Umowa ustalająca warunki pracy i płacy dla robotników rolnych na terenie województw : lwowskiego, stanisławowskiego i tarnopolskiego, z wyłączeniem powiatów: Tarnobrzeg, Kolbuszowa, Nisko, Rzeszów, Łańcut, Przeworsk, Brzozów, Jarosław, Sanok, Strzyżów i Krosno

Art. 8.

Rozkład godz,in pracy u"tala się podług poD1zs.zej tabeli, przyczem robotnicy fornale ma<ją

być zwalniani przed południem o pół godziny

wcześniej, aniJżeli inne kategorii pra(:orwniów,

a to dla koniecznego obrządku inwentarza.

Przyjmuje się czas słoneczny z tem, że za początek pracy zrana i po południu UwaJŻa się wyjście z podwórza, a za koniecz;ejście z pola . Po.czątek '. i koniec pracy zaznacza się sygl1.l łem.

O ile pole odległe jest więcej n~ż 2 km. od' podwórza, należy rotbotnika zwolnić z pracy o 10 minut

wcześniej w stosunku do każde.go kilomclra powyżej 2-ch. W razie pi.Inej potrzeby, poniższy podział pracy może być zmieniony, , jednakie tylko

w ten sposób, by ogólna ilość godziln była ta

sama.

Na żądanie pracodawcy w razie Pllnei potrzeby, pracownilwy są ooowiąza·ni ao pracy poza

niżej określonym czasem. lecz za osobnem wynagrodzeniem, wynoszącem 25 gr za godzinę .

W razie zgubienia książeczki obrachunkowej

przez ordynariusza, służą jako dowód książki gospodarcze pra·c odawcy.

Za zgubione lub zniszczone książeczki obrachunkowe ma pr,awo pracodawca pokącić pr.a.cownikowi 50 gr.

DZIAŁ URZĘDOWY.

Art. 5.

-:0:Zawarci~ indywidualnej umowy z ordynarjuszem nie może być uzależnione od trzymania

Zarządzenia Władz N a c:zelnycb.

prze.z niego najemnej czeladzi Żona i inni czł,on~

~:o:kowie rodziny pracownika nie mogą być pocią­

gani do żadnych robót z tytułu li tylko umowy

51.

z samym praoownikicm, lecz winni 7,;, to otrzymać osobne wyna:g rodzenie, ustalone dla odnoś­

UMOWA

riej kategorji pracowników.

Żony ordynarjl1szy mogą być godzone tylko

ustalająca warunki pracy i płacy dla robotników

j ...ko d ojarkr, inni członkowie rodziny, jako do}arrolnych na terenie województw: lwowskiego, sta- ki, robotnicy sezonowi lub stali robotnicy dziennisławowskiego i tarnopolskiego, z wyłączeniem

ni. Za małoletnich członków rodziny umowę zapowiatów: Tarnobrzeg, Kolbuszowa, Nisko, Rze- wiera ord'ynarjusz; pełnoletni człookowie rodziny

szów, Łańcut, Przeworsk, Brzozów,- Jarosław, zawierają umowę osobiście, o ile jednak ordyn,a rjusz poręczy pisemnie lub ustnitl wobec 2-ch

Sanok, Strzyżów i Krosno.

świadków dotrzyma.n ie takiej 1l'm&wy, -to odpowiada za jej dotrzymanie. JeśH małolelni, lub taki peł­

Zasady ogólne.

noletni członek rodziny ordynarjusza, za któreg.o

Miesiąc

Art. 1.

ordynarjusz poręczył za dotrzymanie umowy, bez

Umowa niniejsza obowiązuje od dnia 1 kwiet- ważnej przyczyny-za jaką uważa się tylko 12-tynia 1931 . r.do 31 marca 1932 f . i dotyczy: z · jed- godniowy okres połogowy (6 tygodni' przed i 6 tyStyczeń

nej strony wszystkich pracodawców rolnych .. godni po połogu). chorobę stwierdzoną przez lekarza,

powołanie

dlo

służby

wo~skowej,

lub

wstą_

·

z drugie'j strony zatrudniO'nych przez nich rocznych pracowników z normalną zdolnością do pra- pienie w związek małżeński - zawartej umowy Luty

o pracę nie dotrzyma. może pracodawca natychcy, a to następujące kałegoIije

miiast .rozwiązać umowę służbową z ordynarjua) fornali, pastuchów i stróż6w,

Marzec

b) pracowników płci męs,kiej w wieku poni'. szem.

l-tO

żej lat 24,

Stosunek wzajemny.

11-20

c) dziewcząt stajennych,

21-Jl

Art. 6.

d} gumiennych, karbowych i polowych,

Pracodawców or:az icl1 ~tępc6w obowiązu­

e) kowali i stelmachów.

je

grzeczne

traktowanie pracowników i ścisłe Kwłecied

Inwalidzi pracujący na równi z pozostałymi

1-10

pracownikami z normalną zdolnością do pr.acy przestrzeganie umowy, a zwłaszcza regularne wy11-20

pł.

a

cani~

świadczeń

i

płac

przewidz:iaJDych

umową.

w rolnictwie pobierają równe z nimi wynagro21-30

Pra·oowni:ków . obowiązuje grzeczność wobec

dzenie, tak w gotówce, jak i w natura1jach. Inwapracodawców

i

ich

zastępców

ścisłe

przestrzega,

lidzi o zmniejszooej zdolności do pracy, ora~ pracownicy fizyc,znii! ułomni , mogą być g·odzeni na de zawartych umów, oraz pilne i surn.iJenne speł­ MaI

t-tO

nianie obowiązków, dążność d'O iak największej

niższych warunkach.

