Umowa zawarta w Okręgowym Inspektoracie Pracy VII Okręgu w Krakowie ustalająca warunki pracy i płacy robotników rolnych na rok służbowy 1931/32 na obszarze województwa krakowskiego i powiatów: Brzozów, Kolbuszowa, Krosno, Łańcut, Nisko, Przeworsk, Rzeszów, Strzyżów i Tarnobrzeg, województwa lwowskiego

Art. 4.

Styczeń

Pracodawca obowiąz.any jest wydać pracownikowi b.ezpłatnie książeczkę obrachunkową, zawiera:jącą ilość wyd'anych mu ' ordynarii i penSjji

oraz spis powierzonych mu inwentarz,y. Ksią­

żeczka ob.rachunkowa może służyć jako do'w ód

dla Komisji Roz'jemczej, srŁwierdzający ilość wydanych poborów.

Art. 5.

Umowa nmlelsza nie uprawnia do onbiżania

istnie;j, ących warunków wynagrodzenia. niż poniżej

określone , dopuszczalną jest jednak zamiana poniżej określonych świadczeń na inne, za obop61nem porozumieniem.

-:0;--

Zarządzenia Władz Nacze1nyc~

-:0:-

UMOWA

zawarta w Okręgowym Inspektoracie Pracy VII

Okręgu w Krakowie; ustalająca lvaruDki pr~y

i płacy rohDlników rolnych na rok służbowy

1931 /32 na ohszarze województwa krakowskiego

i powiatów; Brzozów, Kolbuszowa, Krosno, Łań­

cut, Nisko, Przeworsk, Rzeszów, Strzyżów i Tarnobrzeg, województwa lwowskiego.

Art. 1.

Umowa niniejsza obowiązuje od dnia 1 kwietnia 1931 r. do dnia 31 marca 1932 r. i dotyczy

z jednej strony wszystkich pracodawców rolnych,

a z drugiej strony zatrudnionych przez nich ordynarjuszy, a mianowicie: fornali. parobków, stróżów, pastuchów, poganiczy, luzaków. dozorców

gospodarczych,a to : gumiennych, · karbowych

i polowych, rzemieślników folwarcznych, t. j. kowali i stelmachów, oraz stałych praco.wnic stajennych.Służ:ba osobista pracodawcy, choćby pracująca dorywczo na folwarkach, nie podlega niniejsze; umowie.

Art 2.

Umowa nini0jsza stan.o.wi w myśl ustawy z

dnia 1 sierpnia 1919 r., Dz. U. R. P. Nr. 65. poz.

394, i z dnia 11 marca 1921 r., Dz. U. R. P . Nr. 26.

poz . 147, pods1tawę przy zawieraniu umów indywidualnych. Indywidualne umowy pr.a cy, zawierające warunki dla pracownika mnieó korzystne,

niż warun~i ni,n iejszej umowy. ulegają z mocy wymienionych ust.aw zastąpieniu przez warunki.

określone niniejszą umową .

Art. 3.

Zatar.gi, wynikłe na tle umowy o pracę pomięd'zy pracodawcami a robotnikami rolnymi, regulują Komisje ROZÓemcze. bądź sądy państwowe

wedługkompetencji. Do czasu uzyskania właści­

wego orzeczenia lub wyroku. nie wolno: 1) pracodawcy W'SItrzymać świad'czeń, 2) pracownikowi

przerywać pracy.

umowy

pracy

7.30-12

do dnia 31 grudnia

włącznie przedłuża milcząco ul}lowę indywid'ualną

.' ,na..rok nastnw....P4wJev,i:e . ą~Ei..p'r~.ę~~którąkolwiek .

ze Srlron od , prZYJęCIa wypoWledzenta umowy pra- .

cy - umowy tej nie przedłuża.

Ro'związanie stosunku służbowego w ciągu ro'"

ku może nastąpić :na zasadzie orzeczeń Ko,misji

Rozjemczej łub też wyroków sądów p.aństwowych,

działających według . o:bowiązującego prawodawstwa i według kompetencji .

'

1-1 1 ł 11.30-5·-1 -- .

Marzec

1.30-5.30

1-10

11-20

21-31

7-12

-

Ił

1.30-6.1.3O-{).30

Kwiecied

1-10

11-20

21-30

6-12

ł

Ił

1.30 -6.4f}

1. 30-7.~

1.30-:-7.20

..

Maj

t-lO

Art. 6.

powiedzenie

52.

I

11-'-20

21-31

Rok służbowy rozpoczyna się 1 kwietnia, a

kończy się 31 marca roku następnego. Obie strony dbowiązujewypowiedzenie indywidualnej umowy pracy przed upływem terminu jej wygaśnięcia.

a najpóźniej do dnia 31 grudnia włącznie. Niewy-

1.3~.- -

8-12 1-1141 ,

Luły

-

.-

'

6-12

ł

Ił

l.3!}--7.30

1.30-7.50

1.30-8.-

6--12

.ł

2

2-8.20

2-8:20

6- 12

ł

2 ···

2-8.20

2.-8..-

ł

i

2

2-7.50

2-7.30

3-7,-

ł

ł

Ił

1.3G-6.4{}

1.30-6.20

-

-

Ił

"

Czerwiec

1-10

11-20

21'-:'30

-

. 2~8.J()

ł

ł

Lipiec

t-lO

11-20

· 21-31 ,

2~.30

,

.

Sierpień

1-10

11-20

21-31 ·

Wrz e sień

1-10

11-20

21-30

6-12

...

6-12

t.3O~-

Art. 7.

Zawarcie indywidualnej umowy z. ordynarjuszem nie moż e być uzależnione od 'trzymania przez

~iego posyłek.

Żony pracowników nie mogą być zmuszane

do pracy. Dojenie krów i inne roboly mogą się od'bywać na zasadzie osobnej umowy.

