Orzeczenie Nadzwyczajnej Komisji Rozjemczej, ustalające warunki pracy i płacy robotników rolnych na rok służbowy 1933/34 na obszarze województw: warszawskiego, białostockiego, lubelskiego, łódzkiego i kieleckiego z wyjątkiem powiatu olkuskiego

§ 2. Orzeczenie niniejsze 'obowiązuje na rok.

Rok służbowy zaczyna się od dnia 1 kwietnia

1933 r., a kończy się dnia 31 marca 1934 r. Obie

str,onyobowiązuje trzymiesięczne wypowiedzenie

indywidualnej umowy pracy przed upływem terminu wygaśnięcia niniejszego ·o rzeczenia, a najpóźniej dnia 31 grudnia 1933 roku. Zwolnionym

robotnikom obowiązany jest pracodawca wydać

przy wymówieniu zaświadczenie o zwolnieniu

(konoŁatka). Niewypowiedzenie umowy o pracę

do dnia 31 grudnia 1933 r. włącznie oznacza zawarcie umowy na rok następny. Uchylenie się

przez którąkolwiek ze stron od przy;ęcia wypowiedzenia umo·w y o pracę tej'że nie przedłuża.

Rozwiązanie stosunku służbowego w ciągu roku

~astąpić może na zasadzie orzeczenia Komisyj

Rozjemczych, lub też wyroków Sądów Państwo­

wych, działających według kompetencji.

Naczelnych

Poz. 75.

Orzeczenie Nadzwyczajnej Komisji

łozjemczej, ustalające warunki pracy i płacy ro)()tników rolnych na rok służbowy 1933/34 .na

)bszarze województw: warszawskiego, białostoc­

dego, lubelskiego, łódzkiego i kieleckiego z wyątkiem powiatu olkuskiego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z

Jnia 15 listopada 1932 r. wydane w porozumienbl

~ Ministrami Rolnictwa i Reform Rolnych oraz

~karbu w sprawie zmian w rozp.orządzeniu MiniItra Sprawiedliwości z dnia 16 marca 1928 r. o

lstrzeźeniach (adnotacjach) hipotecznych p1'Zewiłzianych ustawą o wykonaniu reformy rolnej.

:Przedruk z Dz. Ust. R. P. z dnia 20 lutego

L933 r., Nr. 10, poz. 67).

DZIAŁ URZĘDOWY.

---000----.

Zarządzenia Władz Naczelnych.

-000--

75.

ORZECZENIE

~adzwycz.ajnej KomiSji Rozjemczej, ustalające wa-

'Unki pracy i płacy robotników rolnych Da rok

,łużbowy 1933/34 na obszarze województw: war.zawskiego, białostockiego, lubelskiego, łódzkiego

i kieleckiego z wyjątkienl powiatu olkuskiego.

U wag a: Wzór i treść konoŁatki będą ustalone przez Ministerstwo Opieki Społecznej iogło­

szone w "Monitorze Polskim".

§ 3. Zatargi wynikłe na tle umowy o pracę

pomiędzy pracodawcą a robotnikami .regulują Komisje Roziemcze, bądź Sądy Państwowe, według

kompetencji. Do czasu uzyskania właściwego

orzeczenia lub wyroku nie wolno

l} pracodawcom wstrzymywać świadczell,

2} pracownikom przerywać pracy.

U wa g a: W wypadkach wyjątkowo ciężkie10 przewinienia pracodawca może wstrzymać

IJrzed orzeczeniem lub wyrokiem świadczenia

\V zbożu i gotówce, w razie jednak wygrania spo-u przez robotnika pracodawca winien wydać

i"-'strzymane świadczenia wraz z dodatkiem mie, ięcznym w wysokości 291;

od wstrzymanej na-

Na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1924 r.

uprawnień Ministra Pracy i Opieki

;połecznej do powoływania Nadzwyczajnych Konisyj Rozjemczych do załatwiania zatargów poniędzy pracodawcami a pracownikami rolnymi

Dz. U. R. P. Nr. 71, poz. 686} oraz rozporządzenia

~inistra Opieki Społecznej z dn. 8 lutego 1933 r

"Monitor Polski" z 13 lutego 1933 r. Nr. 35, poz

l6}, Nadzwyczajna Komisja Rozjemcza wskla·

łzie: Przewodniczącego Marjana KloUa, Główne

Inspektora Pracy, . jako przedstawiciela Mini- . leżności.

,terstwa Opieki Społecznej, Radcy Michała Ba§ 4. Orzeczenie niniejsze stanowi w myśl ustalaszkiewicza, 1ako przedstawiciela Ministerstwa

\.olnictwa i Reform Rolnych i Sędziego Sądu Ape- wy z dnia 18 lipca 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 71,

acyjnego Feliksa Opęchowskiego, jako przedsta- poz. 686) podstawę przy zawieraniu umów indy,viciela Ministerstwa Sprawiedliwości - na po- widualnych. Indywidualne umowy pracy, zawiera,iedzeniach odbytych w dn. 28 lutego i 2, 3, 4 mar- jące warunki dla pracowników mniej korzystne,

:a 1933 r. w Warszawie w sprawie warunków niż warunki ninie;szego orzeczenia, są nieważne,

>racy i płacy robotników rolnych w wojewódz- z wyjątkiem specjalnych wypadków, przewidziawach: warszawskiem, białostockiem, lubelskiem, nych w tem orzeczeniu.

§ 5. Pracownik otrzymuje od pracodawcy

ódzkiem i kieleckiem, z wyjątkiem powiatu olkubezpłatnie

książeczkę ,obrachunkową, zawierającą

,kiego - po wysłuchaniu opinji przedstawicieli

>racodawców i pracowników rolnych oraz biorąc kontrolę wydawanej ordynarji i pensji wraz z po)Od uwagę zarówno położenie ogólne rolnictwa trąceniami i spisem powierzonych mu inwentarzy.

". chwili obecnej, jak i sprawę położenia rohotni- Książeczka ta winna być podpisana przez pracodawcę lub jego zasŁępcęoraz pracownika. Poza

(ÓW rolnych, jak również biorąc pod uwagę doychczasowe wyniki bezpośrednich rokowan stron, tcm pra. codawca wydaje bezpłatnie robotnikom

swego folwarku na ręce wybranego przez nich

orzekła

przedstawiciela jeden egzemplarz niniejszego orzeczenia.

DZIAŁ 1. ORDYNARJUSZE .

U wag a: Książeczki obrachunkowe, złożo­

Zasady ogólne.

ne u pracodawcy, nie powinąy być dłużej przetrzymywane, niż dziesięć dni.

§ 1. Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej

§ 6. Zawarcie indywidualnej umowy z ordy;trony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej narjuszem nie m oże być uzależnione od trzymania

wś strony pracowników z normalną zdolnością do

przez niego posyłek.

)racy: fornali, luzaków, stróżów, pastuchów, poŻony pracowników nie mogą być zmuszane

owych, karbowych, włodarzy i gumiennych.

do pracy. Dojenie krów i inne roboty odbywać się

U wag a I: Karbowi, włodarze i gumienni mogą na zasadzie osobnej umowy.

)trzylffiują żyta w wysakości conajmniej o l kwincal więcej od fornala l§ 15 i 16).

Czas pracy.

U wag a II: Stangretów (forysiów) i t. d. nie

lważa się za fornali, o ile pełnią staJe obowiązki

§ 7. Prze cię tny czas pracy w rolnictwie VI cią­

~rzy koniach cugowych.

.

gu roku ustala się na 9 godzin 20 min., przyczem

U wa g a Hl: Luzacy (,ręczniacy), t. j. ordy- rozMad godzin pracy ustala się podług drugostronlarjusze, do obowiązków których nie należy obrzą­ nej tabeli. Tabela ta ułożona jest na zasadzie czadzanie .koni, otrzymują o 1 q żyta mniej wordy· su słonecznego, różniącego się od państwowego

rlarji (§ 15 i 16), dostaj ą 24 ary ziemi pod ziemnia- () 25 minut.

.

iti ,przedmiocie

:0

I

Tabela czasu pracy.

Praca do

Miesiąc

południa

l

8-12

1-1 II} - I 1&

4.00

I 7~-12 I-IH Ilł -

r-~·

Luty

5.00

...- .- -- .- -.....;..-----7---:--;------;.-Marzec

1-10

11-20

-

7-12

21-31

_

______ _ _- - '_ __

Kwiecieti

1-10

11-20

21-30

_

6-12

Ił

Ił ił

Id -

5.30

6., 0

6.30

-

-'c-_'--~-_-- -

II

Ił

ł

1ł

_ _ __ _

u - 6.40

Ił

1~

-- 7.20

7.0)

_. ·---------:------.;.--+---.;-----i---Maj

1-10

11-20

6-12

21-31

1}-7.31

Ił

7.50

1~ - 8.0G

-

.3.

>l

---------+-------~--~-~-----~---

Czerwiec

1-10

11-20

21-30

6--12

ił

i

2

2 2 -

8.20

8.20

2-

8.30

~

I

-_ ._--._--~+------:---!.._..;------;--

Lipiec

1-10

11-20

6-12

ł

2

2 - 8.30

2 - 8.20

2 - ·8.00

6-12

ł

2

2 - 7.30

21-31

i

Sierpi e ń

1-10

11-20

21-31

Wrzesień

1-10

11-20

21-30

i

6-12

Ił

2 -

7.50

2 -

7.00

Ił -

6.40

Ił -

6.00

U - 6.2)

- - - - - - - ! - - ----;.--:---+------i--.-..

I

Październik

1-10

11-20

21-31

7-12

I

1

Listopad

n-12

Grudzień

8-12

Ił

U -

1ł Ił -

5.30

5.20

4.50

I

-

,

.

I-Iii II} - 1415

I-Ilł /lł - 3.45 I ·-·~--

Robotnicy fornale mają być zwalniani przed

południem o pół godziny wcześniej, aniżeli inne

kategorie robotników, a to dla koniecznego obrządku inwentarza.