11-20

wyda.jności pracy i sŁosowanie się do wszystkkh

21-31

Art. 2.

zarz.ądzeń pracod!awcy lub jego zastępcy, ocboUmowa DlDIe'JSza stanowi w mYIŚI ustawy szących się do wykonywani.a obowi:ązków służbo­

z 1.VlII. 1919 r. Dz. Pr. Nr. 65, poz. 394 i z dnia wych, oraz przestrzeganie wszystkich przepisów Czerwiec

11.111. 1921 r . Dz. U. Nr. 26, poz. 147, podstawę porząd:kowych w obrębie folwarku, jalwteż dbałe

1-10

11-20

przy zawieraniu umów indywidualnych. Indywi- j stManne obchodzenie się z powierzonym sobie

21-30

dualne umowy O prac)", zawierające warunki dla inwentarzem żywym i martwym. Pracownicy obopracownika mniej korzystne, niż warunki niniej- wiązani są przy każdej sposo!hności zapobiegać

szej umowy, ulega1ą z mocy wymieni,o nych ustaw wszelkiemu naruszeniu własności pracodawcy Lipiec

z,astąpieniu przez war unIci O'kreślone niniejszą

przez współpracowników lub osoby trzecie.

1-10

11-20

umową·

Art. 7.

21-31

. Wszelkie indywidualne umowy, zawierające

Rozwiązanie

'

stosunku

służbowego w ciągu

korzystniejsze dla pracownika warunki, niż je

przewi,duje ninl~jsza umowa, obowiązują na czas roiku może nasŁ.ą,pić na zasadzie orzeczenia Komisji Rozjemczej, lub też wyroków Sądów Pań­ Sierpień1-10

ich zawarcia.

stwowych, dzi,ałających według obowiązującego

Art. 3.

11-20

21-31

Rok służbowy rozpaczyna się 1 kwietnńa, prawodawstwa i wed:ług kompetencji. Powody

a kończy się 31 marca roku następnego. Obie rozwiązania stosunku służobwego w ciągu roku

strony obowiązuie wypowiedzenii! indywidualnej ustali osobny regulamin służbowy.

Zat'argi. wynikłe na tle umowy o pracę, po- Wrzesień

1-10

umowy pracy, przed upływem termi!Ilu jej wygaś­

między_pracodawcami a robotnikami rolnymi, re·

11-20

nięcia, a naj:p6źniej do dnia 31 grudnia włącznile,

21-JO

ustni,e wobec dwóch. świadków lub pisemnie. Nie- gulują Komisje Rozjemcze, bądź Są·dy PaństwO'­

we,

według kompetencji. Skargi do Komisji RozW)'IPov~iedzenie ~~ pracy do dnia. 31 g~dnia

jemczej wnosi się do Inspektoratu Pracy w 2-ch

włączlt1Je przedł uza nulcząco umowę mdrywidua1Październik

równobrzmi'ących egzemplarzach, z których je1-10

ną n~ rok następny. Uchylenie się przez którą­

11-20

kolWlek ze stron od przyjęcia wypowiecłz.enra den ma być doręczony pozwanemu wraa: z we21-Jl

zwaniem do jawienia się przed Komisją Rozjemumowy pracy umowy tej nie przedłuża.

czą. Do czasu uzyskania właściwego orzeczenia

Art. 4. ·

lub wyroku nie wolno: ,1) pracodawcy wstrLym)l'"

Pr acodawca obowiązany jest wydać praco- wać świadczeń, 2) praoownikawi przerywać Listopad

wnikowi bezpłatnie książeczkę obra.chunkową, pracy.

względnie -w razie odmowy wydania książeczki

. W wypadkach ciężkiego przewinienia, może Gruduen

wypłacić 50 gr na zakupno tejże,zawierającą · pracodawca zawiesił pracownika w pracy i

lABEtA

Praca do

południa

S-12

7ł-12

'-12

I- I l~ I l -4·-1

t

/

I-/lł tł -5·-1

-

Ił

ł

Ił

1.3()-S.3O

1.30- 6.00

7-12

-

1.3~.3O

..

1.30 - 6.40

1.3(}--7.00

1.39-7.20

-

. _ ._- ~

6-12

ł

1.3(}--7.30

1.30-7.50

1.30-S.00

Ił

ł

=

6--12

i

2.0(}--8.2O

2.00-8.2J

2.00-8.30

2

ł

--

I I I

6-12

ł

2.00-8.30

i 2.00-8.20

l I

Jo

~

2.00-S.0fl

2

ł

ł

~

6-12

ł

2

2.00-7.50

2.00-7.30

2.00-7.00

ł

6-12

ł

Ił

1.30-6.-tO

1.3(}--6.20

1.30-6.00

I.

1

7-12

-

1.30-5.50

1.30-5.20

1.30--4.50

ił

I

_.

I

ł' 7ł -12 I-Il ł 1.»-4~

.ł 8-12. 1-\lł 1.JO-3.~~ I

I

>

-

",to ,

Powyżs.z.y

MONITOR POLSKI. rc.zkład

pracy

nie

ob'Jwiązuje

w slGsunkudo p.a stuchów, s,iróżów nocnych i dozo.rców, Q ile wykonywane przez nich roboty nle

przckrac.z.aj,ąich zwykłych obowiązków.

Praca rzemieślników folwarcznych ro.zp0czyna się na pół godz.i ny przed wyjazdem hrnai-i

w pole.

W dnie ulewne i wyjątkowej niepogody rGw polu nie powinny być wyko.nywa;ne.

Art. 9.

Obrządek inwentarza o.dbywa si ę

poza godz.inami pra.cy bez specjalnej d .'}płaly. Ko i ~ ! ~e dyżury przy inwentarzu w nocy

lub w dn ie swią­

t~ c zn e !"oowiązują wszydkich fornali: bez specjalnej do:pł:aty. P ast Il ch, względn i e dziewczeta staj~nne są wolne Gd r ra cy co trzeci dzień świątecz­

ny (w nied.zielę i święta) i na len czas z.astępuję

się ,ich przez innych wyznaczonych na ten cel

pracowItików,

Praca w dnie świąteczne może by ć wyk{)nywan<~ tylko za obopólną zg odą i po cenie 35 grGszy za godz::'nę , jednak w na g łej pctrzebie są praco.vnilcy zobawńązani 5 razy do. roku pra,cować

na żądanie pracodawcy w niedzielę i w dnie świą­

teczne za powyższ~m wyna,grodzeniem.

