Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 stycznia 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych

Art. 1. Ustawa określa

1)

warunki nabywania i utraty prawa do nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych zwanych dalej „świadczeniami”;

2)

zasady

a)

ustalania wysokości świadczeń,

b) postępowania w sprawach o świadczenia,

c)

wypłaty świadczeń,

d) finansowania świadczeń.

Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają

1)

nauczyciel – nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w

a)

publicznych i niepublicznych przedszkolach,

b) publicznych i niepublicznych szkołach, z wyjątkiem niepublicznych szkół nieposiadających uprawnień szkoły

publicznej, o których mowa w art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe,

ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2245, z późn. zm.1)), i niepublicznych szkół

artystycznych nieposiadających uprawnień publicznej szkoły artystycznej,

c)2) publicznych i niepublicznych placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. –

Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, 1160 i 1837),

d) publicznych i niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych,

o których mowa w art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe,

e)3) publicznych i niepublicznych placówkach oświatowo-wychowawczych, o których mowa w art. 2 pkt 3 ustawy

z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe,

f)3) publicznych i niepublicznych placówkach kształcenia ustawicznego, centrach kształcenia zawodowego oraz branżowych centrach umiejętności, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe,

g)3) publicznych i niepublicznych placówkach artystycznych, o których mowa w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia

2016 r. – Prawo oświatowe,

h)3) publicznych i niepublicznych placówkach doskonalenia nauczycieli, o których mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia

14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe,

i)3) publicznych i niepublicznych bibliotekach pedagogicznych, o których mowa w art. 2 pkt 10 ustawy z dnia

14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe,

j)3) publicznych i niepublicznych kolegiach pracowników służb społecznych, o których mowa w art. 2 pkt 11 ustawy

z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe,

k)3) okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych oraz schroniskach dla nieletnich działających

na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (Dz. U. z 2024 r. poz. 978,

1228 i 1872);

1)

2)

3)

Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 2432, z 2019 r. poz. 534, 1287 i 2248, z 2021 r. poz. 4, z 2022 r.

poz. 1116 oraz z 2024 r. poz. 123 i 1933.

W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych

ustaw (Dz. U. poz. 1160); wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.

Dodana przez art. 4 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2; wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.

2)

organ rentowy – jednostkę organizacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych właściwą do wydawania decyzji w sprawach

świadczeń, określoną w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r.

poz. 350, z późn. zm.4));

3)

uprawniony – osobę mającą ustalone prawo do świadczenia.

Art. 3. Prawo do świadczenia na warunkach i w wysokości określonych w ustawie przysługuje nauczycielom zatrudnionym

w jednostkach, o których mowa w art. 2 pkt 1.

Art. 4. 1. Świadczenie przysługuje nauczycielom, którzy spełnili łącznie następujące warunki

1)

osiągnęli wiek, o którym mowa w ust. 3;

2)

mają okres składkowy i nieskładkowy w rozumieniu ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749 oraz z 2026 r. poz. 26), zwanej dalej „ustawą o emeryturach

i rentach z FUS”, wynoszący 30 lat, w tym 20 lat wykonywania pracy w jednostkach, o których mowa w art. 2 pkt 1,

w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć;

3)

rozwiązali stosunek pracy.

2. Nauczycielom spełniającym warunki określone w ust. 1 pkt 1 i 2 świadczenie przysługuje również w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub wygaśnięcia stosunku pracy w okolicznościach określonych

1)

w art. 20 ust. 1, 5c i 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986, z późn. zm.5));

2)

w art. 225 ust. 1, 6, 7 i 10 oraz art. 226 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo

oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60, z późn. zm.6)).

3. Nauczyciel ma prawo do świadczenia, jeżeli ukończył

1)

55 lat – w latach 2009–2014;

2)

55 lat w przypadku kobiet i 56 lat w przypadku mężczyzn – w latach 2015–2016;

3)

55 lat w przypadku kobiet i 57 lat w przypadku mężczyzn – w latach 2017–2018;

4)

55 lat w przypadku kobiet i 58 lat w przypadku mężczyzn – w latach 2019–2020;

5)

55 lat w przypadku kobiet i 59 lat w przypadku mężczyzn – w latach 2021–2022;

6)

55 lat w przypadku kobiet i 60 lat w przypadku mężczyzn – w latach 2023–2024;

7)

56 lat w przypadku kobiet i 61 lat w przypadku mężczyzn – w latach 2025–2026;

8)

57 lat w przypadku kobiet i 62 lata w przypadku mężczyzn – w latach 2027–2028;

9)

58 lat w przypadku kobiet i 63 lata w przypadku mężczyzn – w latach 2029–2030;

10) 59 lat w przypadku kobiet i 64 lata w przypadku mężczyzn – w latach 2031–2032.

