Orzeczenie Nadzwyczajnej Komisji Rozjemczej, ustalające warunki pracy i płacy robotników rolnych na rok służbowy 1933/34 na obszarze województw wileńskiego i nowogródzkiego

Art. 3.

Zatargi, wynikłe na tle umowy o pracę pomię­

dzy pracodawcami a robotnikami, regulują Komisje Rozjemcze bądź sądy państwowe według kompetencji.

Do czasu uzyskania właściwego orzeczenia lub

wyroku nie wolno

1) pracownikom przerywać pracy,

2) pracodawcom wstrzymywać świadczeń z wyJątkiem wypadków, przewidzianyClh w

art. 4-ym.

Art. 4.

a) W wypadkach wyjątkowo ciężkiego przewinienia ze strony pracownika pracodawca może

wstrzymać przed orzeczeniem Komisji Rozjemczej

lub wyrokiem sądu świadczenia w zbożu i gotówce,

w raZiiejedna-k wygrania sporu /przez pracowni'k a

pracoda wca winien wydać wstrzymane świadcze­

nia, przyczem Komisja Rozjemcza może przyznać

prócz tego praco.wnikowi dodatek w wysokości nieprzekraczającej 4% miesięcznie od wstrzymanej

ORZECZENIE

Nadzwyczajne; Komisji Rozjemcze;, ustalające

warunki pracy i płacy robotników rolnych na rok

służbowy 1933f34 na obszarze województw wileńskiego i nowogródzkiego.

Nadzwyczajna Komisja Rozjemcza, powołana

Rozporządzeniem Ministra Opieki Społecznej z dn.

8 marca 1933 r. (Mon. Polski z dn. 14 marca 1933

roku Nr. 60) w składzie: Przewodniczącego Bolesława Leszczyńskiego, Inspektora Pracy XJI Okrę­

gu, jako przedstawiciela Ministerstwa Opieki Społecznej, inż. Marjana Gaweckiego, Inspektora Rolnego Wileńskiego Urzędu Wojewódzkiego, jako

przedstawiciela Ministerstwa Rolnictwa i Reform

Rolnych i Michała Krukowskiego, Kierownika

Sądu Grodzkiego w Wilnie, jako przedstawiciela

Ministerstwa Sprawiedliwości - na posiedzeniach,

odbytych w dniach 22, 24, 28 i 30 marca 1933 r. po wysłuchaniu opinji przedstawicieli pracodawców i pracowników rolnych oraz biorąc pod uwagę

zarówno c,gó}.ną sytuację w ro1nicŁwie, jak i \Siprawę

położenia robotni'k ów rolny~h - postmowiła, co

następuje

.

CZĘśC I.

~arunki pracy i płacy ordynariuszy.

Art. t.

Orzeczenie niniejsze obowiązuje na rok.

Rok

służbowy zaczyna się od dnia l-go kwietnia 1933

roku, a kończy się 31 marca 1934 r. Obie strony

obowiązuje 3-miesięczny termin wypowiedzenia

b) W wypadkach wyjątkowo ciężkiego przewinienia ze "strony członka rodziny pracownika,

zamieszkałego wraz z nim i nie pracującego w danym folwarku, pracodawca może zażądać usunię­

cia takiego członka rodziny z zajmowanego przez

pracownika mieszkania służbowego. Niewykonanie

teg,o żądania przez pra'c ownika pociąga ,dla niego

skutki, przewidziane w punkcie "a" niniejszego

artykułu.

Art. 5.

Orzeczenie niniejsze stanowi w myśl ustawy

z dnia 18 lipca 1924 r. (Dz. Ust. Nr. 71, poz. 686)

podstawę przy zawieraniu umów indywidualnych.

Indywidualne umowy pracy, zawierające warunki

dla pracownika mniej korzystne, niż warunki niniejJsze,go orzeczenia, są nieważne.

Art. 6.

Pracodawcy nie są uprawnieni do samodzielnej zamiany pewnych świadczeń w naturze na inne.

Jeżeli jednak warunki gospodarcze wymagają tej

zamiany, może ona być dokonaną przez bezpośred­

nie porozumienie stron z zawiadomieniem inspektora pracy.

Art. 7.

a) Pracownik otrzymuje od pracodawcy bezpłatnie książeczkę obrachunkową podpisaną przez

pra'codawcę lub ie~go zastępcę z warunIkami umowy,

kontrolą wydanych ordynarji i pensji wraz z potrąceniami oraz ze spisem powierzonych mu inwentarzy żywych i martwych; drugi egzemplarz ksią­

żeczki podpisanej przez pracownika pozostaje u

pracodawcy. Przy zmianie służby książeczki te

z zakończonym obrachunkiem strony oddają sobie

wzajemnie.

b) W wypadku niezdania inwentarza martwego w całości lub okaleczenia z winy pracownika

inwentarza żywego - powierzonych pracownikowi

i zapisanych do książeczki obrachunkowej - pracodawcy przysługuje prawo wstrzymania pracownikowi części świadczeń, których wysokość w razie

sporu określa Komisja Rozjemcza.

Art. 8.

a} Zawarcie indywidualnej umowy z ordynarjuszem nie może być uzależnione od trzymania

przez niego posyłek.

b) żony pracowników nie mogą być zmuszane

do pracy. Dojenie krów i inne roboty odbywają

się na zasadzie osobnej umowy.

pracy, a mianowicie najpóźniej do dnia 31 grudnia

1933 r. włącznie.

Niewypowiedzenie indywidualr.ej umowy o

pracę do dnia 31 grudnia 1933 r. oznacza zawarcie

umowy na rok następny. Rozwiązanie stosunku

służbowego w ciągu roku może nastąpić wyłącznie

na zasadzie orzeczenia Komisji Rozjemczej, lub

też wyroku sądu państwowego w/g kompetencji.

Art. 2.

a} Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej strony wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej zaś

strony pełnoletnich praco.vników z normalną zdolnością do pracy: fornali, parobków, stróżów, pastuchów, polowych, 'karbowych, włodarzy i gumienArt. 9.

nych (ciwunów i namiestników). Orzeczenie niStosowanie premjowego systemu płac wzglęniejsze nie dotyczy pracowników sezonowych.

dero ordynar;,uszy ~est dozwolone.

. b) Pracownicy, którzy z powodu swych wad

Art. 10.

fIzycznych l?~ umysłowych ni~ pOSiadają. normal: .

. Rozlk!ad :godzin ;pracy ustala się pc,dług pooiżnych zdolnoscl do pra~y n.a ro~~, mogą by~ godzez:u szeJ t~be.h, przyczem r~botnicy fornale mają by~

na. w(U'u~k.ach odpowle~Dlo Dlzszych! Dl.Z przeWl-, zwa!J.mam przed połudmem o ,pół ,godzi:ny wcześ­

dUJe mD1eJ~ze orzeczen~e,. korzystaJą Je~nak ze niej, aniżeili inne kategorie robotników, a to dla

wszystkIch lDnych przepIsow tego orzeczema.

koniecznego obrządku inwentarza.

I

c:I Ol

", ~i

Ol ,

Miesiąc

, o

południa

~

.."l:I

N '·

t·· .. ..o

o..lrl

południu

&:l.J;; &:l. o

Styczeń

Luty

1-10

11-20

21-31

"'U

t!

&:l.s:I

I

I-llł 11ł -4.00

'ł-12

I-Il ł 11ł - 5.00 I

8-12

Marzec

7-12

-

Ił

1-10

11-20

21-30

6-12

ł

Ił

1-10

11-20

21-31

6-12

ł

l!

ł

2

6-12

ł

6-12

Ił - 5.30

1 - 6.00

1 - 6.30

-

Ił - 6.40

-

Kwiecień

1 1 -

7.0J

7.20

-

-

7.30

7.50

8.0J

ł

2 2 -

2-

8.20

8.20

8.30

ł

2

2 2 2 -

8.30

8.20

8.00

ł

ł

2

2 2 2 -

7.50

7.30

7.00

ł

6-12

ł

Ił

7-12

-

Ił

Maj

należności.

164.

..

'" Praca po r-a

Praca do "' .•

~ ~

., Po;

. ....