Stosunek wzajemny.

Art. 8.

Pracodawców oraz ich z.astępców obowiązuje

grzeczne traktowanie pracowników i ścisł e przestrzeganie umowy, a zwłaszcza regularne wypła­

canie świadczeń i pła c , umową przewidzianych.

Pracowników ob o wiąz uje grzeczność wobec

pracodawców i ich zastępc ów. ścisłe przestrzeganie zawartych umów, pilne i sumienne spełnianie

obowiązków, dążnoś ć do jaknajwi ę kszei wydajności pracy i stosowanie s i ę do wszystkich zarządzeń

pracodawcy lub jego z astępcy, odn oszących się do

wykonania obowiązków służbowych . oraz przestrzeganiewszystkich przepi sów porządkowych w

ohrębi'e folwarku, jakoteż dbałe i staranne o1x:hodzenie się z powierzonym sobie inwentarzem ż y­

wym i martwym .

Czas pracy.

§ 9.

Rozkład godzin pracy ustala się podług po;niższ.ej tabeli, przycz.em fornale maąą hyć zwalniani przed' po.łudniem 0. .)0 .g odziny wcześniej, aniżeli

Ww-ypaclkach wyjątkowo ciężkiego przewi- . inne kategorie pracowników, a to dlakoniecz.nego

,nienia może pracodawca ws.trzymać ·prze~ orze- . obuądku inwentarąa .

Październik

1-10

11- 20

21- 31

7-12

Listopad

7.30-12

Grudzień

8-12

1.30-5.50

1.3()-5.20

t.30-4.50

-

]-1 1 ł I 1.30-U5 1

I-IIi I

1'30-3.45/

Przyjmuje się czas słoneczny z tem, że za po.czą.Łek pracy zrana i po południu, uwalŻa się wyjście z podwórza, a za koniec zejście z pola. Początek i koniec pracy zaznacza się sygnałem.

O ile pole odległe jest o więcej , ni.ż 2 km. od

podwórza, robotnika należy zwolnić z pracy o

10 minut wcześniej, w stosunku do każdego kilometra powyżej 2-ch.

.

W razie pilnej potrzeby powyższy podział

pracy może być zmieniony; . jednak tylkowten

sposób, aby o.gól,na ilość godzin pozo&tata ta sama.

Na żądanie pracodawcy. , w rwe pilnej potrzeby, pracownicy są obowiąz.ani do pracy poza

wyżej określonym czasem, lecz za o.sobnem wynagrodzeniem, po cenach za godzinę o 50 % wy;'szych od przecię·tnego pełnego zarobku godzinnego odnośnej kategorji rotbotników. Samowolne

i nieuzasadnione opuszczanie roboty podczas godzin pracy, jak i samowolne spóźnianie się do pracy, jest niedozwolone i powoduje potrącenia w st~

sunku procentowym, jak za godziny nadliczbowe.

Powyższy rozkład czasu pracy nie obowiązu­

je w stosunku do pastuchów, stróżów Do.t::nych i

dozorców, O ile wykonywane przez nich Toboty nie

przekraczają ich zwykłych obowiązków.

Art. 10.

Obrządek inw~ntarza odbywa się poza godzinami pracy bez specjalnej · dopła,ły. Budzenie

i wstawanie do obrządku inwentarza , oraz DalSzyk.owaOlie wozów i narzędzi · powinn,o mieć miejsce

.

~ .

2.

MONITOR POLSKI. -

nie wcześniej, niż o 2 godziny przed rozpoczęciem

pr,a cy . .Obrok, siano i t. p. karma dla inwetlltarza

maią być przygotowane uprzednio w godzinach

pracy w miejscach na to wyznaczonych.

Kolejne dyżury przy inwentarz:u w nocy lub

obowiązuj' ą wszystkich fOlmali

bez s;pecjałnej dopłaty. Pastuch, iak również kolejno stałe pracownice stajenne są wolni od pracy

co trzeci dzieil śWiąteczny (niedziele i św:ię.fa) i na

ten czas zastępuje się ich przez innych, na It en cel

wyznaczonych pracowników.

Praca w d'lli świąteczne może być wykonywana li .tylko za obopólną z,godą i na wa:runkach o

100 % wyższych od płacy w dni powszednie.

w dni świąteczne

StróU' nocni maią oodziennie wolny czas do

zakończenia robót przedpołudniowych, a w miesiącach: listopadzie, grudniu, stycmiu i lutym,

z wyjątkiem pory obiadowej, aż ' do rozpocz.ęcia

stróżowania, następnie mQgą zaś byc zatrudniani

przy robotach koło inwentarza, w domu it. p. Jeżeli stróż nocny w miesiącach letnich stróżuje w

porze obiadowej, wówczas otrzymuje później cza,s

wólny, równy przerwie obiadowej. W miesiącach

od 1 października do 31 marca stróż nocny otrzymuje od pracodawcy kOlŻuch lub inne odpowiednie

ciepłe okrycie na czas warty.

Stróż przyłapany na spaniu podczas spełnia­

nia obowiązków SIl.różowaoia, m.oże , być karany za

pierwszym razem grzywną, w wysokości 3 kilogramów żyta, za drugim razem grzywną W wysokości 6 kg. żyta, za trzecim razem wydaleniem.

Warunki wynagrodzenia.

Art. 11.

Ordynariusz pdbiera płace w gotówce i o.rdyna'l"ję, przewidzianą dla poszczególnych powiatów

lub .ich części i dla poszczególnych kategorji w

art. 14 niniejszej umowy.