Art. 5. 1. Świadczenie stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury,

ustalonej w sposób określony w art. 25 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przez średnie dalsze trwanie życia dla osób

w wieku 60 lat, ustalone według obowiązujących w dniu zgłoszenia wniosku o przyznanie świadczenia tablic średniego

trwania życia, o których mowa w art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

2. Jeżeli uprawniony jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, przy ustalaniu podstawy obliczenia emerytury,

składki na ubezpieczenie emerytalne, zewidencjonowane na jego koncie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, zwanym

dalej „Zakładem”, zwiększa się przez pomnożenie wskaźnikiem korygującym 19,52/12,22, stanowiącym stosunek pełnej

wysokości składki na ubezpieczenie emerytalne do wysokości zewidencjonowanej na koncie ubezpieczonego w Zakładzie.

3. Kwota świadczenia nie może być niższa niż kwota najniższej emerytury, o której mowa w art. 85 ustawy o emeryturach

i rentach z FUS.

4. Świadczenie podlega waloryzacji na zasadach i w terminach przewidzianych dla waloryzacji świadczeń w art. 88,

art. 89 i art. 93 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

4)

5)

6)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2025 r. poz. 620, 622, 769, 820, 1083, 1160, 1216, 1409,

1413 i 1423 oraz z 2026 r. poz. 26.

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 1871 oraz z 2025 r. poz. 620, 1019, 1160,

1188, 1189, 1661, 1792 i 1849.

Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2017 r. poz. 949 i 2203, z 2018 r. poz. 2245, z 2019 r. poz. 1287, z 2022 r.

poz. 1116 oraz z 2024 r. poz. 1933.

Art. 6. Świadczenia finansowane są z budżetu państwa.

Art. 7. 1. Prawo do świadczenia powstaje z dniem spełnienia warunków wymaganych do nabycia tego prawa.

2. W przypadku pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego prawo do świadczenia powstaje

z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku lub świadczenia.

Art. 8. Prawo do świadczenia ustaje z dniem

1)

poprzedzającym dzień nabycia prawa do emerytury, która jest ustalona decyzją organu rentowego lub innego organu

emerytalno-rentowego, określonego w odrębnych przepisach;

2)

poprzedzającym dzień osiągnięcia przez uprawnionego wieku

a)

60 lat – w przypadku kobiet,

b) 65 lat – w przypadku mężczyzn

– jeżeli uprawniony nie ma prawa do emerytury ustalonego decyzją organu rentowego lub innego organu emerytalno-rentowego, określonego w odrębnych przepisach;

3)

śmierci uprawnionego.

Art. 9. 1. Prawo do świadczenia ulega zawieszeniu lub świadczenie to ulega zmniejszeniu na zasadach określonych

w art. 103 ust. 3 i art. 104–106 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

2. Prawo do świadczenia ulega zawieszeniu bez względu na wysokość uzyskiwanego przychodu w razie podjęcia przez

uprawnionego pracy w jednostkach, o których mowa w art. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela.

Art. 10. 1. W razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenie określone ustawą, świadczenie należne jej do

dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w przypadku ich

braku – małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku –

innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba.

2. Osoby wymienione w ust. 1 mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania w sprawie świadczenia,

nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o to świadczenie wystąpiła.

3. Roszczenie o wypłatę świadczenia, o którym mowa w ust. 1, wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby,

której świadczenie przysługiwało, chyba że przed upływem tego okresu zostanie zgłoszony wniosek o dalsze prowadzenie

postępowania.

Art. 11. Do świadczenia przysługuje dodatek pielęgnacyjny na zasadach i w wysokości określonych w art. 75 ustawy

o emeryturach i rentach z FUS.

Art. 12. Osobie, która pokryła koszty pogrzebu po śmierci

1)

uprawnionego,

2)

członka rodziny uprawnionego

– przysługuje zasiłek pogrzebowy na zasadach określonych w art. 77–81 i art. 99 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Art. 13. Dodatek pielęgnacyjny oraz zasiłek pogrzebowy finansowane są z budżetu państwa.

Art. 14. Postępowanie w sprawie świadczenia wszczyna się na wniosek nauczyciela zgłoszony bezpośrednio lub za

pośrednictwem płatnika składek w organie rentowym.

Art. 15. 1. Decyzję w sprawie świadczenia wydaje i świadczenie to wypłaca

1)

organ rentowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania nauczyciela;

2)

organ rentowy właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania nauczyciela w Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli

zamieszkuje on poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Od decyzji w sprawie świadczenia przysługuje odwołanie do sądu, na zasadach określonych w art. 83 ustawy z dnia

13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej „ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych”.

