Umowa zawarta w Okręgowym Inspektoracie Pracy VII Okręgu w Krakowie dnia 20 grudnia 1929 r. , ustalająca warunki pracy i płacy robotników rolnych na rok służbowy 1930/31 na obszarze województwa krakowskiego i powiatów: Brzozów, Kolbuszowa, Krosno, Łańcut, Nisko, Przeworsk, Rzeszów, Strzyżów i Tarnobrzeg województwa lwowskiego

Art. 7.

Zawarcie indywidualnej umowy z ordynarjuszem nie może być uzależnione od trzymania

przez niego posyłek.

.

Żony pracowników nie mogą być zmuszane

do pracy. Dojenie krów i mne roboty mogą się

odbywać na zasadzie osobaej WDoWy' j'

•

Zarządzenia Władz Naczelnych.

D

42.

UMOWA,

zawarta W Okręgowym Inspe~oracie Prac, VD

O'"'''oW'&akowie,

ustalająca ~ pr~,

Da

tok

sł1ai~

.

__

l'36/~t " hłl c~bS~~o' wo.~~i; ł&ik~~ii)" t

i powiatów: Brzozów, Kolbuszowa, Kl'OSIlo, . Łań·

cat, NiskO, Przeworsk, Rzeszów, Strzvżów i Tarnobrzeg województwa lwowskie~o.

Art. 1.

Umowa niniejsza obowiązuie od dnia 1 kwiettnia 1930 r. do dnia 31 marca 1931 r. i dotyczy

z jednej strony wszysŁ'kich pracodawców rolnych

na obszarze nie mniejszym, niż 23 ha. a z drugiej

strony zatrudnionych przez nich ' ordynarjuszy,

a mianowicie: fornali, parobków, stróżów. pastuchów, poganiaczy, luza!ków, dozorców ~ospodar­

czych, a to: gumiennych, karbowych i polowych,

rzemieślników folwarcznych, t. j. kowali i stelmachów, oraz stałych pracownic staiennych.

Służba osobista pracodawcy, choćby pracująca

czasowo na folwarkach, nie podlel!a niniejszej

lImowie.

A1"t.2.

Umowa niniejsza stanowi w myśl ustawy

z dnia 1 sierpnia 1919 r. Dz. U. R. P. Nr. 65, poz.

394 i z dnia 11 marca 1921 r. Dz. U. R. P. Nr. 26,

poz. 147, podstawę 'przy zawieraniu umów indywidualnych. Indywidualne umowy pracy, zawierające warunki dla .pracownika mniei korzystne,

niż warunki niniejszej umowy, ulegają z mocy

wymienionych ustaw zastąpieniu 'Przez warunki

określone niniejszą umową.

Art. 3.

Zatargi, wynikłe na tle umowy o pracę pomiędzy pracodawcami a robotnikami rolnymi,

gulują Komisje Rozjemcze, bądź sądy ,państwowe

według kompetencji. Do czasu uzyskania właści­

re-

wego orzeczenia lub wyroku nie wolno: 11 pracodawcy wstrzymywać świadczeń, 2) pracownikowi

przerywać pracy.

W wypadkach wy'jątlkowo cięz:kiego przewinienia może pracodawca WIStrzymać przed orzeczeniem lub wyrokiem świadcźenia, w razie jedoak wygrania sporu przez robotnika, pracodawca

winien wydać zaległe świadczenia WTaz z dodatkiem miesięcznyin w wysokości 3 %.

Art. 4.

Pl1'acodawca obowiązany jest wydaćpraco~

wnikowi bezpłatnie książeczkę obrachunkową,

zawierającą ilość wydanych mu ordynarii i pen8ji~ oraz spis powierzonych mu inwentarzy. Ksią­

teczka obrachunkowa może służyć jako dowód

Clla Komisji Rozjemczej, stwierdzający ilość wyGMlych poborów.

.. - . --.

o-

Praca do

Mie.i~c

południa .

.,. .

G"

,,,

CIIoa

ClI

ni ~

""CS

""CS

"'ClI

NOM

~

o

Gl ni

NoM

.. ,J:I

.. ...=1:1.0

0..

Praca po

południu

Ił

d. '

°r,.

~"CS.lo

o Gl

Gl .c,; ..

::!aO

t;

1:1.

Art. ·6.

DZIAŁ URZĘDOWY.

r plJicy··to1)ólDików ' rolnych

.

o ••

~.

· ':' " ·,,

l\.n.

•

..: . . . '

. ... • "",

6-12

ł

2

2-8.20

2-8.20

2-8.30

ł

6-12

ł

2

2-8.30 .

2-8.20

2-8.-

ł

6-12

ł

2

2-7.50

2-1.30

2-1,-

ł

6-12

ł

Ił

1.3O-Ó.40

1.30-6.20

1.30-6.-

-

7-12

-

li

1.30-5.30

1.30-5.20

1.30-4.50

-

Lipiec

1-10

11-20

21-31

Sierpie6

1-10

11-20

21-31

WReslel'i

1-10

11-20

21-30

Patdziernik

l-tO

11-20

21-31

",I,

... ' _. StoIRt. .:...,,~ ·,· ~ •.

:.' "}'::"~":'h' ," "::i: ,.; 8'

Czerwiec

1-10

11-20

21-Ja

'

0

{c O' .••....; , . ., ....,

Pracodawców oraz ich zastępców . obowiązu­

fe grzec~e traktowanie pracowników i ścisłe

przestrzeganie umowy, a zwłaszcza regularne

wypłacanie świadczeń i płac umową przewidzianych.

.

Grudzie6

I

8-12 I - I i i

I 1.30-3~451--

.