Za początek pracy rano i po południu uważa

się wyjście z podwórza lub z naznaczonej zhiórki

przed mieszkaniem pracowników, a za koniec z ej~

ście z pola. O ile pole leży dalej, niż 2 km od podwórza, robotnika należy zwolnić z pracy o 10

minut wcześniej, w sto sunku do każdego kilometra powyżej dwóch.

W razach pilnej potrzehy powyższy podział

rozpoczęcia i ,końca pracy oraz przerw jedzeniowych m{}że być zmieniony, jednakże tylko w ten

sposób, by ogólna ilość godzin pracy pozostała ta

sama.

Na żądanie pracodawcy, w razie pilnej potrzeby, pracownicy są obowiązani do pracy poza

Wyżej określonym czasem, lecz za osobnem wynagrodzeniem po cenach za godzinę: w powiatach

I kat. (§ 16) ~ 45 gr, H i III kaŁ. - 40 &r, oraz

IV, V, VI kat. - 35 gr. Wynagrodzenie za nadgodziny nie ma zastosowania, ieżeli pracodawca

udzieli robotnikowi następnego dnia urlopu na

czas o 5O ?6 dłuższy, niż trwała praca ponad normę dnia poprzedni~go. Do robotni,k ów, pobierają­

cych wynagrodzeme za roboty wykonane p·oza

2.

MONITOR POLSKI. -

unormowanym wyzeJ czasem pracy, nie zaliczają

się pastuchy, stróże nocni i dozorcy, -o ile wykonywane przez nich roboty nie przelcraczają zakresu ich zwykłych obowiązków.

Samowolne i nieuzasadnione opuszczenie roboŁy podczas g·odzin pracy oraz niesŁawienie się

do pracy jest niedopuszczalne. Samowolne SpÓŹA

nianie się jest niedcpuszczalne i powoduje poŁrą­

cenia, jak przy nadgodzinach.

§ 8. Obrządek inwentarza odbywa się p·o za go·dzinami pracy, bez specjalnej dopłaty. Wstawanie

do obrządku inwentarza craz naszykowanie wozów i narzędzi powinno mieć miejsce nie wcześ­

niej, niż na 2 g·odziny przed rozpoczęciem pracy.

Ob r-ok , siano i t. p. karm dla inwentarza ma

być przyg·o towany uprzednio w godzinach pracy

w miejscach na to przeznaczonych. Kolejne sypianie w nocy w stajni, oraz dyż.ury w dnie świą­

teczne obowiązują wszystkich fornali i luzaków

bez specjalnej dopłaty.

Pastuch iest wolny od pracy co trzed dzień

świąteczny (niedziele i święta) i na ten czaszostaje zastąpiony przez innych, wyznacz.onych

w tym celu pracowników.

O ile luzakowi polecono czasowo obrządzać

,konie w zastępstwie fornala, to otrzymuje on za

każdy dzień zastępstwa 35 gr.

Do siania nawozów sztucznych pracodJ.wca

daje pracownikom worki i dopła<:a im od hektara

20 gr. Prócz teg·o przy sianiu nawozów sztucznych

gryzących, a zwłaszcza azotniaku wapna, nie mogą być zatrudniane kobiety; pracownicy zaś uży­

wani do ich siania mają otrzymać ochraniacze na

oczy.

§ 9. Stróże nocni mają codziennie wolny czas

do zakończenia robót przedpołudniowych. W czasie przerwy obiadowej -obowiązani są do stróż-o­

wania. Po przerwie zaś otrzymują czas wolny,

równy przerwie obiadowej • sŁosownie do tabeli

c.zasu pracy (§ 7). Następnie stróże mogą być zatrudniani przy robotach koło inwentarza, w domu

i t. p., z wyjątkiem czterech miesięcy: listopada,

~rudnia, stycznia i lutego. W miesiącach zaś od

1 października do 31 marca stróż otrzymuje kożuch dworski na czas warty, która nie może zaczynać się wcześniej, niż -o godz. 18 (6-ej).

§ 10. Praca w dni świąteczne może być wykonywana 'li tylko za obopólną zgodą i za wynagrodzeniem po cenach za godzinę: w powiatach I kat.

(§ 16) - 60 gr, II i III kat.-50 gr, oraz IV, V i VI

kat. - 40 gr, w gorzelniach i krochmalniach na

żądanie pracodawcy praca odbywa się zg·odnie

z ustawą z dn. 18 grudnia 1919 r. (Dz. U. R. P.

z 1920 r. Nr. 2, poz. 7) i również po tych'że Cranach.

§ 11. W dni ulewne i wyjątkowej niepog·ody

roboty w polu nie powinny być wykonywane.

Stosunek wzajemny.

§ 12. Pracodawców oraz ich zastępców obogrzeczne traktowanie pracownika i ścisłe

przestrzeganie warunków umowy, a zwłaszcza regularne wypłacanie przewidzianych świadczeń

i 'Płac. Pracowników obowiązuje grzeczność wobec pracodawców i ich zastępców, ścisłe przestrzeganie zawartych umów, pilne i sumienne

spełnianie obowiązków, dążność do największej

wydajności pracy i sŁosowanie się do wszystkich

zarządzeń prac·odawcy lub jego zastępcy, odnoszących się do wykonywania obowiązków służbo­

wych oraz przestrzeganie wszystkich przepisów

porządkowych w obrębie folwarku, jakoteż dbałe

i staranne ODchodzenie się z powierzonym sobie

inwentarzem żywym i martwym.

Delegat, mąż zaufania (przedstawiciel robotników) nie może być gorzej traktowany od innych

pracowników.

wiązuje

Warunki wynagrodzenia.

§ 13. Zgodnie z § 16 niniej'szego działu, ordynarjusze pobierają płacę w gotówce kwartalnie

zdołu i ordynarję.

Wypłała pensji winna następować niepóźniej,

niż dn. 7-go następnego miesiąca.

_

§ 14. Wysokość ordynarii dla poszczególnych

województw i powiatów określa § 16 niniejszego

działu. Ordynarię wyda·je się zgóry i to w pierwszych dwóch łygodniachkażdego kwartału.

W razie niemożności wydania należnej ordynarji z powodu wypadków losowych lub w terminie na l-y lipca, ustalenie terminu ma nastąpić

w drodze bezpośredniego porozumienia stron.

Zboże wydawane na ordynarię musi być zdrowe i dobrze oczyszczone, w gatunku, jaki posiada majątek.

.

§ 15. W sprawie składu ordynarji postanawia

się, co następuje

a) pracownik otrzymu;e 3, względnie 2 kwintale pszenicy, a to zgodnie z § 16 niniejszego

działu;

b) conajmniej 9 kwintali otrzymuje w życie,

c) resztę zboża, brakującą do ustalonej dla

majątku normy ordynarji, wydaje się w jęcz­

mieniu.

Dnia 13 marca 1933 r.

Nr. 59.

u wag a I: Od pracodawcy zależy podwyż­

szenie ilości wydawanego na ordynarję żyta zamiast jęczmienia, ponad ustalone minimum.

U wag a II: W majątkach, gdzie sieją groch

w dostatecznej ilości, -ordynarjusze mogą żądać

zamiast 1 kwintala nszenicy 80 kg grochu.

U wag a III: W majątkach, gdzie sieją w dostatecznej ilości hreczkę albo grykę, a nie sieją

pszenicy, ordynariusze zażądać mogą po 1 kwintalu hreczki albo gryki za każdy kwintal pszenicy.

U wag a IV: W majątkach, gdzie nie sieją

pszenicy, wydaje się żyto w stosunku za 1 kwintal

pszenicy 1,3 kwintala żyta.

U wag a V: Pracodawca może do 1 kwintala żyta lub w powiatach, w których w skład ordynarji wchodzą 3 kwintale pszenicy - do 1 kwintala pszenicy zastąpić cukrem według relacji ceny

giełdowej zboża i ceny detalicznej cukru.

§ 16. Pensję i -ordynarję na rok 1933/34 ustala się, jak następuje

I kategorja: pensji 140 zł oraz ordynarji 15

kwintali w stosunku r·ocznym,obowiązu;e w powiatach: jędrzejowskim, kalis,kim, kolskim, krasnystawskim, kutnowskim, łęczyckim, łódzkim, lubelskim, miechowskim, nieszawskim, opatowskim,

pińczowskim, pi·otrkowskim, puławskim, sandomierskim, sieradzkim, warszawskim i włocław­

skim.

II kategorja: pensji 120 zł oraz ordynarji 15

kwintali w stosunku rocznym obowiązuje w powiatach: hłońskim, brzeziIiskim, ciechanowskim,

częstochowskim, gostynińskim, grójeckim, hrubies~owskim, ilżeckim, janowskim, konińskim,

kozienickim, lipnowskim, lubartowskim, łaskim, ło­

wickim, miilsko - mazowieckim, mławskirn, 01"0czyńskim, płockim, pułtuskim,

radomskowskim

radomskim, rypińskim, sochaczewskim, sokołow­

skim, stopnickim, tureckim, wieluńskim, włos zczowskim i zamojskim;

III kategorja: pensji 120 zł oraz .ordynarji 14;,~

kwintala w stosunku rocznym obowiązuje w powiatach: hędzińskim, chełmskim, garwolińskim,

płońskim,

przasnyskim, rawskim, siedleckim,

skierniewickim, tomaszowskim, węgrowskim i zaj

wierciańs.kim;

IV kateg·orja: pensji 110 zł oraz ordynarji 14%

kwintala w stosunku rocznym -obowiązuje w powiatach: hiłgorajskim, kieleckim, końskim, łukow­

skim, makowskim, radzymińskim, radzyńskim

i sierpeckim;

V kategorj.a: pensji 120 zł ·oraz ordynarii 137~

kwintala w stosunku rocznym obowiązuje w powiatach: białostockim, bialskim, bielskim, łomżyń­

skim, szczuczyńskim, włodawskim i wysoko-mazowieckim;

VI kalegorja: pensji 110 zł oraz ordynarji 13~~

kwintala w stosunku rocznym -obowiązuje w powiatach: augustows.kim, ostrołęckim, ostrowskim,

sokólskim, suwalskim, grodzieńskim i wołkowy­

skim.

