Orzeczenie Nadzwyczajnej Komisji Rozjemczej, ustalające warunki pracy i płacy robotników rolnych na rok służbowy 1932/33 na obszarze województwa krakowskiego i powiatów: Brzozów, Kolbuszowa, Krosno, Łańcut, Nisko, Przeworsk, Rzeszów, Strzyżów, Tarnobrzeg i Jarosław województwa lwowskiego

Art. 7.

Zawarcie indywidualnej umowy z ordynarju·

szem nie może być uzależnione od trzymania

przez niego posyłek.

Żony pracowników nie mogą być zmuszane

do pracy. Dojenie krów i inne roboty mogą się

odbywać na zasadzie osobnej umowy.

Stosunek wzajemny.

Art. 8.

Pracodawców oraz ich zastępców obowiązuje

grzeczne traktowa;nie pracowników i ścisłe przestrzeganie umowy, zwłaszcza regularne wypłaca­

nie świadczeń i płac umową przewidzianych.

Pracowników obowiązuje grzeczność wohec

pracodawców i ich zastępców, ścisłe przestrzeganie zawartych umów, pilne i sumienne spełnianie

obowiązków, dążność do jaknajwiększei wydajności pracy i stosowanie się do wszystkich zarządzeń prac.)dawcy lub jego zastępcy; QdnoH~­

cyc h się do wykonania obowiązków służbowych,

oraz przestrzeganie wszystkich przepisów porząd­

kowych w obrębie folwarku, jako też dbałe i staranne obchodzenie się z powierzonym sobie inwentarzem żywym i martwym.

Zasady ogólne.

Art. 1.

Orzeczenie niniejsze obowiązuje od dnia 1

kwiet~ia 19~2 r. do dnia 31 .marca 1933 r. i dotyczy z Jednej strony wszystkich pracodawców rolCzas pracy.

nych, a z drugiej strony zatrudnionych przez nich

Art. 9.

ordynarjuszy, a mianowicie: fornali, parobków, stróRozkład godzin pracy ustala się {:odług pożów, pastuchów, poganiaczy, luzaków, dozorców goniższej tabeli, przyczem fornale mają być zwalniaspodarczych, a to gumiennych, k arbowych i polo- ni przed południem o li:! godziny wcześniej, aniże­

wych, rzemieślników falwarczn) ch, t. j. kowali li inne kategorje pracowników, a to dla konieczi stelmachów, oraz stałych pracownic stajen- nego obrządku inwentarza.

!łych. Służba osobista pracod.awc)', choćby pracuTABELA CZASU PRACY

Jąca dorywczo ~a folwarkach, nie podlega niniej,

szemu orzeczenlU.

.'!

;:: <I>

Art. 2.

<q ił

.s ~

Praca do

3: ~j~

~ ; ~ o Pra ca po

Mi e siąc

... o ..

Orzeczenie niniejsze stanowi w myśl ustaw

.. "tS .. "tS

<I> 0. ..

<I> .s <I> .s

południa

południu

N

o

z dnia 1 sierpnia 1919 r. Dz. U. R. P. Nr. 65,

.. c:: .. ,D

~ .", ~o

Id: ci ~

poz. :594, z dnia 14 lutego 1922 r. Dz. U. R. P.

Nr. 18, poz: 142 i z dnia 18 lipca 1924 r. Dz. U.

1.30-4.00

R. P. Nr. 71, poz. 686, podstawę przy zawieraniu Stycz e ń

umów i~dy~idualnych . ~ndywidualne umowy pracy, zawleraJ.~ce waru!łk~ ?l~ pracownika mniej Luty

1 1.30-S.00

7.30-12

korzystne, n1Z warunki n1me)szego orzeczenia, ulegają z mocy wymienionych ustaw zastą~ieniu

przez warunki określone niniejszem orzeczeniem. Marze c

1.30-5.30

1-10

Art. 3.

ą

1.30-6.00

11-20

7-12

. Zatargi, wynikłe na tle umowy o pracę po1.30-6.30

21-31

mlę~zy pra~o.dawca~i a robotnikami rolnymi, regulUJą KomiSje ROZjemcze bądź sądy państwowe

według kompetencji. Do czasu uzyskania właści­

Kwiecień

1-10

1.30-6.40

wego orzeczenia lub wyroku nie wolno: 1) t:ra11-20

6-12

i ą 1.30-7.00

codawcy wstrzymać świadczeń, 2) pracownikowi

21-30

1.30-7:20

przerywać pracy.

. .W w~padkach wyjątkowo ciężkiego przewiI

nlema moze pracodawca wstrzymać przed orze- Mai

1-10

1.30-730

czeniem lub wyrokiem świadczenia w razie

11-20

6-12

i Ił 1.30-7.50 ł

jednak wy&rania sporu przez robotnika, praco21-31

1.30-8.00

dawca Wlmen wydać zaległe świadczenia wr:lZ z

dodatkiem miesięcznym w wysokości 3 %.

Art. 4.

Czerwiec

1-10

2.00-8.20

~raco~awca o':>owi~zany jest wydać pra-

----

oj

oj

.s'~

N .~

N '~

I

1_

1-1 ł I

-

._L

-

l

cow~k~wl b~z~ł,atme kSiążeczkę

zaWIerającą llosc wydawanych

pe~si.i oraz spis _powierzonych

obrachunkową,

mu ordynarji i

mu inwentarzy.

KSlązeczka obrachunkowa może służyć, jako dowód dla Komisji Rozjemczej, stwierdzający ilość

wydawanych poborów.

Art. 5.

Orzeczenie niniejsze nie uprawnia do obniże­

nia .i.st!liejących warunków wynagrodzenia, niż

poruzeJ określone, dopuszczalną jest jednak zamiana ' po,niżej określonych świadczeń na inne, za

ohopólnem porozumieniem.