\~'stawanie do. ohrządku inwen tarza oraz n·aszykowanie wozów i narzędzi powinno mieć miejsce n~e wcześniej, niż G 2 gGdziny przed roz.p oczęciem pracy. Obrok, siano i tym podobna karma dla inwentarza mają być przygotowane

uprzed:n:-o w godziina'c h pracy, w miejscach na to

wy:maCZGn ych.

Stróże nocni mają codziennie wolny czas do

zakończenia rGbót przedpołudniowych , nastepnie

zaś mGgą być zatrudnieni przy robotach koło. inwentarza w domu i t. p, W miesiącach Gd l paź­

d'2Ji'ernika do 31 marca, stróż nocny otrzymu;e od

pracodawcy kotuch lub inne Gd~vi'iednie ciepłe

okrycie na cza.s warty. VI miesiącach: listopadzie , grudniu i stycz,niu wolno stróża zatrudniać

pracą tylko połacZloną z nocneTI1 stróżowaniem.

U wa ~ a: Stróż przyłapany na span<iu podcz.a,s spełniania obowiąz.ków stróżowania może

być ukarany za pi~rwszym razem grzywną w wysokości 10 kg, żyta, za dru~im razem grzywną w

wys· okości 30 kg. żyta, za trzecim razem wydaleniem.

boŁy

;.

Warunki wyna~rodzenia fornali, stróżów i pastuchów. Płace w gotówce.

Art. 10.

Ordynarjusz pGbiera płacę w gotówce w wysokGści 120 zł rocznie, płatną kwartalnie lub mies.ięc:mie zdołu, oraz ordynarję wydawaną zgodnie

z art. 13 niniejszej umorwy kwartalnie z~óry. 0"'d'yna.rj.a winna być wydawana orcłynCJJrjuszom w

pierwszym miesiącu każdego kwartału. Ordynarję za drugri kwartał może pracod:awc.a wydać

w 2-ch równych ratach, z których pierwsza winna być wydana pierwszego lipca, a dntg.a na.jpóź­

niej do. 15 sierpnia.

Ordynarja.

Art. 11.

wydawane na ordynar:ję musi być dobre, zdrowe i dobrze oczyszczone. W skład ordynarii wejdzie 2 q pzenicy, 6 q żyta, reszta w zbożu j,a dalnem. W powiatach wymienionych w art.

13, punkt l) w skład olrdynarji wcho.dzi 3 q pszenicy, ues.ztą jak powyżej.

Art. 12.

Mielenie zboża odbywa się na koszt pr.a codawcy w młynie przez nie .~ o wskazanym, przyczem nie więcei niż poło 1lla ordyn arji na pytel.

Wzamian za mielenie pracodawca może wydać

pracownikowi do .: atkową ił·o,Ść żyta, równą 10 %

usŁaionej Grdynarji.

.

Obo.wiązuje w stos lillku rocznym we wszystkich niżej wymienionych powiatach następująca

ordynaria

l} w powiatach : Bóbrka. Czortków, Drohobycz, Horodenka, Kołomyja ; Kopycz yTlce, Sokal,

Przemyśl, Rudki, S3!IDbor, SkalaŁ, Sniatyń, Tarnopol, Trembowla i Zales.zczykii - 12 qj

2) Borszczów, Bro.dV , Brzeżany, Buczacz,

Grórlek Ja!5iell, Kamionk a Strumiłowa, Mościska,

Lwów, Podha'jce, Prze myś 12 ny, Radz.iel:hów, Rawa w :--:k a Rohatyn. Sta ni sł av"ó w, Stryl . Tłumacz,

Zbaraż, Zborów, Złoczów, Żó lkiew i Żydaczów 11 q;

3) Bo.hGrodczany, D ob rom il, Dolina, JawGr6w, Kałusz, Km: ów, Lisko. Lubac ~ ów, Nadwórna. Pecz-eniżyn, Skole, Stary Sambor i Turka 10 q ,

Ziemia pod ziemniaki.

Zboże

Art. 14,

Ordynariusz otrzymuje 28 arów 78 centarów

wynawożonego i obrobionego dworskiemi

kGńmi pod ziemniaki,

Pole przeznacz.o ne pod

ziemniaki powinno być w lakiem samem stanowisku, jak pole przeznaczone pod ziemniaki dworskie. Sadzenie ziemniaków winno odbywa(: się

w połowie między początkiem a końcem sad'zeIlia uemniaków dworski'ch. Przygotowanie mepola

Dnia 6 lutego 1931 r.

chaniczne ziemi pod ziemni&ki i obróbka ich winny być takie, jak ;pod ziemniaki dworskie.

Zastrze~ a się, że wszystkie .ziemniaki pracowników powinny być sadzone obok SleOle

w jed:nem m:ej scll, W ra·zie gdyby pracownik nie

otrzyn1 ał deputdu gruntowego pod ziemr.iakt w

ukreślonej powyżej ilo ś ci, obowiązany będzie pracodawca da ć pra cown ikowi 30 q gotowych ziemniaków. Ziemniaki wydane winne być zdrowe

i bez ziemi.

Ponadto robotnicy mieszkający w budytdnch

dworski ch otrzymują 3 a , 6 ca pola obrobionego.

i w yna woż onego ,~ . pobliżu d omu pod ogrodowiznę, zaś pracownicy mieszkający we własnych budynkach taki sam dodatkowy cbszar w polu przezna.czonem pod ziemniaki słu ±b y.

U wag a: O i1 e pole, przeznaczon~ pod

ziemniaki dla ordynariusza, przygotowane zostanie w terminie sp óźnionym , L j, po. l-ym czerwca,

może

praco wnik odmówi.ć przyjęcia przydziału

ziemi pod ziemniaki, a domagać się ekwiwalentu

gotowych ziemniaków.

Utrzymanie inwentarza.

Art. 15.

Ordynariusz ma prawo trzymać jedną k·rowę

z przychówkiem od tejiż e do 2 miesięcy. Pr,a codawca da;2 latem bezpłatne utrzymanie na wystarczającem pastwisku, takiem, j,a k i dla bydla

dworskiego, z wyjątkiem sztuc:znych pastwisk.

Wrazie braku odpowiedniego. pastwiska, winni

pracGwnicy otrzymać zieloną paszę.

