Umowa ustalająca warunki pracy i płacy robotników rolnych na terenie województw: Lwowskiego, Stanisławowskiego i Tarnopolskiego z wyłączeniem powiatów: Tarnobrzeg, Kolbuszowa, Nisko, Rzeszów, Łańcut, Przeworsk, Brzozów, Jarosław, Sanok, Strzyżów i Krosno

Art. 2.

Umowa niniejsza stanowi w myśl ustawy

z dn. l.Vrn. 1919 r. Oz. U.R. P. Nr. 65, poz. 394

i z dnia H.rn. 1921 r. Dz. U. R. P. Nr. 26, poz. 147,

podstawę przy zawiera<niu umów indywidualnych.

Indywidualne umowy o pracę, zawier~ące warunki dla pracownika mniej kotzystne, niżwarun­

ki niniejszej umowy, ulegają ,z mocy wymienionych

ustaw zastąpieniu przez warunki określone niniejszą umową.

Wszelkie indy,widualne umowy, zawie,ra,jące

warunki korzystniejsze dla pracownika, wz Je

przewiduje niniejsza umowa, obowiązują na czas

ich zawarcia.

Art. 3.

DZIAŁ URZĘDOWY.

Rok słuŻ'bowyrozpoczyna się 1 kwietnia,

a kończy się 31 marca . roku następnego. Obie

strony obowiązuje wypowiedzenie indywidualnej

. ~

umowy pracy przed upływem -termio.t.l jej wygaś~

nięcia,

a najpóźniej do dnia 31grudn-ia włącznie,

OGLOSlE'NIE

ustnie wobec dwóch świadków lub pisemnie. Niewypowiedzenie umowy pracy do ' dnia 31 grudnia

Państwowej K~ji ' Wyborczej

włącznie przedłuża milcząco umowę indywiduaIzcłnia 20 stycznia ,1932 r. L. dz. ~SP3/.32.

, ną na rok następny. , Uchylenie s.ię przez 'którą­

kolwiek ze stron od J?rzyięcia wypowiedzenia

, Państwowa Ko~sja , ' W~borcza ~ , mocy umowy pracy umowy tel me przedłuża .

.

art. 96, 99 , i H5 ot:d. ' wyborczej do Sejmu ogła­

Art. 4.

sza, , że wobec wv~asn1ęcia mandatów poselskich

Tadeus~a. Waryńskiego, ' posła z -listy państwowej

Pracodawca oboWiązany jest do dni 30 od

Nr. 1, Gustawa M1~lęra, pą~ł~ z HsłyNr. 22 vi chwili wstąpieniadopraH ' wy~ćptatO:'YDikowi

oktęl!u Nr~ 13 i Ferdynanda Tkaczowa.. posła z li- bezpłatnie . książeczkęobra;phuilkQw~(w~ględnie

sty.Nr. 23 w o.J?',gU .Nr,,: , 24,posłami . ~ostają w , w razie od~owy wydania ksłątec~i ,~acić 50

młeJsc~ Tadeusza Waryńsklego - Dr. Mendys , gr~na _żak~o tejte.), żawierai~ lki!C 1f.-ydanyc.h

r!C::!k'ł:!o36,

t,',~l~,ę'tó~pe~!,ik:,;'~tr

, -~.,; Ę:~r,am~?j;~f

mu or<łYllarji i peJlsii, orą.z~pis p<1Wierzbnych mu

li

,

inwentarzy; do 'książeczki ' obrachunkow-ej mtiją

Gustawa Millera -,- Rosenberg ' Chil-Mordchaj, być wpisywane potrącenia z należnych poborów,

ur. w 1900, tkacz, Ł6dź, Młynarska 9; w miejsce jako to: ustawowe opłaty na rzecz Kasy Chorych,

Ferdynanda Tkaczowa - Błasżkiewicz Franci- przvnadające na pracownika. za opuszczone dnie,

szek, .Iat 40, rolnik, w. Kępa Chotecka, gm. Szcze- za rozmyślnie wyrządzone szkody i t p. Książecz­

karków, pow. Puławski.

ka obrachunkowa ma być jako dowód dla Komisji

Rozjemczej, stwierdzający ilość wydanych pobo.Pruewodniczący

rów. Jeden eg~emplarz umowy lIla być przez p,r a(-l 'St. Giżycki.

codawcę wydany pracownikom danego forJwarku

Członkowie

na ręce ich przedstawiciela. , ,

(.....:.1 K. Pużak.

W raz.iezgubienia książ~cz.ki obrachU1lJ'kowej

(-l W; Kosonocki.

przez ordynarjusza, służą jako dowód ' 'książki go.(-l,Jan Woinicki.

spodarcze pracodawcy.

.

.

'

(-rDr; St. ,Wrona,

(Za

zgubione

lub

żniszczone książeczki obra"

(-l Mir. Sawieki.

chunkowe ma prawo pracodawca potrącić pracownikowi 50 groszy).

--:1(:Af'lt. 5.

Za~ar~ie indywidualnej umowy z .ordynarjuszem nie może być uzależnione od trzymania

Zarządzenia Władz , Naczelnych,

przez niego najemnej czeladzi. Żona i inni człon­

-:0:kowie rodziny pracownika nie mogą ,być pocią­

gani do żadnych robót . z, tytułu li tylko umowy

25.

z samym 'pracownikiem, lecz winni za to ot.rzymać

osobne

wynagrodzeni'e ustalone ' dla odnośnej kaUMOWA,

tegorji pracowników.

.

Żony ordynarjuszy mogą być godzone tylko

ustalająca waiunki pracy i płacy dla robotników

rolnych na terenie województw: lwowskieglo, sta- jako dojarki, inni członkowie rcdziny jako dojarki, robotnicy sezonowi, lub sta,li robotnicy dziennisławoWskiego i tarnopolskiego, z wyłąc:zen.i.em

ni. Za małoletnich członków ro,d ziny umowę za;'

powiatów: Tarnobrzeg, Kolbuszowa, N'tsko, Rze- wiera ordynarjusz.; pełnoletni cdonkowie rodziny

szów, Lańc:ut, Przeworsk, Brzozów, Jarosław, Sa.- zawierają umowę osobiście, o ile jednak ordynarjusz poręczy pisemnie lub ustnie , wobec dwó.M

nok, Strzytów i Krosno.