Ol

Czerwiec

1-10

11-20

21-30

6-12

Ił

Ił

1 -

Lipiec

1-10

11-20

21-31

Sierpień

1-10

11-20

21-31

Wrzesień

1-10

11-20

21-30

Ił - 6.40

1 1 -

Październik

1-10

11-20

21-31

Listopad

Grudzień

7l-12

8-12

-

Ił

1 Ił

-

I-Iii Iii I-IIi 11ł

-

6.2)

6.00

-

5.30

5.20

4.50

-

4. 15 1

3.451

Przyjmuje się za podstawę czas słoneczny z

tern, że obowiązujący obecnie czas środkowo-euro­

pejski róŻiIli się od niego o 40 minut wstecz; tak

np. praca w styczniu, r02'1Poczyna.jąca się wedł~

czasu słonecznego o godzinie S-ej, wedługczasu

środkowo-europejskiego rozpoczynać się będzie o

godzinie 7-ej m. 20.

Za obopólną zgodą można zmienić ustalony w

powyższej tabeli podział rozpoczęcia i końca pracy

oraz IPrzerw jedzeniowvch. jednakże tyIk.cj w ten

sposób, aby ogólna ilość godzin pracy pozostała

niezmieniooa. Za :początek pracy uWaJŹa się wytście

z podwórza, za koniec - zejście z pola. W wypa,dku, gdy /pole leży .dadE:ij .niż 2 km. od podwórza,

pracowników, należy zwolnić z pracy o 10 minut

wcześniej w stosunku do każdego kilometra ponad 2.

Art. 11. .

a} Obrządek inwentarza odbywa się poza godzinami pracy bez spec;aLnej dQpłaty, przyczem

pod inwentarzem należy rozumieć inwentarz pociągowy, powierzony danemu pracownikowi. Wstawanie do obrządku inwentarza oraz do naszykowania wozów i narzędzi powinno mieć miejsce nie

wcześnie., niż na 2 godziny przed rOZjpoczęciem

pracy. Obrok, siano i t. p. karm dla inwentarza

ma być przygotowany uprzednio w godzinach

pracy.

MONITOR POLSKI. -

J?nia 3 czerwca 1933 r.

Nr. 127.

b) Kolejne dyżury przy inwentarzu w nocy

Art. 15.

Pracownik otrzymuje mleko świeże, niezbieralub w dni świąteczne obowiązują wszystkich fornaPensja roczna w gotówce fornali, parobków, ne. W raz~e niemożności wydawania mleka - poli i parobków bez specjalnej dopłaty, przyczem st~óżów, pasłllchów i polowych we wszystkich popracownicy dyżurujący w nocy mają nazajutrz wiatach wynosi 81 zł. (osiemdziesiąt jeden zł.) z z~ .wypadklem przewidzianym w punkcie "alt niwolny czas do południa. Spania przy inwentarzu tem, że o ile cena żyta w/g notowań wileńskiej meJszego artykułu - pracownik otrzymuje równoważnik w pieniądzach, zbożu i t. d. ustalony za

w nocy w stajni lub na pastwisku nie uważa się za giełdy zbożowej , przekroczy 27 zł zakwinła'l obopólnem porozumieniem według miejscowych

dyżur zwalniający od pracy nazajutrz.

pensja ich za odnośny kwartał ulega odpowiedniej cen.

•

~aszenie koni w nocy winno się odbywać przez zwyżce, wynikającej ze stosunku osiągniętej ceny

c)

Krowy

pracowników

winny

być utrzymywaspecjalnych pracowników. W tych dniach, w któ- za kwintal żyta do kwoty 27 złotych.

ne latem na odpowiedniem pastwisku, takiem jak

rych konie chodzą w nocy na pastwisku, fornale

Pensja roczna karbowych, włodarzy i gumienwinni wyjść ao pracy o /pół g·odziny wcześniej, niż nych (ciwunów i namiestników) wynosi conajmniej dla bydła dworskiego (z wyjątkiem sztucznych ,

pastewników i łąk kośnych), jednak niekoniecznie

inni pracownicy.

120.złotych. Pensję otrzymują ordynarjusze kwar- wspólnem. Jeżeli krowy ordynarjuszy pasą się odc) W wypadku uchylenia się ordynarjuszy- talme zdołu, przyczem wypłata pensji winna na- dzielnie od dworskich, wówczas w razie braku

fornali od obrządku inwentarza, pracodawca jest stępować nie później, niż w ciągu pierwszych 7 dni odpowiednie.go pastwiska-otrzymywać będą zieuprawniony do ugodzenia osobnego koniucha oraz następnego kwartału.

'

loną paszę w dostatecznej ilości.

potrącania kosztu utrzymania koniucha z wynaPodczas miesięcy zimowych otrzymywać bę­

Art. 16.

grodzenia fornali, przyczem wysokość jednak poOrdynarja roczna we wszystJkich /powiatach dą pracownicy na sztukę bydła dziennie po 8 kg.

trącenia przypadającelgo na jednego /prac.ownika

wynosi 12 q (73 pud. 8 funt.). Ordynarja wydaje 33 dkg. (20 f.) zdrowej sieczki i plew· zbożowych

nie może przekraczać 50 kg. żyta na kwartał. Po- się kwartalnie zgóry w pierwszych dwóch tygod- oraz po 2 kg. 99 dkg. (7 L) siana; zamiast siana

trącenia z tego tytułu nie mogą być stosowane

niach Ikaż·dego kwartału. Zboże wydawane na or- może być za obopólną zgodą wydany równowaŻnik

przed dniem 1 września 1933 r. Koniuch, o ile jest dynarję musi być zdrowe i dobrze ,9czyszczone w innych świadczeniach. Za sieczkę uważa się kranim ordynarjusz, podlega narówniz innymi ordy- w gatunku, jaki posiada majątek

janą słomę żytnią i jarzynową z dodatkiem plew,

narjuszami niniejszemu orzeczeniu.

przyczem , sieczka dla bydła ordynariuszy winna

Art.

17.

d) na żądanie pracodawcy w razie pilnej pobyć taka sama, jak dla bydła dworskiego. Słomę

Cała ordynarja zasadniczo wydaje się w życie

trzeby pracownicy obowiązani są do pracy poza

na ściółkę ' dla inwentarza otrzyrilUją ·' pracownicy

z

tem,

że

na

żądanie

jednej

ze

stron

najwyżej

1/3

wyżej określonym czasem, lecz za wynagrodzeniem

w miarę potrzeby. ,

'

osobnem po 30 groszy za godzinę. Wynagrodzenie część ordynarji w każdym poszczególnym kward)

W

majątkach,

w

których

bydło

dworskie

za nadgodziny nie ma zastosowania, jeżeli praco- tale może być zamieniona na inne rodzaje zboża, ubezpieczone jest od ognia, pracodawca ubezpiejako to: jęczmień, grykę, pszenicę lub groch, jeżeli

'dawca udzieli następnie robotnikowi urlopu o 50%

majątek

posiada te zboża w dostatecznej ilości; cza rówmez obowiązkowo bydło , pracowników.

' dłuższego, niż trwała praca w godzinach nadliczprzy zamianie talkiej oblicza się 1 Yz /kwintala żyta W wypadkach pożaru, wynikłego z winy lub

bowych.

.

,

za

l kwintal pszenicy i 1 kwintal żyta za jedm nieostrożności pracownika, >!raci tenże prawo do

,

Za samowolne opuszczanie roboty podczas

pobierania odszkodowania za należące do niego

'

godzin pracy i spóźnianie się do niej stosowane bę­ kwintal innego zboża.

spalone

bydło. Wprowadzenie do dworskiej oboJeżeli ordynarja zostaje wypłacona z opożnic­

dą potrącenia w tym samym stosunku. Do robotry nowej sztuki bydła nie może nastąpić bez zeniem

w

rachunku

gotówkowym,

a

ceny

w

mi~d;:;y

"

ników, pobierających wynagrodzenie za roboty wyzwolenia pracodawcy, a to dla uniknięcia zarazy.

konywane poza unormowanym wyżej czasem pra- czasie uległy zniżce, to suma na~eżna z tego tytułu

Art. 22.