Na zimę wyda; e się na każdą kn-owę 6 q. gotowych ziemniaków, lub 9 q, bura.ków, albo też

1 q. liści z buraków cukrGwych, należycie zakonserwowanych. albo 12 q. wytłoków dołowanych

lub 15 l. wywaru dziennie na l kr,owę. Pozatern

8 kg. sieczki i plew zboi;owych dziennie na l krowę·

Zamiast wymienionych wyz e) dodatków do

sieczki i plew zbożowych, pracodawca mcioe wydać pracownikowi 14 a. 39 ca łąki dwukośnej,

względnie dw,a razy więks,zy obszar łąki jednokośnej, alho 5 a. 40 ca ziemi ohrobionej i wynawożonej tak, jak pGd ziemniaki, na każdą krowę.

O ile pracownik nie otrzymuje żadnego utrzymania dla krGwy w zimie, winien otrzymać jako.

ekwiwalent s.iano z 28 a 78 ca dwukolśne; łąki,

względnie z 2 razy vvi ę k s zego obszaru łąki jednokośnej. Słomę na ściółkę d!a inwenta'rza otrzymuja praccwnicy w m i arę potrzeby, lecz tvlko w tym

, wypadku, jeżeli nawóz przypada na własność praco.dawcy.

U wag a 1) · : Jeżeli pracodawc.a za,b rania

trzymania bydła, lub jeżeli pracownikowi krowa

zginęła, otrzyma pracowniik zamias.t utrzymania

w ciągu 6 miesięcy letnich po 3 l., za1ś w ciągumie­

sięcy zimowych po. 2 1. niezbieranego. mleka dziennie. Jeżeli jedna:k prac.ownik nie korzysta z pr.awa trzymania bydła, otrzymuje w ciągu 6 miesięcy

letnich po 2 i pół L, zaś w ciągu 6-iu mies.l'ęcy zimGwych po l i pół l. niezbieranego mleka dziennie.

U wag a 2): Robotnicy, mieszka;acy we wła­

snych budynkach, a nie otrzymujący od' pracodawcy latem pastwi..,;ka, ani te,ż zima paszy, ani mleka,

otrzymywać będą jako ekwiwalent za wyżej wymienione świadczenia: siano z 57 a . 56 ca dwuk ośne,i łą ki , lub dwa razy większ, ego -obszaru łąki

jednok ośnej.

U wag a, 3: Obi e strony ohowiązuje sŁan

rzeczy, przyjęty przy zaWIeranIU indywidualnej

umowy, a zmiany w ci"óu roku, t. j , utrzymania

kro wy na wydawanie wleka lub odwrotnie. są dopu~~zcZCJ '.ne

paza w ypadk ami lo&owemi tylko w

drodze o.bc.pólne ~o porozumienia.

U wag a 4) : Je ż eli na danym folwarku ża­

den z pracowników nie trzyma krowy, to uważa

~ię za d'o wód, że praco.dawca krów trzym.ać nie

pozwala.

Opał.

Art. 16

Ordynarjus,z otrzyma 5 m S p . drzewa twarde.go i 4 m' p. drzewa mi ękkie~o rocznie; z:amiast

l m S p. drewna twa:rde~o może praccda.w ca wydać 1 Y. m' p. drzewa mi ę kkiego, 2)" q w ęc! la , lub

jedną • kupę

twardych gałęzi; . zamiasŁ 1 m" p.

drewna miekkie go m o·ż e pncod-awca wydać 2 q.

Nr. 29.

Mieszkania pracowników.

Art. 17.

Ordynarjusz otrzymuje mieszkanie, skła.d:aią­

ce s i ę conajrnniej z l izby z podłogą o.raz komory.

Izby w inny być wytynlwwane, a conajmniej dokład n i~ wylepione ze sz2zelnemi drzv.riami i oknami na zawiasach , W oknach mają być całe szyby,

zaś wrazie stłuczenia szyby, pracownik jest obowii:tzany wstawić j.ą w c~ągu 2 tygo dni: Wapna do

bielenia uostarcza pracodawca 2 razy dO' .r o]w w

ogÓ1n(.j ilości 15 k g. na mieszkanie . Mieszka nia

mają być ze szc:.:eln ym dachem; tam, gdzie d'ach

lub piece są pop~, l1te, mu sz::;, być nJ.::. rawione w cią­

gu miesięcy letnich. W majątkach, które wydają

na opał węgiel , piece muszą być dostosowane do

opału węglem. W majątka ch, gdzie woda zacieka

do piwnic i mieszkań pracowników, winny być cne

zabe zoie czo'l1e w ciągu lata od w ody n apływowej.

Pracodawca i pracownicy winn i dha ć , aby otoczenie mieszkań pracowników było hygien ic.z nc.

Obo wiązuje wybntkowanie dO'stę pu do studzien,

oraz zasti'l,pienie zgniłych cembrzyn nowemi . lub

też z,apewnienie pracownikom w inny sposób zrlro"'ej i czystej wody do picia, Zbiorniki n a n ,nvóz

nie mogą znaidować się w bliższej odle g łości , aniżeli 20 m. od miesz.kań służbowych, a pracownicy

maią składać nawóz ze swoich chlewów w przezn :J.czon-em na to. miejscu. W pobliżu m;~szkań

111ctją się znajdować zasł.onięte ustępy w dO~Latecz­

nei ilości, które ·pr.a cownicy obowiązani są utrzymywać w porządku i czystości.

Gdzie jest O'dpowiedn.i~ pomieszczenie w dotychczasowych budynkach, j.ak również przy

mieszkaniach nowGwY'bud'owanych, winna być

urządzona łaźnia. W innych majątkach, G ile istnieje możliwGść, pracodawcy są obowiązani clio urzą­

dzeni'a pracownikom kąpieli.

Pracownicy są obowiąz.ani utrzymywać mieszkania w pGrządku, Trzymanie inwentar,z a żywego

w mieszkaniach jest stanowczo wzbronione. Sublokatorów nie wolno przyjmować bez zgody pracodawcy, któremu przy w c>rowadzeniu się ma być

z.ameldowany skład rod'zińy praoownika.

Art. 18.