Wypłatę gotówkową

uslmŁecznia

się zdołu

kwartalnie, lub za ooopólnem porozumieniem miesięcznie, nie później, jak w 7 dni po d:aJnym terminie. Orc:fyaa.rję wydaje się zgory i to w pierwszych

dwóch tygodniach każdego kwartału. W W}'IP8.d:ku spóźnienia z wydaniemordynarji dłużej, niż na

1 miesią<:, nie spowodowanego wypadkami losowymi - otrzymuje o~dynarjusz za kalżd.y miesiąc

zwłoki 3%w zbożu, jako odszkodowanie, z wy..

jąltkiem 2-go kwartału, w którym winna być wydana conajmniej połowa przypadającej ~dynarji w

terminie.

Art. 12.

W skład ordyna.rji wejdzie 3 kwinta,l e pszenicy, 6 q. żyta, reszta w zbożu j.adalnem z wyłącze­

niem owsa. Zboże, wydawan,e na ord)'lIlarję musi

być dobre, zdrowe i dobrze oczyszczone, W majątkach podkarpackich i innych, w kitórych psz,e nicy się nie produkuje, obowiązuje stosunek 2 q pszenicy.

Art. 13.

M:eleni'e z'bolla odbywa się na koszt pracodawcy, w młynie przez pracodawcę wskazanym,

przyczem nie więcej, niż połowa ordynarji może

być zmielona na pyteL

Wzamian za pokrycie rzeczyW!istego kosztu

przemiału, może pracodawca WV'dać pracownikowi 10% tej ilości z:bo~, jaka miałaby zostać oddaną do przemiału.

Art. 14.

Obowiązujące wynagrod'zenie

w stosunku

. rocznym wynosI

L W powiatach: Bochnia są,d., Niepołomice

sąd., Kraków sąd., Liszki sąd., Łańcut, Przeworsk - ordynaria 13 q. i pensj.a 170 zł.

II. W powiatach: Brz.e sko, Krzeszowice sąd.,

Mielec sąd., Rzeszów sąd., Tyczyn sąd., Strz)'IŹów

sąd . , Tarnów sąd., Tarnobrzeg, Wielic2lka sąd. ordynarja 12 % q. i pensja 160 zł.

III. W powiatach: Biała, Brzostek sąd. , Brzozów ,Chrzanów sąd., Dąbmwa, Dobczyce sąd.,

Frysztak sąd., Głogów sąd., Jasło są,d ., Krosno

sąd ., Nisko, Oświęcim, Podgórz.e sąd., Skawi na

sąd . , Radomyśl Wielki sąd., Ropczyce sąd. , D ębi­

c.a sąd. na południu od linji kolejowej, Tuchów

są,d., Wadowice, Wiśnicz sąd., Żywiec - ord'ynarji

12 q. i pensja 150 zł.

IV. W powia;f ach: Dębica sąd na północ od

linji kolejowej, Dukla sąd ., Jaworzno sąd., Kolbuszowa sąd., Limanowa s·ąd . , Maków Podhalański,

Myślenice,

Nowy Sącz, Pilzno sąd., Żmfgród

sąd. - ordynarja 11 q. i pens~a 140 zł.

V. W powiatach: Gorlice, Gryoow, Mszana

Dolna sąd., Nowy Tar.g, Sokołów sąd. - ordyna:rja

10 q . i JX:ns:ja 130 zł.

Art. 15.

Stelmasi i niewytkwalifiko,w ani rzemieślnicy

otrzymują conaimniej o 2 q. ordynarji więcej, przyczem zwiększa się o 1 q ilość psz.e nicy.i o l q ilość

żyta, oraz wyższą o 50 % ,pensję, aniżeli ordynariusz. NałomiaSJt kwaliHkow8llli rzemieślnicy, wykazujący się przepisanym dowodem uzdolnienia,

otrzymują o 3 q ordynarji więcej, przyczem zwięk­

S1..8. o 1 ~ q. ilość pszenicy i o 1 ~ q. ilość żyta,

,o raz wytszą o 100% pensję, aniżeli ordynariusz.

Dnia 7 lutego 1931 r.

Nr. 30.

. Art. 16.

. mi na zawiasach. W oknach mają być całe szyPolowi i ka'r bowi otrzymują taką orą'mMię, by, a w razie stłuczenia się szyb, pracownik jest

jak fornale, przewidzianą dla danej kategor}i po- obowiązany wstawić je w ciągu dwóch tygodni.

wiatów, or,a z pensję: polow~ o 25%, a kaI1bowi o Wapna do bielenia dostarcza pracodawca 2 razy

do roku w ogólnej ilości 15 klg. na mieszkanie.

50 % więcej, niż fornale.

Mieszkania mają być ze szczelnym dachem; tam,

Art. 17.

gdzie dachy są popsute, muszą być naprawione w

Luzacy (poganiacze, masztalerze i t. p.), żona­ ciągu miesięcy letnich. W majątkach, gdzie wo"

ci lub posia'dający rodzinę na, wyłącznem swojem da zacieka do piwnic i mieszkań pracowników,

utrzymaniu, otrzymują o l q, ordynarii mniej, nid: W:.nn~ być one zabe.z pieczone w ciągu lata od wofornale, nie żonaci zaś otrzymuj'ą tylko 50 % dy napływowej.

świadczeń w naturze i gotówce fornala.

Pracodawcy winni dbać, aby ~toczenie miesz-.