'.

cy, nie zaliczają się pastusi, koniuchy, stróże nocni winna być przez pracodawcę wypłacona według

Pracownik

ma

prawp

trzymać

dowolną

ilość

cen terminu wypłaty. O ile zaś cena w tyi1uże czaj dozorcy, o ile wykonywane przez nich roboty nie

trzody chlewnej w granicach istniejącego posie

uległa zwyżce, - pracodawcę obowiązują ceny

przekraczają zakresu ich zwykłych obowiązków.

mieszczenia w chlewach czeladnich. Trzoda winna

w

dniu

wypłaty.

e) Kolejne wyjazdy, jako to: wyjazdy w dni

być narówni z dworską zabezpieczona od zarazy

Art. 18.

świąteczne do 'kościoła, wyj.a zdy po doktora i t. p.,

przez stosowanie szczepień ochronnych, lecz tylko

Jeżeli przy rozwiązaniu umowy pracodawca

obowiązują wszystkich fornali i parobków bez spena żądanie i ryzyko pracownika.

nie wyda pracownikowi w całości należnej mu

cjalnejdopłaty. Wyjazdy, mające wyraźny chaArt. 23.

rakter Wyjazdów prywatnych (towarzyskich) poza pensji lub ordynarji, pracownik może żądać proTrzymanie kur jest dozwolone. Kaczki wolno

centów

zwłoki

w

wysokości

do

2

%

miesięcznie

pogo,d zinami pracy, winny być wynagradzane jak

trzymać za wyjątkiem gospodarstw rybnych i specząwszy od dnia rozwiązania umowy.

praca ' poza godzinami służbowemi.

cjalnie warzywnych. Trzymanie gęsi, gołębi i inf) Stróże nocni ma ją codziennie wolny czas

Art. 19.

•

nego drobiu oraz królików zależne jest od umowy

do przerwy obiadowej. W czasie przerwy obiadoMielenie zboża odbywa się na koszt praco- z pracodawcą.

wej obowiązani są do stróżowania, po przerwie zaś dawcy w młynie przez niego wybranym. Najwy- '

Art. 24.

otrzymują czas wolny, równy przerwie obiadowej

żej połowa zboża może być mielona na zwykły pyPracownilk otrzymuje rocznie 20 metrów

stosownie do tabeli czasu pracy (art. 10).

tel i kaszę, reszta zaś na razówkę. W zamian za sześciennych (2 sążnie sześc.) drzewa szczapoweNastępnie stróże mogą być zatrudnieni przy mielenie pracodawca jest uprawniony do wydania

go suchego, leżącego co najmniej pół roku.

robotach koło inwentarza, w domu i t. p. za wy- 120 kg. (7 pud. 13 funt.) żyta lub też odpowiedJeden metr sześcienny drzewa suchego szc~ajątkiem miesięcy: listopada, grudnia, stycznia niego równoważnika w gotówce.

powego równa się

i hItego. W czasie od 1 października do 31 marca

Art. 20.

1 y. m. sześc. drzewa szczapowego nie suchego,

stróz otrzymuje na czas warty kożuch dworski,

al Ziemi ordynarjusz otrzymuje

1 y. m. sześc. rąbanej karpiny,

przyczem warta nie może zaczynać się wcześniej,

1) w województwie wileńskiem ogółem 36%

27:; q (15 pud.) węgla kamiennego,

niż ogodz~nie 6-ei wie-c zorem.

arów, wtem - 27 arów ziemi wynawożonej pod

1 klaftrze torfu prasowanego,

g) Pastusi i koniuchy są wolni od pracy cO' ziemniaki,

1 y. klaftry torfu deptanego,

trzeci dzień świąteczny (w niedziele i święta) i na

27:; arów ziemi wynawożonej pod ogrodowiznę

1 Y:! klaftry torfu sztychlowego,

ten czas zostają zastąpieni w swych obowiązkach i 7 arów ziemi nieunawożonej pod len.

17:; dwukonnej kupki gałęzi.

przez innych, wyznaczonych w tym celu ordynar2) w województwie zaś nowogródzkiem ogóTorf winien być wydawany w normalnie su·

juszy. Zastępowanie pastucha j koniucha oraz pa- łem 41 arów, wtem 337:; arów ziemi wynawożonej chym stanie i przeciętnie dobrym gatunku. Praszenie koni w dni świąteczne winno być opłacane pod ziemniaki,

cownikowi opału sprzedawać nie wolno. Wybór

zgodnie z art. 12-ym, jeżeli przypada na poszcze27:; arów ziemi wynawożonej pod ogrodo- materjału opałowego przysługuje pracodawcy z zagólnego pracownika częściej niż 4 razy do roku w wiznę i

strzeżeniem, że conajmniej Y.

opału winna być

każdym wypadku.

5 arów ziemi nieunawożonej pod Jen.

wydawana w materiale drzewnym.

h) Do siania nawozów sztucznych w większej

W razie braku wynawożonej ziemi pod ziemArt. 25.

ilości pracodawca daje pracownikowi ubranie (płó­

niaki pracodawca winien dać ziemi nieunawożonej

a) Mieszkanie pracownika winno się składać

ciennia:k), zaś przy mnie;szej ilości, nie dając ubra- o 50% więcej. Wzamian gruntu mogą być 'dawane conajmniej z jednej izby z podłogą drewnianą

nia, dopłaca 20 gr. od hektara. Prócz tego do sia- zależnie od umowy gotowe ziemniaki czyste bez oraz komory. Izby winny być wytynkowane, a conia nawozów sztucznych, gryzących, a zwłaszcza ziemi, przyczem oblicza się 110 kg. (6 pud. 28 funt.) najmniej dokładnie wylepione ze szczelnemi

azotniaku wapna nie mogą być używane kobiety, ziemniaków na jeden ar pola.

drzwiami i oknami na zawiasach. Przy wznosieb) Sadzenie ziemniaków winno się odbywać, niu nowych budynków służbowych należy uwzględ­

pracownicy zaś używani do siania tych nawozów

mają otrzymać ochraniacze na oczy.

jeżeli nie umówiono się inaczej w danym majątku,

nić wskazówki, umieszczone w wydawnictwie b.

w połowie - między początkiem a końcem - sa- Ministerstwa Zdrowia Publicznego Nr. 4 pod tyArt. 12.

Praca w dni świąteczne, ustawą oznaczone, dzenia ziemniaków dworskich. Pole przeznaczone tułem "Inspekcja Mieszkaniowa".

b) W oknach mają być całe szyby; w razie

może być wykonywana ty1

l ko za obOlPólną ~odą pod ziemniaki powinno być w takiem samem s tanowisku, jak pole pod ziemniaki dworskie. Przy- stłuczenia szyby pracownik jest obowiązany wsta '

i wynagrodzeniem po 35 groszy za godzinę.

gotowanie ziemi pod ziemniaki i obróbka ich winny wić ją w cią,gu 2-ch tygodni. Wa\u na do bielenia

Art. 13.

W dni ulewne i wyjątkowej niepogody roboty być takie same, jak ziemniaków dworskich. Za- dostarcza pracodawca dwa razy do roku w ogól strzega się, że wszystkie ziemniaki pracowników nej ilości do 15 kg. na mieszkanie. Piece mają być

w polu wykonywane być nie powinny.

winny być sadz·one obok siebie w jednem miejscu. doprowadz.one .do porządku przed l-ym liis toIp ada

Art. 14.

c) W majątkach, gdzie pracodawca posiada 1933 r. Mieszkania winny mieć szczelny dach; daa} Pracodawców oraz ich zastępców obowią­

zuje grzeczne traktowanie pracownika i ścisłe prze' ziemniaki na zbyt i gdzie pracownicy rolni z po- chy popsute muszą być naprawione w ciągu miestrzeganie wszystkich warunków umowy. Pracow- wodu nieurodzaju ziemniaków nie posiadają ich sięcy letnich. T am, gdzie woda zacieka do mieszników obowiązuje .grzeczność wobec pracodawców obecnie na sadzenie, i jeŻ2li w roku ubiegłym ziem- kań i piwnic pracowników, winny być one w ciągu

i ich zastępców, ścisłe przestrzeganie umowy, pilne niaków nie sprzedawali, właściciel winien ich do- lata odpowiednio zabezpieczone.

c) Pracodawcy i pracownicy winni dbać o to,

i sumienne spełnianie obowiązków, dążność do jak- starczyć w ilościach potrzebnych do sadzenia,

zwrotnych przez pracowników ze zbiorów 1933 aby otoczenie mieszkań pracowników było higjenajwiększej wydajności pracy, stosowanie się do

niczne. Obowiązuje wybrukowanie dostępu do stuwszystkich zarządzeń pracodawcy i jego zastępcy, roku.