świadków dotrzymanie takiej umowy,

to odpoZasady ogólne.

wi,a da za jejdoŁrzymanie. Jeśli małoletni , lub taki

,

Art l.

pełnoleŁni członek rodziny ordynarjusza, za któUmowa ninieiszaQbowiązuje od dnia l kwiet- rego ordynarjusz pcręczył za dotrzymanie umonia 1932 r. do dnia 31 marca 1933 r. i dotyczy wy, bez ważnej , p1'1Zyczyny - za. jaką uważa się

z jednej strony wszystkich 'Pra,~odawców rolnych, ty'lko .12-tygodniowy OKres połogowy (6 tygodni

z drugiej strony zatrudnionych przez nich rocz.- przed i 6 ty~odni po połc-~ul, chorobę · stwierdzonych pracowników z normalną zdolnością do pra- ną przez le'k arza, powołanie do służby wo;skowe;,

cy, a to następujące kategorje

lub wstąpienie w zwią'zek małżeński - zawartej

al fornali, pastuchów i stróżów,

umowy o 'pracę nie dotrzyma, m07e pracodawca

bl pracowników płci męskiej w wieku poniżej na,Łvchmiast rozwiązać umowę słuibową z ordylat 24,

'

narjuszem.

cl dziewcząt stajennych,

Stosunek wzajemny.

d) gumiennych, karbowych i polowych,

Art. 6.

' el kowali i stelmachów.

Inwalidzi, pracujący na równi z pozostałymi

Pracodawców oraz ich zastępców obowiązu­

pracownikami ' z normalną zdolnością d·o pracy je grzeczne Łra'ktowan,ie pra'c owników i ścisłe

w rolnictwie, pobiera;ą równe z nimi wynagrodze- przestrzeganie umowy, a zwłaszcza regularne wy,nie tak w gotów('.e, jak i w naturaliach. Inwalidzi płacenie świa·dczeń i płac, przewidzianych umoo. zmnieiszonej zdolności do pracy, oraz. pracowni- wą·

.

cy fizycznie ułomni mogą być godzeni na niższych

Pracowników obowiązu;e grzeczność wobec

wa.run'kach.

pracodawców i ich zastępców, ścisłe pl1Zestrze.ga,

'

'

nie zawartych umów, .oraz pilne i sumie.nne speł­

nianie obowiązków, dążność do jaknaiwiększej

wydajności pracy i stosowanie się do wszyst,k ich

zarządzeń pracodawcy lub jego zastępcy, odnaszącychsię do wykonania obowiązków służbo­

wych, oraz przestneganie wszystkich przepisów

porządkowych w obrębie folwarku, iaJko też dbałe i staranne obchodzenie się z powierzonym sobie

inwenta.r zem żywym i martwym. Pracownrk <łd­

powiada wolbec pracodawcy za powierzone sobie

, inwentarze żywe i martwe, oraz za wszelkie

, szkody wyrządzone źe zlości, swawoli, lub cięż~

kiej niedbałościiprzez siebie, lub któregoś ze

swych domowników, według postanowień ustawy

cywilnej. ' Pracownicy obowiązani są przy każdej

sposobności zapobiegać wszelkiemu naruszeniu

własności pracodawcy przez współpracowników

lub osoby trzecie.

, Art. 7 .

Rozwiązanie stosunku służbowego w ciągu

.roku może nastąpić na 'z asadzie orzeczenia Komisji Rozjemczej, lub też wyroków Sądów Pań ;

stwawych, działających według oIbowiązująceg,o

prawodawstwa i według kompetencji.

Umowa służbowa może być ta'kże ważnie rozwiązana kazdego czasu za obuStronnem porozumieniem, które iednak 'm usi być zawarte na piś ~

mie lub ustnie w obecności 2"ch świadków.

Zatargi wynikłe na tle ttn;lowy o pracę, pomiędzy pracodawcami a robofnikami r~lnymi regu:lują Komisje Rozjemcze. bądź Sądy Państwowe,

według kompetencji. Skar.gi ' do, Komisji Rozieinc;zei wnosi się do Inspektoratu' Pracy w 2-ch ,równobrzmią1cych . eg~ęmpląrza.ch, z' ~6'tyc.n ' · jeden

ma być dor,:ęcwtiy ij)6zwanemu wrat z we~waniem

do jawienia się przed Kdmis;ę Rozjemczą. Do czasu uzyskania właściwego onzeczenia ' lub wyroku

nie wolno: 1) pracodawcy wstrzymywać świadczeń. 21 pracowni~owi przerywać pracy ~

,

W wYpadkach: wyjątkowo cię*kiego przewinienia mOż'e pracodawca zawiesić 'p rac'owni'ka w

pracy i wstrzymać , przed orzeczeniem lub wyrokiem wszystkie świadczenia, w razie jednak wygrania sporu przez robotnika pracodawca winien

wydać z;al~głe świadczenia, .' wraz z dodatkiem .

miesięcznym 1 % w z:bozu i 2 % w gotówce. Koszta świadków powołanych przez Komisję Rozjemczą oraz ich stratę czasu, 'j ako też stratę czasu

pracownika ponosi ta s Łroh.a, !ttóra spór przegrała. O wysokości tych kosztów orzeka KO!lłisja

Rozjemcza, wz.ględnie Sąd Państwowy.

,

U wag a: Za wypadki wyjątkowo <Ciężkiego

przewinienia, w których pracodawca może zawie'

sić pracownika w pracy, uznaie się między inne

mi: al ieżeli ro'hot'ł1ik dO'puszcza się względe~

pni.codawcy, swych przeł,ożonych , . lub względem

człon'ków rodziny 'Pracodawcy i przełożonych ­

czynnych zniewag lub . cięZkich obraz, . b) 'jeżeli

robotnik dopuścił się kradzieży, .oszustwa ' lub

sprzeniewier2;enia na szkodę pracodawcy lub ja':'

ko doz orca i o te.go rodzaju wykroczeniach służ­

bodawcy nie zawi a d'oonił , el jeżeli mimo poprzednich upomnień połączonych z zagrożenie:m rozwiązania stosunku służbowe~o z ogniem i świa~

iłem nie-ostrożn.ie się obchodzi powierzony mu , in~

wentarz żywy ze swawoli ' lub Ciężkiej niedba~

łości uszkadza, lub .nad nim się 'pastwi, alb<) inną własnoś.ć służbodaw<:y ze złości" swawoli lub

cl(>żkiej niedbał~ci uszkadza, wy.rz· ądzaiąc tem

służbo dawcy .więkSzą sżkodę, d) jeżeli samowolnie i bez usprawiedliwienia ",dnem i przyczynami

nie stawi się do pracy dłużei, nilt przez 3 dni z rzę­

du. lub wńęce; niż , p1'lZez 6 dni w cłą!!u ol-ch po 50"

bie nast~puiąćych ,tygodni, e) ;0Źeli swoje obowiaz:\d 5łu 7bowe !!rubo narusza, a Wszczególności.

ie'7e11 wobec rozkazów służbo(lawcv.; lub ustanowl0nMo nad służbą dozorcy wystęlp111e z uporczywem nieposłuszeństwem i zuchwałością .