Luzak nie jest dbowiązany do obrządku in- kall pracowników było higjeniczne. Obowi·ązuje

weOitarza z wyjątkiem wypadków zastępstwa cho- wybrukowanie dostępu do studzien, oraz zastą­

pienie zgniłych cembrzyn nowemi, lub też zapewrego fornala.

menie pracownikom w inny sposób zdrowej i czyArt. 18.

stej wody do picia. Zbiorniki na nawóz nie mogą

Zależnie od umowy przy godzeniu, ordynarsię znajdować w bHższ. ej odległości, anLżeli 20 mejusz otrzymuje bądź 0.20 hektara ,pola należycie trów od mieszkań służbowych; pracownicy mają

wynawożonego

pod ziemniaki, bądź gotowe . składać nawóz ze swoich chlewów w przeznaczoziemniaki, licząc za l ar pola l i Y. q . z.terr,-niaków : nem na to miejscu. W pobliżu .mies2Jkail maj·ą się

zdrowych i bez ziemi. Ponadto pracownicy otrzy- i znajdować zasłpnięte ustępy w dostatecznej ilości,

mują 360 centarów (360 metrów kwadratowych)

, które praccwnicy obowiąza:ni są utrzymywać w

pola obrobionego i wynawożonego w pobliżu ,do- porządku i czystości. Gdżie iest odDowiedn,e pomu pod ogrodowiznę.

. mieszczenie w dotychczasowych budynkach lub

w nowo budowanych mieszkaniach, winna bvć

Stałe pracownice stajenne.

urządzona łaźnia. W innych majątkach, o ile

Art. 19.

istnie;e możliwość, pracodawcy są c:bowiązami do

urządzenia kąpieli.

Stałe praoownice stajenne otrzymują w klasie

Pracownicy są obowiązani ut.rzVllllywać n"-:eszpowiatów I i II, 9 q. zboża ordynarii (w tern 2 q.

kania

i otoczenie w porządku. Trzyman,je inwenpszenicy) i 140 zł pensji. w klasie powiatów III

i IV, 8 q. zboża ordynarji (iW tem 2 q. pszenicy) tarza w mieszkaniu iest stanowczo wzbr011ione.

i 130 zł pensji, zaś w klasie V powiatów. 7 q . zbo- Sublokatorów nie welno przyjmować bez zgody

pracodawcy. któremu -nrzy worowa·dzaniu ~ię ma

ża ordyna'rji (w tern 1% q . pszenicy) i 120 zł pensji, oraz pr,a wo trzymania 1 krowy IUlb 1 % litra mle- być zameldowany skład rodziny pracownika.

Art. 23.

ka niezbieranego dziennie. Nadto stałe pracowPracownik otrzy.mu1e pomiesz.c zenie

na

nice staj.enne otrzvmuja 0.15 ha . pola wvnawro:o1

nego pod ziemniaki i 270 centarów (270 metrów ziemniaki, pomieszczeni,e dla bydła we wS1'ó nej

kwamatowych) pola pod ogrodowiznę. tudzież oborze lub specjalnie przezn.a czonym na to bud'y n15 q. wę~la i 3 m. a drzewa szcza"'owe~o. W razie ku, t'raz pomieszczenie dla 2 sztuk dorosłych trzozamiany opału ma zastosowanie przepis 8.1't. 21 dy chlewnej i pomieszczenie na op.ał, nadto w miarę potrzeby. słomę do sienniJków na ściółkę i na

niniejszej umowy.

przykrycie okopowizny.

Utrzymanie inwentarza.

Furmanki.

Art. 20.

Art. 24.

Zależnie od umowy przy godzeniu, pracownik może trzymać na oborze dworskiej 2 krowy

Pracownicy otrzymują w razie potrzeby

lub l krowę z przychówkiem do 2-ch miesięcy lub

l) a) zbiorową furmankę do jednego z najbHż­

otrzymywać mleko niezbierane w ciągu 6 miesię­

szych młynów i z młyn.a,

cy zimowych po 1 % litr.a, zaś w ciągu 6 miesięcy

b) do zwózki w dni powszednie swoich proletnich po 2 % litra mleka dziennie.

duktów rolnych, wyprodukowanych w tymże folRzemieślnicy mogą trzymać 2 kmwy z ,przywarku,

chówkiem .do 2-ch miesięcy. O ile rzemieślnik

c) po księdza, z chrztem, ślubem i pogrz.e-·

został ugodzony bez prawa trzymania drugiej kro- . bem.

wy, otrzY'muj.e w ciągu 6 miesięcy zimowych po

2) Jedną furmankę na miesi2 c w dzień świą­

l % litra, zaś w ciągu 6 miesięcy letnich po 2% li- teczny, wybrany przez pracowników, do najbliż 4

tra mleka dziennie. W razie za:ś zakazu- przez sze~o miasta, względnie stacji kolejowej, o ile odpracodawcę trzymania 2 krów, otrzymuje rzeległość te;że wynosi więcej, niż 2 km.

mieślnik w ciągu 6 miesięcy zimowych po 3 litry,

Fornalowi, jadącemu w interesie pracownia w ciągu 6 miesięcy letnich po 5 litrów mleka ków furmanką w dni powszednie, czy też świą­

t~czne. nie należy się dodatkowe wynagrodzenie,

dziennie.

W wypadkach trzymania przez pracownika jak również za koleine wyjazdy w dni świąteczne,

1 krowy, otrzymuje o.n na okres zapus.z czenia kro- po lehrza. do kościoła i t. p.

wy i to raz do roku 100 li,t rów mleka niezbieraWyjazdy, no.szące wv:r:aźnie charakter wyj.azdów prywatnych prace.dawcy, poza godzinami

nego.

Wprowadz.a nie do dworskie; obory nowej pracy, winny być wynalgra.dzane, jako oraca poza

sztuki byd'ła nie może nastąpić bez uprz.e dniego godzinami służbowemi. a więc o 50%, a w dni

zezwolenia pracodawcy lub jego zastępcy, a to świąteczne o 100% wyżej.

dla uniknięcia zawleczenia za·r azy.

Art. 25.

