Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 czerwca 2026 r. w sprawie szczegółowego zakresu ekspertyz technicznych w zakresie oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na system ochrony granicy państwowej na morzu i na systemy obronności państwa oraz wytycznych w zakresie metodyki i metodologii sporządzania ekspertyz do oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na systemy obronności państwa (DU_2026_848) | PL

Dz.U. 2026 poz. 848 inForce

§ 1 Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 czerwca 2026 r. w sprawie szczegółowego zakresu ekspertyz technicznych w zakresie oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na system ochrony granicy państwowej na morzu i na systemy obronności państwa oraz wytycznych w zakresie metodyki i metodologii sporządzania ekspertyz do oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na systemy obronności państwa Open official source

§ 1. Rozporządzenie określa

1)

2)

szczegółowy zakres ekspertyz technicznych w zakresie oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej w rozumieniu art. 3

pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 498 i 1535 oraz z 2026 r. poz. 516) i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy

w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych na

a)

systemy obronności państwa, w tym na system zobrazowania radiolokacyjnego, obserwacji technicznej, morskiej

łączności radiowej, system rozpoznania radioelektronicznego oraz system kontroli służb ruchu lotniczego Sił

Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej,

b)

system zobrazowania radiolokacyjnego, obserwacji technicznej i morskiej łączności radiowej Straży Granicznej;

wytyczne w zakresie metodyki i metodologii sporządzania ekspertyz, o których mowa w pkt 1 lit. a.

Dz.U. 2026 poz. 848 inForce

Załącznik nr 1 Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 czerwca 2026 r. w sprawie szczegółowego zakresu ekspertyz technicznych w zakresie oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na system ochrony granicy państwowej na morzu i na systemy obronności państwa oraz wytycznych w zakresie metodyki i metodologii sporządzania ekspertyz do oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na systemy obronności państwa Open official source

Załącznik nr 1

SZCZEGÓŁOWY ZAKRES EKSPERTYZY TECHNICZNEJ W ZAKRESIE

OCENY WPŁYWU MORSKIEJ FARMY

WIATROWEJ, W ROZUMIENIU Poz. 848

ART. 3 PKT 3 USTAWY Z DNIA 17 GRUDNIA Załączniki

2020 R.doOrozporządzenia

PROMOWANIU

Ministra Obrony Narodowej

z dnia 12 czerwca 2026 r. (Dz. U. poz. 848)

WYTWARZANIA ENERGII ELEKTRYCZNEJ W MORSKICH FARMACH

WIATROWYCH, I ZESPOŁU URZĄDZEŃ SŁUŻĄCYCH DO

Dz.U. 2026 poz. 848 inForce

Załącznik nr 1 Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 czerwca 2026 r. w sprawie szczegółowego zakresu ekspertyz technicznych w zakresie oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na system ochrony granicy państwowej na morzu i na systemy obronności państwa oraz wytycznych w zakresie metodyki i metodologii sporządzania ekspertyz do oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na systemy obronności państwa Open official source

Załącznik nr 1

WYPROWADZENIA MOCY, W ROZUMIENIU ART. 3 PKT 13 USTAWY

Z DNIAZAKRES

17 GRUDNIA

2020 TECHNICZNEJ

R. O PROMOWANIU

WYTWARZANIA

ENERGIIFARMY

SZCZEGÓŁOWY

EKSPERTYZY

W ZAKRESIE

OCENY WPŁYWU MORSKIEJ

ELEKTRYCZNEJ

W MORSKICH

FARMACH

WIATROWYCH,

NA

SYSTEMY

WIATROWEJ,

W ROZUMIENIU

ART. 3 PKT 3 USTAWY

Z DNIA

17 GRUDNIA 2020 R.

O PROMOWANIU

WYTWARZANIA

ENERGII

ELEKTRYCZNEJ

W

MORSKICH

FARMACH

WIATROWYCH,

OBRONNOŚCI PAŃSTWA, W TYM NA SYSTEM ZOBRAZOWANIA

I ZESPOŁU URZĄDZEŃ SŁUŻĄCYCH DO WYPROWADZENIA MOCY, W ROZUMIENIU ART. 3 PKT 13

RADIOLOKACYJNEGO, OBSERWACJI TECHNICZNEJ, MORSKIEJ

USTAWY Z DNIA 17 GRUDNIA 2020 R. O PROMOWANIU WYTWARZANIA ENERGII ELEKTRYCZNEJ

ŁĄCZNOŚCI

RADIOWEJ, NA

SYSTEM

ROZPOZNANIA

W MORSKICH

FARMACH WIATROWYCH,

SYSTEMY

OBRONNOŚCI PAŃSTWA,

W RADIOELEKTRONICZNEGO

TYM NA SYSTEM ZOBRAZOWANIA ORAZ

RADIOLOKACYJNEGO,

OBSERWACJI

TECHNICZNEJ,

SYSTEM KONTROLI

SŁUŻB

RUCHU

MORSKIEJ ŁĄCZNOŚCI RADIOWEJ, SYSTEM ROZPOZNANIA RADIOELEKTRONICZNEGO

LOTNICZEGO SIŁ ZBROJNYCH RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

ORAZ SYSTEM KONTROLI SŁUŻB RUCHU LOTNICZEGO SIŁ ZBROJNYCH RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dziennik Ustaw

1. Ekspertyza techniczna, zwana dalej „ekspertyzą”, w zakresie oceny wpływu morskiej

farmy wiatrowej, zwanej dalej „MFW”, i zespołu urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy, zwanego dalej „zespołem urządzeń”, na systemy obronności

państwa, w tym na system zobrazowania radiolokacyjnego, obserwacji technicznej,

morskiej łączności radiowej, system rozpoznania radioelektronicznego oraz system

kontroli służb ruchu lotniczego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, zwane dalej

„systemami obronności”, zawiera

1) stronę tytułową;

2) spis treści;

3) część opisową;

4) część graficzną;

5) dokumenty dołączone do ekspertyzy.

2. Strona tytułowa zawiera

1) nazwę MFW i zespołu urządzeń;

2) dane autora ekspertyzy (dane podmiotu sporządzającego ekspertyzę, imię i nazwisko

osoby sporządzającej (imiona i nazwiska osób sporządzających) ekspertyzę,

a w przypadku pracy zbiorowej – wskazanie autorów poszczególnych części

ekspertyzy);

3) nazwę podmiotu zamierzającego wytwarzać energię elektryczną w MFW, zwanego

dalej „wytwórcą”, i właściciela zespołu urządzeń, jeżeli nie jest nim wytwórca, ich

dane teleadresowe i adresy;

4) datę sporządzenia ekspertyzy;

5) informacje o koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej w MFW lub zmianie tej

koncesji albo o terminie jej uzyskania;

6) wskazanie etapów realizacji MFW i zespołu urządzeń.