Pracodawca jest obO'wiązany d ą ć pracownikowi pomieszczenie dla bydła we wspólnej czelad nej

Gborze lub Sipecj,a lnie na to przeznacz.Gnym budynku, jeżeli zaś pracownik miesz.ka w budynku d'w orskim, także pomieszczenie dla dwóch sztuk trzody chlewnej, na opał i zli'emniaki, nadto Wlrazie potrzeby słomę do sienników. Ordynarjuszom wolno

trzymać kury, jednakże nie więcej, niż 12 sztuk.

Warunki wynagrodzenia robGtników płci męskiej

W wieku poniżej lat 24.

Art. 19.

a) Ws.z yscy ordynarjusze płci męskiej w wieku Gd ukończonego 18 do ukończonego. 21 roku

życia otrzymują pobory, wymienione wart. art.

10 - 18 z następującemi zmianami: zbc,ża G 2q

mniej, 100 zł pensji rocznej, pola pGd ziem niaki

14 a . 39 ca, mleka zimą l l., latem 1 y; 1. dziennie,

albo utrzym,a nie d'la j-edlu'ej krowy zimą, albo -pastwisko dla tej'że krowy, latem 4 m. a p. opału,

b) Kawalerowie, nie będący jedynymi żywi­

cielami rodziny, otrzymuj ą od ukończcnych 21 lat

do ukończGnych 24 lat życi.a o l q. z.D oż.a więcej,

niż ordynarjusze, wymienieni w p.a) ninie js,zego.

artykułu, a pensj.a ich wynosi 120 zł rGcznie.

c) Od ukończGnego- 21 roku życia otrzymują

wszyscy żonaci oraz kawalerowie, o ile są jedynymi żywicielami rodzin niezarohkujących i nieposiadającychinnego. źródła do.chodu, pobory, usŁalo­

ne wart. 10 - 18.

U wag a: Posiadanie gruntu w iloś ci nie

większej, iak 25 a., nie uwa'ża SQę w tym wypadkp

za inne źródło dochodu.

Warunki wynagrodzenia dzie wcząt stajennych.

Art. 20.

Dziewczęta

stajenne otrzymują 9 q. zbo,ża

ordynarji, w czem 2 q . pszenicy, przem.iał i 100 zł

pensji roczniej ponadto po 2 l. niezbierane.· o mleka dziennie i 14 a. 39 ca ziemi pod ziemniaki .

U wag a: Dzie wc z ~ ta st.ajenne, mieszkające

w dworskich mieszkaniach, otrzymują dost.ate c zną

ilość Gpału dla nal.eżytego ogrzania mieszkań i ugotowania strawy.

węg la, wz ględnie jedn ą kupę miękkich gałęzi.

W ymia ry kupki maią wynosić: 1 Y. m. szer.,

1 m. wysoko ści i 3 m, długości. Gałęzie mu szą

pochodzi ć ze zrę bów poprle·dniegoro:ku kalendarzowe go .i mieć w grubym k o ńcu 5 cm. średnicy.

Wr azie wydawania węgla, conajmniej jedna-trzecia część należnego opału winna być . wydana

Wantnki wynagrodzenia gumiennych, karbowych

i polowych.

w drzewie.

Chrust, badylanka i słoma, nie mogą być wydane jako materj.ał opałowy, wabec czego wydanie

jakiejkolwiek ilości chrustu, badylanki i słomy nie

zwalnia pra.o odawcy od wydania pracownikowi

opałll wedle powyższych norm. Opał wyd~aje się

zgóry kwartalnie lub miesięcznie. Wybór materjału opałowego przysługuje pracGdawcy. Pra.cownikom nie wolno sprzedawać opału. Pra,c ownikGm, mieszkającym w mieszkaniach dworskich,

niezabezpj.eczonych należycie przed zimnem, wydaje się l m' p. drzewa miękkiego więcej.

Art. 21.

Gumienni, karbowi i po,loWli otrzymują wynagrodzenie, unormowane w art. 10 - 18, z nastę­

pującemi zmianami: płaca gotówkowa gumie i;nych

i karbowych 180 zł, polowych 140 zł rGcznie. Gumienni i karboWIi Gtrzymują o l q. ps.z.enicy wię­

cej, niż fornale, oraz dodatek l l. mleka dziennie

ponad pobory, ustalone wart. 15, a to bez wzglę­

du na to, czy otrzymują mleko w nat.urz.e, czy te'ż

utrzymanie d!la jednej krGwy,jak przewiduje

art. 15.

MO NI TO::ł

Nr. 29.

Warunki wynagrodzenia rzemieślników.

Art. 22 .

a ) Rz"emieślnicy, nieposiadający pisemnych

kwalifikacyj, którzy się wykażą 3; l e tnią samo>dzielną pracą i dow odem, że rzecz'ywiście pcłnrą

funkcję

rzemieślników

(kowali,

stelmCiJchów) ,

otrzymają o 1 q . p szenicy i 1 q. żyta ordynarji wię­

cej, n iż fo rnale,r eszt ę z a ś pobo['ów taką, jak fornale (art. tO - 18).

b) R z emieślnicy (kowale i stelmachowie), którzy wyk a żą się dyplomem wyzwolin na czeladnika

i świade ct wem con a jmniej S-lelnie'j pra cy zawodowej po wyzwoleniu, otrzymują te. same. pob.c ry, c.o

fornale fart. 10 - t8} z następUjącem l zmIanam!

pensja gctówkow.a 240 zł rocznie, mdynarji o 1 q.

pszenicy i 1 q . żyta więcej. Rzemie ś lnic y ci. m:lją

prawo do trzymania d wóch krów. JeżelI fZ.cmieślnik trzyma tylko jedną krowę . względ n:e,

je ż eli nie otrzyma zezwulenia na trzymanie dr il:gi ej

krowy, otrzymuje wzamian za to 1 1. mleka dzlennie. Wra.z ie zupełnego zakazu trzymania krów,

otrzymuje rzem : e ś lnik w 6 mies. zimo~c~ po 4 1.,

a w 6 mies. letnich po 6 l. mleka mezbleranego

dziennie.

c} Rzemieślnicy (;kowale i stelmachowie), którzy wykażą się dyplomem wyzwolin na czel.acdnika

i świadectwem conajmniej tS-letniej pracy zawodowej po wyzwoleniu, otrzymują te same pobory,

co rzemieśl nicy wymienieni pod b) niniejsze!.5,o

artykułu, z tą różnicą, że płaca gotówkowa wynosi 300 zł rocznie , zaś ordynarja o 1 q. pszenicy

i 2 q. żyta więcej, niż fornale

Furmanki.