W wypadJk u trzymania krowy p,r zez ordynaJ'L

Pracownikowi,

wysłan'emu w drogę poza

jusza - praco.dawca daje latem bezpłatnie utrzyobręb majątku w interesie pracodawcy na dłużej,

manie na wysŁarczającem pastwisku, takiem, jakie

dla bydła dworskiego, z wyj,ątkiem sztucznych jak pół dnia. należy się odpowiednie utrzymani.e

pastwisk. W r,a zie braku odpowiedniego pastwi- w naturze lub strawne, za ka~dą pełną dobę

zł 2.50, zaś, jeżeli wyjazd trwa krócej, ni'ż całą

ska należy wydawać dostateczną ilość zielonej

dQbę, 50 gr za śniadanie, 80 gr za wieczerz· ę, a

paszy.

zł 1.20 za obiad, nadto w razie konieczności naNa zimę wydaje się na każdą krowę 6 q. goto- jęcia noclegu, najeży się pracownikowi zwrot rzewych ziemniaków, lub 9 q . buraków, albo też czywistych wydatków, skutkiem najęcia noclegu.

12 q. liści buraków cukrowych, należycie zakonW drodze godziny pracy nie obowiązują.

serwowanych, albo 12 q. wytłeków dołowanych,

lub 15 litrów wywaru dziennie na krowę. PozaUrlopy.

tem 8 kg. sieczki i plew zbożowych dziennie na

krowę, oraz potrzebne plewy dla trzody chlewArt. 26.

nej.

Pracownik otrzymuje w cią~u wku na :!ąda­

Trzymanie kur jest dozwolone, trzymamie ZaJś nie 12 dni płatnego urlopu w ,d ni nieświąteczne.

gęsi, kaczek, gołębi i królików uzależnia się od

W'y:bór dni urlopu odbywa się w porozumieniu

zgody pracodawcy.

z pracodawcą lub jego zastępcą. Pozatem odchodzącemu 1'Obotnikowi należy się 6 dni wolny,;:h od

Opał i światło.

pracy na wyszukanie posady, bez potrącenia

świadczeń.

Art. 21.

Ordynariusz otrzymuje opał w slt osunku roczSianie nawozów sztuczny<:h.

nym w ilości 20 q. węgla i 3 m. a drzewa suchego

Art. 27.

szczapowego, wydawany miesięcznie z,góry. Wzamian za węgiel może być wydawane drzewo w stoRobotnicy, zatrudnieni przy sianiu nawozów

sunku za 2% q. węgla, 1 m.' drzewa s z.czapowego, sztucznych, otrzymują przy sianiu ręcznem 40 gr.

a

względnie 1 % m. trzebieży.

a przy sianiu maszynowem 30 gr. od l ha, oraz

Ponadto pracownik otrzymuje dla oświetlenia worki dla ochrony odzieży, zaś przy Bianiu azotnaftę w ilości 12 litrów na okres 6 miesięcy zimoniaku i wapna, okulary na oczy. Do 'łych ostatnich prac nie można używać pracowników mło­

wych i 4 litry na okres 6 miesięcy letnich.

docianych, nie mających skończonych 18 lat.

Mieszkania pracowników.

Zapomogi na wypadek śmierci.

Art. 22.

Art. 28.

Ordynarjusz otrzymuje mieszkamie, składają­

Na wypadek śmierci pracownika, otrzymuje

ce się conajmniej z 1 izby z podłogą oraz komory.

Izby w.inny być wytynkowane, a conajmniej do- jego tona i dzieci przez pół rOIku wolne mieszkanie, a wynagrodzenie gotówkowe i wszelkie

:kła.dnie wylepiooe, ze szczelnemi drzwiami i okna-

Nr. 30.

MONITOR POLSKI. -

Dnia 7 lutego 1931 r.

3.

Budżet Ministerstwa Robót Publicznych refepobierane przez ord'rnMtusza za , dnia 20 stycznia 1931 r. (ReichgesetzblaU Nr. 3,131, ,

1 kwa·rtał. O ile ziemniaki zostaną zasadzOIle , str. 'łl'. z dn. 26/1 - 1931 r.) mogą już obecnie po- rował . pos. Pęczek (B. B. W. z R). Budżet, ten

przed śmiercią pracowniika, zbiór ich przypada ' na wyższe ' formalności być przeprowadzone - przez przedstawia się jako mn:ejszy o kilkadziesiąt

instytucje powiernicze, działające w imieniu tych miljonów, głównie z powodu przesunięcia pewnej

własność rodziny zmarłego.

W dowy, względnie w.dowcy po pracownikach, polskich zakładó\\' kredytowych, którym dopiero kategorii dochodów i wydatków na Państwowy

zatrudnionych w w:arszŁa:ł.a.ch rolnych i nie podle- polsko-niemiecka umowa waloryzacyjna przekaże Fundusz Drogowy. Gdyby uwzględniono także

gających obowiązkowi ulbez:pieczenia na wypadek

tego rodzaju wierzytdności hipoteczne. W intere- wydatki funduszu drogowego, ogólne wydatki tego

choroby, otrzymują w raz-ie śmierci pracownika sie zainteresowanych polskich wierzyteli hipotecz- resortu wzrosłyby ze 118 mHjonów na 218 miljozasiłek pogrzebowy w kwocie zł 45,-, zaś w ranych leży więc jaknajszybsze poczynienie wska~ nów. Do tego trzeba jeszcze dol.iczyć pozycje buzie śmierci żony pracownika zł 40.-.

zanych kroków ściśle według wymagań wyżej wy- dowlane innych resortów, któremi dysponuje Ministerstwo Robót Publicznych w łącznej wysokomienionej ustawy.

ści 18 miljonów. Razem te wszystkie kwoty wyUbezpieczenia.

noszą tyle, że w tym pre!iminarzu Mimsterstwo

Art. 29.

Robót Publicznych dysponuje sumami o kilkadziesiąt miljonów wyższemi niż w roku poprzednim.