Art. 21.

dzien oraz zastąpienie zgniłych cembrzyn nowemi,

jeżeli takowe odnoszą się do wykonywania obowiązków służbowych,

przestrzeganie wszystkich

a) Pracownik ma prawo trzymać jedną krowę lub też zapewnienie pracownikom w inny sposób

przepisów porządkowych w obrębie folwarku oraz z przychówkiem w okresie ssania, przyczem otrzy- zdrowej i czystej wody do picia.

d) Zbiorniki na nawóz nie mogą znajdować

dbałe i staranne obchodzenie się z powierzonym

muje ponadto w ciągu roku dla polepszenia odży­

sobie inwentarzem żywym i martwym.

wiania w oluesie zapuszczenia krowy - zależnie się w bliższej odległości, aniżeli 20 metrów od

b) W razie niestosowania się pracownika do od wyboru pracodawcy - albo 135 litrów mleka mieszkań służbowych. Pracownicy mają składać

wszystkich zarządzeń pracodawcy lub jego zastęp­ albo 1 q (6 pud. 4 f.) żyta i 4 q (24 pud. 16 f.) ziem- nawóz ze swych chlewów w przeznacz·onem na to

C)T, odnoszących się do wykonywania obowiązków

niaków. Powyższy dodatek za obopólną zgodą miejscu. W pobliżu mieszkań mają znajdować się

w dostatecznej ilości zasłonięte ustępy, które pra

może być żamieniony na utrzymanie przychówka.

służhowych, oraz nieprzestrzegania przez nie.go

b) Jeżeli pracownik krowy nie posiada, otrzy- cownicy obowiązani są utrzymywać w czystOŚCi

przepisów porządkowych, Komisja Rozjemcza na

wniosek pracodawcy może potrącić pracownikowi mywać będzie po 1 Yz litra mleka dziennie w ciągu i porządku. Gdzie jest odpowiednie pomieszczenie

6 miesięcy zimowych i \po 2 Y:! litra dziennie w cią­ w dotychczasowych budynkach, jak. równie~ przy

część wynagrodzenia, nieprzekraczającego każdo­

razowo 1 Yz -dniowego przeciętnego zarobku doro- gu 6 miesięcy letnich. W majątkach, w których mieszkaniach nowobudowanych powmna byc urzą­

słych pracowników dziennych w tej samej miejscostawia się za warunek przy umowie, aby pracownik dzona łaźnia. W innych majątkach, o ile tylko

wości.

nie trzymał wcale krowy, będzie on otrzymywał istnieje możliwość - pracodawcy obowiązani są

c) Delegat, mąt zaufania (przedstawiciel ro~ po 3 litry mleka dziennie w ciągu 6 miesięcy zi- do urządzenia kąpieli.

e) Jeżeli folwark posiada oświetlenie . ele~­

botników} nie może być z tego tytułu gorz,e j trak- mowych i po 5 litrów dziennie w ciągu 6 miesięcy

łryczne. a instalacja na to pozwala. obOWIązUJe

towany od innych pracowników.

letnich.

Nr. 127.

zaprowadzenie go w mieszkaniach pracowniczych

z jedną lampką na mieszkanie.

f) Pracownicy są obowiązani utrzymywać

mieszkania w [porzą;dku; trzymanie inwentarza ży­

wego w mieszkaniach jest stanowczo wzbronione.

Sublokatorów nie wolno przyjmować bez zgody

pracodawcy, któremu przy wprowadzeniu się ma

być zameldowany skład rodziny pracownika.

Art. 26.

Pracodawca obowiązany jest dać pracownikowi pomieszczenie na. opał i ziemniaki, miejsce dla

bydła we wspólnej czeladnej

oborze oraz pomieszczenie conajmniej dla dwóch sztuk trzody

chlewnej.

Art. 27.

Do czasu wprowadzenia kas chorych pracodawca opłaca w całości koszty szpitalne oraz

koszty związane z przyjazdem lekarza lub felczera do folwarku. We wszystkich innych wydatkach na lekarza, dentystę, akuszerkę i aptekę

pracownik uczestniczy w stosunku 10%. Wszystko powyższe stosuje się do pracownika, jego żony

oraz dzieci poniżej lat 15. Do pozostałych człon­

ków rodziny pracownika stosuje się tylko wtedy,

jeżeli stale pracują w danym folwarku.

Koszta leczenia (z wyjątkiem wypadków

nagłych) obciążają pracoaawców tylko w tym

wypadku, gdy pracownik leczy się bądź u lekarza wskazanego przez pracoda wcę, bądź u lekarza

powiatowego, a !koszta szpitailne je.dynie wówczas',

gdy pracownik został skierowany do szpitala na

skutek zarządzeń jednego z wyżej wymienionych

lekarzy.

U wag a I: W razie sporu rozstrzyga Komisja Rozjemcza na podstawie dowodów i rachunków. przedstawionych przez pracodawcę. Jeżeli

pracodawca dowodów pisemnych nie d-ostarczy,

pracownik nie będzie zobowiązany do zapłacenia

10% kosztów.

U wag a II: Pracodawcy nie są zobowiązani

opłacać zabiegów techniczno-dentystycznych.

U wag a III: Lekarz powinien być sprowadzony bezwzględnie, jeżeli wezwany felczer

orzeknie, iż obecność lekarza jest konieczną.

Art. 28.

a} Do czasu wprowadzenia ubezpieczeń na

wypadek śmierci żona lub dzieci zmarłego pracownika mają otrzymywać przez pół roku połowę

pensji, połowę ordynarji, utrzymanie dla krowy,

połowę ziemi pod ziemniaki, połowę dodatku na

odżywianie, !przewidziane~o wart. 21 !pumlkt "a",

oraż możność korzystania ze wszelkich świadczeń,

przewidzianych w niniejszem orzeczeniu narówni

z innymi pracownikami. Jeżeli ziemniaki zostały

zasadzone przed śmiercią pracownika, rodzina

zmarłego ma prawo do całego zbioru. Na koszty

pogrzebu otrzymuje nadto tytułem zapomogi 20

złotych oraz trumnę zrobioną na miejscu lub w razie odmowy przyjęcia trumny - równoważnik

w gotówce.

b) Mieszkający razem członkowie rodzin~

zmarłego pracownika, korzystający z powyŻSZC)

zapomogi, mogą chodzić do pracy poza obrębem

folwarku jedynie wówczas, jeżeli się do mej zobowiązali przed śmiercią pracownika. Wynagrodzenie członków rodziny zmarłego pracownika za

pracę nie może być niższe od płac, obowiązują­

cych w folwarku dla danej kategorji robotników.

Art. 29.

W razie śmierci żony pracownika otrzyma

tenże tytułem zapomogi na pogrzeb . 15 złotych,

w razie śmierci dziecka powyżej lat 6-ciu10 złotych i poniżej lat 6-ciu - 5 złotych. We

wszystkich tych wypadkach otrzyma tenże trumnę,

zrobioną na miejscu lub - w razie odmowy przyjęcia trumny równoważnik w gotówce.

Art. 30.

Na wypadek kalectwa lub śmierci robotnika,

spowodowanej nieszczęśliwym wypadkiem przy

pracy, pracownik, ewentualnie jego rodzina, korzysta w gospodarstwach poniżej 30 ha, jako

nieobjętych ustawą z dn. 30 stycznia 1924 r. (Dz.

Ust. R. P. Nr. 16, poz. 148) z pełnych świadczeń,

przewidzianych w niniejszem orzeczeniu do czasu

polubownego lub sądowego zabezpieczenia praw

pracownika, bądź jego rodziny, nie mniej jednak,

jak przez pół roku. Postanowienie niniejsze w niczem nie ogranicza praw takiego robotnika, wypływających z przepisu kodeksu cywilnego. Może

być jednak zastąpione zatwierdzoną przez Ministerstwo Opieki Społecznej ogólną umową, regulującą wzajemne prawa i obowiązki pracodawców

i pracowni1ków na wypadek kalectwa tub śmierci

pracownika z powodu nieszczęśliwego wypadku

przy pracy.

W powstałych malątkach obowiązują IPrz~i­

sy ustawy z dnia 30 stycznia 1924 r. (Dz. U. R.

P. Nr. 16, poz. 148).

Art. 31.