A

Czas pracy.

Art. 8.

Rozkład godzin pracy ustala się podług poniżsżej tabeli, przyczem robotnicy fornale maią

być zwalniani przed południem o pół godziny

wcześniej, aniżeli inne 'kategorie pracowników,a

to dla koniecznego obrządku inwentarza.

Przyjmuje się czas słoneczny z tern, że za początek pracy z rana i po południu uważa się wyj-

2.

MONI:rORPOLSKI. .-:-:-," Dnia 26 stycznia 1932 r.

ście z podw6rza, a za keniec;: ze·jście z pola. Po-

czątek i kO'niec pracy uznacza' się sygnalem.O i1e

pole edległe ' jest więcej, niż 2 .km. od' podwórza,

należy rOlb otnika zwolnić z pracy o 10 minut wcze-

śri~ej wstesunku doka,źdego kilometra

powyżej

2-ch. W razie pilnej potrzeby poniiszy podział

pracy może być zmieniony. jednakże tylko w ten

spesób, by ogólna ilość gO'nziniostała ta . sama. .

Na żądanie pracedawcy. ~ rażie pilnej petrźe­

by, pra,cownicy są O'bowiąz.ani dQ praJCy poza niżej określonym czaseIJl, lecz za osebnem wynagTodzeniem, wynoszącem 20 gr za gedzinę·

Pracownik ebowiązany jest zgłaszać się do

pracy .pun'ktualnie w czasie usta. n~ienym przez

pra'codawcę, z20dnie z warunkami umewy zbierowej. Za wszelkie opóźnie:niaprzysługuje pracO'dawcy prawe de pO'trąceń takiCh, jakie mapracowriik ustalone za godzjny nadliczbowe.

- --

tAnELA.

-

,

cd

c:: Ol

Miesiąc

r5

Praca do

"'''0

południa

Ol

cd

m~

.Praca po

~ o

... -CI

Ol m Ol <d

N._

.. c ...N ..0

południu

1- 1Ił I

ą-4.-;-

~ -ci ,!d

..

o Ol

OJ Po ...

~ lU

'I

I

Luty

8'-12

1-1 1 ł I

·. 7}-12

21~31

-

7-12

Ił ,

I

1.30-5.30 I

1-10

lf-20

21-30

Maj

t-tO

..

"

7-12

1.30 -6.40

-

1.3Ó-7.~

.ł

Ił

ł

1~

"

lł

'1:30-7.30 I,

1.30-7.50

'1;30-8.-

1.30:.....7.20

1.3a-:-7.30

11-,20

21-31

6-12

Czerwiec

1'-:'10

'11-20

. 21-30

6--12

,. 1.30-7.50

ł

1.304.-

Lipiec

t-lO

11-20

21-31

-

· Ug=!:30 '

",

Kwiecień

;I

lł-5.-

Marzec

1-10

11-20

2

o.. c:: o

o.. .'" 0..0

Styczeń

'i

cd

6-12

l.

•

2

2.00":':8.30 '

2.00-8.20

2.00-8.00

6-12 ·

i

2

' 2,0()-7.50

2.00-7.30

2.00-1.00

t

'.

ł

Slerpid

l-tO

11~20

, 21-31

.,

ł

Wrzesień

1-10

11-20

21-30

1.30~.40

6-t2

ł

lł

7-12

-

lł

-

UO-6.20

1.30...:.6.00

Październik

1-10

11-20

21-31

Listopad

, .j -12

Grudzień

8-12

1.30-5.50

1.30-5.20

1.30-4.50

1-1 I

1i

I-IIi

1.30-4.50

-

I

11.30-3.451

Pewyższy rozkład praJCy nie obowiązuje w

stosunku de pastuchów, stróżów n~nych i dozorców, o ile wykonywane przez nich reboty nie

przekraczają ich zwykłych obowiązków.

Praca rzemieślników folwąrcznych roz:poązy­

na się na pół godziny przed wyjazdem fornali

w pole.

. .

W dnie ulewne i wyjątkowej niepogedy reboty w polu nie powinny byćwykOOlywane.

Art. 9.

Obrząd~k inwentarza odbywa siępeza godzi-,

nami pracy, bez specjalnej dopłaty. Kelejne dyżury w nocy (noclegi w stajni) obowiązują wszystkich fornali; w dnie świąteczne fornale Oibowiąza­

ni są do obrządku inwentarza, a kelejne jeden

z nich O'bowiązany jest również do dyżurowania

w stajni bez specj.alnej dO'płaty. ' Pastuch oraz

dziewczęta stajenne są wolne zupełnie od pracy

co trzeci dzień świąteczny (w niedziele i święta) .

Praca w dnie świąteczne może być wykenywaną tylko w nagłej uO'trzebie, przy sprzęcie Z'bo. ża i siana po' cenie 30 gr za gedzinę.

Wstawanie do obrządku inwentarza oraz naszykowania wozów i narzędzi powinnO' mlec

miejsce w miesiącach: kwietniu. maju, czerwcu,

lipcu, sierpniu i wrze'śniu e godzinie 4-ej rano, a

w uozostałych miesi~cach nie wcześnej, iak e godzinie S-ej ranO'. Obrok, siane i t. p: karma dla inwentarza powinna być przygotowana uprzednio,

w ~odzinach pracy, w miejscach nato wyznaczonych.

.

.

.,

.

Nr. 20.