Art. 23.

Prac m.vnicy otn:ymują w raz:ie potrzeby

a} zbi orową funnankę do jednego z najibliiŻ­

szych mhmów i z młyna,

b) do zw ózki w dnie powszednie swoich produktów rolnych, wyprodukow:anych w tymże folwarku;

cJ po księdza, z chrztem, ślubem i pogrzebem;

d) strony z aw'ienją ce umowę stwierdz.ają , ż e

koszta fu r manek do dokt ora, wz. g lędnie po dOJdora, lub aku szerk ę, nie mogą żadnej ·ze stron ohci ą ­

żać, ponie waż rbow:iąze.k ten, wedle ustawy ubezpieczeniowej. ciąży na Kasach Chorych. Jeżeli

jednak w n ag ły ch wypadlka.c h pracownik nie może

skądinąd otrzym a ć furmanki, winien dostarczyć

furmankę p racodawca na rachunek Kasy Chorych.

e) jedną zbiorową fUi-mankę na kwartał w

dzi eń świątec zn y, wy brany przez pracowników, do

najbliższe go mi.as teczka, względnie stacji kol ei owej, o ile odległo ść tejże wynosi więcei, niż 5 km.

Fornalowi, jadą cemu w interesie p:racowników

furmanką w dnie powszedn!e czy te'ż świąteczne,

nie nal e ży sic ż a dne dodat kowe wyn at5rodzenie ,

jak ró\\mi~ż z~ k o1e;ne w yjazdy w dnie świąte<::zn e

po leka r za, aJms'1: erkę , do kościoła i t. p . Wy,

jazdy, no szą ce wYTażny char.cukter w yj.azdów prywatnych prfl.C003'Atcy po za godzinami 'O racy, win ny być wynaź r <l rł~a ne jako poza god z.i nami słu ż ­

bowcmi , wi (; c 0 50 % w d nie powszednie i o 100 %

w dnie świ ą tec z ne i niedzielne wyżej.

U W .rl g ił : V/r azie n: euzasadnionej odmoV\rv

dania fU fm ar!ki pra cc\'m ;.kom. przysługuje tymże

prawo żądani a zwrotu faktycznych kosztów z,a wynaięcie furmanki. Za u za sa dnioną odm owę uważa się 'w)'iątkową niemożność gosp oda'rczą d ania

furm anki w d'n iu przez pr a cownika wYbranym lub

niezgłosz e nia zapotrzebowania furmanki na 24 godzin naprzód.

Stra wne i inne dodatki.

§ 24.

Pracownikowi, wysłanemu w drogę poza

obręb maj ą tku w inte r esie pracodawcy, na dlui ej,

niż pół dnia, należy się ocrpo",,-iednie utrzymanie

w naturze, lub strawne za każdą pełną dobę 2 zł,

zaś je ż eli wy jazd trwa mniej, ni:ż pół doby, 50 gr.

za śniadanie lub wieczerzę, a 1 zł za obiad. Nadto

wrazie kon i eczności najęcia noclegu należy się

pmoownikow i z ....!rot rzeczywistych wydatków, ponieSiionych skutkiem Mjęcia noclegu. W drodze

godziny pracy nie obowiązują.'

Pracodawca jest obowiąz, any dać p.racownikowi płócienną bluzę ,do siania sztucznych nawozów,

zaś d'o siania nawozów gryzących, t. j.azotniaku

i wapna ,dostarcz,yć ochraniaczy na oczy. DOI ~ia­

ma nawozów gryzących nie mogą być używane kobiety. Przy siewie nawozów gryzących należy się

pracownikowi dopłaŁa po 40 gr dziennie. zaś przy

siewie innych nawozów po 20 gr. dziennie.

Urlopy i dni opuszczone.

Art. 25.

Pracownik otrzymuje w kae:dym kwartale

2 dni płatne g o urlopu w dnie nieświąŁeczne. \'l./ybór dni urlopu odbywa się w pDrozumń'eniu z p racodawcą lub je go za s t ępcą; pracownik wrazje odmówi enia n,u urbpll otrzymuje z,a ka~,;dy dzjeń

niewylcoi"zystane ~ o urlop u wynagrodzenie analogiczne do po trąc eń ust~ l on ych w ustęp i e drU';im

niniej sz.e qoartybJtu . O dcho dz ącemu robotniknvi

na lp:ż y si" 6 dni i"o!nych 0.c1 ' ,ra cy na wyszuka ni e

p03ady, bez potrą c enia świ adczeń.

.

POLSKI. -

D nia 6 lutego 1931 r.

W razie samowolnego i nie usprawiedliwionego

p rzyczy nami opuszczenia dnia roboczego przez ord ynar jusz.a, pp;y sługuj e pracodawcy

prawo p otrą cenia za każdy OpUE:zczon y dzień od

1 k wiet nia do 31 paźd z.i ernika 20 kg. żyta, zaś w

czasie od 1 listopa d2. do 31 marca - 10 kg . żyta .

Za wCl żną przyczync;, uspr aw i edliwiającą

opusz.c zenie dnia rohocze go, UWól ża sii ę między innem; stwi erdzoną przez lekarza , obłożną chorohę

pracownika, ~głoszone poprzl::dni o oracod awr.y

wezwanie ze strony władz lub z g ło.sz one u pracodawcy i uzasadnione pójście do lekarza.

waż nemi

Zapomogi na wypadek śmierci.

Art. 26.

Na wypadek śmieroi pracownika otrzymuje

jego ilona i dzieci przez pół roku wolne mieszkanie, a pobory za 1 kwar tał. O ile ziemniaki zostaną zasadzone przed śmiercią pracownika, zbiór

ich przypada na własność rodziny zmarłego .

3.

