Umowa z dnia 7 grudnia 1929 r. ustalająca warunki pracy i płacy robotników rolnych na terenie województw; lwowskiego, stanisławowskiego i tarnopolskiego z wyłączeniem powiatów:Tarnobrzeg, Kolbuszowa, Nisko, Rzeszów, Łańcut, Przeworsk, Brzozów, Jarosław, Sanok, Strzyżów i Krosno.

Art. 3.

. cych egzemplarzach, z których jeden ma być doRok słuzbowy rozpoczyna się 1 kwietnia, a ręczony pozwanemu wraz z wezwaniem do jawienia się przed Komis;ą Rozjemczą.

kończy się 31 marca roku następnego. Obie stroD:) czasu uzyskania właściwego orzeczenia

ny obowiązuje wypowiedzenie indywidualnej

umowy pracy przed upływem terminu jej wy- IUlb wyroku nie wolno: l) pracodawcy wstrzymywać świadczeń,

2) pracownikowi przerywaĆ

gaśnięCia, a najpóźniej do dnia 31 grudnia włącz­

DZIAŁ URZĘDOWY,

nie, ustnie wobec dwóch świadków lub pisemnie. pracy.

W wypadkach wyjątkowo ciężkiego przewiNiewypowiedzenie umowy pracy do dnia 31

może pracodawca zawiesić pracownika

nienia

grudnia włącznie przedłuia milcząco umowę inw pracy i wstrzym.ać przed orzeczeniem lub wydywidualną na rok następny. Uchylenie się przez

Zarządzenia WladzNaczelnycb.

rokiem wszystkie świadczenia, w razie jednak

którąkolwiek ze .stron od przyjęcia wypowiedzesporu pnez robotnika, pracodawca wiwygrania

nia umowy pracy umowy tej n~e przedłuta.

nien wydać zaległe świadczenia, wraz z dodat. Art. 4.

kiem miesięcznym 1 % w zbożu i 2 % w gotówce.

43.

Pracodawca obowiązany jest wydać pra- Koszta świadków powołanych przez Komisję Rozcownikowi" bezpłatnie ksiąteczkę obrachunkową, jemczą oraz ich stratę czasu, jakołei stratę · czaOBWIESZCZE~lE .

~~wie,~ając~ i.ł9~ ~d.a?y-ę:h '~ ,9,~~i :i pensji, ; su praco;w.nika, po~osita strona, która,.spÓ~ J)r2;e~ ;

rR&b,J~9$~JV orzeka KóMista

ot~, ,'p~~.:~e~A~:.~:-:~~~~' ., ' f.dąk~Ą- gtała ...O-::-~ok.*,

~tra·(mr.rh. - , '.

idedibe"S

''.>':':'· :,i

. .1

.. vat

,, '

" :" :.......

..........

'~.,\ ' -" .

. --iI,f:;pu.:.~...

t\ą~ '" ..,·.ąIrUO"",~",,·,.~.,,'

..,'.?:y ....

, źeciki ooiac~WlKóweririajjfHyć Wpi'śyWw 'łisz~l;: ', R..w:e&noza

kie potrącen~ . znależnych póborów, jako ,to

z dnia 24 gril<lnia 1930 roku ·

Czas pracy.

ustawowe opłaty na rzecz Kasy Choryc;h. przypadające

na

pracownika,

za

opuszczone

dnie

i

t.

p.

L~ O wartości iedD.ego grama czystego dola. .

Art.S.

Książeczka obrachunkowa ma słu:tyć jako dowód

~a podstawie art. 16 rozporządzenia Prezy- dla Komisji Rozjemczej, stwierdzający ilość . wyRozkład godzin pracy ustala się podług poelenta Rzeczypospolitej z dnia 5 listopada 1927 r. danych poborów. Jeden egżemplarz umowy ma niższej tabel~ przyczem robotnicy fornaJe malą

(Dz. U. R. P. Nr. 97 poz. 855) oraz rozporządze­

być zwalniani przedpołudniem o pół godziny

być przez pracodawcę wydany pracownikom dania Ministra Skarbu z dnia 28. listopada 1927 r.

wcześniej, aniieli inne kategorje pracowników.

nego folwarku na ręce ich przedstawiciela.

w sprawie ustalenia trybu ogłaszania wartości

W razie zgubieniaksiązeczki obrachunkowej a to dla koniecznego obrządku inwentarza.

złota (Dz. U. R. P. Nr. 109 poz. 932) ustalam na

Przyjmuje się czas słoneczny z tem, ze za po-.

przez ordynarjusza, służą jako dowód książki

miesiąc luty 1930 r. wartość jednego grama

czątek pracy zrana i po południu uważa się wyjgospo·darcze pracodawcy.

,czystego złota na pięć złotych 92,44 grosza.

ście z podwórza, a za koniec zejście z pola. PoArt. 5.

czątek

i koniec pracy zaznacża ~ię sygnałem.

,

Kiea ownik Ministerstwa SkarbuJ

O ile pole odległe jest więcej, niż 2 kim. od podwóZawarcie

indywidualnej

umowy

z

ordynarju(-) 1l1.nacy Matuszewski.

szem nie może być użależnione od trzymania rza, należy robotnika zwolnić z pracy o 10 minut

przez niego najemnej czeladzi. ŻOna i inni człon­ wcześniej w stosunku do każde~o kilometra po--:)(:-kowie rodziny pracownika nie mogą być pociąga­ wyzej 2-ch. W razie pHnej potrzeby poniższy poni do iadnych robót z tytułu H tylko umowy z sa- dział pracy moze być zmieniony, ieąnakże tylk"

mym

pracownikiem, lecz wińni za to otrzymać w ten sposób, by ogólna ilość godzin zosłała ta

44.

osobne wynagrodzenie, ustalone dla odnośnej ka- sama.

Na żądanie pracodawcy w .razie pilnei potrzetegorji pt"acowników.

