Umowa ustalająca warunki pracy i płacy dla robotników rolnych na terenie województw: lwowskiego, stanisławowskiego i tarnopolskiego, z wyłączeniem powiatów: Tarnobrzeg, Kolbuszowa, Nisko, Rzeszów, Łańcut, Przeworsk, Brzozów, Jarosław, Sanok i Krosno.

Art. 3.

Rok służbowy rozpoczyna Się

kwietnia,

a kończy się 31 marca roku następnego. Obie

strony obowiązuje wypowiedzenie indywidualnej

umowy pracy przed upływem terminu jej wygaś­

nięcia, a najpóźniej do dnia 31 grudnia włącznie,

ustnie wobec dvróch świadków lub pisemnie. Niewypowiedzenie umowy pracy do dnia 31 grudnia

włącznie przedłuża milcząco umowę indywidualną na rok następny.

Uchylenie się przez którą­

kolwiek ze stron od przyjęcia wypowiedzenia

umo'YY pracy umowy lej nie przedłuża.

Art. 4_

--000--

Zarządzenia Władz Naczelnych.

--000--

42.

UMOWA,

ustalająca warunki pracy i płacy dla robotników

rolnych na terenie województw: lwowskiego, sta~

nisławowskiego i tarnopolskiego z wyłączeniem

powiatów: Tarnobrzeg, Kolbuszowa, Nisko, Rzeszów, Łańcut, Przeworsk, Brzozów, Jarosław, Sanok i Krosno.

Zasady ogólne.

Arf. t.

Umowa niniejsza obowiązuje od dnia 1

kwietnia 1933 1". do dnia 31 marca 1934 1". i dotyczy z jednej strony wszystkich pracodawców roi ·

nych, z drugiej strony zatrudnionych przez nich

rocznych pracowników z normalną zdolnością do

pracy i z normalnemi kwalifikacjami, a to nastę­

pujące ka tegorje

a) fornali, pastuchów i stróżów,

b) pracowników płci męskiej, w wieku ponizej lat 24 (art. 19),

c) dziewcząt stajennych,

d) gumiennych, karbowych

polo,vych,

e) kowali i stelmachów.

Inwalidzi pracujący narówni z pozostałymi

praccwnikami z normalną zdolnością do pracy

w rolnictwie, pobierają równe z nimi wynagrodzenie tak w gotówce, jak i w nc: turaljach. Inwalidzi o zmniejszonej zdolności do pracy oraz pracownicy fizycznie ułomni mogą być godzeni na

niższych warunkach.

U wag a: Przyjęcie robotnika rocznego, należącego niewątpliwie do jednej z powyższych

kategorji, w terminie późniejszym niż l-go kwietnia, nie może być powodem do obniżenia przysługujących mu praw wynikających z niniejszej

umowy,

Art. 2.

Umowa niniejsza stanowi w myśl ustawy

~ l. VIII. 1919 r., Dz. U. R. P. Nr. 65, poz. 394, i

~ dnia 1 UlI. 1921 r., Dz. U. R. P. Nr. 26, poz. 147,

)odsta.wę przy zawieraniu umów indywidualnych.

I~dywldualne umowy o pracę, zawierające warundla pracownika mniej korzystne niż warunki

liniejszej um?wy, ulegają z mocy :.vymienionych

lstaw zastąpieniu przez warunki określone ni{l

liejszą umową.

Pracowników obowiązuje grzeczność wobec

pracodawców i ich zastępców, ściśłe przestrzeganie zawartych umów, oraz pilne i sumienne speł­

nianie obowiązków, dążno ś ć do jak największej

wydajności prCicy i stosowanie się do wszystkich

zarządzeń pracodawcy lub jego zastępcy, odnoszących się

do wykonania obowiązków służbo­

wych, oraz przestrzeganie wszystkich przepisów

porządkowych w obrębie folwarku, jakoteż dbałe i staranne obchodzenie się z powierzonym sobie inwentarzem żywym i martwym. Pracownik

odpowiada wobec pracodawcy za powierzone sobie inwentarze żywe i martwe, oraz za wszelkie

szkody wyrządzone ze złości, swawoli, lub cięż·

kiej niedbałości, przez siebie, iub któregoś ze

swych domowników, według postanowień ustawy cywilnej. Pracownicy obowiązani są przy

kaźdej sposobności zapobiegać wszelkiemu naruszeniu własności pracodawcy przez współpra­

cowników lub osoby trzecie.

Art. 7.

Pracodawca obowiązany jest do dni 30-tu,

od chwili wstąpienia do pracy, wydać pracownikowi

bezpłatnie

książeczkę

obrachunkową

(względnie w razie odmowy wydania książeczki.

wypłacić 50 gr. na zakupno tejże),

zawierającą

ilość wydanych mu ordynarji i pensji, oraz spis

powierzonych mu inwentarzy; do książeczki

obrachunkowej mają być wpisywane potrącenia

z należnych poborów, jako to: ustawowe opłaty

na rzecz Kasy Chorych przypadające na pracownika, za opuszczone dni, za rozmyślnie wyrządzo­

ne szkody i t. p . Książeczka obrachunkowa ma

służyć

jako dowód dla Komisji Rozjemczej,

stwierdzający ilość

wydanych poborów. Jeden

egzemplarz umowy ma być przez pracodawcę

wydany pracownikom danego folwarku na ręce

ich przedstawiciela.

W razie zgubienia książeczki obrachunkowej

przez ordynarjusza, służą jako dowód książki gospodarcze pracodawców.

(Za zgubione lub zniszczone książeczki obrachunkowe ma prawo pracodawca potrącić pracownikowi 50 gr) .

Rozwiązanie stosunku służbowego

w ciągu

roku może nastąpić na zasadzie orzeczenia Komisji Rozjemczej, lub też wyroków Sądów Pań ­

stwowych, działających według obowiązującego

prawodawstwa i według kompetencji.

Umowa służbowa może być także waznI e

rozwiązana każdego czasu za obustronnem porozumieniem, które jednak musi być zawarte na

piśmie lub ustnie w obecności 2-ch świadków.

Zatargi wynikłe na tle umowy o pracę pomiędzy pracodawcami a robotnikami rolnymi, regulują Komisje Rozjemcze bądź Sądy Państwowe,

według kompetencji. Skargi do Komisji Rozjemczych wnosi się do Inspektoratu Pracy w 2-cl1

równobrzmiących egzemplarzach,

z których jeden ma być doręczony pozwanemu wraz z wezwaniem do jawienia się przed Komisją Rozjemczą· Do czasu uzyskania właściwego orzeczenia,

lub wyroku, nie wolno: 1) pracodawcy wstrzymy·

wać

świadczeń,

2) pracownikowi przerywać

pracy.