Art. 6.

Rok służbowy rozpoczyna się 1 kwietnia a

kończy się 31 marca roku następnego. Obie strony obowiązuje wypowiedzenie indywidualnej

u~o~y. pracy pr~~~ ';lpływe~ terminu jej wygasOlęcla a nalI~oznleJ do dOla 31 grudnia włącz­

nie. Niewypowiedzenie umowy pracy do dnia 31

gr.udnia włącznie przedłuża milcząco umowę indyWidualną na rok następny . . Uchylenie się przez

którąkolwiek ze stron od przyjęcia wypowiedzenia

umowy pracy - umowy tej nie przedłuża .

Rozwiązanie stosunku służbowego w ciągu

roku może nastąpić na zasadzie orzeczeń Komisji Rozjemczej lub też wyroków sądów państwo­

wych, działających według obowiązującego prawodawstwa i według kompet.encji.

11-20

21-30

6-12

ł

2

I

r

Lipiec

1-10

11-20

21-31

ł

2.00-8.20

2.00-8.30

6-12

ł

2

200-8.30

2.00-8.20 . ł

2.00-8.00

6-12

ł

2

2.00-7.50

2.00-7.30

2.00-7.00

ł

6-12

ł

Ił

1.30-6.40

1.30-6.20

1.30-6.00

-

Sierpień

1-10

11-20

21-31

Wrzesień

1-10

11-20

21-30

Paździ e rnik

1-10

11-20

21-31

Listopad

Grudzień

7-12

. 7.30-12

-

Ił

-

1.30-5.50

1.30- 5.20

1.30-4.50

-

,

1-11~ ! 1.30- 4.15 1

1.30-3·~1 -~

2.

- MONITOR POLSKI.

Przyjmuje się czas słoneczny z tern, że za początek pracy zrana

i popołudniu uważa się

wyjście z podwórza, a za koniec zejście z pola.

Po:zątek i koniec pracy zaznacza się sy~nałem.

O Ile pole odległe jest o więcej, niż 2 km. od

podwórza, robotnika należy zwolnić z pracy o 10

minut wcześniej w stosunku 00 każdego kilometra

powyżej 2-ch.

W razie pilnej potrzeby powyższy podział

pracy może być zmienionym, jednak tylko w ten

sposób, aby ogólna ilość godzin pozostała ta sama.

Na żądanie pracodawcy w razie pilnej potrzeby pracownicy są obowiązani do pracy "oza

wyżej określonym czasem, lecz za osobnem wynagrodzeniem po cenach za godzinę o 50%' wyż­

szych od przeciętnego pełnego zarobku godzinnego odnośnej kategorji robotników. Samowolne

i nie uzasadnione opusz~zanie roboty podczas godzin pracy, jak i samowolne spóźnianie się do pracy jest niedozwolone i powoduje potrącenia w stosunku procentowym, jak za godziny nadliczbowe.

Powyższy rozkład czasu pracy nie obowiązu­

je w stosunku do pastuchów, stróżów i dozorców,

o ile wykonywane przez nich roboty nie przekraczająich zwykłych obowiązków.

Art. 10.

, Obrządek inwentarza odbywa się poza godzinami pracy bez specjalnej dopłaty. Budzenie

i wstawanie do obrządku inwentarza oraz naszykowanie wozów i narzędzi powinno mieć miejsce

nie wcześniej, niż o 2 godziny przed rozpoczęciem

pracy. Obrok, siano i t. p. karma dla inwentarza

mają być przygotowane unrzednio w godzinach

pra:cy w rhiejscach na to wyznaczonych.

Kolejne dyżury przy inwentarzu w nocy lub w

dni świąteczne obowiązują wszystkich fornali bez

specjal;nej dopłaty. Pastuch jak również kolejno

stałe pracownice stajenne są wolni od pracy co

trzeci dzień świąteczny (niedziele i święta) i na

ten czas zastępuje się ich przez innych na ten cel

wyznaczonych pracowników.

Praca w dni świąteczne może być wykonywana li tylko za obopólną zgodą i na warunkach

o 100 % wyższych od płacy w dni powszednie.

Stróże nocni mają codzieI1;Ilie wolny czas do

zakończenia robót przedpołudniowych, a w miesiącach: listopadzie, grudniu, styczniu i lutym z

wyjątkiem pory obiadowej aż do

rozpoczęcia

stróżowania, następnie mogą zaś być zatrudniani

przy robotach koło inwentarza w domu itp. Jeżeli

stróż nocny w miesiącach letnich stróżuje w porze obiadowej, wówczas otrzymuje . później czas

wolny, równy przerwie obiadowej. W miesiącach

od 1 października do 31 marca stróż nocny otrzymuje od pracodawcy kożuch lub inne odpowiednie

ciepłe okrycie na czas warty.

Stróż, przyłapany na spaniu podczas pełnie­

nia obowiązków stróżowania, może być karany

za pierwszym razem grzywną w wysokości 3 kg

żyta, za drugim razem grzywną w wysokości 6 kg

żyta, za trzecim razem wydaleniem.

Warunki wynagrodzenia.

Art. 11.

Ordynarjusz pobiera płacę w gotówce i ordynarję przewidzianą dla poszczególnych powiatów, lub ich części i dla poszczególnych kategoryj

wart. 14 niniejsżego orzeczenia.

Wypłatę gotówkową uskutecznia się zdołu

kwartalnie lub za obopólnem porozumieniem miesięcznie, nie później j,ak w 7 dni po danym terminie. Ordynarję wydaje się zgóry, · w pierwszych

dwóch tygodniach każdego kwartału. W wypadku spóźnienia z wydaniem ordynarji dłużej niż na

1 miesiąc, niespowodowanego wypadkami losowemi - otrzymuje ordynariusz za każdy miesiąc

zwłoki.. 3% w zbożu jako odszkodowanie, z wyjątkiem 2-go kwartału, w którym winna być wydanaconajmniej połowa przypadaiące.j ordynarji

w terminie.