3. Część opisowa zawiera

1) podstawę opracowania ekspertyzy oraz cel jej opracowania;

2) charakterystykę MFW i zespołu urządzeń

a) lokalizację MFW i zespołu urządzeń określoną za pomocą współrzędnych

geocentrycznych geodezyjnych w układach odniesienia zgodnych

z obowiązującym państwowym systemem odniesień przestrzennych oraz

charakterystykę akwenu, na którym MFW zostanie zbudowana,

z uwzględnieniem danych hydrometeorologicznych,

b) powierzchnię akwenu przeznaczonego pod MFW i zespół urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy,

c) odległość granic obszaru określonego w lit. a od brzegu,

d) szacowaną moc znamionową lub moc zainstalowaną morskiej farmy wiatrowej,

e) szacowaną liczbę morskich turbin wiatrowych,

f) szacowaną moc znamionową lub moc zainstalowaną morskiej turbiny wiatrowej,

g) szacowaną wysokość gondoli nad poziomem morza oraz szacowaną średnicę

wirnika morskiej turbiny wiatrowej,

h) szacowaną powierzchnię łopat w pozycji maksymalnej i przewidywaną

technologię ich wykonania,

i) określenie zakładanej technologii i typu konstrukcji wsporczej dla morskiej

turbiny wiatrowej oraz sposobu jej przytwierdzenia do dna,

j) założenia projektowe i techniczne głównych elementów technicznych MFW

i zespołu urządzeń oraz nazwy, siedziby i dane teleadresowe zakładanych

producentów,

k) opis przewidywanego układu przestrzennego (lokalizacji poszczególnych

obiektów MFW i odległości między nimi) wraz z opisem przeznaczenia

akwenów sąsiednich i – zlokalizowanych w zasięgu przewidywanego

oddziaływania MFW i zespołu urządzeń na systemy obronności – innych

zamierzeń inwestycyjnych lub obiektów (torów wodnych, szlaków

żeglugowych, poligonów morskich, kotwicowisk oraz elementów przestrzeni

powietrznej wykorzystywanej przez lotnictwo wojskowe, takich jak

– TSA (ang. Temporary Segregated Area) – strefa czasowo wydzielona,

– TRA (ang. Temporary Reserved Area) – strefa czasowo rezerwowana,

– MRT (ang. Military Route) – trasa lotnictwa wojskowego,

– MCTR (ang. Military Control Zone) – strefa kontrolowana lotniska

wojskowego,

– D (ang. Danger Area) – strefa niebezpieczna),

l) przewidywany przebieg podmorskich sieci elektroenergetycznych

i światłowodowych związanych z MFW i zespołem urządzeń, obejmujący

zarówno sieć wewnętrzną MFW, jak i wyprowadzenie mocy,

m) przewidywane ograniczenia w dotychczasowym wykorzystaniu akwenu

wynikające z realizacji MFW i zespołu urządzeń, w tym strefy ochronne MFW

i zespołu urządzeń,

n) inne dane niezbędne do identyfikacji MFW i zespołu urządzeń;

3) informacje dotyczące realizacji MFW i zespołu urządzeń

a) przewidywany sposób realizacji MFW i zespołu urządzeń, w tym harmonogram

ich realizacji,

b) nazwy, siedziby i dane teleadresowe zakładanych kluczowych wykonawców

zaangażowanych w proces budowy, eksploatacji i likwidacji MFW i zespołu

urządzeń,

c) wskazanie planowanych portów morskich, z których lub do których będą pływać

jednostki zaangażowane w proces budowy, eksploatacji i likwidacji MFW

i zespołu urządzeń;

4) analizę możliwego oddziaływania MFW i zespołu urządzeń z nią związanych na

systemy obronności, sporządzoną przy wykorzystaniu aktualnych opracowań

wojskowych i cywilnych znajdujących zastosowanie w obszarach zainteresowania

Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, uwzględniającą wiedzę teoretyczną

oraz doświadczenia z praktycznej realizacji podobnych zamierzeń, informacje

(stosownie do potrzeb) producentów zasadniczych podzespołów MFW (w tym

wynikające z uzyskanych atestów i certyfikatów), jak również wyniki badań

przeprowadzonych w zakresie dotyczącym ekspertyzy na poszczególnych etapach

realizacji MFW i zespołu urządzeń, tj. budowy, eksploatacji i likwidacji, obejmującą

a) odniesienia do występowania

− zjawiska interferencji,

− cienia radiowego,

− zjawiska fałszywych ech radarowych,

− zjawiska promieniowania elektromagnetycznego, w tym od kablowej linii

eksportowej wchodzącej w skład zespołu urządzeń oraz od sieci średniego

napięcia wchodzącej w skład MFW,

b) wpływ MFW i zespołu urządzeń z nią związanych na

− system zobrazowania radiolokacyjnego,

− system obserwacji technicznej (w tym Brzegowy System Obserwacji

Marynarki Wojennej),

− system rozpoznania obrazowego,

− system rozpoznania hydroakustycznego,

− system morskiej łączności radiowej,

− system morskiej łączności podwodnej,

− system lotniczej łączności radiowej,

− system radionawigacji,

− system kontroli służb ruchu lotniczego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej (system zarządzania ruchem lotniczym Sił Zbrojnych

Rzeczypospolitej Polskiej),

− funkcjonowanie poligonów morskich,

− możliwości realizacji zadań przez Okrętowe Siły Ochrony Rejonu Strzelań

w rejonie MFW podczas działalności ogniowej prowadzonej przez Siły

Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej,

− wykorzystanie przestrzeni powietrznej wydzielonej na potrzeby lotnictwa

wojskowego,

− system rozpoznania radioelektronicznego,

c) możliwość kumulowania się negatywnych oddziaływań na systemy, o których

mowa w lit. b, w wyniku ewentualnego wpływu sąsiadujących MFW i zespołów

urządzeń;

5) ocenę oddziaływania MFW i zespołu urządzeń na systemy obronności wraz

z określeniem sposobów i środków kompensacji negatywnego wpływu MFW

i zespołu urządzeń na systemy, o których mowa w ppkt 4 lit. b;

6) informacje dotyczące planowanego sposobu zapewnienia monitoringu obszaru

wewnątrz MFW i zespołu urządzeń w części nawodnej i podwodnej oraz planu

ochrony MFW i zespołu urządzeń;

7) informacje dotyczące sposobów i środków umożliwiających sprawowanie skutecznej

ochrony urządzeń kompensujących negatywny wpływ MFW i zespołu urządzeń

przed nieuprawnioną ingerencją.

Jeżeli przekazanie informacji określonych w ppkt 3 nie jest możliwe na etapie

sporządzania ekspertyzy, wytwórca lub właściciel zespołu urządzeń uzupełni te informacje

suplementem do ekspertyzy w ciągu 12 miesięcy po wyłonieniu wykonawcy prac.

4. Część graficzna zawiera

1) położenie akwenu przeznaczonego pod MFW i zespół urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy wraz z granicami obszaru przewidzianego pod ich lokalizację

oraz granice sąsiadujących obszarów przewidzianych pod MFW i zespół urządzeń

służących do wyprowadzenia mocy wraz z ich przeznaczeniem – na mapie morskiej

w skali pozwalającej dowiązać MFW i zespół urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy do brzegu oraz obiektów i urządzeń służących obronności

państwa;

2) usytuowanie i obrys istniejących i projektowanych obiektów budowlanych i innych

elementów MFW i zespołu urządzeń;

3) zasięg poszczególnych oddziaływań na systemy obronności w otoczeniu MFW

i zespołu urządzeń;

4) przewidywany układ podmorskich sieci związanych z MFW i zespołem urządzeń

podany w układach odniesienia oraz układach wysokościowych zgodnych

z obowiązującym państwowym systemem odniesień przestrzennych, wraz

ze szczegółowym rozkładem głębokości, izobatami oraz obiektami podwodnymi.

5. W części zawierającej dokumenty dołączone do ekspertyzy znajdują się

1) opinie i stanowiska właściwych komórek i jednostek organizacyjnych Ministerstwa

Obrony Narodowej przekazane wytwórcy na jego wniosek w celu opracowania

ekspertyzy;

2) dokumenty potwierdzające kwalifikacje osób wchodzących w skład zespołu

sporządzającego ekspertyzę;

3) inne ekspertyzy lub opinie naukowe wykorzystane w ekspertyzie.