W wypadkach wyjątkowo ciężkiego przewinienia

może pracodawca zawiesić

pracownika

Art. 5.

w pracy i wstrzymać przed orzeczeniem lub wyrokiem wszystkie świadczenia, w razie jednak

Zawarcie indywidualnej umowy z ordynarju- wygrania sporu przez robotnika pracodawca wiszem nie może być uzależnione od trzymania nien wydać zaległe świadczenia wraz z dodatprzez niego najemnej czeladzi. Żona i inni człon­ kiem miesięcznym, wynoszącym 1 ~t w zbożu i 2 '~;;

kowie rodziny pracownika nie mogą być pociąga­ w gotówce. Koszta świadków powołanych przez

ni do żadnych robót z tytułu li tylko umowy z sa- Komisję Rozjemczą oraz ich stratę czasu, jakomym pracownikiem, lecz winni za to otrzymać też stratę czasu pracownika ponosi ta strona, któosobne wynagrodzenie ustalone dla odnośnej ka- ra spór przegrała. O wysokości tych kosztów

tegorji pracowników.

orzeka Komisja Rozjemcza, względnie Sąd Pań­

Żony ordynariuszy mogą ' być godzone tylko

stwowy.

jako dojarki, inni członkowie rodziny jako: doU wag a: Za wypadki wyjątkowo 'ciężkieg o

jarki, robotnicy sezonowi, lub stali robetnicy przeWInienia, w których pracodawca może za dzienn i. Za małoletnich członków rodziny umo- \viesić pracownika w pracy , uznaje się między inw ę zawiera ordynarjusz;

pełnoletni członkowie

nemi: a) jeżeli robotnik dopuszcza się względem

rod zin y zawierają umowę osobiście, o ile jednak pracoda wcy, swych przełożonych, lub względem

ordynarjusz poręczy pisemnie lub ustnie wobec c z łonków rodziny pracodawcy i przełożonych ,

dwóch świadków dotrzymanie takiej umowy, to czynnych zniewag lub ciężkich obraz., b) jeżeli

odpowiada za jej dotrzymanie. J eś li małoletni, rob otnik dopuścił się kradzieży, oszustwa lub

lub taki p e łnoletni członek rodziny ordynarjusza, sprzeniewierzenia na szkodę pracodawcy, lub jaza którego ordynarjusz p oręczy dotrzymanie ko dozorca o tego rodz aju wykroczeniach służ­

umowy, bez wa ż nej przyczyny - za jaką uważa bodawcy nie zawiadomił, c) jeżeli mimo posię tylko 12-tygodnio wy olues poł ogowy

(6 ty- przednich up o mnień, poł ą czonych z zagrożeni em

godni przed i 6 tygodni po połogu), chorob ę rozwiązania stosunku służbowego, z ogniem i

stwierdzoną przez lekarza , powołanie do służby

św i a tłem nieostrożnie się obchodzi,

powierzony

wojskowej, lub wstąpienie w zw ią zek malże!i­ mu inwentarz żywy ze swawoli lub ciężkiej nieski - zawartej umowy o pracę nic dotrzyma, mo- dbałości uszkadza, lub nad nim się pastwi, albo

ż e pracodawca natychmiast

rozwiązać

umowę

inną własność służbodawcy

ze słości, swawoli,

służbową z ordynarjuszem.

lub ciężkiej niedbałośc i uszkadza, wyrządzaj ą c

tem służboc1awcy większą szkodę, d) jeżeli saStosunek wzajemny.

mowolnie i bez usprawiedliwienia ważnemi prz yczynami nie stawi się do pracy dłużej, niż prze z

Art. 6.

3 dni z rzędu, lub więcej, niż przez 6 dni w Cie\gu 4-ch po sobie następujących tygodni, e) jeżeli

Pracodawców oraz ich zastępców obowiązu­ swoje obowiązki służbowe grubo narusza, a

je grzeczne traktowanie pracowników i ścisłe w szczególności, jeżeli wobec rozkazów pracoprzestrzeganie umowy, a zwłaszcza regularne dawcy, lub ustanowionego nad służbą dozorcy,

wypłacanie świadczeń i płac, przewiJzianych

występuje z uporczywe m nieposłuszeństwem ł

J umową·

zuchwałością·

a.

MONITOR POLSKI. -

jeden z nich obowiązany jest również do dyżuro­

wania w stajni bez specjalnej dopłaty. Pastuch

oraz dziewczęta stajenne są wolni zupełnie od

pracy co trzeci dzień świąteczny (w niedziele i

Czas pracy.

Art. 8.

Rozkład godzin pracy ustala się podług poniższej tabeli. przyczem robotnicy fornale mają

być zwalniani przed południem

o pół godziny

wcześniej.

aniżeli inne kategorje pracowników.

a to dla koniecznego obrządku inwentarza.

Przyjmuje się czas środkowo-europejski (kolejowy) z tern. że za początek pracy zrana i po

południu uważa się wyjście z podwórza, a za koniec - zejście z pola. Początek i kcniec pracy

zaznacza się sygnałem. O ile pole odległe jest

więcej niż 2 km od podwórza, należy robotnika

. zwolnić z pracy o 10 minut wcześniej w stosunku do każdego kilometra powyżej 2-ch. W razi e

pilnej potrzeby poniższy podział pracy może być

zmieniony. jednakże tylko w ten SpOSÓb, by ogólna ilość godzin została ta sama.

Na żądanie pracodawcy, w razie pilnej potrzeby, t. j. w czasie zasiewu i zbioru ziemiopło­

dów, pracownicy są obowiązani do pracy poza

niżej określonym czasem, lecz za osobnem wynagrodzeniem. wynoszącem 15 gr za godzinę .

Pracownik obowiązany jest zgłaszać się do

pracy punktualnie w czasie ustanowionym przez

pracodawcę, zgodnie z warunkami umowy zbiorowej. Za wszelkie nieusprawiedliwione opóź­

nienia przysługuje pracodawcy prawo potrące11ia 30 gr za każdą rozpoczętą godzinę.

.,

Mi e siąc

Praca

do

południa

'"

=

'~"

~ § '" o

Praca po

"''0

N._

Ol

'"

południu

Ol

",.-

~

... '0

OJ

N .-"

.. c ... .a

'" 'O. ~ ..>

Luty

o.. =

... "

Kwi ecie!l

1-10

11-20

21-30

6-11ł

ł

Ił

Ił

pa-

w gotówce.

Art. 10.

Ordynarjusz pobiera płacę w golówce w wyrocznie, płatną kwartalnie lub

miesięcznie zdolu.

oraz ordynarję wydawaną

zgodnie z a r t. 13 niniejszej umowy, kwartalnie

zgóry. Ordynaria winna być wydawaną ordy narjuszom w pierwszym miesiącu każdego kwartału. Ordynarję za drugi kwartał może pracodawca wydać w dwóch równych ratach, z których pierwsza winna być wydana l-go lipca, a

druga najpóźniej 15-go sierpnia.

Pracodawca może pracownikowi, z którym

umowa służbowa została rozwiązana, wydać l j3

część ordynarji, za ostatni kwartał, zdołu.

sokości 100 zł

I-Iii 11. - 4ł

-

Płace

(.j

Marzec

6~-11~

Warunki wynagrodzenia fornali, stróżów

stuchów .

N

!

1-10

11-20

21-31

szykowania wozów i narzędzi powinno mlec

miejsce w miesi ą cach: - kwietniu. m a ju, czerwcu.

lipcu, sierpniu i wrześniu o godzinie 3 ;,~ rano, a

w pozostałych miesiącach nie wcześniej, jak o godzinie 4 ~~ rano.

Obrok, si a no i t. p . karma dla inwentarza powinna być przygotowana uprzednio w godzin a ch

pracy w miejscach na lo wyznaczonych.

Stróże nocni mają codziennie wolny czas do

zakończenia robót przedpołudniowych, następnie

zaś mogą być zatrudnieni przy robotach koło inwentarza w domu i t. p. W miesiącach od 1 paź­

dziernika do 31 marca stróż nocny otrzymuie od

pracodawcy kożuch lub inne odpowiednie ciepłe

okrycie na czas warty. \Y./. miesiącach: . listopadzie, grudniu i styczniu . wolno stróża zatrudniać

pracą tylko połączoną z nocnem stróżowaniem .