W powiatach: brzezińskim, gosŁynińskim,

grójeckim, janowskim, iędrzejowskim, kaliskim,

kolskim, kutnowskim, lubartowskim, lubelskim,

łęczyckim, łowickim, łódzkim, miechowskim, nieszawskim, -opatowskim, pińczowskim, piotrkowskim, płockim, puławskim, radomskowskim, sandomierskim, sieradzkim, stopnickim, tureckim,

warszawskim, wieluńskim i włocławskim - ordynarjusze otrzymują w składzieordynarji 3 kwintale pszenicy (§ 15).

We wszystkich innych powiatach ordynar;usze ·otrzymują w składzieordynarji 2 kwintale

pszenicy (§ 15).

U wag a: W 110wialach L II. III, IV kategorji

za obopólnem porozumieniem do 2 kwintali żyta

lub jęczmienia mo;~e być wypłacone w golówce

łącznie z pensją·

§ 17. Pracodawcy są uprawnieni do przemielenia ordynarji na swój rachunek i wówczas z przewidzianej w § 16 ordynarji potrącają 1 ~:; kwintala żyta.

W wypadku dawania przemiału prze z pracodawcę, pracownikowi przysługuje prawo określa­

nia, jaka ilość ordynarji ma Ibyć zmielcna na pytel,

razówkę i kaszę.

Przemielenie ordynarji winno być dokonane

naj dalej w ciągu pierwszego miesiąca kwartału,

za który wydaje się ordynarję.

Na rozkurz odlicza s·obie młyn l1l:1ksymum

przy razówce 2 ;?~ , przy pytlu i kaszy 5?6.

Pozatem pobieranie innych opłat i miarek jest

niedozwolone.

Ziemia pod ziemniaki.

§ 18. Ordynarjusz otrzymuje 30 arów ziemi

pod ziemniaki, kapustę i ogrodowiznę oraz 1S q

ziemniaków gotowych, zdrowych i suchych. Na

zasadzie indywidualnej umowy wzamian 30 arów

ziemi może być wydane 35 q ziemniaków gotowych. Za obo.pólnem perozumieniem również zamiast 15 q g·otowych ziemniaków może być wydana odpowiednia ilość roli.

Sadzenie ziemniaków winno odbywać się jeżeli nie umówiono się inaczej w danym mająt­

ku - w połowie między początkiem a końcem sadzenia ziemniaków dworskich. Pole, przeznaczone

pod ziemniaki, powinno być w takiem samem sta-

nowisku, jak pole przeznaczone pod ziemniaki

dworskie. Przygotowanie mechaniczne ziemi pod

ziemniaki i obróbka ich winny być takie same, 'jak

ziemniaków dworskich. Zastrzega się, Ż2 wszys tkie ziemniaki pracowników powinny być sadzone

obok siebie w jednem miejscu.

O ile pracownik nie posiada sadzonek, może

otrzymać takowe od pracodawcy w ilości, potrzebnej do zasadzenia należnej roli; wówczas

z przewidzianej w orzeczeniu ilości roli potrąca

się przestrzeń ziemi, odpowiadającą ilości wydanych karlofli .

Utrzymanie inwentarza.

§ 19. Ordynarjusz ma prawo trzymać stosownie do umowy indywidualnej dwie lub jedną krowę z jednym przychówkiem do dwóch miesięcy,

względnie może nie trzymać krów. Zmiana w cią­

gu roku ustalonych indywidualną umową wanmków trzymania inwentarza może nastąpić l ylko

w drodze .obopólnego porozumienia.

Jeżeli ordynariusz umówił się

1) że będzie trzymać jedną krowę, to otrzymywać będzie 120 litrów mleka w ciągu roku na

okres zapuszczenia krowy;

2) że nie będzie trzymać krów, to otrzymywać będzie po 2 litry mleka dziennie w ciągu

6 miesięcy zimowych i po 3 litry mleka dziennie

VI ciągu 6 miesięcy letnich.

W razie, gdy ·ordynarjusz umówił się, że bę­

dzie trzymać dwie lub jedną krowę, a krów tych

nie trzyma, to pracodawca obowiązany jest wydać

mu 4,5 arów ziemi pod ziemniaki lub S q kartofli

za każdą nietrzymaną krowę.

W majątkach, w których pracodawca stawia

za warunek przy umowie, aby ordynariusz

1) trzymał jedną krowę, to otrzymywać bę­

dzie 1 litr mleka dziennie;

2) nie trzymał wcale krów, to otrzymywać bę ..

cizie po 3 litry mleka dziennie w ciągu 6 miesięcy

zimowych i po 4 litry mleka dziennie w ciągu

6 miesięcy letnich.

O ile w czasie trwania umowy ordynarjuszowi padną krowy, a odszkodowania za nie mu nie

przyznano, to w wypadku, gdy

1) z pośród trzymanych dwu krów padnie

jedna -ordynarjusz otrzymywać będzie w okresie zapuszczenia pozostałej krowy po 2 litry mleka dziennie, nie więcej wszakże niż 120 litrów za

cały ten okres;

2) padną dwie krowy, lub jeżeli trzyma jedną

krowę, padnie ta krowa ordynarjusz otrzymywać hędzie po 2 litry mleka dziennie w miesią­

cach zimowych i po 3 litry mleka dziennie w miesiącach letnich.

Przepis powyższy, dotyczący wydawania mleka w razie padnięcia krów, nie ma zastosowania

w razie wybicia krów pracodawcy na skutek zarazy.

U w ag a I: Praoownikotrzymuje mleko świe­

że, niezbierane.

U w ag a II: W razie niemożności wydania

mleka, pracownik otrzymuje równoważnik w gotówce lub w życie, licząc 1 litr mleka równy 1 kg

żyta.

Pracodawca daje utrzymanie dla krów ordynarjusza.

Utrzymanie dla bydła ma być latem na odpowiedniem pastwisku takiem, jak i dla bydła dworskiego (z wyjątkiem sztucznych pastewników i łąk

kośnych), jednakże niekoniecznie wspólnem. Przy

o~:obnem pastwisku daje prace dawca osobnego

pastucha. W braku odpowiedniego pastwiska, bydlo ordynarjuszy otrzymywać będzie zieloną paszę w dostatecznej ilości lub 7 i pół kg kiszonych

liści buraczanych lub 7 i pół kg kiszonych wytło­

ków albo pół kg suchych wytłoków na l sztukę

dziennie z wystarczającą ilością sieczki. Podczas

miesięcy zimowych, t. j. w okresie stabulacji,

otrzymują pracownicy na sztukę bydła dziennie '

po 8 kg zdrowej sieczki i plew zbożowych z dodaniem wywaru lub pulpy. Tam, gdzie nie wydają

wywaru lub pulpy, pracownik otrzymuje na każdą

sztukę 1 kwintal ziemniaków, albo 1 i pół kwintala innych okopowych miesięcznie, lub równoważnik w otrębach lub makuchach, albo 2 kwintale wytłcków niezepsutych (dołowanych) lub 15

kg wytłoków suchych, lub też stosowny równoważnik w koniczynie lub sianie, a mianowicie po

1. 75 kg koniczyny lub po 2 kg siana na dzien

i sztukę.

Zamiast wymienionych dodatków do sieczki

i plew zbożowych, pracodawca może wyznaczyć

pracownikowi 4,5 arów ziemi na każdą sztukę

bydła, dość wcześnie jednak, aby pracownicy mogli zużytkować tę ziemię jednocześnie z sadzeniem swoich ziemniaków. Słomę dla inwentarza

otrzymują pracownicy w miarę potrzeby.

Pracodawca ubezpiecza obowiązkowo bydło

pracownika od ognia. W wypadkach pożaru, wynikłego

z winy lub nieostrożności pracownika,

traci tenże prawo do pobrania odszkodowania za

spalone, należące do niego bydło.

Wprowadzenie do dworskiej obory nowej

sztuki bydła nie może nastąpić bez poprzedniego

zezwolenia pracodawcy lub jego zastępcy, a to

dla uniknięcia zarazy.

Nr. 59.

MONITOR POLSKI. -

Pracownik ma prawo trzymać dowolgranicach istniejącego

pomieszczenia w chlewach czeladnich. Trzymanie kur jest dozwolone, trzymanie zaś gęsi, kaczek, gołębi, królil<ów i t. p. zależy od obopólnej

umowy.

§ 20.

ną ilość trzody chlewnej w

o p a ł.

§ 21.

Pracowni k otrzyma 13 jednostek opałowych.

Jednostka op a łowa równa się

10,2 metrom sze śc iennym przestrzennym torfu sztychlowego,

6,8 metrom sześciennym przestrzennym torfu

d eptanego,

5,1 metrom sześci e nnym prz estrzennym torfu

prasowan ego,

2 ~.~ kwintalom węgla,

1 kupce g a łęzi wymiaru 1,75 metra szerokości, 1,75 m e tra wysokości 2 metrów długości.

Przy wydawaniu opału w drzewie obowiązu­

je wydanie 12 metrów sześciennych przestrzennych drzewa szczapowego suchego, przyczem

1 metr sześcienny przestrzenny drzewa szczapowego równa się: 1,5 metra sześciennego przestrzennego karpiny rąbanej lub 1,25 metra sześ­

ciennego przestrzennego drzewa niesuchego.

Wybór materjału opałowego przysługuje pracodawcy, zastrzega się jednak, że przy wydawan iu węgla conajmniej 1/4 opału, a przy wydawaniu w innym materjale conajmniej 1;2 opału musi

być wydane w szczapach.

Torf winien być wydany w normalnie suchym

stanie i w przeciętnie dobrym gatunku.

M. i e s z k a n i a.

§ 22. Mieszkanie pracownika musi się skła­

conajmniej z jednej izby z podłogą drewnianą oraz komory.