SZCZEGÓŁOWY ZAKRES EKSPERTYZY TECHNICZNEJ W ZAKRESIE

– 6 – WIATROWEJ, W ROZUMIENIU Poz. 848

OCENY WPŁYWU MORSKIEJ FARMY

ART. 3 PKT 3 USTAWY Z DNIA 17 GRUDNIA 2020 R. O PROMOWANIU

Dz.U. 2026 poz. 848 inForce

§ 2 Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 czerwca 2026 r. w sprawie szczegółowego zakresu ekspertyz technicznych w zakresie oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na system ochrony granicy państwowej na morzu i na systemy obronności państwa oraz wytycznych w zakresie metodyki i metodologii sporządzania ekspertyz do oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na systemy obronności państwa Open official source

§ 2. Szczegółowy zakres ekspertyz, o których mowa w § 1 pkt 1

1)

lit. a, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia;

2)

lit. b, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

Dz.U. 2026 poz. 848 inForce

Załącznik nr 2 Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 czerwca 2026 r. w sprawie szczegółowego zakresu ekspertyz technicznych w zakresie oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na system ochrony granicy państwowej na morzu i na systemy obronności państwa oraz wytycznych w zakresie metodyki i metodologii sporządzania ekspertyz do oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na systemy obronności państwa Open official source

Załącznik nr 2

WYTWARZANIA ENERGII ELEKTRYCZNEJ W MORSKICH FARMACH

WIATROWYCH, I ZESPOŁU URZĄDZEŃ SŁUŻĄCYCH DO

SZCZEGÓŁOWY

ZAKRES EKSPERTYZY

TECHNICZNEJ

W ZAKRESIE

OCENY

WPŁYWU

MORSKIEJ FARMY

WYPROWADZENIA

MOCY,

W ROZUMIENIU

ART.

3 PKT

13 USTAWY

WIATROWEJ, W ROZUMIENIU ART. 3 PKT 3 USTAWY Z DNIA 17 GRUDNIA 2020 R. O PROMOWANIU

Z DNIA

17 GRUDNIA

2020

R. O PROMOWANIU

WYTWARZANIA

ENERGII

WYTWARZANIA

ENERGII

ELEKTRYCZNEJ

W MORSKICH

FARMACH WIATROWYCH,

I ZESPOŁU

URZĄDZEŃ SŁUŻĄCYCH

DO WYPROWADZENIA

MOCY, W ROZUMIENIU

ART. 3 PKT 13

ELEKTRYCZNEJ

W MORSKICH

FARMACH WIATROWYCH,

NA SYSTEM

USTAWY

Z

DNIA

17

GRUDNIA

2020

R.

O

PROMOWANIU

WYTWARZANIA

ENERGII

ELEKTRYCZNEJ

ZOBRAZOWANIA RADIOLOKACYJNEGO, OBSERWACJI TECHNICZNEJ

W MORSKICH FARMACH WIATROWYCH, NA SYSTEM ZOBRAZOWANIA RADIOLOKACYJNEGO,

I MORSKIEJ

ŁĄCZNOŚCI

RADIOWEJ

OBSERWACJI

TECHNICZNEJ

I MORSKIEJ

ŁĄCZNOŚCISTRAŻY

RADIOWEJGRANICZNEJ

STRAŻY GRANICZNEJ

1. Ekspertyza techniczna, zwana dalej „ekspertyzą”, w zakresie oceny wpływu morskiej

farmy wiatrowej, zwanej dalej „MFW”, i zespołu urządzeń służących

do wyprowadzenia mocy, zwanego dalej „zespołem urządzeń”, na system zobrazowania

radiolokacyjnego, obserwacji technicznej i morskiej łączności radiowej Straży

Granicznej zawiera

1) stronę tytułową;

2) spis treści;

3) część opisową;

4) część graficzną;

5) dokumenty dołączone do ekspertyzy.

2. Strona tytułowa zawiera

1) nazwę MFW i zespołu urządzeń;

2) dane autora ekspertyzy (dane podmiotu sporządzającego ekspertyzę, imię i nazwisko

osoby sporządzającej (imiona i nazwiska osób sporządzających) ekspertyzę,

a w przypadku pracy zbiorowej – wskazanie autorów poszczególnych części

ekspertyzy);

3) nazwę podmiotu zamierzającego wytwarzać energię elektryczną w MFW, zwanego

dalej „wytwórcą”, właściciela zespołu urządzeń, jeżeli nie jest nim wytwórca, ich

dane teleadresowe i adresy;

4) datę sporządzenia ekspertyzy;

5) informacje o koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej w MFW lub zmianie

tej koncesji albo o terminie jej uzyskania;

6) wskazanie etapów realizacji MFW i zespołu urządzeń.

3. Część opisowa zawiera

1) podstawę opracowania oraz cel opracowania ekspertyzy;

2) charakterystykę MFW i zespołu urządzeń

a) lokalizację MFW i zespołu urządzeń określoną za pomocą współrzędnych

geocentrycznych geodezyjnych w układach odniesienia, zgodnych

z obowiązującym państwowym systemem odniesień przestrzennych

oraz charakterystykę akwenu, na którym MFW zostanie zbudowana,

z uwzględnieniem danych hydrometeorologicznych,

b) powierzchnię akwenu przeznaczonego pod MFW i zespół urządzeń służących

do wyprowadzenia mocy,

c) odległość granic obszaru określonego w lit. a od brzegu oraz obiektów

i urządzeń służących ochronie granicy państwowej na morzu,

d) szacowaną liczbę morskich turbin wiatrowych,

e) szacowaną wysokość gondoli nad poziomem morza oraz średnicę wirnika

morskiej turbiny wiatrowej,

f) szacowaną powierzchnię łopat i przewidywaną technologię ich wykonania,

g) przewidywane ograniczenia w dotychczasowym wykorzystaniu akwenu

wynikające z realizacji MFW i zespołu urządzeń, w tym strefy ochronne MFW

i zespołu urządzeń;

3) informacje dotyczące realizacji MFW i zespołu urządzeń

a) przewidywany sposób realizacji MFW i zespołu urządzeń, w tym harmonogram

ich realizacji,

b) nazwy, siedziby i dane teleadresowe zakładanych kluczowych wykonawców

zaangażowanych w proces budowy, eksploatacji i likwidacji MFW i zespołu

urządzeń,

c) wskazanie planowanych portów morskich, z których lub do których będą pływać

jednostki zaangażowane w proces budowy, eksploatacji i likwidacji MFW

i zespołu urządzeń;

4) informacje dotyczące sposobów i środków umożliwiających sprawowanie skutecznej

ochrony urządzeń kompensujących negatywny wpływ MFW i zespołu urządzeń

przed nieuprawnioną ingerencją;

5) analizę możliwego oddziaływania MFW i zespołu urządzeń z nią związanych

na systemy ochrony granicy państwowej na morzu, sporządzoną przy wykorzystaniu

aktualnych opracowań cywilnych znajdujących zastosowanie w ocenach wpływu

turbin wiatrowych, uwzględniającą wiedzę teoretyczną oraz doświadczenia

z praktycznej realizacji podobnych zamierzeń, informacje (stosownie do potrzeb)

producentów zasadniczych podzespołów MFW (w tym wynikające z uzyskanych

atestów i certyfikatów), jak również wyniki badań przeprowadzonych w zakresie

dotyczącym ekspertyzy na poszczególnych etapach realizacji MFW i zespołu

urządzeń, tj. budowy, eksploatacji i likwidacji, obejmującą

a) odniesienia do występowania

− zjawiska interferencji,

− cienia radarowego,

− zjawiska fałszywych ech radarowych,

− zjawiska promieniowania elektromagnetycznego, w tym od kablowej linii

eksportowej wchodzącej w skład zespołu urządzeń oraz od sieci średniego

napięcia wchodzącej w skład MFW,

b) wpływ MFW i zespołu urządzeń z nią związanych na

− system zobrazowania radiolokacyjnego,

− system morskiej łączności radiowej,

− system służbowej łączności radiowej,

− system obserwacji technicznej,

c) możliwość kumulowania się negatywnych oddziaływań na systemy, o których

mowa w lit. b, w wyniku ewentualnego wpływu sąsiadujących MFW i zespołów

urządzeń,

d) informacje dotyczące sposobów i środków umożliwiających stosowanie

skutecznych urządzeń kompensujących negatywny wpływ MFW na systemy

działające na rzecz ochrony granicy państwowej.