U wag a: Stróż przyłapany na spaniu podczas pełnienia obowiązków stróżowania może być

ukarany za pierwszym razem grzywną w wysokości 10 kg

żyta,

za drugim razem grzywną

w wysokości 30 kg żyta, za trzecim razem wydaleniem.

~

7ł-ll} 1 -IIł 11. - 3ł

7-11}

Praca w dnie świąteczne może być wykonywaną tylko w nagłej potrzebie przy sprzęcie zboża i siana po cenie 20 gr. za godzinę.

Wstawanie do obrządku inwentarza oraz na-

... o Ol

OJ " ' ..

o

N

o.. .'" 0..0

Styczeń

święta).

1.-5

1. - 5.30

1.-6

-

1. - 6.10

1. - 6.30

L - 6.50

-

Ordynarja.

Maj

1-10

11-20

21-31

Czerwi ec

1-10

lt-20

21-30

51-lii

5~--1Ił

],

II

.l.

II

t. -

li

1. 1. -

2

7.7.20

7.30

Art. 11 .

}

1.30-7.50

1.30-7.50

1.30-8.-

ł

1.30-8.1.30-7.50

1.30-7.30

J,

Zboże wydawane na ordynarję musi być dobre, zdrowe i dobrze oczyszczone. W skład ordynarji wejdzie 2 q pszenicy i 6 q żyta, reszta

w zbożu jadalnem. W powiatach wymienionych

wart. 13, punkt 1. w skład ordynarji wchodzi 7 q

żyta, zresztą jak powyżej.

- --Lipiec

1-10

11-20

21-31

5ł-l1 J

ł

2

_.

Art. 12.

:.I

__

.

Sierpi e ń

I-lO

11 - 20

21-31

5ł-11 }

ł

1.30-7.20

1.30-7.1.30-6,30

2

ł

Miele nie zbo ż a udbywa się na koszt pracodawcy w młynie przez niego wsk a zanym, przyczem nie więcej niż p o łowa ordynarii na p y tel.

W zamian za mielenie pracodawc a może wydać

pra cownik owi dodatk o w ą ilo ś ć ż y t a, rów ną 10 ?~

u stal onej o rd ynarj i.

I

A rt. 13.

Wrz e sień

1-10

11-20

21-30

_

SJ-U }

i

_ _o

I q.

I

1. l. 1. -

6.10

5.50

5.31)

I-

1. -

5.20

4.50

4.20

-

I

P "ź dzi e rnik

I-lO

11- 2;)

21 - 31

6-lą

-- ------Lis lopad

-

Nr. 30.

żiemi pod ziemniaki i obróbka ich winny być takie. jak pod ziemniaki dworskie .

Zastrzega się, że wszystkie ziemniaki pr a cowników winny być sadzone obok siebie w jednem miejscu. W razie gdyby pracownik nie ,olrzymał deputatu gruntowego pod ziemniaki, w o kre ś ­

lonej powyżej ilości , obowiązany będzie pracodawca dać pracownikowi 30 q gotowych ziemnia ków, a to jesienią po wyk op a niu. Zi.e mniaki

wydane winny być zdrowe, w miarę możno ś ci suche, bez ziemi, na żądanie roboŁnika przewa ż one.

Robotnicy mieszkający w budynkach dworskich otrzymują ponadto 3 a 60 m" pola obro bi o nego i wynawożonego, w pobliżu domu pod ogrodowiznę, zaś pracownicy mieszkający we wła s ­

nych budynkach

taki sam dodatkowy obszar

w polu przeznaczonem pod ziemniaki służby .

U wag a I: O ile pole, przeznaczone pod

ziemniaki dla ordynarjusza, przygotowane zosŁ a ­

nie w terminie spóźnionym. t. j. po 1-szym czerwca, może pracownik odmówić przyjęcia przydzia łu ziemi pod ziemniaki, a domagać się ekwiwalentu gotowych ziemniaków.

U wag a II: Ordynarjusz jest obowiązany

do utrzymywania przydzielonego pola w porząd­

ku, be z chwastów, w przeciwnym razie może

pracodawca wykonać tę robołę po upomnieniu

ordynarjusza - na jego koszt.

Utrzymanie inwentarza.

Art. 15.

T a b ela.

•

Dnia 7 lutego 1933 r.

l}

1. 1. -

7-ll }

i -1 1 ł I 1. - 4 20 1--=-_._

7- 11 :}

1-llł

I

l. -

3. 15 1

-

Powyż sz y rozkł a d pracy

ni e obowiązuje

w stosunku do pastuchów, stróżów nocnych i dozorców, o ile wykonywane przez nich roboty ni e

przekraczaj ą ich zwykłych obowi ąz ków.

Praca rzemieślników folwarcznych rozpoczyna się na pół godziny przed wyjazdem fornali

w pole.

W dnie ulewne i wyjątkowej ni e pogody roboty w polu nie powinny być wykonywane .

W s tosunku roc znym obowią z uj e we wszystkich ni że j wymienionych powia tach nasl ę puj ą c a

ordynarja : .

1) w powiata ch: Bóbrk a, Czodkó w , Droho bycz, H o roden k a , Koł o my ja , Kopyczyńce, Sokal,

Przem yś l, Rudki, Sa m bo r, Skałat, Śniaty:'i..

T a rnopol, Tr e mbowla i Za leszcz yki - 12 q.

2) Bo rszczó w , Brody, B r ze ż any , Buc zacz ,

Gróde k J ag i e llo ński , K a mi onka Strumił o w a , Mo śc i s ka, Lwów, Pod ha jce, P r z em y ś lan y , Rad ziechów, R a wa Ruska, R o ha tyn, St a ni s ł a wó w , Stryj,

Tłum a cz, Zb a r a ż, Zbo r ów, Złoczów, Ż ółki e w i Ży­

daczów - 11 Q.

3) Obsz ar· b . p o wi atu b o ho ro d c z ański ego,

Dobromii. Dolina, J a worów, Kału s z, Kosów, Liska, Lubaczów, Na d wórn a , obs zar b. p owiatu peczeniżyńsk ieg o, Skole,

obszar b . p owiatu s ta rosamborskie go i Turk a - 10 q.

Ziemia pod ziemniaki.

Art. 14.

Ordyn a rjusz otrzymuje 28 a 78 m' pola wy-

Art. 9.

nawożonego i obrobionego dworskiemi końmi pod

Obrządek inwentarza odbywa się poza godzinami pracy. bez specjalnej dopłaty. Kolejne

dyżury w nocy (noclegi w stajni) obowiązują

wszystkich fornali ; w dnie świąteczne fornale

obowiązani są do obrządku inwentarza, a kolejno

ziemniaki. Pole przeznaczone pod ziemniaki powinno być w takiem samem stanowisku, jak pole

przeznaczone pod ziemniaki dworskie. Sadzenie ziemniaków winno odbywać się w połowie

pomiędzy początkiem a końcem sadzenia ziemniaków dworskich. Przygotowanie mechaniczne

Ordynarjusz ma prawo trzymać jedną krow\'(

z przychówkiem od tejże do 2 miesięcy. Pracodawca daje latem bezpłatne utrzymanie na wystarczającem pastwisku,

takiem jak i dla bydła

dworskieg o, z wyj ą tkiem sztucznych pastwisk.

W razie braku odpowiedniego pastwiska WInm

pracownicy otrzymać zieloną paszę .

Na zimę wydaje się na każdą krowę 6 q gotowych ziemniaków, lub 9 q buraków, albo też t 2 q

liści z buraków cukrowych, należycie zakonserwowanych, albo 12 q wytłoków dołowanych lub

15 l wywaru dziennie na 1 krowę . P ozat e m

8 kg sieczki i plew zbożowych dziennie na 1

krowę.