Stróże nocni mają codziennie wolny C2;as do

zakończenia robót p'l'zedpołudniowych, następnie

zaś mogą być zatrudnieni przy robotach kełoin· wentarza, w domu i t. p. W miesiącach od 1 paź­

dziernika do 31 marca stróż nocny otrzymuje od

pracedawcy 'kolŹuch lub inne odpewiednie ciepłe

·

zie braku odpewiedniego pastwiska, winnipra·

cownicy otrzymać zieloną paszę.

Na zimę wydaje się Da każdą krowę 6 q. gotowych ziemniaków, lub 9 q. buraków. albo te!

12 q. liści z buraków cukrowych. naleŻyCIe .za·

konserwowanych, albo 12 q . wytłoków dołowaokrycie na czas warty. W miesiącach: listopa- . Dych lub 15 l. wywaru dziennie na 1 krewę. Podzie, grudniu i stYlCzniu wolno stróża zatrudniać zatem 8 kg. sieczki , i plew zbożewych dziennie

na 1 krewę.

.

'

pracą tylko połącz-ooąz nO'cnem st'różewaniem.

U wag a: Stróż. przyłapanyria spaniu podZamiast wymienionych wyżei dedatków do

· cz,a s pełnienia ebowiązków stróżewania. może być sieczki i plew Zlbeżowych, pracodawca może wyukarany za pierwszym razem grzywną w wysoke- dać pracownikowi 14 a. 39 m .~ łąki dwukO'śnej,

ści 10 kg. żyta, za drugim ra:zem grzywną w wysowzględnie dwa razy większy ohsząr łąki jednO'kości 30 kg. żyta" za trzecim razem wyd.. leniem.

kośnej, albo 5 a. 40 m'. ziemio-brobicnej i wyną­

wożonej tak, jak podziemnj.(łJki. na każdą krowę.

Warunki wynagrodzenia l~ str6ż6w i pastu- O ile pracewnik nie otrzymuje żadneg'o utrzymach6w.

nia dla krowy w zimie, winien otrzymać jakO'

ekwiwalent siane z 28 a. 78 m. 2 dwukośnej łąki,

Płace w. got6wce.

względnie z 2 razy większegoebszaru ' łąki jedneArt. 10.

kośnej.

Słomę na śtiółkę ' dla inwenta1'lZa <'l1rzy. ' Or'dymiz:juszpoJbiera płacę w gO'łówce w Wy- mują pracownicy w miarę petrzeby, lecz tylko

soko~Ci 120 zł recznie, płatną kw'artalnie lub mie- . w tym wypadku, . jeżeli 'nawóż przypadana własność prac-odawcy.

.

,

. .

sięcznie z dołu, orazordyilarję, wydawaną zgodU w ci ga 1: Jeżeli ' pr.a codawca · . zabrania

nie z art. ' 13 ńiniejszeiumowy . kwaritalnie zgóry.

Ordynaria winna być 'Wydawaną ordynarj\,lSzQiri trzyma'n ia bydła, lub je'żeli ' pracowriiik owikrowa

zginęła, otrzYma pracowrlik · ziurtiast . 'utrzymania

vi ' pi~rwszyni " m:iesląwkażdego kwartału. Ordynarjęz.a drugi k,,:rartalmoż e pracodttlWca WydaĆ ' w ciągu 6 miesięcy letnich pO' 3 1., zaś w ciąguID.ii~

w .2 ril Łach 'rów-nych,z kt6rychpierwszaWirina byc ' sięcy zimoWych pó2l. riiezbieranegó mleka dzienwydatia" 1 . lipca.' a druga najpóźniej 15 sierpnia. nie. J eżeH jednak pracownik ' nie korzysta ż ' pra ~

Praoceda'Wca m:6że pracownikewi. z którynl umowa wa trżymania bydła, 'etrzymu1e w . ciągu (, miesię­

cy letnich ;po '2 i pół 1., 'za5w Ciągu 6 miesIęcy zisłużbOwa została ' rOzw,iąz1ma.Wydać . 113 częŚć 'e rmowych pO' 1 i pół l. niezbieranegO' mleka dzienme

dynarjiia ostatni kwartał ż d,Olu

.

U .w a g a 2: RobotIlicy, rpieszkający we .w~a­

Ordynar;a . .

snych budynIkach, anieptr~ymuiący od pracoaawcy laŁem pastwiska, ani też zimą paszy, ani mleka,

Art. 11.

otrzymywać będą jako ekwiwalent za wyże; wyZboże, wydawane na erdynarię musi być domienione , świadc2!enia: siano. ~ 57 a. 56 m.? łąki

bre. :zdrO'we i dobrze oczySzczone. W skład ordy- dwukóśnej, lub z ,d wa razy : większego obszaru. łąki

narii wejdzie :2 q. pszenicy . i6 . q: żyta, reszta jednekośnei· ·

. ,; , ;'

. . .: .

w zbożu jadalnem. W powiatach, wymienicnych

U wa g a 3: . .obie strony obowiązuje stan

wart. 13, punkt l. w skład ordynarii wchodzi 3 q. rzeczy, przyjęty przy iawieraniu indywidualnych

pszenicy, zresztą. jak p<>wyżej.

umów, a zmiany . w ' ciągu ' ro~u, t. j, utrzymanie .

Art 12.

krowy na ' wydawanie' mJeka.lub odwrotnie. ' są do·,i

, Mielenie zboża edbywa się na ' koszt praco- , puszcza.lne poza wypadkami .• lesowemi tylko w .

dawcy w młynie przez niego W'skwzanym, przy- drodze obopólnego porozumienia.

" ,

czem:niewię~~jj ' ńiż .'Połowa ordynarii . na pytel.

Uwag a 4: , Jeżeli nadanym folwarku ! ża­

WiaIIlian za mielenie pracodawca ' może wydać den z pracowników krowy nie trzyma, to . uważa

pracowni'kewidodatkewą i,lość żyta,ró:Wną 10%

się za dowód, że pracodawca ' krów trzymać nie

ustalon:ei crd:y narji.

.

pozwala .

".

. Art. ' 13. '.'