UMOWA,

by

pracownicy

są obowiązani do pracy poza ni.tony ordynarjuszy mogą być godzone tylko

zej określonym czasem. lecz za osobnem wynautaJająca warunld pracy i płacy dla robotników

jako dojarki, inni członkowie · rodziny, jako qo- grodzeniem,

. po cenach za godzinę o 50 % wyż­

rolnych na terenie województw: lwowskiego, sta- jarki, .robotnicy sezonowi lub staH robotnicy

szych

od

przeciętnego pełnego zarobku ~odzinne­

nisławowskiego i tarnopolskiego z wyłączeniem dzienni. Za małoletnich członków rodziny umowę go dorosłych pracowników dziennych w danym

powiatów: Tarnobrzeg, Kolbuszow~ Nisko, Rze- zawiera ordynarjusz; pełnoletni członkowie ro- majątku.

dziny zawierają umowę osobiście, ordynarjusz odazów, Łańcut, Przeworskt Brzozów, Jarosław, Sa- powiada jednak za dotrzymanie tej umowy. Jeśli

TABELA.

nok, Strzyż6w i KrOSDO.

członek rodziny ordynarjusza bez 'ważnej przyczyOl ,

•

a ·Gl

ny - za jaką uwaza się tylko 12-tygodniowy

"

ol '!j;

Zasady ogólae.

.,.~

<tS

~

Praca do

Praca po

okres połogowy (6 tygodni przed i 6 tygodni po

ił o

Mie.c

",

~l-

t"

połogu), chorobę stwierdzoną przez lekarza, po61 Ol

<» Q, ..

<» ol N·

południa

południu

.

..

.

Art. 1.

.. .c

~'a

wołanie do służby wojskowej, lub wstąpienie w

c.. .... c,. o

c..~"'i

a

Umowa niniejsza obowiązuje od dnia 1 związek małżeński - zawartej umowy o pracę

k~etni~ 1930 r. do dnia.31 marca 1931 r. i dotyczy: nie dotrzyma. może pracodawca natychmiast roz- Stycu6

8-12

1.30-4.00

z ,edn,:' ~trony wszystklc~ pracodawców rolnych. wiązać umowę słuibową z ordynariuszem.

z drugIe, strony zatrudntonych przez nich roczStosunek wzajemay.

Luty

1ł

Dych pracowników z normalną zdolnością do

pracy, a to następujące kategorje

wią#ni są

•

•

..

.

1- Ił I

a) fornali, pastuchów i stróżów,

; b) pracowników płci męskiej w wieku po~ite; lat 24.

.

e) dziewcząt stajennych,

d) gumiennych, karbowych i polowych,

e) kowali i stelmachów.

_ Inw~lidzi. pracujący na równi z pozostałymi

prac:own!kami ~ n~rm~lną zdolnością d.o pra~ w

rOlntctwle pobteraJą rowne z nimi wynagrodzenie

Itak w gotówce, j.a k i w r..aturaljach. Inwalidzi o

,z.mniejs.zonej zd~lności do pracy oraz pracownicy

flzycznte ułomnt mogą być godzeni na nizszych

warunkach.

......".,~--~-- -- -

-- -'-------- ------------

Art. 6.

-Pracodawców oraz ·ich ·zastępców obowiązuje

grzeczne traktowanie pracowników i ścisłe przestrzeganie umowy, a zwłaszcza re~ularne wypła­

canie świadczeń i płac, przewidzianych umową.

Pracowników obowiązuje ~rzeczność wobec

pracodawców i ich zastępców, ścisłeprżestrzega­

nie zawartych umow, oraz pilne i sumienne speł­

nianie obowiązków, dążność do jaknaiwiększej

wydajności pracy i stosowanie się do wszystk1ch

zarządzeń pra~odawcylub jego· zastępcy; odno~

szących się do wykonania . . obowiązków służbo­

wych, oraz przestrzeganie wszystkich przepisów

porządkowych w obrębie folwarku, .lako też dbałe

i staranne obchodzenie się w powierzonym sobie

Marzec

1-10

11-20

21-31

I

1ł-121~ 1 I ,,30-5.~ 1_.

- li

1.30-5.30

1.30-6.1.30-6.30

7-12

,

Kwiecień

1-10

11-20

21-30

7-12

ł

6-12

i

Maj

1-10

11 .... 20

21-31

l' 1~1f

Ił

1.30 -6.40

1.30-7.1.30-1.20.

1.30-7.50

1.30-8.-

ł

.,

MONITOR POLSKI. -'-o Dnia ·31: styczn.ia ' 1930 r.

~

tu jadalnetn. W, powiatach wytnienionych wart.

cd '

Cl

Miesiąc

. ~

~

<II

Ptaca do

<11 ' -

<II ~

Praca po

południa .

~-cJ . ~-g

południu

~ g ~ o

N.~

N ·_

.... c , .... ..0

I"O.. 'UJ lo.. o

..

",'~

~"

..

o -'<

Ol

Ol a. ..

t! ftI ~

o.. 1:1 u

,.

Czerwiec

1-10

11-20

. 21-30

ł

6-12

l-tO

11-20

21-31

t'. "

~12 '

,,,

ł

- .. .

,

Lipiec

l-8.20

2-8.20

;! ---8.30

2

2.....e.lO

ł

l

ł

2

;

,.

1-10

11-20

. :U-31 ·

,

~12

..

2-8.20

3-8.- '

ł

2-7.50

2-7.30

1-7,-.

ł

'.