Zamiast wymienionych wyżej dodatków do

sieczki i plew zbożowych pracodawca może wydać pracownikowi 14 a 39 m" łąki dwuko ś nej,

względnie dwa razy większy obszar łąki jednokośnej, albo 5 a 40 m" ziemi obrobionej i wynawożonej tak. jak pod ziemniaki, na każdą krowę.

O ile pracownik nie oLrzymuje żadnego utrzym.a nia dla krowy w zimie, winien otrzymać jako

ekwiwalent siano z 28 a 78 m" dwukośnej łąki.

względnie z 2 razy większego obszaru łąki jednokośnej. Słomę na ściółkę dla inwentarza otrzymują pracownicy w miarę potrzeby,

lecz tylko

w tym wypadku, jeżeli nawóz przypada na włas­

ność pracodawcy.

U wag a I. Je ż eli pracodawca zabrania

trzymania bydła, lub jeżeli pracownikowi krowa

zgin' ła , otrzyma pracownik zamiast utrzym a nia

w ciągu 6 miesięcy letnich po 3 litry, zaś w ciągu

miesięcy zimowych po 2 litry niezbieranego mleka dziennie. Jeżeli jednak prac o wnik nie Iwrzysta z pra wa trzymania bydł a , otrzymuje w ci ą ­

gu 6 mie s i ę cy letnich po 2 i pół litra, zaś w ci ą ­

gu 6 miesięcy zimowych po 1 ! ~ l niezbiera ne gu

mleka dziennie.

Robotnicy

mi es zkający

we

budynkach a nie otrzymujący od pra codawcy latem pastwiska, ani te ż zimą paszy, a ni

mlek a , otrzymywać b ę d ą jako ekwiwalent za wy żej wymienione świadczenia: sia no z 57 a 56 m"

łąki dwukośnej, lub z dwa raz y wi ę k s ze g o ob szaru łąki j e dnokośnej.

U wa g a III: Obie strony obowi ą zuje st a n

r zeczy p r zyjęty przy zawieraniu indywidualnych

umów, a zmi a ny w cią g u ro ku, t. j. utrzyman ie

krowy na w ydawanie mleka lub odwrotnie, są d o puszcza lne poza wyp adk ami loso w e mi tyl k o

w dro dz e obopóln ego poro zumieni a .

U w a g a II

własnych

U w a g a IV: Je ż eli na danym folwarku ża ­

'den z pra cowników krowy nie t rzyma. to uważa

się za d ow ód, że pra co da wca k r ów trzym a ć nie

pozw a la .

Opał.

Art. 16.

Ordynariusz otrzyma 5 m p drzewa tw a rd e go i 4 m p drzewa miękkie go r ocznie; zam ia st

1 m p drewna twardego . m o że pr a codawca wydać 1 ~4 m p drzewa miękkiego, 2 ],~ q węgla lub

jedną kupę twardych gałęzi; zamiast 1 m p drewna miękkiego m oże pracodawca wydać 2 q wę­

gla, względnie jedną kupę miękkich gąłęzi.

Wymiary kupki mają wynosić: 1 i Y. m szer.

1 m wysokości i3 m długości. Gałęzie muszą

pochodzić ze zrębów poprzedniego roku kalendarzowego i mieć w grubym końcu 5 cm średni·

cy. W razie wydawania węgla co najmniej 11.a

MONITOR POLSKI. -

Nr. 30,

t:zę'ś6 należnego opału winna by'ć wydana w drze-

dynarjusze wymienieni w punkcie a) niniejszego

artykułu, a pensja ich wynosi 100 zł r·o cznie.

9} Od UkO'ńczonego 21 roku życia ,otrzymują

wszyscy żonaci Qraz kawalerowie, o ile są jedynymi zywicielami rodziny nie zarobkującej i nie posiadającej innego źródła dochodu, pobory ustalone wart. 10 - 18.

U wag a: Posiadania grun tu w ilości nie

większej j.a k 25 a nie uważa się w tym wypadku

za inne źródło dochodu.

wie.

W okolicach', gdzie ludność miejscowa używa

innego opalu jak drzewo i węgiel, np. słomy i tor[u, można z,a zg'odą ordynarjusza zastąpić 4 m p

drzewa miękkiego tymże opałem w ilości posiadającej taką samą wartość opałową.

Jeśli jedno mieszkanie zajmuje kilku ordynar:juszy, ma jeden ordynarjusz otrzymać cały należny opał w naturze, pozostali zaś mogą otrzymać

połowę opału w naturze, zaś za resztę relutum w

gotówce według ceny obowiązującej w lesie, z którego dany pracodawca ,opał pohrał.

Opał wydaje się zgóry kwartalnie lub miesięcznie. Wybór materj.ału ,opałowego przysługu­

je pracodawcy. Pracownikom nie wolno sprzedawać opału. Pracownikom mieszkającym w mieszkaniach dworskich niezabezpie'c zonych należycie

przed zimnem wydaje się 1 m . p drzewa miękkieg,o więcej.

.

Warunki wynagrodzenia dziewcząt stajennych.

Dziewczęta stajenne otrzymują 9 q zbQża ordynarji, w czem 2 q pszenicy, przemiał i 80 zł

pensji rocznie; ponadtO' po 2 litry mleka niezbie~

ranegO' dziennie i 14 a 39 m" ziemi pod ziemniaki.

U wag ,a: Dziewczęta stajenne mieszkające

w dworskich mieszkania·c h otrzymują dostateczną ilość Qpałudla nale:żytego ogrzania mieszkań

i ugotowania strawy.

Art. 17.

Ordynarjusz otrzymuje mi'e szkanie, składaią­

ce się co najmniej z 1 izby z podłogą oraz komory. Izby winny być wytynkowane, a co najmniej

dokładnie wylepione ze

szczelne mi drzwiami

i oknami na zawiasach. W oknach mają być całe

szyby, zaś w razie stłuczenia szyby pracownik

Jest ,obowiązany wstawić ją w ciągu 2 tygodni.

Wapna do bielenia dostarcza pracodawca 2 razy

do roku w cgólnej ilo'ści 15 kg na mieszkanie.

Mieszkania mają być ze szczelnym dachem; tam,

gdzie dach lub piece są popsute, muszą być naprawione w ciągu miesięcy letnich. W majątkach,

któr e wydają na opał węgiel, piece muszą być

dostosowane do opału ..węglem . W majątkach,

gdzie woda zacieka do piwnic i mieszkań pracowników, winny być ,one zabezpieczone w ciągu lata od wody napływowej.

Pracodawca i pracownicy winni · dbać, aby

otoczenie mieszkań pracowników było higjeniczne . Obowiązuje wybrukowanie dostępu do studzien, ,oraz zastąpienie zgniłych cembrzyn nowemi, lub też zapewnienie pracownikom w inny sposób zdrowej i czystej wody do picia. Zbiorniki na

nawóz nie m o g ą znajdować się w bliższej odległości, aniżeli 20 m ,od mieszkań służbowycn,

a pracownicy mają składać nawóz ze swych chlewów w przezna czonem na to miejscu. W pobliżu

mieszkań

Warunki wynagrodzenia gumiennych, karbowych

i polowych.

Art. 21.

Gumienni, karbowi i polowi Dtrzymują wynagrodzenie unormQwane wart. 10 dO' 18 z nastę­

pującemi zmianami: płaca gotówkowa ,g umiennych i karbowych 150 zł, polowych)20 zł rocznie.