Jeżeli przekazanie informacji określonych w ppkt 3 nie jest możliwe na etapie

sporządzania ekspertyzy, wytwórca lub właściciel zespołu urządzeń uzupełni te informacje

suplementem do ekspertyzy w ciągu 12 miesięcy po wyłonieniu wykonawcy prac.

4. Część graficzna zawiera

1) położenie akwenu przeznaczonego pod MFW i zespół urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy z granicami obszaru przewidzianego pod ich lokalizację oraz

granice sąsiadujących obszarów przewidzianych pod MFW i zespół urządzeń

służących do wyprowadzenia mocy wraz z ich przeznaczeniem – na mapie morskiej

w skali pozwalającej dowiązać MFW i zespół urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy do brzegu oraz obiektów i urządzeń służących ochronie

granicy państwowej;

2) usytuowanie i obrys istniejących i projektowanych obiektów budowlanych i innych

elementów MFW i zespołu urządzeń;

3) zasięg poszczególnych oddziaływań na system zobrazowania radiolokacyjnego,

obserwacji technicznej, systemów służbowej i morskiej łączności radiowej Straży

Granicznej – w otoczeniu MFW i zespołu urządzeń;

4) przewidywany układ podmorskich sieci związanych z MFW i zespołem urządzeń

podany w układach odniesienia oraz układach wysokościowych zgodnych

z obowiązującym państwowym systemem odniesień przestrzennych, wraz

ze szczegółowym rozkładem głębokości, izobatami oraz obiektami podwodnymi.

5. W części zawierającej dokumenty dołączone do ekspertyzy znajdują się

1) opinie i stanowiska właściwych jednostek organizacyjnych urzędu obsługującego

ministra właściwego do spraw wewnętrznych przekazane wytwórcy na jego wniosek

w celu opracowania ekspertyzy;

2) dokumenty potwierdzające kwalifikacje osób wchodzących w skład zespołu

sporządzającego ekspertyzę;

3) inne ekspertyzy lub opinie naukowe wykorzystane w ekspertyzie.

Dz.U. 2026 poz. 848 inForce

§ 3 Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 czerwca 2026 r. w sprawie szczegółowego zakresu ekspertyz technicznych w zakresie oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na system ochrony granicy państwowej na morzu i na systemy obronności państwa oraz wytycznych w zakresie metodyki i metodologii sporządzania ekspertyz do oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na systemy obronności państwa Open official source

§ 3. Wytyczne w zakresie metodyki i metodologii sporządzania ekspertyz, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a, określa

Dz.U. 2026 poz. 848 inForce

załącznik nr 3 do rozporządzenia. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 czerwca 2026 r. w sprawie szczegółowego zakresu ekspertyz technicznych w zakresie oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na system ochrony granicy państwowej na morzu i na systemy obronności państwa oraz wytycznych w zakresie metodyki i metodologii sporządzania ekspertyz do oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na systemy obronności państwa Open official source

załącznik nr 3 do rozporządzenia.

Dz.U. 2026 poz. 848 inForce

Załącznik nr 3 Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 czerwca 2026 r. w sprawie szczegółowego zakresu ekspertyz technicznych w zakresie oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na system ochrony granicy państwowej na morzu i na systemy obronności państwa oraz wytycznych w zakresie metodyki i metodologii sporządzania ekspertyz do oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na systemy obronności państwa Open official source

Załącznik nr 3

Wytyczne w zakresie metodyki i metodologii

sporządzania ekspertyz technicznych w zakresie oceny

wpływu morskiej farmy wiatrowej w rozumieniu art. 3

pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu

wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach

wiatrowych i zespołu urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy

z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania

energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych

na systemy obronności państwa, w tym na system

zobrazowania radiolokacyjnego, obserwacji technicznej,

morskiej łączności radiowej, system rozpoznania

radioelektronicznego oraz system kontroli służb ruchu

lotniczego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Warszawa 2026

s. 1 z 88

Spis treści

Wykaz skrótów ........................................................................................................................ 7

1. Wstęp .................................................................................................................................. 9

2. Charakterystyka zjawisk fizycznych generowanych przez MFW ............................................ 10

3. Charakterystyka MFW i zespołu urządzeń, wpływ zjawiska promieniowania

elektromagnetycznego od obiektów infrastruktury MFW – szczegółowe założenia

metodyczne ....................................................................................................................... 11

3.1. Zakres danych od inwestora ......................................................................................... 11

3.2. Wpływ zjawiska promieniowania elektromagnetycznego, w tym od kablowej linii

eksportowej wchodzącej w skład zespołu urządzeń oraz od sieci średniego napięcia

wchodzącej w skład MFW ............................................................................................ 11

3.3. Wykaz danych wejściowych.......................................................................................... 12

4. System zobrazowania radiolokacyjnego .............................................................................. 15

4.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania) ........................................................ 15

4.2. Cel badań i problemy badawcze ................................................................................... 15

4.3. Sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu, podlegający analizie wpływu MFW

(dane wejściowe do analizy) ......................................................................................... 15

4.4. Procedury i narzędzia służące do wykonania oceny wpływu MFW na analizowany

system ......................................................................................................................... 16

4.5. Prezentacja wyników ................................................................................................... 17

4.6. Wnioski, działania kompensujące ................................................................................. 17

4.7. Literatura..................................................................................................................... 18

5. System obserwacji technicznej (w tym Brzegowy System Obserwacji MW) .......................... 19

5.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania) ........................................................ 19

5.2. Cel badań i problemy badawcze ................................................................................... 19

5.3. Sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu, podlegający analizie wpływu MFW

(dane wejściowe do analizy) ......................................................................................... 20

5.4. Procedury i narzędzia służące do wykonania oceny wpływu MFW na analizowany

system ......................................................................................................................... 20

5.5. Prezentacja wyników ................................................................................................... 21

5.6. Wnioski, działania kompensujące ................................................................................. 22

5.7. Literatura..................................................................................................................... 23

6. System rozpoznania obrazowego ........................................................................................ 24

6.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania) ........................................................ 24

6.2. Cel badań i problemy badawcze ................................................................................... 24

6.3. Sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu, podlegający analizie wpływu MFW

(dane wejściowe do analizy) ......................................................................................... 24

s. 2 z 88

6.4. Procedury i narzędzia badawcze służące do wykonania oceny wpływu MFW na

analizowany system ..................................................................................................... 25

6.5. Prezentacja wyników ................................................................................................... 26

6.6. Wnioski, działania kompensujące i wpływ skumulowany .............................................. 26

6.7. Literatura..................................................................................................................... 27

7. System rozpoznania hydroakustycznego ............................................................................. 28

7.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania) ........................................................ 28

7.2. Cel badań i problemy badawcze ................................................................................... 28

7.3. Dane wejściowe do analizy (sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu podlegający

analizie wpływu MFW) ................................................................................................. 29

7.4. Procedury i narzędzia badawcze służące do wykonania oceny wpływu MFW na

analizowany system ..................................................................................................... 29

7.5. Prezentacja wyników ................................................................................................... 31

7.6. Wnioski, działania kompensujące ................................................................................. 33

7.7. Literatura..................................................................................................................... 34

8. System morskiej łączności radiowej .................................................................................... 35

8.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania) ........................................................ 35

8.2. Cel badań, problemy badawcze .................................................................................... 35

8.3. Sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu podlegający analizie wpływu MFW

(dane wejściowe do analizy) ......................................................................................... 35

8.4. Procedury i narzędzia badawcze służące do wykonania oceny wpływu MFW na

analizowany system ..................................................................................................... 36