Przyjmuje się czas słoneczny z tem, że za początek pracy zrana i popołudniu uważa się ' wyjcie z podwórza, a za koniec zejście z ;pola. Począ­

tek i koniec pracy zaznacza się sy~ałem . O ile

pole odległe jest o więcej, niż 2 km. od podwórza.

robotnika należy zwolnić z pracy 0 ' 10 min:ut

Pracowników obowiązuje grzeczność wobec

pracodawców i ich zastępców, ścisłe przestrzeganie zawartych umów, pilne i stUDienne spełnianie

obowiązków, dążność do jak największei wy,daj- ,

wcześniej w stosunku do każde~o kilometra poności pracy i stosowanie się do wszystkich zarzą­

wyżej dwóch.

.

dzeń pracOdawcy lub jego zastępcy,odnoszących

się do wykonania obowiązków służbowych, oraz

Wrazie pilnej potrzeby powyższy podział

przestrzeganie wszystkich przepisów porządko­ pracy może być zmieniony, jednak tylko w ten

wych w obrębie folwarku, jakoteż dbałe i star841- sposób, aby ogólna ilość godz.in pozostała ta

ne obchodzenie się z powierzonym sobie inwen- sama.

tarzem tywym i martwym.

Na żądanie pracodawcy w razie pilnej potrzeby pracownicy są obowiązani do pracy poza

Czas pracy.

wyże; określonym cza'8em, lecz za osobnem wynagrodzeniem, po cenach za godzinę o 50 % wyż­

Art. 9.

szych od przeciętnego .pełnego zarobku ~odzinlle­

Rozkład godzin pracy ustala się podług pogo odnośnej kategorii robotników. Samowolne

niższej tabeli, przyczem fornale mają być zwalnieuzasadnione opuszczanie roboty podczas goniani przed południem o y. godziny wcześniej, idzin

pracy, jak i samowolne spóź.nianie się do

aniżeli inne kategorje pracowników. a to dla kopracy jest niedozwołne i powoduje potrącenia w .

niecznego obrządku inwentarza.

stosunku procentowym, jak za godziny nadliczbowe.

Tabela czuu pracy.

Powyższy rozkład czasu pracy nie obowiązuje

w

stosunku

do pastuchów, stróżów nocnych i doni

l»

zorców, o ile wykonywane przez nich roboty ni.

=

III

ni . ;

•

ni ~

Praca do

przekraczają ich zwykłych obowiązków.

.

t~ ~.. "CSo Praca po ..Gl~"CS.!II

Miesillc

oc, ..Gl

ni

południa

::] ..G>NoM

południu

Art. 10.

::! ni o

.. ...=1:1.0,J:I

1:1.

1:1. =~

Obrządek inwentarza odbywa si~ poza godzinami pracy bez specjalnej do-płaty. Budzenie

8-12

1 1.30-4.00 Styczeń

i 'Wstawanie do obrządku inwentarza oraz naszy

kowanie wozów i narzędzi powinno mieć miejsce

nie wcześniej, niż o 2 godziny przed ro~oczę­

7i-12

Luty

ciem pracy. Obrok, siano i t. lP. karma dla inwentarza mają być przygotowane uprzednio w godzi

Marzec

nach pracy w miejscach na to wyznaczonych.

1.30-5.30

t-lO

Kolejne dyżury przy inwentarzu w nocy lub

7-12

11-20

- Ił 1.30-6.w dni świąteczne obowiązują wszvstik ich fornali

21-31

1.3O-Ó.30

bez specjalnej dopłaty. Pastuch, jak również ko..

lejno stałe pracownice stajenne są wolni od praKwiecień

cy co trzeci dzien świąteczny (niedziele i święta)

1-10

1.30 -6.40

i

na ten czas zastępuje się ich przez innych na ten

11-20

6-12

1.30-7.ł Ił

cel wyzr.aczonych pracowników.

21-30

1.30-7.20

Praca w dni świąteczne może być wykony':'

waO:l li tylko za obopólną zgodą i na warunkach

MaI

o 100 % wyższych o-d płacy w dni powszednie.

1.30~7.3O .

t-lO

Stróże nocni mają codziennie wolny czas do

11-20

6-12

li 1.30-7.50

i

ł

21-:31

zakończenia robót pnedpołudniowychj a w mie·

1.30-8.siącach: listopadzie. grudniu, styczniu i lutyrń

z 'Yw-yjątkiem pory obiadowej aż do rozpoczęcia

.

1-1 ł

I

I

I-Itł I t.3O-5.~

MONITOR POLSKI. stróżo'.\Tania. następnie mogą zaś być

zatrudniani

przy rouótąl;h koło inwentarza, w domu i t. p. JeieB straż nocny w miesiącach letnich !Stróżuje

w porze obiadowej, wówczas otrzymuje później

czas wolny, równy prze,r wie obiadowej. W mies i ącach <Xi 1 października do 31 marca stróż nocny otrzymuje od pracodawcy kożuch lub inne odpowiednie cippłe okrycie na czas warty.

.

Stróż przyłapany na spaniu ·p odczas spełnia­

tli::). ob<. wiąz~ów stróżówania może być karany za

pierwszy!",; n; zem grzywną w wysokości 3 kg. ży, h, za drugim raLem grzywną w wysokości 6 kg.

tyta, za t1'.l:ecim razem wydaleniem.

Warunki wynal!rodzenia.

'Art. 11.

OrdynarjWlz pobiera płacę w ,:!ot6wce i ordy:tI T!;,,~ przewidzianą dla poszczel!ólaych powiatów

k i) ich części i dla poszczególnych kategorji w

ad ykule 14 niniejszej umowy.

W ypłatę gotów~ową uskUJtecznia się roołu '

kw;, rtalnie, lub' za: obopólnem porozumieniem

m ies ięcznie, nie póżniej jak w 7 dni . podanym

t v;'m inie . . Ordynarję wydaje się zgóry i to w

. pierwszych dwóch tygodniach kaźd.e~o kwartału.

W wypadku spóinienia z wydaniem . ordynarji

dłużej niż na l miesiąc, nie spowooowanego wy)udkami . losowemi ~ otrzymuje o1"dynarjusz za

każdy . miesiąc zwłoki 3 % w ,zbożu, iako odszko' dowanie, z wyjątkiem 2-go kwalTtału:w którym

win.napyć wyd ~na .co najmniej połowalPrzypada;ącej ordyna;rji w terminie.

