

nistrów.

, Po omówieniu bieżących spraw gospodar- przyjść do Sejmu z nową ustawą w celu zalegali- Na~tąpH pewien okres beztraktatowy. a nowa

czych, związanych z zakresem prac dekreto • zowania przekroczenia tej globalnej sumy.

konwencja zawarta została 14 grudnia 1934 r.

trącanIa świadczeń.

Sejm Rzeczypospclitej Polskiej.

•

Z

P.

•

Radv

..

Opłata

Rok XVIII. ....

14 grudnia 1935 roku.

Warszawa, Soboła

Nr. 287.

pocztowa uiszczona ryczałtem.

MONITOR POLSKI

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ.

WYCHODZI CODZIENNIE Z WYJ Ą TKIEM NIEDZIEL I ŚWIĄT.

Redakcja, Ad~inistracja i Ekspedycja: ul. Miodowa Nr. 22. Telefon Redakcji 11-44-05. Telefon Administracji 11-80-13. Telefon Ekspedycji 11-80-19.

Ogłoszenia: ul. Królewska 5. Kasa czynna od godz. 8 i pół do l po płd., w soboty do g. 12 w płd. Konto czekowe w P. K. O. - 730.

Oddziały "Monitora Polskiego"

BYD~OSZCZ, Gdańs.ka 22, tel. 15-74; GDANSK, Neugarten 27, tel. 240-79; GDYNIA, Swięto;ańska, Dom P. A. M., tel. 17-20; GRUDZIĄDZ, Mickiewicza 26, teL 304; KATOWICE,

3.MaJa ~3; te\. 565 l 1091; KRAf5:ÓW, Rynek Główny 6. tel. 105-00 i 120-27; LWÓW, Akademicka 11, I p., tel. 200-20,200-45; LÓDŹ, Piotrkowska 125, tel. 101-11 i 115-24; ŁUCK,

P l/sudsktego 14, tel. 222; POZNAN, Pocztowa 11, tel. 28-57 i 28-58; TORUN, Szeroka 41, tel. 263; WILNO, Mickiewicza 15 m. S, tel. 674 i 1785.

TRESĆ DZIAŁU URZĘDOWEGO

ustaw

Z a r z ił d z e n i a W ł a d z N a c z e l n 1 c h

Wszelkie indywidualne umowy, zawierające

warunki korzystniejsze dla pracowników, niż je

przewiduje niniejsza umowa, obowiązują na czas

ich zawarcia.

Poz. 369. Umowa, ustalająca warunki pracy

i płacy dla robotników rolnych i straży leśnej na

obszarze Województw: Lwowskiego, Stanisła­

wowskiego i Tarnopolskiego, z wyłączeniem powiatów: brzozowskiego, jarosławskiego, kolbuszowskiego, krośnieńskiego, łańcuckiego, niż ań­

skiego, przeworskiego, rzeszowskiego, sanockiego i tarnobrzeskiego na rok służbowy 1936/37.

zastąpieniu

niejszą . umową.

przez warunki

określone

ni-