Gumienni i karbowi otrzymują D 1 q pszenicy

więcej, niż fornale, oraz dQdatek 1 litr mleka

dziennie ponad pobory ustalQne wart. 15, a to

bez względu na to, czy otrzymują mleko w naturze, czy też utrzymanie dla jednej krowy, jak

przewiduje art. 15.

Warunki wynagrodzenia

Art. 18.

Pracodawca o bowiązany jest dać pracowni,Kowi pomie szcz enie dla bydła we wspólnej czehdnej oborze lub specja'l nie na tO' przeznaczonym

budynku. Jeżeli z a ś prac-ownik mieszka w budynku dworskim, ma Qtrzymać także pomieszczenie

dla 2-ch sztuk t rzody chle wnej. na opał i zi'e mniaki, nadto w razi e potrzeby słomę do sienników

ora z do okrycia ziemniaków na zimę. Ordynarjuszom wolno trzymać kury, jednakże nie więcej

n iż 12 sztuk.

Prac-odawcy, którzy nie dadzą ordynarjuszom, mie s z k aj ą cym w dwo,r skich bud'ynkach, pomie szczenia d'l a t rz'ody chlewnej, winni wypłacić

odpowiednie odsz kodowanie, nie mniejsze jak 10

zł za rok.

a} Wszyscy ordynarjusze płci męskiej w wiekn ,od ukończonych .lat 18 do ukończQnego 21 roku życia otrzym~ją pobory wymieniQne wart.

10 - 18 z następującemi zmianami: zboża o. 2 q

mniej, 80 zł pensji roczne.j, ,pola pod ziemniaki

14a 39 m", 4 m p opału, mleka zimą l litr, latem 1 Ye .litra dziennie,a.lbQ utrzymanie dla jednej

krowy ZImą, albo pastwisko dla tej,że krowy

latem.

. h}. Kaw~le,r, owie ni~ będący jedynymi żywi'~

'c lelaml rodzmy otrzymuJą od ukończonych lat 21

do ukończonych 24 lat o lq zboż,a więcej, niż Or ~

rzemieślników.

a} Rzemieślnicy nie posiadający pisemnych

kwalifikacyj, którzy się wykażą 3-IeŁnią samodzielną pr, acą i dowodem, że rzeczywiście pełnią

funkcję rzemieślników (kowali, stelmachów), oraz

rzemie'ślnicy, którzy nie posiadają jeszcze kwalifikacyj. wymienionych w punktach b i c tegO' artykułu, otrzymują o 1 q pszenicy i 1 q żyta ordynarji więcej, niż fornale, resztę zaś poborów taką

jak fQrnale (art. 10 - 18).

b} Rzemieślnicy (kowale i stelmachowie),

którzy wykażą się dyplomem wyzwolin na czeladnika i świadectwem co najmniej S-letniej pracy

zawodowej po wyzwoleniu, otrzymują te same pobory co fornale (art. 10 - 18) z następującemi

zmianami: pensja gotówkQwa 180 zł rocznie, ordynarji <Q l q pszenicy i 1 q żyta więcej. Rzemieśl­

nicy ci mają prawo do trzymania dwóch krów.

Jeżeli rzemieślnik

trzyma tylkO' jedną krowę,

względnie jeśli nie ctrzyma zezwolenia na trzymanie drugiej krowy, ,otrzymuje wzamian za to

1 litr mleka dziennie. \VI razie zupełnego zakazu

trzymania krów Qtrzymuje rzemieślnik w 6-ciu

miesiącach zimowych po 3 litry, a w 6-ciu miesiącach letnich po 5 litrów mleka niezbieranego

dziennie.

c) Rzemieślnicy (kowale i stelmachowie). którzy wykażą się dyplomem wyzwolin na czeladnika i świadectwem co najmniej 15-letniej pracy

zawodowej po wyzwoleniu, Qtrzymują te same

pobory, co rzemieślnicy wymienieni pod b) niniejszego artykułu z tą różnicą, że płaca gotówkowa

wynosi 240 zł roczni,e, zaś ordynarja o 1 q pszenicy i 2 q żyta więcej, niż fornale.

Praoodawca nie mDż e żądać, by rzemieślnik

ze swych poborów opłacał pomocnika.

Za wszelkie nieusprawiedliwi'o ne spóźnienie

się rzemieślnika do pracy po uprzedniem upom~

nieniu mo ż e pr.a codawca potrącić rzemieślnikowi

60 gr za każdą rozpoczęt ą g'odzinę.

Furmanki.

\VI arunki wynagrodzenia robotników płci męskiej

w wieku poniżej lat 24.

Art. 19.

FDrnalO'wi, jadącemu VI interesie pracowników furmanką w dnie powszednie czy też świą­

teczne, nie należy się żadne dodatkQwe wynagrodzenie,jak również za kolejne wyjazdy w dn :e

świąteczne pc lekarza,

akuszerkę,

dO' kościoła

i t. p. Wyjazdy noszące wyraźny charakter wyjazdów prywatnych pracodawcy poza godzinami pracy winny być wynagradzane jakO' praca poza godzinami służbowemi.

U wag a: W razie nieuzasadnionej odmow)'

dania furmanki praccwnikom przysługuje tym ż e

prawo żądania zwrotu faktycznych kosztów za

wynajęcie furmanki.

Za uzasadnioną odmowę

Art . 23.

Pracownicy ,otrzymują w razie potrzeby

a) zbiorową furmankę do jednego z najbliższych

młynów i z młyna; b) do zwózki w dni, powszed'nie swoich pwduktów rolnych wyprodukowanych

w tymże folwal1ku na polu deputaŁowem; c} po

księdza z chrztem, ślubem i pogrzebem; d) strDny

zawierające umcwę stwierdzają, że koszta fur~

manki dO' lekarza, wz,ględnie po lekarza lub akuszerkę, nie mO'gą żadnej ze stron obciążać, ponieważ obowiązek ten wedle ustawy ubezpieczeniowej ciąży na Kasach Chorych; e} jedną zbiorową

furmankę na kwartał w dzień świąteczny wybrany przez pr.a cowników dO' najbliższegO' miastecz,k a, względnie st.acji kolei'o wej, Q ile odległcść te~­

że wynosi więcej, niż 5 km.

I

wyjątkową niemożność

gospodarczą

dania furmanki w dniu przez pracownika wybra- .

nym lub niezgłoszenie zapQtrzebO'wania furmanki

na 24 godzin naprzód.

Strawne i inne dodatki.

Art. 24.

Pracownikowi wysłanemu w drO'gę poza

obręb majątku w interesie pracodawcy na dłużej

niż pół dnia, należy się odpowiednie utrzymanie

w naturze lub strawne za każdą pełną dobę 1.30

zł, zaś jeżeli wyjazd trwa mniej, niż pół doby, 30

gr za śniadanie lub wieczerzę a 50 gr za obiad.

Nadto w razie konieczności najęcia noclegu należy się pracO'wnikowi zwrot rzeczywistych wy~

datków poniesionych skutkiem najęcia noclegu.

W drodze, godziny pracy nie obowiązują .

Pracodawca jest OhO'wiązany dać pracownikowi płócienną bluzę do siania sztucznych nawozów, zaś do siania nawozów gryzących, t. j. azotniaku i wapna, dostarczyć ochraniaczy na oczy.

Do siania nawozów gryzących nie mogą być uży­

wane kobiety. Przy siewie nawozów gryzących

na'leży się pracownikowi dopłata po 40 gr dziennie, zaś przy siewie innych nawozów po 20 gr

dziennie.