Opłaty ubezpiecz.e niowe mają być uskuteczBardzo dobrze się stało, że Ministerstwo w spraniane zgodnie z obowiązującemi przepisami.

wie budowy dróg weszło na drogę stworzenia

Art(30.

osobnego funduszu drogowego. Po~anem jest,

-:O:---.a

Do czasu wprowadzenia ustawowego ubezpieażeby i w innych dziedzinach nastąpiło coś podobnego. Już opracowuje się ustawę o użeglowaniu

czenia na starość, pracodawcom nie wolno przy

Posiedzenie dziesiąte

Wisły i tam również jest artykuł, mówiący o spekońcu roku służbowego wręczać terminatek tym

cjalnym funduszu regulacji Wisły.Mów~ wypoordyn~rjusz.om, którzy przepracowali na dobro

z dnia 6 lutego 1931 r.

pracod'a wcy lub danego gospodar&twa 25 lat i strawiedział się . przeciw pOiPrawkom mniejszości,

Posiedzenie rozpoczęło się o godz. 10 min. 15 z których jedna, mianowicie posła Rymara; docili całkowitą lulb częściową zdolność do pracy

maga się zmniejszenia prawie o 2 miljony wydatz tytułu starości. Powyższy okres 25 lat liczy się przed poł.

P. Marszałek zawiadomił Izbę, że posłowie: ków na gmachy reprezentacyjne, głównie na Wadla ordynarjuszy od ukończenia 18 roku życia.

Krzyżanowski, ZdUsław Lechnicki i Nowak zrze- wel. Przyjęcie takiej poprawki oznaczałoby nieTytułem do zwolnienia Łych ordynarjuszy nie mokli· się mandatów.

tylko przerwanie robót, ale nawet ewentualne

że być niezdolność do pracy, lecz przewinienia

Przystąpiono do budżetu Ministerstwa Prze- zmarnowanie sum poprzednio już wydanych.

służbowe. Ordynarjusze, objęci tym artykułem,

mysłu i Handlu.

Budżet Ministerstwa Reform Rolnych referoobowiązani są do wykonywania swych obowiąz­

Referował poS. Minkowski (B. B. W. z R).

wał pos. Sanojca (B. B. W. z R), a przemawiali

ków w granicach swej zd'olności dOi pracy, pomimo

przepracowanych 25 lat. W wypadku stwierdzo- Budzet ten uległ w Komisji Budżetowej o tyle posłowie: M. Nowicki (PPS. CKW.) i Maksym.

MaJinowski(Wyzwo1.).

.

przeobrażeniu,

że

suma

około

nej zupełnej niezdolności do pracy z powodu st.a~ . istotnemu

18.000.000, przeznaczona na poszczególne cele

Na tem dyskusję odroczono do godz. 4 popoł.

rości, pracownik nie jest obowiązany do pracy

P. Marszałek zawiadomił, ~ wpłynął wniosek

i w tym wyJ)81dku świadczenia je,g o mogą być obni- rozbudowy portu w Gdyni, została przeniesiona

żone, jednak nie niżej. niż do połowy świadczeń na pozycje z funduszu upłynnionego z pożyczki Klubu B. B. W. z R w spraWIe zmIany Kcnstyordynarjusza . Udowodnienie zupełnej niezdolno- zapałczanej. Około 1.200.000 oszczędzono na sku- tucji i po upływie 1S-tu dni wniosek ten pąstawi'o&

tek wniosków, a lSumę 1.140.000 przyznano dodat- ny będzie na porZądek dzienny.

ści do pracy lub jej zmniejszenie ciąży na pracowkowo fabryce w Mościcach, na sprzedaż sztuczPo przerwie przemawiali jeszczeposłowiel

niku.

nych nawozów po obniżonych cenach, więc w K~~ecki (K. Nar.l, Kamiński (8. B. W. z R)i P,

Art. 31.

związku z planem ulżenia trudnej sytuacji rolMIJll~ter RefonnRolnych Kozłowski, którego mo.~

Rez,erwisŁom, powołanym n.a ćwiczenia lub nictwa.

wę w brzmieniu urzędowem podamy vi najbliż­

w razie mcbilizacji, wydaje się świadczenia, zgodszym czasie.

Budżet Ministerstwa zamyka się w dochonie z obowiązującemi w tej mierze ustaw:ami i nie

Przystąpiono do budżetu Emerytur i zaopadachkwotą 14.387.315, w wydatkach zwyczajnych

uważa się tego za przerwę w pracy (do art.. 30 nitrzeń

oraz Rent inwalidzkich.

kwotą 22.046.074, budżet zaś wydatków nadzwyniejs.zej umowy).

Referował pos. Wagner (8. B. W. z R) . K~

czajnych

obniżył

się

do

11.766.000.

Inwalidzi.

misja Budżetowa na wniosek mówcy, uzgodniony

Przechodząc do sprawy Gdyni, referent podz Rządem, podwyższyła ten budżet o 10 milj.,

Art. 32.

kreślił, że jest to zagadnienie najgłębiej sięgające

przez co zbliżyła go w znacznej mierze do wydat~

w

rdzeń

bytu

naszego

Państwa

i

jego

potęgi

moInwalidzi wojenni, pracujący równl,eż · skutecz~

ków faktycznych. . Budżet

wynQlSi

obecnie

nie iak pracownicy z normalną zaolno~kią do pra~ carstwowej. Dzieło Gdyni nierozerwalnie wiąże 131.400.000 z.ł, do czego dochodzą kwoty refunsię

z

nazwiskiem

b.

Ministra

Kwiatkowskiego.

cy, pobierają równe z nimi wynagrodzenie, tak w

dowane z innych resortów w wYbotkości. 14.700.000

gotówce, ja.k i w na,t umlj.a ch. Inwalidzi ze zmniej- Siła rozwojowa Gdyni wyraża się między innemi zł. Pozycja zaopatrzenia osób szczególnie zas.łll,:,

w

tem,

że

nawet

w

okresie

słabnącego

tętna

naszoną zdolnością do pracy, pobierają odpowiednio

, szych . obrotów handlowych tfiiędzynarodowych, żonych, oraz zaopatrzeń nie QPartych na inny~h

niższe wynagrodzenie.

tytułach . prawnych zost.ała. powiększona w poróobroty portu Gdyni wzmogły ' się. "

,

wnaniu z rokiem ub. () 450.000 z.ł.