P. Minister Wyznań Religijnych i Oświe c enia

Publicznego zatwierdził zarządzeniem z dnia 25

listopada 1930 r. uchwałę Rady Wydziału Filozofi cznego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, której mocą dr. Wiktor RudoU Ormick! został habilitowany jako docent geografji gospodar.

czej na tymże Wydzia1e.

•

•

•

W NAJWYżSZYM T?YEUt1ALE ADMINISTRACYJNYM.

M i a n o w a n a

Egzaminowana aplikantka sądowa A.licja

Kasprzycka

Referendarzem

Sekretarjatu

Prawniczego Najwyższe go Trybunału Administracyjnego od dnja 1 stycznia 1931 r.

Ubezpieczenia.

Art. 27.

Opłaty ubeżpieczeniowe mają być uskutecznio-

· DZIAŁ NIEURlĘDOWY.

o

ne zgodnie z obowiązującerui przepisami. Pracodawcy maią prawo potrącić pracownikom świad­

czenia tylko za ten czas, !przez który pracDwnicy

Z Ministerstwa

mają prawo do zasiłku z Kasy Chorych lub innej .

ubezpieczeniowej instytucji, w wysokości, na jaką

Spra w W ewnętrzn y ch..

sumę robotnicy zosŁali ubezpieczeni.

Wrazi e nieszczęśliwego wypadku winien jest

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych w porozu.

praco,d:awca zgłosić wypadek u kompet entnej wła­ mieniu z Ministerstwem Skarbu zatwierdziło stadzy w sposób ustawą przepisany, podając wyso- tut o poborze w roku budżetowym 1930131 podatkość zarobków, zgodnie z umową zbimowąj wraku inwestycyjnego na rzecz gminy miasta Lubartozie nie,z,głoszenia wypadku, odpowiada pracodaw- wa. Wpływy z tego podatku w kwocie zł. 13. 000

ca za wszystkie wynikłe stąd szkody dla pracow- mają b yć użyte na pok"ycie wyda tków, zwią zanych

nika, Odnośnie d'o gospodarstw, które w myśl z urządzeniem targowicy i budową domu kąpielo­

ustawy n~e są objęte przymusem ubezpieczeni:ł w wego.

K8.sach Chorych , mają wrazie choroby pracow nika

zastosowanie odnośne postanowienia obowiązuj·ą­

n

"

cych w tym wypadku ustaw.

Art. 28.

Pracodawcom nie welno przy koń cu roku

służbowego zwalniać li tylko z tvtllłu starczej niezdolności do pracy tych pra cowników. któr zy na

-:0:d()lbro tego pracodawcy, lub danej majętności,

prz.epraco,w ali pełnych 35 lat, lu:b najmnie; 25 lat,

Posiedzenie dziesiąte

lecz w tynlcstatnim wypadku tylko wówcz as, gdy

przekroczyli 60 lat życia. P'ra c0dawcy mogą jedz dnia 5 lutego 1931 r.

nak pra1:owników wymieni,onych powy żej w ustę-.

pie l-szym przenie ś ć , do czasu ustawowego rozPosiedzenie rozpoczęło się O godz. 10 min. 25

przed poł

wiązania tej sprawy, na eme ryt urę z powodu starcz·ej niezdolności do pracy, która to emerytura

P. Marszałek zawiadomił Izbę, że Prezes NIK

winna zapewn~ć emerytowanemu 40 % normalnych

nadesłał " Uwa~;i Kontroli Patistwowej o zamk11lię­

pobo'r ów, o ile przep racował c onajm ni ej 25 lat i

ciu ra chunków Pa ńs twa i wykonaniu budżetu za

przekroczył 60 lat życia, zaś 50 % normalnych porok 1928/29". Uwagi te

odesłano do Komisji

borów, O ile przepracewał pełnych 35 la t.

Budżetow e j .

_.

Zamiana świadczeń.

Art. 29.

Umowa nlIllClsza n ie uprawnia do obniżenia

is tnieją cych wa,r unków wyna.grodzenia . Pracodawca nie może samowolnie zamienić ustalonych powyżs z ą

umową ś,vi adczeń na inne . Zamiana

świadczeń na inne róv.,nowa rl oś".iowe dopuszcz.alna jest tylko za obopólną ugoaą, zawartą pisemnie,

lub wobec dwóch świ a dków . O ile porozumienie

nie nastąpi, mo,że pracodawca żądać ustalenia

przez Komisję Ro zj emczą warunków zamiany

pewnych świadczeń na inne.

Lwów, dnia 20 grudnia 1930.

Przewodniczący

(-) Inż. Stanislaw Zwoliński,

Inspektor Pra cy 42 Obwodu.

Za Związek Ziemian Wschodniic h Województw

Małopolski

(-) Inż . rolno Lucjan Turnau,

(-) Dr. Kazimierz Papara, ,

(-) Jan Praglowski,

Za Związek M ało p olskich Rolników

(-) Dr. Karol Halpern,

(-) Dr. Leopold Wahrsager, .•

Za Chrześcijań ski Z,vi ą zek Dzierżawców

(-) Inż. Francis/'e.~ Brzozowski.

(-) Kazimierz Malecki,

Za Związek Robotnił{ów Rolnych i Leśnych

Z. Z. P.

(-) R . Tyszka,

(-) K. Zwolski,

(-) M. Obuszka.

o

Ruch służbowy

W MINISTERSTWIE WYZNAŃ RELIGIJNYCH

I OśWIECENIA PUBLICZNEGO.

Pan Prezydent Rzeczypospolitej postanowieniem z dnia 31 stycznia 1931 roku mia nował

p. Kazim;erza Sz elągo wskiego Kuratorem Ok rę gu

Szk olnego Wile {; s j,d(:,~o w IV sL sI.

•

•

.-

Nastę pnie P. Marszałek ośw ia d c zył , że wpły~

nęła interpelac ja od pos łów z Klubu P. P . S., zawierająca in e x t enso skonfiskowany artyk uł. P.