'łVrzesie6

l-tÓ

11-20

21-30

Patdziemik

1-10

11-20

21-31

t.~.40

6-12

ł

Ił

1-12

-

Ił

1.30-6.20

1.30-6.-

-

1.30-5.30

1.30-5.20

1.30-4.50

-

n'i:lej w-Ymitnionvćh ' powiatach obowiązuje następująca 'Ordynaria

1. W powiatach: Bóbrka, CzOrtków. Drohobyc!,Horodenka, l{ołoIilyja, ' KopyCżyńce; . Przemyśl, Rudki, Sambor, Skałat, Śniałyń,Sokal, Tarnopol, Trembowla i Zales'zcżyki ---'- 12 q,"

2: Borszczów, Brody, Brzeżany, Buczacz,

Gródek Jag., Kamionka Strumiłowa. Lw6w, Moś­

ciska, Podhajce, przemyślany, Radziechów, , Rawa ruska, Rohatyn, Startisł'awów,StrY'i, Tłumacz,

Zbaraż, Zhot6w, Złocz6w,Ż6łkiew i tyd~lC~Zów11 q. .

3..' Bohorodczany, Dóhromil, Dolina, Jaworów, Kałusz, Kosów, ' Lubaczów. LiSlko. Nadw6rna,

Peczeniżyn, Sk'Ole, Stary Sambor i Turka ~ . 10 q.

Art. 16.

Ziemia pod ziemńhdd.

Ordynarjusz otrzyma 5 m. sześciennych prze·

strzennych drzewa twardego i 4 m. 8żeścienne

prz~strz. drzewa mię~iego rpcznie. 1 m. sześ­

c.ienny przesŁrz . drzewa twardego równa. się 1 ~

m. sześciennego przestrzennego drzewa miękkie­

go, 2~ q. węgla, lub 1 kupie twardych gałęzi.

l . m.przestrz. drzewa miękkiel!o równa się 2 q.

węgla, względnie 1 kupie miękkich gałęzi. , .. ' .

Wymiary kupki mają wynosić: 1 Xm. szer.,

1 m. wysokości i 3 m. długości. Gałęzie musz_

pochodzić ze zrębów poprzedniel!o roku kalendar:zowe~o i mieć w grubszym końcu 5 cm. średnicy.

W raZIe wydawanią wę6tla conajmniej 1/3 część

należnego o lJ ału ' winna być wydana . w drzewie.

.Chróst, ba~ylanka i słoma nie mogą być wydane

Jako maŁeqał opałowy, w9b e c czego ,wydanie jakiejk~lwiek ilości chróstu, badalanki islomy nie

zwal Ola pracodawcy od wydaąia pra~ownikowi

opału wedle powyższych norm. Opał wydaje się

z~óry kwartalnie lub miesięcznie. Wybór małe­

qał ll 'Opałowego przysługuje pracodawcy. PracownIkowi nie wolno sprzedawac opału. Pracownikom . mieszkającym w mieszkaniach dworskich,

nie~abęZ1pieczonych należycie przed zimnem, wyd~ie ~ię 1 m. przestrzenny drzewa miękkiego

Art. 14..

Ordynariusz otrzyma 28 a. 78 m' polawynaListopad

1.30-4.50

7. -12

wożone~o i odrobionego dworskiemi . końmi pod

ziemniaki. Pole przezna1:zone ,p od ziemniaki powinno być w takiem samem stanowisku, jak

Grudzie6

8-12

pole przeznaczone . pod ziemniaki dworskie. Sadzenie ziemniaków winno odbywać się w połowie

między początkiem ' a końcem sadzenia ziemniaPowyższy rozkład pracy nie

obowiązuje

w stosunku do pastuchów, stróżów nocnych i do- ków dworskich. Przygotowanie mechaniczne zie- WIęceJ.

Jorców, o ile wykonywane przez nich roboty nie mi pod ziemniaki i obróbka ich winny być takie,

jak pod ziemniaki dworskie.

przekraczaią ich zW)11kłych obowiązków. W dnie

Młeszkaaia pracownik6w.

Zastrzega się, że wszystkie ziemniaki praulewne iwyiątkowej niepogody roboty w polu

cowników powinny być sadzone 'obok siebie w

aiepowinny być wykonywane.

Art. 17.

jednem miejscu. W razie wydawania goŁoWY9h

Art. 9.

Ordynarjusz otrzymuje mieszkanie. składają­

zieinniaków, 'usłala się, że 28 a. 78 m' pola oopore

się

conajmniej 1 izby z podłogą, oraz komory.

Obrz-I\dek inwentarza odbywa się poza godzi- wiada30 q gotowych żiemniaków. Ziemniaki wyhbywinnybyć wytynkowane, a conajmniej dodane winny być ' zdrowe' (bez .ziemi. ·

.

Iłami praci ,bez specjalnej dopłały.Kolejne dyź.. Ponadto' robotnicy mieszkający w budynkach kładnie wylepione zeszczelnemi drzwiam.

ty przy inwentar:zuw nocy lub w dnie świą­

i ' oknami na zawiasach. W oknach mają być cale

dworskich

otrzymują 3 a, 60 m' pola obrobioneteczne obowiązują wszystkich fotnl\lli bez

go i wynawożonego w, pobli:tu domu pod ogrooo- szyby, zaś w razie stłuczenia szyby pracownik

apecjalnejdopłaty. Pastuch, względnie duewjest obowiazany wstawić ją w: cią~u . 2 tygodni.

wiznę, zaś pracownicy , mies~kaiący wę własnych

csęła stajenne . S~ , W()lne od pracy co tr~eWąppa

d6~tarcza . l?r.as<>dąwca . ~ razy

;ci, · qł'-ień , ś.wifl;te~zny . (w ; nif4zJele i · święta) pudyrtk~~hi:Ja~ ,'&{lm ' doda tkowy~zat; \'{ polu : c!q rpku. ~o'vipięJ~nia

ogolnej

.

ilości .15 kil. na 'miesikanie.

prze.

z

naczo.nemp~

,

ziemni~kisłutby.

.

....

,

.

,'.•i . ~a : łen C1'a$ ,.zastępu.'je si~ich prz~z innych wy- '

Mieszkania

mają

być

ze szczelnym da.chem; tam,

U wa ga: O il~ ' połe, prze znac.z.ot\ e tmd zieznaczonych ,na ten cel pracowników.