8.5. Prezentacja wyników ................................................................................................... 37

8.6. Wnioski, działania kompensujące ................................................................................. 37

8.7. Literatura..................................................................................................................... 38

9. System morskiej łączności podwodnej................................................................................. 39

9.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania) ........................................................ 39

9.2. Cel badań i problemy badawcze ................................................................................... 39

9.3. Dane wejściowe do analizy (sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu podlegający

analizie wpływu MFW) ................................................................................................. 40

9.4. Procedury i narzędzia badawcze służące do wykonania oceny wpływu MFW na

analizowany system ..................................................................................................... 40

9.5. Prezentacja wyników ................................................................................................... 41

9.6. Wnioski, działania kompensujące i wpływ skumulowany .............................................. 42

9.7. Literatura..................................................................................................................... 43

10. System lotniczej łączności radiowej ................................................................................... 44

10.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania) ...................................................... 44

10.2. Cel badań, problemy badawcze .................................................................................. 44

s. 3 z 88

10.3. Sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu podlegający analizie wpływu MFW

(dane wejściowe do analizy) ....................................................................................... 44

10.4. Procedury i narzędzia badawcze służące do wykonania oceny wpływu MFW na

analizowany system ................................................................................................... 45

10.5. Prezentacja wyników ................................................................................................. 46

10.6. Wnioski, działania kompensujące ............................................................................... 46

10.7. Literatura ................................................................................................................... 47

11. System radionawigacji ...................................................................................................... 48

11.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania) ...................................................... 48

11.2. Cel badań i problemy badawcze.................................................................................. 48

11.3. Sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu, podlegający analizie wpływu MFW

(dane wejściowe do analizy) ....................................................................................... 48

11.4. Procedury i narzędzia służące do wykonania oceny wpływu MFW na analizowany

system ....................................................................................................................... 49

11.5. Prezentacja wyników ................................................................................................. 49

11.6. Wnioski, działania kompensujące ............................................................................... 50

11.7. Literatura ................................................................................................................... 50

12. System kontroli służb ruchu lotniczego SZ RP (System Zarządzania Ruchem Lotniczym

SZ RP) ............................................................................................................................... 51

12.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania) ...................................................... 51

12.2. Cel badań i problemy badawcze.................................................................................. 51

12.3. Sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu, podlegający analizie wpływu MFW

(dane wejściowe do analizy) ....................................................................................... 51

12.4. Procedury i narzędzia służące do wykonania oceny wpływu MFW na analizowany

system ....................................................................................................................... 52

12.5. Prezentacja wyników ................................................................................................. 53

12.6. Wnioski, działania kompensujące i wpływ skumulowany ............................................ 53

12.7. Literatura ................................................................................................................... 54

13. Funkcjonowanie poligonów morskich................................................................................ 55

13.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania) ...................................................... 55

13.2. Cel badań i problemy badawcze.................................................................................. 55

13.3. Sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu, podlegający analizie wpływu MFW

(dane wejściowe do analizy) ....................................................................................... 58

13.4. Procedury i narzędzia służące do wykonania oceny wpływu MFW na analizowany

system ....................................................................................................................... 58

13.5. Sposób prezentacji wyników ...................................................................................... 58

13.6. Ocena wyniku analizy ................................................................................................. 59

13.7. Literatura ................................................................................................................... 60

s. 4 z 88

14. Możliwość realizacji zadań przez okrętowe siły ochrony rejonu strzelań w rejonie MFW

podczas działalności ogniowej prowadzonej przez siły zbrojne ........................................... 61

14.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania) ...................................................... 61

14.2. Cel badań i problemy badawcze.................................................................................. 61

14.3. Sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu, podlegający analizie wpływu MFW

(dane wejściowe do analizy) ....................................................................................... 63

14.4. Procedury i narzędzia służące do wykonania oceny wpływu MFW na analizowany

system ....................................................................................................................... 64

14.5. Prezentacja wyników ................................................................................................. 64

14.6. Wnioski, działania kompensujące i wpływ skumulowany ............................................ 64

14.7. Literatura ................................................................................................................... 64

15. Wykorzystanie przestrzeni powietrznej wydzielonej na potrzeby lotnictwa wojskowego .... 66

15.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania) ...................................................... 66

15.2. Cel badań i problemy badawcze.................................................................................. 66

15.3. Sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu, podlegający analizie wpływu MFW

(dane wejściowe do analizy) ....................................................................................... 66

15.4. Procedury i narzędzia służące do wykonania oceny wpływu MFW na analizowany

system ....................................................................................................................... 67

15.5. Prezentacja wyników ................................................................................................. 68

15.6. Wnioski, działania kompensujące ............................................................................... 68

15.7. Literatura ................................................................................................................... 69

16. System rozpoznania radioelektronicznego ......................................................................... 70

16.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania) ...................................................... 70

16.2. Cel badań i problemy badawcze.................................................................................. 70

16.3. Sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu, podlegający analizie wpływu MFW

(dane wejściowe do analizy) ....................................................................................... 71

16.4. Procedury i narzędzia służące do wykonania oceny wpływu MFW na analizowany

system ....................................................................................................................... 71

16.5. Prezentacja wyników ................................................................................................. 73

16.6. Wnioski, działania kompensujące ............................................................................... 73

16.7. Literatura ................................................................................................................... 74

17. Ocena oddziaływania MFW i zespołu urządzeń na systemy obronności państwa; określenie

sposobów i środków kompensacji negatywnego wpływu MFW i zespołu urządzeń na systemy

obronności państwa ........................................................................................................... 75

17.1. Ocena wpływu zjawisk fizycznych generowanych przez MFW i zespół urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy na efektywność pracy danego systemu obronności państwa ..... 76

17.2. Ocena wpływu skumulowanych zjawisk fizycznych generowanych przez MFW i zespół

urządzeń służących do wyprowadzenia mocy oraz sąsiednich MFW i zespołów urządzeń

służących do wyprowadzenia mocy na efektywność pracy danego systemu obronności

państwa……………………………………………………………………………………………………………………..79

s. 5 z 88

Podsumowanie ...................................................................................................................... 82

Wykaz tabel ........................................................................................................................... 83

LISTA KONTROLNA ................................................................................................................. 84

s. 6 z 88

Wykaz skrótów

BER – (Bit Error Rate) bitowa stopa błędu

BLOS – (Beyond Line of Sight) propagacja poza zasięgiem wzroku

BSO – Brzegowy System Obserwacji MW

CCTV – (Closed Circuit Television) telewizja przemysłowa

CTR – (Control Zone) strefa kontrolowana lotniska

D – (Danger Area) strefa niebezpieczna

dB – (decibel) decybel

GML – (Geography Markup Language) język opisu danych geograficznych

EM – (Electromagnetic) elektromagnetyczne

FIR – (Flight Information Region) Rejon Informacji Powietrznej

HaveQuick tryb pracy ze skaczącą częstotliwością wykorzystywany w lotniczych

systemach łączności radiowej

HF – (High Frequency) wysoka częstotliwość

IR – (Infrared) podczerwień

KSE – Krajowy System Energetyczny

LOS – (Line of Sight) linia widzialności

MCTR – (Military Control Zone) strefa kontrolowana lotniska wojskowego

MF – (Medium Frequency) fale średnie

MFW – morska farma wiatrowa

MON – Ministerstwo Obrony Narodowej

MRT – (Military Route) stała trasa lotnictwa wojskowego

MW – Marynarka Wojenna

OBR CTM – Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Centrum Techniki Morskiej