,"

· 0 p.ł~

'W stooun!ku rocznym obowiązuje we wszyst.. ..;

· Ąrt~)6~ . ::-; i ;

.kich niżej wymienienych ' p owia.ta eh następująca

:o rdynaria

' '. : ' '. ' " ,.:: '

.;, , Or,dynElt}u,$ż . oQtrzyma ',5 t m,~ due~a tw~rd~g.o ,

·

1) W pewiatach: B6brka, Crortków, Dreho- ii 4ln. 3 drzewa «nięk'kiego l'ocznie; . zarpias~ ,1"m/ p . .,

bycz, Heredenka. Kołomyja; Kopycżyńce~ Sakal, drewna twardego może pracodawca ' wydać

PMemY'śl, Rudki, Sambor. Skałat, Śniatyń, Tarno1 y. m. 3 p. drzewa. miękkiego, 2}l; q. węgla lub

pol, Trembowla i Zaleszczyki - 12 qjedną kupę twardych gałęzi; zamiast 1 m 3 • p. dre2) Borszczów. Br9dy.Brzeżany, Buczacz, Gró- wna miękkiego może pracO'dawca wydać 2 q. wę­

dek Jagiell., Kamionka . Strumiłowa, Mościska, gla, względnie jedną ;kupę miękkich gałęzi.

Lw6w. Podhaice. , Przemyślany, Rad~iech6w, RaWymiary kupki mają wynosić: 1 i Km. szer.,

wa Rilska. Rohatyn~ Stanisławów, Stryi, Tłtima.cz, 1 m. wysokości i 3 m. długości. Gałęzie muszą poZbaraż. Zborów, Złóczów; Z.ółkiew i ŻydaClZów chodzić ze zrębów poprzedniegO' reku kalendarze11 q.

.

wego i mieć w g1'ubymkońcu5 cm. średnicy. W ra3). Bohorodczany. DOIbr'emil, Dolina. Jawe'r ów, zie wydawania węglaconajmniej 1/3 część należ­

Kałusz. Ko~ów. Liske. Lubaczów. Nadw6rna, Pe-nego opału winna być wydana w drzewie.

czeniżyn, Skele. Stary Sambor i Turka - 10 q.

Chrus,t, badylanka i słoma nie megą być wydane iako materiał ,opałowy. wobec czego wydaZiemia pod ziemniaki.

nie jakiejkolwiek ilości chrustu, badylanki i sło­

my nie 7,walnia pracodawcy od wydania pracowni- •

Art. 14.

kew! opału wedle powyżs,zych nerm. Opał wydaOrdynariusz ' otrzymuje 28 arów 78 metrów

je się z~óry kwartalnie lub miesięcznie . Wybór

kwadr. pola wynaweżenego i obrohioneRo dwe'r- materiału opałewego przy~ługuje prac-edawcy.

skiemi 'końmi pod ziemniaki. Pole, przeznaczone

pod ziemriia,k i pewinne być w takiem samem stano- Pracownikom nie wolno sprzedawać O'pału. Pracownikom, mieszka1ącym w mieszkaniach dwo1'wisku, jak pole przeznaczone pod ziemniaki dwerskich niezaberoieczenych riależycie przed zimnem.

skie. Sadzenie ziemniaków winno odbywa,ć się

wydaie się 1 . 3 • p. drzewa miękkiegO' więcej.

w połewie między początkiem a końcem sadzenia

ziemniaków dworskich. Przygotowania mechaMieszkania pracowuików.

niczne ziemi ped ziemniaki i obróbka ich winny

Art.!7 . .

być takie, jak ped ziemniaki dworskie.

Zastrzega się, że wszystkie ziemniaki pracowOrdynariusz otrzymuje mieszkanie, składają ~

ników powinny być sadzene Qbck siejbie wjednem ce się cenajmniej z 1 izby z podłogą oniz kemery.

miej;s'cu. W razie, gdyby pracewni'k nie etrzymał Izby winny być wytynkewane,. a c-O'najritniej dedeputat.u gruntewe~o pod ziemniaki w oikreślonei kładnie wylepiene ze szczelnemi drzwiami i oknapewyżej ilości, ebowiązany będzie pra,c edawc.a dać

mi na zawiasach. W oknach mają być całe szypracowni:kewi 30 q. gotowych ziemniaków, a to by. zaś w razie stłuczenia szyby pracownik jest

jesienią po wykopaniu. Ziemniaki wydane winny

obowiązany wstawić ją w ciągu 2 tygodni. Wa'p na

być zdrowe i ąez ziemi.

do bielenia dostarcza pracodawca 2 razy do roku

Pcnadto robetnicy miesz'kai.ącY' w budynkach w ,e gólne; ilości 5 kg. na mieszkanie. Miesz'k ania

2

dworskich otrzymują 3 a. 60 rit pola obrOlbienego mają być ze szczelnym dachem; tam, gdzie dach

i wynawożonego w pebliżu domu pod o~redewi­ lub piece są pepsute. musząbvć naprawiene w cią­

znę, zaś pracewnicy mieszkający we własnych

gu miesięcy letnich. W majątkach, które wydają

budynkach taki sam dodatkowy ebszar w polu

n.a epał węgiel, piece muszą być dostosowane ..lo

pi'zeznaczonem pod ziemniaki służby.

opału węglem. W majątkach. gdzie woda z.a.:i~ka

U w a ~ a: O ' ile pele, przeznaczene pod do piwnic i mieszkań pra-cewników, winny być

ziemniaki dla ordynariusza, przygotowane zosta- one zabezpieczone w ciągu lata ed wody napłynie w terminie sl'Mnienym, t. j . nO' l-ym czerwca, wowej.

.

.

może 'Pracownik -odm6wić przyjęcia przydziału

Prac-odawca i pracownicy winni dbać, ab;?

ziemi pod ziemniilki, a domagać się ekwiwalentu O'teczenie mieszkań pracowników byłe hygieniczgotowych ziemniaków.

ne. Obewiązuje wyhrukowanie dostępu do studzien. eraz zastąpienie zgniłych cembrzyn nowe. Utrzymanie inwentarza.

mi. lub też zapewnienie praoowni'kom w inny speArt. 15.

sób zdrowej i czystej wody do pIcia. Zbiornik: na

Ordynarjusz ma prawo trzymać jedną krowę nawóz nie mo~ą znajdewać się w bliższej edległo­

z przychówikiem od tel'że de 2 miesięcy. Pra'c odaw- ści, aniżeli 20 m. ed mieszkań służbowych. a pl a- .

cel daje latem bezpłatne utrzymanie na wystarcza- cownicy mają skła~ać nawóz ze swych chlewów

w przeznaczDnem na t-o mieisc~: W pebliżu mieszjącem pastwisku, takiem, jak i dla bydła dworkań

mają z~dować 'się ~słoąięte ustępy . w do·

Slki~~oz wyjątki~ sztucznych pastwj~.W _r.a-

m

'.