Dni świąteczne. dni opuszczone

Art. 22.

mają znajdować się za.sł-onięte ustępy

w dostatecznej ilości, które pracownicy obowią­

zani są utrzymywać w porządku i czystości.

Gdzie je st odpowiednie pomieszczenie w dot ychczasowych budynka ch, jak również przy

mieszkaniach nowowybudowanych, winna być

urz ądzona łaźnia . W innych majątkach,o ile istnie,je m o żliwość, pracodawcy są obowiązani do

urządzen i a pracownikom k ą pieli.

Pracownicy są obowiązani

utrzymywać

m ieszkanie w porz ądku i odpowiadają za wszelkie uszkodz enia, rozmyślnie wyrządzone. Trzy~

m a ni e inwenta rza żywego w mieszkaniach jest

s tan owczo wz bronione . Subl.okatorów nie wQlno

prz yjmować bez zgody pracodawcy, któremu przy

wprowadzeni u s i ę ma b y ć zameldowany skład rodziny pracownika.

3.

uważa się

Art. 20.

Mieszkania pracowników.

•

Dnia 7 lutego 1933 r.

urlopy.

Art. 25.

Za dni świąteczne uważa się następuj ą ce

oznaczone święta rzymsko - katolickie

i nar'odDwe: Nowy Rok, Trzech Króli, Oczyszczenie Najśw. M. P. (2 II.), 2-gi Dzień Wielkiej Nocy,

3 Maj, Wniebowstąpienie Pańskie, 2-gi Dzień Zielonych Świąt, Boże Ciało, Św. Piotra i Pawła,

Wniebowzięcie Najśw. M. P. (15 sierpnia), Wszystkich Świętych, Niepokalane Poczęcie N. M. P.

(8 grudnia), pierwszy i drugi dzień Bożego Naro·

dzenia, razem 14 dni.

O ile na podstawie 'obowiązujących zwycza'

jów miejscDwych~ obchodzone są prócz wymienionych wyżej świąt jeszcze inne dni świąteczne,

albo jeżeli przy pracownikach innego obrządku

·c bchodzone są święta w innych dniach , względnie

w większej liczbie, przysługuje prac,o dawcy prawo zaliczenia wszystkich tego rodzaju dni świą­

tecznych, których liczba przekracza wykazaną

normę, do dni należnegO' pracownikowi płatnego

urlopu.

Pracodawcy przysługuje jednak rów!1ież prawo domagania się wykonywania pracy w dniach

świąt .z niesionych, zaś do pracO'wników niestosujących się ,dO' tego żądania

stosować potrącenia

przewidziane w razie samowolnego i nieuzasadnianegO' ważnemi przyczynami opuszczenia dni a

roboczego.

Pracownik otrzymu-je w każdym kwartale

2 dni płatnego urlopu w dni nieświąŁeczne. Wybór dni urlopu ,o dbywa się w porozumieniu z pracodawcą lub jego zastępcą; pracownik w razie

odmówienia mu urlopu otrzymuje za 'każdy dzień

niewykorzystanegO' urlQPU wynagrodzenie analogicz:n e do potrąceń, ustalonych w ustępie piątym

niniejszego artykułu. Odchodzącemu r obotnik owi

należy się 6 dni w·olnych od pracy na wyszukanie

posady, bez potrąceń świadczeń.

W razie samowolnego i nieusprawiedliwio!1 ego ważnemi przyczynami ,opuszczenia dnia roboczego przez ordynarjusza, przysługuje pracodawcy prawo potrącenia za każdy opuszczony dzi e ń

od 1 kwietnia do 31 paź dziern ika 20 k,?, ży ta, zaś

w czasie od 1 listopa d'a do 31 marc.a-lO kg żyta.

Za ważną przyczynę

us prawiedliwiającą

opuszczenie dnia rohoczego uważa: się między innemi stwierdzoną przez lekarza obłożną c horobę

pracownika, zgł'O'szone poprzednio pracodawcy

wezwanie ze strony władz, lub zgłoszO'ne u prac'o~

dawcy i uzasadnione pójście do lekarza.

ustawą

Zapomogi na wypadek śmierci.

Art. 26.

Na wypadek śmierci pracownika otrzymu,ją

jego żona i d:zied przez pół roku wolne mieszkanie, a pobory za 1 kwartał. O ile ziemniaki zosta~

ną zasadzone przed śmiercią prac'o wnika,

zbiór

ich przypada na własność rodziny zmarłego.

4.

MONITOR POLSKI. -

Dnia 7 lutego 1933 L

Ubezpieczenie. .

DZIAŁ NIEURZĘDOWY.

Art. 27.

-000-

Nr. 30. ·

~ejm Rle[IY~O~~olitej ~ol~~iei.

-000-

Opłaty

ubezpieczeniowe mają być uskutecznione zgcdnie z obowiązującemi przepisami. Pracodawcy mają prawo

potrącić pracownikom

świadczenia tylko za ten czas, przez który pracownicy mają prawo do zasiłku z Kasy Chorych

lub innej ubezpieczeniowej instytucji, w wysokości, na jaką sumę robotnicy zost a li ubezpieczeni .

W razie nieszczęśliwego w ypadku

wini"en

jest pracodawca zgłosić wypadek u kompetentnej

wł a dzy w sposób ustawą przepisany, podając wysokość zarohków zgodnie z umową zbiorową;

w razie niezgłoszenia wypadku odpowiada pracodawca za wszystkie wynikłe stąd szkody dla

pracownika . Odnośnie do gospodarstw, które

'IN myśl ustawy nie są objęte przymusem ubezpieczenia w Kasach Chorych, mają w razie choroby

pracownika zastosowanie odnosne postanowienia

obowiązujących w tym wypadku ustaw (§ 1156

<lustr . kodeksu cywilnego), a w razie nagłej po trzeby dosŁarczyć furmankę do lekarza lub po

Z Ministerstwa

Spraw Wojskowych.

P. M a rszałek Piłsudski, Minister Spraw Wojskowych, udzielił swego protektoratu na Zjazd b .

członków P. O. W. (K. K . N. 3), który odbędzie się

w dniach 17, 18 i 19 b. m. w War szawie, łącznie

ze Zjazdem uczestników "święta Rarańczy".

•

Gabinet P. Ministra Spraw Wojskowych otrzyna

studjach we Francji, śle Ci, Panie Marszałku, wyriizy najgłębszejczci i hołdu i stwierdza,że w walc·e Twej o nową Polskę stanie zawsze karnie pod

T w c jemi sztandarami.

(- ) S-ty Zjazd studentów Polaków".

-000-

Z Ministerstwa Komunikacji.

A rt. 28.

Pracodawcom nie wojno przy. końcu roku

slużbowego zwalniać li tylko z tytułu starczej · n'i ezdolności do pracy tych pracowników, którzy na

dobro tego pracodawcy lub danej majętności

,przepracowali pełnych 35 laŁ, lub najmniej 25 lat,

lecz w tym ostatnim wypadku tylko wówczas, gdy

przekroczyli 60 laŁ życia. Pracodawcy mogą jednak pracowników wymienionych powyżej w ustę­

pie 1-szym przenieść do czasu ustawowego rozwiązania tej sprawy na emeryturę z powodu starczej niezdolncścido pracy, która to emerytura

winna zapewnić emerytowanemu 40 :-t normalnych poborów, o ile przepracował co najmniej 25

lat i przekroczył 60 la t życia, zaś 50 % normalnych p·oborów, o ile przepracował pełnych 35 lat.

Za lata służby liczy się lata od ukończonego

21 roku życia .

Zamiana świadczeń.