.

mniaki ,dl.lI. ()'l'd~~ri-~n, P:r;zy~otowane zO~,tanie gdzie. dachy, l~b pie~e ~ . popsute, muszą by~ . naPraca w dnie świąteeznemoże być wykony- w tetmmH~ sp6znlOnym, t. 1. po t-ym czerwca, rraWlOne w CIągU illlesIęcy letnich. W majątkach,

wana tylko za ()bopólną zgodą i po cenach 0100% mote pra~ownik odmówić przyjęcia . przydziału które wydają n9, opał węgiel, piece inusząbyć do..

• tosowane do opału węglem.W majątkach,gdzie

Wyższych6dpra~y w d'n ie powszednie, jednak ' ziemi pod iietriniaki; a·domil.gaćS'1ę ekwiwalentu

woda zacieka do piwnic i mieszkań -pracóWDików,

" hagł~j pott~ebi~ l!Ią pftH!()W1ti~y ~oh{)wi4t~ni .s gotowych ziemnia'ków.

tdY dó .toku fłt acow:ać na t~danie pracodawcy

. winny być one zabezpieczone w cią~u lata ' od ~

dy napływowej.

. '. .

;.Irtied~iet~ i w. dnie świĄteczne za J}ówyzsietn

Utuyblanłe łDwellt~

"1'hMtOOze"ielfi.

Pracodawcy i pracownicy winni dbać, aby

Art. 15

Wstawanie do obrządku inwentarza oraz naotoczenie mieszkań pracowników było hygjenicz'u ykowania wozów i narzędzi powinno mieć

Ordynarjusz ma: prawo tr2:ymaćiedną krowę . ne. Obowiązuje wybrukowanie dostępu do stumieisce nie wcześniej. niż o 2 ~odżiny przed roz- z przychó,,;kiem od tej,żedo 2 miesięcy. Praco- dzien, oraz zastąpienie2ł&niłych cembrzyn nGw:epoczęciem pracy. Obrok, siano i tym podobna

dawca daje latem bezpłatnie utrzymanie na wy- mi lub też zapewnienie pracownikom w inny spokarma ,. dla inwentarza, . maiąbyćprzYl!otowane starczającem pastwisku, takiem jak i dla bydła sób zdrowej i czystej wody do picia,' Zbiorniki na

uprzednio . vi goJzifiaćh pracy VI miejscaćh na to dworskiego, z wyjątkiem sztucznych pastwisk. nawóz ' nie mogą znajdować się w bliższej odległo­

~znaczortych.

W razie braku odp()wiedniego pastwiska, winni śCi, aniżeli 20 m. od mieszkań służbowych, a praC'Ownicy mają składać nawóz ze swych .chlewów

Stróże :n ocni mają codzien'nie wolny .cus . do

prac~wnicy otrzym)'WaQ, tielooą paszę. , . .

w

przeżnaczonemna to miejscu. W pobliżuniiesz­

zak()nczenia róbót prze dpolu.d niowych, nastwnie

. , Na zirrię wydaje się na ka.żdą . kro:wę6 g gokań mają znajdować się zasłonięte ustępy w dozaś ' mogą być ' zatrudnieni przy robołat:h koło

tpwy~hziemnia:kQw, . lub .9 .q bura~ów, albo. też

inwentarza, w domu i t. p . W miesiącach od t pat .. 12 q , liści ~ burakÓw tukrowychnaleiycie ~akoR­ statecznej ilości, które pracownicy obowiązani są

d~iernika do , 31 .marca stróż nocny otrzymuje od

serwowanych, albo 12. q wvtłokówdOłową.­ utrZymywać w porządku i czystości.

Gdzie jest odpowiednie pomieszczenie w dop'racodawcy k'Ożuch luh inne odpowiednie ciepłe nych, lub 15 1. wywaru ąziennl~ na 1 ~row:ę. PI)okrycie na czas warty. W miesiącach: listopadzie, zaŁem 8 kg. sieczkii plew zbqżowych uzieńnie na tychczasowych budynkach, jak również przy

mi~szkaniach now-owybudowanych, winna być

. .

.

gruanitli 'gtyclZilitł wo,ln'O śtr6-ża zatrudnia'ć prac~ 1. krowę.

ty~o połąclloną ż n()Cnem sŁtóżÓwaniem.

Zamiast wymienionych wv~i dodatków do ul"t8,dzon-a łatnia. W innych maiątka'Ch, o ile istnieje możliwość, pracodawcy są obowiązani do

U w a ~ a': Stróż ptt·yła.pany 'Ila spaniu pod .. sieczki i plew zbożowych, pracodawca

moze """1urządzenia. pracownikom .kąpieli.

t

r

dać

pracownIkowi

14

a

39

m

ł,,~i

d",,,l

,,;n

l"

,

~zas spełniania obowią:z.ków stróżowania

może

Pracownicy s~ obowiąuni

utr.rymywa6

być ukarany za pierwszym razem grzywną w wywzględnie 2 razy więksży obszar: łąki jednokośnej,

2

mieszkania w porządku. Trzyrnanię inwentarza

8(, koś ci 1O k~ . żyta, za drugim razem grzywną w

łub też 5 a. 40 m ziemi obrobionej i wytiawożonej

wysokości 30 kg. żyta, za trzecim razem wydatak, lak pod ziemniaki, na każdą krowę. O ile . żywego w mieszkaniu jest stanowczo wzbronioleniem. .

,

. pracownik nie Ootrzymuje żadne'go utrzymania dla ne. Sublokatorów n~e wolno przvimować bez zgokrowy w zimie, winien otrzymać jako ekwiwalent dy pracodawcy, któremu przy wprowadzaniu się

Wart:mki .Wyn.grOd~a kJftali, pastuch6w

siano z 28 a. '78 m1dWukóś nei łąki, względnie 2; 2 ma być zameldo-.vanyskład rodziny pracownika.

razy większego obszaru łąki jednokośnej. Słomę na

i stróźÓw. Płaca w łlotówce.