.

'

. ,._ •

. ,

' ,

.

- ' o

' .

.

•

Nr. 20.

MONITOR POLSKI. -

3.

Dnia 26 stycznia 1932 r;

'b

statecznej ilości, które pracownicy o'bowiązani są

utrzymywać w porząd'ku i czystości.

Gdzie jest odpowiednie pomieszczenie w dotychczasowych budynkach, jak również przy

mieszkaniach nowowybudowanych, winna być

urządzona łaźnia. W innych majątkach, o ile istnieje możliwość, prac.odaw-cy są obowiązani do

urządzenia pracownikom kąpieli.

Pracownicy są -obowiązani utrzymywać miesz'kanie w porządku, - i odpowiadają za w~zelkie

uszkodzenia rozmyślnie wyrządzone. Tr7ymanie

inwentarza żywe~o w mieszkaniach jest stanowczo

wzbronione. Sublokatorów nie wolno przyjmować bez zgody pracodawcy, któremu przy wprowadzeniu się ma być zameldowany skład rodziny

pracownika.

Art. 18.

Pracodawca obowiąz,any jest dać pracownikowi pomieszczenIe dla bydła we wspólnej czeladne; oborze lub specjalnie na to przeznaczonym

budynku, jeżeli zaś pracownik mieszka w budynku

dworskim, także pomieszczenie dla 2-ch sztuk

trzody chlewnej, na opał i ziemniaki, nadto w razie potrzeby sł'omę do sienników. Ordynarjuszom

wolno trzymać kury, jednakże nie więcej, niż 12

sztuk.

Pracodawcy, którzy nie dadzą ordynarjuszom,

mieszkającym w dworskich budynkach,

pomieszczenia dla lr:wdy chlewne';, winni wypłacić

odpowiednie odszkodowanie, . niemniejsze, i~k

10 zł za rok.

v.'.ninki wynagrodzenia robotników płci męskiej

w wieku poniżej lat 24.

Art. 19.

a) Wszyscy ordynarjusze płci męskie; w wieku od ukończonych lat 18 do ukończonego 21 roku życia, otrzymuią pobory, wymienione wart.

10 -18 z nasŁępuiącemi zmianami: zboża o 2 q.

mniej, 100 zł pensji rocznej, pola pod ziemniaki

14a. 39 m2 • 4 m. 3 p. opalu, mleka zimą l litr, latem 1 i .pół litra dziennie, albo utrzymanie d1a

jednej krowy zimą, albo pastwisko dla tejże krowy

latem.

bJ Kawalerowie nie będący jedynymi żywi-cie­

lami rodziny, otrzymuią od ukończonych lat 21 do

,ukończonych 24 lat o 1 q. zboża więcej, niż ordY'narjusze, wymienieni w ,p. a) ninielsze.go artykułu,

a pensja ich wynosi 120 zł rocznie.

c) Od ukończ,onel!o 21 roku życia otrzymują

wszyscy żonaci oraz kawalerowie. o ile są jedynymi . żywicielami rod~ziny nie zarobkujący,ch i nie

po:siadaiących inne~o źródła dochodu, pobory ustalone wart. 10 - 18.

U wag a: Posiadanie gruntu w ilości niewiększej, jak 24 a., nie uważa się w tym wypadku

za inne źródło dochodu.

Warunki wynagrodzenia dziewcząt stajennych.

Arl20.

Dziewczęta staienne otrzymują 9 q. zboża ordynarji, w czem 2 q. pszenicy, przemiał i 100 z;ł

pensji rocznie, ponadto po 2 litry niezbieranedo

mleka dziennie i 14 a. 39 m~ ziemi pod ziemnia'ki.

U wag a: Dziewczęta stajenne, mieszkające

w d,w orskich .mieszkaniach, otrzymują dostateczną ilość opału dla należytego ogrzania mieszkań

i ugotowania strawy.

Warunki wynagrodzenia gumiennych, karbowych

i polowych.

Art. 21.

Gumienni, karbowi i polowi ot rzymują wyna' grodzenie, unormowane wart. 10 do 18 z następu­

iącemi zmianami: płaca gotówkowa gumiennych

i karbowych 180 zł, polowych 140 zł rocznie. Gumienni i kaI'1bowi otrzymują o 1 q , pszenicy wię.cej,

niż fornale, ,praz dcdatek 1 L mleka dziennie ponad pobory;-ustalone wart. 15, a to bez względu

na to, czy otrzymują mleko w naturze, czy też

utrzymanie dla jednej krowy, jak przewiduje

art. 15.

Warunki wynagrodzenia rzemieślników.

Art. 22.

a) Rzemieślnicy, nie po.siadający pisemnych

kwalifikacyj, 'którzy się wykażą 3-letnią samodzielną pracą i dowodem.. że rzeczywiście pełnią

funkcję

rzemieślników

fkowali, stelmachów),

otrzymują o 1 q. pszenicy i 1 q. żyta ordynarji

więcej, niż fornale, resztę zaś poborów taką, jak

fornale (art. 10 - 18).

b) Rzemieślnicy (kowale i stelmachowie), którzy wykażą się dyplomem wyzwolin na czeladnika i świadectwem conaimniej 5 -letniej pracy zawodowej po wyzwoleniu, otrzYmują -te same pobory, co fornale (art. 10 do 18). z następującemi

zmianami: pensja gotówkowa 240 zł rocznie. ordynurji o 1 q. pszenicy i 1 q. żyta więcej. Rzemieślni'­

cy ci .maią prawo do trzymania dwóch krów. Jeżeli rzemieślnik trzyma tylko jedną krowę,

względnie jeśli nie otrzyma zezwolenia na trzymanie drugiej krowy, otrzymuje wzamian za to

1 litr mleka dziennie. W razie zupełnego żakazu

trzymania krów, otrzymuje rzemieślnik w 6-ciu

miesiącach zimowych po 4 'litry, a w 6-ciu miesią­

cach letnich.po 6 litrów mleka niezbieranego

dziennie.

c) Rzemieślnicy (kowale i stelmachowie), którzy wykażą się dyplomem wyzwolin na czeladnika

i świadectwem conajmniej lS-letniej pra-cy zawodowej po wyzwoleniu, otrzymui.ą te same pobory,

co rzemieślnicy, wymienieni pod b) niniejszego

artykułu z tą różnicą, że płaca gotówkowa wynosi 300 zł rocznie, zaś ordynaria o 1 q. pszenicy

i 2 q. żyta więcej, niż fornale.