W celu uniknięcia nieszczęśliwych wypadków

mają być wprowadzone ochraniacze przy wszystkich tych maszynach, do których zastosować się

dadzą·

Art. 32.

Do czasu wprowadzenia ustawowego ubezpieczenia na starość pracodawcom nie wolno przy

końcu roku służbowego wręczać konotatek tym

ordynarjuszom, którzy przepracowali na dobro

pracodawcy lub danego gospodarstwa 25 lat, w

MONITOR POLSKI. -

3

Dnia 3 czerwca 1933 r.

tern przynajmniej 20 lat w charakterze ordynarjusza, a pozostały czas w charakterze stołownika.

Powyższy okres 25 Ilait liczy się od ukończenia

18-go roku życia. Przepis powyższy stosuje się do

tych ordynarjuszy, którzy stracili całkowitą ' lub

częściową zdolność do pracy z tytułu 'starości i tytułem do ich zwolnienia nic może być niezdolność

do pracy, lecz przewinienia służbowe. Ordynarjusze, objęci niniejszym artykułem, obowiązani są

do wykonywania swych obowiązków w granicach

swej zdolności do pracy, pomimo przepracowanych 25 lat. W wypadku stwierdzonej zupełnej

niezdolności do pracy z powodu starości pracownik

nie jest obowiązany do pracy i w tym wypadku

świadczenia jego mogą być obniżone, jednak nie

niżej niż do połowy świadczeń ordynarjuszy.

Udowodnienie zupełnej niezdolności do pracy lub

jej zmniejszenia ciąży na IPracownilku.

Art. 33.

Rezerwistom, powołanym na ćwiczenia lub w

razie mobiilizacji, wydaje się świadczenia zgodnie

z obowiązującemi w tej mierze ustawami i nie

uważa się tego za przerwę w pracy (do art. 32 niniejszego orzeczenia).

Art. 34.

a) Pracodawcy opłacają początkową naukę

dzieci pracowników tam, gdzie to wymaga osobnych dopłat. Pozatern pracodawcy utrzymują

ochronkę dla dzieci w wieku od lat 4 do 7 w folwarkach, w których liczba tych dzieci przekracza

20. O ile pracodawca założył -ochr-onkę, a dzieci

pracowników w liczbie conajmniej 15 do ochronki

w ciągu 3 miesięcy nie uczęszczały, pracodawca

założoną ochronkę likwiduje, a poniesiony koszt

3-miesięcznego utrzymania ochronki rozkłada na

wszystkich ordynarjuszy, którzy, mając w tym

wieku dzieci, tychże do ochronki nie posyłali.

b} W razie uchylenia się praco da wcy od wykonania przepisów niniejszego artykułu, obowiązany on będzie wpłacić na ręce właściwego inspektora szkolnego na rzecz oświaty robotników

rolnych danego powiatu sumę, odpowiadającą

kosztom utrzymania ochronki i ochroniarki w cią­

gu roku służbowego.

Osiągniętym w tej drodze funduszem rozporzą,dza Komisja, złożona w równej liczbie z przedstawicieli -or,g anizacyj zawodowych pracodawców

i pracowników rolnych pod przewodnictwem inspektora szkolnego przy współudziale właściwego

inspektora pracy.

Prawo występowania o wykonanie niniejszego

artykułu przysługuje pracownikom danego folwarku, właściwemu inspektorowi pracy oraz właści­

wemu inspektorowi szkolnemu.

c) Inspektor pracy w porozumieniu z inspekt-orem os~kolny.m TOZStrzy.ga, czy istnieją ipTZeszJkody do otworzenia ochronki, między inne mi brak

lokalu. Jako przeszkodę taką na okres niniejszego

orzeczenia uznaje się zły stan gospodarczy w poszczególnych majątkach.

Art. 35.

Pracownik otrzymuje w ciągu roku 12 dni urlopu w dni nieświąteczne (święta obowiązują

zgodnie z wydanemi w tej mierze ustawami) bez

potrącenia świadczeń.

Pracownik może zażądać

w czasie zimy urlopu nieprzerwanego do 6 dni,

przy tern jednocześnie nie więcej niż l z folwarku.

Wybór dni urlopu odbywa się w porozumieniu

z pracodawcą, z wyjątkiem wyjazdów, spowodowanych pisemnem wezwaniem związków zawodowych, w tych bowiem wypadkach pracodawca winien zgodzić się na zaproponowany dzień urlopu.

W czasie pilnych robót, jak siewy, żniwa,

sianokosy i kopanie, urlopy mogą być wydawane

w wypadkach wyjątkowo pilnych. Wyjazdy na

skutek wezwania urzędów państwowych nie są

wliczane do urlopów. O ile pracodawca zgadza się

na łączne dwa lub trzy dni urlopu, które obejmują jedno święto, dzień ten liczy się za dzień urlopu.

Pozatem odchodzącemu pracownikowi należy

się 6 dni wolnych na wyszukanie pracy.

Art. 36.

Pracownikowi wysłanemu w drogę należy się

tytułem strawnego za całą dobę 2 złote, za obiad

1 złoty, za kolację 50 groszy. Dobę liczy się od

16 godzin wzwyż. Opóźnienie posiłku o 2 godziny

nie pociąga za sobą opłaty strawnego. W drodze

godziny pracy nie obowiązują.

Art. 37.

Pracownicy otrzymują furmanki

a) w miarę potrzeby

l} celem odwiezienia zboża do młyna w ła­

dunkach wozowych oraz przywiezienia stamtąd

mąki i otrąb;

2) do zwózki w dni powszednie swoich produktów rolnych, wyprodukowanych w tymże folwarku;

3) po lekarza, felczera i akuszerkę;

4) po księdza - z chrztem, ślubem i pogrzebem.

b) co kwartał

l) jedną wspólną furmankę w dzień świątecz­

ny, wybrany przez pracowników;

2) jedną wspólną furmankę do najbliższego

miasta lub handlowego miasteczka w dniu targowym.

Fornalowi wysłanemu w drogę w interesie

pracowników w dni . świąteczne, czy też po-

wszednie - me należy się tadne dodatkowe wynagrodzenie.

Art. 38.

Wszyscy pracodawcy są obowiązani zaWIadomić do dnia 15 marca 1934 roiku Państwowy

Urząd Pośrednictwa Pracy w Wilnie wzgL w B,,ranowiczach zarówno okażdem wypowiedzeni'l

miejsca robotnikowi, jako +(>ż o każdem woln~m

miejscu.

CZĘSC II.

Warunki pracy i płacy stołowników.

Art. 1.

a) Orzeczenie niniejsze obowiązuje na czas

od 1 kwietnia 1933 roku do 31 marca 1934. Obie

strony obowiązuje trzymiesięczny termin wypowiedzenia pracy. Niewypowiedzenie umowy o pracę w powyższym terminie oznacza zawarcie umowy na rok następny. Rozwiązanie stosunku. służ­

bowego w ciągu roku może nastąpić na zasadzie

orzeczenia Komisji Rozjemczej lub też wyroku

sądu państwowego według kompetencji.

b) Ustalenie terminu godzenia, wymawiania

i zwalniania stołowników IV grupy pozostawia się

umowom indywidualnym; terminy te winny być

uwidocznione w książeczce obrachunkowej i stwierdzone podpisem prawnego opiekuna.

Art. 2.

Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej strony

wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej zaś

strony stołowników. Za stołowników uważa się

pracowników rolnych - mężczyzn, kobiet i mło­

docianych - zamieszkałych w majątku, otrzymujących oprócz wynagrodzenia. dworskie utrzymanie i ugodzonych - z wyjątkiem stołowników IV

grupy - na okres roczny, nie zaś - sezonowy,

względnie poz.ostających na służbie w danym majątku przez okres roczny.

Art. 3.

Obowiązują następujące art. art. części I niniejszego orzeczenia, dotyczące ordynarjuszy: 3, 4,

6. 7, 9, 10, 13, 14, 18, 27, 30, 31, 32, 35, 36, 37 i 38.

Art. 4.

Orzeczenie niniejsze stanowi w myśl ustawy

z dnia 18 lipca 1924 roku (Dz. Ust. R. P. Nr. 71,

poz. 686) podstawę przy zawieraniu umów indywidualnych. Indywidualne umowy pracy, zawierające warunki mniej korzystne dla pracowników,

niż ustalone w niniejszem orzeczeniu, tSą nieważ­

ne. Warunki umów indywidualnych !hardzie; korzystne dla :pracowni<ków ni'ż warunlki ninie.r,sze.go

orzeczenia :pozostają w m-ocy.