Art . 29.

Umowa niniejsza nie uprawnia do obniżenia

warunków wynagrodzenia. Pracodawca nie może samowolnie zamieniać ustalonych powyższą umową świadczeń na inne. Zamiana świadczeń na inne równowartościowe d,opuszc zalna jest tylko za obopólną ugodą zawartą pisemnie lub wobec 2-ch świadków. O ile poro~u­

mienie nie nastąpi, może pracodawca żądać ustalenia przez Komisję Rozjemczą warunków zamiany pewnych świadczeń na inne.

i s tniejących

Zamiana świadczeń, dokonana bez zgody pracownika, względnie bez 'o rzeczenia Komisj~ Rozjemczej, jest nieważna.

Lwów, dnia 10 grudnia 1932 r.

Przewodniczący

(-) Inż. Stanisław Zwoliński.

Okręgowy Inspektor Pracy we Lwowie.

Wschodnich

Woje-

(-) inż. Lucjan Turnau,

(-) Jan Praglowski.

(:......) Józef Geringer.

Za Związek Małopolskich Rolników

(-) Dr. Wahrsager,

(-) Dr. Edward Taube .

(-) Maurycy Erbsen.

Za Związek ; Dzierżawców Rolnych

{-l Alfred Bizanz,

(-J Adam Schutterly.

Za Zw i ązek Robotn ików Rolnych

Z. Z. P.

Leśnych

(-) Roman Tyszka,

(-) Jan Kardaszewski,

(-l Zdzistaw Nycz.

Za Związek Zawodowy Robotników Rolnych

j Leśn. "Siejba"

(-) Dr. Stanisław Dręgiewicz ,

(-) Lemejda Piolr,

(-) Marian Radelzki.

, ', '

" ,

•

mał depeszę treści następującej

"Mlode pokolenie Polski, przebywające

«kuszerkę·

Za Związek Ziemian

wództw Małopolski

•

'

--()Oo-

W ciągu miesiąca lutego wykończony zostanie

'!f. Ministerstwie Komunikacji proi~kt budowy ~o­

lęl Warszawa - Radom. WszelkIe prace pomIarowe w polu zostały już dokonane . Jak wiadomo,

projekt przewiduje budowę kolei o długości 103

klm., co skróci połączenie Warszawy z Radomiem

i Kielcami o 58 klm . Koszt budowy tej kolei wraz

z mostem na Pilicy wyniesie okolo 35 miljonów

złotych .

-000-

Z Ministerstwa Rolnictwa

i Reform Rolnych

w ubiegłym tygodniu zakończyła się konferencja, wojewódzkich inspektorów weterynaryjnych pod przewodnictwem Wiceministra Karwackiego i dyr. departamentu d-ra Markowskiego.

Konferencja ta, w której wzięli udział profesorowie: dr. Nowak z Krakowa, dr. Niemczycki, dr.

Zakrzewski, dr. Legeżyński ze Lwowa, dL Szymanowski z Warszawy oraz dr. Panek z Bydgoszczy,

wypowiedziała się w kwestjach przedstawionych

przez Ministerstwo Rolnictwa i Reform Rolnych,

a dotyczących sposobów tłumienia chorób zaraźli­

wych u zwierząt, zarządzeń weterynaryjnych, odnoszących się do higjeny społecznej, oraz administracji weterynaryjnej. Szczególnie rozpatrywane

były metody walki z pomorem, pryszczycą, wście­

klizną i t. d., za pomocą szczepień oraz sprawa

tłumienia nosacizny i gruźlicy.

Poza tern inspektorowie na podstawie zobrazowania stosunków

weterynaryjnych w poszczególnych województwach wskazali drogi, jakiemi wnikają choroby zaraźliwe na tereny tych województw, oraz podawali wnioski o sposobach usunięcia braków. W rezultacie Ministerstwo Rolnictwa i Reform Rolnych wyda szereg zarządzeń, dotyczących zmian

w obowiązujących przepisach weterynaryjnych,

zgodnie z postępem nauki o chorobach zaraźli­

wych i sposobie ich szerzenia się.

-oo~

Z Banku Polskiego.

W przemówieniu swem na posiedzeniu w Sejmie w dn. 3 b. m. prof. Rybarski podniósł zarzut,

iż Bank Polski postępuje wbrew zaleceniom Planu

Stabilizacyjnego, utrzymując zbyt małą proporcję

zapasu złota w kraju w stosunku do ogólnego zapasu. Poseł Rybarski powoływał się na postanowie.nia Planu Stabilizacyjnego.

Odnośne postanowienia Planu Stabilizacyjnego przewidują dosłownie

"a) Wymagania, dotyczące pokrycia złotego

Wymagalne statutem Banku Polskiego pokrycie powiększone będzie do 40 Jó i będzie się stos'ować do wszystkich zobowiązań tak w biletach, jak

i w depozytach. Trzy-czwarte tego minimalnego

p'o krycia Bank będzie utrzymywał w zlotych monetach, względnie sztabach i conajmniej dwie-trzecie tych złotych monet i sztab będzie przechowywał w swoim skarbcu, pozostałą zaś jedną-trzecią

może lokować zagranicą" . (Aneks do części II Planu Stabilizacyjnego Rządu Rzeczypospolitej Polskiej, Dz. U. R. P. z 1927 r. Nr. 88, poz. 789).

Brzmienie niniej szego ustępu ponad wszelką

wątpliwość stwierdza, że Bank obowiązany jest

do utrzymywania w kraju dwóch-trzec ich tego

zapasu złota, który odpowiada minimalnemu, nie

zaś faktycznie w danej chwili istniejącemu pokryciu. Ponieważ zapas złota , odpowiadający wymienionym trzem-czwartym minimalnego pokry cia, wynosi na dzień 31 stycznia 1933 r. 232,7 milj.

zl. przeto Bank Polski, posiadając . w swym wła­

snym , $karbcu 290,4 miLj " zł, miał nadwyżkę ponad

normę, przewidzianą w . Planie Stabilizacyjnym

w wysokości 57,7 . milj., zł.

Posiedzenie osiemdziesiąte

z dnia 6 lutego 1933 r.

Posiedzenie rozpoczęło się o godz. 10 m . 15,

W . dalszej dys:k usji nad budżetem Min. Spraw

Z_a grantcznych przemawiał poseł Winiarski (Klub

NaL).

Następnie zabrał głos poseł Radziwiłł (B . B.

W. z Rz.) ,

Przemawiała

rówme z

posłanka

Ignasiak

(Kom .). Marszałek odebrał mówczyni głos, zapowiadając, że skreśli ze stenogramu ustępy mowy,

niezgodne z wiernością dla Rzeczypospolitej.

Na lem dyskusję zakończono.