Izby winny być wytynkowane, a conajmniej

dokładnie wylepione, ze szczelnemi drzwiami

i

oknami na zawiasach.

W oknach mają być całe szyby; w razie stłu­

czenia szyby pracownik jest obowiązany wstawić

ją w ciągu dwóch tygodni. Wapna niegaszonego

do bielenia dostarcza pracodawca dwa razy do

roku w ogólnej ilości 15 kg na mieszkanie.. Podłogi mają być położone i piece doprowadzone

do porządku przed 1 listopada 1933 r. Mieszkania mają być ze szczelnym dachem; tam, gdzie

dachy są popsute, muszą być naprawione w ciągu

miesięcy letnich. W majątkach, gdzie woda zacieka do piwnic i mieszkań pracowników, winny

być one zabezpieczone w ciągu lata od wody nadać

pływowej.

Dnia 13 marca 1933 1".

Koszta leczenia (z wyjątkiem wypadków nagłych) obciążają pracodawców tylko w tym wypadku, gdy pracownik leczy się bądź u lekarza

w skazanego przez pr a codawcę, bądź u lek a rza

powiatowego, a koszta szpitalne jedynie wówczas, gdy pracownik został skierowany do szpitala na skutek zarządzeń jednego z wyżej wymie ·

nionych lekarzy.

U wag a I: W razie sporu rozstrzyg a Komisja Rozjemcza na p odstawie dowodów i ra chu nków przedstawionych prze z pracodawcę

Jeżeli

pra codawca dowodów pisemnych nie dostarczy.

pracownik nie będzie zobowi ą z an y do zapłacenia

lO ?,; kosztów.

U wag a II: Pra codawcy nie są zobowiąza­

ni opłac a ć zabiegów techniczno-dentystycznych.

§ 25 . Do czasu wprowadzenia ubezpiec z eń

pogrzebowych, na wypadek śmierci pracownika

żona lub dzieci zmarłego mają otrzymywać przez

pół roku: połowę pensji, p o łowę ordynarji, utrzymanie dla jednej krowy, pół ziemi pod ziemniaki

i ziemniaków gotowych, jak również możność korzystania ze wszystkich innych świadczeń, przewidzianych w niniejszem orzeczeniu narówni z innymi pracownikami. Jeżeli rodzina zmarłego

pracownika posiada dwie krowy, to druga krowa

otrzymuje w lecie paszę na pastwisku, a w zimie

sieczkę; o ile posiada jedną krowę, a umowa

przewiduje dodatek w mleku, zamiast drugiej

krowy, to dodatek ten zostaje obliczony w stosunku 10 litrów za każdy miesiąc przepracowany

od 1 kwietnia 1933 r. przez zmarłego pracownika.

Jeżeli ziemniaki zostały zasadzone przed śmier­

cią ordynarjusza, rodzina zmarłego ma prawo do

całego zbioru.

Na koszty pogrzebu otrzymuje

nadto tytułem zapomogi 25 zł i trumnę zrobioną

na miejscu, lub w razie odmowy przyjęcia trumny

równoważnik w gotówce.

U wag a: Mieszkający razem członkowie

rodziny zmarłego pracownika, korzystający z powyższej zapomogi, nie mogą chodzić do roboty

poza obrębem folwarku, jeżeli przed śmiercią 01'dynarjusza stale się do niej nie zobowiązali i jeżeli pracodawca daje im zatrudnienie. Wynagrodzenie członków rodziny zmarłego ordynarjusza za pracę nie może być niższe od cen, obowią­

zujących w folwarku dla danej kategorji roboŁ­

ników.

§ 26. Na wypadek śmierci żony pracownika,

otrzyma on tytułem zapomogi 20 zł, na wypadek

śmierci dziecka 15 zł. We wszystkich wypadkach powyższych otrzyma także trumnę, zrobioną na mie;scu, lub w razie odmowy przyjęcia

trumny równoważnik w gotówce.

§ 27. Na wypadek kalectwa lub śmierci robotnika spowodowanej nieszczęśliwym wypadkiem przy pracy, pracownik, ewentualnie jego rodzina, korzysta w gospodarstwach poniżej 30 ha,

jako nieobjętych ustawą z dn. 30 stycznia 1924 r.

(Dz. U. R. P. Nr. 16, poz. 148) z pełnych świad­

czeń przewidzianych w niniejszem orzeczeniu do

czasu polubownego lub sądowego zabezpieczenia

praw pracownika, bądź jego rodziny, nie mniej

jednak, jak przez pół roku. Postanowienie niniejsze w niczem nie ogranicza praw takiego robotnika, wypływających z przepisów kodeksu cywilnego. Może być jednak zastąpione zatwierdzoną

przez Ministerstwo Opieki Społecznej ogólną

umową, regulującą wzajemne prawa i obowiązki

pracodawców i pracowników na wypadek kalectwa lub śmierci pracownika, z powodu nieszczę­

śliwego wypadku przy pracy.

W pozostałych majątkach obowiązują przepisy ustawy z dn. 30 stycznia 1924 r. (Dz. U. R. P.

Nr. 16, poz. 148) .

W celu uniknię c ia nieszczęśliwych wypadków , mają być wprowadzone ochraniacze przy

wszystkich tych m a szynach, do których zastoso-

Pracodawcy winni dbać, aby otoczenie miepracowników było higieniczne. Obowią­

zuje wybrukowanie dostępu do studzien oraz zastąpienie zgniłych cembrzyn nowemi, lub też zapewnienie pracownikom w inny sposób zdrowej

i czystej wody do picia. Zbiorniki na nawóz nie

mogą znajdować się w hliższej odległości, aniżeli

20 metrów od mieszkań służbowych. Pracownicy mają składać nawóz ze swoich chlewów

w przeznaczonem na to miejscu. W pobliżu mieszkań mają znajdować się zasłonięte ustępy w dostatecznej ilości, które pracownicy obowiązani są

utrzymywać w czystoś .:: i i porządku . Gdzie jest

odpowiednie pomieszczenie w dotychczasowych

budynkach, jak również przy mieszkaniach nowowybudowanych powinna być urządzona łaźnia.

W innych majątkach, o ile tylko istnieje

możliwoś ć , pracodawcy są obowi ązani do urzą­

d zenia kąpi eli.

Pożądanem jest, aby pracodawcy, mający

w folwarkach elektryczność, wprowadzali ją do

mieszkali pracowników. Koszty p rą du pł a ci pracownik.

wać się dadzą.

Pracownicy s ą obowiązani utrz y mywać mie§ 28. Do czasu wprowadzenia ustawowego

szkanie w 'po rz ą dku; trzymanie inw entarza w mie- ubezpiecz enia na st arość pracodawcom nie wolszkaniu .j est stanowcz·o wzbronione. Sublokato- no przy końcu roku służbowego wręczać konotarów n ie w olno przyjmować bez zgody pracodaw- tek tym ordyna rjuszom, którzy przepracowali na

cy, któremu przy wprowadzeniu si ę ma być za- dobro pracodawcy lub danego gospodars twa

m eldowany skład rodziny pracownika.

_

25 lat, oraz tyr.:! pracownikom dniówkowym, któ. § 23. Pracownik otrzymuje p omieszczenie rzy przepracow ali w danem gospodarstwie lub u

n a ziemniaki, p omieszczenie dla bydła we wspól- danego pracodawcy 25 lat; w tern uprzednio przynej czeladn e j ob orze, lub w specjalnie przezna- najmniej 20 lat w chara kte rze ordynarjusza i straczonym na to budyn k u, oraz pomieszczenie dla cili całkowitą lub częściową zdo lność do pracy

dwóch sztuk trzody chlewnej i pomie szczenie na z tytułu starości.

opał, nadto 'w mi a rę potrzeby sło mę do sienników

Powyższy okres 25 lat liczy się dla r ob otnio raz w mi a rę m oż no ści ś ciółkę dla swego mwen- ków dniówkowych i ordyn arjuszy od ukończenia

tarza , przyc zem nawó z stanowi własność praco- 18 roku życia.

d awcy.

.

Tytułem do zwolnienia tych o rdynarju szy nie

moi e być n i ezdolność do pracy, lecz przewinienie

U b e z p i e c z c n i e.

służbowe .

O rdynarjusz e obj ę ci niniejszym a rtyku łe m

§ 24. Do czasu wprowa dzenia kas chorych obowiąz ani są do w y k onywa nia swych ob o wi ąz ­

pracodawca opł a ca w całości kos zty szpitalne ków w granic a ch swe j zdolności do pra cy, p omi oraz ko szty zwi ąz ane z przyjazdem lekarza do mo przepra cowanych 25 lat.

folwarku. We wszystkich innych wydatkach na

W wyp a dku stwierdzonej zup e łn e j niezdolnolekarza, de n tystę, akuszerkę i aptekę pracownik ści do p ra cy z p ow odu sta r o ś ci, pracownik nie

uczestniczy w stosunku 10 % . Wszystko powyż­ jest ob owi ązany do pracy i w tym ·wy p a dk u

sze stosuje się do pracownika, jego żony oraz świadc ze nia jego mo g ą być obniżone, je dnak nie

dzieci poniżej lat 15. Do po zo stałych członków niżej, niż do połowy świadczell ordyn a rjusza .

roaziny pracownika sf-osuje si ę tylko wtedy jeUdow odnienie z upełnej niezdolności do prażeli stale pracują w danym folwarku.

'

cy lub jej zmniejszenia ciąży na pracowniku.

szkań

3.

§ 29. Reze rwist om, powołanym na ćwicze­

nia, lub w razie mobilizacji, wydaje się świadcze­

nia, zgodnie z obowiązującemi w tej mierze ustawami i nie uważa si ę tego za przerwy w pra cy (do

§ 28 nin iejszego d z iału) .