.

Art. 12.

W skład ordynarji wejdzie 3 q. Pszenicy, 6 q.

~yta,reszta ' VI zbożu jada1nem z wYłączeniem

owsa. Zboże wydawane na ordynarję musi być

dobre, zdrowe i dobrze oczyszczone. W mająt­

kach podkarpackich i innych" w których pszenicy

się nie prooukuje, obowiązuje stosunek 2ą. psze~~

Art. .13.

-

Mielenie zboża odbywa się na kosZ!ł pracod:awcy,w młynie przez pracooawcę wskazanym,

przyczem nie więcej, niż połowa ordynarii może

.być zmielona na pytel.

W zamian za pokrycie rzeczywiste~o kosztu

przemiału może pracodawca wydać pracownikowi 10% tej ilości zboża, jaka miała.rby zostać oddaną do przemiału.

.

Dnia. 29 stycznia 1930 r.

Nr. 23.

mniaków gotowych, ustala się, te l ar pola odpowiada ~ ą. ziemniaków. Ponadto pracownicy

otrzymują ' 0.036 ha pola obrobione~o i wynawożonego w pobliżu domu pod ogrodowiznę.

trzody chlewnej i pomieszczenie na

Nadto w miarę potrzeby słomę do sienników, na ściółkę i na pokrycie okopowizny.

Utrzymanie inwentarza.

Stałe pracownice stajenne.

Art. 19.

Art. 23.

Stałe pracownice stajenne otrzymują w klasie

poWiatów I i II 9 q zbożaoil'dynarii i 140 zł pensji,

w klasie poWiatów III i IV - 8 q.zboża ordynarji

i 130 zł pensji, zaś w klasie V powiatów - ·7 q.

zboża ordynarji i 120 zł pensji, oraz 'PTawo trzymania jednej krowy lub l~ litra mleka niezbieranego dziennie. Nadto stałe pracownice stajenne

otrzymują · 0,15 ha pola wynawożonego pod ziemniaki i 0,027 ha pola pod ogrodowiznę, tudzież

15 q. węgla i 3 m.sześcienne przestrzenne

drzewa szczapowego. W razie zamiany opału, ma '

zasł.osowanie przepis artykułu 20 ' niniej's zej umowy.

Furmanki.

Ordynariusz może trzymać na oborze dworskiej 1 sztlłkę bydła z przychówkięm do dwóch

miesięcy. O ile ordynarjusz ugoozony został bez

prawa trzymania krowy, otrzymywać będzie mleko niezbierane wciągu 6 miesięcy zimowych po

1~ litra, z~w ciągu ~esięcy letnich po 2~ litra

mleka dziennie.

Rzemieślnicy mogą trzymać 2 krowy z przychówkiem do 2 miesięcy. O ile rzemieślnik został

ugodzony bez prawa trzymania dru~iei krowy,

otrzymuje w ciągu 6 miesięcy zimowych .p o 1 ~ litra, zaś w ciągu 6 miesięcy letnich po 2% litra

mleka dziennie. W razie zaś za1kazu przez pracodawcę trzymania 2 krów',,:-, otrzymuje rzemieslni\k w ciągu 6 miesięcy zimowych :po 3. litry, a w

ciągu 6 miesięcy letnich po 5 litrów mleka

dziennie.

.

Wprowadzanie do dworskiej . obory nowej

sztUki bydła nie może Jlastąpić bez uprzedniego

zezwolenia pracodawcy lub jego zastępcy, ato dla '

uniknięCia zawleczenia zarazy.

.

. W wypadku trzyma~akrowy przez ordynarjusza - pracodawca . daje latem bezpłatne

utrzymanie na wystarczającem pastwisku, ta:ldem,

jakie dla bydła dworskiego, z wyjątkiem sztucznych pastwisk. W razie braku od'PO'Wiedniego pastwiska należy Wydawać dostateczną ilość zielonej paszY.

.

.

Na: zimę wydaje ~ię na każdą krowę 6 q. gotowych ziemniaków, lub . 9 q .. buraków, albo też

12 q. liści buraków cukrowych należycie zakonserwowanych, ~lbo 12 q,. wytłoków dołowanych,

lub 15. litrów ' wywaru d#ennie na krowę. Pozatern 8 kg. sieczki i plew zbożowych dziennie pa

krowę, oraz potrzebne plewy dla trzody chlewnej.

Trzymanie kur jest dozwolone, trzymanie zaś

gęsi, kaczek; gołębi i królików uzależnia się od

zgody pracodawcy.

to budynku, oraz pomieszczenie dla dwóch sztuk

dorosłych

opał.

Art. 24.

Pracownicy otrzymują ' w razie potrzeby

1) a) zbiorową furmankę do jednego z najMiższrch młynów i z młyna,

. b do zwózki w dni powszednie swoich produktów . rolnych, ' wyprodukowanych w tYmże łoi·

warku,

.cJ po 'księdza z chrztem, ślubem i 'POJ!rzebem.

2) Jedną furmankę na miesiąćw dzień świą­

teczny, wybrany przez pracowników, do najbliż­

szego miasta, względnie stacji koleiowe1, ile odległość tejże wynosi więcej, niż 2 km.

F ornalowi~ jadącemu w interesie pracowników furmanką w dni powszednie, czy też świą­

teczne, nie należy się żadne dodatkowe wynagrodzenie, jak również za kolejne wyJazdy w dni

świąteczne, po lekarza, do ' kościoła i t. p.

Wyjazdy, noszące wyraźnie charaJkter wyjazdów prywatnych pracodawcy, poza godzinami

pracy, winny być wynagradzane, jako praca P9za

godzin. amisłtlżbowemi, . a więc o 50%. a w dni

świąteczne o 100 % wyżej.

o

Art. 25.