Art. 5.

Art. 11 części I niniejszego orzeczenia obowiązuje z tern, że na żądanie pracodawcy w razie lPilne·j po'irzeby ,stołownicy obowiązani są do

pracy poza czasem określonym wart. 10 części I

ninie;'szego orzeczenia, lecz za wy.na.g rodzeniem

osobnem po cenach za godzinę o 75 % wyższych

od wynagrodzenia normalnego w gotówce.

Za samowolne opuszczanie roboty podczas

godzin pracy i spóźnianie się do niej stosowane

będą notrącenia w tym samym stosunku. Do robotników, pobierających wynagrodzenie za roboty

wykonane poza określonym wyżej czasem pracy,

nie zaliczają się pastusi, koniuchy, stróże nocni,

dozorcy oraz dziewki do oprzątania inwentarza,

do doju i przy kuchni, o ile wykonywane przez

nich roboty nie przekraczają zakresu ich zwykłych

obowiązków.

Art. 6.

Praca w dni świąteczne ustawą oznaczone

może być wykonywana tylko za - obopólną zgodą

i za wynagrodzeniem po cenach za godzinę o 150 %

wyższych od wynagrodzenia normalnego w gotówce.

Art. 7.

Ustala się cztery grupy stołowników

I grupa - mężczyzni ponad lat 21 o pełne;

zdolności do pracy, zdatni do wszystkich robót;

II grupa - chłopcy od lat 18 do lat 21;

III grupa - kobiety i dziewczęta ponad tat

18 oraz chłopcy od lat 16 do lat 18;

IV grupa - dziewczęta poniżej lat 18 i chłop­

cy poniżej lat 16.

Art. 8.

Płace w gotówce otrzymują stołownicy kwartalnie zdołu. Wypłata pensji winna następować nie

później, niż w ciągu pierwszych 7 dni następnego

kwartału.

Art. 9.

a} Najniższe płace stołowników w gotówce we

wszystkich powiatach ustala się, jak następuje

1) w miesiącach od maja do października

włącznie

po 30 złotych miesięcznie;

po 24 złotych miesięcznie;

III grupa - po 17 złotych miesięcznie.

2) w miesiącach zaś poz·ostał)"ch, t. j. w kw~etniu oraz od listopada do marca włącznie

I grupa - po 20 złotych miesięcznie;

II grupa - .p o 16 zł'otych miesięczOl?j

III grupa - po 12 złotych miesięcznie.

Jeżeli cena żyta wIg notowań giełdy zbożo­

wej wileńskiej przekroczy 27 zł. za kwintalpensje powyższe za odnośny miesiąc ulegają odpowiedniej zwyżce, wynikającej ze stosunku podanej ceny za kwintal do kwoty 27 złotych.

b) Określenie płacy w gotówce stołowników

IV grupy, ze względu na nie jednakowe kwalifi..

I grupa -

II grupa -

MONITOR POLSKI.

kącje p~ac0w:t;lików t~j grupy, pozostawia się do

umowy lJ1ąyW1du.aln~J, przyczem warunki tej umowy winny być oo~~~QWO wpisane do książecz­

ki obrachunkowej i stwierdzone YQPpi~ęm opiekuna.

Art. 10.

a) ~tołownicy wszystkich czterech kategoryj

otrzymują oprócz płacy w gotówce wspólne mieszkanie oraz całkowite utrzymanie.

b) Mię$zkanie stołowników winno być suche,

widne, bie!onc dwa raZy do roku na koszt pracodawcy, dostatecznie oświetlone i opalane w miesiącach zimowych, ·o ddzielnie dI1a mężczyzn, oddzielnie dla kobietj w sprawie stanu mie·s zkania

oraz otoczenia obowiązują przepisy art. 25 części I

niniejszego orzeczenia. Każdy stołownik winien

otrzymać łóżko lub pryczę oraz conajmniej siennik z czystą słomą, zmienianą w razi·e potrzeby, nic

mniej jednak niż dwa razy do roku, a także mieć

możność Ikorz)'lStania przynajmniej raz na miesiąc z kąpieli lub łaźni.

! c) Pożywienie stołowników winno składać się

conajmniej z trzech posiłków dziennie i odpowiadać pod względem ilości i jakości produktów oraz

przyrządzenia wymaganiom higjeny.

Art. 11.

Art. 29 części I niniejszego orzeczenia obowiązuje z tern, że ma on zastosowanie jedynie do

człon!ków rooziny stołownika zamieszkałych w majątku.

CZĘŚĆ III.

Warunki pracy i płacy rzemieślników.

Art. 1.

Orzeczenie niniejsze obowiązuje na rok. Rok

służbowy zaczyna się od dnia 1 kwietnia 1933 roku, a kończy się 31 marca 1934 roku. Obie strony

obowiązuje trzymiesięczny termin wypowiedzenia

pracy, a mianowicie najpóźniej do 31 grudnia 1933

roku włącznie. Niewypowiedzenie umowy o pracę

do dnia 31 grudnia 1933 r. włącznie oznacza zawarcie umowy na rok następny. Rozwiązanie stosunku służbowego w ciągu roku może nastąpić

na zasadzie orzeczenia Komisji Rozjemczej, lub

też wyroku sądu państwowego według kompetencji.

Art. 2.

Orzeczenie niniejsze dotyczy z jednej strony

wszystkich pracodawców rolnych, z drugiej zaś

strony rzemieślników folwarcznych: kowali, ślu­

sarzy, mechaników, stolarzy, stelmachów, cieśli,

ogrodników i t. p. stałych wykwalifikowanych robotników, zatrudnionych w gospodarstwach rolnych, którzy pracują wyłącznie na korzyść pracodawcy, bez prawa przyjmowania robót postronnych i zatruanieni są ty'1'ko w swoim fachu.

Art. 3.

Orzeczenie niniejsze stanowi w myśl ustawy

z dnia 18 lipca 1924 r. (Dz. Ust. R. P. Nr. 71,

poz. 686) podstawę przy zawieraniu umów indywidualnych.lndywidualne umowy pracy, zawierające warunki mniej korzystne dla pracowników, niż

us:talone w niillie,;""zem orzeczeniu, są niewiłJŻne.

Warunki umów indywidualnych bardziej korzystne

d'la pracownika, niż warunki niniejszej umowy, pozostają w mocy.

Art. 4.

Obowiązują następujące art. art. części I niniejszego orzeczenia: 3, 4, 6,7,9,10,12,14,17,18,

19, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34,

35, 36, 37 i 38.

Art. 5.

a) Na żądanie pracodawcy w razie pilnej potrzeby rzemieślnicy obowiązani są do pracy poza

czasem określonym wart. 10 części I niniejszego

orzeczenia, lecz za osobnem wynagrodzeniem po

cenach za godzinę o 50 % wyższych od płacy normalnej.

.

b) Przepis powyższy nie dotyczy ogrodników

i innych pracowników, charakter zajęcia których

powoduje konieczność wykonywania pewnych

czynności poza ustalonym czasem pracy dzienillym.

c) Puszczanie w ruch oraz zatrzymywanie silników przez mechaników winno się odbywać poza

godzinami pracy bez specjalnej dopłaty.

Art. 6.

Pensja rzemieślników we wszystkich powiatach wynosi conajmniej 180 złotych w stosunku

rocznym, czyli 45 złotych na kwartał.

Płace w gotówce pobierają rzemieślnicy kwartalnie zdołUj wypłata pensji winna nastąpić nie

później, niż w ciągu pierwszych 7 dni następnego

kwartału.

Art. 7.

Ordynarja rzemieślników we wszystkich powiatach wynosi conajmniej 12 q. (73 pud. 8 L)

zboża w stosunku rocznym, czyli 3 q. (18 pud.

12 L) zboża na kwartał. Ordynarja wydaje się

kwartalnie zgóry w pierwszych d wóch tygodniach

każdego kwartału. Zboże wydawane na ordynarję

musi być zdrowe i dobrze oczyszczone, w gatunku, ja:ki posiada mająt ek

Art. 8.