Omawiając wnioski mniejszości, referent zaW Krakowie, dnia 3 grudnia 1930 r.

Co się tyczy budżetu rent inwaHd:tkich i penznaczył, że propozycje stronnictw chłopskich dosji, dokonane zostały prz.ez Komisję peWne prze~

tyczą

przeważnie

personaljI,

wnioski

natomiast

Przewodniczący

Stronn:ctwa Narodowego, zmierzają do restytucji sunięcia kwot. Utworzono nowy paragraf: "Za-

Okręgowy Ins"l ektor Pr.a cy VII Okręgu

ram

wydatków rzeczowo-administracyjnych z siłki dla inwalidów wojennych ciężko poszkodo(-l Inż. Ludwik Smyczyński.

okresu

zamknięcia rachunkowego

za okres wanych". Dotychczas dodatki dla ,t ych inwalidów

Za Związek Ziemian w Krakowie

1928/29. Jeśli należy im się przeciwstawić, to były wypłacane nieregularnie. Do nowego para(-) Inż. Dr. Chmielewski.

graJu przenosi się pewne sumy z niewyczerpamiędzy innemi dlatego, że wydatki administracyj(-) Włodzimierz Olszewski.

ne już są zniżone do granic możliwości, a pozatem nych pozycji budżetowych, a preliminowanych W

(-l Stanisław Dunin.

tej s.amej wysOlkości w r. 1931/2. Komisja propoqczekuje się ",kutków reformy administracji.

nuje

tak'że rezolucję w sprawie uregulowania stasię

tyczy

przedsiębiorstw,

to

działalność

Co

Za Zwinek Zawodowy Robotnilków Rolnych

reformatorska 'Państwa zmierzać winna do odcią­ wekd'od'atków dla ciężko poszkodowanych, oraz

Rzeczyposp olite; Pol !',k iej

w sprawie wypłaty zasiłków i dodatków w sto~

żania aparatu państwowego od działalności go(-l Sfanisław Ulalowski,

sunku miesięcznym.

spodarczej.

Życie

gospodarcze

musi

mieć

świa­

(-) Marjan Nowicki.

Przemawia,ł pos. Karkoszka (B. 8. W. z R) .

.:łomość, że aparat państwowy dba o jego rozwój

Za Związek Rcbotników Rolnych i Leśnych i o odzyskanie przezeń normalnego tętna, bo

Budżet Ministerstwa Rolnictwa referował

Zjednoczenia Zawodowego Pols.k iego

w tem, a nie w współzawodnictwie państwa tkwi pos. Stroynowski (iB. B. W. z R).

(-) Leon Leśniewski,

Mówca uważa, że nasza polityka rolna po~

najistolniejszy interes tego Państwa . Taki więc

(-) P. Karuga.

program, już przez Rząd jako teza wytknięty, zre- winna iść: 1) w kieru.n ku zdecydowanej ochrony

celnej, 2) w kierunku usuw.ania nadwyżek sprzealizowany być powinien.

'"WJ1W!!iQ;

15

Teza nożyc jest przejrzysta: płody rolne spa= daży ponad zapotrzebowanie chwilowe · konsumdły w cenach niewspółmiernie, siła nabywcza mas

cji drogą premij wywozowych, a w dziedzinie

skurczyła się i szukać należy wyjścia w dostosozbOlżowej pozatem w kierunku dalszego zasilenia

DZIAŁ Nlf.URlĘDOWY.

waniu się do tej zmienionej siły kupczej.

kapitału obrotowego P. Z. P. Z., szerszego zasto~

D

•

W sprawie karteli mówca podkreślił wielką sowania kredytu zastawowego i t. d., 3) w kierunstałość polityki cen kartelowych również w okreku z.a silenia warsztatów rolnych dalszym kredysie

konjunktur

zwyżkowych, uwydatniający się w

tem

krótkoterminowym i stopniowej konwersji

Z Ministerstwa Rolnictwa.

kalkulacji kartelowej wzrost czynnika kosztów tych długów na średnio - lub długoterminowe

niezmiennych przy kurczącym się zbycie, rozwią­ kredyty.

.

p, Minister Rolnictwa Janta-Połczyński przy- zywanie przez kartele i dźwiganie czynnika wyPolityka ta musi zachować charakter doraź­

jął wc wraj delegację

Małopolskiego

T owarzy- wozowego i w kartelach o przeznaczeniu inwe- ny, idzie przedewszystkiem o WY2!bycie aię nadstwa rolniczego w osobach prezesa Dworskiego, sŁycyjnem, niewspółmierność skutku zniżki cen do produkcji z jak najmniejszemi stratami.

prezesa Gieńskiego, dyr. Papary i posła Dziedu- efektu wzmożenia siły nabywczej odbiorcy.

W końcu omawia sprawozdawca budżet, za·

szyckiego-Choińskiego.

Przechodząc do bilansu referent podkreśla,

znaczając poczynione w nim zmniejsZ2nia.

że po kilkuletniej przerwie w r. 1930 jest przewyż­

Przemawiali posłowie: Rudowski (B. B. W.

ka wywozu nad przywozem. Nadmierny spokój z R), Czetwertyński (K. Nar.), Mikołajczyk (K.