Pracownikowi, wysłanemu w drogę poza

obręb majątku w interesie pracodawcy na dłużej,

Art. 20.

jak pół dnia, należy sięoclpowiednie utrzymanie

Ordynarjusz otrzymuje opał wsto~unku rocz- w naturze lub strawneża każdą 'pełną dobę

nym w ilości 20 'q. węgla i 3 m. ·sześcienlle prze- zł 2.50, za~, jeżeli wyjazd trwa krócei, . niż całą

Art. 14.

strz~I}ne. suc~e~() drz~wa ~zc~Po.w.e,go" ~dawa- . dohę, 50 gr za śniadanie, . 80 , .trza · wieczerzę,

ny

mJeslęcżDl(ł"};:g6ry. Wzamlat) za wę~lel może · a zł 1.20 za obiad, nadto w razie konieczności naOboWiązujące · wYnattodi~nie · w stósunku '

być Wydawane drzewO' w stosunku Ża2Y2 q.wę­

jęcia nocle~u, należy się pracownikowi zwrot rzerocznymwynosi

'

.

gla 1m. ' sześcienny przestrz. . drzewa szczapowe- czywistych wydatk6w, skutkiem naięci~ noclegu.

t. W powiatach: Bochnia sąd., Niepołomice go,

względnie 1 % m. ' sześciennego przestrz. trzeW drodze godziny pracy nie obowiązu;ą.

sąd., Kraków sąd: , . Liszki sąd;, Łańcut. Przebieży.

.

worsk - ordynarja 13 ci. i pensja 170 zł.

Ponadto pracownik otrzymuje dla oświetlenia

Urlopy.

. II. W powiatach: Brzesko, Kneszowice sąd.,

naltę, w ilości 12 litrów nao'kres 6 miesięcy zimoMielec sąd." Tyczyn sąd., Rzeszów sąd., Strzyżów wych i 4 Htry na okres 6 miesięcy letnich .

Art. 26.

.

sąd., Tarnów sąd., Tarnobrzeg, Wieliczka sąd. Pracownik otrzymuje w cią~u roku na żąda­

ordynarja 12}3q. i pensja 160 zł. .

Mies2kuia pracownik6w.

nie

12

dni płatnego urlopu w dni nieświąteczne.

III. W powiatach: Biała, Brzostek są.d., BrzoWybór dni ut10pu odbywa: się w porozumieniu

Art. 21.

zów, Chrzanów sąd., Dąbrowa, Dobczyce sąd.,

z pracedawcą lub jego zastępcą. Pozatem odchoFrysztak sąd., Głogów sąd., Jasło sąd., Krosno '

OrdynarjU5z otrzymuje mieszkanie. składające

dzącemu rC'botnikowi należy się 6 dni wolnych od

Eąd., Nisko, Oświęcim, Podgórze sąd., Skawino.

sięconajmniei z 1 izby z podłoJ!ą oraz komorą.

sąd . , Radomyśl Wielki sąd.; Ropczyce sąd., Dę­

Izby winny . być wytynkowane, a conaimniej dO'- }--'racy na wyszul{anie posady bez potrącenia

bica sąd. na południu od linji kolejowej, Tuchów kładnie wylepione, ze szczelnemi drzwiami i okna- świadcz~ń.

Sianie nawoz6w sztucznych.

6ąd., Wadowice, Wiśnicz sąd., Żywiec ordy- mi na zawiasach. W oknach maią być całe szyby,

narja 12 q. i pensja 150 zł.

a w razie stłuczenia się szyb, pracownik iest 000Art. 27 .

. . IV. W powiatach: Dębica są.<!. na :północ od wiązany wstawić je w ciągu dwóch tygodni. Wapna

Robotnicy

zatrudnieni

przy sianiu nawozów

linji kolejowej, Dukla. sąd., Jaworzno sąd., Kolbu- do bielenia dostarcza pracodawca 2 ' razy do roku

sztucznych,

otrzymują przy, sianiu ręcznem 40 gr,

siow'a sąd., Lil!lanowa sąd., Maków, Myślenice, . w ogólnej ilości 15 ' kg. ' na mieszkanie. MieszkaNowy Sącz, Pilzno sąd., 2migród sąd., - 'o rdynarja nia mają być ze szczelnym dachem; tam, J!dzie da- a prLy sianiu maszynowem30 gr od, 1 ha, oraz

w?rki dla ochrony odzieży, zaś przy sianiu azotn q. i pensja 140 zł.

.

chy są poPsute, musząb'yć na-p.r awione w ciągu

V. W powiatach: Gorlice, Grybów, Mszana miesięcy letnich. W majątkach, Jtdzie wooa za- niaku i wapna okulary na oczy. Do tych ostatnich

Dolna sąd., Nowy Targ, Sokołów sąd. - ordy- Cieka 00 piwnic i mieszkań pracowników, Winny prac nie można używać pracowników młodoClCt­

nych, nie mających sko(lczonych 18 lat.

uarj,a 10 q. i pensja 130 zł.

być one zabezpieczone w ciągu laŁa od wody napływowej.

'

Art. 15.

Zapomogi na wypadek śmierci.

Pracodawcy

winni

dbać, aby otoczenie mieszStelmasi i niekwaHfikowani . rzemieślnicy

Art. 28 .

. otrzymują conajmlliej o 2 q. . ordynarii więcej, kań pracowników byłohygjeniczne. Obowiązuje

przyczem zwiększa się o 1 q. ilość pszenicy i o wybrukowanie ' dostępu do stud·z ien, oraz zastą­

Na wypadek śmierci pracownika. otrzyml!,ą

l q; ilość żyta, oraz wyższą o 50% pensję, aniżeli pienie zgniłych cembrzyn nowemi. lub też zapew- jego .żona i dzieci przez pół roku wolne mieszkaordynarjusz. Natomiast kwalifikowani rzemieśl­ nienie pracownikom w inny sposób zdrowej i czy- nie, a wynagrodzenie gotówkowe i wszelkie świad­

nicy, wykazujący się przepisanym dowodem stej wody do picia. Zbiorniki na· nawóz nie mogą czenia pobierane przez or.d ynariusza za 1 kwaruzdolnienia, otrzymują O 3 q. ordynarii więcej, się znajdować w bliższej odległości, aniżeli 20 me- tał. O ile ziemniaki zosŁaną zasadzone przed

przyczem zwiększa się o 1}3 q. i10ść pszenicy i o trów od mieszkań służbowych; pracownicy mają śmiercią pracownika, zbiór ich przy[)ada na wła­

l}\! q. ilość żyta, oraz wyższą o 100% pensję, ani- składać nawóz ze swoich chlewów w:przeznaczo- sność rodziny zmarłego.

nem na to miejscu. W pobliżu mieszkań mają się

żeli ordynarjuSlZ.