Art. 12.

W skład ordynarji wejdzie 3 q pszenicy, 6 q

tyta, reszta w zbożu jadalnem z wyłączeniem

owsa. Zboże wydawane na ordynarię musi być

dobre, zdrowe i dobrze oczyszczone. W mająt­

kach ,podkarpackich i innych, W których psz.enicy

się nie produkuje, obowiązuje stosunek 2 q pszenicy.

Art. 13.

Mielenie zboża odbywa si·ę na koszt pracodawcy, w młynie przez pracodawcę wskazanym,

przyczem nie więcej niż połowa ordynarii może

być . zmielona na pytel.

Wzamian za pokrycie rzeczywistego kosztu

przemiału może pracodawca wydać pracownikowi 10% tej ilości zboża, jaka miałaby zostać oddaną do przemiału.

Art. 14.

Obowiązujące wynagrodzenie w

stosunku

rocznym wynosi

I. Powiat Bochnia: Okrąg Niepołomice sąd

Powiat Kraków: Okręgi: Kraków sąd, Liszki sąd;

Powiat Łańcut: Okrąg całego powiatu

Powiat Przeworsk: OkrM całego powiatu

ordynarja 13 kwintali i pensja zł 160.

Dnia 7 maja 1932 r.

II. ~owiat Bochnia: Okrąg Bochnia sąd;

Pow~at Brzesko: Okrąg całego powiatu;

Po~at C~rzanów: Okrąg Krzeszowice sąd

POWIat MIelec: Okrąg Mielec sąd;

Powiat Rzeszów: Okręgi: Rzeszów sąd, Tyczytt1 sąd;

.

Pow!at Strzyżów: Okrąg Strzyżów sąd;

POWIat Tarnów: Okrąg Tarnów sąd'

Pow~at Tarnobrzeg: Okrąg całego' powiatu;

POWIat Kraków: Okrąg Wieliczka sąd,

ordynarja 12% kwintala i ,pensja zł 150.

III . . Powiat ,Biała: Okrąg całego powiatu

Powiat Jasło: Okręgi: Brzostek sąd i Jasło

sąd

Pow~at Brzozów: Okrąg całego powiatu;

Pow~at Chrzanów: Okrąg Chrzanów sąd;

Pow~at Dąbrowa: Okrąg całego powiatu

Pow~at Myślenice: Okrąg Dobczyce sąd

Pow~at Strzyżów: Okrąg Frysztak sąd

Pow~at Rzeszów: Okrąg Głogów sąd;

Powiat Krosno: Okrąg Krosno sąd;

Pow!at Nisko: Okrąg całego powiatu;

Nr. 104.

Utrzymanie inwentarza.

Art 20.

. Zależnie od umowy przy godzeniu pracownik

moze trzymać na oborze dworskiej 2 krowy lub

1 krowę z przychówkiem do 2-ch miesięcy lub

~trzymywilć mleko niezbierane w ciągu 6 mie8!ęcy zIm<;>wych po 1 % litra, zaś w ciągu 6 mieSIęCy letOlch po 2% litra mleka dziennie.

. R~emieślnicy mogą trzymać 2 krowy z przychowklem do 2-ch miesięcy. O ile rzemieślnik

został ugodzony bez prawa trzymania drugiej krowy, ?trzymuje w ciągu 6 miesięcy zimowych po

1 ~ l~tra, zaś w ciągu 6 miesięcy letnich po

2~ Mra mleka dziennie. W razie zaś zakazu

przez pracodawcę trzymania 2-ch krów otrzymuje ~zemieślnik w ciągu 6 miesięcy zimowych po

3 htry, a w ciągu 6 miesięcy letnich po 5 litrów

mleka dziennie.

W wypadkach trzymania przez pracownika

1 k~owy otrzymuje on na okres zapuszczenia krowy I to raz do roku 100 litrów mleka niezbieranego.

\yprowadz~l1ie do dworskiej obory nowej

sztuki bydła me może . nastąpić bez uprzedniego

zezwol.eni~ ~racodawcy lub jego zastępcy, a to

dla umkOlęCIa zawleczenia zarazy.

.

W wypadku trzymania krowy przez ordynar)usza - pracodawca daje latem bezpłatne utrzy~anie na wysŁarczającem pastwisku, takiem, jakIe dla bydła dworskiego, z wyjątkiem sztucz~ .

nych pastwisk. W razie braku odpowiedniego

pastwiska należy wydawać dostateczną ilość zielonej paszy.

Na zimę wydaje się na każdą krowę 6 q gotowych ziemniaków, lub 9 q buraków, albo też

12 q liści buraków cukrowych należycie zakon serwowanych albo 12 q dołowanych wytłoków,

lub 15 litrów wywaru dziennie na krowę. Poza

tern 8 kg sieczki i plew zbożowych dziennie na

kr?wę oraz potrzebne plewy dla trzody chlewneJ.

Trzymanie kur jest dozwolone, trzymanie

ześ gęsi, kaczek, gołębi i królików uzależnia się

od zgody pracodawcy.

. POWIat Kraków: Okręgi: Podgórze sąd, SkaWIDa sąd;

Pow!at Mielec: Okrąg Radomyśl Wielki sąd;

. POWIat Ropczyce: Okręgi: Ropc.zyce sąd, Dębica sąd na południe od linji kolejowej;

Powiat Tarnów: Okrąg Tuchów sąd

Pow!at Wadowice: Okrąg całego powiatu

Powiat Bochnia: Okrąg Wiśnicz sąd;

Powiat Żywiec: Okrąg całego powiatu,

ordynaria 12 kwintali i pensja zł 140.