Ustawa niemiecka z dnia 18 lipca 1930 r. jednak nie jest wskazany, gdyż osiągnęliśmy rów- Chł.), lucki (Kom.) oraz P. Minister Rolnictwa

(R. G. B. I. I Nr. 3/30 str. 305 i następne) posta- nowagę bilansu raczej przez skurczenie przywozu Janta - Połczyński, którego mowę w brzmieniu

nawia, że wszystkie wierzytelności hipoteczne na niż zwiększenie wywozu. W przywozie naiwię­ urzędowem podamy w naj'bliższym czasie .

ksze pozycje, które się skurczyły, stanowią sunieruchomościach, położonych w Niemczech, winNa tem dyskusję odroczono.

ny .być zgłaszane, celem waloryzacji, najpóźniej do rowce, półfabrykaty i maszyny, import więc skurWśród wniosków był wniosek P. P. S. C. K.

dnia 31 marca 1931 r. O ile warunek ten nie zo- czył się na ciężar tych elementów, które byłyby W., w które.g o motywach prz.y toczony był 9konwykładnią siły. Nie wolno więc popadać w kwiesłanie dopełniony, odnośne wierzytelności hipofiskowany artykuł, p. t. "Procesy", wydrukowany

tyzm,

przeciwnie wskazana jest największa czuj- w "Robotnilku" dnia 4 b. m.

teczne nie będ.ą mogły być już zwaloryzowane.

W nioski winny być zgłoszone do tego nie- ność, aby nic nie utracić w domenie eksportowej.

P. Marszałek oświadczył, że nie ma wątpli­

mieckiego urzędu ksiąg gruntowych (Grundbu- Koniecznem jesŁ utrzymanie naszego wy,siłku eks- wości, że wniosek ten zawiera treść, dla któreł

chamt), który prowadzi księgi hipoteczne danej portowego, a w tym celu niezbędna jest kolabo- jedynie właściwą był.aby interpelacja poselska,

nieruchomości. Odnośne podania winny być oczy- ~acja wszystkich czynników.

a nadanie formy wniosku jest próbą obetścia, wywiście wniesione zgodnie z obowiązującyml w

Przemawiali posłowie: Gruszczyński (Ch. D.), rażonej przez Izbę w dniu 5 b. m. decyzji o nieniemieckich urzędach przepisami, a W · szczegól- Górczak (K. Nar.), Kornecki (K. Nar.), Br. Wojcie- dopuszczalności immunizowania Slkonfiskowooych

ności w języku niemieckim i w zastosowaniu do

chowski (B. B. W. z R), Hołyński (B. B. W. z R) druków w ,d rodze procedury sejmowej. Uwa:żając,

wymagań, podanych w wymienionej wyżej ustaoraz P. Minister Przemysłu i Handlu Prystor, któ- że tego rodzaju posŁępow,anie podpada pod mo'

~ie. Dodać nalęży, że w myśl rozporządzenia Mi- , rego mowę w brzmieniu urzędowem podamy w

tywy, któremi siękierował.a Izba w swej decyzji

nisterstwa Sprawiedliwości Rzeszy niemieckiej z . najbliższym czasie.

.

z dnia Sb. m., na podstawiearl. 11 Regulaminu,

śWi. adczenia,

_*-

Opłata pocztowa UisZCZODa ryczałte..

» 30. ·

. .Rek XIV• .

7 lutego 1931. roku•

.VIarszawa, .Sobota

OGtOSZENIA,

Cena za wiersz I .mt~ lapaUy

redakcyjne; po tekłc. 60 groszy.·

Cena za wierH l al•. lapally

ogłoszeniowej 55 gr.

Tabelaryczne i cyfrowI 90 g,.

PRENUMERATA

kw artalD a

w kra'u • • • • t5 złotycb

la IIranicll

• • • :ZO złotych

Numer pojedylic:zy

20 groszy.

Konto pocztowe czekowe

Nr. 730.

MONITOR POLSKI

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ.

mentach 17 grony aa wyru• .

Katde ogłoszenie . .Imniej

l złoty.

Za terminowy druk ogłoszd

Wyda wnicŁwo ni. odpowiada.

Osobom i firmom prywatnym

krt"dvtu na o głouen\a I prenumeratę Wydawaictwo Die

udziela.

•

WYCHODZI CODZIENNIE Z WY JĄ TKIEM NIEDZIEL I

@

Ogłoszenia o · za~ubloDycb doku~

SWIĄ T.

Dyrekcja Wydawnictwa: Miodowa Nr. 22. Dyrektor przyjmuje od 12 - 2 pp. Dyrekcja otwarta od 9 - 1 pp. Tel. działu red. 644-05. Tel: działu

handlowego 644-50. Tel. prenumeraty i rachuby 644-42. Tel. eksp. 625-28. Kasa czynna od . g. 8 i pół r. do 1 pp., w soboty do ~odi. 12.

TRESć DZIAŁU URZĘDOWEGO

Z a r z ą d z e n i a W ł a d z N a c z e l n y c h

czeniem lub wyrokiem świadczenia, w razie jednak

wygrania sporu przez r.obotnika, p.racodawca winien wydać zaległe świadczenia wraz z doo.a tkiem

miesięcznym w wysokości 3 %•

1ABELA

I'

Miesiąc

Ol

I !

l.

ol

cd ~

Praca do

m

Ol'·

południa

" 1'

.. '~

Praca po

~"8~

Ol Clo, . ..

~ AU~

. .,

t;~ ~ a:s

~.;g t::E 1 połudDia

.

f

Q..';;Q..O !

Poz. 52. Umowa, zawarta w Okręgowym Inspektoracie Pracy VII Okręgu w Krakowie, ustalająca warunki pracy i płacy robotników rolnych

na rok służbowy 1931/32 na obszarze województwa krakowskiego i powiatów: Brzozów,

Kolbuszowa, Krosno, Łańcut, Nisko, Przeworsk,

Pzeszów, Strzyżów i Tarnobrzeg, województwa

lwowskiego.

DZIAŁ URZĘDOWY,