Wdowy, względnie wdowcy po pracownikach,

znajdować zasłonięte ustępy w dostatecznej iloArt. 16.

zaŁrudnionvch w warsztatach rolnych i nie podleści, które pracownicy obowiązani są utrzymYwać

Polowi i -karbowi otrzymują taką ordynarję, w porządku i czystości. Gdzie jest od,p owiednie grl!ących obOWiązkowi ubezpieczenia na wypadek

jak fornale, przewidzianą dla danej kate~orji po- potrueszczenie w dotychczasowych budynkach lub choroby, otrzymują w razie śmierci pracownika

wiatów, oraz pensję: polowi o 25 %, a karbowi w nowo budowanych mieszkaniach. winna być zasiłek pogrzebowy w kwocie zł 45.-, zaś w ·r ao 50 % więcej, niż fornale .

zie śmierci żony pracownika zł 40.-.

urządzona łaźnia. W innych majątkach. o ile

istnieje

możliwość,

pracooawcy

są

obowiązani

do

Art. 17.

Ubezpieczenia.

Luzacy (poganiacze, masztalerze i t. 'P.), żo­ urządzenia kąp ieli.

Pracownicy są obowiązani utrzymywać mieszArt. 29.

naci lub posiadający rodzinę na wyłącz.nem swojem utrzymaniu, otrzymują o 1 q. ordynarii mniej, kania i otoczenie w porządku. Trzymanie inwentaOpłaty ubezpieczeniowe mają być uslkutec%o

rza w mieszłkaniu jest stanowczo wztbronione. Sub- niane zgodnie z obowiązującemi przC!pisami.

niż fornale, nie żonaci zaś otrzymują tylko 50%

lokatorów

nie wolno przyjmować bez zJ!ody praświadczeń w naturze i gotówce fornala.

Art. 30.

. . Luzak nie jest obowiązany do obrządku in- codawcy, któremu przy wprowadzaniu się ma być

zameldowany

skład rodziny pracownika.

Do

czasu

wprowadzenia

ustawowel!o ubezpie ..

wentarza z wyjątkiem wypadków zastępstwa chaczenia na starosć, pracodawcom nie wolno prZ)'

I'e,go fornala.

Art. 22.

koneu roku służbowego wręczać ' terminatek tym

.

.

Art. t8.

Pracownik ot·r zymuje pomieszczenie na ziem- ordynarjuszom, którzy przepracowali , na dobro

. Ordyna.rj1.1S~ otrzYllluje 0.20 ba p<>la wynawo~ niaki, pomieszczenie dla bydła we wspólnej cze- pracodawcy lub danego gospodarstwa 25 lali stratQlle,o Pod ~ęU1niąki. 'VI ruje wvdił.waaia . . ladniej oborze. lub w specjalnie .p rzeznaczonym na clh całlLowitą lub częściOWĄ zdolnOść " do ·· praĆJ

Opał i świaUo..

'-.1

.

Nr. 23.

z tytułu starości. POwyZszy okres 25 lat liczy się

dla ordynarjuszy od ukończenia 18 roku życia.

Tytułem do zwolnienia tych ordynariuszy nie moze być niezdolność do pracy, lecz przewinienia

służbowe. Ordynarjusze, objęci tym artykułem,

obowiązani są do wykonywania .swych obowiąz­

ków w granicach swej zdolności do pracy, pomin~ G przepracowanych 25 lat. W WViPadku stwierdzonej zupełnej niezdolności do pracy z powodu

starości, pracownik nie jest obowiązany do pracy

iw tym wypadku świadczenia jego mogą być obnizone, jednak nie niżej, niż do poło:wy świadczeń

ordynariusza. Udowodnienie zupełnei niezdolności do pracy lub jej zmniejszenie, ciąży na pracowniku.

.

Art. 31.

Rezerwistom, . powołanym na ćwiczenia lub

w razie mobilizacji, wydaje się świadczenia, zgodnie z obowiązującemi w tej mierze ustawami i nie

uważa się tego za przerwę w pracy (do art. 30 niniejszej umowy).

Inwalidzi.

Art. 32.

MONITOR POLSKI. -

Dnia 29 stycznia 1930 r.

3

mojej wiedzy popełniane jest jakieś przestępstwo

podsłuchowe.

Na posiedzeniu 68-em Seimu P. Minister

Poczt i Telegrafów Boerner wygłosił przemówienie następujące

"Wysoka Izbo I Klub Parlamentarny Z. P. P.

S. zgłosił wniosek Q zbadanie sprawy istnienia

podsłuchu telefonicznego. Wnioskodawcy domagają się, by Sejm wybrał nadzwyczajną kO'misję

śledczą" celem zbadania całokształtu sprawy istnienia w Polsce podsłuchu telefoniczn~o oficjalnego i niooIicjalnego. Komisia ta, utworzona z 5

członków, będzie miała ,p rawo przesłuchiwania

stron zainteresowanych, wzywania świadków i

rzeczożnawców,

przesłuchiwaniapO'd

przysięgą.

_W tym wypacliku macie panowie wnioskodawcy rację i podtrzymujcie swój wniosek.