Pracodawca nie może żądać, by rzemieślnik

ze swych poborów opłacał pomocnika.

Furmanki.

Art. 23.

Pracownicy otrzymują w ,r azie potrze1by

a) zbiorową furmankę do jednego z naj,bliższych

młynów i z młyna; bl do zwózki w dnie powszednie swoich prodttktów rolnych, wyprodukowanych

w tymże folw~ku; c) po księdza z chrztem, ślu­

bem i pogrzebem; dl strony zawieraiące umowę

stwierdza;ą,

że koszta furmanek do doktora,

względnie po doktora, lub akuszerkę, nie mogą

żadnej ze stron obciążać . .ponieważ obowiązek ten,

wedle ustawy ubezpieczniowej. ciąży na Kasach

Chorych. Jeżeli jednak w nagłych wY'pad'kach

pracownik nie może skądinąd otrzymać furmanki.

winien dostarczyć furmankę pracodawca na rachunek Kasy Chorych; el jedną zbiorowę furman'kę na kwartał w dzień świąteczny, wybrany przez

pracowników, do na1!bliższego miasteczka'. względ­

nie stacji kole; owei , o ile odległość tefte wynosi

więcej. niż 5 km.

Fornalowi. jadącemu w interesie pracowników furmanką w dnie powszednie czy też świą­

teczne. nie należy się żadne dodatkowe wyna~ro­

dzenie, jak również za kolejne wyjazdy w dnie

świąteczne po lekarza. akuszerkę. do kościoła

i t. p. Wyjazdy, noszące wyraźny chara·kter wyiazdów prywa1nych pracodawcy poza godzinami

pracy, winny być wynagradzane jako 'praca poza

godzinami służoowemi.

U wag a: W razie nieuzasadnionej odmowy

dania furmanki pracownikom przysługuje tymże

prawo żądania zwrotu faktycznych 'kosztów za

wynajęcie furmanki. Za uzasadnioną odmowę

uważa się wyjątkową niemożność gospodarcza dania furmanki w dniu przez pracownika wytbranym Lub niezgł,oszenie zapotrze.bowania furmanki

na 24 godziny naprzód.

Strawn,e i inne dodatki.

Art. 24.

Pracownikowi wysłanemu w drogę poza obręb

majątku w interesie pra.codawcy na dłużej, niż pół

dnia, należy się odpowiednie utrzymanie w naturze, lub strawne ,za każdą pełną dobę 2 zł, z.aś

ieżeli wyjaz.d trwa mnie'i, niż pół doby, 40 gr za

śniadanie lub wieczerzę, a 80 gr za obiad. Nadto

w razie konieczności najęcia nocle~u należy się

pracownikowi zwrot rzeczywistych wydatlków,

poniesionych skutkiem najęcia noclegu. W drodz,e ~odziny pracy nie obowiązują.

Pracodawca jest obowiązany dać pracownikowi płócienną bluzę

siania s~ucznych nawozów, zaś do siania nawozów gryzących, t. j. azotniaku i wapna, dostarczyć ochraniaczy na oczy.

Do siania nawozów gry.zących .nie mogą .być uży­

wane kobieŁy. Przy siewie nawozów gryzących

należy się pracownikowi do.,fata ,po 40 gr dziennie. zaś pr:zy siewie innych nawozów po 20 gr

dziennie.

do

Dnie ś\\iąteczne, dnie opuszczone i urlopy.

Art. 25.

Za dnie świąteczne uważa się na,stępujące

ustawą oznaczone święta rzymsko-katolickie i narodowe: Nowy Rok, Trzech Króli, Oczyszczenie

Narśw. M. P. (2.II.), 2-gi dzień Wielkiej Nocy,

3 mai, WniebowS'tąpienie Pańskie, 2-gi dzień Zielonych Świąt, Boże Ciało, św. Piotra i Pawła,

Wniebowzięcie Najśw. M. P. (15 sierpnia), Wszystkich Świętych, Niepokalane Poczęcie N. M. P.

(8.XII.I, pierwszy i drugi dzień Bożego Narodzenia, - razem 14 doL

O ile na podstawie obowiązujących zwycza,jów miejscowych obchodzone są prócz wymienionych wyżej świąt jeszcze inne dnie świąteczne,

albo ;eżeli przy pracownikach inne~o obrządku

obchodzone są święta w innych dniach, względ­

nie w większej liczbie, przysługuje .p racodawcy

prawo zaliczenia wszystkich tego rodzaju dni świą­

tecznych. których liczba przekracza wykazaną

n-ormę, do dni należnego pracownikowi płatnego

urlopu.

A

Pracodawcy przysługuje jedna'k również prawo domagania się wykonywania pracy w dniach

świąt zniesionych, zaś do pracowników, nie stosuiacych się do tego żądania, stosować potrącenia

przewidziane w razie samowolnego i nieuzasadnione~o ważnemi przyczynami opuszczenia dnia roboczel!o.

Pracownik otrzymuje w każdym kwartale

2 dni płatnego urlopu 'w dnie nieświąteezn~. Wy-

bór dni urlopu odlbywa się w porozumieniu z pra

codawcą lub jego zastępcą; pracownik w razie

odmówienia mu urlo{l'Uotrzymuie ~a każdy dzień

niewykorzystanego urloT>iI wynagrodzenie ana"

logiczne do potrąceń, ustalonych w ustęoie piątym

niniejszego artykułu. Odchodzącemu robotnikowi

należy się 6 dni wolnych od pracy na wyszukanie

posady bez potrąceń świadczeń.

W razie samow<tlnego i nieusprawiedliwionego wailnemi przyczynami opuszczenia dnia robo,czego przez ordynarjusza, przysługuje pracodawcy

prawo potrącenia za każdy opuszczony dzień

od 1 kwietnia do 31 października 20 kg. żyta,

zaś w czasie od 1 listopada do 31 marca - 10 kg.

4

żyta.

Za ważną przyczynę, usprawiedliwia;ąi:ą

Oipuszczenie dnia roboczego, uważa się między innemi stwierdzoną przez lekarza obłożną chorobą

pracownika, zgłoszone poprzednio pracodawcy

wezwanie ze strony władz lub zgłoszone u pracodawcy i uzasadnione pójście do lekarza.