Art. 20 cz~ci I niniejszego orzeczenia obowiązuje z tern, że rzemieślnik otrzymuje ogółem

44 ary (968 s. kw.) ziemi, w tern 31 Y. arów (693 '8.

kw.) wynawożonej ziemi pod ziemniaki, 2!1:1 ar.

(55 s. kw.) wynawożonej ziemi ogrodowej pod

ogrodowiznę i 10 arów (220 s. kw.) ziemi pod len.

Art.9.

Arl 21 części I niniejszego orzeczenia

oho-

Dnia 3 czerWi:a 1933 r.

Nr. 127.

wiązuje z tern, że rzemieślnik ma prawo trzymać

zależnie od osobistej umowy z pracodawcą

a) dwie krowy, lub

b) jedną krowę z dodatkiem 135 litrów mleka

oraz 3 q. (18 pud. 12 f.) żyta w stosunku rocznym

Art. 10.

Art. 25 części I niniejszego orzeczenia obowią­

zuje z tern, że w mieszkaniach, posiadających wię­

cej niż jeden piec, normy opału podnoszą się

030%.

Art. 11.

a) Wynagrodzenie rzemieślników, ustalone

niniejszem orzeczeniem, nie oihejmuie odszkod·owania za zużycie instrumentów w wypadku, gdy

pracownik został ugodzony z własnemi instrumentami.

b) Warunki wynagrodzenia, ustalone w niniejszem orzeczeniu nie obowiązują w stosunku do

ogrodników, ugodzonych tylko na procenty. W wypadku gdy ogrodnicy otrzymują oprócz pensji procentowe tantjemy, tantjemy te przy ustalaniu faktycznego wynagrodzenia danego pracownika winny

być wlic~one do wynagrodzenia, przyczem tam,

gdzie wynagrodzenie łącznie z tantjemą jest niż­

sze od warunków niniejlSzego orzeczenia, winno

nastąpić odpowiednie wyrównanie na korzyść pracownika.

Oryginał niniejszego orzeczenia znajdować

się będzie w In.gpektorade Pracy XII Okrę.gu w

Wilnie.

Wilno, dnia 30 marca 1933 r.

Przedstawiciel Ministerstwa Opieki Społecznej

Przewodniczący Nadzwycz. Komisji Rozj.

(-) B. Leszczyński

Przedstawiciel Ministerstwa Sprawieilliwości

(-) M. Krukowski.

Przedstawiciel Ministerstwa Rolnictwa i Reform

Rolnych

(-) M. Gawecki.

DZIAŁ NIEURZĘDOWY.

Z Kancelarji

P. Prezydenta Rzeczypospolitej.

Pan Prezydent Rzeczypospolitej przyjął w

dniu wcz'ora.jszym prezesa Zarządu Funduszu Pracy b. Ministra Klarnera oraz dyrektora Funduszu,

p. pCiS. Madey'Slkie.g.o.

Następnie Pan Prezydent przyjął ambasadora

J. Potockiego.

--000-

Z Prezydjum Rady Ministrów.

Komandor i wicekomandor Oficerskiego Jacht

Klubu pp. płk. Spałek i .ppłk Adam So,kołowski

złożyli wczoraj P. Prezesowi Rady Ministrów podziękowanie za przystąpienie do KJlwbu i doręczyli

mu legitymację członkowską oraz odznakę klubową.

--000--

Z Ministerstwa

Spri=lw Wojskowych,

W piątek dnia 2 czerwca r. b. o g·odz. 18.40,

warszaws1kim pociągiem osobowym przybył do

Wilna P. MarszałelK Józef Piłsudski w towarzystwie płk. dr. Woyczyńskie.go oraz i}qpt. Leipeckiego. Na peronie wysiadają.cego z pociągu P. Marszałka powitali wojewoda wileński Jaszcz·ołt,

d-ca O. K. Nr. 3 gen. inż. Litwinowicz, prezydent

m. Wilna dr. Maleszews:ki, prezes sądu ape.l acyjnego Wyszyński i in. Z dworca P. Marszałek odjechał samochodem do pałacu reprezentacyjne.go,

gdzie zamieszkał.

NAGROBKA Ś, P. GEN. BRYG,

JAKSA-ROżENA B. KOMENDANTA GLÓWNEGO ZWIĄZKU STRZELECKIEGO.

BUDOW A

Pod przewodnictwem Pani Marszałkowej

Aleksandry Piłsudskiej w Belwederze odbyło się

zebranie organizacyjne Komitetu Budowy Nagrobka ś. p. gen. bryg. Jaksa-Rożena, b. komendanta Głównego Związku Strzeleckiego.

Na posiedzeniu dokonano wyboru Zarzadu

Komitetu, który ma stanowić organ wykonawczy

Komitetu, przyczem Zarząd ukonstytuował się w

sposób następujący

Przewodnicząca Pani Marszałkowa Aleksan'dra Piłsudska. Zastępca: Gen. Bryg. J. Krzemieński. Skarbnik: płk. A. Gluth-Nowowieiski.

Sekretarz: płk. dypL M. Pożerski z Głównej Komendy Zw. Strzel. Członkowie Komitetu: ~en.

dyw..E. Rydz-Śmigły, gen. dyw. K. Sosnkowski,

mec. F. PaschaIski, Prezes Zarządu Główne ó o

Zw. Strzeleckiego, płk. K. Kieszniewski, pik.

Szally, płk. W . Filipkowski, płk. F. Bałaban,

ppkł. L Szaiewski, ppłk. dypL W. Rusin-Komendant Główny Zw. Strz., ppor. Rożen.

Poza tern uchwalono przeprowadzić zbiórkę

ofiar na ten cel wewnątrz Związku Strzeleckiego

i oddziałów wojskowych, z któremi łączyły ś. p.

gen. Rożena stosunki służbowe. Aby umożliwić

wzięcie udziału w budowie iIlagrobka przyjilciołom i bliski", ś. p. gen. Roźena, podaje się do

wiadomości, konto Komitetu P. K. O. Nr. 10729,

n.a które na1leży składać dQbrowolne ofiary.

CEDUtA URZĘDOWA

Giełdy Pieniężnej w Warszawie

Nr. 124 Z Clnla 2 czerwca 1933 roku.

Notowania w złotYC .l.

Wal u t y.

a) Bilety bankowe.

Bet!!i belgijskie -,-o Din3.ry lugosłowia~s'de -,-o

Do!a~y . Stanów Ziednoczonych -.-.

Dolary kllI~dYJskle - ,-o

Floreny holen:łen'(ill -.-. FUQl! fra~cuskie -,-o Franki szwajcarskie -, -. Funty al(Ielfkle -, _..

Funty tureckie -,-o Guld'my !l:lariEl !e - ,-o Jeny japońskie -,-o Korony czecho-słowa­

cJoe -,-o Korony duńskie -, -. Korony estońskie -,-o

Korony norweskie , • Korony szwedzkie-.-. Lej~ rJlmuńskie

-, -. Lewy bułgarskie -,-o Lirywłoskie-, -.

b,.ły łotewskie -.-. Marki fińskie -.-. Pengo węlier­

,kle -,-, Pesety hiszpańskie -.-. Szylingi austrjac.ci~.

-.-.

b)

Cz ~ i{i

i

wpłaty.

Holandia 358.90 - 359,80 - 358.00. Londyn 30.1630.15- 30.30 - 30,00. f\ ew- York telegr. 7.55-7.59-7.51.

Paryż 35.09 - 35.18 - 35.00.

Praga 26.52 - 26.52ł26.59 - 2~ . 46.

Szwajcaria 172.55 - 172,98 - 112.12.

Wiochy 46,35 - 46,40 - 46,60 - 46,14.

Kurs urzędowy 1 gram:l c7yste~o złota = 5,9244 :d.

Papiery procenbwe.

J. Papiery Państwowe.

al premjowe.

W złotych za jedn" sztu'(ę.

4~ Prem. Poź. Dolarowa Ser. III 49.65-49.75.

inn~.

b)

w procentach nominału

5$ Państw. Pożyczka Konwers. 1924 r. 43.50.

6t Pożyczka Dolarowa 1919 -1920 r. 49.25.

7~ Pożyczka SłabiL 1927 r. 1) 50,00 - 49.88 - 50,00 50.50 ••).

II. Listy Za,t. i ObI Banków.

a) państwowych.