Szkoły

i ochronld_

§ 30. Pra codawcy opłacają początkow ą naukę dzieci p racown ików tam, gdzie to wym aga

osobnych dopła t. Pozatem pracodawcy utrzymuj ą ochronkę dla dzieci w wieku od lat 4 do 7

w folwarkach, w których liczba tych dzieci przekracza 20. O ile pracodawca założył ochronk ę,

a dzieci prac ownikó w w liczbie con a jmniej 15 do

ochronki w c iągu trzech miesięcy nie uczę s zcza­

ły' pracodawca zało ż oll ą ochronkę likwiduje , a

koszt trzec h mi e si ę cznego utrzymania ochron iarki

dzieli pomiędzy w szystkich ordynarjuszy, którzy,

mając w tym wieku dzieci,

tychże do ochronki

nie posyłali . Inspektor pracy w porozumie nill

z inspektorem szkolnym rozstrzyga, czy prz e szkodą do otworzenia ochronki jest brak lokalu.

W razie uchylenia się pracodawcy od wyko nania przepisów niniejszego paragrafu, obowiąza­

ny on będzie płacić na ręce właściwego inspekto ra szkolnego na rzecz oświaty robotników rolnych danego powiatu sumę odpowiadającą kosztom utrzymania ochronki i ochroniarki w ciągu

roku służbowego .

Osiągniętym w tej drodze funduszem rozporządza komisja, złożona w równej liczbie z przedstawicieli organizacyj zawodowych pracodawców

i pracowników pod przewodnictwem inspektora

szkolnego przy współudziale właściwego inspektora pracy.

Prawo występowania o wykonanie niniejszego artykułu przysługuje pracownikom danego fol warku i właściwemu inspektorowi pracy.

Urlop y.

§ 31. Pracownik otrzymuje w ciągu roku 12

dni urlopu w dni nieświąteczne (święta obowiązu­

ją zgodnie z wydanemi w tej mierze ustawami),

bez potrącenia świadczeń. Pracownik może zażądać w czasie zimy urlopu nieprzerwanego do

6 dni, przytem jednocześnie nie więcej, niż jeden

z folwarku.

Wybór dni urlopu odbywa się w porozumieniu z pracodawcą z wyjątkiem wyjazdów, spowodowanych pisemne m wezwaniem związków zawodowych, w tych bowiem wypadkach pracodawca winien jest zgodzić się na zaproponowany

dzień urlopu.

.

W czasie pilnych robót, jak siewy, żniwa,

sianokosy i kopanie, urlopy mogą być wydawane

w wypadkach wyjątkowo pilnych. Wyjazdy na

skutek wezwania urzędów państwowych nie są

wliczane do urlopów. O ile pracodawca zgadza

się na łączne 2 lub 3 dni urlopu, które obejmują

jedno święto, dzień ten liczy się za dzień urlopu.

Pozatem odchodzącemu robotnikowi należy się

6 dni wolnych na wyszukanie pracy.

St rawn e.

Pracownikowi, wysłanemu w d r ogę .

strawnego za dobę 2.00 zł, za

obiad 1.00 zł, za kolację 65 gr. Dobę liczy się od

16 godzin wzwyż.

Opóźnienie posiłku o dwie godziny nie pociąga za sobą wypłaty strawnego. W drodze godziny pracy nie obowiązują.

§. 32.

należy się tytułem

Furmanki.

§ 33. Pracownicy otrzymuj ą

1) zbiorową furmankę do jednego z n aj bli ż ­

szych młynów i z młyna;

2) do zwózki w dni powszednie swoich p roduktów rolnych, wyprodukowanych w tymż e folwarku;

3) po księd z a - z chrztem, ś lub e m i pogrze b em.

Fornalowi, j a d ą cemu wysł a ną w int eres ie

p racowników furm anką , w dni pows ze dnie , cz y

też świąteczne, ni e należy się żadne dodat kowe

wynagrodzeni e , jak też za kolejne wyjazdy w dni

świąteczne p o doldora, do ko ś cioła i t. p .

Wyjazdy, nos z ą ce wyraźni e charakte r wyja zdów prywat ny ch prac odawcy poza godzinami

pracy, winny być wynagradzane, jak praca p ow

godzinami służbo wem i (§§ 7 i 10) .

Pracownicy otr zy m u j ą furm a n k ę p o leka rza

i a kuszerkę, or az w spólnq

1) jedn ą na kw a r b ł do n 2 j b liżs z eg o mia sta

w dn iu t argowym,

2) j e dn ą na miesi<\ c w dzień świątecwy , wyb r any przez p r ac'O'.A/ni ków do nai bliższegD miasb ,

wzg l ę dn ie s ta cji ko lejow e j, według wybo ru pracown ików.

U w ag a: \X/ razi e nie uza sadnionej od niO wy

d ania furm anki w d niu przez pra cowników wybrany m , pra cowni k om przysługuje zwrot faktyc znych

k os zt ów za wyn a j ęt ą furmankę ; ~a uzasadn i o ną

odmow ę uw aża si ę w yj ątkow ą niemo ż n oś ć g()SPO-

4 ..

MONITOR POLSKI. --c" Dnia 13 marca 1933 r.

u wag a: Komorni<:y

komornice pracują

§ 5. Na żądanie pracodawcy, w razie potrze... . ,wedle tabeli czasu pracy. Za pracę poza tabelą by, pracownicy są obowiązani do .p racy poza cza· komornicy otrzymują zapłatę o 50 96 wyższą od sem, określonym w § 7 działu l- ustalaiącego wa~ '

Zawiadomienie o wolnych miejscach.

przeciętnego pełnego zarobku godzinnego

doro- runki pracy i płacy dla ordynarjuszy, lecz za -osOlbsłych pracowników dziennych mężczyzn, względ­

nem wynagrodzeniem, po cenach za godzinę'

§ 34. Wszyscy właściciele ziemscy obowiąza­ nie kobiet, zgodzonych na rok.

o 50 ,% wyższych od normalnego wynagrodzenia,

O l Są zawiadomić do dn. 15 marca 1934 r. odnośne

§ 3. Komornik i komornica otrzymują poło­ tak w naturaliach, jak i w gotówce. Za spóźnianie

urzędy ' pośrednicŁwa pracy zarówno okażdem

się do pracy stosowane będą potrącenia w tym

wę tej ilości ordynarji, jaką otrzymuje ordY,larjusz.

wypowiedzeniu miejsca robotnikowi, jakoteż o każ­ W sprawie składu ordynarji, pozostaje stosunek samym stosunku. Samowolne opuszczanie roboty

dem wolnem miejscu.

procentowy ilości pszenicy, żyta i jęczmienia, prze- podczas godzin pracy jest niedopuszcza!ne. Praca

widziany dla ordynarjuszy. Ordynarję wydaje si~ w dni świąteczne może być wykonywana li tylko

DZIAŁ II. RZEMIEśLNICY .

zgóry i to w pierwszych dwóch tygodniach każde­ za obopólną zgodą i za wynagrodzeniem po cego kwartału. W razie niemożności wydania całej nach za godzinę o 100 9,; wyższych od normalne·

. § l . Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej należnej ordynarji w dniu 1 lipca 1933 r., obowią­ go wynagrodzenia, lak w naturaljach, jak i w gostrony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej zuje wydanie połowy tejże, resztę zaś wydać trze- tówce.

zaś strony: kowali, stelmachów, stolarzy, ślusarzy,

§ 6. Ustala się trzy 1(ategorje robotników

ba z pierwszego omłotu przed 1 września; zboże

mechaników, sz·oferów folwarcznych, ogrodników, wydawane na ordynarię musi być zdrowe i dobrze dniówkowych

chmielarzy, rybaków i Lp. stałych, wykwalifiko- oczyszczone w gatunku, jaki posiada majątek. KoKategorja 1- do laŁ 16;

wanych robotników, zatrudnionych w · gospodar- mornik ma prawo w razie istotnej potrzeby kupoKategorja II - wszystkie dziewczęta ponad

stwach rolnych.

Jat 16 i chłopcy od lat 16 do 18;

wać zhoże u prac·odawcy po cenach przystępnycd

. § 2.0powiązują następujące paragrafy dzia- w ilości, zależnej od liczebności swej rodziny.

Kategorja III ~ chłopcy od laŁ 18 zdolni do

łu .'1, ustalającego warunki pracy i płacy dla ordy.

wszystkich

robót i do kosy.'

. .

§ 4. Komornik otrzymuje połowę tej przenarjus.zy: 3, 4, 5,7, 10, 12, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25,

§ 7. Warunki wynagrodzenia stałych robotnistrzeni ziemi pod ziemniaki i ziemniaków goto26, 27,28, 29, 30, 31, 32, 33 i 34.

.

wych, jaką otrzymuje fornal i t·o na zasadach, prze- ków dniówkowych ustala się iaknastępuje

§§ 7 i 10 działu I, ustalająceg·owarunki pra;::y

widzianych w § 18 działu I, usŁalaiącego warunki

j płacy d1.a ordynarjuszy i uwaga II niniejszego paI. W naturaljach

pracy i płacy dla ordynarjuszy.

ragrafu nie dotyczą ogrodników, chmielarzy, ry§ 5. Komornikowi i komornicy wolno trzybaków, mechaników i L p., których charakter za1) Żyta otrzymuje dziennie za dzień pracy .

mać

na warunkach § 19 dziafu I, ustalającego wajęcia powoduje konieczność wykonywania pewKategorja I - 1 kg.

nych czynności poza ustalonym czasem pra;::y runki pracy i płacy dla ordynaquszy, jedną krowę

Kategorja 11- 1 ),; kg . ·

;z przychówkiem do dwóch miesięcy.

dziennej.

Kategorja III :.-.- 2 kg . . . .

§ 6. Oprócz powyższego ohowiązują §§ 2, 3,

: . Uwag a ·l. . ,W mieszkani.ach dwuizbowych

Żyto wydaje się kwartalnie zdołu, prtyczem

4, 5, 7, 8, 10, 11, 12, 17, 20, 21, 22, 23, 24, 25,

normy opału podnoszą się o 30;'6.

.

na 1 lipca może być wydana połowa należnej iloU wag a , II. Rzemieślnik za godziny nadlicz- 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33 i 34 działu I, ustalają­ ści żyta, druga zaś połowa będzie wydana po żrii­

bowe otrzymuje wynagrodzenie, przewidziane dla cego warunki pracy i płacy dla ordynarjuszy.

wa~.