Nastąpiło !sprawozdanie Komisji Budżetow e]

o budżecie Min. Przemysłu i Handlu. Sprawozdawca poseł Minkowski (B. B. W. z Rz .). Na wstępie

stwierdza skurczenie budżetu, potem omawia niektóre ważniejsze pozycje. Przy wydatku ną rzemiosła, mówi, że są one jedną z nieodzownych

podwalin gospodarczego ustroju Polski. Przy dzja 5

le V Urząd Morski o ś wiadcza, że mimo kryzy su,

port w Gdyni pozostaje nadal zagadnieniem .e.:Jspodarczej potrzeby, oraz powszechnego przywiąza­

nia i całe społeczeństwo z gotowością dŹ'iviga ci~­

żary finansowe budowy tego portu . Na tę budowę w tym roku preliminuje się 13.3 miljona. Przy

dziale przedsiębiorstw skomercjalizowanych porlnosi mówca, że przedsiębiorstwa państwowe czynią niewłaściwą konkurencję przemysłowi p'~ '.

watnemu, a dzieje się to wskutek wadliwej tre~ci

art. 20 rozporządzenia z 1927 r . o przedsiębior­

stwach państwowych, który to artykuł pozostawia

im swobodę działania w realizacji programów inwestycyjnych. Rewizja tego dekretu jest rzeczą

konieczną i pilną. Przy dziale XIII "Poirnin", który

wpłaca do Skarbu 600.000 zł, oświadcza mówc a

Odżyć powinno przeświadczenie o niezłomllo ~ ci

pewnych zasad, do których zaliczam postulat nie mieszania się Państwa do procesów rozwoi JWOorganizacyjnych życia, zwhszc1.a w ustroju kapitalistycznym, i dlatego muszę być przeciwnikiem

kartelizacji przymusowej, tak , jak jestem zW 0<lennikiem kartelizacji samorzutnej. Poczytuję Ministerstwu .z a zasługę, że mimo ustawy usiłuje o~ią­

gnąć organi,zację, wytworzoną

przedewszyst:{i.:! m

z porozumienia samych zainteresowanych. Pny

dziale XVI "Brzesz.c ze" Komisja proponuje zwięk­

szenie wpłaty do Skarbu z 200.000 na 400.000 zł,

stanąwszy na stanowis,ku referenta, że dzisiejszy

okres ni;e po,z wala na zbyt poważne inwestycje .

Przemawiał w sprawie budżetu Ministerstwa

Przemysłu i Handlu poseł Marjański (Klub Nar.),

poseł Idzikowski (B. B. W. z Rz .), poseł Wiślicld

(B. B. W. z Rz.).

Na tem dys,kusję wyczerpano, poczcm S~j m

przeszedł do preliminarza Ministerstwa

Opieki

Społecznej. Budżet ten referował sprawozdawca

poseł Scwiriski (B. B. W. z Rz.). Referent siwierdza, że wysokość budżetu tego pozostała niezmieniona, wynosi bowiem 99.949,700 zł wobec

99.509.422 zł w budżecie poprzednim. Poseł Sowińsld szeroko omawia kwestję bezrobocia w

związku z wojną celną i z dumpingiem polskim i

ko,n kluduje, że możliwości rozbudowy konsumcji

wewnętrznej są u nas olbrzymie. natomiast m!)ż)i­

wo ści rozbudowy naszego eksportu są bardz0

a bardzo ograniczone. Mówca jest przekonany, że

w niektórych ważnych artykułach wywozowych

poparcie poszło zadaleko i więcej przynosi strat,

niż korzyści.

Ujemny wpływ na stan naszego rynku pracy

wywarły restrykcje emigrncyjne. Mówcaprzyła­

cza cyfry emigracji za ostatnie lata; z tych cyfr

wynika, że emigracja do krajów europejskich w

9 'miesiącach 1932 w porównaniu z r. 1930 zmala '

ła o 90.3 ?6 , zaś emigrac ja

zamorska zmalała o

35 %. Przyczyną zmniej szenia się emigracji zamorskiej jest nietylko 'prohibic ja imigracyjna krajów zamorskich, lecz głównie lo, że przy trudności

ws,prz.edaży gospodarstwa . rolnego wielu ochotnych nie ma środków pieniężnych na emigrację.

W związku z pogłębieniem się kryzysu światowe­

go, coraz biedniejsze rzesze naszych wychodżców

są zmuszo·ne do reemigracji do Polski. W tym roku ten ruch powrotny j uż się nieco przesilił i w porównaniu z rokiem ubiegłym reemi,g racja zamors:ka spadła o 15.9 71" zaś kontynentalna o 24.4 9i;·

Naj większe naŁężeilie reemigracyj.ne przypldło na

ko niec 1931 r . i .początek 1932 r. Nc,j walniej na

stan rynku pracy w Polsce wpłynęła silna paupcrvzacja rolnictwa w związku z kaŁastroIalnem zał~maniem się ogólno-światowem cen płodów rolnych.

W zakresie bezrobocia, biorąc pod uwagę

kurczenie się produkcji, sytuacja ulega dalszemu

pogorszeniu. Walka z bezrobociem zmierza do

zwiększenia stanu zatrudnienia i przez pomoc

doraźną dla pozbawionych pracy. Rząd prowadzi

energiczną akcję w kierunku przywrócenia równowagi cen dla przywrócenia ludności rolniCzej

zdolnoś.ci . konsumcyjnej. Rząd zmierza jednocześ­

nie do sktacaniaczasu pracy, co przyczyni się do

Opłata pocztowa uiszczona ryczałtem.

. lo.

Warszawa.., .. ~.t~!.e~k_ łl~le-1...lut~gO 1933 roku.

H 30..

Rok XVI.

MONITOR POLSKI

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ.

J

W YCHODZI CODZIENNIE Z WY JĄ TKIEM N IEDZIEL I S W IĄ T.

Dyrekcja i Administracja Wydawnictwa: UL Królewska Nr. 5. Telefon: Centrala P. A. T. - 552-80. Redakcja i ekspedyc ja Ul. Miodowa Nr. 22.

Telef. redakcji 11-44-05. Telef. ekspedycji 11-75-28. Kasa czynna od godz . 8 i pół do 1 po płd ., w soboty do godz. 12 w płd . Konto czekowe w P . K.O. ~ 730.

Oddziały "Monitora Polskiego"

BIAŁYSTOK, Sienkiewicza 27, tel. 15-86; BIELSKO ś1., Trzeciego Maja 8, leI. 27-32 ; BRZEsć

n.

B.. Plll a\\skiego l;

BYDGOSZCZ, Grun" a ld zka 7, tel. 15- i4

GDAŃSK, Neugarten 27, tel. 240-79; GDYNIA, Świętojaliska, Dom P . A. M., tel. 17-20; Gł<UDZL\DZ, Jllickic\\icza 26. l eI. 304;

KATOWICE, 3 ~\ aia 23, leI. 565 i 1091;

KRAKOW, Mikołajska 32, tel. 10499 i 10500; LUBLIN, Kościuszki 3, tel. 16-57; LWOW . Akademicka 15, tel. 20 i 45 : LODt, Piolrb\\'ska 125, leI. 101-11 i 115-21; ŁUCK.

Pilsudskie:,!o 14, tel. 222; POZNAŃ, Marcinkawskiego ?3, tel. 28-57 i 28-58; SOSNOWIEC, D ęb lir'lSka 11, leI. 11-99; STANISŁA WOW, Szajnochy 4; TARNOW, Żabie Iiska 7; TARNOPOL, Pasaż Adlcra 9, tel. 90; TORUN, Suroka 41, tel. 263; WILNO, Wileńska 14, tel. 674 i 1785.

TREśĆ DZ/ALU URZĘDOWEGO

Z a r z ą d z e n i a W ł a d z N a c z e I n y c h

Poz. 42.

Umowa, ustalająca warunki pracy

Wszelkie indywidualne umowy, zawierające

warunki korzystniejsze dla pracownika, nIZ Je

przewiduje niniejsza umowa, o bowiązują na czas

ich zawarcia.

i płacy dla robotników rolnych na terenie województw; lwowskiego, stanisławowskiego i tarnopolskiego z wyłączeniem powiatów: Tarnobrzeg,

Kolbuszowa, Nisko, Rzeszów, Łańcut, Przeworsk,

Brzozów, Jarosław, Sanok i Krosno.

DZIAŁ URZĘDOWY.