Marszałek zwró c ił s ię listownie do Komisji Regulaminowej, aby wyraziła opinję , czy taka interpelacja, w której został przytoczony in extenso

artykuł, o b ło żon,y ko nfiskatą, zatwierdzoną przez

władzę sądo wą , Jest dopuszczalna. W odpowiedzi

na to pismo Komisja RCRulaminowa orzekła

Mając na względzie , że prośba immunirowa."11a za

pomo c ą interpelacyj

skonfiskowanych d.{ów,

jako forma obej ścia obowiązującegD prawa, jest

nadużyciem g odzącem w powa g ę Sejmu, że nadto

takie immunizowan-ie byłopy sprzeczne z zasadą,

wyrażoną wart. 77 Konstytucji, a także biorąc

pod uwagę, że Re,~ulamin Obrad Sejmu nakłada

na Marszałka obowiązek strzeżenia godności Sejmu, tudzież przyznaje mu dyskrecjonalną władzę

żądania od interpelantów usunięcia z interpelacji

wyrazów nieodpowiadających powadze .~eimu,

postanowiła

jednogłośnie

wyrazić

następującą

opinję

1) Przytaczanie w interpelacji w dosłownem

brzmieniu treści skonfiskowanego druku, jako

działanie in laudem legis domestica.e, jest niedopuszczalne, gdyż godzi w powagę Sejmu i ł amie

nadto konstytucyjną zasadę niewzruszalności

orzeczeń sądowych przez inne władze państwo·

we. (Art. 77 ust. 2 Konstytucji).

2) Mars z ałek Sejmu na podstawie art. 25

ust. 3 w związku z art. 11 Regulaminu ma prawo

żądać od interpelantów, aby skreślili w interpelacji tekst , objęty konfiskatą.

P . Marszałek dodał, że opinję Komisji Re!.!ul.

podziela. lecz uważa, że sprawa jest ważna i dlatego , korzystając z art. 11, odwołuje się w tej

sprawie do decyzji I:z.by.

Głos zabierali pos łowie

Zahajldewit~ St.

Stroński i Reger, poczem P . Marszałek poddał

or zeczenie Komisjli pod głos,awanie. WyJ>Owiedziała się za niem wi ę k s zość.

P. Mar.r.:zale'k

oś""i.id czył, że będzie u wa±ał o p,ini ę Izby za miar o dajną i w a.nalogicznych wypCiJdkach będzie się

trzymał te j dyrektywy.

Pr7.ystąpriono do rozprawy nad prelimiaaI zem b udidc..wym na 1931/2 r.

Ref.c ~,ował spraw0zdawca fJeneralny poe. Nied:::hlski · (R B. W .z R.) , dod 3.j ąc do r~feratu

druk owan ego szereg uwa g o.~ ólnych , zawieTa-

Oplata pocztowa UiSZCZOIUI ryczałtem • .

Warszawa, Piątek

M 29.

Rok XIV.

OGŁOSZENIA

PRENUMERATA

Cena za wiersz 1 mim. lIpalt.,

redakcyjnej po tekście 60 groszy.

Cena za wierlll 1 mI... lIpaiŁy

ogłoszeniowej 55 gr.

Tabelaryczne i cyfrowe 90 gr.

Ogłoszenia o zagubiaaJeb doku.

mentach 17 gronJ za wyraz.

Kaide ogłoszenie _jmniej

1 złoty.

Za terminowy druk ogłoszeń

Wydawnictwo nie odpowiada.

Osobom i firmom· pry walnym

kredytu na o~łouenia i prenumeratę WydawiUctwo n:e

udziela.

.

kwartala a

w kralu

za granicl\

• • • • 15 złotych

• • • 20 złotych

Numer poledyłlczy

20 groszy.

Kento pocztowe czekowe

Nr. 730.

MONITOR POLSKI

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ.

WYCHODZI CODZIENNIE Z WY JĄ TKIEM NIEDZIEL I SWIĄ T.

Dyrekcja Wydawnictwa: Miodowa Nr. 22. l,)yrektor przyjmuje od 12 - 2 pp. Dyrekcia otwarta od 9 -:J pp. Tel. działu red. 644-05. Tel. działu

handlowego 644-50. Tel. prenumeraty l rachuby 644-42. Tel. eksp. 625-28_ Kasa czynna od g. 8 i pół r. do l pp., w sl)·b oty do godz. 12.

.

TRESC DZIAŁU URZĘDOWEGO

Z a r z ą d z e n i a W ł a d z N a c z e l n y c h

{

. Poz. 51. Umowa ustalająca warunki pracy

i płacy dla robotników rolnych na terenie województw: lwowskiego, stanisławowskiego i tarnopolskiego, z wyłączeniem powiatów: Tarnobrzeg,

Kolbuszowa, Nisko, Rzeszów, Łańcut, Przeworsk,

Brzozów, Jarosław, Sanok, Strzyżów i Krosno.

Ruch służbowy w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego oraz w Najwyższym Trybunale Administracyjnym.

ilość wydanych mu ordynatii i pen~i.i,

oraz spis

powierW!I1ych mu inwentarzy; do książeczlci Oibrachunkowej mają być wpisyw:a ne potrącen~a z należnych poborów, jako to: ustawowe opłaty na

rzecz Kasy Chorych, przypadające na pracownika, za o.puszc~one dnie, za rozmyślnie wyrządZo­

ne szkody i t. p. Książeczka obrachunkow:a ma

być j.a ko dowód dla Komis'ji Rozjemcz.ej, stwierdzający ilość wydanych porobów. Jeden egzemplarz umowy ma być przez pracodawcę, wydany

pracownikom danego folwarku na ręce ich przedstaw~ciela.

wstrzymać

przed orzeczeniem lub wyrokiem

wszystkie świadczenia. w razie jednak , wygrania

sporu przez robotnika, pracodawca winien wydać

zaległe świadczenia, wraz z dodatkiem miesięcz­

nym 1 % w zbożu i 2 % w gotówce. Koszta $wioa:dków powołanych przez Komisję Rozjemczą oraz

kh stratę czasu, jallwteż stratę czasu pracownika,

ponosi ta strona, która spór przegrała. O wysokości tych kosz.tów orzeka Komi,gj.a Roz,jemcza,

w.zględnie Sąd Państwowy.

Czas pracy.