Art. 18.

ściółkę dla inwentarza otrzymuje pracownik w

Prn,cMt\wca

t>bowiąz'llny

jest dać pracowni-miarę potrzeby, h~cz tylko VI! tym wypadku, jeże­

Art. 1'0.

kowi potn;e~zc:zcnie dł'a bydła we wsp6lnej C2eli nawóz przypada na własność pracodawcy

'. Ordynarjusz pOobiera płacę WI!otówce w wyładnej oborze, lub ~'Pe<:iahl1'C na to przeznaczonytn

U wag a: 1) Je ż eli pracodawca zabrania budynku. le'żeh zaś pr:l'cownik mieszka w bu1yn, Bokośd 120 zł rocznie, płatną kwartalnie lub mietrzymania bydła, lub jeżeli pracownikowi krowa ku dworskim. takż~ onmres7·c zen;e d1a dwóch

sięcznie z dołu, oraz ordynarię, wydawaną zgodnie z art. 13 niniejszej umowy kwartalnie, zgóry. zginęła, otrzyma praco,wnik. zamiast utrzymania, sztuk trzody ch.lewnej: na opał .i ziemniaki, nadto,

Ordynaria winna być wydawana ordvharjuszom w ciągu 6 miesięcy letnich . po 3 L, zaś w ciągu 6 w razie potrzeby, słomę dla sienników. Ordynarjuw pierwszym miesiącu ka:i:dego kwartału. Ordy- mies. zimowych po 2 l. niezbieranego mleka dzien- szom wolno trzymać kury, jednakZe nie więcej~

nie. Jeżeli jednak pracownik nie kor zysta z prawa niż 12 sztuk.

narję za drugi kwartał m oże pracodawca wydać

trzymania bydła, otrzymuje w ciągu 6 mies. letnich

w dwóch rata1:h równych, z których pierwsza winpo 2 )0 1., w ciągu 6 m-ies, zimowych po 1 X 1. Warunki wyuagro4ze.Rła t-o,bbtnlków płci mę<;kiej

na być wydana !pierwszego lipca, a druga najpóż­

rnezbieranego mleka dziennie .

mej do 15 sierpnia.

w wieku poniżej lat 24-ch.

U wag a: 2) Robotnicy miesz'ka;ący we

hl. 19.

Ordynarja.

własnych budynkach. a nie . otrzymują-cy od praal Wszyscy 'o rdynarjusze pbi męskie; Wwl-e~

cOdawcy latem pastwiska, ani tez zimą paszy, ani

. Art. 11.

kaod ukOńczonego 18 do 'ukonczonego 21 Toka

ml-eka,oh'zymywać bęqą jako ekwiwalent za 'Wytycią oŁrzymulą pobory wy:mienione wart. 10 żej wymienione §wiadczeilia: siano z57 a 56 mI

Zboże 'wYdawane na ordynarj'Ltnusi być dobre, zdrowe 'i dohrze oczySzczone. W skład ordy- dwuk<>*h~j łą'ki,wzgl~dn~e z dwa. tuy wi~kszegG 18, -2 riastwui:ąc~mizmianami: zboża () 2Q mniej,

t~edp,ensji tocz1ł~i, pola 1>od ziem'!l'iałti 14 a.B

. .

narii \\rejdzie 2 q pszenicy, 6 q żyta, reszta w zbo- óbsuu"Q łąki tedrB~os1Hi.

I-lit 1 I

I-lit I 1.3()-3.4sl -

"

Ar\~ 12.

Mielenie zboża odbywa się na koszt pracodawcy w młynie przez nielto wskazanym, przyczem nie więcej, niż połowa ordynarji na pytel.

W zaroian za mielenie pracodawca może wydać

pracownikowi !iodatkową ilość żyta, r6wną 10%

us.talonej ordynarii. .' .

..

.

, Art. 13• .

u

wag a: 3) Obie strony obowiązuie stan

rzeczy przyjęty p·rzy . zawieraniu indywidualnej

umowy, a zmiany:wc;iągu roku, t.j. ,utrzymanie

krowy na wydawanie mleka lub odwrotnie, ' są dopuszczalne, poza wypadkami losowemi, tylko VI

drodze obopólnego porozumienia;

U wag~: 4) Jeżeli w danyin ~foiw'arku żaden

z pracowników krowy nie trzyma, to uważa SIę

to Za dowód, że pracodawca ' k,rów trzymać nie

pozwala.

.

O p a' ł.

·We wszygtkich

"

Sierpień

13, punkt 1, w .skład ordynarii- ~hodzi 3q pszenicy, zresztą, jak powyżej.

'

Nr. 25•

z

"

MONITOR POLSKI. -

Nr. 25.

mO, mleka zimą 1 I,. latem 1 ~ l. dziennie, albo

utrzymanie dla l krowy zimą, albo pastwisko dla

t"jże krowy latem. 4 m.. sześcienne przestrzenne

wybra-I nie

nie nast~~i. może .pracodawca tą~ć ustal~nia

przez K~)ę ~()Z'Je~czą warunkow zamiany

dania furm~ki w dn~u przez ~acoWD~

nym. lub Dlezgłoszeme zapotrzebowama furmanki na 24 .cx!ziD naprzód.

opału.

b) Kawalerowie, nie będący jedynymi tywicielami rodziny, otrzymują od ukończone~o 2t r0ku do 24. ukończonego roku życia o t q. zboża

więcej, niż ordyn.arjune wymienieni w p. al niniejszego artykułu, a pensja ich wynosi 120 zł rocznie.

c) Od ukończonego 21 roku tycia otrzymują

wszyscy żonaci oraz kawalerowie, o ile są iedynymi żywicielami rodzin niezarobkuiących i nie posiadających inne,o źródła dochodu, pobory ustalone wart. 10 - 18.

"!IIanaaId WJIUlgrodzeaia dziewczęt ltaieaaycb..