Art. 16. 1. Świadczenie wypłaca się za miesiąc kalendarzowy w terminach i na zasadach przewidzianych dla wypłaty

emerytur określonych w art. 129, art. 130, art. 132–135 i art. 136b ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

2. Kwotę świadczenia za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę świadczenia przez liczbę dni kalendarzowych

w miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które świadczenie przysługuje.

3. W razie śmierci uprawnionego wstrzymanie wypłaty świadczenia następuje od miesiąca przypadającego po miesiącu,

w którym zmarła osoba uprawniona.

Art. 17. 1. W razie zbiegu prawa do świadczenia z prawem do renty, uposażenia w stanie spoczynku, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub innego świadczenia o charakterze emerytalnym lub rentowym, ustalonym

na podstawie odrębnych ustaw, przysługuje tylko jedno z tych świadczeń – wyższe lub wybrane przez uprawnionego, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. W razie zbiegu prawa do świadczenia z prawem do renty rodzinnej, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy

o emeryturach i rentach z FUS, osobie uprawnionej wypłaca się, zależnie od jej wyboru

1)

przysługujące świadczenie oraz 25 % renty rodzinnej albo

2)

przysługującą rentę rodzinną oraz 25 % świadczenia.

3. Osoba uprawniona ma prawo do wypłaty świadczeń na zasadach określonych w ust. 2 w przypadku

1)

osiągnięcia wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;

2)

pozostawania we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka;

3)

nabycia prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku niewcześniej niż 5 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego

określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

4. Wypłata świadczeń na zasadach określonych w ust. 2 ustaje z dniem poprzedzającym dzień zawarcia nowego

związku małżeńskiego przez osobę uprawnioną.

5. Do ustalenia wysokości świadczeń, o których mowa w ust. 2, stosuje się zasady przewidziane w przepisach ustawy

o emeryturach i rentach z FUS.

6. W przypadku skorzystania z prawa do świadczenia nie przysługuje prawo do rekompensaty, o której mowa w ustawie

z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1696).

Art. 18. 1. W zakresie postępowania w sprawach świadczenia stosuje się odpowiednio przepisy art. 114, art. 116

i art. 117–128a ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

2. W zakresie postępowania w sprawach zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, egzekucji i potrąceń stosuje się

odpowiednio przepisy art. 138–144 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz przepisy art. 84 ustawy o systemie ubezpieczeń

społecznych.

3. W razie zbiegu prawa do świadczenia z prawami, o których mowa w art. 17 ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 98

ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Art. 19–29. (pominięte)

Art. 30. Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu ogłoszenia7), z wyjątkiem art. 26

pkt 2, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

7)

Ustawa została ogłoszona w dniu 23 czerwca 2009 r.

Warszawa, dnia 27 stycznia 2026 r.

Poz. 86

O B W IE S Z CZ E N I E

M AR S ZA ŁK A S EJ MU RZ E C ZY PO S PO LI T EJ PO L SK I EJ

z dnia 21 stycznia 2026 r.

w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych

1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 174),

z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1160) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 20 stycznia 2026 r.

2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje art. 14 i art. 19 ustawy z dnia

25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1160), które stanowią

„Art. 14. Do okresu 20 lat wykonywania pracy, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 4,

wlicza się również okresy wykonywania pracy

1)

przed dniem 1 stycznia 2026 r. w jednostkach, o których mowa w art. 2 pkt 1 lit. e–k ustawy zmienianej w art. 4,

w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą;

2)

przed dniem 1 września 2019 r. w placówkach kształcenia praktycznego oraz ośrodkach dokształcania i doskonalenia zawodowego, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy zmienianej w art. 6, w brzmieniu obowiązującym przed

dniem 1 września 2019 r.”

„Art. 19. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2025 r., z wyjątkiem

1)

art. 5 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;

2)

art. 1 pkt 13, 14, 17, pkt 18 lit. a i pkt 19, art. 4, art. 5 pkt 5, 9 i 10, art. 6 pkt 1, art. 11, art. 12, art. 14, art. 16

i art. 17, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.;

3)

art. 1 pkt 11 lit. b i lit. e tiret drugie, które wchodzą w życie z dniem 1 września 2026 r.”.

Marszałek Sejmu: W. Czarzasty

Załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej

Polskiej z dnia 21 stycznia 2026 r. (Dz. U. poz. 86)

US T AW A

z dnia 22 maja 2009 r.

o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych