Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Załączniki do ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r.

(Dz. U. z 2026 r. poz. 862)

Załącznik nr 1

WZÓR

Oświadczenie cudzoziemca uprawnionego, o którym mowa w art. 69d ust. 4 ustawy z dnia

13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

(Dz. U. z 2026 r. poz. 862)

Ja, niżej podpisany(-na)

imię (imiona) i nazwisko .................................................................................................................... .....................................,

obywatelstwo ..........................................................., data urodzenia ......................................................................................,

imię ojca .................................................................., miejsce urodzenia .................................................................................,

adres zamieszkania .................................................................................................... ...............................................................,

PESEL (w przypadku braku nr PESEL seria i numer dokumentu podróży albo innego dokumentu tożsamości)

.......................................................... oświadczam, że nie ustanowiłem(-am) adwokata lub radcy prawnego

□ w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej*;

□ w sprawie pozbawienia statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej*.

Jednocześnie oświadczam, że jestem świadomy(-ma) odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

................................................................

(data i podpis cudzoziemca uprawnionego)

_________________________

* właściwe zaznaczyć znakiem X

Załącznik nr 2

WZÓR

Oświadczenie cudzoziemca uprawnionego, o którym mowa w art. 69d ust. 5 ustawy z dnia

13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

(Dz. U. z 2026 r. poz. 862)

Ja, niżej podpisany(-na)

imię (imiona) i nazwisko .........................................................................................................................................................,

obywatelstwo .........................................................., data urodzenia .......................................................................................,

imię ojca ................................................................., miejsce urodzenia ..................................................................................,

adres zamieszkania ...................................................................................................................................................................,

PESEL (w przypadku braku nr PESEL seria i numer dokumentu podróży albo innego dokumentu tożsamości)

.......................................................... oświadczam, że nie uzyskuję dochodu większego niż 100 % kryteriów dochodowych

określonych w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2026 r. poz. 639).

Jednocześnie oświadczam, że jestem świadomy(-ma) odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

................................................................

(data i podpis cudzoziemca uprawnionego)

Załącznik nr 3

WZÓR

Oświadczenie cudzoziemca uprawnionego, o którym mowa w art. 69d ust. 6 ustawy z dnia

13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

(Dz. U. z 2026 r. poz. 862)

Ja, niżej podpisany(-na)

imię (imiona) i nazwisko .........................................................................................................................................................,

obywatelstwo ..........................................................., data urodzenia ......................................................................................,

imię ojca .................................................................., miejsce urodzenia .................................................................................,

adres zamieszkania .................................................................................................... ...............................................................,

PESEL (w przypadku braku nr PESEL seria i numer dokumentu podróży albo innego dokumentu tożsamości)

.........................................................., przyjmuję do wiadomości, że nieodpłatna pomoc prawna udzielana jest przez osobę,

która nie jest adwokatem albo radcą prawnym, i

1) uzyskała dyplom ukończenia wyższych studiów prawniczych potwierdzający uzyskanie tytułu zawodowego magistra

lub dyplom potwierdzający ukończenie wyższych studiów prawniczych za granicą uznany w Rzeczypospolitej Polskiej

albo dyplom ukończenia wyższych studiów prawniczych za granicą uznany za równoważny z polskim dyplomem potwierdzającym uzyskanie tytułu zawodowego magistra na podstawie umowy międzynarodowej lub w drodze nostryfikacji,

2) co najmniej przez okres 3 lat wykonywała czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej w sprawach

o udzielenie ochrony międzynarodowej,

3) korzysta z pełni praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności prawnych,

4) nie była karana za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe.

Oświadczam, że zostałem(-am) poinformowany(-na), że jakakolwiek odpowiedzialność odszkodowawcza osoby udzielającej

mi nieodpłatnej pomocy prawnej jest wyłączona, z wyjątkiem przypadku wyrządzenia szkody z winy umyślnej.

Przyjmuję do wiadomości, że osoba udzielająca mi nieodpłatnej pomocy prawnej nie jest zobowiązana do zachowania

tajemnicy, w rozumieniu art. 180 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r.

poz. 490, 421 i 638).

Zapoznałem(-am) się z treścią powyższego oświadczenia i wyrażam zgodę na udzielenie mi nieodpłatnej pomocy prawnej

zgodnie z powyższymi warunkami.

................................................................

(data i podpis cudzoziemca uprawnionego)

Art. 20. „1. Do postępowań w sprawach uregulowanych w ustawach zmienianych niniejszą ustawą, wszczętych

i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.”

„Art. 21. 1. Postępowania w sprawach, o których mowa w art. 76 ustawy zmienianej w art. 6, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, umarza się.

2. W postępowaniach w sprawach, o których mowa w art. 78 ustawy zmienianej w art. 6, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nie stosuje się przepisu art. 78 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 6

w zakresie, w jakim przepis ten odwołuje się do dopuszczalności jednorazowego przywrócenia pomocy socjalnej, i nie

stosuje się art. 78 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 6.”

„Art. 23. Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.”;

4)

Poz. 862

art. 15, art. 18 ust. 3 i art. 19 ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych

innych ustaw (Dz. U. poz. 1794), które stanowią

„Art. 15. W przypadku gdy przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców

zapewniał cudzoziemcowi pomoc socjalną i opiekę medyczną na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 3, do

kontynuacji zapewnienia temu cudzoziemcowi tej pomocy i tej opieki stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 3,

w brzmieniu dotychczasowym.”

Art. 18. „3. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 26 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 3

zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 26 ust. 7

ustawy zmienianej w art. 3, jednak nie dłużej niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 19. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

5)

1)

art. 9 i art. 17, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;

2)

art. 1 pkt 3–5, 8–41, 44 lit. b, pkt 47–50 i 52, art. 2, art. 5–7, art. 8 pkt 1 lit. b oraz c, art. 10, art. 11, art. 13, art. 14

oraz art. 18 ust. 1 i 2, które wchodzą w życie z dniem określonym w komunikacie, o którym mowa w art. 17;

3)

art. 1 pkt 42, 43, 44 lit. a, pkt 45, 46, 51, 59 lit. a tiret pierwsze, pkt 60 lit. a, pkt 61 lit. a i pkt 63, które wchodzą

w życie z dniem 1 kwietnia 2026 r.;

4)

art. 8 pkt 2 i 3, które wchodzą w życie z dniem określonym w komunikacie, o którym mowa w art. 33 ustawy

z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na

terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 854).”;

art. 20, art. 21, art. 27, art. 45 i art. 54 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy

o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 203), które stanowią

„Art. 20. 1. Zaświadczenie, o którym mowa w art. 110 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 4, wydane przed dniem

wejścia w życie niniejszej ustawy zachowuje ważność do dnia 4 marca 2027 r., chyba że

1)

cudzoziemcowi, któremu zostało wydane to zaświadczenie, zostanie nadany numer PESEL ze statusem UKR,

o którym mowa w art. 8 pkt 24a lit. d ustawy zmienianej w art. 9 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, zwany

dalej „statusem UKR”, lub

2)

zachodzą podstawy do unieważnienia tego zaświadczenia, o których mowa w art. 110 ust. 10 ustawy zmienianej

w art. 4.

2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców unieważnia zaświadczenie,

o którym mowa w art. 110 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 4, w sposób określony w art. 110 ust. 10a ustawy zmienianej

w art. 4.

3. W przypadku zachowania ważności zaświadczenia, o którym mowa w art. 110 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 4,

w okresie jego ważności zapewnia się opiekę medyczną oraz przyznaje pomoc przez zakwaterowanie i wyżywienie

w postaci świadczenia pieniężnego na podstawie art. 112 ustawy zmienianej w art. 4 w brzmieniu dotychczasowym.

4. Jeżeli cudzoziemiec, któremu przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wydano zaświadczenie, o którym

mowa w art. 110 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 4, które do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy nie zostało unieważnione, w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. i przed wejściem w życie niniejszej ustawy przybył legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, może być mu nadany na jego wniosek numer PESEL ze statusem UKR bez konieczności ponownego przybycia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 21. 1. W okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do końca okresu obowiązywania ochrony czasowej, wprowadzonej decyzją wykonawczą Rady (UE) 2022/382 z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzającą istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującą wprowadzeniem

tymczasowej ochrony (Dz. Urz. UE L 71 z 04.03.2022, str. 1), określonego w decyzjach Rady Unii Europejskiej wydawanych na podstawie art. 4 ust. 2 dyrektywy Rady 2001/55/WE z dnia 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między Państwami Członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami (Dz. Urz. UE L 212 z 07.08.2001, str. 12 – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 4, str. 162),

funkcję krajowego punktu kontaktowego, o którym mowa w art. 27 tej dyrektywy, ustanowionego do celów wymiany

z właściwymi organami innych niż Rzeczpospolita Polska państw członkowskich Unii Europejskiej informacji dotyczących osób korzystających z ochrony czasowej, pełni Komendant Główny Straży Granicznej.

2. W okresie, o którym mowa w ust. 1, Komendant Główny Straży Granicznej zapewnia udostępnienie w drodze

teletransmisji danych, o których mowa w art. 110b ust. 2 ustawy zmienianej w art. 4

1)

następującym podmiotom, w zakresie niezbędnym do realizacji ich zadań ustawowych

a)

Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,

b) Agencji Wywiadu,

c)

Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu,

d) Szefowi Służby Kontrwywiadu Wojskowego,

e)

Szefowi Służby Wywiadu Wojskowego,

f)

ministrowi właściwemu do spraw zdrowia,

g) ministrowi właściwemu do spraw pracy,

h) ministrowi właściwemu do spraw rodziny,

i)

ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego,

j)

ministrowi właściwemu do spraw informatyzacji,

k) ministrowi właściwemu do spraw gospodarki,

l)

Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców,

m) organom Policji,

n) Komendantowi Służby Ochrony Państwa,

o) organom Krajowej Administracji Skarbowej,

p) Narodowemu Funduszowi Zdrowia,

q) Państwowej Inspekcji Pracy,

r)

Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego,

s)

Głównemu Urzędowi Statystycznemu,

t)

jednostce podległej ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, właściwej w zakresie systemów informacyjnych ochrony zdrowia,

u) wojewodom,

v) ministrowi właściwemu do spraw rozwoju regionalnego;

2)

organowi właściwemu w rozumieniu ustawy zmienianej w art. 5 w celu realizacji zadania, o którym mowa

w art. 22c ustawy zmienianej w art. 5, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny, oraz Zakładowi

Ubezpieczeń Społecznych w zakresie niezbędnym do realizacji zadań ustawowych;

3)

ośrodkowi pomocy społecznej, centrum usług społecznych – w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług

społecznych przez centrum usług społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 165) oraz powiatowemu centrum pomocy

rodzinie, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, w zakresie niezbędnym

do realizacji zadań określonych w ustawie zmienianej w art. 6 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.”

„Art. 27. 1. Dane i informacje zgromadzone i przechowywane w rejestrze, o którym mowa w art. 119 ust. 1 pkt 5

ustawy zmienianej w art. 4, przechowuje się przez okres 10 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

2. W rejestrze, o którym mowa w ust. 1, w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy umieszcza się informację o unieważnieniu zaświadczenia, o którym mowa w art. 110 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 4.

3. W okresie, o którym mowa w ust. 1, dane i informacje przetwarzane w rejestrze, o którym mowa w art. 119

ust. 1 pkt 5 ustawy zmienianej w art. 4, udostępnia się na zasadach określonych w art. 450–458 ustawy zmienianej

w art. 12.”

„Art. 45. 1. Do cudzoziemca, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się za legalny na podstawie art. 106 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 4 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, i który posiada status UKR,

nie stosuje się art. 99 ust. 1 pkt 4 i art. 131 pkt 8 ustawy zmienianej w art. 12 w zakresie, w jakim przepis ten odwołuje

się do udzielenia ochrony czasowej, jeżeli ubiega się on o udzielenie

1)

zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, o którym mowa w art. 114 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 12, lub

2)

zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji,

o którym mowa w art. 127 ustawy zmienianej w art. 12, lub

3)

zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 142 ust. 1

lub 3 ustawy zmienianej w art. 12, lub

4)

zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa

w art. 158 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 12, lub

5)

zezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia się z rodziną, o którym mowa w art. 159 ust. 1 ustawy zmienianej

w art. 12.

2. Jeżeli cudzoziemiec, o którym mowa w ust. 1, ubiega się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu

połączenia się z rodziną w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, i jest członkiem rodziny cudzoziemca przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, nie stosuje się przepisu

art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy zmienianej w art. 12 w zakresie, w jakim przepis ten przewiduje minimalny okres pobytu tego cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, minimalną

liczbę udzielonych mu zezwoleń na pobyt czasowy oraz minimalny okres, na jaki zostało udzielone zezwolenie na

pobyt czasowy, na podstawie którego ten cudzoziemiec zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bezpośrednio przed złożeniem wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia się z rodziną.

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw informatyzacji zapewnia wojewodzie, za

pośrednictwem systemu teleinformatycznego, dostęp do odcisków palców zgromadzonych w rejestrze, o którym mowa

w art. 44c ust. 1 ustawy zmienianej w art. 9, i możliwość ich umieszczenia w rejestrze, o którym mowa w art. 428 ust. 1

pkt 2 lit. d ustawy zmienianej w art. 12, w celu wydania cudzoziemcowi, o którym mowa w ust. 1, karty pobytu.

4. Odciski palców pobrane w przypadku, o którym mowa w art. 44a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 9, umieszcza

się w karcie pobytu wydanej cudzoziemcowi, o którym mowa w ust. 1, w związku z wydaniem mu jednego z zezwoleń

na pobyt czasowy, o którym mowa w ust. 1.

5. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów art. 106a ust. 1, art. 106b ust. 1 w zakresie,

w jakim przepis ten odwołuje się do pobierania odcisków linii papilarnych, i art. 106e ust. 1 ustawy zmienianej w art. 12.

W uzasadnionych przypadkach wojewoda może w toku postępowania wezwać cudzoziemca do przedłożenia ważnego

dokumentu podróży lub jego kopii lub do przedłożenia innego dokumentu stwierdzającego tożsamość, jeżeli zachodzi

przypadek, o którym mowa w art. 106a ust. 2 ustawy zmienianej w art. 12. Cudzoziemiec, o którym mowa w ust. 1,

składa wzór podpisu w celu umieszczenia go w karcie pobytu na formularzu określonym w przepisach wydanych na

podstawie art. 107 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 12 lub za pomocą udostępnionego przez wojewodę urządzenia

umożliwiającego złożenie i odwzorowanie podpisu.

6. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1, odciski palców cudzoziemca, o którym mowa w ust. 1, nie znajdują się w rejestrze, o którym mowa w art. 44c ust. 1 ustawy zmienianej w art. 9, lub nie jest możliwe ich umieszczenie,

za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, w rejestrze, o którym mowa w art. 428 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy zmienianej w art. 12, wojewoda pobiera od tego cudzoziemca odciski palców w sposób określony w przepisach wydanych

na podstawie art. 107 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 12 po udzieleniu temu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt

czasowy.”

„Art. 54. Ustawa wchodzi w życie z dniem 5 marca 2026 r., z wyjątkiem

1)

art. 17 pkt 3 lit. d tiret drugie i pkt 51 w zakresie uchylenia art. 110, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia

2027 r.;

2)

art. 17 pkt 46 i 51 w zakresie uchylenia art. 113, które wchodzą w życie z dniem 5 marca 2027 r.;

3)

art. 14, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2027 r.;

4)

art. 17 pkt 22–31, które wchodzą w życie z dniem określonym w komunikacie, o którym mowa w art. 33 ustawy

z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na

terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 854).”.

Marszałek Sejmu: W. Czarzasty

Art. 22. 1. Cudzoziemca pozbawia się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy

1)

okoliczności, z powodu których była udzielona, przestały istnieć lub zmieniły się w taki sposób, że ochrona nie jest już

wymagana;

2)

po jej udzieleniu wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a lub b lub w art. 20 ust. 1 pkt 2

lit. b lub c;

3)

wyjdzie na jaw, że zataił informacje lub dokumenty albo przedstawił fałszywe informacje lub dokumenty o istotnym

znaczeniu dla udzielenia ochrony uzupełniającej.

11)

Dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

2. Pozbawienie ochrony uzupełniającej w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, może nastąpić wyłącznie wtedy,

gdy zmiana okoliczności ma charakter na tyle znaczący i długotrwały, że dalsza obawa cudzoziemca przed doznaniem poważnej krzywdy nie jest uzasadniona.

2a. Cudzoziemca nie pozbawia się ochrony uzupełniającej z przyczyny, o której mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli może powołać się na przekonywające powody związane z poprzednio doznaną poważną krzywdą, uzasadniające jego odmowę skorzystania z ochrony państwa, którego obywatelstwo posiada, albo – w przypadku bezpaństwowca – z ochrony państwa, w którym

miał poprzednio stałe miejsce zamieszkania.

3. Cudzoziemca nie pozbawia się ochrony uzupełniającej z przyczyny, o której mowa w ust. 1 pkt 3, jeżeli nadal spełnia

warunki jej posiadania.

4. Cudzoziemca można pozbawić ochrony uzupełniającej, jeżeli po jej udzieleniu wyjdą na jaw okoliczności, o których

mowa w art. 20 ust. 3.

Art. 22a. Decyzja o nadaniu cudzoziemcowi statusu uchodźcy albo udzieleniu ochrony uzupełniającej wygasa z mocy

prawa z dniem nabycia przez cudzoziemca obywatelstwa polskiego.

Rozdział 2

Postępowanie w sprawach udzielania ochrony międzynarodowej oraz pozbawiania statusu uchodźcy

lub ochrony uzupełniającej

Art. 23. Szef Urzędu w drodze decyzji

1)

nadaje albo odmawia nadania statusu uchodźcy;

2)

udziela ochrony uzupełniającej albo odmawia jej udzielenia;

3)

pozbawia statusu uchodźcy albo ochrony uzupełniającej.

Art. 24. 1. Cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej do Szefa Urzędu za pośrednictwem

komendanta oddziału Straży Granicznej albo komendanta placówki Straży Granicznej.

2. Cudzoziemiec, który przebywa w strzeżonym ośrodku, areszcie dla cudzoziemców, areszcie śledczym lub zakładzie

karnym, składa wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej za pośrednictwem komendanta oddziału Straży Granicznej

albo komendanta placówki Straży Granicznej obejmującego terytorialnym zasięgiem działania siedzibę strzeżonego ośrodka,

aresztu dla cudzoziemców, aresztu śledczego lub zakładu karnego.

Art. 25. 1. Cudzoziemiec, który składa wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, zwany dalej „wnioskodawcą”, może złożyć ten wniosek także w imieniu następujących osób towarzyszących mu i zależnych od niego ze względów

ekonomicznych, zdrowotnych lub ze względu na wiek

1)

osoby pozostającej z wnioskodawcą w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim, zwanej dalej „małżonkiem”;

2)

małoletniego dziecka wnioskodawcy i małżonka, w tym także dziecka przysposobionego, niepozostającego w związku

małżeńskim;

3)

małoletniego dziecka wnioskodawcy, w tym także dziecka przysposobionego, niepozostającego w związku małżeńskim;

4)

małoletniego dziecka małżonka, w tym także dziecka przysposobionego, niepozostającego w związku małżeńskim.

2. Przepisy dotyczące osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, stosuje się także do dziecka wnioskodawcy

urodzonego w trakcie trwania

1)

postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej aż do jego zakończenia decyzją ostateczną;

2)

ponownego postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej prowadzonego przez organ pierwszej

instancji po uchyleniu przez organ wyższego stopnia decyzji w tej sprawie lub po stwierdzeniu jej nieważności.

Art. 26. 1. Wnioskodawca składa wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej osobiście.

2. W imieniu małoletniego bez opieki wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej składa kurator albo przedstawiciel organizacji międzynarodowej lub pozarządowej zajmującej się udzielaniem pomocy cudzoziemcom, w tym pomocy

prawnej, jeżeli na podstawie indywidualnej oceny sytuacji małoletniego bez opieki organizacja ta uzna, że może on potrzebować takiej ochrony.

3. Wnioskodawca składa wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej w swoim imieniu i w imieniu osób, o których

mowa w art. 25 ust. 1, na formularzu zawierającym

1)12) dane wnioskodawcy, o których mowa w art. 8 pkt 1–9, 11, 12–14, 16, 19, 20, 28 i 29, imię (imiona) i nazwisko w języku

ojczystym, informacje o ostatnim miejscu zamieszkania i miejscu pracy w kraju pochodzenia, o odbyciu służby wojskowej w kraju pochodzenia oraz o znajomości języków;

2)

wskazanie języka, w którym wnioskodawca chciałby, aby było przeprowadzone przesłuchanie w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej;

3)

określenie osób, w imieniu których wnioskodawca występuje;

13)

4)

dane małżonka, o których mowa w art. 8 pkt 1–3, 5–9, 11, 12–14, 16, 28 i 29, imię (imiona) i nazwisko w języku

ojczystym, informacje o posiadanych przez małżonka dokumentach potwierdzających tożsamość oraz o znajomości

języków;

5)

następujące dane małoletniego dziecka, w imieniu którego wnioskodawca występuje

a)

imię (imiona) i nazwisko,

b) datę urodzenia,

c)

płeć,

d) imiona rodziców;

6)

oświadczenie małżonka o wyrażeniu zgody na złożenie wniosku w jego imieniu lub w imieniu jego małoletniego dziecka;

7)

informacje dotyczące wyjazdu z kraju pochodzenia, w tym informacje o opuszczeniu kraju pochodzenia w okresie

ostatnich 5 lat oraz o wizach lub zezwoleniach na pobyt w innym państwie wydanych wnioskodawcy i osobie, w imieniu

której wnioskodawca występuje;

8)

informacje dotyczące wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym informacje o miejscu zamieszkania

i adresie do korespondencji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o wydanych wobec wnioskodawcy decyzjach

zobowiązujących do powrotu do kraju pochodzenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub innego państwa

członkowskiego;

9)

informacje dotyczące stanu zdrowia wnioskodawcy i osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, oraz doznanej

przez nich przemocy;

10) określenie powodów ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej, w tym informacje o zatrzymaniu, aresztowaniu, prowadzonych postępowaniach karnych oraz wydanych orzeczeniach w postępowaniach sądowych w stosunku

do wnioskodawcy lub członka jego rodziny w państwie innym niż Rzeczpospolita Polska;

11) informacje o wcześniejszym ubieganiu się przez wnioskodawcę lub członka jego rodziny o udzielenie ochrony międzynarodowej w Rzeczypospolitej Polskiej lub innym państwie;

12) informacje o prowadzonych wobec wnioskodawcy i osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, postępowaniach karnych w Rzeczypospolitej Polskiej;

13) następujące dane członka rodziny wnioskodawcy, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub innego

państwa członkowskiego

a)

imię (imiona) i nazwisko,

b) datę i miejsce urodzenia,

c)

adres miejsca zamieszkania,

d) stopień pokrewieństwa,

e)

tytuł prawny do pobytu;

14) wzór podpisu wnioskodawcy.

4. Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, dołącza się aktualne fotografie wnioskodawcy i osób, w imieniu których

wnioskodawca występuje, oraz dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności

uzasadniających ubieganie się o udzielenie ochrony międzynarodowej.

12)

13)

Ze zmianą wprowadzoną przez art. 3 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

Ze zmianą wprowadzoną przez art. 3 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

5. Za członków rodziny, o których mowa w ust. 3 pkt 11 i 13, uważa się osoby w rozumieniu art. 2 lit. g rozporządzenia 604/2013.

6. Jeżeli wnioskodawcą jest małoletni bez opieki, w formularzu wniosku zawiera się dane, o których mowa w ust. 3

pkt 13, dotyczące jego krewnych w rozumieniu art. 2 lit. h rozporządzenia 604/2013, którzy przebywają na terytorium innego

państwa członkowskiego.

7. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularza wniosku o udzielenie

ochrony międzynarodowej, kierując się zakresem informacji określonym w ust. 3 i art. 8 oraz koniecznością ujednolicenia

formy przekazywanych danych, a także zapewnienia zupełności i przejrzystości przedstawianych informacji.

Art. 27. 1. Złożenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w imieniu małżonka i jego małoletniego dziecka

wymaga pisemnej zgody tego małżonka.

2.14) Wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 1, jest równoznaczne z udzieleniem wnioskodawcy pełnomocnictwa do

działania w imieniu małżonka i dzieci tego małżonka, w tym do działania w postępowaniach dotyczących pomocy dla

cudzoziemców ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej.

3. Organ Straży Granicznej przed przyjęciem wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej informuje na osobności

małżonka, w imieniu którego wnioskodawca zamierza złożyć wniosek, o konsekwencjach proceduralnych złożenia takiego

wniosku, o prawie do wystąpienia z wnioskiem o przesłuchanie oraz o prawie do wystąpienia z odrębnym wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej.

Art. 28. 1. W przypadku gdy z przyczyn leżących po stronie organu Straży Granicznej nie jest możliwe przyjęcie wniosku

o udzielenie ochrony międzynarodowej na formularzu w dniu, w którym cudzoziemiec stawił się osobiście w siedzibie tego

organu i zadeklarował zamiar złożenia takiego wniosku, organ Straży Granicznej informuje cudzoziemca w języku dla niego

zrozumiałym o terminie i miejscu przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz sporządza protokół z tej

czynności.

2. W przypadku gdy cudzoziemiec będący osobą niepełnosprawną, osobą w podeszłym wieku, kobietą ciężarną, osobą

samotnie wychowującą dziecko lub osobą przebywającą w pieczy zastępczej, szpitalu, areszcie śledczym lub zakładzie karnym nie może stawić się osobiście w siedzibie organu Straży Granicznej, pisemna deklaracja zamiaru złożenia wniosku

o udzielenie ochrony międzynarodowej może być złożona za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu art. 3

pkt 12 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 558) lub za pomocą środków komunikacji

elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U.

z 2024 r. poz. 1513).

3. Wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej złożony przez cudzoziemca, o którym mowa w ust. 2, przyjmuje

i rejestruje organ Straży Granicznej właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca.

4. Deklaracja zamiaru złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej może dotyczyć także osób, o których

mowa w art. 25 ust. 1.

5. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, przyjęcie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i jego

rejestracja następują niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w terminie 3 dni roboczych od dnia przyjęcia deklaracji zamiaru

złożenia takiego wniosku, a w razie masowego napływu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu uzyskania ochrony międzynarodowej – w terminie 10 dni roboczych.

6. Organ Straży Granicznej rejestruje deklarację zamiaru złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej

w rejestrze, o którym mowa w art. 119 ust. 1 pkt 1.

Art. 29. 1. W przejściach granicznych, strzeżonych ośrodkach i aresztach dla cudzoziemców zapewnia się cudzoziemcowi dostęp do informacji w języku dla niego zrozumiałym o możliwości złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i skorzystania w tym celu z pomocy tłumacza.

2. Organ Straży Granicznej, na wniosek lub za zgodą wnioskodawcy, zapewnia przedstawicielom organizacji międzynarodowych lub pozarządowych zajmujących się udzielaniem pomocy cudzoziemcom, w tym pomocy prawnej, dostęp do

wnioskodawcy, który złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej w przejściu granicznym.

Art. 30. 1. Organ Straży Granicznej właściwy do przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej

1)

ustala tożsamość osoby, której dotyczy wniosek;

2)

uzyskuje dane i informacje w zakresie niezbędnym do wypełnienia formularza wniosku;

14)

W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

3)

fotografuje osobę, której dotyczy wniosek, i pobiera od niej odciski linii papilarnych za pomocą kart daktyloskopijnych

lub urządzenia do elektronicznego pobierania odcisków;

4)

ustala, czy osoba, której dotyczy wniosek, posiada dokumenty uprawniające do przekroczenia granicy lub czy przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej legalnie;

5)

przekazuje wnioskodawcy na piśmie w języku dla niego zrozumiałym informacje o

a)

zasadach i trybie postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej,

b) przysługujących mu prawach, ciążących na nim obowiązkach i skutkach ich niewykonania oraz o konsekwencjach

wyraźnego i dorozumianego wycofania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej,

c)

których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia 604/2013,

d) których mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia 603/2013,

e)

możliwości wyrażenia zgody na udzielanie przedstawicielowi Urzędu Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców informacji o przebiegu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej oraz na przeglądanie akt sprawy i sporządzanie z nich notatek i odpisów,

f)

organizacjach zajmujących się udzielaniem pomocy cudzoziemcom,

g) zakresie pomocy socjalnej i opieki medycznej, okresie ich przysługiwania, możliwości ubiegania się o pomoc

w postaci świadczenia pieniężnego oraz zasadach przyjęcia do ośrodka dla cudzoziemców, zwanego dalej „ośrodkiem”,

h) trybie i zasadach udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz podmiotach świadczących tę pomoc,

i)

adresie ośrodka recepcyjnego, w którym ma się on stawić w terminie 2 dni od dnia złożenia wniosku – jeżeli wnioskodawca nie wskazał we wniosku innego adresu, pod którym będzie przebywał, albo nie przebywa w strzeżonym

ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców;

6)

zapewnia pomoc tłumacza przy składaniu wniosku;

7)

zapewnia przeprowadzenie badań lekarskich i niezbędnych zabiegów sanitarnych ciała i odzieży osoby, której dotyczy

wniosek;

8)

zapewnia osobom niepełnosprawnym, w podeszłym wieku, samotnie wychowującym dzieci oraz kobietom ciężarnym,

których dotyczy wniosek, transport do ośrodka recepcyjnego, oraz w uzasadnionych przypadkach, wyżywienie podczas

tego transportu;

9)

rejestruje niezwłocznie wniosek w rejestrze, o którym mowa w art. 119 ust. 1 pkt 1;

10) przeprowadza z wnioskodawcą indywidualną rozmowę, o której mowa w art. 5 rozporządzenia 604/2013;

11) przesyła, za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji, odciski linii papilarnych osoby, której dotyczy wniosek,

do systemu centralnego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. a rozporządzenia 603/2013;

12) w ciągu 48 godzin od złożenia wniosku przekazuje go Szefowi Urzędu.

1a. Organ Straży Granicznej, o którym mowa w ust. 1, może dokonać czynności, o której mowa w ust. 1 pkt 11, przy

wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 449 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

2. Organ Straży Granicznej, o którym mowa w ust. 1, zapewnia aby złożenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej odbyło się bez udziału innych osób, na których obecność wnioskodawca nie wyraził zgody, w warunkach zapewniających odpowiedni stopień poufności i pozwalających wnioskodawcy na wyczerpujące przedstawienie powodów złożenia

wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.

3. Organ Straży Granicznej, o którym mowa w ust. 1, dokonuje kontroli osobistej osoby, której dotyczy wniosek

o udzielenie ochrony międzynarodowej, na zasadach określonych w art. 11aa ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży

Granicznej.

4. (uchylony)

5. Osoba, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, jest obowiązana poddać się czynnościom,

o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 7 oraz ust. 3, a także udzielić informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 2.

6.15) W przypadku gdy osoba, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, odmówi poddania się

badaniom lekarskim lub zabiegom sanitarnym, organ Straży Granicznej, który przyjął wniosek, zawiadamia o tym państwowego inspektora sanitarnego właściwego ze względu na miejsce złożenia tego wniosku oraz Szefa Urzędu.

Art. 31. 1. Osoba, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, jest obowiązana, po złożeniu tego

wniosku, przekazać swój dokument podróży do depozytu Szefowi Urzędu, za pośrednictwem organu Straży Granicznej,

który przyjął wniosek.

2. W przypadku gdy osoba, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, przebywa na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy lub zezwolenia na pobyt stały, przekazanie dokumentu

podróży do depozytu Szefowi Urzędu następuje w dniu, w którym zezwolenie na pobyt czasowy lub zezwolenie na pobyt

stały utraci ważność lub zostanie cofnięte.

3. Szef Urzędu wydaje cudzoziemcowi dokument podróży przekazany do depozytu najwcześniej w dniu, w którym

decyzja kończąca postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej stała się ostateczna.

4. W szczególnych przypadkach uzasadnionych osobistą sytuacją cudzoziemca wymagającą niezwłocznego opuszczenia

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Szef Urzędu może wydać cudzoziemcowi dokument podróży przekazany do depozytu

przed zakończeniem postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej.

5. Odmowa wydania dokumentu podróży przekazanego do depozytu w przypadku, o którym mowa w ust. 4, następuje

w drodze decyzji.

6. Cudzoziemiec odbiera dokument podróży osobiście w siedzibie Szefa Urzędu.

7. W przypadku niemożności osobistego odbioru dokumentu podróży z powodu choroby, niepełnosprawności lub innej

niedającej się pokonać przeszkody albo w razie korzystania z pomocy w dobrowolnym powrocie odbioru dokumentu

podróży może dokonać pełnomocnik legitymujący się pełnomocnictwem szczególnym do odbioru tego dokumentu.

8. W przypadku przymusowego wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu lub przekazania cudzoziemca na podstawie rozporządzenia 604/2013 odbiór dokumentu podróży następuje w placówce Straży Granicznej albo na

granicy państwa, do którego następuje doprowadzenie lub przekazanie, albo w porcie lotniczym albo morskim tego państwa.

9. Dokument podróży nieodebrany przez cudzoziemca przechowuje Szef Urzędu.

Art. 32. 1. Organ Straży Granicznej, który na podstawie oświadczeń złożonych przez wnioskodawcę podającego się

za małoletniego bez opieki lub na podstawie innych okoliczności powziął wątpliwość co do wieku wnioskodawcy, zapewnia

wykonanie badań lekarskich w celu ustalenia rzeczywistego wieku wnioskodawcy.

2. Przeprowadzenie badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, wymaga zgody wnioskodawcy podającego się za małoletniego bez opieki albo jego przedstawiciela ustawowego.

3. Przed przystąpieniem do badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, organ Straży Granicznej, który przyjął wniosek

o udzielenie ochrony międzynarodowej, informuje wnioskodawcę podającego się za małoletniego bez opieki w języku dla

niego zrozumiałym o

1)

możliwości ustalenia jego wieku w drodze badań lekarskich;

2)

sposobie przeprowadzenia badań lekarskich;

3)

znaczeniu wyniku badań lekarskich w postępowaniu w sprawie udzielenia mu ochrony międzynarodowej;

4)

skutku odmowy poddania się badaniom lekarskim.

4. Badania lekarskie, o których mowa w ust. 1, przeprowadza się w sposób zapewniający poszanowanie godności

wnioskodawcy, z zastosowaniem możliwie najmniej inwazyjnej techniki badania.