.

U wag a L Z § 8 działu I, ustalające.go waordynariuszów za pracę w dnie świąteczne (§ 10

2) Kartofli otrzymuje rocznie

runki pracy i płacy dla ordynarjuszy, obowiązuje

działu I) .

.

Kategorja I - 8 kwintali,

U wag a . III. § 17 działu I, ustalającego wa- tylko ustęp o nawozach sztucznych.

Kategorja II - 12 kwintali,

·

U

wag

a

n.

§

17

działu

I

..

ustalającego

waJ'un.k i pracy i płacy dla ordynarjuszy, obowiązuje

Kategorja

Ul -16kwintali .

runki piacy i płacy dlaordynarjuszy, obowiązuje

z , tem,że pracodawca poriosi koszty przemiału luo

Wydawanie

kart·ofli uskutecznia się co pól

wzamian dodaje 10% ordynarji w życie. '.

'.

. · z tem; że pracodawca, dający przemiał, potrąca

roku

zdołu

w

terminach

1 października 1933 r.

75

kg

żyta

z

należnej

ordynarji.

. § 3. § 2 działu I, ustalającego warunki pracy

ł płacy dla ordynarjuszy, obowiązuje, z wyjątkiem

U wag a III. § 22 działu I, ustalającego wa- i 31 marca 1934 r.

W wypadkach wydawania roli pod ziemniaki

terminu 'rozpoczęcia roku służbowego, który' to runki pracy i płacy dla ordynarjuszy, nie obowią­

termin uzależnia się od istniejących zwyczajów, zuje, jeżeli komornicy zostali ugodzeni pod warun- wydaje się dla I kaŁe·gorji 7 arów ziemi, dla likast·osownie do danego fachu.

kiem .j ednego mieszkania na więcej·, niż jedną ro- tegorji 10 arów i dla III kategorji 14 arów ziemi.

W razie porzucenia pracy ze złej woli przez

§ 4 . . Pracodawcy nie są uprawnieni do samo- dzinę. Dozwolonem jest jednak umieszczenie

wolnet zamiany pewnych świadczeń w naturze na dwóch rodzin w jednem mieszkaniu tylko wtedy, st.ałego robotnika dniówkowego przed końcem . ro·

inne. Jeżeli jednak warunki gospodarcze wyma- · ieżeli te dwie rodziny razem składają się najwyżej · ku sprzęt pola, wydanego mu pod ziemniaki zaz dwóchpsób dorosłych ' (jednej płci) i czworga miast gotowych kartofli, należy do pracodawcy,

ga;ą te.j zamiany, ~oże być ona' dokonana przez

dzieci. W tym wypadku opał wydaje się w myśl · za zwrotem ilości kartofli, użytych dosadżenia;

bezpośrednie porozumienie stron, przy pośrednic­

§

21 działu I-go, ustalającego warunki pracy i pła­ · również połowa ' żyta, należne.go pracownikowi

twie inspektora pracy, wreszcie w drodze rozcy

dla ordynarjuszy, lecz nie na rodzinę, a na .w końcu kwartału, przechodzi na własność praco'jemczej.

dawcy.

.'

§ 5. Wynagrodzenie w gotówce i w natural- mieszkanie.

Koszty

przemiału

pO.

i

lOSi~

pracodawca

lub

wyjach pozostaje na rok 1933/34 w tym samym sto..

sunku procent·owym do wynagrodzenia ordynarju- DZIAŁ IV. STALI ROBOTNICY DNIóWKOWI. daje wzamian 1096 wydawanej ilości żyta.

szy, jaki ustaliły powiatowe komisje polubowne

·

§ 1. Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej

II. W gotówce według ' ~niższej tabeli • .

ilU rok 19::.!.2!23.

strony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej

zaś strony stałych robotników dniówkowych z peł­

KOMORNICY

I .KOMORNICE.

Wynagrodzenie dzienne go. . DZIAŁ

.

' HI.

. .

.

" .

..

tówkowe dla

ną zdolnością do pracy, a mianowicie: domowni-.

- .0 .·

§ 1. Orzeczenie niniejsze dotyczy z iednej ków ordynarjuszy i domowników komorników

I kat.

II kat. . ._ III- kat.

--strony wszystkich ,p racodawców rolnych, z drugiej oraz domownikówrzemieślriików, p ile ci ostatni

.; .

POWIATY

..e

oO..e

~..d

. 7aŚ strony komorników i komornic. W rozumiem u wykonywują zwykłe r·o boty rolne.

Ol ·u

.E~ ~o .~ u .~ ~

.~ ~

E

o

E

o

"8'8

'S'8

Powyżsi domownicy, ugodzeni jako stali roniniejszeg·o orzeczenia za komorników uważa się

E E]

E

E

~'N

~'N

~] ~'N ~~

~..2:!

pracowników folwarcznych, zg·odzonych na cały botnicy dniówkowi, pracują według tabeli czasu

rok, otrzymujących dworskie mieszkanie lub pracy ~§ 7 dz. I) i pobierają za dzień pracy wynaZłotych

grodzenie, ·określone w niniejszem orzeczeniu.

równ·oważnik komornego oraz naturalja i wyna§ 2. Jeżeli z domownikami luzaka zostanie L Warszawa, Będzin , Blo·

gr·odzenie g·otówkowe za dzień " pracy według ni~

nie, Ciechanów, Gozawarta umowa o pracę w folwarku w charakterze

niejszego orzeczenia.

stynin, Grójec, Kalisz.

stałego

rohotnika

dniówkowego,

kaŁ.

III

i

umowa

Robotnicy rolni z pełną zdolnością do pracy,

Kutno, Lublin. Łask.

o ile stale pracują i wykonYWl1ją te same czynno- ta jest przez robotnika dniówkowego wykonywaŁęczyca, Łódź. Łowicz ,

na, natenczas !luzak iQtrzyml~je wynagrodzenie

Miechów,

Nieszawa

ści co ordynarjusze, choćby nawet pod inną nazwą

Pińczów. Płock. Puła­

fornala.

byli ugodzeni, winni być wynagrodzeni narówni

wy. Pułtusk,Radom,

§ 3. Indywidualne umowy zawiera pracodawz ordynarjuszami danego folwarku.

Sochaczew. Włocłaca

bezpośrednio

zdolllownikami

lub

też,

o

ile

idzie

Komorników, ugodzonych rocznie,obowiązuie

wek i Zawiercie.

0,45 0,70 0,65 1.00 0,80 ,1.25

.

przepracowanie minimum 170 dni w miesiącaqh: o małoletnich, z ichprawllymopiekunem. Z chwi- _ _____._ _._ _____._ _ ..__

lą zawarcia: ta.kiej ilmowy 'praoodawca: jest obokwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpieil, wrzesień

2. Brzeziny. Chelm. Czę­

i październik, oraz 100 dni w miesiącach : listopad, wiązany dać stałe, codzienne zatrudnienie, a prastochowa.

Garwolin.

Hrubieszów. Iłża. Jacownik stale uczęszczać do pracy.

grudzień, styczeń, luty i marzec.

nów. Jędrzejów. Kielce.

Jeżeli pracodawca nie dostarczy domowniko§ 2. Komornik zdolny do wszys tkich robót,

Koło. Konin. Końskie.

wi

pracy,

winien

mu

zapłacić

zarówno

w

gotówce,

'a więc także i do kosy, otrzymuje w powiatach

Kozienice. Krasnystaw,

I kategorii płacy dla ordynarjuszów (§ 16 działu I) jak w naturali·a ch, tak, jak za dzień przepracowaLipno, Lubartów. Łom­

ża. Łuków,

Maków.

w gotówce za dzień pracy 1.00 zł w ciągu 7 mie- ny. Pracodawca nie jest obowiązany dpstarczać

Mińsk - Mazowiecki.

pracy w dni ulewne i wyjątkowej niepogody. Prasięcy letnich i po zł 0,70 w ciągu 5 miesięcy ziMława, Opatów. Opomowych (§ 1 niniejszego działu). W powiatach II, cownikowi zaś te dni wliczają się do obowiązko­

czno. Piotrków. Płońsko

Przasnysz. Radomsko.

III, V kategprii - za dzień pracy po zł 0,90 w cią­ wego minimum. Pracownik winien przepracować

RadzYl1lin. Radzyń. Ragu 7 miesięcy letnich i po zł. 0,60 w ciągu 5 mie- conajmniej 120 dni w ciągu sześciu miesięcy zimowa. Rypin. Sandomierz.

wych

i

conajmniej

140

dni

w

ciągu

sześciu

miesię­

sięcy zimowych, a w powiatach IV i VI kategorjiSiedlce. Sieradz.Sicrpc.

za dzień pracy pp zł 0,85 w ciągu 7 miesięcy let- cy letnich, z wyjątkiem pracowników do lat 16-tu,

Skierniewice. Sokołów.

w

stosunku

do

których

obie

strony

obowiązuje

minich i zł 0,55 w ciągu 5 miesięcy zimowych.

Stopnica, Tomaszów.

I

'furele Wieluń. Wę­

Pozostali komornicy, nie posiadający wyżej nimum 15 dni w miesiącu. Jeżell pracownik

grów.

Włodawa.

Wło­

wymienionych pełnych zdolności do pracy, otrzy- opuści pewną ilość dni z powyżej ·o znaczonego miszczowa i Zamość.

0.40 0.60 0.55 0.90 0.75 1.05

nimum, nie będąc chorym lub upoważnionym do ______________

___

__

__+_--2 --mują w gotówce za dzień pracy w powiatach

I kategorji płacy dla ordynarjuszów po zł 0,50 tego przez pracodawcę, pracodawca za każdy

Biała. Biaw ciągu 7 miesięcy letnich i po zł 0,35 w ciągu dzień niesŁawienia się nie wyda mu żadnych ' 3. Augustów.

Iystok. Bielsk. Biłgora;.