Art. 20.

Dziewczęta stajenne otrzymują 9 q. ~a ordlnarji - w czem2 q. pszenicy, - przemiał i 100

z pensji rocznie; ponadto po 2 I. niezbieranego

mleka dziennie i t4 a. 39 mt ziemi pod ziemniaki.

U wag a: Dziewczęta staienne, mieszkające

w dworskich mieszkaniach, otrzymują dostatecz.ną ilość opału dla należytego ogrz.ania mieszkań

i ugotowania strawy.

VIarunld wynal!rodzenia gumiennych, karbowych

i polowych.

Art. 21.

Gumienni, karbowi i polowi otrzymują wynagrodzenie unormowane wart. tO do 18 z nastę­

pującemi zmianami: płaca gotówkowa Itumiennych i karbowych 180 zł, polowych t40 z.ł rocznie

Gumienni i karbowi otrzymują o t q. pszenicy

więcej, niż fornale, oraz dodatek l t. mleka d'ziennie ponad pobory ustalone w art. lS-ym.

Waruaki wynal!rodzenia rzemieślnik6w.

Art. 22.

a) Rzemieślnicy nie posiadający pisemnych

kwalifikacji, którz.y wykażą się 3-,letnią samodzielną pracą i dowodem, że rzeczywiście pełnią funkcję rzemieślników (kowali, stelmachówl, otrzymują o t q. pszeni~y i t 9. żyta ordynarii więcej,

niż fornale, resztę z.a.ś poborów taką, jak fornale

(art. tO - 18).

b) Rzemieślnicy (kowale i stelmachowie), któriy wykażą się dyplomem wyzwolin na czeladnika i świadectwem conajmniej S-letniej pracy zawodowej, po wyzwoleniu otrzymują te same pobory, co fornale (art. 10 - 18), z następującemi

zmianami: pensja gotówkowa 240 zł rocznie, ordynarji o 1 q. pszenicy i t q. żyta więce;. Rzemieślnicy ci mają prawo do trzymania 2-ch krów.

Jeżeli rzemieślnik trzyma tylko t krowę. wzgl.

jeśli nie otrzyma zezwolenia na trz.ymanie drugiej

krowy ,otrzymuje wzamian z.a to 1 t. mleka dziennie. W razie zupełnego zakazu trzymania krów,

otrzymuje rzemieślnik w 6-ciu miesiącach zimowych po 3 1., a w 6 miesiącach letnich po 6 l. mleka niezbieranego dziennie.

cl Rzemieślnicy (kowale i stelmachowie),którzy wykażą się dyplomem wyzwolin na czeladnika i świadectwem conajmniej tS-letnie; pracy zawodowej po wyzwoleniu, otrzymują te same pobory, co rzemieślnicy wymienieni pod bl niniejszego artykułu z tą różnicą, że płaca gotówkowa wynosi 300 zł rocznie, zaś ordynarja o" t q. pszenicy

i 2 q żyta więcejł niż fornale •

Furmanki.

Art. 23.

PracownIcy otrzymują w razie potrzeby

a) zbi,Jrową furmnnkę do jednego z najbliższych

cr.łynów i z młyna, b) do zwózki w dnie powszednie swoich produktów rolnych wyprodukowany~h w tymŻI~ folwarku; e) po księdza z chrztem.

ślubem, pogrzebem, w razie cięż,kiei choroby furmankę P,) doktora i akuszerkę, a należytość 7.8

takową pracodawca ma prawo pobrać sobie w

Kasie Chorych: d) jedną z.biorową furmankę na

kwar!~ł w dzień .św!ąteczny, .Wybrany przez pracowm!<6w d) naJbltzszego miasteczka, względnie

.s tacji kolejowej, o ile odległosć tejże wynosi wię­

cej, niż S km.

Fornalowi jadącemu .w interesie pracowników

furmanką w dnie powszednie, czy też świąteczne.

nie należy Sił; żadne dodatkowe wynal!rodzen~e,

jak również za koleine wyjazdy w dnie świąt~cz­

!le, 00 lekarza, akuszerkę, do kościoła i t. p. Wy,a~dy noszące v.-yraźny charakter wyjazdów prywatnych. UJ acodawcy poza godzinami oracy, WIn·

ny byĆ' wynagradzane. jako pr:l('a poza I!odzinami służbowenu. a więc (. 50% w dnie Powsl!1nie

i o tOO% w dnie świąteczne i niedzielne więcej.

U wag a: W razie nieuzasadnionei odmowy

dania furman~i pracownikom przysługuje tymże

prawo żądama zwrotu faktycznych kosztów za

"VYnajęcie furmanki. Za uzasadnioną odmowę

llważa się

wyjątkową

niemożność ~ospodarczą

3

Dnia 31 stycznia 1930 r.

pewnych. śW1adczen na mne.

Strawae i iDae docIatld.

Lwów, dnia 7 grudnia 1m f~

Art. 24.

Inspektor Pracy 42 Obwodu

Pracownikowi wysłanemu w drotlę poza

obręb majątku w interesie pracodawcy Da dłużej.

niż pół dnia, należy się odpowiednie utrzymanie

w naturze, lub strawne za każdą pełną dobę 2 zł.

zaś jeżeli wyjazd trwa DUlie;. nit pół doby. 50 gr

za śniadanie lub wieczerzę. a 1 zł za obiad. Nadto w razie konieczności najęcia noclegu, nalety

się pracownikowi zwrot rzeczywistych wydatków, poniesionych skutkiem najęcia nocle~\,L

W drodze Ilodziny pracy nie obowiązui~

Pracodawca jest obowiązany dać pracownikowi płócienną bluzę do siania sztucznych nawoww. z.aś do siania nawozów gryzących. t. ł. azotniaku i wapna, dostarczyć ochraniaczy na oczy.