.IV. Powiat Ropczyce: Okręgi: Pilzno sąd i

Dębica s~d na północ od linji kolejowej;

Powiat Krosno: Okrąg Dukla sąd

Powiat Chrzanów: Okrąg Jaworzno sąd;

Powiat Kolbuszowa: Okrąg Kolbuszowa sąd

Powiat Limanowa: Okrąg Limanowa sąd'

Powiat Jarosław: cały powiat za wyjątkiem

Okręgu Sieniawa sąd;

Powiat Żywiec: Okrąg Sucha sąd;

Powiat Myślenice: cały powiat za wyjątkiem

Okręgu Dobczyce sąd;

. Po.wiat Nowy-Sącz: Okrąg całego powiatu za

WYjątkIem Okręgu Grybów sąd;

Powiat Jasło: Okrąg Żmigród sąd,

Opał i światło.

ordynarja 11 kwintali i pensja zł 135.

Art. 21.

V. ~owiat Gorlice: Okrąg całego powiatu;

Ordynariusz otrzymuje opał w stosunku roczPow~at Nowy Sącz: Okrąg Grybów sąd;

nym w ilości 20 q węgla i 3 metrów sześciennych

POWIat Tarnów: Okrąg Ciężkowice sąd'

przestrzennych drzewa suchego szczapowego,

Powiat Limanowa: Okrąg Mszana Dolna' sąd'

wydawany<:h miesięcznie zgóry. Wzamian za wę­

Pow~at Nowy Targ: Okrąg całego powiatu; giel

może być wydawane drzewo w stosunku za

Pow~at Jarosław: Okrąg Sieniawa sąd;

2Yz q węgla l metr sześcienny przestrzenny drzePOWIat Kolbuszowa: Okrąg Sokołów sąd,

wa szczapowego, względnie 1 % metra sześcienne­

ordynarja 10 kwintali i pensja zł 130.

go przestrzennego trzebieży.

Art. 15.

Ponadto pracownik otrzymuje dla oświetle­

Stelmas1

niekwalifikowani rzemieślnicy nia n9.ftę w ilości 12 litrów na okres 6 miesięcy

otrzymują co najmmel

o 2 q ordynarji więcej, zimowych i 4 litry na okres 6 miesięcy letnich. .

przyczem zwiększa się o 1 q ilość pszenicy i o

1 q ilość żyta, oraz wyższą o 50 % pensję, aniżeli

Mieszkanie pracowników.

ordynarjusz. Natomiast kwalifikowani rzemieśl­

Art. 22.

nicy, wykazujący się przepisanym dowodem

Ordynarjusz otrzymuje mieszkanie, składają­

uzdolnienia, otrzymują o 3 q ordynarii więcej,

przyczem zwiększa się o 1)0 q ilość pszenicy i o ce się co najmniej z 1 izby z podłogą oraz komo1 % q ilość żyta, oraz wyższą o 100?ó pensję, ani- ry. Izby winny być wytynkowane, a conajmniej

dokładnie wylepione, ze szczelnemi drzwiami

i

żeli ordynarjusz.

oknami na zawiasach. W oknach mają być całe

Art. 16.

szyby, a w razie stłuczenia się szyb pracownik

Polowi i karbowi otrzymują taką ordynarję, jest obowiązany wstawić je w ciągu 2-ch tygodni.

jak fornale, przewidz,ianą dla danej kategorji po- Wapna do bielenia dostarcza pracodawca 2 razy

wiatów, .oraz pensję: polowi o 25 % a karbowi o do roku w ogóJ!1ei ilości 15 kg na mieszkanie.

50% więcej, niż fornale.

Mieszkania mają być ze szczelnym dachem; tam,

Art. 17.

gdzie dachy są popsute, muszą być naprawione

Luz.acy (poganiacze, mastalerze i t. p.) żonaci . w ciągu miesięcy letnich. W majątkach, gdzie

lub posiadający rodzinę na wyłącznem swojem woda zacieka do piwnic i mieszkań pracowniutrzymaniu, otrzymują o 1 q ordynarji i pensji o . ków, winny być one zabezpieczone w ciągu lata

zł 10 mniej, niż fornale, nieżonaci zaś otrzymują

od wody napływowej.

tylko 50% świadczeń w naturze i golówce forPracodawcy winni dbać,

aby otoczenie

mieszkań pracowników było higjeniczne.

Obonala.

Luzak nie jest obowiązany do obrządku in- wiązuje wybrukowanie dostępu do studzien, oraz

wentarza z wyjątkiem wypadków zastępstwa zastąpienie zgniłych cembrzyn n.owemi, lub też

zapewnienie pracownikom w inny sposób zdrochorego fornala.

wej i czystej wody do picia. Zbiorniki na nawóz

Art. 18.

nie mogą się znajdować w bliższej odległości, ani~

Zależnie od umowy przy godzeniu ordynarżeli

20 m. od mieszkań służbowych, prac.ownicy

jusz otrzymuje bądź 20 arów p<Jla należycie wymają składać nawóz ze swoich chlewów w przenawożonego pod ziemniaki, bądź gotowe ziemniaki, licząc za 1 ar pola 1 i Y. q ziemniaków zdro- znaczonem na to miejscu. W pobliżu mieszkań

wych i bez ziemi. Ponadto pracownicy otrzymu- mają się znajdować zasŁonięte ustępy .w dostatecznej ilości, które pracownicy obowiązani są

ją 360 centarów pola obrobionego i wynawożo­

utrzymywać w porządku i czystości.

Gdzie jest

nego w pobliżu domu pod ogrodowiznę.

odpowiednie pomieszczenie w dotychczasowych

budynkach lub w nowobudowanych mieszkaStałe pracownice stajenne.

niach, winna być urządzona łaźnia.

W innych

majątkach, o ile istnieje możliwość, pracodawcy

Art. 19.

są obowi.ązani do urządzenia kąpieli.

Stałe pracownice stajenne otrzymują w klaPracownicy

są

obowiąz.ani utrzymywać

sie powiatów I i II 9 q zboża ordynarji ( w tern

mieszkania

i

otoczenie

w

porządku. Trzymanie

2 q pszenicy) izł 130 pensji. W klasie powiatów

III i IV 8 q zboża ordynarji ( w tern 2 q pszenicy) inwentarza w mieszkaniu jest stanowczo wzbroi zł 120 pensji, zaś w V klasie powiatów 7 q zbo- nione. Sublokatorów nie wolno przyjmować bez

zgody pracodawcy, któremu przy wprowadzaniu

ża ordynarji (w tern 1)0 q pszenicy) i zł 110 pensji, oraz prawo trzymania 1 krowy lub 1 % litra się ma być zameldowany skład rodziny pracow.,

mleka niezbieranego dziennie. Nadto stałe pra- nika.

Art. 23.

cownice stajenne otrzymują 15 arów pola wynaPracownik otrzymuje pomieszczenie na ziemwożonego pod

ziemniaki i 270 centarów pola

pod ogrodowiznę, tudzież 15 q węgia i 3 metry niaki, pomieszczenie dla bydła we wspólnej czeladnej oborze lub specjalnie przeznaczonym na to

sześcienne przestrzenne drzewa szczapowego.

W razie zamiany opału ma zastosowanie przepis budynku, oraz pomieszczenie dla 2-ch sztuk do·

rosłych trzody chlewnej i pomieszczenie na opałt

Art. 21 niniejszego orzeczenia.

MONITOR POLSKI. -

Nr. 104.

nadto w miarę potrzeby słomę do sienników, na

ściółkę i na przykrycie okopowizny.

Furmanki.

Art. 24.

Pracownicy otrzymują w razie potrzeby

1. al zbiorową furmankę do jednego z najbliższych młynów i z ,rnłyna,

..

bl do zwózki w dni powszednie swoich produktów rolny-ch, wyprodukowanych w tymże folwarku,

cl po księdza z chrztem, ślubem i pogrzebem.

2. Jedną furmankę na miesiąc w dzień świą­

teczny, wybrany przez pracowników, do najbliż­

szego miasta, względnie stacji kolejowej, o ile

odległość tejże nie wynosi więcej, niż 2 km.

Fornalowi jadącemu w interesie pracowników furmanką w dni powszednie, czy też świą­

teczne, nie należy się dodatkowe wynagrodzenie,

jak również za kolejne wyjazdy w dni świątecz­

ne, po lekarza, do kościoła i t. p.

Wyjazdy, noszące wyraźnie charakter ~yja

zdów prywatnych pracodawcy, poza godzmaml

pracy, winny być wynagradzane, jako praca poza

godzinami służbowemi, a więc o 50 9~ , a w dni

świąteczne o 100 % wyżej .

Art. 25.

Pracownikowi, wysłanemu w drogę poza

obręb majątku w interesie pracodawcy na dłużej,

,j ak pół dnia, należy się odpowiednie utrzymanie

w naturze lub strawne za każdą pełną dobę zł

2,30 zaś jeżeli wyjazd trwa krócej, niż całą dobę 50 gr za śniadanie, 80 gr za wieczerzę, a

1 zł za obiad, nadto w razie konieczności najęcia

noclegu należy się pracownikowi zwrot rzeczywistych wydatków, skutkiem najęcia noclegu.

W drodze godziny pracy nie obowiązują.

Urlopy.

Art. 26.

Pracownik otrzymuje w ciągu roku na żąda­

nie 12 dni płatnego urlopu w dniu nieświątecz ne .

Wybór dni urlopu odbywa się w porozumieniu

z pracodawcą lub jego zastępcą . Poza tern odchodzącemu robotnikowi należy się

6 dni wolnych od pracy na wyszukanie posady, bez potrą­

cenia świadczeń.

Sianie nawozów sztucznych.

Art. 27.

Robotnicy, zatrudnieni przy sianiu nawozóW

sztucznych, otrzymują przy sianiu ręcznem 40 gr,

a przy sianiu maszynowem 30 gr od 1 ha, oraz

worki dla ochrony odzieży, zaś przy sianiu azotniaku i wapna okulary na oczy. Do tych ostatnich prac nie można używać pracowników mło­

docianych, nie mających skończonych 18 lat.

Zapomogi na wypadek śmierci.

Art. 28.

Na wypadek śmierci pracownika otrzymują

jego żona i dzieci przez pół roku wolne mieszkanie, a wynagrodzenie gotówkowe i wszelkie

świadczenia pobierane przez ordynarjusza za 1

kwartał .

O ile ziemniaki zostaną zasadzone

przed śmiercią pracownika, zbiór ich przypada

na własność rodziny zmarłego .

Wdowy, względnie wdowcy, po pracownikach zatrudnionych w warsztatach rolnych i nie

podlegający obowiązkowi ubezpieczenia na wypadek choroby, otrzymują w razie śmierci pracownika zasiłek pogrzebowy w kwocie zł 45, zaś

w razie śmierci żony pracownika zł 40.

Ubezpieczenia.

Art. 29.

Opłaty ubezpieczeniowe mają być uskutec~

niane zgodnie z obowiązującemi przepisami.

Art. 30.

Do czasu wprowadzenia ustawowego ubezpieczenia na starość pracodawcom nie wolno przy

końcu roku służbowego wręczać terminatek tym

ordynarjuszom, którzy przepracowali na dobro

pracodawcy lub danego gospodarstwa 25 lat i

stracili całkowitą lub częściową zdolność do pracy z tytułu starości. Powyższy okres 25 lat liczy

się dla ordynarjusza od ukończenia 18 roku życia.