ON – Obrona Narodowa

OSORS – Okrętowe Siły Ochrony Rejonu Strzelań

POM – Polskie Obszary Morskie

RCS – (Radar Cross-Section) radarowa skuteczna powierzchnia odbicia

R&S – Rohde & Schwarz

RP – Rzeczpospolita Polska

SAR – (Synthetic Aperture Radar) radar z syntetyczną aperturą

SATURN – tryb pracy szerokopasmowych środków łączności

SEDR – tryb pracy szerokopasmowych środków łączności

SIR – (Signal-to-Interference Ratio) stosunek sygnału do interferencji

SP – statek powietrzny

SpW – sprzęt wojskowy

SPL – (Sound Pressure Level) poziom ciśnienia akustycznego

SRO – System Rozpoznania Obrazowego

SZ RP – Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej

s. 7 z 88

TRA – (Temporary Reserved Area) strefa czasowo rezerwowana

TSA – (Temporary Segregated Area) strefa czasowo wydzielona

TV – (Television) telewizja

UHF – (Ultra High Frequency) fale ultra wielkiej częstotliwości,

UTM – (Universal Transverse Mercator) układ współrzędnych płaskich prostokątnych

VLF – (Very Low Frequency) bardzo niska częstotliwość

VHF – (Very High Frequency) bardzo wysoka częstotliwość

WGS 84 – (World Geodetic System '84) Światowy System Geodezyjny 1984

ZA – brak zakłóceń lub zakłócenia akceptowalne

ZAW – zakłócenia akceptowalne po spełnieniu pewnych warunków

ZNK – zakłócenia, których nie można skompensować

s. 8 z 88

1. Wstęp

„Wytyczne w zakresie metodyki i metodologii sporządzania ekspertyz w zakresie oceny

wpływu morskiej farmy wiatrowej oraz zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia

mocy na systemy obronne państwa, w tym na system zobrazowania radiolokacyjnego,

obserwacji technicznej, morskiej łączności radiowej, rozpoznania radioelektronicznego oraz

system kontroli służb ruchu lotniczego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej” składają

się z 17 punktów oraz załącznika „Lista kontrolna”.

Dla punktów 4–16, które odnoszą się do systemów obronności państwa, opracowano

ujednolicony układ treści

1) opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania);

2) cel badań i problemy badawcze;

3) sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu, podlegający analizie wpływu MFW

(dane wejściowe do analizy);

4) procedury i narzędzia służące do wykonania oceny wpływu MFW na systemy

obronności państwa;

5) prezentacja wyników;

6) wnioski, działania kompensujące;

7) literatura.

Każdy punkt przypisany jest odrębnemu systemowi podlegającemu opracowaniu,

a metoda jego oceny zawiera również wpływ skumulowany MFW i zespołu urządzeń

służących do wyprowadzenia mocy i sąsiednich MFW wraz z zespołem urządzeń służących

do wyprowadzenia mocy na efektywność pracy danego systemu obronności państwa.

Punkt 17 opracowany w układzie tabelarycznym zawiera zestawienie oceny oddziaływania

MFW i zespołu urządzeń wraz z określeniem sposobów i środków kompensacji

negatywnego wpływu MFW i zespołu urządzeń na systemy obronności państwa. Aby

określić wpływ MFW wraz z zespołem urządzeń, opracowano trzystopniową skalę, która

zawarta została w każdym z punktów 4–17. Ocena wyników ekspertyzy ze względu na

wpływ zakłóceń na systemy obronności państwa określa następujące poziomy tolerancji

zakłócenia akceptowalne, zakłócenia akceptowane po spełnieniu pewnych warunków

(działania kompensujące), zakłócenia, których nie można skompensować.

Tabela 17.1. zawiera ocenę wpływu zjawisk fizycznych generowanych przez MFW wraz

z zespołem urządzeń na efektywność pracy danego systemu obronności państwa. Tabela

17.2. zawiera ocenę wpływu skumulowanego zjawisk fizycznych generowanych przez

MFW wraz z zespołem urządzeń i sąsiednich MFW wraz z zespołem urządzeń na

efektywność pracy danego systemu obronności państwa.

Dz.U. 2026 poz. 848 inForce

§ 4 Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 czerwca 2026 r. w sprawie szczegółowego zakresu ekspertyz technicznych w zakresie oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na system ochrony granicy państwowej na morzu i na systemy obronności państwa oraz wytycznych w zakresie metodyki i metodologii sporządzania ekspertyz do oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na systemy obronności państwa Open official source

§ 4. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.1)

Minister Obrony Narodowej: z up. P. Bejda

1)

Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2022 r. w sprawie

szczegółowego zakresu ekspertyz technicznych w zakresie oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy na systemy obronności państwa oraz na system ochrony granicy państwowej na morzu (Dz. U. poz. 2115),

które utraciło moc z dniem 12 marca 2026 r. zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o bezpieczeństwie morskim oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 261).

Dz.U. 2026 poz. 848 inForce

Załącznik do Wytycznych w zakresie metodyki i metodologii Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 czerwca 2026 r. w sprawie szczegółowego zakresu ekspertyz technicznych w zakresie oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na system ochrony granicy państwowej na morzu i na systemy obronności państwa oraz wytycznych w zakresie metodyki i metodologii sporządzania ekspertyz do oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na systemy obronności państwa Open official source

Załącznik do Wytycznych w zakresie metodyki i metodologii

sporządzania ekspertyz w zakresie oceny wpływu morskiej

farmy wiatrowej oraz zespołu urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy na systemy obronności państwa, w tym

na system zobrazowania radiolokacyjnego, obserwacji

technicznej, morskiej łączności radiowej, system rozpoznania

radioelektronicznego oraz system kontroli służb ruchu

lotniczego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

LISTA KONTROLNA

SZCZEGÓŁOWEGO ZAKRESU EKSPERTYZY TECHNICZNEJ W ZAKRESIE OCENY

WPŁYWU MORSKIEJ FARMY WIATROWEJ I ZESPOŁU URZĄDZEŃ

NA SYSTEMY OBRONNOŚCI PAŃSTWA

Pytania

Odpowiedzi

TAK

NIE

Uwagi

1. Czy ekspertyza techniczna zawiera

1) stronę tytułową

2) spis treści

3) część opisową

4) część graficzną

5) dokumenty dołączone do ekspertyzy

2. Czy strona tytułowa zawiera

1) nazwę MFW i zespołu urządzeń

2) dane autora ekspertyzy: dane podmiotu

sporządzającego ekspertyzę, imię i nazwisko

osoby sporządzającej (imiona i nazwiska osób

sporządzających) ekspertyzę, a w przypadku

pracy zbiorowej – wskazanie autorów

poszczególnych części ekspertyzy)