Do siania nawozów gryzących nie mogą być uży­

wane kobiety. Przy siewie nawozów gryzących

należy się pracownikowi dopłata po 40 gr dziennie. zaś przy siewie innych nawoz6w po 20 gr

dziennie.

Przewodnicz.ący

(-) Int. Stanisław Zwoliń,lri.

Za Związek Ziemian

wództw Małopolski

Wschodnich

W~e.

(-) Kazimier~ Papara,

(-) Inż. rolno Łucjan Turnaa,

(-) Jullul% WoUarth.

-Za Związek Małopolskich Rolników!

Dr. Leopold Wahrsager,

-) Dr. Jan Gerstman,

(-l Dr. Edwat'd Taube.

Za Chrześcijański Związek Dz.ieriawców

(-) Oswald Ewy,

(-) Anioni Glazer.

_)

1

Za Związek Robotników Rolnych iLeŚDych'

(-) R. Tyszka,

(-) Wł. Cwierkiewicz,

(-l F. Stawiński.

Urlopy i dnie opuszczoae.

Art. 25.

Pracownik otrzymuje w każdym kwańale

2 dni płatnego urlopu w dnie nieświąłeczne. Wybór dni urlopu odbywa się w porozumieniu z pracodawcą lub jego zastępcą. Pracownik w razie

odmówienia mu urlopu otrzymuie z.a każdy dzień

niewykorzystanego urlopu wynagrodzenie analogiczne do potrąceń ustalonych w ustępie 2-im niniejszego artykułu. Odchodzącemu robotrlikowi

należy się 6 dni wolnych od pracy na wyszukanie

posady, bez potrącenia świadczeń.

DZIAŁ NIEURZĘDOWY.

Z Ministerstwa Skarbu.

Ministerstwo Skarbu podaje do wiadomości, it

nie rozporządza zupełnie wolnemi koncesjami na

hurtownie tytoniowe, wolne składy soli i t. d., ani

W razie samowolnego i nieusprawiedłiwione­ teżwolnemi udziałami w tychże koncesjach. Z tych

go ważnemi przyczynami opuszczenia dnia robo- względów, coraz liczniej w ostatnich cz.asach zgła­

czego przez ordynariusza, przysługuje pracodaw- szane podania, zarówno uprz.ywilejowanych osób

cy prawo potrącenia za każdy opnuszczony dzień prywatnych, jak równi d instytucyj społecznych,

od 1 kwietnia do 31 października 20 kg. żyta, z.aś nie mogą być pozytywnie załatwione. Wielka ilość

w czasie od 1 &topada do 3t marca - 10 kg. zgłoszonych w ciągu ostatnich kilku lat podań, zakwalifikowanych już do uwzględnienia. nie może

tyta.

być z braku wolnych koncesyj załatwiona, tem wię­

Za watną przyczynę, usprawiedliwiającą cej składanie nowych p()dań jest zupełnie bezceloopuszczenie dnia roboczego, uważa się między we. Co się zaś tyczy koncesyj na detaliczną sprzeinnemi stwierdzoną- przez lekarza obłożn. choro- daż napojów alkoholowych i wyrobów tytoniowych,

bę pracownika. zgłoszone poprzednio pracodawto aczkolwiek i w te; dziedzinie niema wolnych

cy wezwanie ze strony władz, lub zJ!łoswne u pra- koncesyj, to jednakże ze względu na większą icb

codawcy i uzasadnione pójście do lekarza.

ilość częściej następują zmiany. Nadawanie jednak tych koncesyj - o ile chodzi o koncesje na

sprzedaż

napojów alkoholowych, - należy do komZapomogi .a wypadek śmiud.

•

petencji właściwych iczb skarbowych, o ile zaś dotyczy sklepów tytoniowych - do urzędów skarboArt. 26.

wych, akcyz i monopolów, przeto składanie podań

Na wypadek śmierci pracownika otrzymuj Ił o te koncesje do Ministerstwa Skarbu jest również

j~go wna i dzieci przez pół roku wolne mieszkanie, a pobory za t kwartał. O ile z.iemniaki zo--:)(:.-staną zasadz.one przed śmiercią pracownika, zbiór

ich przypada na własność rodziny zmarłego.

Ubezpieczeaie.

Z Ministerstwa Rolnictwa.

Arl27.

Opłaty ubezpieczeniowe małą być uskutecznione zgodnie z obowiązującemi przepisami. Pracodawcy mają prawo potrącić pracownikom

świadczenia tylko za ten czas, prz.ez który pracownicy mają prawo do zasiłku z Kasy Chorych

lub innej ubezpieczeniowej instytucji, w takiej wysoko~ci. na jaką sumę robotnicy zostali ubezpieczeDl.

Dnia 30 b- m. kontynuowane były w Ministerstwie Rolnictwa obrady przedstawicieli organizacyj

rolniczych i rolniczo - handlowych, oraz zaproszonych przez Ministerstwo rzeczoznawców, poświę­

cone "planowi doraźnej pomocy dla rolnictwa".

W razie nieszczęśliwego wypadku, winien

jf;st. pracodawca zgłosić wypadek u kompetentne) władzy w sposób ustawą przepisany, podając

wysokość z.arobków zgodnie z umową zbiorową;

w razie nie zgłoszenia wypadku, odpowiada pracodawca za wszystkie wynikłe stąd dla pracownika

sZlkody. Odnośnie do gospodarstw, które w myśl

ustawy nie są objęte przymusem ubezpieczenia w

Kasach Chorych, mają w razie choroby pracownika zastosowanie odnośne postanowienia obowią­

zujących w tym wypadku ustaw.

Art. 28.

Pracodawcom przy końcu roku służbowego

nie wolno zwalniać il tylko z tytułu starości i niezdolności do pracy tych pracowników. którzy 'przepracowali 2S lat na dobro daneJ!o folwarku, lub

pracodawcy.

Zamlua świadcze6.

Art. 29.