Tytułem do zwolnienia tych ordynarjuszy nie może być niezdolność do pracy, lecz przewinienia

służbowe. Ordynarjusze objęci tym artykułem

obowiązani są do wykonywania swych obowiąz­

ków w granicach swej zdolności do pracy, pomimo przepracowanych 25 lat. W wypadku stwierdzonej zupełnej niezdolności do pracy z powodu

'starości pracownik nie jest obowiązany do pracy

i w tym wypadku świadczenia jego mogą być

obniżone, jednak nie niżej niż do połowy świad­

czeń ordynarjusza. Udowodnienie zupełnej mezdolności do pracy lub jej zmniejszenia ciąży na

pracowniku.

Art. 31.

Rezerwistom, powołanym na cWlczenia lub

w razie mobilizacji, wydaje się świadczenia zp.odnie z obowiązującemi w tej mierze ustawami i

nie uważa się tego za przerwę w pracy (do art. 30

niniejszego orzeczenia).

Inwalidzi.

Art. 32.

Inwalidzi wojenni, pracujący równie skutecznie, jak pracownicy z normalną zdolnością

do pracy, pobierają równe z nimi wynagrodzenie,

tak w gotówce, jak i w naturaljach. . Inwalidzi ze

zmniejszoną zdolnością do pracy pobierają odpowiednio niższe wynagrodzenie.

Kraków, dnia 8 kwietnia 1932 r.

P r z e w o d n i c z ą c y

Z ramienia Ministerstwa Pracy i Opieki

Społecznej

(-) H. Zagrodzki.

Członkowie

Z ramienia Ministerstwa Rolnictwa

(-) M. Banaszkiewicz.

Z ramienia Ministerstwa Sprawiedliwości

(-) Dr. Antoni Matakiewicz.

DZIAŁ NIEURZĘDOWY.

--000--

Z Kancelarii

P. Prezydenta Rzeczypospolitej,

Natychmiast po nadejściu do Warszawy wiao zamachu na prezydenta Republiki

Francuskiej, Doumera, szef Kancelarji Cywilnej

Pana Prezydenta, rp. Hełczyński, ,oraz dyrektor

Protokółu Dyplomatycznego Ministerstwa Spraw

Zagranicznych, Romer, udali się do pana ambasadora Francji w Warszawie, Laroche'a i złożyli

p . HełczYlński w imieniu Pana Prezydenta, rp. Romer zaś w imieniu Rządu wyrazy współczucia ,oraz

życzenia szybkiego powrotu do zdrowia prezydenta Doumera.

domości

•

3.

Dnia 7 maja 1932 r.

•

•

W związku z zamachem na prezydenta Republiki Francuskiej Doumera Pan Prezydent Rzeczypospolitej wysłał depeszę następującą

"Jego Ekscelencja Pan Doumer, Prezydent Republiki F rancllskie j,

P a ryż.

Głęboko dotknięty wiadomością o zamachu

na Waszą Ekscelencję, spieszę przesłać wyrazy

naligłębszej sympatji ,oraz

najgorętsze życzenia

prędkiego wyzdrowienia,

które składam wraz

z całą Polską.

(._) Ignacy Mościcki".

--000--

Z Prezydjum Rady Ministrów.

Na wiadomość o zamachu dokonanym na

osobie prezydenta Doumer'a, P. Prezes Rady Ministrów Aleksander Prystor wysŁosował na ręce

premjera Tardieu następującą depeszę

"Pod wrażeniem ohydnego zamachu, którego

ofiarą

padł

czcigodny prezydent Republiki

Doumer i o którym wiadomość przyjęto w Polsce

z naigłębszem oburzeniem, pragnę wyrazić Wa-

szej Ekscelencji w imieniu Rządu polskiego moją

najserdeczniejszą sympatję.

(-l Aleksander Prystor, . .

Prezes Rady Ministrów",

--000--

Z Ministerstwa

Spra.w Zagranicznych

P. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw

Zagranicznych, min. Józef Beck, przyjął w dniu

6-ym b. m. ambasadora Francji, p. Jules Laroche'a.

--000--

Z Ministerstwa

Spraw Wewnętrznych.

Statystyka wydanych paszpórtów wykazuje

corocznie w okresie wiosennym poważny wzrost

liczby osób, wyjeżdżających zagranicę, przyczem

znaczny odsetek tych osób wyjeżdża na podstawie paszportów, wydanych za opłatę ulgową.

Specjalnie zwraca uwagę fakt wzrostu liczby

paszportów ulgowych po ostatnio dokonanej podwyżce opłat

paszportowych w czerwcu r. ub.

Wzrost ten tłomaczyć należy niewątpliwie

niedość ścisłem przestrzeganiem przepisów o

paszportach ulgowych.

Ponieważ obecna sytuacja gospodarcza kraju

wymaga wytężenia wysiłków w celu opanowania

kryzysu, zastosować należy ,j eden ze sposobów

prowadzących do tego celu, jakim jest ograniczenie wyjazdów zagranicę, a specjalnie wyjazdów za

bezpłatnemi i ulgowe mi paszportami. W związku

z tern P. Minister Spraw Wewnętrznych wydał

w porozumieniu z P . Ministrem Skarbu okólnik

do wojewódów, zalecający wydanie stosownych

zarządzeń podległym władzom, dotyczących jaknajściślejszego przestrzegania przepisów o wydawaniu paszportów.

Odnośnie paszportów normalnych P. Minister

stwierdził, że wyjazdy zagranicę ,powodują z natury rzeczy wywóz waluty, co mniej lub więcej

szkodliwie wpływa na bilans płatniczy Państwa.

Ponieważ zbyteczny wywóz waluty jest szkodliwy dla interesów Państwa, należy zatem mieć to

na uwadze i dążyĆ do ograniczenia ilości wyjazdów, odmawiając wydania paszportu nawet za

opłatą normalną, oczywiście z wyjątkiem tych

wypadków, w których istotny interes pragnącego

wyjechać byłby narażony na dotkliwą szkodę.