3) nazwę podmiotu zamierzającego wytwarzać

energię elektryczną w MFW, zwanego dalej

„wytwórcą”, właściciela zespołu urządzeń,

jeżeli nie jest nim wytwórca, ich dane

teleadresowe i adresy

4) datę sporządzenia ekspertyzy

5) informacje o koncesji na wytwarzanie energii

elektrycznej w MFW lub zmianie tej koncesji

albo o terminie jej uzyskania

6) wskazanie etapów realizacji MFW i zespołu

urządzeń

3. Czy część opisowa zawiera

1) podstawę opracowania oraz cel opracowania

ekspertyzy

s. 84 z 88

2) charakterystykę MFW i zespołu urządzeń, a w niej

a) lokalizację MFW i zespołu urządzeń

określoną za pomocą współrzędnych

geocentrycznych geodezyjnych w układach

odniesienia zgodnych z obowiązującym

państwowym systemem odniesień

przestrzennych oraz charakterystykę akwenu,

na którym zostanie zbudowana MFW,

z uwzględnieniem danych

hydrometeorologicznych

b) powierzchnię akwenu przeznaczonego pod

MFW i zespół urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy

c) odległość granic obszaru określonego w lit. a

od brzegu oraz obiektów i urządzeń służących

ochronie systemów obronności państwa

d) szacowaną liczbę morskich turbin

wiatrowych

e) szacowaną wysokość gondoli nad poziomem

morza oraz szacowaną średnicę wirnika

morskiej turbiny wiatrowej

f) szacowaną powierzchnię łopat

i przewidywaną technologię ich wykonania

g) przewidywane ograniczenia

w dotychczasowym wykorzystaniu akwenu

wynikające z realizacji MFW i zespołu

urządzeń, w tym strefy ochronne MFW

i zespołu urządzeń

3) informacje dotyczące realizacji MFW i zespołu urządzeń

a w szczególności

a) przewidywany sposób realizacji MFW

i zespołu urządzeń, w tym harmonogram ich

realizacji

b) nazwy, siedziby i dane teleadresowe

zakładanych kluczowych wykonawców

zaangażowanych w proces budowy, eksploatacji

i likwidacji MFW i zespołu urządzeń

c) wskazanie planowanych portów morskich,

z których lub do których będą pływać jednostki

zaangażowane w proces budowy, eksploatacji

i likwidacji MFW i zespołu urządzeń

4) informacje dotyczące sposobów i środków

umożliwiających sprawowanie skutecznej

ochrony urządzeń kompensujących negatywny

wpływ MFW i zespołu urządzeń przed

nieuprawnioną ingerencją

5) analizę możliwego oddziaływania MFW i zespołu urządzeń z nią

związanych na systemy obronności państwa, obejmującą

a) odniesienia do występowania

– zjawiska interferencji

– cienia radarowego

s. 85 z 88

– zjawiska fałszywych ech radarowych

– zjawiska promieniowania

elektromagnetycznego, w tym od kablowej linii

eksportowej wchodzącej w skład zespołu

urządzeń oraz od sieci średniego napięcia

wchodzącej w skład MFW

b) wpływ MFW i zespołu urządzeń z nią związanych na

– system zobrazowania radiolokacyjnego

– system obserwacji technicznej (w tym

Brzegowy System Obserwacji MW)

– system rozpoznania obrazowego

– system rozpoznania hydroakustycznego

– system morskiej łączności radiowej

– system morskiej łączności podwodnej

– system lotniczej łączności radiowej

– system radionawigacji

– system zarządzania ruchem lotniczym Sił

Zbrojnych RP

– funkcjonowanie poligonów morskich

– możliwość realizacji zadań przez okrętowe

siły ochrony rejonu strzelań w rejonie MFW

podczas działalności ogniowej prowadzone

przez siły zbrojne

– wykorzystanie przestrzeni powietrznej

wydzielonej na potrzeby lotnictwa wojskowego

– system rozpoznania radioelektronicznego

c) możliwość kumulowania się oddziaływań sąsiadujących MFW

i zespołów urządzeń oraz ewentualnego ich negatywnego

wpływu na

– system zobrazowania radiolokacyjnego

– system obserwacji technicznej (w tym

Brzegowy System Obserwacji MW)

– system rozpoznania obrazowego

– system rozpoznania hydroakustycznego

– system morskiej łączności radiowej

– system morskiej łączności podwodnej

– system lotniczej łączności radiowej

– system radionawigacji

– system zarządzania ruchem lotniczym Sił

Zbrojnych RP

– funkcjonowanie poligonów morskich

– możliwość realizacji zadań przez okrętowe

siły ochrony rejonu strzelań w rejonie MFW

podczas działalności ogniowej prowadzone

przez siły zbrojne

– wykorzystanie przestrzeni powietrznej

wydzielonej na potrzeby lotnictwa wojskowego

– system rozpoznania radioelektronicznego

s. 86 z 88

d) informacje dotyczące sposobów i środków umożliwiających

stosowanie skutecznych urządzeń kompensujących negatywny

wpływ MFW na

– system zobrazowania radiolokacyjnego

– system obserwacji technicznej (w tym

Brzegowy System Obserwacji MW)

– system rozpoznania obrazowego

– system rozpoznania hydroakustycznego

– system morskiej łączności radiowej

– system morskiej łączności podwodnej

– system lotniczej łączności radiowej

– system radionawigacji

– system zarządzania ruchem lotniczym Sił

Zbrojnych RP

– funkcjonowanie poligonów morskich

– możliwość realizacji zadań przez okrętowe

siły ochrony rejonu strzelań w rejonie MFW

podczas działalności ogniowej prowadzone

przez siły zbrojne

– wykorzystanie przestrzeni powietrznej

wydzielonej na potrzeby lotnictwa wojskowego

– system rozpoznania radioelektronicznego

4. Czy część graficzna zawiera

1) położenie akwenu przeznaczonego pod MFW

i zespół urządzeń służących do wyprowadzenia

mocy wraz z granicami obszaru przewidzianego

pod ich lokalizację oraz granice sąsiadujących

obszarów przewidzianych pod MFW i zespół

urządzeń służących do wyprowadzenia mocy

wraz z ich przeznaczeniem – na mapie morskiej

w skali pozwalającej dowiązać MFW i zespół

urządzeń służących do wyprowadzenia mocy do

brzegu oraz obiektów i urządzeń służących

obronności państwa

2) usytuowanie i obrys istniejących

i projektowanych obiektów budowlanych

i innych elementów MFW i zespołu urządzeń

3) zasięg poszczególnych oddziaływań otoczenia MFW

i zespołu urządzeń na

a) system zobrazowania radiolokacyjnego

b) system obserwacji technicznej (w tym

Brzegowy System Obserwacji MW)

c) system rozpoznania obrazowego

d) system rozpoznania hydroakustycznego

e) system morskiej łączności radiowej

f) system morskiej łączności podwodnej

g) system lotniczej łączności radiowej

h) system radionawigacji

s. 87 z 88

i) system zarządzania ruchem lotniczym Sił

Zbrojnych RP

j) funkcjonowanie poligonów morskich

k) możliwość realizacji zadań przez okrętowe

siły ochrony rejonu strzelań w rejonie MFW

podczas działalności ogniowej prowadzone

przez siły zbrojne

l) wykorzystanie przestrzeni powietrznej

wydzielonej na potrzeby lotnictwa wojskowego

ł) system rozpoznania radioelektronicznego

4) przewidywany układ podmorskich sieci

związanych z MFW i zespołem urządzeń

podany w układach odniesienia oraz układach

wysokościowych zgodnych z obowiązującym

państwowym systemem odniesień

przestrzennych oraz szczegółowy rozkład

głębokości, izobaty i obiekty podwodne

5. Czy w części zawierającej dokumenty dołączone do ekspertyzy znajdują się

1) opinie i stanowiska właściwych jednostek

organizacyjnych urzędu obsługującego ministra

właściwego do spraw wewnętrznych przekazane

wytwórcy na jego wniosek w celu opracowania

ekspertyzy

2) dokumenty potwierdzające kwalifikacje osób

wchodzących w skład zespołu sporządzającego

ekspertyzę

3) inne ekspertyzy lub opinie naukowe

wykorzystane w ekspertyzie

s. 88 z 88

Dz.U. 2026 poz. 848 inForce

Wstęp Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 czerwca 2026 r. w sprawie szczegółowego zakresu ekspertyz technicznych w zakresie oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na system ochrony granicy państwowej na morzu i na systemy obronności państwa oraz wytycznych w zakresie metodyki i metodologii sporządzania ekspertyz do oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na systemy obronności państwa Open official source

Warszawa, dnia 25 czerwca 2026 r.