Umowa niniejsza nie uprawnia do obniżenia

warunków wynagrodzenia. Pracodawca nie może samowolnie zamieniać -ustalonych powyższą umową świadczeń na inne. Zamia·

na świadczeń na inne równowartościowe dopuszczalna jest tylko za obopólną ugodą, zawartą

pisemnie lub wobec 2 świadków. O ile .porozumieistniejących

Przed południem obradowały w dalszym ciąg ..

komisja zbożowa pod przewodnictwem P. Wicemi·

nistra Leśniewskiego, oraz komisja kredytowa poci

przewodnictwem dyrektora Królikowskiego. W wyniku obrad komisyjnych sformułowano dokła""~e

odpowiedzi na pytania, postawione przez Ministerstwo w kwestjonarjuszach, zmierzających do uzupełnienia informacyj, zebranych 'Ii drodz.e pisemnej ankiety.

Po południu odbyło się pod przew'ldrictwem

P. Ministra dr. Janta - Połczyńskiego drugie zebranie plenarne, na które m przewodniczący poszczególnych komisyj odczytali opinje, uchwalone w

tychże komisjach. P. Minister podziękował zebranym nietylko za ich obecność i wyjątkowo owocne

obrady, lecz również za zasadnicze uzgodnienie

przedłożonych opinji, oraz za najdalej idące liczenie się z ogólnemi potrzebami Państwa w przedło­

żonych mu uchwałach. Ministerstwo zbada te

uchwały jaknajdokładniej i zajmie wobec nich sta..

nowisko "w planie doraźnej akcji pomocy dla rolnictwa", który w najbliższych dniach będzie wy..

kończony i przedłożony Radzie Ministrów.

W odpowiedzi na przemówienie P. Ministra,

podziękował p. prezes F udakowski za zwołanie

konferencji, która nietylko w jego przekonaniu dała pozytywne wyniki, lecz znakomicie przyczyniła

się do właściwego nastawienia psychicznego s1>O-'

łeczeństwa rolniczego w okresie ciężkiego przesilenia, które ono przeżywa.

-

:0:---

Opłata e<Fcztowa ęlszcEona I'}'czałtelll.

•

Warszawa, Piątek

Nr• .2~ •

Rok XIII.

31 Stycznia 1930 roku.

OGŁOSZENIA

CeK &a wierlz l mim. upaU,

fRENUlttEItATA

kw .r •• I •• ,

., kr.lu

•

,ruicll

• • • • 15 złołfch

• • • 20 zlótycbl

Numer poied,6c&y

20 .roszy.

K••to poc&towe czek•••

MONITOR POLSKI

.

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSIlIEJ.

Nr, 130.

.

.YCHODZI CODZIENNIE Z WY JĄ T~IEM NIEDZIEL I SWIĄ T.

redakcyjnej po tek'i:~e -60 gro.~y.

CeDa za wiersz 1 mim. szpalty

ogłoszeniowej 55 gr.

Tabelaryczne i cyfr()we 9Q gr.

Drobne o~łosz,nia 11 groszy Il&

wyraz.

Każde ogŁoszenie najmniej ·

·1 złoty.

. .

Za łecminowy druk ogło,ze6

Wydawnictwo nie odpowiada.

O.obom i firmom prywabaym

uedytu na ogłouenia i · pr.Dum...at, Wydawnictwo ale

udziela.

Dyrekcja Wydawnictwa: Miódowa Nr. 22. Dyrektor przyjmuje od IZ - 2 pp. Drrekeia otwarta od 9 - 3 pp. Tel. działu red. 44-05. Tel działu

handlowego -ł4-5O. Tel. prenumeraty i rachuby 44-42. Tel. eksp. 25-28. . .,a czynna od ~. 8 i pół r. do l pp., w soboty do godz. 12.

. Art. 2-

inwentarzem zywym i martwym. Pracownicy obo'

przy każdej sposobności zapobiegać

Umowa niniejsza stanowi w myśl ustawy z

rRE$C DZIAW URZĘDOWEGO

wszelkiemu

naruszeniu własności pracódawcy

1 sierpnia 1919 r. Dz. U.ą.. P. Nr. 65, poz. 394 i

przez

wsp6łpracownikQw . lub osoby trzecie.

z dnia 11 marca 1921. Dz. U. R. P. Nr. 26,

Z. rz , d z en i a W ł a d z N a c z e I D ., C hl

. Art. 7. ,

poz. 147, podstawę przy zawieraniu umów indyRozwiązanie

stosunku słuibowego w ciągu

Poz. 43. Obwieszczenie Ministra Skarbu z widualnych. Indywidualne umowy o pracy, zawietoku

moze

nastąpić

na zasadzie orzeczenia KoCIała 24 sty~nia 1930 rOKu o wartości jedDego rające warunki dla pracowników mniej korzystne.

misji

Rozjemczej

lub

tez wyroków Sądów Pań­

niż

warunki

niniejszej

umowy.

ulegają

z

mocy

trama czystego złota.

stwowych,

działających według obowiązującego

wym.ienionycbustaw zastąpieniu przez warunki

prawodawstwa i według kompetenc1i.

Poz. 44. Umowa, ustalająca warunki pracy określone niniejszą umową.

Zatargi. wynikłe na tle umowy o pracę poi płacy · dla robotników rolnych na terenie wojeWszelkie indywidualne umowy, zawierające

między pracodawcami a robotnikamirolnymi,rewództw: lwowskiego, stanisławowskiego i tarno- korzystniejsze dla pracownika warunki. nit je

polskiego z wyłączeniem Powiatów: Tarnobrzeg, przewiduje niniejsza umowa, obowiązują na czas gulują Komisje Rozjemcze, bądt, Sądy Państwowe,

według kompetencji. Skargi do Komisii Roz;. wń'o­

J(olbuszowa, Nisko, Rzeszów, Łańcut, ,Przeworskt ich zawarcia.

si się do Inspektoratu Pracy w 2-ch równobrzmiąBrzozów, Jarosław, Sanok, Striyżów . I Krosno.