Ja ze swej strony przyłączam się do tego

wniosku. Nie dlatego, żebym przez jedną chwilę

przypuszczał,

że taki

oficjalny podsłuch mógł

gdziekolwiek istnieć, jak to naprzykła:d p. referent budżetO'wy poseł Reger na posiedzeniu Komisii Budżetowej Ministerstwa Poczt i Telegrafów w dniu 24 b. m. oświadczył, ze istnieje jakiś

podsłuch pl>licyjny, ale dlate~O', ze może autorytet tej Komisji Sejmowej położy nareszcie kres

.. tej legendzie" - .. tej psychozie" . o .podsłuchu

oficjalnym, wykonywanym przez Rza.d.

Ze swojej strony postaram się jeszcze raz

z tej Wysokiej Trybuny położyć kres tej legendzie

zwalniania osób urzędowych od· tajemnicy służ­

bowej. Jak tylko w początku stycznia b. r. poja- podsłuchowej.

Otóż oświaczam z pełnem poczuciem konwiły się w prasie niemal wszystkich kierunków

politycznych wieści o tem, że istnieje jakiś pod- stytucyjnej odpowiedzialności za te słowa i pomny

mej przysięgi, złożonej w ręce Pana Prezydenta

słuch, niejednoktotnie zadawałem sobie pytanie,

na jakich rzeczywistych przesłankach mogą być Rzeczypospolitej, że: 1) podsłuch oficialny od

te wieści opa.r te. (P. Dąbski: Panie Ministrze, chwili. gdy go zniósł b. Minister Poczt i TelegraInwalidzi pracujący równie skutecznie, jak niech pan przyjdzie do mojego telefQllu, a ja pana fów pan posef Miedziń.ski, ani przez jedną chwilę

pracownicy z normalną zdolnością do pracy, po- pouczę, jak się podsłuchuje, na moim własnym te- nie istniał, nie istnieje i tak długo, jak ja będę Milefonie). Pozwoli mi pan dokończyć. Wierzcie mi nistrem. istnieć nie będzie wbrew Konstytucji.

bierają równe z nimi wynagrodzenie, tak w gotówce, jak i w naturaliach. Inwalidzi ze zmniej- panowie, że resort, które,g,o mam zaszczyt być Mi- 2) Stwierdzam. ze Konstytucja Rzeczypospolite;

nistrem, znam doskonale, wiem, te w tym resor- z dnia 17. marca 1921 r. oraz rozporządz~nie Preszoną zdolnością do pracy pobierają odpowiednio

niższe wynagrodzenie.

.

cie, zawdzięczając zupełnei lojalności w stostmku zydenta Rzeczypospolitei z dnia 16 marca 1928 r.

do mnie wszystkich urzędników, nie może się nic .. O stanie wyjątkowym" przewidują czasowe zawieszenie prawa tajemnicy korespondencji i nadziać, o czem nie byłbym dokładnie poinformoKraków, dnia 20 grudnia 1929 r.

wany. (Przerywania). Mając tę świadomość, wie- dają prawo władzy administracji ogólnej zarzą­

dzić bez polecenia władz sądowych

działem, że w Rzeczypospolitei podsłuch oficjalPrzewodniczący

ny

nie

istnieje.

(Głos: Zato prywatne). Tę wiado"a) otwieranie i przeglądanie przesyłek poczOkręgowy Inspektor Pracy VII Okręgu

mość w tej chwili podał · p. poseł Pra~ier, ze ja

towych, jakoteż kontrolę telegramów i rozmów

(-) Ini. Ludwik Smyczyński.

w moim komunikacie ,p rasowym jakobym po raz telefonicznych;

pierwszy powiedział, że do momentu urzędowa­

Za Związek Ziemian w Kra·kowie

b) zatrzymywanie, zajęcie i konfiskatę w cania posła Miedziń.skiego podsłuchy istniały.

(-) Włodzimierz Olszewski.

łości

lub części przesyłek pocztowych oraz teleStwierdzam, że rok temu p; Minister Miedziński

(-) Dr. Stefan Szczaniecki.

gramów,

lub też przerywanie rozmów telefonicztych

samych

słów

użył,

że

do

teJ!o

dnia

stacja

(-) Stanisław Dunin.

nych, zagrażających bezpieczeństwu Państwa lub

podsłuchowa istniała. A więc na czem są oparZa Związek Zawodowy Robotników Rolnych te te fantastyczne wieści o podsłuchu telef.onicz- porządkowi publicznemu".

Rzeczypospolitej Polskiej

nym?

3) Ponieważ sprawa kontroli rozmów telefo(-) Marian Nowicki.

nicznych lub też przerywanie tych rozmów jest

Według

mego

głębokiego

prze'konania

istnie(-) Stanisław Ulatowski.

przewidziane z jednej strony przez Konstytucję

ją dwie następujące przyczyny

Rzeczypospolitej, z drugiej strony przez rozporzą­

Za Związek Robotników Rolnych i Leśnych

Pierwsza przyczyna jest to, że u nas istnieje dzenie Prezydenta Rzeczypospolitei o stanie wyZjednoczenia Zawodowego Polskie~o

pewna

psychoza podejrzliwości. Wszyscy wszyst- jątkowym, przeto, ja, jako odpowiedzialny Mini(-) Leon Leśniewski.

kich .podejrzew.ają, a nawet wyrobił się pewien ster za resort Poczt i Telegrafów, oświadczam, że

gatunek specjalistów, którzy każ.des!o członka jestem przygotowany, aby w wypadkach prawem

Rządu z osobna i wszystkich razem podejrzewają

przewidzianych przeprowadzić kontrolę rozmów

o najr·ozmaitsze knowania. (Głos: Podeirzewacie, telefonicznych lub td przerywać rozmowy telefoże my jesteśmy antypaństwowcamiJ. Ta·k i w daDZIAŁ NIEURZĘDOWY.

niczne zagrażające bezpieczeństwu Państwa lub

nym wypadku. Jedno z pism rzuciło na żer szero- porządkowi publicznemu.

o

kich mas wiadomość, że pewna rozmowa między

Zarządzenie tego rodzaju wydać musiałem,

gmachem Premiera a pałacem w Spale została bo żąda odemnie tego Konstytucja, obecnie obopodsłuchana. W tym momencie cały szereg osób

Z Ministerstwa Skarbu.

wiązująca i rozporządzenie P. Prezydenta "O sŁa­

zaczął sobie przypO'minać, ze gdzieś, kiedyś miał

nie wyjątkowym".