5. Wynik badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, ma wskazać, czy badany wnioskodawca jest osobą pełnoletnią.

W razie braku możliwości uzyskania jednoznacznego wyniku badania lekarskiego wnioskodawcę uznaje się za osobę małoletnią.

6. W przypadku braku zgody na przeprowadzenie badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, wnioskodawca podający się

za małoletniego jest uznany za osobę pełnoletnią.

15)

W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

Art. 33. 1. Szef Urzędu pozostawia bez rozpoznania wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, który nie zawiera imienia i nazwiska wnioskodawcy lub określenia kraju pochodzenia, a braków tych nie można było usunąć w wyniku

czynności, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 3.

1a. (uchylony)16)

2. W postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej nie stosuje się przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Art. 33a.17) 1. Prawo do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej może zostać czasowo ograniczone,

w przypadku gdy

1)

ma miejsce instrumentalizacja oraz

2)

działania podejmowane w ramach instrumentalizacji stanowią poważne i rzeczywiste zagrożenie dla bezpieczeństwa

państwa lub społeczeństwa, oraz

3)

wprowadzenie tego ograniczenia jest niezbędne dla wyeliminowania zagrożenia, o którym mowa w pkt 2, a inne środki

nie są wystarczające do jego wyeliminowania.

2.18) Czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej może zostać wprowadzone na okres niedłuższy niż 120 dni.

3. Jeżeli pomimo zbliżającego się upływu okresu obowiązywania czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku

o udzielenie ochrony międzynarodowej nie ustały przyczyny wprowadzenia tego ograniczenia, okres jego obowiązywania

może zostać przedłużony, na czas oznaczony, niedłuższy niż 60 dni, po wyrażeniu przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

zgody na to przedłużenie.

4. Czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej może zostać zniesione na

całym odcinku granicy, na którym jest ono stosowane, albo na części tego odcinka, przed upływem okresu obowiązywania

tego ograniczenia, jeżeli ustały przyczyny jego wprowadzenia.

5. Rada Ministrów może, na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych, wprowadzić, w drodze rozporządzenia, czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, przedłużyć to ograniczenie albo je znieść, mając na celu potrzebę zapobieżenia destabilizacji sytuacji wewnętrznej na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej oraz możliwie jak najmniejsze ograniczenie praw cudzoziemców zamierzających ubiegać się o udzielenie ochrony

międzynarodowej.

6. Wprowadzając czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, Rada

Ministrów, w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 5, określa także okres obowiązywania czasowego ograniczenia prawa

do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz odcinek granicy, na którym jest ono stosowane.

7. Minister właściwy do spraw wewnętrznych informuje sejmową komisję właściwą do spraw wewnętrznych o złożeniu przez siebie wniosku, o którym mowa w ust. 5, niepóźniej niż następnego dnia po jego złożeniu do Rady Ministrów.

Art. 33b.17) 1. W okresie obowiązywania czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony

międzynarodowej organ Straży Granicznej nie przyjmuje wniosku cudzoziemca o udzielenie takiej ochrony na odcinku granicy, na którym jest stosowane to ograniczenie.

2. Organ Straży Granicznej przyjmuje wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej na odcinku granicy, na którym

jest stosowane ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, od cudzoziemca będącego

1)

małoletnim bez opieki;

2)

kobietą ciężarną;

3)

osobą, która może wymagać szczególnego traktowania, w szczególności ze względu na swój wiek lub stan zdrowia;

4)

osobą, wobec której zachodzą okoliczności, które w ocenie organu Straży Granicznej jednoznacznie świadczą, że jest

ona zagrożona rzeczywistym ryzykiem doznania poważnej krzywdy w państwie, z którego przybyła bezpośrednio na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

5)

obywatelem państwa stosującego instrumentalizację, z którego terytorium cudzoziemcy przybywają na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej.

16)

Przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

Dodany przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

18) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 4 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.

17)

3. Do cudzoziemca, wobec którego konieczne było użycie lub zastosowanie środków przymusu bezpośredniego lub

użycie broni lub innego uzbrojenia bezpośrednio po tym, jak przekroczył albo usiłował przekroczyć granicę z użyciem przemocy i we współdziałaniu z innymi osobami, przepisu ust. 2 nie stosuje się.

Art. 33c.17) W okresie obowiązywania czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na odcinku granicy, na którym jest ono stosowane, nie stosuje się przepisów art. 28.

Art. 34. 1. Załatwienie sprawy dotyczącej udzielenia ochrony międzynarodowej, z wyłączeniem przypadków, o których

mowa w art. 39 ust. 1, następuje w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej

na formularzu.

2. Termin, o którym mowa w ust. 1, może być przedłużony do 15 miesięcy, w przypadku gdy

1)

sprawa jest szczególnie skomplikowana;

2)

z wnioskami o udzielenie ochrony międzynarodowej występuje w krótkich odstępach czasu duża liczba cudzoziemców

i uniemożliwia to rozpoznanie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w terminie 6 miesięcy;

3)

wnioskodawca nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 41.

Art. 35. 1.19) Jeżeli sprawa dotycząca udzielenia ochrony międzynarodowej nie została załatwiona w terminie, o którym mowa w art. 34 ust. 1, i opóźnienie nie nastąpiło z winy wnioskodawcy, Szef Urzędu, na wniosek osoby, której dotyczy

wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, wydaje zaświadczenie, które wraz z tymczasowym zaświadczeniem tożsamości cudzoziemca uprawnia tę osobę do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach

i w trybie określonych w ustawie z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 621 i 1794 oraz z 2026 r. poz. 203 i 473).

2.19) W zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 1, potwierdza się, że sprawa dotycząca udzielenia ochrony międzynarodowej nie została zakończona w terminie 6 miesięcy i opóźnienie nie nastąpiło z winy wnioskodawcy, oraz wskazuje się

imię (imiona) i nazwisko cudzoziemca uprawnionego do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na

zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

3. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, jest ważne do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej stanie się ostateczna.

Art. 36. 1. Niezwłocznie po przekazaniu przez organ Straży Granicznej wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej Szef Urzędu przeprowadza postępowanie w sprawie ustalenia odpowiedzialnego państwa członkowskiego, o którym

mowa w art. 20 rozporządzenia 604/2013.

2. Szef Urzędu jest organem właściwym w sprawach, o których mowa w

1)

art. 17, art. 18, art. 21–23, art. 25, art. 33 i art. 34 rozporządzenia 604/2013;

2)

art. 13 ust. 1, art. 18 ust. 1 i 3 i art. 29 ust. 4–11 rozporządzenia 603/2013.

3. Wykonując zadania, o których mowa w art. 13 ust. 1 oraz art. 18 ust. 1 i 3 rozporządzenia 603/2013, Szef Urzędu

działa za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji albo korzysta z systemu teleinformatycznego, o którym mowa

w art. 449 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

Art. 37. 1. Jeżeli inne państwo członkowskie odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 wyrazi zgodę na przejęcie wnioskodawcy wraz z pozostałymi osobami,

których dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, Szef Urzędu wydaje decyzję o umorzeniu postępowania

w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej i o ich przekazaniu do odpowiedzialnego państwa członkowskiego.

2. Szef Urzędu jest organem właściwym do wydania przepustki, o której mowa w art. 29 ust. 1 zdanie trzecie rozporządzenia 604/2013.

3. Cudzoziemiec podlegający przekazaniu do odpowiedzialnego państwa członkowskiego może być doprowadzony do

granicy albo do portu lotniczego albo morskiego odpowiedzialnego państwa członkowskiego, do którego następuje przekazanie.

19)

W brzmieniu ustalonym przez art. 92 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 621), która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2025 r.

4. Doprowadzenie, na wniosek Szefa Urzędu, wykonuje

1)

do granicy – komendant oddziału Straży Granicznej lub komendant placówki Straży Granicznej właściwy ze względu

na miejsce pobytu cudzoziemca;

2)

od granicy do portu lotniczego albo morskiego odpowiedzialnego państwa członkowskiego, do którego następuje przekazanie – Komendant Główny Straży Granicznej lub komendant oddziału Straży Granicznej właściwy ze względu na

miejsce przekroczenia granicy przez cudzoziemca.

5. Komendant placówki Straży Granicznej niezwłocznie

1)

odnotowuje informację o miejscu i dacie przekroczenia granicy przez cudzoziemca przekazywanego do odpowiedzialnego państwa członkowskiego w rejestrze, o którym mowa w art. 119 ust. 1 pkt 7;

2)

zawiadamia Szefa Urzędu w przypadku gdy przekazanie cudzoziemca do odpowiedzialnego państwa członkowskiego

nie doszło do skutku.

6. Koszty doprowadzenia do granicy albo do portu lotniczego albo morskiego odpowiedzialnego państwa członkowskiego, do którego następuje przekazanie, są pokrywane z budżetu państwa, z części, której dysponentem jest minister właściwy

do spraw wewnętrznych, ze środków pozostających w dyspozycji Komendanta Głównego Straży Granicznej.

7. Komendant Główny Straży Granicznej jest organem właściwym w sprawach, o których mowa w art. 29 ust. 1 zdanie

szóste, art. 31 i art. 32 rozporządzenia 604/2013.

Art. 38. 1. Szef Urzędu ustala, czy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej jest wnioskiem niedopuszczalnym.

2. Wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej jest wnioskiem niedopuszczalnym, w przypadku gdy

1)

inne państwo członkowskie udzieliło już wnioskodawcy ochrony międzynarodowej;

2)

państwo niebędące państwem członkowskim jest uważane za kraj pierwszego azylu w odniesieniu do wnioskodawcy;

3)

jest kolejnym wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej i nie zaistniały ani nie zostały przedstawione przez

wnioskodawcę nowe dowody ani okoliczności faktyczne lub prawne, znacząco zwiększające prawdopodobieństwo

udzielenia ochrony międzynarodowej;

4)

małżonek, który uprzednio wyraził zgodę na złożenie wniosku przez wnioskodawcę w jego imieniu, złożył odrębny

wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej i nie zachodzą okoliczności faktyczne dotyczące tego małżonka, uzasadniające złożenie odrębnego wniosku.

3. Państwo niebędące państwem członkowskim jest uważane za kraj pierwszego azylu w odniesieniu do wnioskodawcy, jeżeli będzie on mógł zostać przyjęty przez to państwo, w przypadku gdy

1)

został uznany w tym państwie za uchodźcę i nadal może korzystać ze związanej z tym faktem ochrony lub

2)

w inny sposób korzysta z wystarczającej ochrony w tym państwie, w tym z ochrony przed wydaleniem lub zawróceniem, o którym mowa w art. 33 Konwencji Genewskiej.

4. W przypadku gdy wystąpiła przynajmniej jedna z okoliczności, o których mowa w ust. 2, Szef Urzędu wydaje

decyzję o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny.

5. W postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej wszczętym wskutek złożenia kolejnego wniosku

o udzielenie ochrony międzynarodowej przez wnioskodawcę lub przez małżonka, który był uprzednio objęty wnioskiem

wnioskodawcy, Szef Urzędu, w razie stwierdzenia, że nie zachodzi żadna z okoliczności, o których mowa w ust. 2, wydaje

postanowienie o uznaniu kolejnego wniosku za dopuszczalny.

6. Postanowienie o uznaniu kolejnego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za dopuszczalny wygasa z mocy

prawa z dniem uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji Szefa Urzędu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej.

Art. 39. 1. Wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej rozpatruje się w trybie przyspieszonym, w przypadku gdy

wnioskodawca

1)

podał inne przyczyny złożenia wniosku niż obawa przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej lub ryzyko doznania poważnej krzywdy albo

nie podał żadnych informacji o okolicznościach związanych z obawą przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania

poważnej krzywdy;

2)

wprowadził organ rozpatrujący wniosek w błąd przez zatajenie informacji lub dokumentów albo przedstawienie fałszywych informacji lub dokumentów, dotyczących jego tożsamości lub obywatelstwa o istotnym znaczeniu dla nadania

statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej;

3)

przedstawił wyraźnie niespójne, sprzeczne lub nieprawdopodobne wyjaśnienia na potwierdzenie faktu prześladowania

lub ryzyka doznania poważnej krzywdy, które są sprzeczne ze sprawdzonymi informacjami dotyczącymi kraju pochodzenia;

4)

złożył wniosek jedynie w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu;

5)

stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego lub był z tego powodu w przeszłości wydalony

z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

2. W postępowaniu prowadzonym w trybie przyspieszonym stosuje się przepisy niniejszego rozdziału, z tym że

1)

załatwienie sprawy dotyczącej udzielenia ochrony międzynarodowej następuje w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku

o udzielenie ochrony międzynarodowej;

2)

w decyzji kończącej postępowanie wskazuje się, że wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej był rozpatrywany

w trybie przyspieszonym;

3)

odwołanie od decyzji kończącej postępowanie wnosi się w terminie 7 dni od dnia jej doręczenia;

4)

w postępowaniu odwoławczym organ orzeka w składzie jednoosobowym.

3. Trybu przyspieszonego nie stosuje się, jeżeli okoliczności, o których mowa w ust. 1, ujawnią się po upływie 30 dni

od dnia złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.

Art. 40. 1. Organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej wydaje decyzję

o umorzeniu postępowania, w przypadku gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym, a wnioskodawca

1)

oświadczył, że wycofuje wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej albo

2)

w sposób dorozumiany wycofał wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej.

2. Wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej uznaje się za wycofany w sposób dorozumiany, w przypadku gdy

wnioskodawca

1)

nie stawił się w ośrodku recepcyjnym w terminie 2 dni od dnia złożenia wniosku, a we wniosku nie wskazał innego

adresu, pod którym będzie przebywał;

2)

nie stawił się w ośrodku recepcyjnym w terminie 2 dni od dnia zwolnienia ze strzeżonego ośrodka lub z aresztu dla

cudzoziemców, w przypadku gdy Szef Urzędu na podstawie art. 89c nie nakazał mu przebywania w określonym miejscu

lub określonej miejscowości, a wnioskodawca nie wskazał we wniosku innego adresu, pod którym będzie przebywał;

3)

opuścił ośrodek i nie powrócił do niego przez okres dłuższy niż 7 dni bez usprawiedliwionej przyczyny;

4)

opuścił bez zgody Szefa Urzędu miejsce pobytu lub miejscowość określone w decyzji Szefa Urzędu zwalniającej cudzoziemca ze strzeżonego ośrodka lub z aresztu dla cudzoziemców lub nie zgłasza się w określonych odstępach czasu do

organu wskazanego w tej decyzji;

5)

opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

6)

nie stawił się na przesłuchanie i nie wykazał w terminie 7 dni od dnia wyznaczonego na przesłuchanie, że niedopełnienie tego obowiązku było spowodowane okolicznościami, za które nie ponosi odpowiedzialności.

3. Szef Urzędu wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w części dotyczącej osoby, w imieniu której został złożony

wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, jeżeli

1)

małżonek wycofał zgodę na złożenie wniosku w jego imieniu i w imieniu jego dzieci;

2)

dziecko, którego dotyczy wniosek, osiągnęło pełnoletność i nie wyraża zgody na prowadzenie postępowania wszczętego

na podstawie wniosku złożonego w jego imieniu;

3)

zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 2 pkt 3–5, dotyczące tej osoby.

4. Decyzję o umorzeniu postępowania wydaną ze względu na okoliczności, o których mowa w ust. 2 pkt 1–5, pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.

5. Odwołanie od decyzji wydanej ze względu na okoliczność, o której mowa w ust. 1 pkt 1, wnosi się w terminie 5 dni

od dnia jej doręczenia.

6. Jeżeli wnioskodawca oświadczy na piśmie Szefowi Urzędu w terminie 9 miesięcy od dnia wydania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej, że zamierza w dalszym ciągu ubiegać się o udzielenie

tej ochrony, decyzja o umorzeniu postępowania wygasa z mocy prawa z dniem otrzymania przez organ oświadczenia.

7. Oświadczenie o zamiarze dalszego ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej nie może być złożone powtórnie.

8. Oświadczenie o zamiarze dalszego ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej składa się Szefowi Urzędu

za pośrednictwem komendanta oddziału Straży Granicznej albo komendanta placówki Straży Granicznej.

9. Organ Straży Granicznej, który przyjął oświadczenie cudzoziemca o zamiarze dalszego ubiegania się o udzielenie

ochrony międzynarodowej, przekazuje to oświadczenie Szefowi Urzędu w ciągu 48 godzin od chwili jego przyjęcia.

10. Jeżeli oświadczenie o zamiarze dalszego ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej zostało złożone po

terminie albo powtórnie, Szef Urzędu odmawia, w drodze decyzji, uwzględnienia tego oświadczenia.

11. Bieg terminu załatwienia sprawy o udzielenie ochrony międzynarodowej rozpoczyna się z dniem wygaśnięcia

decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej.

12. Czynności podjęte w toku umorzonego postępowania pozostają w mocy.

Art. 40a. Organ Straży Granicznej właściwy ze względu na miejsce przekazania cudzoziemca przez inne państwo

członkowskie na podstawie rozporządzenia 604/2013 zapewnia cudzoziemcowi będącemu osobą niepełnosprawną, w podeszłym wieku, samotnie wychowującą dziecko lub kobietą ciężarną, który po przekazaniu złoży oświadczenie, o którym

mowa w art. 40 ust. 6, transport do ośrodka recepcyjnego oraz, w uzasadnionych przypadkach, wyżywienie podczas tego

transportu.

Art. 41. W toku postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej wnioskodawca jest obowiązany

1)

przedstawić informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności dotyczące jego wieku,

przeszłych doświadczeń mających znaczenie dla sprawy, tożsamości, obywatelstwa, krewnych, kraju i miejsc poprzedniego

pobytu, wcześniejszych wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, trasy podróży oraz powodów złożenia

wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej;

2)

udostępnić posiadane dowody potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku o udzielenie ochrony

międzynarodowej;

3)

stawiać się na wezwanie organu prowadzącego postępowanie w celu przesłuchania lub złożenia wyjaśnień.

Art. 42. Jeżeli wnioskodawca nie posiada dowodów potwierdzających okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku

o udzielenie ochrony międzynarodowej, okoliczności te można uznać za udowodnione, w przypadku gdy są spełnione łącznie następujące warunki

1)

wnioskodawca przedstawił wiarygodne i spójne informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy;

2)

wnioskodawca przedstawił wszystkie posiadane informacje i dowody służące do ustalenia stanu faktycznego sprawy

i szczegółowo wyjaśnił przyczyny braku innych informacji i dowodów;

3)

wyjaśnienia wnioskodawcy są spójne, wiarygodne i nie są sprzeczne z zebranymi w sprawie dowodami i materiałami;

4)

wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej w najwcześniejszym możliwym terminie, chyba że może wskazać uzasadniony powód, dla którego tego nie zrobił.

Art. 43. Organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej ustala w szczególności

1)

mające znaczenie dla sprawy okoliczności faktyczne odnoszące się do kraju pochodzenia wnioskodawcy, w tym także

bierze pod uwagę przepisy ustawowe i wykonawcze obowiązujące w tym kraju oraz sposób ich stosowania;

2)

czy ze względu na przeszłość, płeć lub wiek wnioskodawcy, akty, których doświadczył lub na które mógłby zostać

narażony, stanowią prześladowanie lub narażają go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy;

3)

czy działalność wnioskodawcy od chwili opuszczenia kraju pochodzenia służyła wyłącznie lub głównie stworzeniu

warunków koniecznych do ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej;

4)

czy istnieją warunki, o których mowa w art. 16 ust. 2, umożliwiające wnioskodawcy skorzystanie z ochrony innego

państwa, którego obywatelstwo posiada.

Art. 44. 1. Organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej przesłuchuje wnioskodawcę w celu wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym umożliwia mu złożenie

dodatkowych wyjaśnień dotyczących niespójności lub sprzeczności w jego oświadczeniach, chyba że zachodzi okoliczność,

o której mowa w art. 38 ust. 2 pkt 3.

2. Odstępuje się od przesłuchania, w przypadku gdy

1)

wydanie decyzji o nadaniu statusu uchodźcy jest możliwe na podstawie zebranego materiału dowodowego lub

2)

stan zdrowia wnioskodawcy lub względy psychologiczne uniemożliwiają jego przesłuchanie w terminie, o którym

mowa w art. 34 ust. 1.

3. Przesłuchanie odbywa się bez obecności pozostałych osób, których dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, chyba że organ prowadzący postępowanie uważa ich obecność za konieczną dla wyjaśnienia sprawy. Art. 79

Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

4. Przesłuchanie odbywa się bez udziału innych osób, na których obecność wnioskodawca nie wyraził zgody, w warunkach zapewniających odpowiedni stopień poufności i pozwalających wnioskodawcy na wyczerpujące przedstawienie

powodów złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. W tym celu organ prowadzący postępowanie zapewnia

1)

prowadzenie przesłuchania przez osobę przeszkoloną w zakresie technik prowadzenia przesłuchań, w tym technik prowadzenia przesłuchań osób, o których mowa w art. 68, oraz wykorzystywania informacji o krajach pochodzenia;

2)

na wniosek wnioskodawcy – przesłuchanie go przez osobę tej samej płci, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że

umożliwi to wyczerpujące uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej;

3)

w razie potrzeby – bezpłatną pomoc tłumacza władającego językiem zrozumiałym dla wnioskodawcy, przy czym na

wniosek wnioskodawcy – pomoc tłumacza tej samej płci, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że umożliwi to wyczerpujące uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.

5. Organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej może utrwalić przebieg przesłuchania za pomocą urządzenia rejestrującego obraz lub dźwięk, jeżeli wnioskodawca został o tym poinformowany. Zapis taki

jest załącznikiem do protokołu z przesłuchania.

6. Wnioskodawca otrzymuje kopię protokołu z przesłuchania oraz, na wniosek, zapis dźwięku lub obrazu, w przypadku

gdy przebieg przesłuchania został utrwalony za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk lub obraz.

7. Przepisy ust. 1–6 stosuje się także do małżonka, w imieniu którego wnioskodawca występuje, jeżeli małżonek

zażądał przesłuchania go.

Art. 45. 1. Organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej zwraca się w jego toku

do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby – także do innych organów, o przekazanie informacji, czy wobec wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lub ust. 2 lub art. 20 ust. 1

pkt 2 lub ust. 2 lub 3.

1a. Przed wydaniem decyzji o nadaniu cudzoziemcowi statusu uchodźcy lub udzieleniu mu ochrony uzupełniającej

organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej może ponownie zwrócić się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,

a w razie potrzeby – także do innych organów, o przekazanie informacji, o której mowa w ust. 1.

2. Komendanci, o których mowa w ust. 1, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub inne organy przekazują

informację, o której mowa w ust. 1, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku.

2a. Wymiana informacji między organem prowadzącym postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej a organami, o których mowa w ust. 1, może odbywać się za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

3. W szczególnie uzasadnionych przypadkach termin, o którym mowa w ust. 2, może być przedłużony do 3 miesięcy,

o czym organ obowiązany do przekazania informacji zawiadamia organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia

ochrony międzynarodowej.

4. Jeżeli organ obowiązany do przekazania informacji, o której mowa w ust. 1, nie przekaże jej w terminach, o których

mowa w ust. 2 lub 3, uznaje się, że wymóg uzyskania informacji został spełniony.

4a. Organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej, który zwrócił się o przekazanie

informacji, czy wobec wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, zachodzą okoliczności, o których

mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lub ust. 2 lub art. 20 ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 lub 3, na podstawie ust. 1 lub 1a, może ponownie

zwrócić się o przekazanie takich informacji w toku tego samego postępowania.

5. Przepisów ust. 1, ust. 1a i ust. 4a nie stosuje się do cudzoziemca, który nie ukończył 13. roku życia w dniu, w którym

organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej zamierzał zwrócić się o przekazanie informacji, o której mowa w ust. 1.

Art. 45a. Jeżeli dane cudzoziemca zostały umieszczone w Systemie Informacyjnym Schengen do celów, o których

mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2018/1860, organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia mu ochrony międzynarodowej, za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji

1)

zwraca się do właściwego organu państwa obszaru Schengen, które umieściło dane, o przeprowadzenie konsultacji,

o których mowa w art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 2018/1860, w przypadku gdy dane zostały umieszczone w związku

z decyzją właściwego organu tego państwa obszaru Schengen, której towarzyszy zakaz ponownego wjazdu;

2)

informuje właściwy organ państwa obszaru Schengen, które umieściło dane, o decyzji wydanej w sprawie udzielenia

cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej, w przypadku gdy dane zostały umieszczone w związku z decyzją właściwego organu tego państwa obszaru Schengen, której towarzyszy zakaz ponownego wjazdu;

3)

informuje właściwy organ państwa obszaru Schengen, które umieściło dane, o zamiarze nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej lub o nadaniu cudzoziemcowi statusu uchodźcy lub o udzieleniu

ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy dane zostały umieszczone w związku z decyzją właściwego organu innego

państwa obszaru Schengen, której nie towarzyszy zakaz ponownego wjazdu.

Art. 45b. 1. Jeżeli właściwy organ innego państwa obszaru Schengen występuje o przeprowadzenie konsultacji, o których

mowa w art. 10 lub art. 11 rozporządzenia nr 2018/1860, a cudzoziemiec posiada status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, Szef Urzędu ustala, czy zachodzą przesłanki pozbawienia cudzoziemca tego statusu lub tej ochrony.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, Szef Urzędu przekazuje Komendantowi Głównemu Policji informację o wydaniu decyzji o pozbawieniu cudzoziemca statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej lub o braku podstaw do pozbawienia

cudzoziemca tego statusu lub tej ochrony w terminie 10 dni od dnia otrzymania wystąpienia o przeprowadzenie konsultacji,

o których mowa w art. 10 lub art. 11 rozporządzenia nr 2018/1860.

3. Jeżeli nie jest możliwe zachowanie terminu, o którym mowa w ust. 2, Szef Urzędu występuje przed jego upływem,

za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji, do właściwego organu innego państwa obszaru Schengen z wnioskiem

o przedłużenie terminu, niewięcej jednak niż o 12 dni. Wniosek zawiera uzasadnienie. W takim przypadku Szef Urzędu

przekazuje Komendantowi Głównemu Policji informację, o której mowa w ust. 2, w terminie 2 dni przed końcem terminu

określonego we wniosku.

4. Komendant Główny Policji przekazuje właściwemu organowi innego państwa obszaru Schengen otrzymaną od

Szefa Urzędu informację, o której mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia o przeprowadzenie konsultacji,

o których mowa w art. 10 lub art. 11 rozporządzenia nr 2018/1860, a w przypadku przedłużenia tego terminu – w terminie

przedłużonym.

Art. 46. Jeżeli dane cudzoziemca znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu i pobytu, organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej

1)

rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, przeprowadza, za pośrednictwem Komendanta Głównego

Policji, z właściwym organem państwa obszaru Schengen, które dokonało wpisu do Systemu Informacyjnego Schengen, konsultacje, o których mowa w art. 27 rozporządzenia nr 2018/1861, i bierze pod uwagę powody leżące u podstaw

decyzji państwa obszaru Schengen, które dokonało wpisu do Systemu Informacyjnego Schengen, oraz uwzględnia

zagrożenia, o których mowa w art. 27 lit. d rozporządzenia nr 2018/1861, jakie może powodować obecność danego

cudzoziemca na terytorium państw obszaru Schengen;

2)

informuje właściwy organ innego państwa obszaru Schengen o decyzji wydanej w sprawie udzielenia cudzoziemcowi

ochrony międzynarodowej lub o zamiarze nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy lub udzielenia mu ochrony uzupełniającej.

Art. 47. 1. Organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej orzeka w pierwszej

kolejności o nadaniu lub odmowie nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy, a w przypadku odmowy nadania statusu uchodźcy

orzeka o udzieleniu lub odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej.

2. Organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej wydaje jedną decyzję odnoszącą się

do wnioskodawcy i pozostałych osób, w imieniu których wnioskodawca występuje, chyba że wydanie jednej decyzji prowadziłoby do ujawnienia szczególnej sytuacji wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, co mogłoby

zagrozić ich interesom, w szczególności w sprawach związanych z prześladowaniem ze względu na płeć, orientację seksualną,

tożsamość płciową lub wiek.

Art. 48. 1. W decyzji o nadaniu wnioskodawcy statusu uchodźcy orzeka się także o nadaniu statusu uchodźcy osobom,

w imieniu których wnioskodawca występuje, chociażby wobec nich nie istniała uzasadniona obawa przed prześladowaniem

w kraju pochodzenia.

2. W przypadku gdy wobec osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, w decyzji o nadaniu statusu uchodźcy osobom, w imieniu których wnioskodawca występuje, orzeka się także o nadaniu statusu uchodźcy wnioskodawcy.

3. W przypadku gdy wobec osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, zachodzą okoliczności, o których mowa

w art. 19 ust. 1 pkt 2–4, w decyzji, o której mowa w ust. 1, orzeka się o odmowie nadania tej osobie statusu uchodźcy.

4. W przypadku gdy wobec wnioskodawcy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2–4, w decyzji,

o której mowa w ust. 2, orzeka się o odmowie nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy.

Art. 49. 1. W decyzji o odmowie nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy ze względu na okoliczności, o których

mowa w art. 19 ust. 1 pkt 1, orzeka się także o odmowie nadania statusu uchodźcy osobom, w imieniu których wnioskodawca występuje, chyba że wobec nich istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia.

2. W decyzji o odmowie nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy ze względu na okoliczności, o których mowa w art. 19

ust. 1 pkt 2–4, orzeka się o nadaniu statusu uchodźcy osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje, w przypadku gdy

okoliczności te wobec niej nie zachodzą.

Art. 50. 1. W decyzji o udzieleniu ochrony uzupełniającej orzeka się także o udzieleniu ochrony uzupełniającej osobom,

w imieniu których wnioskodawca występuje, chociażby wobec nich nie istniało rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy.

2. W przypadku gdy wobec osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, zachodzą okoliczności, o których mowa

w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a lub b albo art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. b i c, w decyzji, o której mowa w ust. 1, orzeka się o odmowie

udzielenia tej osobie ochrony uzupełniającej.

Art. 51. 1. W decyzji o odmowie udzielenia wnioskodawcy ochrony uzupełniającej ze względu na okoliczności, o których

mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1, orzeka się także o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej osobom, w imieniu których

wnioskodawca występuje, chyba że wobec nich istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy.

2. W decyzji o odmowie udzielenia wnioskodawcy ochrony uzupełniającej ze względu na okoliczności, o których

mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a lub b albo art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. b i c, orzeka się o udzieleniu ochrony uzupełniającej osobie,

w imieniu której wnioskodawca występuje, w przypadku gdy okoliczności te wobec niej nie zachodzą.

Art. 52. 1. Szef Urzędu lub Rada do Spraw Uchodźców informują o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia

ochrony międzynarodowej, odmowie nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej albo pozbawieniu statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej organ Straży Granicznej właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca,

którego sprawa dotyczy, podając dzień, w którym decyzja stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ

wyższego stopnia – dzień doręczenia cudzoziemcowi decyzji ostatecznej.

2. Szef Urzędu lub Rada do Spraw Uchodźców wykonują zadania, o których mowa w art. 18 ust. 1 i 3 rozporządzenia

603/2013.

3. (uchylony)

4. Wykonując zadania, o których mowa w ust. 2, Szef Urzędu lub Rada do Spraw Uchodźców działają za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji albo korzystają z systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 449 ust. 1

ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

Art. 53. 1. W decyzji o

1)

uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny,

2)

odmowie uwzględnienia oświadczenia wnioskodawcy o zamiarze dalszego ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej,

3)

umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej,

4)

przekazaniu wnioskodawcy do państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie

ochrony międzynarodowej i umorzeniu postępowania,

5)

odmowie nadania statusu uchodźcy,

6)

odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej

– zamieszcza się pouczenie o prawie do nieodpłatnej pomocy prawnej.

2. Organ, który wydał decyzję, o której mowa w ust. 1, lub decyzję o nadaniu statusu uchodźcy albo o udzieleniu

ochrony uzupełniającej, dokonuje pisemnego tłumaczenia na język zrozumiały dla wnioskodawcy podstawy prawnej decyzji,

rozstrzygnięcia oraz pouczenia.

Art. 54. 1. W postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej pisma doręcza się osobom fizycznym

pod wskazanym przez te osoby adresem albo w każdym miejscu, w którym się adresata zastanie.

2.20) Cudzoziemcowi, którego miejscem pobytu jest ośrodek, pisma doręcza się za pośrednictwem pracownika urzędu

obsługującego Szefa Urzędu.

3.20) Pracownik urzędu obsługującego Szefa Urzędu wydaje cudzoziemcowi pismo po potwierdzeniu przez niego

odbioru czytelnym podpisem zawierającym imię i nazwisko oraz wskazaniu daty odbioru.

4.20) W przypadku gdy cudzoziemiec odmówi potwierdzenia odbioru pisma, pracownik urzędu obsługującego Szefa

Urzędu, wydając to pismo, sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo, i przyczynę braku jej

podpisu.

5.20) W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w ust. 3 lub 4 pracownik urzędu obsługującego Szefa

Urzędu przechowuje pismo przez okres 7 dni. Na tablicy ogłoszeń w ośrodku umieszcza się sporządzone w języku zrozumiałym dla cudzoziemca zawiadomienie o miejscu pozostawienia pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia umieszczenia tego zawiadomienia.

6. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w ust. 5.

7. Zawiadomienie o zmianie miejsca pobytu wnioskodawcy i osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, złożone w jednym z toczących się równocześnie przed Szefem Urzędu postępowań uznaje się za złożone we wszystkich tych

postępowaniach.

Art. 54a. Załatwienie sprawy dotyczącej pozbawienia statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej następuje w terminie

6 miesięcy.

Art. 54b. Szef Urzędu wszczyna postępowanie w sprawie pozbawienia cudzoziemca statusu uchodźcy lub ochrony

uzupełniającej z urzędu lub na wniosek komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa

Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Ministra Sprawiedliwości.