P . Minister zaleca odnoszenie się ze szczególną ostrożnością do próśb o wydanie paszportów

bezpłatnych lub ulgowych. Przyznanie ulgi winno być uzależnione od dostatecznego dowodu co

do istotnej potrzeby wyjazdu zagranicę, oraz od

.bezwzględnego zadośćuczynienia wszystkim warunkom przewidzianym w rozporządzeniu. Jednoczesme wydawanie paszportów na podstawie

§§ 5 i 8 rozporządzenia ma być ograniczone do

zupełnie wyjątkowych i nielicznych wypadków.

--000--

Z Ministerstwa Skarbu. ·

Dnia 6-go b. m. rano powrócił z Paryża do

Warszawy Wiceminister Skarbu, p. Adam Koc.

I

Z pobytu P. Prezydenta Rzeczypospolitej na Sląsku

Dnia 6 b. m. {) godz. 10 min. 30 przy:był z Wido Katowic Pan Prezydent Rzeczypospollitej,

powitany przez wojewodę dr. Grażyńs'kiego i generała dr.' Zająca. Pan Prezydent zatrzymał się

pół godziny u p. wOijewody, ipoczem wyjechał do

gmachu UOÓi Gospodarczej, gdzie wziął udział w

posiedzeniu Rady Teohnicznej Chemicznego Instytutu Badawczego.

sły

.

•

•

Dnia 6 b. m. w lokalu Unii Przemysłowej Górniczo-Hutnicze,j odbyło się posiedzenie rady technicznej Chemicznego Instytutu Badawczego, na

którem był obecny PalIł Prezydent Rzeczypospolitej oraz wOljewoda śląski, ,dr. Grażyński.

Posiedzenie, które ro~oczęło się o godz. ll-ej,

zagaił dyrektor Instytutu, inż. Martynowicz, witając DosŁOijne:go Gościa, jako iniqjatora, twórcę

i protektora Instytutu. Zkollei dyr. Martynowicz

p cwitał wojewodę Grażyńskiego, oraz nowych

członków Rady Techniczne;' zaznaczając przy tern,

że posiedzenie Instytutu orclbywa się w Katowicach, cerlem zapoznania się z życzeniami przemysłu w stosunku do programu da~szych prac Instytutu. Następnie przewodniczący zebrania , genera1ny dyrektor Ciszewski powitał Pana Prezydenta oraz woj . Grażyńskiego i przybyłych gości imieniem Unlji Przemysłu Górniczo-Hutniczego, wyjaśniając cele i zadania tej nowej ·org.a nizaaji.

W dalszym ciągu posiedzenia prof. dr. Świę­

tosławski złO'żył sprawozdanie zipracdziału wę­

.g lowego Chemicznego 1ostytu1u Badawczeg'O, 00

przyjęŁo do wiadomości. Po zlożeniu sprawozda·

nia finansowego przez dyr. Marłynowicza, przewodniczący z.amknął posiedzenie.

Następnie Pan Prez)'ident przeszedł do małej

sali Unii, gdzie przez czars dłuższy prowadził rozmowę z członkami Rady Technicz.nea, poczem że­

gnany przez członków Rady, odjechał z wOijeV{odą

do gmachu Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego.

•

Pomiędzy godz. 16.15 a 17 Pan Prezydent

Rzeczy;pos!politei w towarzystwie woiewody dr.

Grażyńskiego, naczelnika wydziału Ręgorowicza.

naczelnika wydziału, inż. Kaufmana i dyrektora

zakładu, inż. Klimko, zwie,dził pracownie, Il aboratorja i warsztaty zakładu, interesując się żywo

stroną techniczną. Delegacja uczniów zwróciła się

z ;powitaniem i prośbą do Pana Prezydenta o udzielenie im poparcia i opieki na przyszłość. Pan Pre ..

zydent bardzo życzliwie przYJiął ich prośbę, zachę~

cając do dalszej i wyt.rwałe.j pracy dla dolbra Or~

czyzny. Po zwiedzeniu Instytutu, Pan Prezydent

udał się na odczyt inż . Święto, sławskiego, prof. Politechniki Warszawskiej, do auliszkolne~.

Po skończonym wykładzie o godz. 18-e:j Pan

Prezydent, ,owacyjnie żegnany przez uczestników

odczytu, wy:jechał.

Oplata pocztowa uiszczona ryczałtem.

-

Warszawa, Sobota

N 104.

Rok XV.

7 maja 1932 roku.

OGtOSZENIA

za

Ceu

wiersz: 1 mIm. szpaIN.

redakcyjnej po teJacie 65 gl'oąil

Cena za wiersz 1m/m. szpanrl

ogłosz:eniowej 60 gl'.

.

Tabelaryczne i cyfrowe 95 gr. 1

Ogłoszenia o zagubionych dok....i

mentach 18 groszy za wyraz:. •

Każde ogłoszeme najmnie;

1 złoty.

Za terminowy druk ogłosze.

Wydawnictwo nie odpowiada.,

Oaobom i firmom prywatny..

kredytu na ogłoszenia i pren.... !

meratę Wydawnictwo nie

udz:iela.

PRENUMERATA

k wart a I n a

' w kraju

za granicl\

• • • • 15 złotych

• • • 20 złotycn-

Numer po;edyńczy

20 groszy.

Konto pocztowe czekowe

Nr. 730.

•

MONITOR POLSKI

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ.

•

W Y C H O D Z I C O D Z I E N N I E Z W Y J Ą T K I E M N I E D Z I E L I S W I Ą T.

P.