'a r_ 'l. Państwowe,!o Banku Ro'n~to 83,25.

8' L. Z. Państwowego Ban'(u Rolnefo 94.11.

7~ L Z• .Banku Gospodarstwa Krajo~e~o II ero. 83.15.

fI L. Z. B~nku Gospodarstwa Krajowe lo [ e:n. 9tOo.

i~ Obli~. Kom. Banku Gosp. Krajowe~:> Hem. 83.25.

8~ Obli~. Kom. B nku Gosp. Krajowe,1) lem. 91.,)),

8;, Obli~. Bud. Banku Gosp. Krajowe,!o l em. 93,00.

.Ul. L Z i Obi. Tow. Kredytowycil.

bl Tow. Kredyt. Ziemskich.

4i't L. Z. Tow. Kred. Ziemsko w Warsz. 38,00.

e) Tow. Kre:łyt. Miejs'(j ~'1 .

8~ ' L Z Tow. Kre:ł. IQ. Warszawy 40.38-40.00.

10% L. Z. Tow. Kred. m. Radomia 32,75.

Akcie notow " n~ w zlO'Y: ·l za \ akci1.

Bank Handlowy Warszawski XIII-XV em. bez kup. za

1932 r. Bank Polski 72,75-73,00. Bank Zw. Sp. Zarob.

w P07.naniu ser. C. • . Cukrownia "Ciechanów" Sp.

Akc. •. Waru. Tow. Fabryk Cukru J - Il em. 18.25.

H. Cegielski S. A. w Poznaniu serja C..

..Lilpop,

Rau & Loewenstein" J -II e'll. 11.50. Warsz. S. A.

Z a kłady Amunicyjne

Bud. Parowozów III em. ••

.. Pocisk'", im. zwykłe •. Starachowickie Zakłady Górnicze •. Sp. Akc. Handl.-Przem. Ł. J. Borkowski •.

--Zamienniki obIiczeniow~ dh p3.pier6ll war lo ś cio­

wych w walutach

o'>cych i dla złotYC'l w zto: j ~

, r. 1921: 1 dol. = 8.9) zł. 1 funt szterl. = podłu~ prz~­

ciętnego kursu tranzakcyjne!lo w czekach na Londyn z dn ia

tranzakcji. 100 !luid. !ld.= 173.5) zL 100 fr. szw. = 172.)) zł.

100 Ir. Ir = 35,)0 zł; 100 zł w zł z r. 1924 = 172.JJ zł.

l) Z wyłączeniem transzy francuskiej.

•• ) Dotyczy drobnych odcinków.

• Oznacza, że spółka akcy jna posiada akcje uprzywilejowane. nie dopuszczone do obrotów ~iełdowych.

CEDUŁĄ.

URZEDOWA

Glełdv Zbożowo-Towarowej \II WarszDwle

Nr.

103

Z dnlll 2 czerwca 1933 ro'<u.

Ceny rozumieją się za 100 kilogramów. parytet waton Warszawa. w handlu hurtowym, w ładunkach wa<1o-

~

lIowvch.

Kursy ustalone na podstawi,

Nazwa towaru

~/l

2yto standarl I 700

"

..

II 687 gil .

Puenka jara czerwoni

szklista 775 !t/l. • ,

Pszen'ca dworska jednoL

742 gIl.

••••

Pszenica zbier. 731 ~/l •

Owies jednolity 468 gIl

Owies zbierany 438 ~/l

Jęczmi . ń na kasz~. •

Jęczmień browarny o

wadze 689 g/l • • •

Groch pol. j3. 1al. z wor.

Groch Victoria z wor.•

Rzepak zimowy • • •

Koniczyna cz~rwona S'lrowa bez grubej kanjanki • • • • ••

Koniczynaczerwona !w.

bez kanianki o cZy3t.

do 97~. • • • ••

Koniczyna biała surOWi

Koniczyna biała bez 'nnianki o czy st. do 97 ~

Mąka pszenna

l gaŁ. "luksusowa· 451

l " 65 $. . • • •

II !lat. 20 ~ po Ju'<sus,

JlI gat. "po<lednh" •

Ml\każvtnia pytlowa I llt.

65- 55-:; . . • • •

Mąka iytniasit. II 00 5H

Mąka żytniarlzowa 9H

Otręby

pszenne s za' e.

Otręby pszenne śre.bi"

Otręby żytnie.

•

I< lichy lniane • • •

Kuchy rzepakowe

Kuchy słonecznikowa

42-44$ , • • • •

Seradela podwójnie

czyszczona • , • ,

ł. u bin niebieski , • •

Łu hi n żółty.

..,

Peluszka. • • • • •

Wyka • • • • • • •

Siemię lniane basis 9),l

••••••

Proso

Gryka. • • • • •

cen giełdo­

wych

I

cen cynkJwych

od

do

17.00 17.50bez obrotu

35.00-36,00

34.00-35.01

3300-34.00

14.50-15 OJ

13.50-14.00

14.50-15,00

bez obrotów

21,00-21.00

28.oo-3ł,0()

bez obrotów

90.00-11 J,O()

HO.00-125.00

7U,UO - 90.0()

lCO,00-125.0()

55.00-61.00

5J 00 -- 55.0J

45.011 -50.JO

20,OJ -30.00

30,oo-32.!lO

22,oo-2ł,O)

22,00 -24,00

10,00 --t1.011

9.50-10. ')0

10,OJ-10.50

18, »)-19. J)

14,00 -14.5)

15.50 - .16. ')0

9.00-lMO

7,0)- 7.50

9.00-100 ,

11,5)-12.00

12.10-12.50

37.00-39.00

18,50 -19.50

18.0ll-1'J.00

,

Ogólny ?br.ót 545 t~nn, w tem tyla 255 klUlo

U.posoblemc spokoJoe.

Oplata pocztowa uiszczona ryczałtem.

Warszawa, Soboła

Nr. 127.

3 czerwca 1933 roku.

Rok XVI.

MONITOR POLSKI

..

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ.

t

WYCHODZI CODZIENNIE Z WY JĄ TKIEM NIEDZIEL I

SWIĄ T.

Dyrekcja i Administracja Wydawnictwa: Ul. Królewska Nr. 5. Telefon: Centrala P. A. T. - 552-80. Redakcja i ekspedycja Ul. Miodowa Nr. 22.

Telef. redakcji 11-44-05. Telef. ekspedycji 11-75-28. Kasa czynna od godz. 8 i pół do 1 po płd., w soboty do godz. 12 w płd. Konto czekQwe w P.K.O.-730.

Oddziały "M.onitora Polskiego"

BIAŁYSTOK, Sienkiewicza 27, leI. 15-86; BIELSKO, śl.. TrzJciego Maja 8, tel. 27-32; BRZEść n.

B., Pułaskiego l: BYDGOSZCZ,

Grunwaldzka

7,

tel.

15.74;

GDAŃSK, Neugarten ~i,tel. 240-79; GDYNIA, Swiętojańgka. Dom P. A. M.• tel. t7-20; GRUDZIĄDZ, Mickiewicza 26, tel. 304; KATOWICE, 3 Maja 23, tel. 565 i 1091

KRAKÓW, Mikołajska 32, tel. 10499 i 10500; LUBLIN, K:Jściusl:ki 3, tel. 16-57; LWOW,Akademicka 15, tel. 20 i 45; ŁODZ, Piotrkow9ka 125, tel. 101-11 i 115-24; ŁUCK.

Piłsudskiego 14, tel. 222; POZNAŃ, Marcinkowskiegll .!3, tel. 28-57 i 28-58; SOSNOWIEC, Dęblhi&ka 11, tel. 11-99; STANIStAWOW, SZlIJjnochy 4, teł. 287; TORUŃ, Sze-

roka 41, tel. 263; WILNO, Wileńska 14, tel. 674 i 1785.

TREść DZIAŁU URZĘDOWEGO

Zarządzenia Władz Naczelnych

Poz. 164. Orzeczenie NadZwyczajnej Komisji

Rozjemczej, ustalai4ce waruuki pracy i płacy r0botników rolnych na rok służbowy 1933/34 na

obszarze województw wileńskiego i nowogrOOzkiego.

DZIAŁ URZĘDOWY.

Zarządzenia Władz Naczelnych.

c) Stangretów nie uważa się za fornali, o ile

pełnią stale obowiązki przy koniach cugowych.