Art. 54c. 1. Jeżeli właściwy organ innego państwa obszaru Schengen występuje o przeprowadzenie konsultacji, o których

mowa w art. 28 lub art. 29 rozporządzenia nr 2018/1861, Szef Urzędu ustala, czy zachodzą przesłanki pozbawienia cudzoziemca statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, biorąc pod uwagę powody leżące u podstaw decyzji państwa obszaru

Schengen, które zamierza dokonać wpisu do Systemu Informacyjnego Schengen lub które dokonało tego wpisu, oraz

uwzględniając zagrożenia, o których mowa w art. 28 lit. d lub art. 29 lit. d rozporządzenia nr 2018/1861, jakie może powodować obecność danego cudzoziemca na terytorium państw obszaru Schengen.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, Szef Urzędu przekazuje Komendantowi Głównemu Policji informację o wydaniu decyzji o pozbawieniu cudzoziemca statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej lub o braku podstaw do pozbawienia

cudzoziemca tego statusu lub tej ochrony w terminie 10 dni od dnia otrzymania wystąpienia o przeprowadzenie konsultacji,

o których mowa w art. 28 lub art. 29 rozporządzenia nr 2018/1861.

3. Jeżeli nie jest możliwe zachowanie terminu, o którym mowa w ust. 2, Szef Urzędu występuje przed jego upływem,

za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji, do właściwego organu innego państwa obszaru Schengen z wnioskiem

o przedłużenie terminu, niewięcej jednak niż o 12 dni. Wniosek zawiera uzasadnienie. W takim przypadku Szef Urzędu

przekazuje Komendantowi Głównemu Policji informację, o której mowa w ust. 2, w terminie 2 dni przed końcem terminu

określonego we wniosku.

4. Komendant Główny Policji przekazuje właściwemu organowi innego państwa obszaru Schengen otrzymaną od

Szefa Urzędu informację, o której mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia o przeprowadzenie konsultacji,

o których mowa w art. 28 lub art. 29 rozporządzenia nr 2018/1861, a w przypadku przedłużenia tego terminu – w terminie

przedłużonym.

Art. 54d. 1. Organ prowadzący postępowanie w sprawie pozbawienia cudzoziemca statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej przesłuchuje go w celu wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności umożliwia mu

przedstawienie powodów, dla których nie powinien być pozbawiony statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, lub

umożliwia mu złożenie wyjaśnień na piśmie.

2. Do przesłuchania cudzoziemca w postępowaniu w sprawie pozbawienia go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej stosuje się art. 44 ust. 3–6.

20)

Ze zmianą wprowadzoną przez art. 3 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

Art. 54e. 1. W decyzji o pozbawieniu cudzoziemca statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej zamieszcza się pouczenie o prawie do nieodpłatnej pomocy prawnej.

2. Organ, który wydał decyzję, o której mowa w ust. 1, dokonuje pisemnego tłumaczenia na język zrozumiały dla

cudzoziemca podstawy prawnej decyzji, rozstrzygnięcia oraz pouczenia.

Art. 54f. 1. W postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej oraz w postępowaniu w sprawie pozbawienia

statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej zapewnia się

1)

swobodę kontaktowania się cudzoziemca z przedstawicielem Urzędu Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych

do Spraw Uchodźców oraz z organizacjami międzynarodowymi lub pozarządowymi zajmującymi się udzielaniem

pomocy cudzoziemcom, w tym pomocy prawnej;

2)

przedstawicielowi Urzędu Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców dostęp do cudzoziemca, którego postępowanie dotyczy;

3)

możliwość przedstawiania przez przedstawiciela Urzędu Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw

Uchodźców swojej opinii w zakresie zadań wykonywanych na podstawie art. 35 Konwencji Genewskiej.

2. Organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej, pozbawienia statusu uchodźcy

lub ochrony uzupełniającej udziela przedstawicielowi Urzędu Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw

Uchodźców, na jego wniosek i za pisemną zgodą cudzoziemca, którego postępowanie dotyczy, informacji o przebiegu postępowania oraz umożliwia mu przeglądanie akt sprawy i sporządzanie z nich notatek i odpisów, z wyłączeniem akt, o których

mowa w art. 74 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

3. W przypadku gdy sprawa udzielenia ochrony międzynarodowej, pozbawienia statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej dotyczy małoletniego bez opieki, wykonywanie uprawnień przedstawiciela Urzędu Wysokiego Komisarza Narodów

Zjednoczonych do Spraw Uchodźców, o których mowa w ust. 2, nie wymaga zgody kuratora wyznaczonego do reprezentowania małoletniego w postępowaniu.

4. Przedstawicielowi Urzędu Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców nie przysługuje

zażalenie, o którym mowa w art. 74 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, ani skarga do sądu administracyjnego.

5. Opinie, dokumenty i materiały sporządzone przez przedstawiciela Urzędu Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców dołącza się do akt sprawy.

6. Informacje i dane osobowe uzyskane przez przedstawiciela Urzędu Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych

do Spraw Uchodźców w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej oraz w postępowaniu w sprawie

pozbawienia statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej mogą być wykorzystywane wyłącznie do celów, o których mowa

w art. 35 Konwencji Genewskiej.

7. Przepisy ust. 1–6 stosuje się do organizacji działającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w imieniu Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców na podstawie umowy z Rzecząpospolitą Polską.

Rozdział 3

Tymczasowe zaświadczenie tożsamości cudzoziemca

Art. 55. 1. Wnioskodawcy i małżonkowi, w imieniu którego wnioskodawca występuje, wydaje się, niezwłocznie po

przyjęciu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, niepóźniej jednak niż w terminie 3 dni, tymczasowe zaświadczenie tożsamości cudzoziemca, zwane dalej „zaświadczeniem tożsamości”.

2. Zaświadczenie tożsamości wydaje się także cudzoziemcowi przekazanemu przez inne państwo członkowskie na

podstawie rozporządzenia 604/2013, który przed opuszczeniem terytorium Rzeczypospolitej Polskiej złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezwłocznie po złożeniu przez niego oświadczenia

o zamiarze dalszego ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej.

3. W przypadku gdy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, o którym mowa w ust. 2, dotyczył także przekazywanego przez inne państwo członkowskie małżonka wnioskodawcy, zaświadczenie tożsamości wydaje się także temu

małżonkowi.

4. Zaświadczenie tożsamości wydane rodzicom obejmuje ich małoletnie dzieci, w imieniu których został złożony

wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej.

5. Na wniosek rodzica zaświadczenie tożsamości może być wydane jego małoletniemu dziecku, w imieniu którego

został złożony wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej i które ukończyło 5. rok życia.

Art. 55a. 1. Zaświadczenie tożsamości w okresie swojej ważności potwierdza tożsamość cudzoziemca podczas jego

pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz uprawnia go i małoletnie dzieci objęte tym zaświadczeniem do pobytu

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do zakończenia postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej decyzją

ostateczną.

2. Zaświadczenie tożsamości, o którym mowa w art. 55

1)

ust. 1 – jest ważne przez okres 90 dni;

2)

ust. 2 – jest ważne przez okres 10 dni.

3. Po upływie okresu ważności zaświadczenia tożsamości kolejne zaświadczenie tożsamości wydaje się na okres 6 miesięcy.

Art. 55b. 1. Zaświadczenie tożsamości wydaje w przypadku, o którym mowa w art. 55

1)

ust. 1 – organ Straży Granicznej, który przyjął wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej;

2)

ust. 2 – komendant placówki Straży Granicznej właściwy ze względu na miejsce przekazania cudzoziemca.

2. Kolejne zaświadczenie tożsamości wydaje Szef Urzędu.

3. Szef Urzędu odmawia wydania kolejnego zaświadczenia tożsamości, w drodze decyzji, w przypadku gdy

1)

postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej dotyczące cudzoziemca zakończyło się decyzją ostateczną, chyba że wykonanie decyzji zostało wstrzymane;

2)

została wydana decyzja o odmowie uwzględnienia oświadczenia wnioskodawcy o zamiarze dalszego ubiegania się

o udzielenie ochrony międzynarodowej, o której mowa w art. 40 ust. 10.

4. Organ Straży Granicznej, który przyjął wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, informuje Szefa Agencji

Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu

Wojskowego o wydaniu zaświadczenia tożsamości wnioskodawcy i małżonkowi, w imieniu którego wnioskodawca występuje.

Informacja obejmuje dane, o których mowa w art. 56.

Art. 56. 1. W zaświadczeniu tożsamości zamieszcza się nazwę organu wydającego, datę wydania i termin ważności

oraz następujące dane

1)

imię (imiona) i nazwisko;

2)

imiona rodziców;

3)

datę urodzenia lub wiek;

4)

miejsce i kraj urodzenia;

5)

obywatelstwo;

6)

imiona i nazwiska oraz daty urodzenia małoletnich dzieci, w imieniu których wnioskodawca występuje.

2. Zaświadczenie tożsamości zawiera ponadto fotografię i podpis jego posiadacza.

3. Zaświadczenie tożsamości może zawierać zakodowany zapis danych, o których mowa w ust. 1.

Art. 57. 1. Cudzoziemiec, który otrzymał zaświadczenie tożsamości, jest obowiązany wymienić je w przypadku

1)

zmiany danych w nim zamieszczonych;

2)

urodzenia się dziecka;

3)

(uchylony)

4)

uszkodzenia w stopniu utrudniającym posługiwanie się nim;

5)

zaistnienia innej okoliczności niż określona w pkt 4, utrudniającej ustalenie tożsamości.

2. W przypadku utraty zaświadczenia tożsamości wydaje się nowe zaświadczenie.

3. Wymiany zaświadczenia tożsamości i wydania nowego w miejsce utraconego zaświadczenia tożsamości dokonuje

Szef Urzędu.

Art. 58. 1. Zaświadczenie tożsamości, o którym mowa w art. 55 ust. 1 i 2, wydaje się z urzędu.

2. Wydanie kolejnego zaświadczenia tożsamości i wymiana zaświadczenia następują na wniosek cudzoziemca, złożony

na formularzu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 2.

2a. Cudzoziemiec jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o wydanie kolejnego zaświadczenia tożsamości niezwłocznie

po upływie okresu ważności zaświadczenia tożsamości.

3. Do wniosku dołącza się fotografie.

4. Cudzoziemiec, który utracił zaświadczenie tożsamości, jest obowiązany zawiadomić o tym Szefa Urzędu w terminie

3 dni.

5. W razie znalezienia własnego zaświadczenia tożsamości, w miejsce którego wydano już nowe zaświadczenie, należy

niezwłocznie zwrócić znalezione zaświadczenie Szefowi Urzędu.

Art. 59. 1. Cudzoziemiec zwraca zaświadczenie tożsamości organowi, który je wydał, w przypadku gdy wydana wobec

niego decyzja w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej stała się ostateczna.

2. W przypadku gdy cudzoziemiec opuszcza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwraca zaświadczenie tożsamości

komendantowi placówki Straży Granicznej przed przekroczeniem granicy.

Art. 60. 1. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzory

1)

tymczasowego zaświadczenia tożsamości cudzoziemca wydawanego przez organ Straży Granicznej oraz tymczasowego zaświadczenia tożsamości cudzoziemca wydawanego przez Szefa Urzędu, uwzględniając dane, które powinny

być w nich zawarte, określone w art. 56 ust. 1;

2)

formularza wniosku o wydanie lub wymianę tymczasowego zaświadczenia tożsamości cudzoziemca, uwzględniając

dane, o których mowa w art. 8, dotyczące cudzoziemca oraz towarzyszących cudzoziemcowi małoletnich dzieci, w zakresie niezbędnym do wydania lub wymiany tymczasowego zaświadczenia tożsamości cudzoziemca, a także liczbę

i wymogi dotyczące fotografii dołączanych do wniosku.

2. W przypadku zmiany wzorów tymczasowego zaświadczenia tożsamości cudzoziemca, w rozporządzeniu, o którym

mowa w ust. 1, można określić termin ważności dotychczasowych zaświadczeń tożsamości cudzoziemca wydanych na blankietach dotychczasowego wzoru oraz termin, do którego mogą być stosowane blankiety dotychczasowego wzoru.

Rozdział 4

Postępowanie z udziałem małoletnich bez opieki i innych osób o szczególnych potrzebach

Art. 61. 1. W przypadku gdy małoletni bez opieki zadeklarował organowi Straży Granicznej zamiar złożenia wniosku

o udzielenie ochrony międzynarodowej, organ, który przyjął deklarację

1)

sporządza protokół z tej czynności;

2)

rejestruje deklarację zamiaru złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w rejestrze, o którym mowa

w art. 119 ust. 1 pkt 1;

3)

występuje niezwłocznie do sądu opiekuńczego właściwego ze względu na miejsce pobytu małoletniego bez opieki

z wnioskiem o

a)21) ustanowienie kuratora do reprezentowania go w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej,

przekazania do innego państwa członkowskiego na podstawie rozporządzenia 604/2013, udzielenia pomocy socjalnej oraz udzielenia pomocy w dobrowolnym powrocie do kraju pochodzenia, a także złożenia wniosku o udzielenie pomocy mającej na celu wspieranie procesu jego integracji, o którym mowa w art. 91 ust. 3 ustawy z dnia

12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2026 r. poz. 639), oraz reprezentowania go w postępowaniu przed

sądem administracyjnym w tych sprawach,

b) umieszczenie go w pieczy zastępczej.

1a. Jeżeli małoletniemu bez opieki towarzyszy dorosły krewny w linii prostej drugiego stopnia lub w linii bocznej

drugiego lub trzeciego stopnia, organ Straży Granicznej we wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b, może wskazać

powierzenie pełnienia funkcji rodziny zastępczej temu krewnemu, jeżeli wyrazi on na to zgodę.

1b. Wraz z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b, organ Straży Granicznej może wystąpić z wnioskiem

o udzielenie zabezpieczenia, o którym mowa w art. 755 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania

cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468 i 473), w postaci roztoczenia pieczy nad małoletnim bez opieki przez krewnego,

o którym mowa w ust. 1a, na czas prowadzenia postępowania o umieszczenie małoletniego bez opieki w pieczy zastępczej.

1c.22) Przepisu ust. 1 pkt 3 lit. b nie stosuje się, jeżeli został złożony wniosek o umieszczenie małoletniego bez opieki

w strzeżonym ośrodku i sąd postanowił o umieszczeniu tego małoletniego w strzeżonym ośrodku.

21)

22)

W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 6 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

Dodany przez art. 3 pkt 6 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

2. Sąd ustanawia kuratora niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w terminie 3 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym

mowa w ust. 1 pkt 3 lit. a.

3. Wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej złożony w imieniu małoletniego bez opieki przez kuratora przyjmuje i rejestruje niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w terminie 3 dni roboczych od dnia ustanowienia przez sąd kuratora,

organ Straży Granicznej właściwy ze względu na miejsce pobytu małoletniego bez opieki.

4. Przepisy ust. 1 pkt 3 i ust. 2 stosuje się także w przypadku

1)

złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w imieniu małoletniego bez opieki przez przedstawiciela

organizacji międzynarodowej lub pozarządowej zajmującej się udzielaniem cudzoziemcom pomocy, w tym pomocy

prawnej;

2)

przekazania przez inne państwo członkowskie na podstawie rozporządzenia 604/2013 małoletniego bez opieki, dla

którego kurator nie był wcześniej ustanowiony, lub który nie był wcześniej umieszczony w pieczy zastępczej.

5. Z wnioskiem o ustanowienie kuratora do reprezentowania małoletniego bez opieki występuje w przypadku, o którym

mowa w ust. 4

1)

pkt 1 – organ Straży Granicznej, który przyjął wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej;

2)

pkt 2 – komendant placówki Straży Granicznej właściwy ze względu na miejsce przekazania małoletniego bez opieki

przez inne państwo członkowskie na podstawie rozporządzenia 604/2013.

6. (uchylony)

7. Sąd rozpatruje wniosek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b, niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w terminie 10 dni

od dnia jego złożenia.

8.23) W przypadku gdy w toku postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej wyjdzie na jaw, że

wnioskodawcą jest małoletni bez opieki, z wnioskami, o których mowa w ust. 1 pkt 3, występuje Szef Urzędu.

9. Szef Urzędu niezwłocznie po otrzymaniu wniosku o udzielenie małoletniemu bez opieki ochrony międzynarodowej

podejmuje działania mające na celu odnalezienie jego krewnych, a w szczególności

1)

informuje małoletniego bez opieki o możliwości poszukiwania jego krewnych za pośrednictwem międzynarodowych

organizacji pozarządowych;

2)

udziela małoletniemu bez opieki pomocy w

a)

nawiązaniu kontaktu z międzynarodowymi organizacjami pozarządowymi,

b) zainicjowaniu poszukiwań jego krewnych.

Art. 62. 1. Organ Straży Granicznej, który przyjął deklarację małoletniego bez opieki o zamiarze złożenia wniosku

o udzielenie ochrony międzynarodowej lub wniosek małoletniego bez opieki o udzielenie ochrony międzynarodowej albo

któremu inne państwo członkowskie przekazało małoletniego bez opieki na podstawie rozporządzenia 604/2013, doprowadza

małoletniego bez opieki do rodziny zastępczej zawodowej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego lub placówki opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego.

2.24) Małoletni bez opieki przebywa w rodzinie zastępczej zawodowej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego lub placówce opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego do czasu wydania przez sąd opiekuńczy orzeczenia w sprawie

wniosku, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 3 lit. b.

3.25) Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli został złożony wniosek o umieszczenie małoletniego bez opieki w strzeżonym ośrodku, chyba że sąd odmówi umieszczenia tego małoletniego w strzeżonym ośrodku.

Art. 63. Koszty pobytu małoletniego bez opieki w rodzinie zastępczej zawodowej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego

lub placówce opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego oraz koszty opieki medycznej, od dnia złożenia wniosku

o udzielenie ochrony międzynarodowej do zakończenia postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej decyzją

ostateczną, są finansowane z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych,

ze środków będących w dyspozycji Szefa Urzędu.

23)

W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 6 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 7 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

25) Dodany przez art. 3 pkt 7 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

24)

Art. 63a. Wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej złożony przez małoletniego bez opieki rozpatruje się w trybie

przyspieszonym tylko w przypadku, o którym mowa w art. 39 ust. 1 pkt 5.

Art. 64. 1. Szef Urzędu zawiadamia kuratora małoletniego bez opieki o terminie i miejscu przesłuchania.

2. Zawiadomienie powinno być doręczone kuratorowi w terminie umożliwiającym mu poinformowanie małoletniego

bez opieki o znaczeniu i możliwych skutkach przesłuchania oraz o sposobie przygotowania się do przesłuchania, niepóźniej

niż 7 dni przed terminem przesłuchania.

Art. 65. 1. Szef Urzędu przed przesłuchaniem poucza małoletniego bez opieki o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na wynik postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej, oraz o możliwości

zgłoszenia żądania, aby przesłuchanie odbyło się w obecności wskazanej przez małoletniego osoby dorosłej.

2. Przesłuchanie odbywa się w języku zrozumiałym dla małoletniego bez opieki, w sposób dostosowany do jego wieku,

stopnia dojrzałości i rozwoju umysłowego, z uwzględnieniem okoliczności, że może mieć on ograniczoną wiedzę o faktycznej sytuacji w kraju pochodzenia.

3. Małoletniego bez opieki przesłuchuje się w obecności

1)

kuratora;

2)

wskazanej przez niego osoby dorosłej, jeżeli nie utrudni to postępowania;

3)

psychologa lub pedagoga, który sporządza opinię o stanie psychofizycznym małoletniego.

4. Podczas przesłuchania kurator może zadawać pytania lub zgłaszać uwagi.

5. Organ prowadzący postępowanie informuje kuratora o możliwości utrwalenia przebiegu przesłuchania za pomocą

urządzenia rejestrującego obraz lub dźwięk.

Art. 66. Czynności w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej z udziałem małoletniego bez

opieki może dokonywać osoba, która spełnia co najmniej jeden z następujących warunków

1)

ukończyła studia wyższe magisterskie na kierunku prawo i posiada 2-letni staż pracy w instytucjach, których zakres

działania obejmuje opiekę nad dziećmi;

2)

ukończyła studia wyższe magisterskie lub wyższe zawodowe i posiada 2-letni staż pracy w administracji publicznej

oraz odbyła przeszkolenie w zakresie prowadzenia postępowań w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej z udziałem

małoletnich;

3)

ukończyła studia wyższe magisterskie na kierunkach: pedagogika, psychologia lub socjologia oraz posiada 2-letni staż

pracy w administracji publicznej.

Art. 67. 1. Małoletniego bez opieki, któremu odmówiono nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej,

pozostawia się w pieczy zastępczej do czasu przekazania go organom lub organizacjom kraju pochodzenia, do których zadań

statutowych należą sprawy małoletnich.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, koszty pozostawania małoletniego bez opieki w pieczy zastępczej i koszty

opieki medycznej są finansowane z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych, ze środków będących w dyspozycji Komendanta Głównego Straży Granicznej.

3. Koszty opieki medycznej, o której mowa w ust. 2 nie obejmują kosztów określonych w przepisach ustawy z dnia

5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1675 oraz

z 2026 r. poz. 26).

Art. 68. 1. Jeżeli wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej dotyczy osoby, która może wymagać szczególnego

traktowania, w szczególności będącej

1)

osobą małoletnią,

2)

osobą niepełnosprawną,

3)

osobą w podeszłym wieku,

4)

kobietą ciężarną,

5)

osobą samotnie wychowującą dziecko,

6)

ofiarą handlu ludźmi,

7)

osobą obłożnie chorą,

8)

osobą z zaburzeniami psychicznymi,

9)

osobą poddaną torturom,

– 33 –

Poz. 862

10) ofiarą przemocy psychicznej, fizycznej, w tym seksualnej, a także ze względu na płeć, orientację seksualną i tożsamość

płciową

– Szef Urzędu ocenia, czy ta osoba wymaga szczególnego traktowania w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej lub w zakresie pomocy socjalnej.

2. Wnioskodawcę lub osobę, w imieniu której wnioskodawca występuje, uznaje się za osoby wymagające szczególnego traktowania w zakresie pomocy socjalnej, w przypadku gdy może zachodzić potrzeba

1)

zakwaterowania ich w ośrodku

a)

przystosowanym do potrzeb osób niepełnosprawnych,

b) zapewniającym pokój jednoosobowy,

c)

przeznaczonym wyłącznie dla kobiet lub kobiet z dziećmi;

2)

umieszczenia ich w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub hospicjum;

3)

umieszczenia ich w pieczy zastępczej odpowiadającej sytuacji psychofizycznej tych osób;

4)

dostosowania diety do stanu ich zdrowia.

3. Szef Urzędu w celu dokonania oceny, czy osoba, o której mowa w ust. 1, wymaga szczególnego traktowania, może

zlecić przeprowadzenie badań lekarskich lub psychologicznych, których koszt pokrywa się z budżetu państwa z części, której

dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych, ze środków będących w dyspozycji Szefa Urzędu.

4. W przypadku gdy Szef Urzędu nie zleca przeprowadzenia badań lekarskich lub psychologicznych, o których mowa

w ust. 3, informuje osobę, która może wymagać szczególnego traktowania, że może ona z własnej inicjatywy i na własny

koszt poddać się takim badaniom.

5. Osobę, która nie wyraziła zgody na przeprowadzenie badań lekarskich lub psychologicznych, o których mowa

w ust. 3, uważa się za osobę, która nie wymaga szczególnego traktowania.

6. Szef Urzędu dokonuje oceny, o której mowa w ust. 1, niezwłocznie po złożeniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz w każdym czasie do zakończenia postępowania, w przypadku gdy wyjdą na jaw nowe okoliczności dotyczące wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje.

Art. 69. 1. W przypadku cudzoziemca, który jest osobą wymagającą szczególnego traktowania, czynności w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej wykonuje się

1)

w warunkach zapewniających cudzoziemcowi swobodę wypowiedzi, w sposób dostosowany do jego stanu psychofizycznego;

2)

w terminie dostosowanym do jego stanu psychicznego i fizycznego, wyznaczonym przy uwzględnieniu terminów

korzystania przez cudzoziemca ze świadczeń zdrowotnych;

3)

w miejscu pobytu cudzoziemca, w przypadku gdy jest to uzasadnione stanem jego zdrowia;

4)

w razie potrzeby z udziałem psychologa, lekarza lub tłumacza.

2. Na wniosek cudzoziemca, który jest osobą wymagającą szczególnego traktowania, w przypadkach uzasadnionych

jego potrzebami czynności w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej

1)

wykonuje osoba tej samej płci;

2)

wykonuje się z udziałem psychologa, lekarza lub tłumacza płci wskazanej przez cudzoziemca.

Art. 69a. Przy udzielaniu pomocy socjalnej cudzoziemcowi, który jest osobą wymagającą szczególnego traktowania,

uwzględnia się potrzeby takiej osoby w zakresie zakwaterowania i wyżywienia.

Art. 69b. Przy udzielaniu małoletniemu pomocy socjalnej uwzględnia się konieczność zabezpieczenia jego interesów,

biorąc pod uwagę w szczególności

1)

możliwość połączenia rodziny;

2)

dobro małoletniego i jego rozwój społeczny;

3)

względy bezpieczeństwa i ochrony, w szczególności w przypadku gdy istnieje ryzyko, że małoletni jest ofiarą handlu

ludźmi;

4)

opinię małoletniego odpowiednio do jego wieku i dojrzałości.

Rozdział 4a

Nieodpłatna informacja prawna i nieodpłatna pomoc prawna

Art. 69c. 1. Wnioskodawcy i cudzoziemcowi, wobec którego toczy się postępowanie w sprawie pozbawienia go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, przysługuje nieodpłatna informacja prawna w postępowaniu w pierwszej instancji.

2. Nieodpłatna informacja prawna polega na poinformowaniu wnioskodawcy lub cudzoziemca, wobec którego toczy się

postępowanie w sprawie pozbawienia go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, o obowiązujących przepisach prawnych

z zakresu udzielania ochrony międzynarodowej, pozbawiania statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej i przepisach regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach z tego

zakresu, przy uwzględnieniu szczególnej sytuacji tych osób.

3. Nieodpłatnej informacji prawnej udzielają pracownicy urzędu obsługującego Szefa Urzędu i funkcjonariusze, o których

mowa w art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

Art. 69d. 1. Nieodpłatna pomoc prawna przysługuje wnioskodawcy i cudzoziemcowi, wobec którego została wydana

decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, zwanemu dalej „cudzoziemcem uprawnionym”,

który działa bez adwokata lub radcy prawnego.

2. Nieodpłatna pomoc prawna nie przysługuje cudzoziemcowi, wobec którego została wydana decyzja o pozbawieniu go

statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy uzyskuje dochód większy niż 100 % kryteriów dochodowych określonych w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

3. Adwokat albo radca prawny, którzy udzielają nieodpłatnej pomocy prawnej, albo organizacja pozarządowa prowadząca działalność pożytku publicznego, uprawniona do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej informują cudzoziemca,

wobec którego została wydana decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, przed złożeniem

przez niego oświadczenia, o wysokości dochodu, powyżej którego nie przysługuje nieodpłatna pomoc prawna.

4. Cudzoziemiec uprawniony przed uzyskaniem nieodpłatnej pomocy prawnej składa pisemne oświadczenie zawierające

deklarację, że w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej albo pozbawienia go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej nie ustanowił adwokata ani radcy prawnego.

5. Cudzoziemiec, wobec którego została wydana decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, przed uzyskaniem nieodpłatnej pomocy prawnej składa pisemne oświadczenie, że nie uzyskuje dochodu, o którym

mowa w ust. 2.

6. W przypadku gdy nieodpłatnej pomocy prawnej udziela osoba, o której mowa w art. 69f ust. 1 pkt 2, cudzoziemiec

uprawniony przed uzyskaniem nieodpłatnej pomocy prawnej składa organizacji pozarządowej prowadzącej działalność pożytku

publicznego uprawnionej do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej pisemne oświadczenie, że jest świadomy uzyskania

nieodpłatnej pomocy prawnej od osoby niebędącej adwokatem ani radcą prawnym.

7. Oświadczenia, o których mowa w ust. 4 i 5, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy

odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

8. Wzór oświadczenia, o którym mowa w

1)

ust. 4 – jest określony w załączniku nr 1 do ustawy;

2)

ust. 5 – jest określony w załączniku nr 2 do ustawy;

3)

ust. 6 – jest określony w załączniku nr 3 do ustawy.

9. Oświadczenia, o których mowa w ust. 4 i 5, składa się adwokatowi albo radcy prawnemu udzielającym nieodpłatnej

pomocy prawnej, albo organizacji pozarządowej prowadzącej działalność pożytku publicznego, uprawnionej do udzielania

nieodpłatnej pomocy prawnej przed przystąpieniem do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej przez zatrudnioną w tej

organizacji osobę, o której mowa w art. 69f ust. 1 pkt 2.

10. Oświadczenia, o których mowa w ust. 4–6, przechowuje się w warunkach uniemożliwiających dostęp osób trzecich.

Art. 69e. Nieodpłatna pomoc prawna obejmuje

1)

sporządzenie odwołania od decyzji o

a)

odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej,

b) umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej,

c)

przekazaniu wnioskodawcy do państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie

ochrony międzynarodowej i umorzeniu postępowania,

d) uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny,

2)

e)

odmowie uwzględnienia oświadczenia wnioskodawcy o zamiarze dalszego ubiegania się o udzielenie ochrony

międzynarodowej,

f)

pozbawieniu statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej;

zastępstwo prawne w postępowaniu odwoławczym w sprawie

a)

udzielenia ochrony międzynarodowej,

b) przekazania wnioskodawcy do państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie

ochrony międzynarodowej,

c)

pozbawienia statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej.

Art. 69f. 1. Nieodpłatnej pomocy prawnej udziela osobiście

1)

adwokat, radca prawny albo

2)

osoba niebędąca adwokatem ani radcą prawnym, zatrudniona w organizacji pozarządowej prowadzącej działalność

pożytku publicznego, uprawnionej do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, spełniająca łącznie następujące warunki

a)

posiada dyplom ukończenia studiów na kierunku prawo potwierdzający uzyskanie tytułu zawodowego magistra

lub dyplom potwierdzający ukończenie wyższych studiów prawniczych za granicą, o którym mowa w art. 326

ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn.

zm.26)), albo dyplom ukończenia wyższych studiów prawniczych za granicą uznany za równoważny polskiemu

dyplomowi potwierdzającemu uzyskanie tytułu zawodowego magistra zgodnie z art. 327 ust. 1 tej ustawy,

b) co najmniej przez okres 3 lat wykonywała czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej

w sprawach o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej

w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U.

z 2024 r. poz. 1564, z 2025 r. poz. 1172 oraz z 2026 r. poz. 370), kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej,

jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia

6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 499, z 2025 r. poz. 1172 oraz z 2026 r. poz. 370), w podmiotach świadczących pomoc prawną w państwach członkowskich, państwach członkowskich Europejskiego

Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji

Szwajcarskiej lub w organizacji pozarządowej prowadzącej działalność pożytku publicznego,

c)

korzysta z pełni praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności prawnych,

d) nie była karana za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe.

2. Adwokat albo radca prawny może odmówić z ważnych powodów udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej, informując cudzoziemca uprawnionego o innych adwokatach, radcach prawnych lub osobach, o których mowa w ust. 1 pkt 2,

udzielających nieodpłatnej pomocy prawnej na obszarze województwa.

3. Osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 2, może odmówić z ważnych powodów udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej.

Organizacja pozarządowa prowadząca działalność pożytku publicznego uprawniona do udzielania nieodpłatnej pomocy

prawnej, zatrudniająca tę osobę, informuje cudzoziemca uprawnionego o adwokatach, radcach prawnych lub osobach, o których

mowa w ust. 1 pkt 2, udzielających nieodpłatnej pomocy prawnej na obszarze województwa.

4. Adwokat albo radca prawny są obowiązani zapewnić zastępstwo, w przypadku gdy osobiście nie będą w stanie

udzielać nieodpłatnej pomocy prawnej.

26)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 1871 i 1897, z 2025 r. poz. 619, 620, 621,

622, 1162, 1794, 1837 i 1864 oraz z 2026 r. poz. 187, 203, 328, 370, 635 i 637.

5. W przypadku gdy zatrudniona w organizacji pozarządowej prowadzącej działalność pożytku publicznego uprawnionej do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 2, nie będzie w stanie osobiście udzielać

nieodpłatnej pomocy prawnej, organizacja ta jest obowiązana zapewnić zastępstwo innej osoby spełniającej warunki określone

w ust. 1.

Art. 69g. Cudzoziemiec uprawniony może korzystać w postępowaniu odwoławczym z nieodpłatnej pomocy prawnej

udzielanej tylko przez jednego adwokata, radcę prawnego albo jedną osobę, o której mowa w art. 69f ust. 1 pkt 2.

Art. 69h. 1. Cudzoziemiec uprawniony okazuje adwokatowi, radcy prawnemu albo osobie, o której mowa w art. 69f

ust. 1 pkt 2, przed udzieleniem nieodpłatnej pomocy prawnej dokument potwierdzający tożsamość i oryginał decyzji, o której

mowa w art. 69e pkt 1.

2. Do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej konieczne jest udzielenie przez cudzoziemca uprawnionego adwokatowi, radcy prawnemu albo osobie, o której mowa w art. 69f ust. 1 pkt 2, pełnomocnictwa na piśmie.

3. Pełnomocnictwo, o którym mowa w ust. 2, obejmuje z samego prawa umocowanie do udzielenia dalszego pełnomocnictwa adwokatowi, radcy prawnemu albo osobie, o której mowa w art. 69f ust. 1 pkt 2.

4. Adwokat, radca prawny albo osoba, o której mowa w art. 69f ust. 1 pkt 2, zamieszczają niezwłocznie na oryginale

decyzji, o której mowa w art. 69e pkt 1, klauzulę o podjęciu się w określonej dacie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej

cudzoziemcowi wskazanemu jako adresat decyzji.

Art. 69i. 1. Szef Urzędu zawiera z okręgowymi radami adwokackimi i radami okręgowych izb radców prawnych porozumienia w sprawie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, określające w szczególności

1)

liczbę adwokatów i radców prawnych, którzy będą udzielać nieodpłatnej pomocy prawnej na obszarze ich działania,

z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia cudzoziemcom uprawnionym możliwie szerokiego dostępu do nieodpłatnej

pomocy prawnej;

2)

zobowiązanie okręgowych rad adwokackich i rad okręgowych izb radców prawnych do imiennego wskazywania

adwokatów i radców prawnych deklarujących gotowość udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej.