Dyrekcja i Administracja Wydawnictwa: Ul. Królewska Nr. 5. Telefon: Centrala

A. T. - 552-80. Redakcja i ekspedyc1a : Ul. Miodowa Nr. 22.

Telef. redakcji 11-44-05. Telef. ekspedycji 11-75-28. Kasa czynna od godz. 8 i pół do 1 popoł. , w soboty do godz. 12 w pol.

TREść DZIAŁU URZĘDOWEGO

Z a r z ą d z e n i a W ł a d z N a c z e l n y c h

Poz. 133. Orzeczenie Nadzwyczajnej Komisji Rozjp.mczej, ustalające warunki pracy i płacy

robotników rolnych na rok służbowy · 1932/3'3 na

obszarze województwa krakowskiego ip,owiatów

Brzozów, Kolbuszowa, . Krosno, Łańcut, Nisko,

Przeworsk, Rzeszów, Strzvźów, Tarnobrzeg i Jarosław województwa lwowskiego.

WYSZEDŁ Z DRUKU NR. 38 DZIENNIKA

USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Z

DNIA 7 MAJA 1932 R., ZAWIERAJĄCY

TREść NASTĘPUJĄCĄ

USTAWY

Poz. 389 - z dnia 11 marca 1932 r. o ustroju

szkolnictwa.

Poz. 390 - z dnia 15 marca 1932 r. w sprawie zmiany rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 marca 1928 r. o ewidfncji

i kontroli ruchu ludności.

Poz. 391 - z dnia 17 marca 1932 r. o koncesjach na koleje znaczenia miejscowego i koleje

miejskie.

Poz. 393 - z dnia 17 marca 1932 r. w sprawie uzunelnienia ustawv z dnia 19 grudnia 1923 r.

w przedmiocie wykonania decyzji Rady Ligi Narodów z dnia 17 lipca 1922 r. o uregulowaniu ubezpieczeń społecznych na terytorjach dawnie; niemieckich, odstąpionych Polsce bezpośrednio na

podstawie fraktatu wersalskiego, oraz w przedmiocie dodatków drożyźnianych dla uprawnionych

do . pobierania świadczeń na podstawie te; decyzji.

ROZPORZĄDZENIE PREZYDENT A

RZECZYPOSPOLIT EJ

Poz. 394 - z dnia 30 kwietnia 1932 r. w sprawie opiat za paszporty na wyjazd zagranicę.

ROZPORZĄDZENIA MINISTR6W

Poz. 395 - Przemysłu i Handlu z dnia 25

marca 1932 r. o organizacji komisyj dyscyplinarnych dla kierowników i osób dozoru ruchu w zakładach górniczych i opostepowaniu dyscyplinarnem.

Poz. 396 - Spraw Wewnętrznych z dnia 20

kwietnia 1932 T., wydane w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i Ministrem Przemysłu i Handlu

w sprawie zmiany rozporządzenia z dnia 24

czerwca 1931 r. o dozorze nad mięsem i przetworami mięsnemi.

Poz. 397 - Skarbu w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych z dnia 7 maja 1932 T.

W sprawie opiat za paszporty na wyjazd zagranicę.

OŚWIADCZENIE

PREZESA RADY

MINISTR6W

Poz. 398 - z dnia 5 maja 1932 r. o wyrażeniu

zgody Sejmu Śląskiego na wejście w życie na

obszarze górnośląskiej części województwa ślą­

skiego dekretu z dnia 8 lutego 1919 r. o miarach

OTaz na calym obszarze wojewÓ"dztwa śląskiego

rozporządzenia

Prezydenta Rzeczypospolitej z

dnia 16 marca 1928 r. o zmianie dekretu o miarach

z dnia 8 lutego 1919 r.

DZIAŁ URZĘDOWI.

Zarządzenia Władz Naaelnycb.

-000-

133.

ORZECZENIE

Nadzw>:cza;nej • Komisji Rozjemczej, ustalające

wa~unkl pracy I płacy robotników rolnych na rok

słuzbowy 1932/33 na obszarze województwa krakowskiego i powiałów: Brzozów, Kolbuszowa

Krosno, Łańcuł, Nisko, . Przeworsk Rzeszów'

Strzyżów, Tarnobrzeg i Jarosław ~ewództw~

lwowskiego.

Na p~ds~awie ustawy z dnia 18 lipca 1924 r.

w. przedmlOc~e uprawnień Ministra Pracy i Opieki SI?oł~czne! do powoływania Nadzwyczajnych

K~mlsYJ RozJe.mczych do załatwiania zatargów

z~lOrowych między pracodawcami a J:racownikami rolnymi (Dz. U. R. P. Nr. 71, poz. 686), oraz

rozporządzenia Ministra Pracy i Opieki Społecz­

nej z dnia 19 marca 1932 r. ("Monitor Polski" z

dnia 25 marca 1932 r., Nr. 70, poz. 94) Nadzwyczajna Komisja Rozjemcza w składzie : Przewodniczącego Henryka Zagrodzkiego, OkreQowepo Inspektora Pracy, jako przedstawiciela Ministerstwa Pracy i Opieki Srołecznei, Radcy

M. Banaszkiewicza, jako przedstawiciela Ministerstwa Rolnictwa i Wiceprezesa Sądu Okręgowego

Dr. A. Matakiewicza, jako przedstawiciela Ministerstwa Sprawiedliwości - na posiedzeniu odbytem w dn. 6 - 8 kwietnia 1932 r. w KraKowiepo wysłuchaniu opinji przedstawicieli pracodawców i pracowników rolnych, orzekła : ustalić warunrki pracy i płacy robotników rolnych na obszarze Województwa Krakowskiego i powiatów

Brzozów, Kolbuszowa, Krosno, Łańcut, Nisko,

Przeworsk, Rzeszów, Strzyżów, Tarnobrzeg i Jarosław Województwa Lwowskiego na rok służ­

bowy 1932/33, jak następuje