Zapomogi na wypadek śmierci.

Art. 26.

Na wypadek śmierci pracownika otrzymuje

jego wna i dzieci przez pół roku wolne mieszkanie, a po:oory za 1 kwartał. O ile ziemniaki zostaną zasadrone przed śmiercią pracownika, zbiór ich

przypada na własność rodziny zmarłego.

Ubezpieczenie.

Art. 27.

Opłaty ubezpieczeniowe mają być uskutecznione zgodnie z obowiązującemi przepisami. Pracodawcy mają prawo potrącić pracownikom świad­

czenia tylko za ten czas, przez który pracownicy

mają prawo do zasiłku z Kasy Chorych, lub innei

ubezpieczeniowej instytucji. w wysokości, na jaką

sumę robotnicy :rosta,li ubezpieczeni.

W razie nieszczęśliwego wypadku WInIen

jest pracodawca zgłosić wY'padek u kompetentnej

władzy w sp()I;ób us,tawą przepisany, podając wysokość zarobków zgodnie z umową zbiorową;

w razie niezgłoszenia wypadku. odpowiada pracodawca za wszystkie wyniikłe stąd szkody dla

pracownika. Odnośnie do gospodarstw. któ.re w

myśl ustawy nie są objęte przymusein ubezpieczenia w Kasach Chorych, mają w tazie choroby .pracowOoika zastosowanie odnośne postanowienia obowiązujących w tym wypadku ustaw {§ 1156austr.

kodeksu cywilnego).

Art. 28.

Pracodawcom nie wolno przy 'końcu roku

służbowego zwalniać li tylko z tytułu starczei niezdolności do pracy tych pracowników. 'k tórzy na

dobro tego pracodawcy, lub danej majętności

przepracowali pełnych 35 lat, lub najmniej 25 lat.

lecz w tym ostatnim wypadku tylko wówczas, gdy

przekr,oczyli 60 lat życia. Pracodawcy mogą jednak

pracowniików, wymienionych powyżej w ustępie

1-szym, przenieść do czasu ustawowego rozwiąza ­

nia tej sprawy na emeryturę z powodu starczej

niezdolności do pracy, która to emerytura winna

zapewnić emerytowanemu 40 96 normalnych poborów, o ile przepracował conajmniej 25 lat i przekroczył 60 lat życia, zaś 50 96 normalnych poborów, o ile przepracował pełnych 3S lat.

Za lata służby liczy się lata od ukończone~o

18-go roku życia.

Zamiana świadczeń•.

Art. 29.

Umowa niniejsza nie uprawnia do ,obniżenia

istniejący.ch warunków wynagrodzenia. P.racodawca nie może samowolnie zamieniać ustalonych

powyższą umową świadczeń na inne . Zamiana

świadczeń na inne równowartościowe dopuszczalna jest tylko za obopólną ugodą, zawartą pisemnie

lub wOibec 2-ch świadków. O ile porozumienie nie

nastąpi, może pracooawca żądać ustalenia przez

Komisję Rozjemczą warunków zamiany 'Pewnych

świadczeń na inne.

Zamiana świadczeń dokonana bez zJ!ody oracowni'ka, względnie bez orzeczenia Komisji Roz1emczej, ;esot nieważna.

Lwów, dnia 5 grudnia 1931 r.

Przewodniczący

(-) Inż. Stanislaw Zwoliński,

Inspektor Pracy 42 O'bwoou we Lw-ow1e.

Za Związek Ziemian Wschodnich Województw Małopolski

(-) Inż. Lucjan Turnau,

(-) Jan Pragiowski.

Za Związek MałO!polSkich Rolników!

(-) Dr. Karol Halpern,

(-l Dr. Leopold Wahrsager,

(-) Emil Kime[man.

Za Związek Robotników Rolnych i Leśnycll

Z. Z. P.

(-J Roman Tyszka,

(-) Władysław Ungar,

(-) K. Olej nik.

Opłata

Rok XV.

26 stycznia 1932 roku.

Warszawa, Wtorek

.1\12 20.

pocztowa uiszczona ,ryczałtem .

OGł.OSZENIA

PRENUMERATA

kwartalDaJ

w kralu • • • • 15 złotych;

I;a i!ranicII

• • • 20 złotych;

MONITOR POLSKI

N\Uller pojedyńczy

20 groszy.

lt.ollte pocztowe ' cłCkow.

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ.

Nr. 73Q,

WYCHODZI CODZIENNIE Z WY JĄ TKIEM NIEDZIEL I

•

SWIĄ T.

Cena za ' wiersz 1 mim. szpalty

redakcyjnej po tekście 65 groszy.

Cena za wiersz 1 mim. szpalty

ogłoszeniowej 60 gr.

Tabelaryczne i cyfrowe 95 tlr.

Ogłoszenia o ' zagubionych dokumentach ,18 ,groszy za wyraz.

Katd~ ogłoszenie naj mnie;

1 złoty.

Za , terminowy druk ogłoszeA

Wydawnictwo nie odpowiada.

Osobom i firmom prywatnym

kredytu lia ogłoszenia j prenumeratę Wydawnictwo nie

udziela•

• Dyrekcja i Administracja Wydawnictwa: Ul. Królewska Nr. 5. Telefon: Centrala P. A. T. - 552-80. Redakcja i ek$pedycja: Ul. Miodowa Nr. 22.

T elef. redakcji 644-05. Telef. ekspedycji 625-28. Kasa czynna od ~odz. 8 i ~ół do 1 popoł., w soboty do godz. 12 w pol

TRE$C DZIAW URZĘDOWEGO

Z a r z ą d z e n i a ,W l'a: d z N a e z e I n y c h

Poz. 24. Ogłoszenje Państwowej Komisji WyborczeJ z dnia 20 stycZma 1932 r. L. z.2503/32.

PoZo 25. UmoWa" ustalająca warunki pracy

i płacy dla robotników ' rólnych na terenie województw: IWGwskiego, . stanisławowskie1!o i tarnopolskiego, z wYłączeniem pOwiatów: Tarnobrzeg,

Ko.lbuszowa, Niską, Rzeszów, Lań~ut, Przeworsk,

Brzo.zów, Jarósław , Sanok, StTzyżów i Krosno..