2. Okręgowe rady adwokackie i rady okręgowych izb radców prawnych wskazują Szefowi Urzędu corocznie, do dnia

30 listopada, adwokatów i radców prawnych deklarujących gotowość udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej.

Art. 69j. 1. Adwokat i radca prawny dokumentują na karcie nieodpłatnej pomocy prawnej każdy przypadek udzielenia

cudzoziemcowi uprawnionemu nieodpłatnej pomocy prawnej przez podanie informacji dotyczących

1)

daty wydania i numeru decyzji, o której mowa w art. 69e pkt 1;

2)

okresu, w którym nieodpłatna pomoc prawna była udzielana;

3)

korzystania z usług tłumacza.

2. Po zakończeniu udzielania cudzoziemcowi uprawnionemu nieodpłatnej pomocy prawnej w postępowaniu odwoławczym dokumentację określoną w ust. 1 i oświadczenia, o których mowa w art. 69d ust. 4–6, przekazuje się niezwłocznie

Szefowi Urzędu. W celu umożliwienia kontroli prawidłowości udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej Szef Urzędu przechowuje oświadczenia, o których mowa w art. 69d ust. 4–6, przez okres 3 lat od dnia ich sporządzenia.

3. Szef Urzędu jest administratorem danych osobowych zawartych w oświadczeniach, o których mowa w art. 69d

ust. 4–6.

Art. 69k. 1. Szef Urzędu prowadzi listę organizacji pozarządowych prowadzących działalność pożytku publicznego,

uprawnionych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej.

2. Na listę, o której mowa w ust. 1, wpisuje się organizację pozarządową prowadzącą działalność pożytku publicznego,

która spełnia łącznie następujące warunki

1)

prowadzi działalność pożytku publicznego w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej;

2)

posiada co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań związanych z udzielaniem porad prawnych

cudzoziemcom;

3)

zatrudnia radcę prawnego lub osobę niebędącą adwokatem ani radcą prawnym, która łącznie spełnia warunki, o których

mowa w art. 69f ust. 1 pkt 2, lub zawarła z adwokatem lub radcą prawnym umowę o świadczenie pomocy prawnej albo

umowę przedwstępną w tym zakresie mającą zapewnić współpracę przez okres 3 lat.

3. Wpisu na listę, o której mowa w ust. 1, dokonuje na okres 3 lat Szef Urzędu na wniosek organizacji pozarządowej

prowadzącej działalność pożytku publicznego, w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku.

4. Odmowa wpisu na listę organizacji pozarządowej prowadzącej działalność pożytku publicznego, która nie spełnia

warunków określonych w ust. 2, następuje w drodze decyzji.

5. Organizacja pozarządowa prowadząca działalność pożytku publicznego dołącza do wniosku

1)

dokumenty potwierdzające spełnianie warunków, o których mowa w ust. 2;

2)

listę zatrudnionych radców prawnych lub osób, o których mowa w art. 69f ust. 1 pkt 2, lub adwokatów i radców prawnych, z którymi zawarła umowy o świadczenie pomocy prawnej albo umowy przedwstępne w tym zakresie.

6. Organizacja pozarządowa prowadząca działalność pożytku publicznego corocznie, do dnia 30 listopada, przekazuje

Szefowi Urzędu aktualną listę osób, o której mowa w ust. 5 pkt 2.

7. Szef Urzędu wydaje decyzję o wykreśleniu organizacji pozarządowej prowadzącej działalność pożytku publicznego

z listy, o której mowa w ust. 1, w przypadku gdy organizacja ta

1)

zaprzestała prowadzenia działalności w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej na skutek zmian w statucie

lub innym akcie wewnętrznym określającym zakres prowadzonej działalności;

2)

przestała spełniać warunek, o którym mowa w ust. 2 pkt 3.

8. Wykreślenie organizacji pozarządowej z listy, o której mowa w ust. 1, następuje z dniem, w którym decyzja, o której

mowa w ust. 7, stała się ostateczna.

9. Do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej przez organizację pozarządową prowadzącą działalność pożytku publicznego, uprawnioną do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej stosuje się art. 69j.

Art. 69l. 1. Adwokatowi, radcy prawnemu albo organizacji pozarządowej prowadzącej działalność pożytku publicznego, uprawnionej do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej za udzielenie cudzoziemcowi uprawnionemu pomocy prawnej przysługuje

1)

wynagrodzenie w wysokości 150 % stawki minimalnej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej

instancji w sprawie, której przedmiotem nie jest należność pieniężna ani orzeczenie Urzędu Patentowego, określonej

w przepisach wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze;

2)

zwrot niezbędnych i udokumentowanych kosztów przejazdów do ośrodka, strzeżonego ośrodka lub aresztu dla

cudzoziemców oraz do siedziby Rady do Spraw Uchodźców, na zasadach stosowanych przy podróżach służbowych

pracowników zatrudnionych w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, określonych w przepisach

wydanych na podstawie art. 77[5] § 2 Kodeksu pracy;

3)

zwrot niezbędnych i udokumentowanych kosztów związanych z korzystaniem z usług tłumacza.

2. Wypłaty wynagrodzenia i zwrotu kosztów, o których mowa w ust. 1, dokonuje Szef Urzędu.

Art. 69m. Informacje o radcach prawnych, adwokatach i organizacjach pozarządowych prowadzących działalność pożytku

publicznego wpisanych na listę, o której mowa w art. 69k ust. 1, są umieszczane na stronie internetowej urzędu obsługującego

Szefa Urzędu.

Rozdział 5

Pomoc dla cudzoziemców ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej

Art. 70. 1. Wnioskodawcy oraz osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje, zapewnia się pomoc socjalną

i opiekę medyczną oraz można zapewnić

1)

(uchylony)

2)

pomoc w przypadku przeniesienia cudzoziemca do innego państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie

wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013.

2.27) Przepisu ust. 1 nie stosuje się do cudzoziemca, który

1)

uzyskał status uchodźcy;

2)

korzysta z ochrony uzupełniającej;

3)

przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody

na pobyt tolerowany;

27)

W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 8 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

4)

przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt

stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej;

5)

przebywa w placówce opiekuńczo-wychowawczej;

6)

przebywa w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców;

7)

jest tymczasowo aresztowany lub odbywa karę pozbawienia wolności.

3. Wniosek cudzoziemca, o którym mowa w ust. 2, o udzielenie pomocy socjalnej i opieki medycznej pozostawia się bez

rozpoznania.

3a.28) Pomoc socjalna i opieka medyczna nie przysługują za okres, kiedy cudzoziemiec przebywa poza granicami

Rzeczypospolitej Polskiej.

4. (uchylony)

5. (uchylony)

Art. 71. 1. Pomoc socjalna obejmuje

1)

pomoc udzielaną w ośrodku, w tym

a)

zakwaterowanie,

b) całodzienne wyżywienie zbiorowe lub ekwiwalent pieniężny w zamian za wyżywienie,

c)

kieszonkowe na drobne wydatki osobiste,

d) stałą pomoc pieniężną na zakup środków czystości i higieny osobistej albo środki czystości i higieny osobistej,

e)

f)

29)

jednorazową pomoc pieniężną lub bony towarowe na zakup odzieży i obuwia,

naukę języka polskiego i podstawowe materiały niezbędne do nauki tego języka w sposób zorganizowany przez

Szefa Urzędu,

g) pomoce dydaktyczne dla dzieci korzystających z nauki i opieki w publicznych placówkach, szkołach podstawowych lub szkołach ponadpodstawowych,

h) pokrycie, w miarę możliwości, kosztów zajęć pozalekcyjnych i rekreacyjno-sportowych dzieci,

i)

finansowanie przejazdów środkami transportu publicznego

– w celu wzięcia udziału w postępowaniu w sprawie udzielania ochrony międzynarodowej,

– w celu leczenia lub poddania się szczepieniom ochronnym,

– w innych szczególnie uzasadnionych przypadkach albo

2)

pomoc udzielaną poza ośrodkiem, polegającą na wypłacie świadczenia pieniężnego na pokrycie we własnym zakresie

kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem kosztów opieki medycznej, zwaną dalej

„świadczeniem pieniężnym”.

2. Całodzienne wyżywienie zbiorowe, z którego korzysta małoletnie dziecko cudzoziemca, powinno być dostosowane

do jego wieku.

3. Ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b

1)

przysługuje w zamian za wyżywienie dziecka do ukończenia przez nie 6 lat lub ucznia szkoły podstawowej lub szkoły

ponadpodstawowej;

2)

może być przyznany, jeżeli wymagają tego względy organizacyjne.

4. Cudzoziemcom otrzymującym pomoc socjalną w postaci świadczenia pieniężnego przysługuje

30)

1)

pomoc w formie nauki języka polskiego i podstawowych materiałów niezbędnych do nauki tego języka w sposób zorganizowany przez Szefa Urzędu;

2)

pomoce dydaktyczne dla dzieci korzystających z nauki i opieki w publicznych placówkach, szkołach podstawowych

lub szkołach ponadpodstawowych;

3)

pokrycie, w miarę możliwości, kosztów zajęć pozalekcyjnych i rekreacyjno-sportowych dzieci;

28)

Dodany przez art. 3 pkt 8 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 9 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

30) W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 9 lit. b tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

29)

4)

Poz. 862

finansowanie przejazdów środkami transportu publicznego

a)

w celu wzięcia udziału w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej,

31)

b)

w celu odbycia wizyty u lekarza lub terapeuty, leczenia, przeprowadzenia badań diagnostycznych lub poddania

się szczepieniom ochronnym,

c)

w innych szczególnie uzasadnionych przypadkach.

Art. 72.32) 1. Świadczenie pieniężne może przysługiwać, w przypadku gdy wymagają tego względy organizacyjne albo

jest to niezbędne do

1)

zapewnienia cudzoziemcowi bezpieczeństwa, z uwzględnieniem szczególnej sytuacji samotnych kobiet;

2)

ochrony porządku publicznego;

3)

ochrony i utrzymania więzi rodzinnych;

4)

przygotowania cudzoziemca do prowadzenia samodzielnego życia poza ośrodkiem po otrzymaniu decyzji o nadaniu

statusu uchodźcy albo decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy, w której udzielono ochrony uzupełniającej.

2. Cudzoziemcowi, który

1)

rażąco narusza regulamin pobytu w ośrodku,

2)

zachowuje się agresywnie wobec innych osób przebywających w ośrodku,

3)

niszczy mienie na terenie ośrodka,

4)

nie wyraża zgody na badania lekarskie lub niezbędne zabiegi sanitarne ciała lub odzieży,

5)

nie poddaje się obowiązkowemu leczeniu, o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi,

6)

nie poddaje się nadzorowi epidemiologicznemu, badaniu klinicznemu, badaniom diagnostycznym lub profilaktycznemu stosowaniu leków, o których mowa w art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

– pomoc socjalna może być udzielona jedynie w postaci świadczenia pieniężnego.

3. Decyzję w sprawie udzielania świadczenia pieniężnego ze względów, o których mowa w ust. 1, wydaje, na wniosek

cudzoziemca lub z urzędu, Szef Urzędu.

4. Decyzję w sprawie udzielania świadczenia pieniężnego ze względów, o których mowa w ust. 2, wydaje z urzędu

Szef Urzędu i nadaje jej rygor natychmiastowej wykonalności.

5. Przepisu ust. 2 nie stosuje się w przypadku gdy cudzoziemiec jest osobą niepełnosprawną, osobą w podeszłym

wieku, kobietą ciężarną lub osobą samotnie wychowującą dziecko.

6. Szef Urzędu stwierdza wygaśnięcie decyzji w sprawie udzielania świadczenia pieniężnego, w przypadku gdy

1)

ustały okoliczności, które uzasadniały jego udzielanie;

2)

istnieją okoliczności, o których mowa w art. 70 ust. 2 pkt 4–7;

3)

cudzoziemiec mimo otrzymywania świadczenia pieniężnego nadal przebywa w ośrodku;

4)

cudzoziemiec nie odebrał należnego świadczenia pieniężnego przez 2 kolejne miesiące kalendarzowe lub pomimo

pisemnego wezwania nie zgłosił się w wyznaczonym miejscu.

7. Szef Urzędu orzeka w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji w sprawie udzielania świadczenia pieniężnego

o przywróceniu pomocy udzielanej w ośrodku, gdy cudzoziemiec jest uprawniony do otrzymywania pomocy socjalnej.

8. Decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji w sprawie udzielania świadczenia pieniężnego nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Art. 73. 1. Opieka medyczna obejmuje świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie, w jakim osobom objętym obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym przysługuje prawo do świadczeń na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia

2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, 1537 i 1739

oraz z 2026 r. poz. 26 i 203), z wyłączeniem leczenia uzdrowiskowego albo rehabilitacji uzdrowiskowej.

31)

32)

W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 9 lit. b tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 10 ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

2. Opieka medyczna jest wykonywana na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych między Szefem Urzędu

a świadczeniodawcami w rozumieniu przepisów ustawy, o której mowa w ust. 1.

Art. 74. 1. Pomoc socjalną i opiekę medyczną zapewnia się w okresie

1)

postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej, począwszy od dnia zgłoszenia się cudzoziemca w ośrodku, z tym że w sytuacjach szczególnych, związanych z zagrożeniem życia lub zdrowia cudzoziemca, opieka medyczna

przysługuje od dnia złożenia przez cudzoziemca wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej;

2)

2 miesięcy od dnia doręczenia decyzji ostatecznej w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej albo przez okres

14 dni od dnia doręczenia decyzji ostatecznej o umorzeniu postępowania, w przypadku gdy postępowanie w sprawie

udzielenia ochrony międzynarodowej zostało umorzone.

1a. Świadczenia pieniężnego można udzielić wnioskodawcy oraz osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje,

bez konieczności zgłoszenia się w ośrodku.

2. Pomocy socjalnej i opieki medycznej nie udziela się po upływie

1)

14 dni od dnia doręczenia decyzji ostatecznej o umorzeniu postępowania, w przypadku gdy postępowanie w sprawie

udzielenia ochrony międzynarodowej zostało umorzone;

2)

terminu wykonania obowiązku opuszczenia przez cudzoziemca terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po wydaniu decyzji

o odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej;

3)

2 miesięcy od dnia doręczenia decyzji ostatecznej w pozostałych przypadkach.

3. Okres udzielania pomocy socjalnej i opieki medycznej ulega przedłużeniu do dnia, w którym cudzoziemiec powinien

opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku gdy cudzoziemiec złożył do Komendanta Głównego Straży Granicznej wniosek o udzielenie

1)

pomocy w dobrowolnym powrocie w przypadkach, o których mowa w art. 334 ust. 2 pkt 3 lub 4 ustawy z dnia 12 grudnia

2013 r. o cudzoziemcach, w terminie, o którym mowa w art. 334 ust. 5 pkt 2 lub 3 lit. a tej ustawy, a w przypadku gdy

wniosek ten nie został złożony za pośrednictwem Szefa Urzędu – pod warunkiem, że cudzoziemiec powiadomił na

piśmie Szefa Urzędu o złożeniu wniosku o udzielenie pomocy w dobrowolnym powrocie do Komendanta Głównego

Straży Granicznej za pośrednictwem organów lub podmiotu, o których mowa w art. 334 ust. 4 pkt 1 lub ust. 8 ustawy

z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;

2)

pomocy, o której mowa w art. 70 ust. 1 pkt 2, w terminie, o którym mowa w art. 75a ust. 6, a w przypadku gdy wniosek ten nie został złożony za pośrednictwem Szefa Urzędu – pod warunkiem, że cudzoziemiec zawiadomił pisemnie

Szefa Urzędu o złożeniu wniosku do Komendanta Głównego Straży Granicznej o udzielenie pomocy za pośrednictwem organów lub podmiotu, o których mowa w art. 75a ust. 5 pkt 1 lub art. 82c ust. 3.

4. W przypadku gdy w stosunku do małżonków lub ich małoletnich dzieci, przebywających w ośrodku toczą się odrębne

postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej, okresy pomocy udzielanej małżonkom i ich małoletnim

dzieciom kończą się jednocześnie z upływem tego okresu udzielania pomocy, który jest dłuższy.

5.33) Dziecku wnioskodawcy urodzonemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej opieka medyczna przysługuje od

dnia urodzenia, jeżeli wnioskodawca złoży w jego imieniu wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej zgodnie

z art. 25 ust. 2.

Art. 75. (uchylony)

Art. 75a. 1. Przeniesienie cudzoziemca do innego państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku

o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 odbywa się w sposób zorganizowany przez

Komendanta Głównego Straży Granicznej.

2. Pomoc związana z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 może być udzielona cudzoziemcowi, który otrzymał decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia mu ochrony międzynarodowej i przekazaniu go do innego państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 i który nie podlega przekazaniu w trybie art. 37 ust. 4.

3. Pomoc związana z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 obejmuje pokrycie kosztów

1)

33)

podróży cudzoziemca;

Dodany przez art. 3 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

2)

wyżywienia cudzoziemca przed podróżą i podczas podróży;

3)

zakwaterowania cudzoziemca przed podróżą;

4)

opieki medycznej nad cudzoziemcem;

5)

organizacji pomocy związanej z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa członkowskiego odpowiedzialnego

za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 przez podmiot, o którym mowa w art. 334 ust. 8 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;

6)

związanych z zapewnieniem cudzoziemcowi bezpiecznego i humanitarnego przeniesienia.

4. Pomoc związana z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 nie obejmuje pokrycia kosztów,

które są pokrywane w ramach pomocy socjalnej i opieki medycznej, o których mowa w art. 70 ust. 1.

5. Pomocy związanej z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie

wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 udziela się na wniosek cudzoziemca złożony za pośrednictwem

1)

komendanta oddziału Straży Granicznej lub komendanta placówki Straży Granicznej;

2)

Szefa Urzędu;

3)

podmiotu, o którym mowa w art. 82c ust. 3.

6. Cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie pomocy związanej z przeniesieniem go do innego państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia

604/2013, niepóźniej jednak niż w terminie 21 dni od dnia doręczenia mu decyzji ostatecznej o umorzeniu postępowania

w sprawie udzielenia mu ochrony międzynarodowej i przekazaniu go do innego państwa członkowskiego odpowiedzialnego

za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013.

7. W przypadku niezachowania przez cudzoziemca terminu, o którym mowa w ust. 6, Komendant Główny Straży Granicznej pozostawia wniosek o udzielenie pomocy związanej z przeniesieniem do innego państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 bez rozpoznania.

8. Szef Urzędu, komendant oddziału Straży Granicznej, komendant placówki Straży Granicznej lub podmiot, o którym

mowa w art. 82c ust. 3, niezwłocznie, jednak niepóźniej niż w terminie 24 godzin, przekazuje wniosek o udzielenie pomocy

związanej z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku

o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 Komendantowi Głównemu Straży Granicznej.

9. Komendant Główny Straży Granicznej niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w terminie 5 dni roboczych od dnia złożenia wniosku o udzielenie pomocy związanej z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 wydaje postanowienie o udzieleniu cudzoziemcowi pomocy związanej z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa członkowskiego

odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013.

Na postanowienie nie przysługuje zażalenie.

10. Komendant Główny Straży Granicznej niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w terminie 48 godzin, informuje Szefa

Urzędu o wydaniu postanowienia o udzieleniu cudzoziemcowi pomocy związanej z przeniesieniem go do innego państwa

członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 lub pozostawieniu wniosku o udzielenie pomocy związanej z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa

członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 bez rozpoznania.

11. Komendant Główny Straży Granicznej, po uzyskaniu informacji od Szefa Urzędu o wydaniu decyzji o umorzeniu

postępowania w sprawie udzielenia cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej i przekazaniu tego cudzoziemca do innego

państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie

rozporządzenia 604/2013, zawiadamia niezwłocznie komendanta oddziału Straży Granicznej właściwego ze względu na

miejsce pobytu wnioskodawcy o niezłożeniu przez wnioskodawcę wniosku o udzielenie mu pomocy związanej z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony

międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 w terminie 21 dni od dnia, w którym decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia mu ochrony międzynarodowej stała się ostateczna, lub o nieskorzystaniu przez wnioskodawcę z udzielonej mu pomocy związanej z tym przeniesieniem.

Art. 76. (uchylony)34)

Art. 77.35) 1. W przypadku gdy cudzoziemiec korzystający z pomocy socjalnej w ośrodku przebywa poza tym ośrodkiem przez okres dłuższy niż 2 dni, udzielanie tej pomocy i opieki medycznej wstrzymuje się z mocy prawa do czasu jego

powrotu.

2. Nie wstrzymuje się udzielania opieki medycznej, gdy cudzoziemiec wymaga pomocy w nagłych przypadkach,

w podstawowym leczeniu chorób i w poważnych zaburzeniach psychicznych lub jest osobą, która wymaga szczególnego

traktowania.

3. Przyznana pomoc socjalna w ośrodku i opieka medyczna wygasają z mocy prawa w chwili zaistnienia okoliczności,

o których mowa w art. 70 ust. 2 pkt 4–7.

Art. 78. (uchylony)34)

Art. 78a. Do doręczeń w sprawach określonych w niniejszym rozdziale stosuje się art. 54.

Art. 79. 1. Szef Urzędu zapewnia i organizuje prowadzenie ośrodków.

2. Szef Urzędu może zlecić prowadzenie ośrodków organizacjom społecznym, stowarzyszeniom lub innym osobom

prawnym albo osobom fizycznym.

Art. 80. 1. Cudzoziemca, o którym mowa w art. 70 ust. 1, przyjmuje się do ośrodka na podstawie zaświadczenia tożsamości, po wpisaniu jego danych osobowych do ewidencji mieszkańców ośrodka.

2. Do ewidencji mieszkańców ośrodka wpisuje się dane osobowe cudzoziemca zawarte w zaświadczeniu tożsamości

oraz jego płeć.

Art. 80a. Cudzoziemca przyjmowanego do ośrodka informuje się w zrozumiałym dla niego języku o przysługujących mu

prawach i ciążących na nim obowiązkach oraz umożliwia mu zapoznanie się z przepisami regulującymi udzielanie pomocy

dla cudzoziemców ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej i regulaminem pobytu w ośrodku.

Art. 81. 1. Cudzoziemiec, który podczas przyjmowania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej nie podlegał

badaniom lekarskim lub zabiegom sanitarnym ciała i odzieży, jest obowiązany poddać się im przed przyjęciem do ośrodka.

2. Szef Urzędu zapewnia przeprowadzenie badań lekarskich i zabiegów sanitarnych ciała i odzieży, o których mowa

w ust. 1.

3.36) W przypadku gdy cudzoziemiec nie wyraża zgody na badania lekarskie lub niezbędne zabiegi sanitarne ciała

i odzieży, Szef Urzędu zawiadamia o tym państwowego inspektora sanitarnego właściwego ze względu na miejsce położenia

ośrodka.

4. (uchylony)37)

5. Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze

rozporządzenia, zakres, szczegółowe warunki i sposób wykonywania badań lekarskich i zabiegów sanitarnych ciała i odzieży

cudzoziemca, o których mowa w ust. 1 i w art. 30 ust. 1 pkt 7, uwzględniając w szczególności potrzebę zapobiegania rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych.

Art. 82. 1. Cudzoziemiec przebywający w ośrodku jest obowiązany

1)

przestrzegać regulaminu pobytu w ośrodku;

2)

stosować się do poleceń personelu ośrodka;

3)

dbać o higienę osobistą i czystość pomieszczeń;

4)

poddawać się badaniom lekarskim i zabiegom sanitarnym, zaleconym przez lekarza sprawującego opiekę medyczną

w ośrodku;

5)

w przypadku wystąpienia objawów choroby lub zaistnienia zdarzenia grożącego powstaniem szkody w mieniu ośrodka

niezwłocznie powiadomić o tym personel ośrodka;

6)

przenieść się do innego ośrodka, jeżeli jest to niezbędne ze względów organizacyjnych.

34)

Przez art. 6 ustawy z dnia 24 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 619),

która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2025 r.

35) W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 12 ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

36) W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 13 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

37) Przez art. 3 pkt 13 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, regulamin pobytu w ośrodku, obejmujący warunki wstępu na teren ośrodka oraz odwiedzin, sposób organizacji posiłków, przepisy porządkowe oraz sposób

przyjmowania wniosków i skarg, uwzględniając w szczególności potrzeby cudzoziemców przebywających w ośrodku,

a także konieczność zapewnienia bezpiecznych warunków pobytu na terenie ośrodka oraz sprawnego jego funkcjonowania.

Art. 82a. Cudzoziemiec przyjęty do ośrodka ma prawo do

1)

podtrzymywania zwyczajów, tradycji narodowych i kulturowych oraz wykonywania praktyk religijnych;

2)

swobodnego poruszania się po terenie ośrodka, z wyłączeniem miejsc objętych zakazem wstępu;

3)

dostępu do informacji o podmiotach udzielających nieodpłatnej pomocy prawnej w sprawach o udzielenie ochrony

międzynarodowej;

4)

dostępu do informacji o organizacjach pozarządowych lub międzynarodowych, do których zadań statutowych należą

sprawy uchodźców;

5)

dostępu do informacji o procedurach przeciwdziałania oraz reagowania na przypadki przemocy, w tym na tle seksualnym lub ze względu na płeć;

6)

przyjmowania odwiedzin w przeznaczonych do tego pomieszczeniach;

7)

składania do Szefa Urzędu, w języku ojczystym, skarg i wniosków w sprawach funkcjonowania ośrodka i warunków

pobytu w nim;

8)

kontaktów ze swoim pełnomocnikiem w warunkach nienaruszających prawa do prywatności.

Art. 82b. 1. Uprawnienie cudzoziemca do pobytu na terenie ośrodka potwierdza identyfikator.

2. Identyfikator, o którym mowa w ust. 1, zawiera następujące dane cudzoziemca

1)

zdjęcie;

2)

imię i nazwisko;

3)

datę urodzenia;

4)

obywatelstwo;

5)

okres ważności identyfikatora.

3. W identyfikatorze, o którym mowa w ust. 1, zamieszcza się także imię, nazwisko i datę urodzenia towarzyszącego

cudzoziemcowi małoletniego dziecka.

Art. 82c. 1. (uchylony)

2. Szef Urzędu może zlecić prowadzenie nauki języka polskiego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. –

Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320, z późn. zm.38)).

3. Komendant Główny Straży Granicznej może zlecić przeniesienie cudzoziemca do innego państwa członkowskiego

odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013

podmiotowi, o którym mowa w art. 334 ust. 8 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

Art. 83. 1. Cudzoziemiec jest obowiązany opuścić ośrodek

1)

w następnym dniu po upływie okresu udzielania pomocy, o którym mowa w art. 74;

2)

po doręczeniu decyzji o pozbawieniu pomocy socjalnej.

2. Do egzekucji obowiązku opuszczenia ośrodka, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 czerwca

1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2026 r. poz. 268 i 516), dotyczące obowiązków o charakterze niepieniężnym.

Art. 84. 1. Osobie, która pokryła koszty pogrzebu cudzoziemca zmarłego przed zakończeniem postępowania w sprawie

udzielenia ochrony międzynarodowej, a w przypadku śmierci cudzoziemca korzystającego z pomocy socjalnej – w okresie,

o którym mowa w art. 74, przysługuje zasiłek pogrzebowy w wysokości kosztów rzeczywiście poniesionych, niewiększej

jednak niż kwota zasiłku pogrzebowego wypłacana na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749 oraz z 2026 r. poz. 26 i 425).

38)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2025 r. poz. 620, 769, 794, 1165, 1173 i 1235 oraz

z 2026 r. poz. 252.

2. Jeżeli pogrzeb cudzoziemca odbywa się za granicą, zasiłek pogrzebowy obejmuje wyłącznie zwrot kosztów transportu zwłok do granicy.

3. W przypadku gdy zwłoki cudzoziemca, o którym mowa w ust. 1, nie zostały pochowane przez podmioty, o których

mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1590),

pogrzeb cudzoziemca organizuje Szef Urzędu i pokrywa jego koszty z części budżetu państwa, której dysponentem jest

minister właściwy do spraw wewnętrznych, ze środków będących w dyspozycji Szefa Urzędu.

3a.39) Przepisy ust. 1–3 stosuje się także do

1)

nowo narodzonego dziecka wnioskodawcy, które zmarło przed ukończeniem 30. dnia życia, także gdy wobec dziecka

nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej – pod warunkiem przedstawienia

odpisu skróconego lub zupełnego aktu zgonu;

2)

dziecka wnioskodawcy, które urodziło się martwe – pod warunkiem przedstawienia odpisu skróconego aktu urodzenia

z adnotacją o martwym urodzeniu lub odpisu zupełnego aktu urodzenia.

4. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb wypłaty zasiłków pogrzebowych

oraz warunki pokrywania kosztów pogrzebu cudzoziemca ze środków budżetu państwa, z uwzględnieniem w szczególności

1)

dokumentów wymaganych do wypłaty zasiłku pogrzebowego;

2)

rodzaju kosztów pogrzebu, które mogą być pokrywane ze środków budżetu państwa;

3)

wysokości kwot na pokrycie tych kosztów.

Art. 85. Koszty pomocy socjalnej, opieki medycznej, z wyłączeniem kosztów określonych w przepisach ustawy z dnia

5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, zasiłku pogrzebowego oraz

prowadzenia ośrodków są finansowane z budżetu państwa, z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw

wewnętrznych, ze środków będących w dyspozycji Szefa Urzędu.

Art. 85a. Koszty pomocy związanej z przeniesieniem cudzoziemca do innego państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 są finansowane z budżetu państwa, z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych, ze środków będących

w dyspozycji Komendanta Głównego Straży Granicznej.

Art. 86. 1. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia

1)

wysokość jednorazowej pomocy pieniężnej lub wartość bonów towarowych na zakup odzieży i obuwia, związanych

z pobytem w ośrodku;

2)

wysokość stałej pomocy pieniężnej na zakup środków higieny osobistej, kieszonkowego oraz ekwiwalentu pieniężnego

w zamian za wyżywienie, związanych z pobytem w ośrodku;

3)

wysokość świadczenia pieniężnego na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej;

4)

(uchylony)

5)

termin i sposób wypłaty świadczeń, o których mowa w pkt 1–3;

6)

wysokość stawki dziennej wyżywienia zbiorowego w ośrodku.

2. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw wewnętrznych uwzględni

1)

minimalne koszty uzupełnienia odzieży cudzoziemca w celu jej dostosowania do pory roku;

2)

koszty nabycia podstawowych środków higieny osobistej;

3)

konieczność zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb cudzoziemca oraz jego rodziny;

4)

liczbę członków rodziny cudzoziemca;

5)

zróżnicowanie wysokości kieszonkowego ze względu na działania cudzoziemca na rzecz ośrodka i przebywających

w nim osób;

6)

konieczność zapewnienia odpowiedniego dostępu do pomocy dla cudzoziemców przy określaniu terminu i sposobu jej

wypłaty.

39)

Dodany przez art. 3 pkt 14 ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

Rozdział 5a

Przesiedlenie i relokacja

Art. 86a. Przesiedleniu mogą podlegać cudzoziemcy, którzy spełniają warunki do nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej określone w rozdziale 1.

Art. 86b. 1. Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia

1)

liczbę cudzoziemców, którzy mogą być przesiedleni lub relokowani w danym roku;

2)

państwa, z których będą oni przybywać;

3)

wysokość środków przeznaczonych na pokrycie kosztów przesiedlenia lub relokacji, w tym kosztów związanych

z czynnościami podejmowanymi przez organy poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, kosztów pomocy świadczonej

cudzoziemcom przesiedlonym lub relokowanym i kosztów związanych z ich integracją, a także źródła pokrycia tych

kosztów.

2. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, Rada Ministrów uwzględni aspekty humanitarne decyzji o przesiedleniu

lub relokacji oraz konieczność zaspokojenia niezbędnych potrzeb przesiedlanych lub relokowanych cudzoziemców w okresie

postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej.

Art. 86c. Cudzoziemiec zakwalifikowany do przesiedlenia lub relokacji przed przyjazdem na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej może złożyć wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej do Szefa Urzędu za pośrednictwem funkcjonariusza

Straży Granicznej delegowanego do wykonania zadania poza granicami państwa, który został upoważniony do przyjęcia

takiego wniosku przez komendanta oddziału Straży Granicznej obejmującego terytorialnym zasięgiem działania m.st. Warszawę.

Art. 86d. Funkcjonariusz Straży Granicznej, o którym mowa w art. 86c

1)

wykonuje czynności, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 1–3 i 5–10, oraz niezwłocznie przekazuje Szefowi Urzędu

wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej w celu jego rozpatrzenia;

2)

wydaje zaświadczenie tożsamości ważne przez okres 90 dni od dnia wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 86e. Przesłuchanie cudzoziemca, o którym mowa w art. 86c, w celu wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia

sprawy, może odbyć się w miejscu jego pobytu przed przyjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 86f. 1. Przed przystąpieniem do przesiedlenia lub relokacji cudzoziemca Szef Urzędu zwraca się do Komendanta

Głównego Straży Granicznej, Komendanta Głównego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby

także do innych organów, z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony

bezpieczeństwa i porządku publicznego.

2. Komendanci, o których mowa w ust. 1, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub inne organy, do których

Szef Urzędu zwrócił się z wnioskiem o przekazanie informacji, o której mowa w ust. 1, przekazują ją w terminie 45 dni od

dnia otrzymania wniosku.

3. W szczególnie uzasadnionych przypadkach termin, o którym mowa w ust. 2, może być przedłużony o 14 dni, o czym

organ obowiązany do przekazania informacji, o której mowa w ust. 1, zawiadamia Szefa Urzędu.

4. W przypadku gdy przynajmniej jeden z organów obowiązanych do przekazania informacji, o której mowa w ust. 1,

poinformował Szefa Urzędu, że wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium

mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego,

cudzoziemiec ten nie zostaje zakwalifikowany do przesiedlenia lub relokacji.

5. Szef Urzędu zawiadamia właściwy organ państwa członkowskiego, z którego terytorium miała nastąpić relokacja,

że cudzoziemiec nie został zakwalifikowany do relokacji.

6. Szef Urzędu nie występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, jeżeli cudzoziemiec nie ukończył 13. roku życia.

Art. 86fa. 1. W przypadku gdy Rzeczpospolita Polska jest odpowiedzialna za przewóz przesiedlanych lub relokowanych cudzoziemców, Komendant Główny Straży Granicznej zapewnia cudzoziemcowi podczas jego przesiedlenia lub relokacji

transport do granicy.

2. W przypadku gdy cudzoziemiec, który został przesiedlony lub relokowany, złoży wniosek o udzielenie ochrony

międzynarodowej, organ Straży Granicznej zapewnia mu transport do ośrodka recepcyjnego.

3. Transport, o którym mowa w ust. 1 i 2, wykonuje

1)

do granicy – Komendant Główny Straży Granicznej lub komendant oddziału Straży Granicznej właściwy ze względu

na miejsce przekroczenia granicy przez cudzoziemca;

2)

od granicy do ośrodka recepcyjnego – komendant oddziału Straży Granicznej lub komendant placówki Straży Granicznej właściwy ze względu na miejsce przekroczenia granicy przez cudzoziemca.

4. Organ Straży Granicznej podczas transportu, o którym mowa w ust. 1 i 2, zapewnia cudzoziemcowi, w uzasadnionych przypadkach, wyżywienie.

Art. 86g. 1. Po przyjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przesiedlony lub relokowany cudzoziemiec przekazuje Szefowi Urzędu swój dokument podróży oraz dokument podróży osoby, w imieniu której występuje, do depozytu, za

pośrednictwem komendanta oddziału Straży Granicznej lub komendanta placówki Straży Granicznej, w której następuje

przekroczenie granicy.

2. (uchylony)

Art. 86h. (uchylony)

Art. 86i. Cudzoziemcowi, który został przesiedlony lub relokowany i złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej do Szefa Urzędu przed przyjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, opiekę medyczną, w przypadku zagrożenia życia lub zdrowia, zapewnia się od dnia wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 86j. 1. W zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale stosuje się przepisy działu II.

2. Do cudzoziemca podlegającego relokacji nie stosuje się art. 38 ust. 2 pkt 1.

Rozdział 6

Zatrzymanie cudzoziemca oraz umieszczenie go w strzeżonym ośrodku lub zastosowanie aresztu dla cudzoziemców

w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej

Art. 87. 1. Wnioskodawca lub osoba, w imieniu której wnioskodawca występuje, mogą być zatrzymani wyłącznie

1)

w celu ustalenia lub weryfikacji ich tożsamości;

2)

w celu zebrania z ich udziałem informacji, na których opiera się wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej,

a których uzyskanie bez zatrzymania byłoby niemożliwe – w przypadku istnienia znacznego prawdopodobieństwa ich

ucieczki;

3)

w celu wydania lub wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, gdy wobec wnioskodawcy lub osoby,

w imieniu której wnioskodawca występuje, toczy się postępowanie w sprawie zobowiązania do powrotu albo gdy wobec wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, została wydana decyzja o zobowiązaniu do

powrotu, a wnioskodawca lub osoba, w imieniu której wnioskodawca występuje, mieli uprzednio możliwość złożenia

wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że wniosek ten został złożony

jedynie w celu opóźnienia wydania albo opóźnienia lub uniemożliwienia wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu;

4)

w przypadku gdy wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego;

5)

zgodnie z art. 28 rozporządzenia 604/2013 – w przypadku gdy istnieje znaczne prawdopodobieństwo ucieczki wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, a natychmiastowe przekazanie ich do innego państwa

członkowskiego nie jest możliwe.

2. Prawdopodobieństwo ucieczki wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, istnieje w szczególności, w przypadku gdy osoby te

1)

nie dysponują dokumentami poświadczającymi ich tożsamość w chwili składania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej lub

2)

przekroczyły lub usiłowały przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa, chyba że przybyły bezpośrednio z terytorium, na którym ich życiu lub wolności zagrażało niebezpieczeństwo prześladowania lub ryzyko wyrządzenia poważnej krzywdy, oraz przedstawiły wiarygodne przyczyny nielegalnego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

i złożyły wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej niezwłocznie po przekroczeniu granicy, lub

3)

wjechały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie obowiązywania wpisu do wykazu cudzoziemców, których

pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, lub do Systemu Informacyjnego Schengen do celów

odmowy wjazdu i pobytu.

Art. 88. 1. Wnioskodawcę lub osobę, w imieniu której wnioskodawca występuje, w przypadkach, o których mowa

w art. 87 ust. 1, można zobowiązać do

1)

zgłaszania się w określonych odstępach czasu do wskazanego organu,

2)

wpłaty zabezpieczenia pieniężnego w określonej wysokości, nieniższej niż dwukrotność minimalnego wynagrodzenia

przewidzianego w przepisach o minimalnym wynagrodzeniu za pracę,

3)

zamieszkiwania w wyznaczonym miejscu

– do czasu, gdy decyzja w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej stanie się ostateczna.

2. Postanowienie o zastosowaniu środków, o których mowa w ust. 1, wydaje organ Straży Granicznej, który zatrzymał

wnioskodawcę lub osobę, w imieniu której wnioskodawca występuje. Na postanowienie przysługuje zażalenie do sądu

rejonowego właściwego ze względu na siedzibę organu Straży Granicznej, który wydał postanowienie, w terminie 7 dni od

dnia doręczenia postanowienia. Sąd rozpatruje zażalenie w terminie 7 dni.

3. W postanowieniu o zastosowaniu środków, o których mowa w ust. 1, można orzec o zastosowaniu jednego lub więcej

niż jednego środka.

4. W przypadku gdy wnioskodawca lub osoba, w imieniu której wnioskodawca występuje, nie wywiązuje się z obowiązków, o których mowa w ust. 1, można zatrzymać wnioskodawcę lub osobę, w imieniu której wnioskodawca występuje,

jeżeli zachodzi którakolwiek z okoliczności, o których mowa w art. 87 ust. 1.

Art. 88a. 1. W przypadkach, o których mowa w art. 87 ust. 1, jeżeli zastosowanie środków, o których mowa w art. 88

ust. 1, nie jest możliwe, wnioskodawcę lub osobę, w imieniu której wnioskodawca występuje, umieszcza się w strzeżonym

ośrodku lub w areszcie dla cudzoziemców.

2. Areszt dla cudzoziemców stosuje się, w przypadku gdy wnioskodawca lub osoba, w imieniu której wnioskodawca

występuje, nie podporządkowali się zasadom pobytu obowiązującym w strzeżonym ośrodku lub istnieje ryzyko, że nie podporządkują się tym zasadom.

3. Wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, nie umieszcza się w strzeżonym ośrodku ani

nie stosuje się wobec nich aresztu dla cudzoziemców, w przypadku gdy

1)

mogłoby to spowodować niebezpieczeństwo dla ich życia lub zdrowia;

2)

ich stan psychofizyczny może uzasadniać domniemanie, że byli poddani przemocy;

40)

3)

są osobami niepełnosprawnymi.

4.41) Do małoletniego bez opieki stosuje się art. 397 ust. 2–5 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

Art. 88b. 1. Sąd wydaje postanowienie o umieszczeniu wnioskodawcy lub osoby, w której imieniu wnioskodawca występuje, w strzeżonym ośrodku lub o zastosowaniu wobec nich aresztu dla cudzoziemców, na wniosek organu Straży Granicznej, który zatrzymał wnioskodawcę lub osobę, w której imieniu wnioskodawca występuje. Sąd wydaje postanowienie

po wysłuchaniu wnioskodawcy lub osoby, w której imieniu wnioskodawca występuje.

2. Sąd, rozpatrując wniosek o umieszczenie wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje,

w strzeżonym ośrodku, ocenia możliwość zastosowania środków, o których mowa w art. 88 ust. 1.

3. Sąd wydaje postanowienie o zastosowaniu środków, o których mowa w art. 88 ust. 1. Na postanowienie przysługuje

zażalenie do sądu okręgowego w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Sąd rozpatruje zażalenie w terminie

7 dni.

4. Sąd powiadamia wnioskodawcę lub osobę, w imieniu której wnioskodawca występuje, w języku dla nich zrozumiałym o przyczynach umieszczenia w strzeżonym ośrodku lub w areszcie dla cudzoziemców i o przysługujących im prawach,

w tym o możliwości złożenia zażalenia na postanowienie, o którym mowa w ust. 1, oraz o prawie do skorzystania z pomocy

adwokata lub radcy prawnego.

Art. 89. 1. Sąd wydaje postanowienie o umieszczeniu wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, w strzeżonym ośrodku lub w areszcie dla cudzoziemców na okres do 60 dni.

2. W przypadku gdy cudzoziemiec przebywający w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców wskutek wykonania postanowienia sądu, wydanego na podstawie ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, złożył wniosek

o udzielenie ochrony międzynarodowej, sąd wydaje postanowienie w sprawie przedłużenia okresu pobytu cudzoziemca

w strzeżonym ośrodku lub w areszcie dla cudzoziemców, w przypadku gdy zachodzi którakolwiek z okoliczności, o których

mowa w art. 87 ust. 1.

40)

41)

W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 15 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

Dodany przez art. 3 pkt 15 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, okres pobytu cudzoziemca w strzeżonym ośrodku lub w areszcie dla

cudzoziemców przedłuża się do 90 dni, począwszy od dnia złożenia przez cudzoziemca wniosku o udzielenie ochrony

międzynarodowej.

4. W przypadku gdy przed upływem okresów, o których mowa w ust. 1 i 3, postępowanie w sprawie udzielenia ochrony

międzynarodowej nie zostało zakończone decyzją ostateczną i nadal zachodzi którakolwiek z okoliczności, o których mowa

w art. 87 ust. 1, sąd może przedłużyć okres pobytu wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje,

w strzeżonym ośrodku lub w areszcie dla cudzoziemców na czas określony, niezbędny do wydania takiej decyzji.

4a. Sąd w przypadku, o którym mowa w ust. 4, nie przedłuża pobytu wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, w strzeżonym ośrodku lub w areszcie dla cudzoziemców, w przypadku gdy postępowanie istotne

z punktu widzenia dalszego istnienia okoliczności, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1–3 i 5, nie zostało zakończone,

a opóźnienie w tym postępowaniu nie wynika z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której

wnioskodawca występuje.

5. Okres pobytu w strzeżonym ośrodku i areszcie dla cudzoziemców, o którym mowa w ust. 1–4, nie może przekroczyć

6 miesięcy.

6. Postanowienie w sprawie przedłużenia okresu pobytu w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców wydaje,

na wniosek organu Straży Granicznej, sąd rejonowy, właściwy dla siedziby tego organu.

7. Sąd, rozpatrując wniosek o przedłużenie okresu pobytu wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca

występuje, w strzeżonym ośrodku, ocenia, czy istnieje możliwość zastosowania środków, o których mowa w art. 88 ust. 1.

8. Sąd wydaje postanowienie o zastosowaniu środków, o których mowa w art. 88 ust. 1. Na postanowienie przysługuje

zażalenie do sądu okręgowego w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Sąd rozpatruje zażalenie w terminie

7 dni.

Art. 89a. 1. Kierownik strzeżonego ośrodka lub funkcjonariusz odpowiedzialny za funkcjonowanie aresztu dla cudzoziemców umożliwia wnioskodawcy lub osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje, umieszczonym w strzeżonym

ośrodku lub wobec których zastosowano areszt dla cudzoziemców

1)

kontakt korespondencyjny lub telefoniczny z organizacjami, do których zadań statutowych należą sprawy uchodźców;

2)

kontakt osobisty z przedstawicielem Urzędu Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców

lub przedstawicielem organizacji, do której zadań należy udzielanie pomocy cudzoziemcom, w tym pomocy prawnej

oraz z podmiotem świadczącym pomoc prawną – w warunkach nienaruszających prawa do prywatności.

2. Kierownik strzeżonego ośrodka lub funkcjonariusz odpowiadający za funkcjonowanie aresztu dla cudzoziemców

ogranicza możliwość osobistego kontaktu wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, z przedstawicielem Urzędu Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców, przedstawicielem organizacji, do

której zadań należy udzielanie pomocy cudzoziemcom, lub z podmiotem świadczącym pomoc prawną, gdy wymaga tego

konieczność zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego lub przestrzegania postanowień regulaminu organizacyjno-porządkowego pobytu w strzeżonym ośrodku lub w areszcie dla cudzoziemców. Rozstrzygnięcie kierownika strzeżonego ośrodka lub funkcjonariusza odpowiadającego za funkcjonowanie aresztu jest ostateczne.

3. Kierownik strzeżonego ośrodka lub funkcjonariusz odpowiadający za funkcjonowanie aresztu dla cudzoziemców

informują o zastosowaniu środka, o którym mowa w ust. 2, Szefa Urzędu oraz przedstawiciela Urzędu Wysokiego Komisarza

Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców.

Art. 89b. 1. Poza przypadkami, o których mowa w art. 406 ust. 5 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach,

cudzoziemca umieszczonego w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców zwalnia się na podstawie decyzji Szefa

Urzędu.

2. Szef Urzędu może wydać decyzję o zwolnieniu ze strzeżonego ośrodka lub z aresztu dla cudzoziemców, z urzędu

lub na wniosek wnioskodawcy, jeżeli z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca i osoba,

w której imieniu wnioskodawca występuje, z dużym prawdopodobieństwem spełniają warunki nadania statusu uchodźcy,

określone w art. 13, lub udzielenia ochrony uzupełniającej, określone w art. 15, i ich pobyt na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz nie istnieją okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lub ust. 2 lub art. 20 ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 lub 3.

3. Od decyzji Szefa Urzędu o odmowie uwzględnienia wniosku o zwolnienie ze strzeżonego ośrodka lub z aresztu dla

cudzoziemców wnioskodawcy przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie wnosi się do

sądu rejonowego właściwego ze względu na siedzibę Szefa Urzędu, za pośrednictwem kierownika strzeżonego ośrodka lub

funkcjonariusza odpowiadającego za funkcjonowanie aresztu dla cudzoziemców.

4. Kierownik strzeżonego ośrodka lub funkcjonariusz odpowiadający za funkcjonowanie aresztu dla cudzoziemców

przekazuje odwołanie w terminie 2 dni sądowi, który rozpoznaje je niezwłocznie.

5. Do postępowania w sprawie odwołania od decyzji, o której mowa w ust. 3, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy

z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421 i 638) o postępowaniu w sprawie

zażalenia na postanowienie w przedmiocie środka zapobiegawczego, przy czym funkcję oskarżyciela publicznego wykonuje

Szef Urzędu.

Art. 89c. Wnioskodawcy lub osobie, w której imieniu wnioskodawca występuje, zwolnionym ze strzeżonego ośrodka

lub z aresztu dla cudzoziemców na podstawie decyzji, o której mowa w art. 89b ust. 1 i 2, albo nieumieszczonym w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców z przyczyn określonych w art. 400 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, Szef Urzędu może, w drodze decyzji, nakazać przebywanie w określonym miejscu pobytu lub określonej miejscowości, których bez jego zezwolenia nie mogą opuszczać, do dnia, w którym decyzja w postępowaniu w sprawie nadania

statusu uchodźcy stanie się ostateczna, oraz zobowiązać do zgłaszania się w określonych odstępach czasu do organu wskazanego w decyzji.

Art. 89ca. Organ Straży Granicznej przekazuje wnioskodawcy lub osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje,

w języku dla nich zrozumiałym, informację o adresie ośrodka recepcyjnego, w którym mają się stawić w terminie 2 dni od

dnia zwolnienia ze strzeżonego ośrodka lub aresztu dla cudzoziemców, gdy postępowanie w sprawie udzielenia ochrony

międzynarodowej nie zostało zakończone decyzją ostateczną.

Art. 89cb. W przypadku gdy osoba zwalniana ze strzeżonego ośrodka lub aresztu dla cudzoziemców, której dotyczy

wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, jest osobą niepełnosprawną, w podeszłym wieku, samotnie wychowującą

dziecko lub kobietą ciężarną, organ Straży Granicznej właściwy ze względu na miejsce pobytu tej osoby zapewnia jej transport do ośrodka recepcyjnego oraz, w uzasadnionych przypadkach, wyżywienie podczas tego transportu.

Rozdział 7

Prawa i obowiązki cudzoziemca, który posiada status uchodźcy lub korzysta z ochrony uzupełniającej

Art. 89d. Szef Urzędu informuje niezwłocznie na piśmie cudzoziemca, któremu nadano status uchodźcy lub udzielono

ochrony uzupełniającej, w języku dla niego zrozumiałym, o jego prawach i obowiązkach.

Art. 89e. Cudzoziemcowi, który posiada status uchodźcy lub korzysta z ochrony uzupełniającej, udziela się pomocy

w celu wspierania procesu jego integracji ze społeczeństwem, w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 12 marca

2004 r. o pomocy społecznej.

Art. 89ea. W przypadku gdy status uchodźcy nadano małoletniemu bez opieki lub udzielono mu ochrony uzupełniającej, Szef Urzędu, uwzględniając zakaz określony w art. 9, podejmuje działania mające na celu odnalezienie krewnych tego

małoletniego, a w szczególności

1)

informuje małoletniego o możliwości poszukiwania jego krewnych za pośrednictwem międzynarodowych organizacji

pozarządowych;

2)

udziela małoletniemu pomocy w nawiązaniu kontaktu z międzynarodowymi organizacjami pozarządowymi;

3)

udziela małoletniemu pomocy w zainicjowaniu poszukiwań jego krewnych.

Art. 89f. Cudzoziemcowi, który posiada status uchodźcy lub korzysta z ochrony uzupełniającej, przysługują uprawnienia cudzoziemca, któremu udzielono zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, o ile przepisy ustawy lub innych

ustaw nie stanowią inaczej.

Art. 89g. 1. Cudzoziemcowi, który posiada status uchodźcy lub korzysta z ochrony uzupełniającej, nie można wydać

decyzji o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ani decyzji o wydaleniu, bez pozbawienia tego

statusu lub ochrony.

2. Przepis ust. 1 nie ma zastosowania w przypadku, o którym mowa w art. 32 ust. 1 lub art. 33 ust. 2 Konwencji

Genewskiej.

Art. 89h. (uchylony)

Art. 89i. 1. Cudzoziemcowi, któremu nadaje się status uchodźcy, wydaje się dokument podróży przewidziany w Konwencji Genewskiej i kartę pobytu ważną przez okres 3 lat od dnia wydania.

2. Cudzoziemcowi, któremu udziela się ochrony uzupełniającej, wydaje się kartę pobytu ważną przez okres 2 lat od

dnia wydania.

2a. Po upływie terminu ważności karty pobytu wydanej w związku z uzyskaniem statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej wydaje się kolejną kartę pobytu, ważną odpowiednio przez okres, o którym mowa w ust. 1 lub 2.

3. Dokument podróży przewidziany w Konwencji Genewskiej jest ważny przez okres 2 lat od dnia wydania.

4. Dokument podróży przewidziany w Konwencji Genewskiej oraz kartę pobytu wydaje się po pobraniu danych biometrycznych cudzoziemca.

5. W dokumentach podróży przewidzianych w Konwencji Genewskiej wydawanych cudzoziemcom, od których pobranie odcisków linii papilarnych jest fizycznie niemożliwe, nie zamieszcza się obrazu linii papilarnych.

6. Kartę pobytu wydaje się po dostarczeniu przez cudzoziemca 3 fotografii.

Art. 89ia. W dokumencie podróży przewidzianym w Konwencji Genewskiej zamieszcza się dane i informacje, o których

mowa w załączniku do Konwencji Genewskiej, oraz dane biometryczne.

Art. 89ib. 1. Cudzoziemiec odbiera dokument podróży przewidziany w Konwencji Genewskiej osobiście, co potwierdza własnoręcznym podpisem.

2. Dokument podróży przewidziany w Konwencji Genewskiej dla małoletniego może odebrać jeden z rodziców lub

opiekunów. Małoletni, który ukończył 13 lat, lub osoba ubezwłasnowolniona, odbierają ten dokument osobiście, w obecności przynajmniej jednego z rodziców lub opiekunów.

3. Cudzoziemiec odbierający dokument przewidziany w Konwencji Genewskiej sprawdza za pomocą czytnika elektronicznego, czy dane osobowe i dane biometryczne zamieszczone w tym dokumencie są zgodne ze stanem faktycznym.

4. W przypadku siły wyższej, uniemożliwiającej cudzoziemcowi osobisty odbiór dokumentu podróży przewidzianego

w Konwencji Genewskiej, odbioru tego dokumentu może dokonać pełnomocnik legitymujący się pełnomocnictwem szczególnym. Przepisu ust. 3 nie stosuje się.

Art. 89j. 1. Dokument podróży przewidziany w Konwencji Genewskiej podlega wymianie w przypadku

1)

zmiany danych w nim zamieszczonych;

2)

uszkodzenia w stopniu utrudniającym posługiwanie się nim lub zaistnienia innej okoliczności utrudniającej ustalenie

tożsamości osoby;

3)

upływu terminu ważności.

2. (uchylony)

Art. 89k. 1. Cudzoziemiec, który utracił dokument podróży przewidziany w Konwencji Genewskiej, jest obowiązany

zawiadomić o tym Szefa Urzędu w terminie 3 dni.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, Szef Urzędu wydaje nowy dokument podróży przewidziany w Konwencji

Genewskiej.

3. W razie znalezienia własnego dokumentu podróży przewidzianego w Konwencji Genewskiej, w miejsce którego

wydano już nowy dokument, należy niezwłocznie zwrócić znaleziony dokument Szefowi Urzędu.

4. (uchylony)

Art. 89l. 1. Cudzoziemiec, który zostaje pozbawiony statusu uchodźcy, jest obowiązany niezwłocznie zwrócić Szefowi

Urzędu kartę pobytu i dokument podróży przewidziany w Konwencji Genewskiej, niepóźniej jednak niż w terminie 14 dni

od dnia, w którym decyzja w tej sprawie stała się ostateczna.

2. Cudzoziemiec zobowiązany do powrotu jest obowiązany zwrócić kartę pobytu komendantowi placówki Straży Granicznej przy przekraczaniu granicy.

3. Cudzoziemiec, który zostaje pozbawiony ochrony uzupełniającej, jest obowiązany zwrócić Szefowi Urzędu kartę

pobytu niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja w tej sprawie stała się ostateczna.

Art. 89m. Wymiana lub wydanie nowego dokumentu podróży przewidzianego w Konwencji Genewskiej następuje na

wniosek cudzoziemca, po pobraniu jego danych biometrycznych.

Art. 89n. 1. Dokument podróży przewidziany w Konwencji Genewskiej wydaje i wymienia Szef Urzędu.

2. Cudzoziemcowi, który posiada status uchodźcy lub korzysta z ochrony uzupełniającej, kartę pobytu wydaje i wymienia

Szef Urzędu.

3.42) Po wydaniu karty pobytu, jej wymianie lub wydaniu kolejnej karty pobytu Szef Urzędu usuwa w terminie 5 dni

roboczych od dnia wydania lub wymiany karty pobytu dane cudzoziemca zarejestrowane w Systemie Wjazdu/Wyjazdu,

zwanym dalej „EES”, zgodnie z art. 35 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2226 z dnia

30 listopada 2017 r. ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES) w celu rejestrowania danych dotyczących wjazdu

i wyjazdu obywateli państw trzecich przekraczających granice zewnętrzne państw członkowskich i danych dotyczących

odmowy wjazdu w odniesieniu do takich obywateli oraz określającego warunki dostępu do EES na potrzeby ochrony

porządku publicznego i zmieniającego konwencję wykonawczą do układu z Schengen i rozporządzenia (WE) nr 767/2008

i (UE) nr 1077/2011 (Dz. Urz. UE L 327 z 09.12.2017, str. 20, z późn. zm.43)), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 2017/2226”.

Art. 89na. 1. W przypadku gdy cudzoziemiec

1)

nie zwrócił dokumentu podróży przewidzianego w Konwencji Genewskiej, gdy był do tego zobowiązany, lub

2)

zawiadomił o utracie dokumentu podróży przewidzianego w Konwencji Genewskiej

– Szef Urzędu umieszcza informacje o takim dokumencie w Systemie Informacyjnym Schengen w celu jego zajęcia.

2. Szef Urzędu niezwłocznie usuwa informacje o dokumencie podróży przewidzianym w Konwencji Genewskiej

umieszczone w Systemie Informacyjnym Schengen zgodnie z ust. 1, gdy dokument ten został mu zwrócony.

Art. 89o. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia

1)

wzór dokumentu podróży przewidzianego w Konwencji Genewskiej, uwzględniając postanowienia załącznika do Konwencji Genewskiej oraz obowiązek zamieszczania danych biometrycznych;

2)

wzór formularza wniosku o wymianę lub wydanie nowego dokumentu podróży przewidzianego w Konwencji Genewskiej, uwzględniając dane, o których mowa w art. 8, dotyczące cudzoziemca i małoletnich dzieci towarzyszących

cudzoziemcowi, w zakresie niezbędnym do wymiany lub wydania nowego dokumentu podróży przewidzianego

w Konwencji Genewskiej;

3)

sposób pobierania danych biometrycznych i zamieszczania ich w dokumentach podróży przewidzianych w Konwencji

Genewskiej, który umożliwi potwierdzenie tożsamości cudzoziemca.

Rozdział 8

Rada do Spraw Uchodźców

Art. 89p. 1. Rada do Spraw Uchodźców, zwana dalej „Radą”, jest organem administracji publicznej rozpatrującym

odwołania od decyzji i zażalenia na postanowienia wydane przez Szefa Urzędu w sprawach prowadzonych na podstawie

przepisów niniejszego działu, z wyjątkiem spraw, o których mowa w rozdziale 4a i rozdziale 5.

2. Radzie przysługują uprawnienia organu wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

3. Rada jest także organem właściwym w sprawach wznowienia postępowania, uchylenia, zmiany lub stwierdzenia

nieważności wydanych przez siebie decyzji lub postanowień.

4. Do zadań Rady należy ponadto

1)

dokonywanie analiz orzecznictwa w zakresie spraw o nadanie lub pozbawienie statusu uchodźcy;

2)

gromadzenie informacji o krajach pochodzenia cudzoziemców;

3)

współpraca z organami oraz instytucjami krajowymi i zagranicznymi w zakresie problematyki migracji i uchodźstwa;

4)

prowadzenie rejestru złożonych zażaleń i odwołań oraz wydanych przez Radę decyzji i postanowień;

5)

oznaczanie danych, o którym mowa w art. 18 ust. 1 rozporządzenia 603/2013, w przypadku nadania cudzoziemcowi

statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej oraz usuwanie oznaczenia danych, o którym mowa w art. 18

ust. 3 rozporządzenia 603/2013, w przypadku pozbawienia cudzoziemca statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej.

42)

Dodany przez art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 18 października 2024 r. o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Wjazdu/Wyjazdu

(Dz. U. poz. 1688); wszedł w życie z dniem określonym w decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2025/1544 z dnia 30 lipca 2025 r.

określającej datę uruchomienia systemu wjazdu/wyjazdu zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2226

(Dz. Urz. UE L 2025/1544 z 31.07.2025) na dzień 12 października 2025 r., zgodnie z art. 1 tej decyzji.

43) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 236 z 19.09.2018, str. 1, Dz. Urz. UE L 258 z 15.10.2018,

str. 5, Dz. Urz. UE L 117 z 03.05.2019, str. 13, Dz. Urz. UE L 135 z 22.05.2019, str. 27, Dz. Urz. UE L 248 z 13.07.2021, str. 11,

Dz. Urz. UE L 249 z 14.07.2021, str. 15 oraz Dz. Urz. UE L 2024/1356 z 22.05.2024.

5. Prezes Rady Ministrów, w drodze rozporządzenia, nadaje Radzie statut organizacyjny i regulamin czynności wewnętrznych, w którym określa w szczególności sposób zwoływania i odbywania posiedzeń składów orzekających i posiedzeń plenarnych oraz tworzenia wewnętrznych zespołów Rady, uwzględniając zakres zadań Rady.

Art. 89r. 1. W skład Rady wchodzi 12 członków powoływanych przez Prezesa Rady Ministrów na pięcioletnią kadencję

spośród osób wyróżniających się wiedzą lub doświadczeniem praktycznym w zakresie problematyki uchodźców. Co najmniej

połowa członków Rady powinna posiadać wyższe wykształcenie prawnicze.

2. Członkiem Rady może być osoba posiadająca obywatelstwo polskie, która nie została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo lub za przestępstwo skarbowe, oraz korzystająca z pełni praw publicznych.

3. Prezes Rady Ministrów powołuje w skład Rady po 4 osoby spośród kandydatów przedstawianych przez ministra

właściwego do spraw zagranicznych i Ministra Sprawiedliwości. Każdy z ministrów przedstawia 8 kandydatów.

4. W przypadku uzasadnionym istotnym wzrostem liczby spraw o nadanie lub pozbawienie statusu uchodźcy Prezes

Rady Ministrów może, na wniosek przewodniczącego Rady złożony na podstawie uchwały Rady, powołać dodatkowych

członków Rady na okres do końca danej kadencji. Przepisu ust. 3 nie stosuje się.

5. Przed powołaniem członka Rady Prezes Rady Ministrów zasięga o nim informacji z Krajowego Rejestru Karnego.

Art. 89s. 1. Pracodawca zatrudniający członka Rady udziela mu, na jego wniosek, urlopu bezpłatnego na czas sprawowania funkcji w Radzie.

2. Pracownikom urzędów państwowych oraz członkom korpusu służby cywilnej przysługuje, po zakończeniu sprawowania funkcji w Radzie, prawo powrotu na zajmowane poprzednio stanowisko, a jeżeli jest to niemożliwe – na stanowisko

równorzędne.

3. Członkowie Rady w zakresie wykonywania czynności wynikających z zadań Rady, o których mowa w art. 89p,

korzystają z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom publicznym.

Art. 89t. 1. Prezes Rady Ministrów odwołuje członka Rady w przypadku

1)

złożenia przez niego rezygnacji z pełnienia funkcji;

2)

choroby trwale uniemożliwiającej sprawowanie przez niego funkcji;

3)

skazania go prawomocnym wyrokiem orzeczonym za umyślne przestępstwo lub za przestępstwo skarbowe;

4)

zaistnienia innych okoliczności uniemożliwiających mu sprawowanie funkcji lub wywiązywanie się z obowiązków.

2. W przypadku odwołania członka Rady lub jego śmierci Prezes Rady Ministrów uzupełnia skład Rady, powołując

nowego członka Rady na okres do końca danej kadencji. Przepisu art. 89r ust. 3 nie stosuje się.

Art. 89u. 1. Rada dokonuje wyboru przewodniczącego i wiceprzewodniczącego spośród swoich członków w głosowaniu tajnym, większością głosów w obecności co najmniej dwóch trzecich jej składu. W tym samym trybie Rada może

przegłosować odwołanie z funkcji przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Rady.

2. Po upływie kadencji Rady dotychczasowy przewodniczący pełni swoje obowiązki do czasu powołania nowego przewodniczącego.

3. Pierwsze posiedzenie plenarne Rady nowej kadencji zwołuje dotychczasowy przewodniczący w terminie 30 dni od

dnia powołania członków Rady nowej kadencji.

Art. 89w. Przewodniczący kieruje pracami Rady, w szczególności

1)

ustala plan pracy Rady;

2)

zwołuje posiedzenia plenarne Rady;

3)

wyznacza składy orzekające;

4)

przydziela składom orzekającym sprawy do rozpatrzenia oraz czuwa nad terminowością ich załatwienia;

5)

reprezentuje Radę przed innymi organami i instytucjami;

6)

reprezentuje Radę w postępowaniu przed sądem administracyjnym lub wyznacza w tym celu innego członka Rady;

7)

powołuje biegłych lub ekspertów do udziału w postępowaniu toczącym się przed Radą;

8)

wyznacza członkom Rady zadania związane z działalnością Rady;

9)

może powoływać zespoły tematyczne lub grupy robocze do opracowania zagadnień oraz dokonania analiz problemów

wynikających z działalności Rady;

10) wykonuje inne zadania wynikające z przepisów prawa.

Art. 89z. 1. Rada orzeka w składach trzyosobowych, z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w art. 39 ust. 2 pkt 4.

2. Orzeczenia zapadają większością głosów. Członek składu orzekającego nie może wstrzymać się od głosu.

3. Członek składu orzekającego, który nie zgodził się z większością głosujących, może przy podpisywaniu orzeczenia

zgłosić zdanie odrębne, podając, w jakiej części i w jakim zakresie kwestionuje orzeczenie.

4. Przewodniczący Rady może zarządzić rozpoznanie sprawy w składzie jednoosobowym.

5. Przy orzekaniu członkowie Rady są związani wyłącznie przepisami prawa.

6. W przypadku gdy Rada zamierza nadać cudzoziemcowi status uchodźcy lub udzielić ochrony uzupełniającej, może

zwrócić się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa

Wewnętrznego, a w razie potrzeby – także do innych organów, o przekazanie informacji, czy wobec wnioskodawcy lub

osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lub ust. 2

lub art. 20 ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 lub 3. Do uzyskiwania informacji przez Radę stosuje się przepisy art. 45 ust. 2–4 i ust. 5.

7. Przewodniczący przekazuje Szefowi Urzędu akta spraw w postępowaniach administracyjnych w celu archiwizacji,

niepóźniej niż w terminie 6 miesięcy od dnia zakończenia postępowania.

Art. 89za. 1. Przewodniczący, wiceprzewodniczący i członkowie Rady otrzymują wynagrodzenie, a także diety, zwrot

kosztów podróży i zakwaterowania na zasadach określonych w przepisach dotyczących wysokości oraz warunków ustalania

należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej

z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju, wydanych na podstawie art. 77[5] § 2 Kodeksu pracy.

2. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wysokość wynagrodzenia przewodniczącego, wiceprzewodniczącego oraz pozostałych członków Rady, uwzględniając ryczałt miesięczny za udział w posiedzeniach Rady, wynagrodzenie za udział w składach orzekających oraz za udział w postępowaniach przed sądem administracyjnym. Wysokość

wynagrodzenia uzależnia się od funkcji pełnionych przez członków Rady.

Art. 89zb. 1. Obsługę administracyjną i kancelaryjną Rady zapewnia Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.

2. Działalność Rady jest finansowana z budżetu państwa, z rozdziału dotyczącego Rady do Spraw Uchodźców, z części

dotyczącej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

3. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, warunki organizacyjne i finansowe wykonywania obsługi

Rady, uwzględniając charakter zadań Rady, określonych w art. 89p.

DZIAŁ III

Inne rodzaje ochrony udzielanej cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Rozdział 1

Azyl

Art. 90. 1. Cudzoziemcowi można, na jego wniosek, udzielić azylu w Rzeczypospolitej Polskiej, gdy jest to niezbędne

do zapewnienia mu ochrony oraz gdy przemawia za tym ważny interes Rzeczypospolitej Polskiej.

1a. Wniosek o udzielenie azylu zawiera

1)

dane wnioskodawcy i osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia

postępowania o udzielenie azylu;

2)

określenie kraju pochodzenia wnioskodawcy i osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje;

3)

określenie istotnych zdarzeń będących przyczyną ubiegania się o azyl.

2. (uchylony)

Art. 91. 1. Cudzoziemca pozbawia się azylu, jeżeli

1)

ustały przyczyny, dla których azyl został udzielony;

2)

prowadzi on działalność skierowaną przeciwko obronności lub bezpieczeństwu państwa lub bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu.

2. (uchylony)

3. (uchylony)

Art. 92. 1. Cudzoziemiec, który składa wniosek o udzielenie azylu, przebywając

1)

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązany poddać się pobraniu odcisków linii papilarnych i fotografowaniu;

2)

za granicą, jest obowiązany dołączyć do wniosku fotografię i po przybyciu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na

podstawie wizy krajowej w celu udziału w postępowaniu w sprawie o udzielenie azylu lub w związku z udzieleniem

mu azylu – poddać się pobraniu odcisków linii papilarnych.

2. Pobranie odcisków linii papilarnych oraz fotografowanie cudzoziemca zapewnia komendant oddziału Straży Granicznej, obejmującego terytorialnym zasięgiem działania m.st. Warszawę.

3. W przypadku gdy cudzoziemiec nie wykonuje obowiązku, o którym mowa w ust. 1, wniosek o udzielenie azylu

pozostawia się bez rozpoznania.

Art. 93. 1. Do postępowania w sprawie udzielenia azylu stosuje się odpowiednio przepisy art. 25, art. 27 ust. 1 i 2,

art. 34, art. 41 oraz art. 45.

2. Do małoletniego bez opieki w postępowaniu o udzielenie azylu stosuje się odpowiednio przepisy działu II rozdziały 3 i 5.

Art. 94. 1. Decyzje w sprawach udzielania i pozbawiania azylu wydaje Szef Urzędu.

2. Wydanie decyzji o udzieleniu lub pozbawieniu azylu wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw zagranicznych.

3. (uchylony)

Art. 95. (uchylony)

Art. 96. Cudzoziemcowi, któremu udzielono azylu, można wydać decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu

tylko po uprzednim pozbawieniu go azylu.

Rozdział 2

(uchylony)

Rozdział 3

Ochrona czasowa cudzoziemców

Art. 106.44) 1. Pobyt beneficjenta ochrony czasowej, który przybył legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

w okresie wskazanym w decyzji Rady Unii Europejskiej stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców,

i w celu korzystania z ochrony czasowej, uznaje się za legalny od dnia wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do

dnia, w którym ta decyzja zachowuje moc obowiązującą, chyba że ustawa stanowi inaczej.

2. Za legalny uznaje się także pobyt dziecka urodzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego rodzicem

jest beneficjent ochrony czasowej, o ile dziecko nie jest obywatelem polskim ani obywatelem innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

Art. 107.44) 1. Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, udzielić ochrony czasowej cudzoziemcom nieobjętym

decyzją Rady Unii Europejskiej stwierdzającą istnienie masowego napływu wysiedleńców zmuszonych do opuszczenia

kraju lub obszaru geograficznego, którego ta decyzja dotyczy, z powodu obcej inwazji, wojny, wojny domowej, konfliktów

etnicznych lub rażących naruszeń praw człowieka, mając na celu potrzebę zapewnienia ich praw podstawowych.

2. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, określa się grupy osób objętych ochroną czasową oraz okres obowiązywania ochrony czasowej.

Art. 108. 1. (utracił moc)45)

2. (utracił moc)45)

3. (utracił moc)45)

4. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może powierzyć realizację zadań podejmowanych w ramach ochrony

czasowej organizacjom pozarządowym, określić zakres powierzanych zadań i okres ich wykonywania, sposób kontroli ich

wykonywania oraz sposób finansowania tych zadań, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia cudzoziemcom należytej

ochrony.

44)

45)

W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.

Utracił moc z dniem 1 maja 2004 r. na podstawie art. 146 ust. 3 niniejszej ustawy.

Art. 109.46) 1. Szef Urzędu może odmówić w drodze decyzji dopuszczenia cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu korzystania z ochrony czasowej albo stwierdzić wyłączenie z ochrony czasowej cudzoziemca, który już

z niej korzysta, jeżeli istnieją podstawy, aby uznać, że

1)

zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a lub b;

2)

popełnił, poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a przed przybyciem na to terytorium w celu korzystania z ochrony

czasowej, szczególnie poważne przestępstwo o charakterze innym niż polityczny, inne niż przestępstwo, o którym

mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a;

3)

został skazany prawomocnym wyrokiem za szczególnie poważne przestępstwo, inne niż przestępstwo, o którym mowa

w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a, i stanowi zagrożenie dla społeczeństwa państwa, w którym przebywa;

4)

jego wjazd lub pobyt mogą zagrozić bezpieczeństwu państwa.

2. Odmowie albo wyłączeniu, o których mowa w ust. 1, podlega także cudzoziemiec, wobec którego istnieją poważne

podstawy, aby uznać, że podżegał albo w inny sposób brał udział w popełnieniu szczególnie poważnych przestępstw lub

czynów, o których mowa w ust. 1 pkt 1–3.

3. Oceniając, czy cudzoziemiec popełnił szczególnie poważne przestępstwo, podżegał do jego popełnienia albo w inny

sposób brał udział w jego popełnieniu, Szef Urzędu bierze pod uwagę dotkliwość zagrożenia, na które narażony jest cudzoziemiec po powrocie do kraju lub obszaru geograficznego, z którego stwierdzony został masowy napływ wysiedleńców.

Przestępstwa charakteryzujące się szczególnym okrucieństwem, nawet jeżeli można założyć, że zostały popełnione z pobudek politycznych, mogą zostać zakwalifikowane jako szczególnie poważne przestępstwa niemające charakteru politycznego.

4. Postępowanie w sprawie, o której mowa w ust. 1, Szef Urzędu wszczyna z urzędu albo na wniosek Komendanta

Głównego Policji, organów Straży Granicznej, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego albo Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego.

5. Szef Urzędu wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1, w terminie 2 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa

w ust. 4.

6. Decyzja, o której mowa w ust. 1, jest ostateczna.

7. O decyzji, o której mowa w ust. 1, Szef Urzędu niezwłocznie informuje Komendanta Głównego Straży Granicznej.

Art. 109a.47) Przepisów art. 106 nie stosuje się do cudzoziemca, który

1)

posiada

a)

zezwolenie na pobyt stały,

b) zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej,

c)

zezwolenie na pobyt czasowy,

d) status uchodźcy,

e)

ochronę uzupełniającą,

f)

zgodę na pobyt tolerowany,

g) zgodę na pobyt ze względów humanitarnych;

2)

złożył w Rzeczypospolitej Polskiej wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej lub w imieniu którego taki wniosek został złożony;

3)

uzyskał ochronę czasową na terenie innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej

przyznaną na podstawie decyzji Rady Unii Europejskiej, o której mowa w art. 106 ust. 1;

4)

posiada obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej;

5)

wjechał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego

ruchu granicznego.

Art. 109b.47) 1. Ochrona czasowa wygasa, w przypadku gdy

1)

46)

47)

cudzoziemiec nie złożył wniosku, o którym mowa w art. 110a ust. 1, w terminie określonym w art. 110a ust. 2;

W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.

Dodany przez art. 4 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.

2)

cudzoziemiec opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres powyżej 30 dni;

3)

cudzoziemiec złożył w dowolnym organie gminy pisemne zawiadomienie o zrzeczeniu się prawa do korzystania

z ochrony czasowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

4)

cudzoziemcowi udzielono

a)

zezwolenia na pobyt stały,

b) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej,

c)

zezwolenia na pobyt czasowy,

d) statusu uchodźcy,

e)

ochrony uzupełniającej,

f)

zgody na pobyt tolerowany,

g) zgody na pobyt ze względów humanitarnych;

5)

cudzoziemiec złożył w Rzeczypospolitej Polskiej wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej lub w imieniu którego taki wniosek został złożony;

6)

cudzoziemiec uzyskał ochronę czasową na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii

Europejskiej przyznaną na podstawie decyzji Rady Unii Europejskiej, o której mowa w art. 106 ust. 1;

7)

cudzoziemiec nabył obywatelstwo polskie albo obywatelstwo innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

2. Ochrona czasowa wygasa w dniu zdarzenia, które powoduje jej wygaśnięcie. W przypadku wygaśnięcia ochrony

czasowej na podstawie ust. 1 pkt 1 zdarzeniem tym jest upływ ostatniego dnia terminu określonego w art. 110a ust. 2.

3. W przypadku wygaśnięcia ochrony czasowej na podstawie ust. 1 pkt 5, cudzoziemiec ponownie korzysta z ochrony

czasowej po wydaniu wobec niego decyzji, o której mowa w art. 38 ust. 4 lub art. 52 ust. 1, począwszy od dnia, w którym

ta decyzja stała się ostateczna.

Art. 110. (uchylony)48)

Art. 110a.49) 1. Beneficjentowi ochrony czasowej na wniosek złożony w dowolnym organie gminy na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej, nadaje się numer PESEL, o którym mowa w art. 15 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2026 r. poz. 384), ze statusem UKR, o którym mowa w art. 8 pkt 24a lit. d ustawy z dnia 24 września

2010 r. o ewidencji ludności.

2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, składa się w terminie 30 dni od dnia przekroczenia granicy Rzeczypospolitej

Polskiej.

3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy rozdziału 5a ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności.

Art. 110b.49) 1. Komendant Główny Straży Granicznej prowadzi w systemie teleinformatycznym Straży Granicznej

rejestr beneficjentów ochrony czasowej, którzy złożyli wniosek, o którym mowa w art. 110a ust. 1.

2. W rejestrze, o którym mowa w ust. 1, przetwarza się

1)

dane

a)

imię (imiona) i nazwisko (nazwiska),

b) datę urodzenia,

c)

obywatelstwo (obywatelstwa) albo status bezpaństwowca,

d) płeć,

e)

rodzaj dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy,

f)

serię i numer dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy,

g) unikalny numer w rejestrze,

48)

49)

Przez art. 4 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.

Dodany przez art. 4 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.

h) numer PESEL – jeżeli został nadany,

i)

datę dokonania i zmiany wpisu do rejestru,

j)

unikalny numer ewidencyjny nadany przez kraj pochodzenia, jeżeli występuje,

k) miejsce urodzenia, jeżeli występuje,

l)

2)

kraj urodzenia, jeżeli występuje;

informację o datach

a)

przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej w kierunku wjazdowym,

b) przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej w kierunku wyjazdowym,

c)

złożenia wniosku, o którym mowa w art. 110a ust. 1;

3)

informacje o dacie i miejscu przekroczenia granicy zewnętrznej w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu

Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ

osób przez granice (kodeks graniczny Schengen), niebędącej granicą Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wjazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie nastąpił bezpośrednio z terytorium państwa trzeciego;

4)

informację o dacie końcowej okresu pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznawanego za legalny na podstawie art. 106 lub przepisów wydanych na podstawie art. 107 ust. 1;

5)

informacje o osobie sprawującej faktyczną pieczę nad dzieckiem obejmujące

a)

dane, o których mowa w pkt 1,

b) wskazanie stosunku pokrewieństwa z dzieckiem – jeżeli taki istnieje, a w przypadku jego braku – innej relacji

łączącej tę osobę z dzieckiem;

6)

fotografię, o której mowa w art. 44c ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, jeżeli występuje;

7)

odciski palców, o których mowa w art. 44c ust. 5 pkt 4 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, jeżeli

występują;

8)

informację o wydaniu decyzji na podstawie art. 109;

9)

informacje o okolicznościach, o których mowa w art. 109a.

3. Jeżeli wjazd nie został zarejestrowany przez komendanta placówki Straży Granicznej podczas kontroli granicznej

lub nastąpił przez granicę, na której nie jest prowadzona kontrola graniczna osób przekraczających tę granicę, Komendant

Główny Straży Granicznej rejestruje pobyt beneficjenta ochrony czasowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na jego

wniosek, o którym mowa w art. 110a ust. 1.

4. Komendant Główny Straży Granicznej umieszcza dane w rejestrze, o którym mowa w ust. 1, w terminie 30 dni od

dnia przekazania przez organy gminy informacji o złożeniu wniosku, o którym mowa w art. 110a ust. 1.

5. Szef Urzędu przekazuje na bieżąco Komendantowi Głównemu Straży Granicznej informacje o dokumentach i złożonych wnioskach, o których mowa w art. 109a pkt 1 i 2 i art. 109b ust. 1 pkt 4, 5 i 7.

Art. 110c.49) 1. W przypadku gdy wniosek, o którym mowa w art. 110a ust. 1, zawiera dane, o których mowa w art. 44a

ust. 7 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, i zgodę, o której mowa w art. 44a ust. 7 pkt 3 lit. b

tej ustawy, minister właściwy do spraw informatyzacji automatycznie potwierdza profil zaufany dla cudzoziemca.

2. W przypadku gdy wniosek, o którym mowa w art. 110a ust. 1, nie zawiera danych, o których mowa w ust. 1, cudzoziemiec po nadaniu mu numeru PESEL może złożyć w dowolnym organie gminy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

wniosek o

1)

wprowadzenie numeru PESEL, imienia i nazwiska, adresu poczty elektronicznej oraz numeru telefonu komórkowego

do rejestru danych kontaktowych osób fizycznych, o którym mowa w art. 20h ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 1703 oraz z 2026 r. poz. 160);

2)

potwierdzenie profilu zaufanego, o którym mowa w art. 3 pkt 14 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.

3. Organ gminy, o którym mowa w ust. 2

1)

potwierdza tożsamość cudzoziemca na podstawie pozytywnej weryfikacji

a)

zgodności danych w dokumencie potwierdzającym nadanie numeru PESEL z rejestrem PESEL,

b) zgodności danych, o których mowa w art. 44c ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności,

z wizerunkiem cudzoziemca;

2)

może dodatkowo weryfikować tożsamość cudzoziemca na podstawie zgodności danych, o których mowa w art. 44c

ust. 5 pkt 5, ze złożonym na wniosku podpisem własnoręcznym.

4. Po potwierdzeniu tożsamości cudzoziemca organ gminy, o którym mowa w ust. 2, wprowadza dane do rejestru

danych kontaktowych osób fizycznych, o którym mowa w art. 20h ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, i systemu, o którym mowa w art. 20aa tej ustawy.

5. Po wprowadzeniu danych, o którym mowa w ust. 4, minister właściwy do spraw informatyzacji automatycznie potwierdza profil zaufany.

6. Zadania, o których mowa w ust. 3 i 4, są zadaniami zleconymi z zakresu administracji rządowej.

7. Utworzony automatycznie profil zaufany zawiera adres poczty elektronicznej i numer telefonu komórkowego podane we wniosku, o którym mowa w art. 110a ust. 1.

8. Identyfikator użytkownika profilu zaufanego jest tworzony automatycznie, w sposób ustalony przez ministra

właściwego do spraw informatyzacji, i przekazywany cudzoziemcowi

1)

na adres poczty elektronicznej podany we wniosku, o którym mowa w art. 110a ust. 1, lub

2)

w postaci wydruku potwierdzenia utworzenia profilu zaufanego.

9. Wydruk, o którym mowa w ust. 8 pkt 2, zawiera w szczególności

1)

identyfikator profilu zaufanego;

2)

imię (imiona) i nazwisko;

3)

numer PESEL;

4)

adres poczty elektronicznej;

5)

numer telefonu komórkowego.

10. Jednorazowe hasło umożliwiające aktywację profilu zaufanego przez cudzoziemca jest wysyłane na numer telefonu

komórkowego podany we wniosku.

11. Ustalenie tożsamości cudzoziemca wnioskującego o potwierdzenie profilu zaufanego jest dokonywane na podstawie ważnego dokumentu podróży.

12. W sprawach dotyczących profilu zaufanego nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia

17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.

Art. 110d.49) 1. Minister właściwy do spraw informatyzacji może w aplikacji mObywatel w rozumieniu ustawy z dnia

26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel (Dz. U. z 2024 r. poz. 1275 i 1717 oraz z 2025 r. poz. 1019), po uwierzytelnieniu

przy użyciu środka identyfikacji elektronicznej, o którym mowa w art. 20a ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, umożliwić beneficjentowi ochrony czasowej

1)

pobranie, przechowywanie i prezentację dokumentu elektronicznego zawierającego pobrane z rejestru, o którym mowa

w art. 44c ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, aktualne dane;

2)

weryfikację integralności i pochodzenia dokumentu elektronicznego.

2. Minister właściwy do spraw informatyzacji może w aplikacji mObywatel w rozumieniu ustawy z dnia 26 maja

2023 r. o aplikacji mObywatel umożliwić cudzoziemcowi, który pobrał dokument mobilny, o którym mowa w ust. 1 pkt 1

1)

pobranie, przechowywanie i prezentację dokumentu mobilnego zawierającego pobrane z rejestru, o którym mowa

w art. 44c ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, aktualne dane dotyczące dziecka pozostającego pod jego władzą rodzicielską;

2)

weryfikację integralności i pochodzenia dokumentu mobilnego.

3. Cudzoziemcowi, o którym mowa w ust. 2, umożliwia się pobranie dokumentu mobilnego, o którym mowa w ust. 2

pkt 1, jeżeli w rejestrze PESEL przy danych dziecka zamieszczono numer PESEL tego cudzoziemca.

4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, pobranie dokumentu mobilnego, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, wymaga

1)

uwierzytelnienia przy użyciu certyfikatu, o którym mowa w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji

mObywatel;

2)

złożenia przez cudzoziemca, który pobiera dokument mobilny, oświadczenia o pozostawaniu dziecka pod jego władzą

rodzicielską.

5. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie zamieszcza w nim klauzulę następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

6. Minister właściwy do spraw informatyzacji może w aplikacji mObywatel w rozumieniu ustawy z dnia 26 maja

2023 r. o aplikacji mObywatel, udostępnić cudzoziemcowi, który pobrał dokument elektroniczny, o którym mowa w ust. 1

pkt 1 i ust. 2 pkt 1, funkcjonalność pozwalającą na

1)

dostęp do usługi online obsługiwanej przy użyciu tej aplikacji;

2)

potwierdzenie udziału w usługach świadczonych na rzecz użytkownika tej aplikacji w określonym miejscu i czasie;

3)

wykorzystanie tej aplikacji w celu przekazywania danych w ramach usług świadczonych na rzecz użytkownika tej

aplikacji.

7. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, procedury, w których dokument elektroniczny, o którym mowa

w ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, oraz usługi mogą być wykorzystywane do stwierdzania tożsamości beneficjenta ochrony czasowej, mając na uwadze ułatwienie im sprawnego i bezpiecznego załatwiania spraw urzędowych.

8. W sprawach dotyczących aplikacji mObywatel nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia

26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel.

9. Dokumenty elektroniczne, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, wraz z dokumentem podróży uprawniają

cudzoziemca do wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności uzyskania wizy.

10. Minister właściwy do spraw informatyzacji unieważnia dokument elektroniczny, o którym mowa w ust. 1 pkt 1

i ust. 2 pkt 1, oraz certyfikat wydany z tym dokumentem w przypadku

1)

zmiany statusu UKR na inny status, o którym mowa w art. 8 pkt 24a ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji

ludności;

2)

odnotowania zgonu cudzoziemca w rejestrze PESEL.

Art. 110e.49) Minister właściwy do spraw wewnętrznych może, w drodze rozporządzenia, w sytuacji dużego napływu

cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się za legalny na podstawie art. 106, wprowadzić, na czas oznaczony, możliwość potwierdzenia przy nadawaniu numeru PESEL tożsamości cudzoziemca na podstawie innego dokumentu niż ważny dokument podróży.

Art. 110f.49) 1. Po przekazaniu przez Komendanta Głównego Straży Granicznej z rejestru, o którym mowa w art. 110b

ust. 1, informacji o wydaniu decyzji na podstawie art. 109 ust. 1, lub okolicznościach, o których mowa w art. 109a, lub po

wygaśnięciu ochrony czasowej na mocy decyzji Rady Unii Europejskiej stwierdzającej masowy napływ wysiedleńców,

status UKR jest zmieniany na status, o którym mowa w art. 8 pkt 24a lit. c ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji

ludności.

2. W przypadku stwierdzenia braku zmiany statusu, o której mowa w ust. 1, dowolny organ gminy może dokonać w rejestrze PESEL zmiany statusu UKR na status, o którym mowa w art. 8 pkt 24a lit. c.

Art. 111. Cudzoziemca korzystającego z ochrony czasowej po przyjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

poucza się w języku dla niego zrozumiałym o trybie i zasadach postępowania związanego z ochroną czasową oraz o przysługujących mu prawach i ciążących na nim obowiązkach. Pouczenie może być umieszczone na stronie internetowej urzędu

obsługującego Szefa Urzędu w postaci elektronicznej.

Art. 112.50) 1. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w ramach uruchomionych na ten cel środków może zapewnić pomoc beneficjentowi ochrony czasowej polegającą na

1)

zapewnieniu pobytu i wyżywienia, jednak niedłużej niż przez 60 dni od pierwszego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i niedłużej niż przez 12 miesięcy od pierwszego dnia zdarzenia, które było podstawą wydania

decyzji Rady Unii Europejskiej stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców, poprzez

a)

umieszczenie w obiekcie zbiorowego zakwaterowania lub

b) wypłatę świadczenia pieniężnego na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2)

prowadzeniu punktów recepcyjnych;

3)

zapewnieniu transportu związanego z zakwaterowaniem lub opieką medyczną;

4)

podjęciu innych działań niezbędnych do realizacji pomocy.

2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych może określić, w drodze rozporządzenia, wysokość i sposób wypłaty

świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b, biorąc pod uwagę konieczność zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb beneficjenta ochrony czasowej.

3. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w ramach uruchomionych na ten cel środków może zapewnić beneficjentowi ochrony czasowej pomoc polegającą za zakwaterowaniu zbiorowym wraz z całodziennym wyżywieniem, jeżeli posiada on status UKR, o którym mowa w art. 110a ust. 1, należy do grupy wrażliwej oraz nie jest w stanie

samodzielnie zapewnić sobie zakwaterowania.

4. Pomoc, o której mowa w ust. 3, może być udzielana także przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich lub innych źródeł, bezpośrednio właściwej

gminie, powiatowi lub organizacji pozarządowej.

5. Za osobę należącą do grupy wrażliwej, o której mowa w ust. 3, uznaje się osobę, która spełnia co najmniej jeden

z poniższych warunków

1)

posiada orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności umiarkowanym lub znacznym, lub orzeczenie równoważne, o którym mowa w art. 5 pkt 1–2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913, 1301, 1665 i 1746 oraz z 2026 r.

poz. 26), lub jest opiekunem takiej osoby i nie pobiera świadczenia pielęgnacyjnego;

2)

ukończyła

a)

w przypadku kobiet – 60. rok życia,

b) w przypadku mężczyzn – 65. rok życia

– o ile nie pobiera polskiego świadczenia emerytalnego, nie pracuje i nie posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pełnoletnich zstępnych, którzy podlegają obowiązkowi alimentacyjnemu;

3)

jest kobietą w ciąży lub osobą wychowującą dziecko do 12. miesiąca życia wraz z tym dzieckiem, na podstawie przedstawionych dokumentów;

4)

jest osobą z zagranicznej instytucjonalnej pieczy zastępczej;

5)

jest osobą bezpośrednio po hospitalizacji finansowanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, trwającej przynajmniej

7 dni, niedłużej niż do ustania przyczyny będącej powodem hospitalizacji.

6. Pomoc, o której mowa w ust. 1 i 3, może być udzielana również cudzoziemcowi, który odniósł obrażenia w wyniku

działań wojennych prowadzonych na terytorium państwa lub obszaru geograficznego, którego dotyczy decyzja Rady Unii

Europejskiej stwierdzająca istnienie masowego napływu wysiedleńców, niespełniającego warunków, o których mowa

w art. 106, który został przetransportowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu udzielania świadczeń opieki

zdrowotnej.

7. Minister właściwy do spraw wewnętrznych koordynuje działania organów władzy publicznej oraz organizacji pozarządowych i przedsiębiorców, w zakresie udzielania pomocy, o której mowa w ust. 1, a minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego koordynuje działania organów władzy publicznej oraz organizacji pozarządowych i przedsiębiorców,

w zakresie udzielania pomocy, o której mowa w ust. 3.

50)

W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 8 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.

8. Jednostka samorządu terytorialnego, związek jednostek samorządu terytorialnego lub związek metropolitalny, z własnej inicjatywy i w zakresie posiadanych środków, mogą zapewnić pomoc beneficjentom ochrony czasowej.

9. Zakres pomocy określa w uchwale organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, związku jednostek samorządu terytorialnego lub związku metropolitalnego. Formy i tryb udzielania pomocy określa właściwy organ wykonawczy

danej jednostki lub związku.

10. Do zamówień publicznych niezbędnych do zapewnienia pomocy, o której mowa w ust. 1 pkt 1–3 i ust. 3, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych.

11. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego lub podmioty,

o których mowa w ust. 8, w terminie 3 miesięcy od końca miesiąca, w którym udzielono zamówienia, zamieszczają w Biuletynie Zamówień Publicznych informację o udzieleniu zamówienia, o którym mowa w ust. 10, podając

1)

nazwę i adres siedziby zamawiającego;

2)

datę i miejsce zawarcia umowy lub informację o zawarciu umowy drogą elektroniczną;

3)

opis przedmiotu umowy, z wyszczególnieniem odpowiednio ilości rzeczy lub innych dóbr oraz zakresu usług;

4)

cenę albo cenę maksymalną, jeżeli cena nie jest znana w chwili zamieszczenia ogłoszenia;

5)

okoliczności faktyczne uzasadniające udzielenie zamówienia bez zastosowania przepisów ustawy z dnia 11 września

2019 r. – Prawo zamówień publicznych;

6)

nazwę (firmę) podmiotu albo imię i nazwisko osoby, z którymi została zawarta umowa.

12. W celu zapewnienia pomocy, o której mowa w ust. 1 i 3, minister właściwy do spraw wewnętrznych lub minister

właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego może

1)

wykorzystać zasoby własne oraz podległych lub nadzorowanych organów i jednostek, lub

2)

w przypadku gdy zasoby określone w pkt 1 okażą się niewystarczające, zlecić

a)

wojewodzie realizację wskazanych w niniejszym artykule zadań wraz z zapewnieniem finansowania lub

b) organizacjom pozarządowym, podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2025 r. poz. 1338) oraz związkom zawodowym realizację

zadania publicznego z pominięciem otwartego konkursu ofert, o którym mowa w dziale II rozdziale 2 tej ustawy.

13. W przypadku zlecenia, o którym mowa w ust. 12 pkt 2 lit. a, wojewoda może wydawać polecenia w zakresie zadań

określonych w ust. 1 i 3 innym organom administracji rządowej działającym na obszarze województwa, państwowym

osobom prawnym, organom samorządu terytorialnego, samorządowym osobom prawnym oraz samorządowym jednostkom

organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej.

14. Polecenie, o którym mowa w ust. 13, określa co najmniej

1)

grupy uprawnione do korzystania z pomocy;

2)

sposób weryfikacji i kierowania osób do miejsc zakwaterowania;

3)

zasady wykwaterowania osób z miejsc zakwaterowania;

4)

okres, w jakim może być udzielana pomoc;

5)

zakres udzielanej pomocy;

6)

sposób monitorowania i rozliczania zadania;

7)

szczegółowy sposób finansowania zadania.

15. Polecenie, o którym mowa w ust. 13, jest wydawane w drodze decyzji administracyjnej i podlega natychmiastowemu wykonaniu z chwilą jego doręczenia lub ogłoszenia i nie wymaga uzasadnienia.

16. Polecenie, o którym mowa w ust. 13, może być uchylane lub zmieniane, jeżeli przemawia za tym interes społeczny

lub słuszny interes strony. Jego uchylenie lub zmiana nie wymaga zgody stron.

17. Polecenie, o którym mowa w ust. 13, może być wydawane także ustnie, pisemnie w formie adnotacji, telefonicznie,

za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu

usług drogą elektroniczną lub za pomocą innych środków łączności. Istotne okoliczności takiego załatwienia sprawy utrwala

się w formie protokołu.

18. Realizowane na podstawie polecenia zadania, o których mowa w ust. 1 i 3, są realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej.

19. Wojewoda może kontrolować wszystkie obiekty zbiorowego zakwaterowania na terenie województwa finansowane na podstawie niniejszego artykułu.

20. Na potrzeby zbiorowego zakwaterowania cudzoziemców, o którym mowa w ust. 1 i 3, dopuszcza się w okresie

niedłuższym niż przez 12 kolejnych miesięcy tymczasowe wykorzystanie oddanego do użytkowania obiektu budowlanego,

w tym również innego niż budynek zamieszkania zbiorowego, który nie spełnia wymagań przepisów techniczno-budowlanych, przeciwpożarowych oraz higieniczno-sanitarnych dla tego budynku, jeżeli przy takim sposobie jego użytkowania występujące w nim warunki zapewniają spełnienie podstawowych wymagań w zakresie

1)

nośności i stateczności konstrukcji oraz bezpieczeństwa użytkowania;

2)

bezpieczeństwa pożarowego;

3)

higieny, zdrowia i środowiska.

21. W przypadku gdy obiekt budowlany, o którym mowa w ust. 20, będzie przeznaczony do zakwaterowania zbiorowego, musi spełniać podstawowe wymagania, które potwierdza się pozytywną opinią właściwego miejscowo

1)

powiatowego inspektora nadzoru budowlanego – w zakresie, o którym mowa w ust. 20 pkt 1;

2)

komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej – w zakresie, o którym mowa w ust. 20 pkt 2;

3)

państwowego powiatowego inspektora sanitarnego – w zakresie, o którym mowa w ust. 20 pkt 3.

22. Opinie, o których mowa w ust. 21, wydaje się, w terminie 7 dni roboczych, na wniosek właściciela lub faktycznie

władającego obiektem budowlanym. Opinie mogą określać dodatkowe warunki lub ograniczenia niezbędne do zachowania

podstawowych wymagań, o których mowa w ust. 20. Do wydawania opinii nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca

1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691). Opinię, o której mowa w ust. 21 pkt 2,

wydaje się po przeprowadzeniu czynności kontrolno-rozpoznawczych, o których mowa w art. 23 ustawy z dnia 24 sierpnia

1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1312 i 1366 oraz z 2026 r. poz. 252 i 646), w zakresie oceny

zapewnienia w obiekcie budowlanym spełnienia podstawowych wymagań bezpieczeństwa pożarowego.

23. Do obiektów, o których mowa w ust. 20, nie stosuje się przepisów art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo

budowlane (Dz. U. z 2026 r. poz. 524, 605 i 646).

Art. 112a.51) 1. Beneficjentowi ochrony czasowej, który posiada numer PESEL ze statusem UKR, mogą być przyznawane świadczenia, na zasadach i w trybie przewidzianym dla tej grupy beneficjentów w ustawie z dnia 12 marca 2004 r.

o pomocy społecznej.

2. Beneficjent ochrony czasowej, o którym mowa w ust. 1, ubiegający się o świadczenia z pomocy społecznej, składa

oświadczenie o niewystąpieniu okoliczności, o których mowa w art. 109a.

3. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 2, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego

oświadczenia. Składający oświadczenie zawiera w nim klauzulę następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności

karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

Art. 112b.51) 1. Beneficjentowi ochrony czasowej, który posiada numer PESEL ze statusem UKR, może być przyznana

pomoc żywnościowa w ramach programów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus.

2. Pomoc, o której mowa w ust. 1, może być przyznana pod warunkiem spełniania przez beneficjenta ochrony czasowej

kryteriów kwalifikowania do pomocy żywnościowej, określonych w ramach tych programów.

Art. 112c.51) 1. Beneficjenci ochrony czasowej, którzy posiadają numer PESEL ze statusem UKR

1)

którzy byli ofiarami tortur, gwałtu lub

2)

do ukończenia 18. roku życia, lub

3)

którzy posiadają zaświadczenie o zamieszkiwaniu w ośrodku zbiorowego zakwaterowania, o którym mowa w art. 112,

lub

51)

Dodany przez art. 4 pkt 9 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.

4)

Poz. 862

w okresie ciąży, porodu lub połogu

– są uprawnieni na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych na zasadach

i w zakresie określonym w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków

publicznych przysługujących osobom objętym obowiązkowym i dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym, z wyłączeniem leczenia uzdrowiskowego i rehabilitacji uzdrowiskowej, leczenia niepłodności, zabiegów endoprotezoplastyki i usunięcia zaćmy oraz podania produktów leczniczych wydawanych świadczeniobiorcom w ramach programów polityki zdrowotnej ministra właściwego do spraw zdrowia.

2. Świadczenia opieki zdrowotnej, o których mowa w ust. 1, oraz zabiegi endoprotezoplastyki, przysługują również

cudzoziemcom, którzy odnieśli obrażenia w wyniku działań wojennych prowadzonych na terytorium państwa lub obszaru

geograficznego, którego dotyczy decyzja Rady Unii Europejskiej stwierdzająca istnienie masowego napływu wysiedleńców,

niespełniającym warunków, o których mowa w art. 106, i nieuprawnionym do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych

ze środków publicznych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie innych przepisów lub umów międzynarodowych, którzy zostali przetransportowani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.

3. Beneficjenci ochrony czasowej, którzy posiadają numer PESEL ze statusem UKR, znajdujący się w stanie nagłego

zagrożenia zdrowotnego w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2026 r. poz. 141) są uprawnieni na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do świadczeń opieki zdrowotnej

udzielanych niezwłocznie w niezbędnym zakresie.

4. W celu uzyskania świadczenia opieki zdrowotnej, beneficjent ochrony czasowej, o którym mowa w ust. 1, jest

obowiązany

1)

okazać dokument potwierdzający tożsamość i numer PESEL ze statusem UKR oraz

2)

przedstawić – w przypadku beneficjentów ochrony czasowej, o których mowa w ust. 1

a)

pkt 1 – zaświadczenie wydane przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców potwierdzające okoliczność, o której

mowa w ust. 1 pkt 1,

b) pkt 3 – zaświadczenie o zamieszkiwaniu w ośrodku zbiorowego zakwaterowania, o którym mowa w art. 112,

c)

pkt 4 – dokument potwierdzający ciążę lub połóg.

5. Przedstawienie przez beneficjenta ochrony czasowej dokumentu potwierdzającego numer PESEL ze statusem UKR,

nie jest wymagane w przypadku, gdy świadczeniodawca lub niebędąca świadczeniodawcą osoba uprawniona w rozumieniu

art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 253) uzyska potwierdzenie posiadania przez beneficjenta ochrony

czasowej numeru PESEL ze statusem UKR w sposób określony w art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

6. Koszty świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w ust. 1–3, są rozliczane ze świadczeniodawcami oraz aptekami przez Narodowy Fundusz Zdrowia, a finansowane z dotacji celowej z budżetu państwa udzielanej z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia.

7. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb finansowania z budżetu państwa świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w ust. 1–3, mając na celu zapewnienie rzetelności i gospodarności wydatkowania środków publicznych, w tym utrzymania wydatków w przewidzianych limitach, oraz skuteczności udzielania

świadczeń opieki zdrowotnej.

8. W postępowaniu o wydanie zaświadczenia, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, przepisy art. 68 ust. 3–5 stosuje się

odpowiednio.

Art. 112d.51) W przypadku użyczenia beneficjentowi ochrony czasowej budynku lub jego części w celu tymczasowego

zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, w zakresie tego użyczenia nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 21 czerwca

2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r.

poz. 725).

Art. 112e.51) Do zawarcia umowy najmu okazjonalnego lokalu przez najemcę będącego beneficjentem ochrony czasowej nie stosuje się przepisów art. 19a ust. 2 pkt 2 i 3, ust. 3 oraz art. 19d ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie

praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego dotyczących wskazania przez tego najemcę

innego lokalu, w którym będzie mógł zamieszkać w przypadku wyegzekwowania od niego obowiązku opróżnienia i wydania lokalu zajmowanego na podstawie umowy najmu okazjonalnego oraz złożenia oświadczenia właściciela lokalu lub osoby

posiadającej tytuł prawny do lokalu o wyrażeniu zgody na zamieszkanie najemcy i osób z nim zamieszkujących w lokalu

wskazanym w oświadczeniu.

Art. 113.52) 1. Małoletniego bez opieki, będącego beneficjentem ochrony czasowej, reprezentuje oraz sprawuje pieczę

nad jego osobą i majątkiem opiekun tymczasowy, o ile przy jego ustanowieniu jego prawa i obowiązki nie zostały określone

inaczej.

2. Opiekun tymczasowy powinien uzyskiwać zezwolenie sądu opiekuńczego we wszelkich ważniejszych sprawach,

które dotyczą osoby lub majątku małoletniego bez opieki będącego beneficjentem ochrony czasowej.

3. Opiekuna tymczasowego ustanawia sąd opiekuńczy właściwy ze względu na miejsce pobytu małoletniego bez opieki

będącego beneficjentem ochrony czasowej.

4. Opiekun tymczasowy powinien być ustanowiony przede wszystkim spośród krewnych, powinowatych lub innych

osób dających rękojmię należytego wykonywania obowiązków opiekuna. Przepisy art. 148 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. –

Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 236) stosuje się.

5. Postępowanie o ustanowienie opiekuna tymczasowego może być wszczęte na wniosek lub z urzędu.

6. Kandydat na opiekuna tymczasowego składa oświadczenie, że nie zachodzą wobec niego okoliczności, o których

mowa w art. 148 § 1 i 1a ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Oświadczenie to składa się pod

rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie zawiera w nim klauzulę

następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

7. Uprawnionymi do złożenia wniosku są

1)

organy Straży Granicznej;

2)

wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta, marszałek województwa;

3)

prokurator;

4)

organy Policji;

5)

kierownicy jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, o których mowa w art. 6 pkt 5 ustawy z dnia 12 marca

2004 r. o pomocy społecznej;

6)

przedstawiciele organizacji międzynarodowych lub pozarządowych zajmujących się udzielaniem pomocy cudzoziemcom;

7)

osoba sprawująca faktyczną pieczę nad małoletnim bez opieki;

8)

Szef Urzędu.

8. W sprawie o ustanowienie opiekuna tymczasowego sąd orzeka w postępowaniu nieprocesowym po przeprowadzeniu rozprawy. Sąd przesłuchuje kandydata na opiekuna tymczasowego i osobę sprawującą faktyczną pieczę nad małoletnim

bez opieki oraz wysłuchuje małoletniego, jeżeli jego rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości na to pozwala,

uwzględniając w miarę możliwości jego rozsądne życzenie.

9. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, jeżeli kandydat na opiekuna tymczasowego sprawuje faktyczną pieczę

nad małoletnim bez opieki, a okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości co do prawidłowego wykonywania tej pieczy

i dobro małoletniego bez opieki się temu nie sprzeciwia, sąd może ograniczyć postępowanie dowodowe wyłącznie do

dowodów z dokumentów i rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym.

10. Sąd może dokonywać doręczeń zawiadomień i wezwań w sposób, który uzna za najbardziej celowy, kierując się

sprawnością postępowania. Wezwanie lub zawiadomienie dokonane w ten sposób wywołuje skutki doręczenia, jeżeli jest

niewątpliwe, że doszło ono do wiadomości adresata.

11. Sąd rozpoznaje sprawę bezzwłocznie, niepóźniej niż w terminie 3 dni od dnia wpływu do sądu wniosku lub powzięcia informacji o konieczności ustanowienia opiekuna tymczasowego.

12. Odpis postanowienia sąd doręcza uczestnikom postępowania, jednostce organizacyjnej wskazanej w ust. 17, oraz

właściwemu ze względu na miejsce pobytu małoletniego bez opieki kierownikowi powiatowego centrum pomocy rodzinie.

13. Postanowienie o ustanowieniu opiekuna tymczasowego jest skuteczne i wykonalne z chwilą jego ogłoszenia, a gdy

ogłoszenia nie było – z chwilą jego wydania.

14. W postępowaniu o ustanowienie opiekuna tymczasowego nie pobiera się opłat, a wydatki ponosi Skarb Państwa.

52)

W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 10 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.

15. Do postępowania o ustanowienie opiekuna tymczasowego w zakresie nieuregulowanym w ustawie przepisy

ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego stosuje się odpowiednio, z wyłączeniem art. 130 tej

ustawy.

16. W sprawach dotyczących opiekuna tymczasowego nieuregulowanych ustawą, stosuje się przepisy tytułu III Opieka

i kuratela ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

17. Nadzór nad realizacją praw i obowiązków opiekuna tymczasowego sprawuje ośrodek pomocy społecznej lub inna

jednostka organizacyjna wskazana przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta właściwe ze względu na miejsce pobytu

małoletniego bez opieki będącego beneficjentem ochrony czasowej.

Art. 113a.53) 1. Dziecko z zagranicznej instytucjonalnej pieczy zastępczej oraz zagranicznej rodzinnej pieczy zastępczej reprezentuje oraz sprawuje pieczę nad jego osobą i majątkiem opiekun wskazany przez władze kraju pochodzenia.

2. W przypadku niewskazania przez władze kraju pochodzenia opiekuna, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni,

sąd wskazuje opiekuna tymczasowego zgodnie z art. 113.

3. Opieka, o której mowa w ust. 2, wygasa z mocy prawa z chwilą ustanowienia opiekuna, o którym mowa w ust. 1.

4. Nadzór nad realizacją praw i obowiązków opiekuna, o którym mowa w ust. 1, a także osób, o których mowa w art. 2

pkt 14 lit. a i pkt 15 lit. a, oraz nad zapewnieniem dziecku odpowiednich warunków opieki i wychowania, w tym przestrzegania praw dziecka, sprawuje powiatowe centrum pomocy rodzinie właściwe ze względu na miejsce pobytu dziecka.

5. W przypadku gdy na jednego opiekuna, o którym mowa w ust. 1, przypada więcej niż 14 osób, o których mowa

w art. 2 pkt 14 lit. a lub pkt 15 lit. a, kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie zatrudnia, na podstawie umowy

o pracę lub umowy zlecenia, realizowanych w wymiarze co najmniej 40 godzin w tygodniu, na każdą grupę 14 osób, o których mowa w art. 2 pkt 14 lit. a lub pkt 15 lit. a, liczoną począwszy od 15. osoby, o której mowa w art. 2 pkt 14 lit. a lub

pkt 15 lit. a, osobę do pomocy w sprawowaniu opieki. Kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie, biorąc pod uwagę

wiek osób, o których mowa w art. 2 pkt 14 lit. a i pkt 15 lit. a, lub stan ich zdrowia może zatrudnić dodatkową osobę do

pomocy w sprawowaniu opieki.

6. Zadania, o których mowa w ust. 5, stanowią zadania zlecone z zakresu administracji rządowej.

7. Minister właściwy do spraw rodziny określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb nadzoru nad realizacją praw

i obowiązków opiekuna, o którym mowa w ust. 1 i art. 113, a także osób, o których mowa w art. 2 pkt 14 lit. a i pkt 15 lit. a,

oraz nad zapewnieniem dziecku odpowiednich warunków opieki i wychowania, mając na uwadze przestrzeganie praw

dziecka i dobro dziecka oraz potrzebę zapewnienia skutecznego, jednolitego i kompleksowego nadzoru nad realizacją praw

i obowiązków opiekuna.

8. W systemie pieczy zastępczej, o której mowa w dziale III ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny

i systemie pieczy zastępczej, nie umieszcza się małoletnich, o których mowa w art. 2 pkt 14 lit. a i pkt 15 lit. a, z wyłączeniem przypadków, gdy dobro dziecka jest zagrożone.

Art. 113b.53) 1. Małoletni będący beneficjentem ochrony czasowej, który przybył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez opieki osoby sprawującej faktyczną pieczę nad nim, lub, który przybył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

a przed przybyciem był umieszczony w pieczy zastępczej na terytorium państwa pochodzenia oraz osoby, które przybyły

do Polski w ramach zagranicznej instytucjonalnej pieczy zastępczej lub zagranicznej rodzinnej pieczy zastępczej, podlegają

wpisowi do ewidencji, zwanej dalej „ewidencją małoletnich”.

2. Ewidencja małoletnich jest prowadzona przez ministra właściwego do spraw rodziny i powiatowe centra pomocy

rodzinie za pomocą systemu teleinformatycznego umożliwiającego prowadzenie tej ewidencji, przekazywanie do niej

danych, usuwanie z niej danych oraz udostępnianie z niej danych.

3. Utrzymanie i rozwój ewidencji małoletnich, w celu realizacji zadań określonych w ustawie, zapewnia administrator,

w tym

1)

zapewnia ochronę przed nieuprawnionym dostępem do ewidencji małoletnich;

2)

zapewnia integralność danych w ewidencji małoletnich;

3)

zapewnia dostępność systemu teleinformatycznego, w którym ewidencja małoletnich jest prowadzona, dla podmiotów

przetwarzających dane w tej ewidencji;

4)

przeciwdziała uszkodzeniom systemu teleinformatycznego, w którym ewidencja małoletnich jest prowadzona;

53)

Dodany przez art. 4 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.

5)

określa zasady bezpieczeństwa przetwarzanych danych, w tym danych osobowych;

6)

określa zasady zgłoszenia naruszenia ochrony danych osobowych;

7)

zapewnia rozliczalność działań dokonywanych na danych w ewidencji małoletnich;

8)

zapewnia poprawność danych przetwarzanych w ewidencji małoletnich.

Poz. 862

4. Minister właściwy do spraw rodziny może upoważnić inne osoby niż pracownicy urzędu obsługującego tego ministra do wprowadzania, aktualizacji i usuwania danych w ewidencji małoletnich.

5. W ewidencji małoletnich przetwarza się

1)

dane obejmujące

a)

imię (imiona) i nazwisko (nazwiska) osoby, która przybyła na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z małoletnim,

w stosunku do którego sprawowała pieczę zastępczą na terytorium państwa pochodzenia, która reprezentuje

małoletniego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwaną dalej „sprawującym opiekę”,

b) imię (imiona) i nazwisko (nazwiska) małoletniego,

c)

obywatelstwo małoletniego i sprawującego opiekę,

d) adres ostatniego miejsca pobytu małoletniego w kraju pochodzenia,

e)

niepełnosprawność małoletniego,

f)

stan zdrowia małoletniego,

g) pokrewieństwo małoletniego z innymi małoletnimi, którzy przekroczyli granicę,

h) numer PESEL małoletniego i sprawującego opiekę – jeżeli zostały nadane,

i)

datę urodzenia małoletniego i sprawującego opiekę – jeżeli nie nadano numeru PESEL,

j)

adres miejsca pobytu małoletniego i sprawującego opiekę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

k) datę przybycia małoletniego i sprawującego opiekę do miejsca pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

l)

rodzaj dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy przez małoletniego i sprawującego opiekę –

jeżeli występuje,

m) serię i numer dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy przez małoletniego i sprawującego

opiekę – jeżeli występują,

n) adres poczty elektronicznej sprawującego opiekę,

o) numer telefonu sprawującego opiekę,

p) rodzaj, numer i odwzorowanie cyfrowe dokumentu potwierdzającego tożsamość małoletniego,

q) rodzaj, numer i odwzorowanie cyfrowe dokumentu potwierdzającego tożsamość sprawującego opiekę,

r)

fotografię małoletniego,

s)

fotografię osoby, która przybyła z małoletnim na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w stosunku do którego

sprawowała pieczę zastępczą na terytorium kraju pochodzenia,

t)

datę wyjazdu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej małoletniego lub osoby, która przybyła z małoletnim na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2)

informacje o miejscu i dacie przekroczenia granicy przez małoletniego i sprawującego opiekę;

3)

informacje o sytuacji opiekuńczej małoletniego, w tym wskazanie informacji o ustanowieniu opiekuna, o którym

mowa w art. 113 ust. 1 lub art. 113a ust. 1 i 2, oraz dane sprawującego opiekę, o których mowa w pkt 1 lit. a, c, h–o, q

i s oraz pkt 2;

4)

informację o dacie zakończenia sprawowania opieki przez sprawującego opiekę lub opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez sprawującego opiekę.

6. Dane do ewidencji małoletnich wprowadza się, aktualizuje i usuwa niezwłocznie po powzięciu informacji wymagających wpisu, aktualizacji lub usunięcia danych.

7. Zadania związane z prowadzeniem ewidencji małoletnich realizowane przez powiatowe centra pomocy rodzinie są

zadaniami zleconymi z zakresu administracji rządowej.

8. Koszty obsługi przez powiat zadań związanych z prowadzeniem ewidencji małoletnich oraz z obsługą zadań, o których mowa w art. 113a ust. 5 i 7, obejmują

1)

15 zł za każde dziecko wpisane do ewidencji małoletnich przebywające na obszarze powiatu;

2)

koszty zapewnienia przez powiat tłumaczeń związanych z wpisem do ewidencji małoletnich.

Art. 113c.53) 1. Dane z ewidencji małoletnich przetwarza się w zakresie niezbędnym do realizacji zadań ustawowych

i mogą one być udostępniane

1)

konsulom z krajów pochodzenia dzieci – w zakresie niezbędnym do realizacji umów międzynarodowych pomiędzy

Rzecząpospolitą Polską a innymi państwami;

2)

wojewodzie właściwemu dla miejsca pobytu małoletniego;

3)

powiatowym centrom pomocy rodzinie;

4)

organowi właściwemu w rozumieniu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2025 r.

poz. 1208 oraz z 2026 r. poz. 203), za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny – w celu weryfikacji

danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia rodzinne, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada

2003 r. o świadczeniach rodzinnych, osób pobierających te świadczenia oraz członków ich rodzin;

5)

Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych – w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenie

wychowawcze, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, oraz

świadczenie „Dobry start”, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 187a ustawy z dnia 9 czerwca

2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, osób pobierających te świadczenia oraz członków ich

rodzin;

6)

sądom;

7)

prokuratorom;

8)

jednostce podległej ministrowi właściwemu do spraw zdrowia właściwej w zakresie systemów informacyjnych ochrony

zdrowia;

9)

Szefowi Urzędu;

10) organom Straży Granicznej.

2. Administratorami danych osobowych, o których mowa w art. 113b ust. 5, w rozumieniu art. 4 pkt 7 rozporządzenia

Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku

z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE

(ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.54)), zwanego dalej „rozporządzeniem 2016/679”, są minister właściwy do spraw rodziny i powiatowe centra pomocy rodzinie właściwe dla miejsca

pobytu dziecka, z tym że administratorem danych osobowych w zakresie zapewnienia, utrzymania i rozwoju systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 113b ust. 2, jest minister właściwy do spraw rodziny.

3. Minister właściwy do spraw rodziny może, w drodze umowy, powierzyć przetwarzanie danych osobowych w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w art. 113b ust. 2, wyspecjalizowanemu podmiotowi dającemu rękojmię stworzenia warunków organizacyjnych i technicznych zapewniających ochronę danych gromadzonych i przetwarzanych w ewidencji małoletnich, w szczególności zabezpieczenie tych danych osobowych przed nieuprawnionym dostępem, przetwarzaniem, zmianą, uszkodzeniem, zniszczeniem lub utratą.

4. Minister właściwy do spraw rodziny przechowuje dane, o których mowa w art. 113b ust. 5, w systemie teleinformatycznym przez okres 36 miesięcy od dnia ustania przesłanek, dla których dane te zostały wprowadzone. Dane, o których

mowa w art. 113b ust. 5, usuwa się niezwłocznie po upływie okresu przechowywania.

5. Administrator danych osobowych może wykonać obowiązek, o którym mowa w art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 14 ust. 1

i 2 rozporządzenia 2016/679, przez udostępnienie informacji, o których mowa w tych przepisach, w Biuletynie Informacji

Publicznej na swojej stronie podmiotowej lub w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w art. 113b ust. 2. Realizacja

obowiązku informacyjnego jest możliwa również przez umieszczenie stosownych informacji w miejscach widocznych

w siedzibie lub miejscu działania administratora danych osobowych.

54)

Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 04.03.2021,

str. 35.

Art. 113d.53) 1. Sąd może powierzyć pełnienie funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenie rodzinnego domu dziecka

wobec małoletniego beneficjenta ochrony czasowej, obywatelowi z kraju pochodzenia małoletniego, przebywającemu na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest legalny i który nie spełnia

warunków dotyczących rodzin zastępczych lub prowadzących rodzinne domy dziecka w zakresie szkoleń, o których mowa

w art. 44 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

2. Do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka przez obywatela, o którym mowa

w ust. 1, któremu sąd polski powierzył sprawowanie pieczy zastępczej nad dzieckiem, o którym mowa w ust. 1, stosuje się

odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

3. Kandydat, o którym mowa w ust. 1, do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu

dziecka, składa oświadczenie, że spełnia warunki, o których mowa w art. 42 ust. 1 pkt 2–4 oraz ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca

2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Oświadczenie to składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie zawiera w nim klauzulę następującej treści: „Jestem

świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywego oświadczenia.

4. Do limitów liczby dzieci przebywających w miejscach, o których mowa w art. 28 ust. 2, art. 53 ust. 1, art. 61 ust. 1,

art. 67 ust. 2 i 3, art. 95 ust. 3, 4 i 4a, art. 109 ust. 2 i 3 i art. 111 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny

i systemie pieczy zastępczej, oraz limitów określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 127 tej ustawy, nie wlicza

się umieszczonych w pieczy zastępczej beneficjentów ochrony czasowej. Każdorazowe przyjęcie dziecka do miejsc wskazanych w zdaniu pierwszym wymaga zgody wojewody oraz odpowiednio wójta, starosty lub marszałka województwa.

5. Do warunków określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 18b ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r.

o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nie wlicza się umieszczonych beneficjentów ochrony czasowej.

Art. 113e.53) W stosunku do małoletniego, o którym mowa w art. 113, i zagranicznej instytucjonalnej pieczy zastępczej oraz zagranicznej rodzinnej pieczy zastępczej przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz przepisów wykonawczych wydanych na jej podstawie nie stosuje się, o ile ustawa nie stanowi

inaczej.

Art. 113f.53) Minister właściwy do spraw rodziny lub powiatowe centrum pomocy rodzinie właściwe ze względu na

miejsce pobytu beneficjenta ochrony czasowej dokonuje weryfikacji przebywania osób w zagranicznej instytucjonalnej pieczy zastępczej i zagranicznej rodzinnej pieczy zastępczej, o których mowa w art. 2 pkt 14 lit. a oraz pkt 15 lit. a.

Art. 113g.53) Właściwy miejscowo wojewoda jest uprawniony do kontroli i zasięgania informacji w zakresie zadań

wykonywanych przez powiatowe centra pomocy rodzinie, o których mowa w art. 113a w związku z art. 186 ust. 1 pkt 3 i 3a

ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Art. 114. (uchylony)

Art. 115. (uchylony)

Art. 116.55) 1. Beneficjent ochrony czasowej może wykonywać pracę bez zezwolenia na pracę na zasadach określonych

w ustawie z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Beneficjent ochrony czasowej może wykonywać działalność gospodarczą na zasadach określonych w ustawie z dnia

6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 89, 619, 621 i 1794 oraz z 2026 r. poz. 507).

Art. 117. 1. Jeżeli małżonek lub małoletnie dziecko cudzoziemca korzystającego z ochrony czasowej przebywa poza

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Szef Urzędu podejmuje działania mające na celu połączenie rodziny.

2. Szef Urzędu może podjąć działania mające na celu połączenie cudzoziemca korzystającego z ochrony czasowej z innymi

niż określeni w ust. 1 jego bliskimi krewnymi, którzy bezpośrednio przed przybyciem cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej prowadzili z nim wspólne gospodarstwo domowe i pozostawali na jego całkowitym lub częściowym

utrzymaniu.

3. (uchylony)56)

4. Do połączenia cudzoziemca korzystającego z ochrony czasowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z członkiem jego rodziny korzystającym z ochrony czasowej na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej stosuje się art. 117a i 117b.

55)

56)

W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 12 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.

Przez art. 4 pkt 13 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.

Art. 117a. 1. Szef Urzędu może wystąpić do właściwego organu innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej

z wnioskiem o przeniesienie cudzoziemca korzystającego z ochrony czasowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na

terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

2. Szef Urzędu informuje Komisję Europejską i Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców

o wystąpieniu z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1.

3. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera

1)

imię i nazwisko cudzoziemca;

2)

obywatelstwo;

3)

datę i miejsce urodzenia;

4)

stan cywilny;

5)

dane dotyczące pokrewieństwa cudzoziemca.

4. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się

1)

dokument potwierdzający tożsamość cudzoziemca lub dokument podróży;

2)

dokumenty potwierdzające związki rodzinne, w szczególności odpis skrócony aktu małżeństwa, aktu urodzenia, dokumenty potwierdzające istnienie stosunku przysposobienia;

3)

inne informacje niezbędne do ustalenia tożsamości cudzoziemca lub związków rodzinnych;

4)

informacje o wydanych decyzjach w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt, wizach lub decyzjach o odmowie wydania

wizy i dokumentach, na podstawie których wydano te decyzje;

5)

informacje o złożonych wnioskach o udzielenie zezwolenia na pobyt lub o wydanie wizy, wraz z określeniem etapu

postępowania w tych sprawach.

Art. 117b. 1. Przeniesienie cudzoziemca korzystającego z ochrony czasowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej następuje za jego zgodą.

2. Cudzoziemcowi, który podlega przeniesieniu do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Szef Urzędu

wydaje przepustkę.

3. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór przepustki, o której mowa w ust. 2,

uwzględniając postanowienia dyrektywy Rady 2001/55/WE z dnia 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów

przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między Państwami Członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami.

4. (uchylony)57)

Art. 118. 1. Po zakończeniu okresu ochrony czasowej Szef Urzędu podejmuje działania mające na celu umożliwienie

powrotu cudzoziemcom do kraju pochodzenia lub na obszar, z którego przybyli.

2. Po zakończeniu ochrony czasowej Szef Urzędu informuje cudzoziemca w języku dla niego zrozumiałym o wszystkich

okolicznościach, które mogą mieć znaczenie przy podjęciu przez cudzoziemca decyzji o powrocie do kraju pochodzenia lub

na obszar, z którego przybył.

3. W przypadku gdy po zakończeniu ochrony czasowej powrót cudzoziemca do kraju pochodzenia lub na obszar, z którego

przybył, jest niemożliwy ze względu na jego stan zdrowia, w szczególności gdy powodowałby konieczność przerwania

leczenia szpitalnego, Szef Urzędu udziela cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy do czasu ustania okoliczności uniemożliwiających jego powrót do kraju pochodzenia lub na obszar, z którego przybył.

Art. 118a. 1. Szef Urzędu pełni funkcję krajowego punktu kontaktowego, o którym mowa w art. 27 dyrektywy Rady

2001/55/WE z dnia 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek

masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między Państwami Członkowskimi

związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami – ustanowionego do celów wymiany z właściwymi organami

innych niż Rzeczpospolita Polska państw członkowskich Unii Europejskiej informacji dotyczących osób korzystających

z ochrony czasowej.

57)

Przez art. 4 pkt 14 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.

2. Pełniąc funkcję, o której mowa w ust. 1, Szef Urzędu w szczególności

1)

jest właściwy do przekazywania organom innych niż Rzeczpospolita Polska państw członkowskich Unii Europejskiej

informacji dotyczących cudzoziemców korzystających z ochrony czasowej w Rzeczypospolitej Polskiej, do których

mają zastosowanie przepisy niniejszego rozdziału;

2)

współdziała z Komendantem Głównym Straży Granicznej przy uzyskiwaniu od organów innych niż Rzeczpospolita

Polska państw członkowskich Unii Europejskiej informacji o osobach korzystających z ochrony czasowej w tych

państwach.

DZIAŁ IV

Rejestry

Art. 119. 1. Rejestry w sprawach cudzoziemców, którym udzielana jest ochrona, prowadzi się w systemie informatycznym w formie następujących zbiorów

1)

rejestru spraw o udzielenie lub pozbawienie ochrony międzynarodowej oraz o udzielenie pomocy cudzoziemcom ubiegającym się o udzielenie ochrony międzynarodowej;

2)

(uchylony)

3)

rejestru spraw o udzielenie azylu;

4)

(uchylony)

5)

(uchylony)58)

6)

rejestrów odcisków linii papilarnych pobranych od cudzoziemca, który

a)

złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej,

b) złożył wniosek o udzielenie azylu;

c)

(uchylona)

d) (uchylona)

7)

rejestru spraw prowadzonych na podstawie rozporządzenia 604/2013.

2. Rejestr, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, w zakresie dotyczącym cudzoziemców ubiegających się o udzielenie ochrony

międzynarodowej, którym udzielono pomocy, może być prowadzony także w systemie kartotecznym.

Art. 120. Rejestry, o których mowa w art. 119

1)

w pkt 1, prowadzi komendant oddziału Straży Granicznej, komendant placówki Straży Granicznej, Szef Urzędu i Rada,

każdy w zakresie swojego działania;

2)59) w pkt 3 i 7, prowadzi Szef Urzędu;

3)

(uchylony)

4)

w pkt 6, prowadzi Komendant Główny Policji, komendant oddziału Straży Granicznej i komendant placówki Straży

Granicznej, każdy w zakresie swojego działania.

Art. 121. 1. W rejestrach, o których mowa w art. 119

1)

w pkt 1, przechowuje się informacje o wnioskach, wydanych postanowieniach, decyzjach administracyjnych i wyrokach sądu, zaświadczeniach tożsamości, kartach pobytu i dokumentach podróży przewidzianych w Konwencji Genewskiej, informację, czy cudzoziemiec jest małoletnim bez opieki, dane, o których mowa w art. 8, oraz dane biometryczne

dotyczące cudzoziemców objętych postępowaniami, o których mowa w pkt 1;

2)

(uchylony)

3)

w pkt 3, przechowuje się informacje o wnioskach, wydanych postanowieniach, decyzjach administracyjnych i wyrokach sądu, kartach pobytu oraz dane, o których mowa w art. 8, dotyczące cudzoziemców objętych postępowaniami,

o których mowa w pkt 3;

4)

(uchylony)

58)

59)

Przez art. 4 pkt 15 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.

W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 16 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.

5)

(uchylony)60)

6)

w pkt 6, przechowuje się informacje o podstawie prawnej i dacie pobrania odcisków linii papilarnych, informacje

o kartach daktyloskopijnych lub o pobraniu odcisków linii papilarnych za pomocą urządzenia do elektronicznego pobierania odcisków oraz dane osobowe cudzoziemca dotyczące

a)

imienia (imion) i nazwiska,

b) daty i miejsca urodzenia,

c)

7)

obywatelstwa;

w pkt 7, przechowuje się informacje o wnioskach, wydanych decyzjach, miejscu i dacie przekroczenia granicy przez

wnioskodawcę lub osobę, w imieniu której wnioskodawca występuje, przekazywane na podstawie rozporządzenia 604/2013

oraz dane, o których mowa w art. 8, dotyczące wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje.

2. Dane biometryczne przechowuje się do dnia odebrania przez cudzoziemca dokumentu podróży przewidzianego

w Konwencji Genewskiej, a w przypadku jego nieodebrania, do dnia upływu ważności tego dokumentu.

Art. 121a. Umieszczenie danych cudzoziemców ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej, którym

udzielono pomocy, w rejestrze, o którym mowa w art. 119 ust. 1 pkt 1, zastępuje wykonanie obowiązku meldunkowego.

Art. 121b. 1. Odciski linii papilarnych cudzoziemca, pobrane w celu wydania dokumentu podróży przewidzianego

w Konwencji Genewskiej lub karty pobytu, przechowuje się w rejestrze, o którym mowa w art. 119 ust. 1 pkt 1, do dnia,

w którym Szef Urzędu wpisze do rejestru potwierdzenie odbioru dokumentu lub karty pobytu.

2. W przypadku wydania cudzoziemcowi decyzji w sprawie odmowy

1)

nadania mu statusu uchodźcy,

2)

udzielenia mu ochrony uzupełniającej,

3)

wydania mu dokumentu podróży przewidzianego w Konwencji Genewskiej lub karty pobytu,

4)

wymiany dokumentów, o których mowa w pkt 3

– dane w postaci odcisków linii papilarnych przechowuje się w rejestrze, o którym mowa w art. 119 ust. 1 pkt 1, do dnia,

w którym zostaną w nim umieszczone informacje o prawomocnej decyzji w tej sprawie.

Art. 122. Organy, które pobierają od cudzoziemców, o których mowa w art. 119 ust. 1 pkt 6, odciski linii papilarnych,

są obowiązane do przekazywania Komendantowi Głównemu Policji danych, o których mowa w art. 121 pkt 6, oraz odcisków

linii papilarnych pobranych za pomocą kart daktyloskopijnych lub urządzenia do elektronicznego pobierania odcisków.

Do tego celu mogą korzystać z systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 449 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia

2013 r. o cudzoziemcach.

Art. 123. 1. Dane i odciski linii papilarnych cudzoziemców, o których mowa w art. 119 ust. 1 pkt 6, są przechowywane

oddzielnie od zbiorów i rejestrów odcisków linii papilarnych gromadzonych w innych celach.

2. W rejestrach, o których mowa w art. 119 ust. 1 pkt 6, mogą być przechowywane dane i odciski linii papilarnych

cudzoziemca przekazywane przez organy innych państw.

3. Komendant Główny Policji udostępnia dane przetwarzane w rejestrach, o których mowa w art. 119 ust. 1 pkt 6

1)

organom Straży Granicznej;

2)

organom Policji;

3)

prokuratorowi;

4)

Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego;

5)

Szefowi Urzędu;

6)

Radzie.

4. Dane przetwarzane w rejestrach, o których mowa w art. 119 ust. 1 pkt 6, można udostępniać, bez konieczności składania pisemnego wniosku, za pomocą urządzeń służących do teletransmisji danych podmiotom, o których mowa w ust. 3, gdy

jest to uzasadnione specyfiką lub zakresem wykonywania ich zadań oraz jeżeli podmioty te posiadają urządzenia umożliwiające odnotowanie w systemie, kto, kiedy, w jakim celu oraz jakie dane uzyskał, oraz zabezpieczenia techniczne i organizacyjne uniemożliwiające wykorzystanie danych niezgodnie z celem ich uzyskania.

60)

Przez art. 4 pkt 17 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.

5.61) Dane przetwarzane w rejestrach, o których mowa w art. 119 ust. 1 pkt 1, udostępnia się ministrowi właściwemu

do spraw gospodarki w zakresie niezbędnym do prowadzenia Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Art. 124. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór karty daktyloskopijnej,

na której pobiera się odciski linii papilarnych cudzoziemców, o których mowa w art. 119 ust. 1 pkt 6, uwzględniając przyczynę pobrania odcisków linii papilarnych.

DZIAŁ V

Przepisy karne

Art. 125. Kto zabiera w celu przywłaszczenia lub przywłaszcza sobie zaświadczenie tożsamości albo dokument podróży przewidziany w Konwencji Genewskiej lub takiego dokumentu używa, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności

albo pozbawienia wolności do lat 2.

Art. 126. 1. Kto

1)

opuszcza bez zezwolenia miejsce pobytu lub miejscowość wyznaczoną mu do przebywania na podstawie art. 89c,

2)

nie zawiadamia o utracie zaświadczenia tożsamości w terminie, o którym mowa w art. 58 ust. 4, lub o utracie dokumentu podróży przewidzianego w Konwencji Genewskiej w terminie, o którym mowa w art. 89k ust. 1,

3)

nie zwraca znalezionego zaświadczenia tożsamości lub dokumentu podróży przewidzianego w Konwencji Genewskiej

w przypadku, gdy wydano mu nowe zaświadczenie tożsamości lub nowy dokument podróży przewidziany w Konwencji

Genewskiej,

4)

uchyla się od obowiązku wymiany zaświadczenia tożsamości lub dokumentu podróży przewidzianego w Konwencji

Genewskiej

5)

(uchylony)

6)

(uchylony)

– podlega karze grzywny.

2. Orzekanie w sprawach o czyny, o których mowa w ust. 1, następuje w trybie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

3. Wyrok nakazowy wydany w postępowaniu nakazowym jest natychmiast wykonalny.

DZIAŁ VI

Zmiany w przepisach obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe

Rozdział 1

Zmiany w przepisach obowiązujących

Art. 127–136. (pominięte)

Rozdział 2

Przepisy przejściowe i końcowe

Art. 137. Postępowania administracyjne w sprawach o nadanie statusu uchodźcy i o udzielenie azylu, wszczęte na podstawie dotychczasowych przepisów toczą się według przepisów niniejszej ustawy.