Ministerstwo Skarbu komunikuje. co nastę­ sposobność 'słyszeć rozmowy innych (jedni odkła­

Słowa referenta budżetowe~o Ministerstwa

dali ze złości słuchawki, drudzy z lubością korzy" Poczt i Telegrafów p. pos. Regera, "że to jest

puje

sŁali ze spO'sobności). (Głos z ław B. B. W. z R

Z dniem 31 stycznia 11930 r. upływa termin A inny mówi "świnia"). Pan ma rację. Następnie właśnie złe, że żadnych przygotowań być nie moze, bo wówczas zawsze mogą być n.adużycia", są

płatności grudniowej raty podatku majątkowego

znowu inne osoby słyszały, gdzieś, kiedyś, jakiś według mego zdania słowami niefachowca, bo

tym właścicielom posiadłości rolnych, którym trzask w telefonie ,podczas rozmowy, jakieś osła­

z powodu trudności finansowych, na skutek indy- bienie głosu tej osoby, z którą rozmawiały, prze- przygótowunie podsłuchu wymaga dłuższego czawidualnie złożonych podań, płatność tei raty do to nabierały tego wewnętrzne20 i moralnego su, a Konstytucja oraz ustawa o stanie wyjątko­

tego czasu odroczono. Ministerstwo Skarbu, bio- przekonania, że jakiś 'Szpieg rządowy czy partyj- wym llakłacU'iją na mnie obowiązek oddania aparatu podsłuchu w ręce od'Powiednich władz narąc jednakże pod uwagę, że nie wszyscy właści­

ny ich podsłuchuje.

tychmi:u;t, gdy decyzja odpowiednich czynników

ciele posiadłości rolnych będą mogli w tym termiOczywiście, mając tak wspanial~ przygoto- zapadnie.

nie uiścić jednorazowo całą zaległość, upowatniło

4) Urządzenia, które umożliwiaią mi powyż­

naczelników Urzędów Skarbowych do rozkłada­ wane podłoż~ najróżnie;'sze pisma zaczęły podania tej raty w wypadkach zasługujących na . wać na:jrozmaitsze wiadomości o możliwościach sze wykonać, są zabezpieczone i przez moje orpodsłuchu, o rzeczywistych podsłuchach i t. d.,

gana kontrolowane, tak, że wykluczone iest, aby

uwzględnienie

na dwie równe raty, płatne pierwsza do 31 stycznia, druga do 28 lute~o 1930 r. a· nawet "Robotnik" przyniósł tak bardzo sensa- mogły być użyte bez moje, wiedzy i zgody do celów meprzewIc1:danych prawem. (Głos na prawicyjną wiadomość, jak o jakimś domu schadzek.

Ulgę powyższą będą mogli uzyskać tylko ci wła­

o pewnym tajemniczym pokoju w gmachu przy ul, cy: WysLkulenie podsłuchu).

ściciele posiadłości rO'lnych, którzy w terminie do

Ulu zobrazowania tego tajemnicze20 pokoju,

dnia 31 stycznia b. r. złożą we właściwym urzę­ Zielnej.

którym

pisze "Robotnik", oświadczam, że ja

o

dzie skarbO'wym indywidualne i należycie uzasad"Gazeta W,arszawsika" przyklasnęła, a "A.

..odnowiciel", jak mme nazwała gazeta "A.B.C,",

nione podania. Od rozłożonych na raty należno­ B. C." nazwało mnie "Odnowicielem".

ści podatku majątkowego, pOobierane będą ulgowe

Druga przyczyna jest ta rzeczywista rzeczy- nh pcdczas ciemnej nocy, przez ciemne iednostki

odsetki w wysokości 1 % miesięcznie za cały czas wistość, że istotnie dzisiejsza technika telefonów kazałem wykonać ową instalację, ale w biały

zwłok~, j~dnakowoż 14-dniowy termin ulgowy,

nie stoi na wysokości zadania, że mooliwość przy- dzień przez zwykłych monterów, na oczach kilprzeWIdZIany wart. 2 ustawy z dn. 31 lipca 1924 r. padkowego podsłuchu istnieje i przeto te prze- kuset dorodnych urzędniczek telef4ll1istek, więc

(Dz. U. R P. Nr. 73, poz. 721) w tych wypadkach słanki, że ktoś, gdzieś, kiedyś, albo sam podsłu­ nic ·dziwnego, że "Robotnik" o tem się dowiedział, bo widocznie lubi płeć piękną. (Wesołość).

:nie ma zastosowania.

chiwał, albo był podsłuchiwany, oparte są na

szczerej prawdzie, na rzeczywistej rzeczywistości. Więc nie robiłem z tego tajemnicy. Gdy zaś po--:)(::-wstała sprawa podsłuchu, to nawet oddałem do

W dniu 12 stycznia b. r. podałem komunikat dyspozycji p. sędziego Luxembur2a dwóch urzę­

do prasy, w którym to komunikacie z całą otwar- cIruków, którzy mu pokazali tę tajemnicę. Prototością i odpowiedzialnością za każde moie słowo,

kół dokonanych oględzin brzmi

następująco'

Z Ministerstwa W. R. i O. P.

naj zupełniej loj.alnie podałem do wiadomości mo- (P. Diamand: Kto mówi o kobietach w ten spoje zapatrywanie na sprawę podsłuchu. [Głos: Ten sób)

Sąd nagrody muzycznej Ministerstwa Wyznań

komunikat

się bardzo przydał).