świadczeń

i

ponadto

potrąci

normę

dzienną

żyta.

5 miesięcy zimowych, w powiatach II, III i V kaOstrołęka. Ostrów. Sotegorji po zł 0,45 w ciągu 7 miesięcy letnich i po Pracownik winien uprzedzić pracodawcę, jeśli nie

kółka . Suwałki. Szczuczyn. Wysokie Mazomoże stawić się następnego dnia do pracy.

zł 0,30 w ciągu 5 miesięcy zimowych, w IV i VI kawi eckie. Grodno, WołCi domownicy, którzy zawarli indywidualną

tegorji po zł 0,40 w ciągu 7 miesięcy letnich i po

I\owysk .

•

0.35 0,50 0.50 0.6:0 ~0 , 70 1,00

umowę z pracodawcą, zgodnie z niniejszem orzezł 0,30 w ciągu 5 miesięcy zimowych.

Komornice otrzymują wynagrodzenie w go- czeniem, pracować mogą poza folwarkiem przed

u wag a: Jako miesiące letnie uważa się

tówce .za dzień pracy w wysokości 60Jó wynagro- wygaśnięciem terminu trwania umowy najmu tylko

kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzed.zenia gptówkowego komornika, . nie posiadające­ za zg.odą pracodawcy.

go pełnych zdolności do pracy • . Wypłaty gotów§ 4. Obowiązują następujące §§ działu I, usta- sień, pozostałe jako zimowe.

Wypłaty

gotówkowe . stałym robotnikom

kowe dla komorni.l~ów us'kute,cznia ,się. w tych .s.a- , lającego warunki pracy. i. płacy 'dla ord'ynąr:juszy

mych terminach, .j akd1a stałych robotnikówdniów- '. 3, 4, 7, 11, 12, 24, ·odnośny ustęp§ 28, 32 i 8 dniówkoWyin uskuteczniać należy co · miesiąc

zdolu.

kowych .

w punkcie o nawozach sztucznych.

<4rczą dania furmanki w dniu ·przez pracowników .

wybranym .

.. ' . '

.

'

. . ....

.

.

\'

CI)

'CI)

•

!~-~~- " .~-.L. - --.- "' _

~~

I

~

~_.~

!

Nr. 59.

MONITOR POLSKI. -

W gospodarstwach poniżej. 30 ha, .j ako

30 , stycznia 1924 r. ~Dz.

U. R. P. Nr. 16, 'p ozo 148), na wypadek kalectwa,

,; powodowanego nieszczęśliwym wypadkiem przy

prac y, pracownik korzysta z pełnych świadczeń,

przewidzianych w niniejszem 'Orzeczeniu do czasu

~}olubownego lub sądoweg,o zabezpieczenia praw

pracowników, bądź ich rodzin, niemniej jednak, jak

przez pół roku, przyczem za podstawę obrachunku przyjmuje się minimum dni , pracy, ustalone

w § 5 niniejszego działu. Postanowienie niniejsze

w niczem nie ogranicza praw takieg,o robotnika,

wypływających z przepisów kode'k su cywilnego.

W pozostałych majątkach obowiązują przepisy us tawy z dn . 30 stycznia 1924 r . (Dz. U. R. P.

Nr , 16, poz. 148).

ROZPORZĄDZENIE

§ 8.

(J i~objętych ustawą z dn.

DZIAŁ V.

ROBOTNICY SEZONOWI.

§ 1. Orzecz.enie niniejsze obowiązuje z jednej

~ t rony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej

strony robotników sezonowych w rolnictwie.

§ 2. Za robotników sezonowych, w znaczeniu

ni niejszego 'Orzeczenia, uważa · się tych robotników, którzy się kontraktowo obowiązują do robót

rolnych w sez-onie od dnia zakontraktowania ich

.-l Ż do uk'Ończenia wszystkich robót polnych,

względnie wszystkich wykopków i którzy mieszk ają u prac-odawcy we wspólnych koszarach, przel naczonych dla r,o botników sez-onowych,

§ 3. Czas pracy obowiązuje ten sam, jaki jest

przewidziany w § 7 działu I, ustalającego warunki

p racy i płacy dla -ordynariuszy, wynagrodzenie zaś

za nadgodziny ustala się dla kategorji I i II rob'Otników sezon-owych w wysokości, określonej dla

kategorji II i m stałych r()botników dniówkowych

(§ 5 działu IV), a dla kategorji III robotników selOnowych -o 15 % więce1, niż dla kategorji III robotników dniówkowych.

§ 4. Ordynarięotrzymuie' każdy robotnik i robotnica tygodni-owo.

Ordynarja składa się

z 15 ,~ ziemniaków,

z 7 litrów mleka zbieranego lub 3.' G niezbie( an ego,

z 3 % kg chleba,

z 1/8 kg kaszy,

z 1 kg grochu,

z. 1 kg mąki,

l 1/4 kg s-oH.

Wymiana na inny gatunek żywnoscl jest za

obopólnem p-orozumieniem dozwolona. W mająt­

kach" .!które grochu nie sieją, może być wzamian

niego przez pracodawcę wydana kasza lub mąka.

.G.otowanie strawy odhyw,ci się na kosztpracodawcy.

§ 5. Poza ordynarią, -otrzymuje robotnik sezonow y wynagrodzenie gotówkowe

MIEJSCOWOŚĆ .

\. Woj . warszawskie z wyłącz e niem powiatów

Radzymin. Mińsk Mazowie cki. Przasnysz. Maków

i Si" rpc. Woj Łódzkie.

oraz p owiaty: Będzin. Zawietcie i Częstochowa woj.

ki ele ckiego . . ' . • • •

wydane w porozumieniu z Ministrami Rolnict~l a

i Reform Rolnych oraz Skarbu w sprawie zmian

w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia

16 marca 1928 r. o ostrzeżeniach (adnoh<cjach) hipotecznych, przewidzianych ustawą o wykonaniu

reformy rolnej.

Na po dstawie cz . 2 a.r t. 19 i art. 96 ustawy

z dnia 28 grudnia 1925 r. o wyJwnaniu reformy

rolnej (Dz. U. R. P. z 1926r. Nr. 1, j:oz. 1) i art. 34

rozporządzeni.a Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia

11 lipca 1932 r. o un.)rmdwaniu właściwości władz

i lry;bu postępowania w za:kresie aclministra::ji r.)Inictwa i reform rolnych (Dz. U. R. P. Nr. 67,

poz. 622) , zarządza'"j~, co n astępa .i (.

§ 1. . \V roz;porz ądzcniu .Mini:, lra Sprawiedliz dnia 16 marC:l 1928 r., wydanem w porozumieniu z Ministrami Reform Rolnych, l!r,!nidwa

i Skarbu o os<ł.rzeżeni:t c h (adno!tacjach) hipotecznych, przewidzianych ustawą o wykonaniu reformy rolnej (Dz. U. R. P. Nr. 45, poz. H 7), (zyni się

następujące zmiany

l) w § 4 i w ust. 2 § 9 s,kre śla się wyraz

wości

Minister Rolnictwa i Reform Rolnych: .

(-) Sew. Luclkiewicz.

Minister Skarbu

1-) Wł. Zawaclzki .

(Dz. Ust. R. P. z dnia 20 lutego 1933 r., Nr. 10,

poz. 67).

1.50

Węgrów. Sokoł ó w. Biała.

Radzyń. Włodawa. Ch e łm.

Tomaszów. 91łgoraj oraz

. powiaty: Radzymin. Mińsk

1.00

1.20

1.40

Z KancelaI'Ji

P. Prezydenta Rzeczypospolitej•.

Pan Prezydent

Rzeczypospolite;

przyjął

w dniu 11 marca delegację komitetu obchodu

imienin P. Marszałka Piłsudskiego w osobach

prezesa komitetu P. Marszałka Senatu Włady­

sława Raczkiewicza, gen. Romana Góreckiego i

prof. dora .Michałowieza .

J. Woj . białostockie oraz pow i aŁy : Węgrów. Sokołów.

B iała . R adzyń. Włodawa.

C h e łm . Tomaszów. Biłgo­

(a l woj . lubelskiego

--0000.90

1.10

1.30

u wag a: .Jako kategorje robotników rozumie się: kategorja I - wszystkie kOlbie ty ponad

la t 16 i mężczyźni od lat 16 do 18; kategorja 11m ężczyźni od lat 18 do 21; kategorj.a III - męż­

c z yźni ponad 21 lat, zdolni do wszystkich robót

i do kosy.

§ 6. Obowiązują następujące §§ działu I, ustal a j ące g o warunki pracy i płacy dla ordynariuszy

3, 4, 7, 10, 11, 12. 24, 32 i 8 w punkcie o nawoza ch sztucznych.

Orzeczenie niniejsze -obowiązuje od dnia

kwietnia 1933 r. do dnia 31 marca 1934 r.

Działo się w Warszawie dnia 4 marca 1933 r.

Przedstawiciel Ministerstwa Opieki Społecz­

l' i! j

(-) M . Klott.

PrzedstawicleI Ministerstwa Rolnictwa i Re·

form Rolnych

{--l M•. Ranaszkiewicz;

Przedstawiciel Minister~tw~ · Sprawiedliwości

(-) F. Opęchowski.

Zwiększył się wywóz następujących 'artykułów: pszenicy o 0,9 tys. zł., papierówki o 0,6 tys.

zł., buraków cukrowych Q 0,6 tys. zł. , · parafiny,.o

0,4 tys. zł., nawozów sztucznych o 1.3 tys; zł, i

szyn, żelaza i stali o 0,5 tys. zł .

Zmniejszył się wywóz następujących artyku łów: żyta o 0,9 tys. zł . , cukru o 1,1 tys. zł . , bekonów o 0,9 tys. zł., bali, desek i łat o 0,9 tys . .zł..

podkładów kolejowych o 0,9 tys. zł.,

węgla

o

0,4 Łys. zł., przędzy wełnianej o 1,1 łys. zł.