Art. 138. 1. Przed wydaniem decyzji o wydaleniu w postępowaniu wszczętym przed dniem wejścia w życie ustawy,

które nie zostało zakończone do tego dnia decyzją ostateczną, wojewoda bada, czy zachodzą okoliczności uzasadniające

udzielenie cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany, o których mowa w art. 97, a w razie ich stwierdzenia – odmawia

wydalenia i udziela zgody na pobyt tolerowany.

2. W postępowaniach w sprawach zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony wszczętych przed dniem wejścia

w życie ustawy, które nie zostały zakończone do tego dnia decyzją ostateczną, dotyczących cudzoziemców, w stosunku do

których zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 17 ust. 2 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2001 r. poz. 1400, z późn. zm.62)), wojewoda bada, czy zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany, o których mowa w art. 97, i w razie ich stwierdzenia – wydaje decyzję o udzieleniu

tej zgody.

61)

62)

Ze zmianą wprowadzoną przez art. 4 pkt 18 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. poz. 365, 676, 731, 804, 1180 i 1271 oraz z 2003 r.

poz. 894 i 942.

Art. 139. 1. Decyzje wydane na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach, które

w dniu wejścia w życie ustawy nie stały się decyzjami ostatecznymi, stają się z mocy prawa decyzjami wydanymi na podstawie art. 14 niniejszej ustawy.

2. Decyzje w sprawie pomocy dla cudzoziemców ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy wydane na podstawie

art. 85f ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach zachowują moc, z tym że realizacja świadczeń przysługujących tym cudzoziemcom odbywa się według zasad określonych w niniejszej ustawie.

Art. 140. Pozostają w mocy decyzje o nadaniu statusu uchodźcy oraz decyzje o udzieleniu azylu wydane cudzoziemcom na podstawie dotychczasowych przepisów.

Art. 141. 1. Z dniem wejścia w życie ustawy wygasają zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wydane

cudzoziemcom, którym nadano status uchodźcy na podstawie art. 43 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach.

2. Z dniem wejścia w życie ustawy zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wydane cudzoziemcom, w stosunku

do których zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 17 ust. 2 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach, stają się decyzjami w sprawie udzielenia zgody na pobyt tolerowany w rozumieniu niniejszej ustawy.

Art. 142. 1. Dokumenty wydane cudzoziemcom, do których stosuje się przepisy niniejszej ustawy, wydane na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach, zachowują ważność do czasu ich wymiany, niedłużej jednak niż do

końca okresu ich ważności.

2. Karty pobytu wydane cudzoziemcom, o których mowa w art. 140, przed wejściem w życie ustawy, podlegają nieodpłatnej wymianie w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.

3. Cudzoziemcom, o których mowa w art. 141

1)

w ust. 1, wydaje się kartę pobytu, o której mowa w art. 74 ust. 1;

2)

w ust. 2, wydaje się kartę pobytu, o której mowa w art. 99 ust. 1.

4. Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 2, wymiana kart pobytu następuje za opłatą stosowaną przy wydaniu

karty pobytu na podstawie niniejszej ustawy.

Art. 143. (pominięty)

Art. 144. Wpisy do rejestrów prowadzonych na podstawie dotychczasowych przepisów z dniem wejścia w życie ustawy

stają się wpisami do rejestrów prowadzonych na podstawie niniejszej ustawy.

Art. 145. Do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie upoważnień przewidzianych w ustawie, niedłużej

jednak niż przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, zachowują moc przepisy dotychczasowe.

Art. 146. 1. Przepis art. 107 stosuje się od dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej63).

2. Przepis art. 12964) w zakresie, w jakim dotyczy cudzoziemców posiadających zgodę na pobyt tolerowany, stosuje się

od dnia 1 stycznia 2004 r.

3. Przepisy art. 108 ust. 1–3 tracą moc z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej63).

Art. 147. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2003 r.

63)

64)

Rzeczpospolita Polska uzyskała członkostwo w Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004 r.

Artykuł 129 zawiera zmiany do ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej.

Warszawa, dnia 30 czerwca 2026 r.

Poz. 862

O B W IE S Z CZ E N I E

M AR S ZA ŁK A S EJ MU RZ E C ZY PO S PO LI T EJ PO L SK I EJ

z dnia 27 maja 2026 r.

w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

1. Na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych

aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy

z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r.

poz. 223), z uwzględnieniem stanu prawnego na dzień 18 maja 2026 r. oraz zmian wprowadzonych

1)

ustawą z dnia 21 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej (Dz. U. poz. 389);

2)

ustawą z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 621);

3)

ustawą z dnia 24 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 619);

4)

ustawą z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1794);

5)

ustawą z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy

w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 203).

2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje

1)

art. 2 ustawy z dnia 21 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 389), który stanowi

„Art. 2. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.”;

2)

art. 114 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 621), który stanowi

„Art. 114. Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.”;

3)

art. 20 ust. 1, art. 21 i art. 23 ustawy z dnia 24 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych

innych ustaw (Dz. U. poz. 619), które stanowią

Załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej

Polskiej z dnia 27 maja 2026 r. (Dz. U. poz. 862)

US T AW A

z dnia 13 czerwca 2003 r.

o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1)

DZIAŁ I

Przepisy ogólne

Art. 1. Ustawa określa zasady, warunki i tryb udzielania cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

oraz organy właściwe w tych sprawach.

Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają

1)

areszt dla cudzoziemców – areszt dla cudzoziemców w rozumieniu ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

(Dz. U. z 2025 r. poz. 1079 i 1794 oraz z 2026 r. poz. 203);

1a)2) beneficjent ochrony czasowej – cudzoziemca należącego do grupy wysiedleńców wymienionej w decyzji Rady Unii

Europejskiej stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców, o której mowa w art. 106 ust. 1, cudzoziemca,

o którym mowa w art. 106 ust. 2, oraz cudzoziemca należącego do grupy wysiedleńców wymienionej w przepisach

wydanych na podstawie art. 107 ust. 1;

2)

(uchylony)

3)

(uchylony)

4)

cudzoziemiec – cudzoziemca w rozumieniu ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;

4a) dane biometryczne – wizerunek twarzy i odciski linii papilarnych pobrane w celu umieszczenia w dokumentach podróży

przewidzianych w Konwencji Genewskiej w formie elektronicznej;

5)

dokument podróży – dokument uznany przez właściwy organ Rzeczypospolitej Polskiej, uprawniający do przekroczenia

granicy, wydany przez organ państwa obcego, organ polski lub organizację międzynarodową albo podmiot upoważniony przez organ państwa obcego lub obcą władzę o charakterze państwowym;

6)

granica – granicę państwową Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie

granicy państwowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 184 oraz z 2026 r. poz. 50);

6a)3) instrumentalizacja – prowadzenie przez państwo graniczące z Rzecząpospolitą Polską lub inny podmiot działań zmierzających do umożliwienia przekroczenia przez cudzoziemców wbrew przepisom prawa granicy zewnętrznej w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie

unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) (Dz. Urz. UE L 77

z 23.03.2016, str. 1, z późn. zm.4)), w szczególności z użyciem przemocy wobec funkcjonariuszy służb państwowych

oraz żołnierzy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej chroniących tę granicę lub w połączeniu z niszczeniem infrastruktury granicznej, mogących skutkować destabilizacją sytuacji wewnętrznej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

1)

2)

3)

4)

Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw Wspólnot Europejskich

1) dyrektywy 2001/55/WE z dnia 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między państwami członkowskimi

związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami (Dz. Urz. WE L 212 z 07.08.2001);

2) dyrektywy 2003/9/WE z dnia 27 stycznia 2003 r. ustanawiającej minimalne normy dotyczące przyjmowania osób ubiegających się

o azyl (Dz. Urz. WE L 31 z 06.02.2003).

Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszej ustawie – z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą

Polską członkostwa w Unii Europejskiej – dotyczą ogłoszenia tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej – wydanie

specjalne.

Dodany przez art. 4 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 203),

która weszła w życie z dniem 5 marca 2026 r.

Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 389), która weszła w życie z dniem 27 marca 2025 r.

Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 251 z 16.09.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 74 z 18.03.2017, str. 1,

Dz. Urz. UE L 327 z 09.12.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 312 z 07.12.2018, str. 107, Dz. Urz. UE L 135 z 22.05.2019, str. 27, Dz. Urz.

UE L 248 z 13.07.2021, str. 11 oraz Dz. Urz. UE L 2024/1717 z 20.06.2024.

7)

Poz. 862

karta pobytu – dokument wydany cudzoziemcowi, który uzyskał zezwolenie na pobyt czasowy, zezwolenie na pobyt

stały, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, ochronę uzupełniającą, zgodę na pobyt

ze względów humanitarnych lub status uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej;

7a) kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej – wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej złożony

przez cudzoziemca lub w jego imieniu po tym, jak w odniesieniu do poprzedniego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, który go dotyczył, została wydana decyzja ostateczna, w tym także o umorzeniu postępowania;

8)

Konwencja Genewska – Konwencję dotyczącą statusu uchodźców, sporządzoną w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U.

z 1991 r. poz. 515 i 516);

9)

kraj pochodzenia – państwo, którego obywatelem jest cudzoziemiec, a w przypadku cudzoziemca, którego obywatelstwa nie da się ustalić lub który nie posiada obywatelstwa żadnego państwa – państwo, w którym stale zamieszkuje;

9a) małoletni bez opieki – małoletniego cudzoziemca, który przybywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywa

na tym terytorium bez opieki osób dorosłych, odpowiedzialnych za niego zgodnie z prawem obowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej;

9aa) ośrodek recepcyjny – ośrodek dla cudzoziemców pełniący funkcję punktu przyjęć cudzoziemców, którzy złożyli wniosek

o udzielenie ochrony międzynarodowej;

9b) państwo członkowskie – państwo członkowskie Unii Europejskiej lub inne państwo, które stosuje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów

ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej

złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013, str. 31);

9c) przesiedlenie – przeniesienie z kraju trzeciego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uchodźcy mandatoryjnego

w celu nadania mu na tym terytorium statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej;

9d) relokacja – przemieszczenie cudzoziemca, który złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium

odpowiedzialnego państwa członkowskiego określonego w rozdziale III rozporządzenia Parlamentu Europejskiego

i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa

członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona) (Dz. Urz.

UE L 180 z 29.06.2013, str. 31), i osoby, w imieniu której wniosek ten został złożony, z terytorium tego państwa członkowskiego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przemieszczenie cudzoziemca objętego ochroną międzynarodową z państwa członkowskiego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w ramach odpowiedzialności i solidarności

między państwami członkowskimi;

10) strzeżony ośrodek – strzeżony ośrodek w rozumieniu ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;

11) (uchylony)

12) uchodźca mandatoryjny – cudzoziemca uznanego za uchodźcę przez Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych

do Spraw Uchodźców, zgodnie z jego mandatem wynikającym z Konwencji Genewskiej oraz Statutu Biura Wysokiego

Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców zatwierdzonego rezolucją Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych 428(V) z dnia 14 grudnia 1950 r.;

13) wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej – wniosek o objęcie przez Rzeczpospolitą Polską ochroną cudzoziemca,

który ubiega się o status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą;

14)5) osoby w zagranicznej instytucjonalnej pieczy zastępczej

a)

dzieci lub osoby pełnoletnie, które bezpośrednio przed przyjazdem do Rzeczypospolitej Polskiej były umieszczone

na terytorium państw swojego pochodzenia w instytucjach zapewniających całodobowy pobyt, różnych typów,

form własności i podporządkowania, i które przybyły do Rzeczypospolitej Polskiej w ramach zorganizowanej

ewakuacji tych instytucji,

b) osoby zatrudnione w instytucjach, o których mowa w lit. a, które przybyły do Rzeczypospolitej Polskiej w celu

sprawowania opieki nad osobami wymienionymi w lit. a;

5)

Dodany przez art. 4 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.

15)5) osoby w zagranicznej rodzinnej pieczy zastępczej

a)

dzieci lub osoby pełnoletnie, które bezpośrednio przed przyjazdem do Rzeczypospolitej Polskiej były umieszczone

na terytorium państw swojego pochodzenia w rodzinnej pieczy zastępczej i które przybyły do Rzeczypospolitej

Polskiej z tymi opiekunami,

b) opiekunowie sprawujący opiekę nad osobami wymienionymi w lit. a, którzy przybyli do Rzeczypospolitej Polskiej

w celu sprawowania opieki nad małoletnimi w ramach rodzinnej pieczy zastępczej.

Art. 3. 1. Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi udziela się ochrony przez

1)

nadanie statusu uchodźcy;

1a) udzielenie ochrony uzupełniającej;

2)

udzielenie azylu;

3)

(uchylony)

4)

udzielenie ochrony czasowej.

2. (uchylony)

Art. 4. Do postępowań w sprawach uregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile ustawa nie stanowi inaczej.

Art. 5. Organ może odstąpić od uzasadnienia decyzji lub postanowienia wydanego na podstawie ustawy, jeżeli wymagają

tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Art. 6. (uchylony)

Art. 7. 1. Decyzje lub postanowienia wydane w sprawach określonych w ustawie mogą być przekazywane za pośrednictwem urządzeń umożliwiających odczyt i zapis znaków pisma na nośniku papierowym oraz za pośrednictwem sieci telekomunikacyjnych i doręczane cudzoziemcowi w formie uzyskanej w wyniku takiego przekazu.

2. Ilekroć w ustawie jest mowa o doręczeniu decyzji, rozumie się przez to także jej ogłoszenie.

Art. 8. W postępowaniach i rejestrach prowadzonych na podstawie ustawy mogą być przetwarzane następujące dane

cudzoziemca

1)

imię (imiona) i nazwisko;

2)

nazwisko poprzednie;

3)

nazwisko rodowe;

4)

płeć;

5)

imię ojca;

6)

imię i nazwisko rodowe matki;

7)

data urodzenia lub wiek;

8)

miejsce i kraj urodzenia;

9)

kraj pochodzenia;

10) odciski linii papilarnych;

11) rysopis

a)

wzrost w centymetrach,

b) kolor oczu,

c)

znaki szczególne;

11a) wizerunek twarzy;

12)6) obywatelstwo (obywatelstwa);

6)

W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych

innych ustaw (Dz. U. poz. 1794), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.

13) narodowość;

14) rasa lub pochodzenie etniczne;

15) przekonania polityczne, religijne, filozoficzne;

16) przynależność wyznaniowa, partyjna, związkowa;

17) przynależność do określonych grup społecznych;

18) stan zdrowia;

18a) informacje o życiu seksualnym;

19) stan cywilny;

20) wykształcenie;

21) zawód wykonywany;

22) miejsce pracy;

23) miejsce zamieszkania lub miejsce pobytu;

24) informacje o karalności, o prowadzonych przeciwko niemu postępowaniach karnych i postępowaniach w sprawach

o wykroczenia oraz o wydanych w stosunku do niego orzeczeniach w postępowaniu sądowym lub administracyjnym;

25) stosunek do służby wojskowej;

26) informacje o podróżach i pobytach zagranicznych w okresie ostatnich 5 lat;

27) informacje o wynikach sprawdzenia cudzoziemca w jednostce centralnej, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu

Europejskiego i Rady (UE) nr 603/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia systemu Eurodac do porównywania odcisków palców w celu skutecznego stosowania rozporządzenia (UE) nr 604/2013 w sprawie ustanowienia

kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie

ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca oraz w sprawie występowania o porównanie z danymi Eurodac przez organy ścigania państw członkowskich

i Europol na potrzeby ochrony porządku publicznego, oraz zmieniającym rozporządzenie (UE) nr 1077/2011 ustanawiające

Europejską Agencję ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni

Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013, str. 1), zwanym dalej „rozporządzeniem 603/2013”, oraz o czynnościach podjętych na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)

nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw

członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona), zwanego dalej „rozporządzeniem 604/2013”;

28)7) adres w kraju pochodzenia;

29)7) adres w kraju poprzedniego zamieszkania;

30)7) dane dotyczące dokumentu podróży

a)

seria i numer,

b) data wydania i data upływu ważności,

c)

nazwa i kraj organu wydającego,

d) liczba osób wpisanych do dokumentu podróży;

31)7) dane dotyczące dokumentu tożsamości lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość

a)

seria i numer,

b) data wydania i data upływu ważności,

c)

nazwa i kraj organu wydającego;

32)7) numer rachunku płatniczego;

7)

Dodany przez art. 3 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

33)7) numer telefonu;

34)7) adres poczty elektronicznej.

Art. 9. Dane cudzoziemca, na podstawie których jest możliwe ustalenie, że

1)

jest w toku lub zakończyło się postępowanie w sprawie

a)

udzielenia ochrony międzynarodowej albo pozbawienia statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej,

b) udzielenia albo pozbawienia azylu wobec cudzoziemca,

2)

cudzoziemcowi nadano albo odmówiono nadania statusu uchodźcy,

3)

cudzoziemcowi udzielono albo odmówiono udzielenia azylu,

4)

cudzoziemcowi udzielono albo odmówiono udzielenia ochrony uzupełniającej

– nie mogą być udostępniane ani pozyskiwane od podmiotów, wobec których istnieje uzasadnione domniemanie, że dopuszczają się prześladowań lub wyrządzają poważną krzywdę.

Art. 10. W przypadku gdy w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy bierze udział cudzoziemiec, który nie

umie lub nie może pisać, podpis cudzoziemca na dokumencie zastępuje tuszowy odcisk jego palca; obok tego odcisku inna

osoba wpisuje imię i nazwisko osoby nieumiejącej lub niemogącej pisać, umieszczając swój podpis, z zaznaczeniem że został

on złożony na życzenie nieumiejącego lub niemogącego pisać.

Art. 11. 1. Tłumaczenie na język polski dokumentów sporządzonych w języku obcym, dopuszczonych jako dowód

w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej lub azylu, zapewnia, w razie potrzeby, organ, przed którym

jest prowadzone postępowanie.

2. Jeżeli w przesłuchaniu cudzoziemca, w postępowaniu prowadzonym w sprawie uregulowanej w ustawie, bierze udział

tłumacz, w protokole przesłuchania cudzoziemca podaje się imię i nazwisko tłumacza.

Art. 11a. 1. Pracownikowi zatrudnionemu w

1)

Urzędzie do Spraw Cudzoziemców,

2)

Komendzie Głównej Straży Granicznej,

3)

komendzie oddziału Straży Granicznej,

4)

placówce Straży Granicznej

– obowiązki dotyczące czynności postępowania administracyjnego w sprawach uregulowanych w ustawie, z wyjątkiem

spraw, o których mowa w rozdziale 5 w dziale II, określone w przepisach działu II Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności przygotowywanie projektów załatwienia spraw i przeprowadzanie dowodów, z wyłączeniem czynności kancelaryjnych, a także załatwiania tych spraw na podstawie upoważnienia, o którym mowa w art. 268a Kodeksu

postępowania administracyjnego, powierza się po sprawdzeniu przez pracodawcę, że pracownik nie był skazany prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.

2. Sprawdzenia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się przed zatrudnieniem danej osoby na stanowisku związanym

z wykonywaniem obowiązków, o których mowa w ust. 1, a także przed powierzeniem pracownikowi nowych obowiązków,

o których mowa w ust. 1, przez zasięgnięcie informacji o danej osobie z Krajowego Rejestru Karnego.

3. W przypadku skazania prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe pracownik nie może zajmować stanowiska związanego z wykonywaniem obowiązków, o których mowa w ust. 1, a jeżeli temu

pracownikowi wydano upoważnienie, o którym mowa w art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego, do załatwiania

spraw uregulowanych w ustawie, zostaje ono cofnięte.

Art. 11b. Zadania określone w

1)

art. 45a i art. 45b ust. 2–4 – dotyczące wpisów danych cudzoziemca w Systemie Informacyjnym Schengen do celów,

o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1860 z dnia 28 listopada

2018 r. w sprawie użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen do celów powrotu nielegalnie przebywających

obywateli państw trzecich (Dz. Urz. UE L 312 z 07.12.2018, str. 1, z późn. zm.8)), zwanego dalej „rozporządzeniem

nr 2018/1860”,

8)

Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 248 z 13.07.2021, str. 11 oraz Dz. Urz. UE L 249 z 14.07.2021,

str. 15.

2)

Poz. 862

art. 46 i art. 54c – dotyczące wpisów danych cudzoziemca w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy

wjazdu i pobytu na podstawie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1861 z dnia

28 listopada 2018 r. w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen (SIS)

w dziedzinie odpraw granicznych, zmiany konwencji wykonawczej do układu z Schengen oraz zmiany i uchylenia

rozporządzenia (WE) nr 1987/2006 (Dz. Urz. UE L 312 z 07.12.2018, str. 14, z późn. zm.9)), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 2018/1861”

– Komendant Główny Policji realizuje przy udziale funkcjonariuszy Straży Granicznej pełniących służbę w biurze SIRENE,

o którym mowa w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Wizowym Systemie Informacyjnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1355 oraz z 2024 r. poz. 1688).

Art. 11c. W celu realizacji zadań określonych w ustawie i w zakresie niezbędnym do realizacji tych zadań Szef Urzędu

do Spraw Cudzoziemców, zwany dalej „Szefem Urzędu”, może pozyskiwać z systemu teleinformatycznego Straży Granicznej, przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 449 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.

o cudzoziemcach, informacje przetwarzane na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży

Granicznej (Dz. U. z 2026 r. poz. 367 i 646) dotyczące przekraczania przez cudzoziemców granicy Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli są spełnione następujące warunki

1)

system teleinformatyczny, za pośrednictwem którego są pozyskiwane te informacje, umożliwia identyfikację i rejestrację

osób uzyskujących dostęp do danych Straży Granicznej oraz rejestruje zakres udostępnionych danych i datę udostępnienia

danych;

2)

Szef Urzędu posiada i stosuje zabezpieczenia techniczne i organizacyjne zapewniające poufność, integralność, dostępność i autentyczność danych.

Art. 12. (uchylony)

DZIAŁ II

Status uchodźcy i ochrona uzupełniająca

Rozdział 1

Zasady nadawania, odmowy nadania i pozbawiania statusu uchodźcy oraz udzielania, odmowy udzielenia

i pozbawiania ochrony uzupełniającej

Art. 13. 1. Cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem

w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy

społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju.

2. Status uchodźcy nadaje się także małoletniemu dziecku cudzoziemca, który uzyskał status uchodźcy w Rzeczypospolitej

Polskiej, urodzonemu na tym terytorium.

3. Prześladowanie, o którym mowa w ust. 1, musi

1)

ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw,

których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych

wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. poz. 284, z późn. zm.10)), lub

2)

być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie

jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1.

4. Prześladowanie może polegać w szczególności na

1)

użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej, w tym przemocy seksualnej;

2)

zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych w sposób dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym;

3)

wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu, w sposób, który ma charakter nieproporcjonalny lub

dyskryminujący;

4)

braku prawa odwołania się do sądu od kary o charakterze nieproporcjonalnym lub dyskryminującym;

9)

Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 135 z 22.05.2019, str. 27, Dz. Urz. UE L 248 z 13.07.2021,

str. 11 oraz Dz. Urz. UE L 249 z 14.07.2021, str. 15.

10) Zmiany wymienionej konwencji zostały ogłoszone w Dz. U. z 1993 r. poz. 285, z 1995 r. poz. 175, 176 i 177, z 1998 r. poz. 962, z 2001 r.

poz. 266, z 2002 r. poz. 1084, z 2003 r. poz. 364, z 2010 r. poz. 587, z 2014 r. poz. 1155, z 2021 r. poz. 2161 oraz z 2022 r. poz. 643.

5)

wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu z powodu odmowy odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie służby wojskowej stanowiłoby zbrodnię lub działania, o których mowa w art. 19 ust. 1

pkt 3;

6)

czynach skierowanych przeciwko osobom ze względu na ich płeć lub małoletniość.

Art. 14. 1. Przy ocenie powodów prześladowania bierze się pod uwagę, że

1)

pojęcie rasy obejmuje w szczególności kolor skóry, pochodzenie lub przynależność do określonej grupy etnicznej;

2)

pojęcie religii obejmuje w szczególności

a)

posiadanie przekonań teistycznych, nieteistycznych lub ateistycznych,

b) udział lub powstrzymywanie się od udziału w obrzędach religijnych, sprawowanych publicznie lub prywatnie,

indywidualnie lub zbiorowo,

c)

3)

inne akty o charakterze religijnym, wyrażane przekonania lub formy zachowania indywidualnego lub zbiorowego,

wynikające z wierzeń religijnych lub z nimi związane;

pojęcie narodowości nie jest ograniczone do posiadania obywatelstwa lub jego braku, lecz obejmuje w szczególności

przynależność do grupy określonej przez

a)

tożsamość kulturową, etniczną lub językową lub

b) wspólne pochodzenie geograficzne lub polityczne, lub

c)

powiązanie z ludnością w innym państwie;

4)

pojęcie przekonań politycznych obejmuje w szczególności posiadanie opinii, myśli lub przekonań w sprawach związanych z podmiotami, o których mowa w art. 16 ust. 1, dopuszczającymi się prześladowań, oraz w sprawach ich polityki

lub metod działania, bez względu na to, czy osoba, która ubiega się o nadanie statusu uchodźcy, działała zgodnie z tą

opinią, myślą lub przekonaniem;

5)

grupa jest uznawana jako określona grupa społeczna, w szczególności jeżeli posiada odrębną tożsamość w kraju pochodzenia przez postrzeganie jej jako odrębnej od otaczającego społeczeństwa, a jej członkowie mają wspólne cechy

wrodzone, których nie można zmienić, lub wspólną przeszłość albo mają wspólne cechy lub przekonania o takim znaczeniu

dla ich tożsamości lub świadomości, że członek grupy nie może być zmuszony do ich zmiany.

2. W zależności od warunków istniejących w kraju pochodzenia określona grupa społeczna może stanowić grupę, której

członkowie mają wspólną orientację seksualną, przy czym orientacja seksualna nie może obejmować czynów, które według

prawa polskiego są przestępstwami.

3. Uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia może istnieć, chociażby cudzoziemiec nie posiadał cech powodujących prześladowanie z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do

określonej grupy społecznej, jeżeli takie cechy są mu przypisywane przez podmioty dopuszczające się prześladowań.

Art. 15. Cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej,

w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez

1)

orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,

2)

tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,

3)

poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy

wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego

– i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

Art. 16. 1. Podmiotami dopuszczającymi się prześladowań, o których mowa w art. 13, lub wyrządzającymi poważną

krzywdę, o której mowa w art. 15, mogą być

1)

organy władzy publicznej kraju pochodzenia;

2)

ugrupowania lub organizacje kontrolujące kraj pochodzenia lub znaczną część jego terytorium;

3)

podmioty inne niż określone w pkt 1 i 2, w przypadku gdy podmioty, o których mowa w pkt 1 i 2, w tym organizacje

międzynarodowe, nie mogą lub nie chcą zapewnić ochrony przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej

krzywdy.

2. Ochronę przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy uważa się za zapewnioną, jeżeli jest

udzielana w sposób skuteczny i trwały, a w szczególności gdy podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, w tym organizacje międzynarodowe, chcą i są w stanie zapobiegać prześladowaniom lub poważnej krzywdzie, w szczególności przez

zapewnienie skutecznego systemu prawnego w zakresie rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania czynów stanowiących

prześladowania lub poważną krzywdę oraz ścigania i karania za takie czyny, i gdy zapewniają osobom prześladowanym lub

doznającym poważnej krzywdy dostęp do takiej ochrony.

Art. 17. 1. Cudzoziemiec może powoływać się na uzasadnioną obawę przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko

doznania poważnej krzywdy, spowodowane wydarzeniami, które nastąpiły po opuszczeniu kraju pochodzenia.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania

poważnej krzywdy mogą być spowodowane działaniem cudzoziemca po opuszczeniu kraju pochodzenia, w szczególności

gdy były one wyrazem i kontynuacją przekonań lub orientacji seksualnych posiadanych w kraju pochodzenia.

Art. 18. 1. Jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca

przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie

mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia.

2. Przy ocenie, czy sytuacja na części terytorium kraju pochodzenia jest zgodna z ust. 1, bierze się pod uwagę okoliczności dominujące na tej części terytorium kraju oraz osobiste uwarunkowania cudzoziemca.

Art. 18a. Informacja o okoliczności, że cudzoziemiec był w przeszłości prześladowany lub doznał poważnej krzywdy,

lub był bezpośrednio zagrożony prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy, jest istotną informacją potwierdzającą

uzasadnioną obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy, chyba że

istnieją uzasadnione powody, aby uznać, że akty prześladowania lub wyrządzania poważnej krzywdy się nie powtórzą.

Art. 19. 1. Cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy, jeżeli

1)

nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia;

2)

korzysta z ochrony lub pomocy organów lub agencji Narodów Zjednoczonych innych niż Wysoki Komisarz Narodów

Zjednoczonych do Spraw Uchodźców, pod warunkiem że w danych okolicznościach cudzoziemiec ma praktyczną

i prawną możliwość powrotu na terytorium, gdzie taka ochrona lub pomoc jest dostępna, bez zagrożenia jego życia,

bezpieczeństwa osobistego lub wolności;

3)

istnieją poważne podstawy, aby sądzić, że

a)

popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu prawa

międzynarodowego,

b) jest winny działań sprzecznych z celami i zasadami Narodów Zjednoczonych określonymi w Preambule i art. 1 i 2

Karty Narodów Zjednoczonych,

c)

4)

popełnił zbrodnię o charakterze innym niż polityczny poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed złożeniem

wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej;

jest uważany przez organy władzy Rzeczypospolitej Polskiej za osobę mającą prawa i obowiązki związane z posiadaniem obywatelstwa polskiego.

2. Nadania statusu uchodźcy odmawia się także cudzoziemcowi, wobec którego istnieją poważne podstawy, aby sądzić,

że podżegał albo w inny sposób brał udział w popełnieniu zbrodni lub czynów, o których mowa w ust. 1 pkt 3.

3. Cudzoziemcowi, który złożył kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, można ponadto odmówić

nadania statusu uchodźcy, jeżeli obawa przed prześladowaniem jest oparta na okolicznościach, które celowo wytworzył

po opuszczeniu kraju pochodzenia.

Art. 20. 1. Cudzoziemcowi odmawia się udzielenia ochrony uzupełniającej, jeżeli

1)

nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy;

2)

istnieją poważne podstawy, aby sądzić, że

a)

zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a lub b,

b) popełnił na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zbrodnię lub popełnił poza tym terytorium czyn, który jest zbrodnią według prawa polskiego,

c)

stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub społeczeństwa.

2. Udzielenia ochrony uzupełniającej odmawia się także cudzoziemcowi, wobec którego istnieją poważne podstawy,

aby sądzić, że podżegał albo w inny sposób brał udział w popełnieniu zbrodni lub czynów, o których mowa w ust. 1 pkt 2

lit. b lub w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a lub b.

3. Cudzoziemcowi, który przed przybyciem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej popełnił inny niż określony

w ust. 1 pkt 2 lit. b lub w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a lub b czyn, który jest przestępstwem według prawa polskiego zagrożonym

karą pozbawienia wolności, można odmówić udzielenia ochrony uzupełniającej, jeżeli opuścił on kraj pochodzenia wyłącznie w celu uniknięcia kary.

Art. 21. 1. Cudzoziemca pozbawia się statusu uchodźcy, jeżeli po nadaniu tego statusu właściwy organ stwierdził, że

cudzoziemiec

1)

dobrowolnie ponownie przyjął ochronę państwa, którego jest obywatelem;

2)

utraciwszy obywatelstwo kraju pochodzenia, ponownie dobrowolnie je przyjął;

3)

przyjął nowe obywatelstwo i korzysta z ochrony państwa, którego obywatelstwo przyjął;

4)

ponownie dobrowolnie osiedlił się w państwie, które opuścił lub poza którego granicami przebywał z powodu obawy

przed prześladowaniem;

5)

nie może dłużej odmawiać korzystania z ochrony państwa, którego jest obywatelem, z powodu ustania okoliczności,

w związku z którymi uzyskał status uchodźcy, i nie przedstawił przekonywających powodów związanych z prześladowaniami, w związku z którymi uzyskał ten status, lub innych powodów uzasadnionej obawy przed prześladowaniem,

uzasadniających jego odmowę korzystania z ochrony państwa, którego obywatelstwo posiada;

6)

będąc bezpaństwowcem, może powrócić do państwa, w którym miał poprzednio stałe miejsce zamieszkania, z powodu

ustania okoliczności, w związku z którymi uzyskał status uchodźcy, i nie przedstawił przekonywających powodów

związanych z prześladowaniami, w związku z którymi uzyskał ten status, lub innych powodów uzasadnionej obawy

przed prześladowaniem, uzasadniających jego odmowę powrotu do tego państwa;

7)

popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu prawa międzynarodowego;

8)

jest winny działań sprzecznych z celami i zasadami Narodów Zjednoczonych, określonymi w Preambule i art. 1 i 2

Karty Narodów Zjednoczonych;

9)

zataił informacje lub dokumenty albo przedstawił fałszywe informacje lub dokumenty o istotnym znaczeniu dla nadania

statusu uchodźcy;

10)11) stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa, w którym przebywa;

11)11) został skazany prawomocnym wyrokiem za szczególnie poważne przestępstwo, inne niż przestępstwo, o którym

mowa w pkt 7, i stanowi zagrożenie dla społeczeństwa państwa, w którym przebywa.

2. Pozbawienie statusu uchodźcy w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 5 lub 6, może nastąpić w przypadku

1)

zmian okoliczności mających charakter na tyle znaczący i długotrwały, że dalsza obawa cudzoziemca przed prześladowaniem nie jest uzasadniona;

2)

gdy organy władzy publicznej kraju pochodzenia cudzoziemca, jak również ugrupowania lub organizacje, w tym

organizacje międzynarodowe, kontrolujące ten kraj lub znaczną część jego terytorium, podjęły niezbędne środki w celu

zapobieżenia prześladowaniom, w szczególności przez zapewnienie skutecznego systemu prawnego w zakresie rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania czynów stanowiących prześladowania oraz karania za takie czyny, i zapewniają

osobom prześladowanym dostęp do takich środków.

3. Cudzoziemca nie pozbawia się statusu uchodźcy z przyczyny, o której mowa w ust. 1 pkt 9, jeżeli nadal spełnia

warunki posiadania tego statusu.