Religijnych i Oświecenia Publiczne~o, złożony

,,11 stycznia 1930 roku ja, Jerzy Luksemburg,

Chciałem tym komunikatem kres położyć lez pp.: prof. dr. Adolfa Chybińskiego (iako przesędzia apelacyjny śledczy do Sipraw wyjątkowegO'

wodniczącego),

redaktora Mateusza Glińskiego gendzie, że istnieje jaklkolwiek podsłuch oficjal- znaczenia w Warszawie, przybyłem na stację TeGako sekretarza), dyrektora Tadeusza Czerniaw- ny. Jednakowoż nie wszystkich komunikat ten lefonów Międzymiastowych przy ul. Zielnej 39,

skiego, proł. Zbigniewa Drzewieckie~o, red. Wła­ zadowolnił: jedni uważali, że ia ,przecież coś wraz Z ekspertami, powołanymi w myśl postanoukrywam, nie dopowiadam, drudzy, jak klub wienia uprzedniego, a mianowicie: 1) inż. Kazidysława Fabryego, prof. dr. Łuciana Kamieńskie­

go i TeodO'ra Zalewskiego, przyznał na~rO'dę mu- parlamentarny Z. P. P. S., zgłosił wniosek o wy- mierzem Zejdlerem, 2) inż. Bolesławem Jakubowbranie nadzwyczajnej komisji śledczej.

zyczną na rok 1930 p. Ludomirowi Różyckiemu

skim i 3) kpt. Zygmuntem Uszackim w celu dokoWysoka Izbo, komisję śledczą, wedłu~ mego nania oględzin Stacji Międzymiastowei i Miejskiej

za operę "Eros i Psyche".

P. Minister W. RiO. P. dr. Sławomir Czer- zdania, wybiera się wtedy, gdy istnieją bardzo po- Telefonów. Przy oględzinach byli obecni: Prokuważne poszlaki, że zostało popełnione iakieś przewiński nadanie tej nagrody zatwierdził. Wręcze­

rator Sądu Apelacyjnego Kazimierz Rudnicki oraz

nie nagrody laureatowi odbędzie się, z20dnie z jej stępstwo.

na miejscu w telefonach: 1) inż. Aleksander Nostatutem, w dniu 22 lutego, jako w rocznicę uroByć mO'że, że klub parlamentarny Z. P. P. S.

wicki, dyrektor Urzędu Telefonów Międzymiasto­

dzin Fryderyka Chopina.

posiada jakieś bardzo poważne poszlaki, że ja wych oraz 2) Stanisław Wysocki, kierownik Sta--::)(::-sam dO'Puszczam się, albo że w moim resorcie bez cji Miejskiej Telefonów, którzy tO' dwai -ostat1li

Opłata pocztowauiszczoas ryczałtem.

\Varszawa, Środa

Nr. ta.

29 Stycznia 1930 roku.

Rok XIII.

OGtOSZENIA

Cena za wiersz t mim. szpaltr

redakcyjnej po tekście 60 groszy.

Cena za wiersz l mim. szpalt,

ogło szeniowej 55 gr.

Tabelaryczne i cyfrowe 90 gr,.

Drobne ogłoszenia 17 groszy la'

wyraz.

Katde ogłoszenie najmniej

1 złoty.

Za terminowy druk ogtoilzeA

Wydawnictwo nie odpowiada.

Osobom i firmom prywatny.

kredytu na ogłoszeóia i prenumeratę Wydawnictwo aie

udziela.

PRENUMERATA

k war t a l D a

w .kraju • • • • 15 złotych

aa I!ranicĄ • • • 20 złotych;

Numer pojedynczy

20 groszy.

Koalo pocztowe czekowIł

Nr. 730.

MONITOR POLSKI

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. ,

WYCHODZI CODZIENNIE Z WY JĄ TKIEM NIEDZIEL I

SWIĄ T.

Dyrekcja Wydawnictwa: Miodowa Nr. 22. Dyrektor przyjmuje od 12 - 2 pp. Dyrekcja otwarta od 9 - 3 pp. Tel. działu red. 44-05. Tel. działu

handlowegO' 44-50. Tel. prenumeraty i rachuby 44-42. Tel. eksp. 25-28. Kasa czynna od g. 8i pół r. do 1 pp., w soboty do godz. 12.

Art 5.

Umowa niniejsza nie uprawnia do obniżania

istniejących warunków wynagrodzenia, niż poniżej określone, dopuszczalną jest jednak zamiana

poniżej określonych świadczeń na mne za obop61nem porozumieniem.

.

'· TRESć DZIAŁU URZĘDOWEGO

Z a rz ą d z e n i a W ł a d z N a c r; e t n V o lis

Poz. 42. Umowa. zawarta w Okręstowym laspeldoracle Pracy VII OkręJ!u w .Krak~wie, . ustalająca warwiki . pracy i płacy robotaików rolaych

Da rok służbowy 1930/31 Da obszarze woiew6dzłwa

krakowskiego i pQwiat6w: Brzozów, Kołbuszowa.

Krosno, Łańcut, Nisko, Przeworsk, Rzeszów,

Strzyż6w i Taraobneg wojew6dztwa lwowskiego.

Rok słu2Jbowy cozpoczyna się t kwietnia

a kończy się 31 marca roku następneJto. Obie

strony obowiązuje wypowiedzenie indyWidualnej

umowy pracy przed upływem terminu jej wygaś­

nięcia a naiP6źniej do dnia 31 grudnia włącznie.

Niewypowiedzenie umowy pracy do dnia 31 grudnia włącznie przedłuża mi'lcząco umowę indywi·

dualną na rok następny. Uchylenie się .przez 'k tórąkolWiek ze .stroo od przyjęcia wypowiedzenia

umowy pracy - umowy 'tej nie przedłuża.

Rozwiązanie stosunku służboweJto w ciągu

rOku może nastą.pić na zasadzie orzeczeń Komisji

Rozjemczej lub też wyroków sądów . państwo­

wych, działających według obowiązującego prawodaW1Stwa i wedłu.gkompetencii.