łów

Zwiększył się przywóz następujących artyku<

tytoniu o 2,6 tys. zł., futer surowych 0 . 0;6

tys. zł., wełny czesanej o 0,8 tys. zł.

Zmniejszył się przywóz następujących' arty- .

kułów: ryżu o 0,7 tys. zł., śłedl;io 0,5 tys. zł: ; na- '

sion oleistych o 0,8 tys. zł., rud cynkowych o 0,7

tys. zł., źelastwa o 0,6 tys. zł., maszyn etektrycznych o 0,5 tys .zł., samochodów o 0,5 ·tys. zł., bawełny i odpadków o 1,3 tys. zł .. wełny i odpadków Q 3,2 tys. zł.

,

li

': ~ .'

I' l '

-

Minister Sprawiedliwości

(-) Czesław Michałowski.

--000-1.30

wywóz o 5.102 tys. zł . , przywóz o 8.828

tys zł.

Liczba świadectw . przemysłowych dla przeds i ębiorstw handlowych według 'Ostatecznych da"okręgowego";

nych za lata 1926 - 1930 i da'nych pr,owizorycz-'

2) w ust. 3 § 5 i w § 7 kilkakrotnie użyty wy- nych za lata 1931, 1932 - przedstawia sięnasŁę- ·

raz: "okręgowy " zastę.puje się wyrazem: "pow:i a- pując-o: w roku 1926 - 416 tysięcy, 1927 -449-·

tys., 1928 - 466 tys., 1929 - 461 tys., 1936 ...,....

towy";

455 tys., 1931 - 444 tys., 1932 - 429 tysięcy.

3) w § 8 wyrazy: "przez urząd ziemski lub

Jak wynika z powyższego, liczba świad~dw '

lPańst· wo'wy Bank Rolny" zastępuje się wyrazami

"na koszt i niebezpieczeństwo właściciela lub in- . : przemysłowych d!la przedsiębiorstw handlowych '

w r. 1932 w stosunku do roku poprzedniego ' $pas·tytuCjib do pa'r celacji upoważnion~j".

dla o 3 9~ , w stosunku do r~ 1930 Q 69ó, a w sto- .

§ 2. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w ży­ sunku do r. 1928, kiedy osiągnęła maximum 466

cie z dniem ogłoszenia .

tysięcy, spadek w r. 1932 wyniósł Zaledwie 8 % ~

DZIAŁ NIEURZĘDOWY.

2. Woj. kieleckie z wyłącze­

niem powiatów

Sędzin . Zawiercic i Czę­

. tochowa. Woj. Lubelskie

z wyłączeniem powiatów

Mazowiecki.

Przasnysz,

Mak6w i Sierpc woj. warsza wskiego. • • • • •

z dnia 15 ,Jistopada 1932 r.,

- , - - --

1.10

\VI porównaniu do m-ca stycznia b. r. zmniej -

szył się

I II kaŁ. I III kat.

. -_._- - -- - - - -- - -- --;--- - -+--- -

,10,392 tys. zł., czyli zwiększyło 'się w por6wha'1lu'

do m-ca stycznia b. r. o 3.726 łys . zł.

' . ';;'.' ,..

MINISTRA SPRA WIEDLI\VOśCI

Płaca dzienna ategorji

robotników sezonowych

w złotych

I kat.

s.

Dnia 13 marca 1933 r . .

Z Prezydjum Rady Ministrów.

W soboŁę dnia 11 marca r. b . odbyło się pod

przewodnictwem P. Prezesa Rady Ministrów Prystora posiedzenie Rady Ministrów, na którem,

poza załatwieniem spraw bieźących, Rada Ministrów uchwaliła rozporządzenie o \1stanowieniu

w Gdyni wolnego obszaru celnego.

Z Głównego Urzędu Statystycznego.

Bilans handlu zagranicznego Rzeczypospolitej Polskiej i w. m. Gdatiska według tymczasowych obliczeń Głównego Urzędu Statystycznego

w m-cu lutym b. r. wynosi

przywóz 124.990tonn, w artości 55.906 tys. zł..

wywóz 992.892 tonn, wartości 66.298 tys. zł.,

saldo dodatnie w m-cu lutym b. r. wynosi

;

•

Ol

'

ClJildomośCł~ospodDrcze.

-000-

HANDEL ' ZAGRANICZNYSTAN6W ZJEDNO .. .

CZONYCH A; P.

Świeżo ,o publikowane przez Depa rtament, of

Commerce dane, dotyczące handlu zagranicznego

U. S. A., podają, że w r. 1932 wartość importu

wyniosła 1.323'. 000.000 dolarów, zaś wartość eksportu 1.618.000:000 dol. W porównaniu ż 1929 1' .

.oznacza to spade,k 70 % zarówno po stronie eksportu, jak i importu. Dane te wskazują, że utrzy·

mująca się tutaj opinja, iż w 1932 r. depresjago<

spodarcza pogłębiła się tutaj dzięld zalewaniu

.ryn'k ów amerykańskich taniemi towarami zagra ~

nicznemi, nie znajduje potwierdzenia slatystyćżhe'"

go. Aczkolwiek w okresie .ogólnego, znacżńegQ

spadku wymiany towarowej danego kraju ' może

zaistnieć dodatnia konjunktura dla niektórych rodzajów towarów eksportowanych i importowa·

nych, niemniej cyfry powyższe potwierdzają, że

tutej:sza restrykcyjna polityka ' celna i nawoływa ­

nie do bojkotu towarów zagranicznych · i t. p.,

wpłynęły w równe; mierze na zmniejszenie si ę :za ~

równo importu, jak i eksportu.

'.' " ,

BANK FRANCUSKI OśWIATOWEJ POLITYCE

HANDLOWEJ.

W sprawozdaniu za rok 1932 Banku Francu·

skiego znajdujemy następującą charakterystykę

światowej polityki handlowej w r. ub. i obecnie. ' .

Wysiłki w kierunku uzdrowienia stosunków

e.konomicznych były stale ' paraliżowane . · .przez '

sztuczną interwencję, która, mając za zadanie osła ­

bienie skutków przesilenia, w rzeczywistośCi tylko

opóźnia przezwycięumie kryzysu. Gdy naj pilniej - .

szem zadaniem jest zapewnić swa,bodę obrotu towarów i kapitałów, wszyst'kie kraje właśnie sto sują zarządzenia celno-ochr·onne, mające nieraz

charakter istotnej prohibicji przywozu. Duża Hość

kra.jów, chcąc zachować pozory stałości waluty',

której znaczenie wykazał.o im doświadczenie. ża­

stos,owała reglamentację dewizową, która stała się

nową przeszkodą dla prawidłowego działania wymiany międzynarodowej _ St.opniowe usuwanie tych

różnych przeszkód jest pierwszym warunkiem pow,rotu do zaufania. Le cz wszelka inicjatywa

odos'o bnicna byłaby skazana na niepowodzenie .

W . przededniu konferencji, która ina rozważyć

sprawy gospodarcze i finansowe; ohchodzącedgół

narodów, należy przedewszystkienm przypomnieć ,

że środki dla zwalczania obecnych ;trudności mO'"

gą być znalezione tytko ' w d~itfhinillzespolon'em .· ;

wszystkich ·k rajów.

. . .

Opłata pocztowa uiszczOlla ryczałtem.

Nr. 59.

Rok XVI.

..- -

MONITOR POLSKI

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. ,

. WYCHODZI CODZIENNIE Z WY JĄ TKIEM NIEDZIEL I SWIĄ T.

Dyrekcja i Administracja Wydawnictwa: Ul. Królewska Nr. 5. Telefon: Centrala P. A. T. - 552-80. Redakcja i ekspedycja Ul. Miodowa Nr. 22.

lI'elef. redakcji 11-44-05. Telef. ekspedycji 11-75-28. Kasa czynna od godz. 8 i pół do 1 po płd., w soboty do godz. 12 w płd. Konto czekowe w P.K.O.-730 .

. Oddziały "Monitora Polskiego"

BIAŁYSTOK , Sienkiewicza 27, tel.

GDAŃSK Neurlarten 27 teJ. 240-79;

15-86; BIELSKO Sł., Trzeciego Ma ja 8, tel. 27-32; BRZEsć n. B., Puławskiego 1;

BYDGOSZCZ, Grunwaldzka 7, tel. 15-74;

GDYNIA. Swiętojańska, Dom P. A. M., teJ. 17-20; GRUDZIĄDZ, Mickiewicza 2ó, tel. 304; KATOWICE, 3 Maja 23, tel. 565 i 1091 ;

KRAKÓW, Mik"'ołajsk a 32, tel. 10499 i 10500; LUBLIN, Kościuszki 3, tel. 16-5i; LWÓW, Akademicka 15. tel. 20 i 45; ŁóDź, Piotrkowska 125, tel. 101-11 i 115-24; ŁUCK,

Piłsudskiego 14, tel. 222; POZNAŃ, Marcinkowskiego 23, t~l. 28-57 i 28-58;

SOSNOWI~C, Dęblińska 11, tel. 11-99; STANISŁAWÓW, Sza;.nochy 4, tel. 287; TARNOW .

Zabielsh 7; TARNOPOL, Pa.saż Adlera 8, tel. 90; TORUN. Szeroka 41. tel. 263; WILNO, WiletłSka 14, te'\' 674 i 1785.

rREść DZIAŁU URZĘDOWEGO

Zarządzenia

Władz

ki, kapustę i ogrodowiznę oraz 10 q ziemniaków

gotowych (§ 18) oraz mają prawo trzymać jedna

krowę (§ 19). Jako luzak może być również ugodzony pomocnik pastucha i mleczarek, który może

obrządzać parę koni służących do odwożenia

mleka.

U waga IV; Inwalidzi, pracujący narówni

z poz'ostałymi pracownikami z normalną zdolnością do pracy w rolniclwie, pobierają równe z nimi wynagrodzenie tak w gotówce, jak i w naturaljach. Inwalidzi o zmniejszonej zdolności do pracy

mogą być godzeni na niższych warunkach.