Poz. 848

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA OBRONY NARODOWEJ

z dnia 12 czerwca 2026 r.

w sprawie szczegółowego zakresu ekspertyz technicznych w zakresie oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej

i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na system ochrony granicy państwowej na morzu

i na systemy obronności państwa oraz wytycznych w zakresie metodyki i metodologii sporządzania ekspertyz

do oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na systemy

obronności państwa

Na podstawie art. 113c ust. 7 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. z 2026 r. poz. 529)

zarządza się, co następuje

Dz.U. 2026 poz. 848 inForce

Załącznik do niniejszego dokumentu zawiera tabelę z listą kontrolną, która może stanowić Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 czerwca 2026 r. w sprawie szczegółowego zakresu ekspertyz technicznych w zakresie oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na system ochrony granicy państwowej na morzu i na systemy obronności państwa oraz wytycznych w zakresie metodyki i metodologii sporządzania ekspertyz do oceny wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na systemy obronności państwa Open official source

Załącznik do niniejszego dokumentu zawiera tabelę z listą kontrolną, która może stanowić

podstawę do sprawdzenia kompletności opracowywanej ekspertyzy technicznej.

s. 9 z 88

2. Charakterystyka zjawisk fizycznych generowanych przez

MFW

Opracowanie powinno zawierać

‒ charakterystykę zjawiska interferencji generowanego przez MFW,

‒ charakterystykę zjawiska cienia radiowego generowanego przez MFW,

‒ charakterystykę zjawiska fałszywych ech radarowych generowanych przez MFW,

‒ zjawiska promieniowania elektromagnetycznego, w tym od kablowej linii eksportowej

wchodzącej w skład zespołu urządzeń oraz od sieci średniego napięcia wchodzącej

w skład MFW.

s. 10 z 88

3. Charakterystyka MFW i zespołu urządzeń, wpływ zjawiska

promieniowania elektromagnetycznego od obiektów

infrastruktury MFW – szczegółowe założenia metodyczne

3.1. Zakres danych od inwestora

Ogólny opis projektu MFW i parametry turbin wiatrowych

1) ogólna specyfikacja MFW

a) obszar morskiej farmy wiatrowej,

b) ilość morskich turbin wiatrowych,

c) planowane współrzędne pozycji (WGS 84) morskich turbin wiatrowych i urządzeń

do wyprowadzenia mocy;

2) parametry morskiej turbiny wiatrowej

a) średnica wirnika,

b) wysokość konstrukcji wsporczej nad poziomem morza,

c) liczba łopat,

d) maksymalna szerokość łopaty turbiny,

e) średnia szerokość łopaty,

f) długość łopaty,

g) powierzchnia całkowita trzech łopat,

h) materiał głównych komponentów

− łopaty,

− konstrukcji wsporczej;

3) informacje dotyczące planowanego sposobu zapewnienia monitoringu obszaru

wewnątrz MFW i zespołu urządzeń w części nawodnej i podwodnej oraz planu ochrony

MFW i zespołu urządzeń,

4) informacje dotyczące sposobów i środków umożliwiających sprawowanie skutecznej

ochrony urządzeń kompensujących negatywny wpływ MFW i zespołu urządzeń przed

nieuprawnioną ingerencją,

5) informacje dotyczące urządzeń nadawczych oraz nadawczo-odbiorczych, planowanych

do zainstalowania docelowego w ramach inwestycji, wraz z podaniem podstawowych

parametrów pracy (typ, model, producent, przeznaczenie, parametry mocowe

i energetyczne sygnału, zakres częstotliwości, wykorzystywane modulacje sygnałowe,

charakterystyki anten (wraz z planowanym umiejscowieniem i orientacją

geograficzną)).

3.2. Wpływ zjawiska promieniowania elektromagnetycznego, w tym

od kablowej linii eksportowej wchodzącej w skład zespołu urządzeń oraz

od sieci średniego napięcia wchodzącej w skład MFW

W zakresie oceny ekspertyz pod kątem wyznaczenia ryzyka emisji i oddziaływania

elektromagnetycznego od obiektów infrastruktury, zwłaszcza elektrycznej

i elektroenergetycznej MFW i morskich linii kablowych, na systemy obronności

s. 11 z 88

i bezpieczeństwa państwa należy zweryfikować zakres przeprowadzonych analiz.

Zestawienie wskazanego zakresu analiz elektromagnetycznych zamieszczono w tabeli 3.1.

Tabela 3.1. Wskazanie zalecanego zakresu analiz oddziaływania elektromagnetycznego od obiektów

infrastruktury, zwłaszcza elektrycznej i elektroenergetycznej MFW i morskich linii kablowych, na systemy

obronności i bezpieczeństwa państwa

Podzakres analizy elektromagnetycznej

Określenie parametrów i danych wejściowych do analiz

elektromagnetycznych

Wyznaczenie poziomów emisji pól własnych od systemów

generacyjnych

i przetwarzania energii (o częstotliwości sieciowej 50 Hz)

Wyznaczenie poziomów emisji pól własnych od systemów

przesyłowych – morskich linii kablowych (o częstotliwości sieciowej

50 Hz i wyższych harmonicznych), w tym

linii kablowej eksportowej MFW – KSE

linii kablowych SN sieci wewnętrznej MFW

Wyznaczenie poziomów zniekształceń ziemskiego pola

geomagnetycznego przez magnetyczne obiekty kubaturowe MFW

Wyznaczenie typowych, minimalnych i maksymalnych, poziomów

odporności określonych urządzeń i systemów obronności (możliwe

odniesienie do norm przedmiotowych lub kompatybilności

elektromagnetycznej)

Uwzględnienie stanów pracy normalnej, roboczej, znamionowej oraz

stanów awaryjnych pracy MFW w analizach elektromagnetycznych

Określenie prawdopodobieństwa wystąpienia stanów awaryjnych lub

zakłóceniowych

Prezentacja danych analiz numerycznych, symulacyjnych

Określenie ryzyka oddziaływania elektromagnetycznego oraz

ewentualnych zasięgów oddziaływania

Określenie proporcjonalnych środków zaradczych, kompensacji

w przypadku zwiększonego ryzyka oddziaływania

elektromagnetycznego

Określenie sposobów monitoringu i weryfikacji wpływu zespołów

urządzeń oraz obiektów infrastruktury MFW pod kątem oddziaływania

elektromagnetycznego

* Zaznaczyć właściwe.

Zweryfikowano

(tak/nie*)

tak/nie

–

tak/nie

3.3. Wykaz danych wejściowych

Wykaz zalecanych danych wejściowych niezbędnych do badań elektromagnetycznych –

zaleca się pozyskanie następujących parametrów wymienionych w tabeli 3.2 i tabeli 3.3.

s. 12 z 88

Tabela 3.2. Typowe lub istotne dane elektryczno-energetyczne jako parametry wejściowe do obliczeń

elektromagnetycznych

Parametr

Napięcie sieci

wewnętrznej MFW

Napięcie eksportowej

wiązki kablowej

łączącej MFW z KSE

Moc znamionowa

pojedynczej

elektrowni wiatrowej

Maksymalny

trójfazowy prąd

znamionowy w sieci

wewnętrznej MFW

Minimalna moc

znamionowa całej

MFW

Maksymalny

trójfazowy prąd

znamionowy

w spływowej linii

kablowej MFW

Rodzaj i wartość

Uwagi

Napięcie stanowi również napięcie maksymalne

występujące w obrębie poszczególnych elektrowni

wiatrowych.

W przypadku zmiany poziomu napięcia możliwe jest

zastosowanie współczynnika korekcyjnego

proporcjonalnego do stosunku napięcia

skorygowanego oraz przyjętego

Napięcie stanowi również napięcie maksymalne

występujące w obszarze morskiej podstacji

elektroenergetycznej

Wyznaczony na podstawie zależności

Pn

In_max = k

√3 Un cos(φ)min

gdzie

k – współczynnik korekcyjny (w kierunku

bezpiecznym),

Pn – maksymalna moc znamionowa pojedynczej

elektrowni wiatrowej,

Un – napięcie znamionowe sieci wewnętrznej,

cos(φ)min – minimalny współczynnik mocy w sieci

wewnętrznej farmy wiatrowej

Wyznaczony na podstawie zależności

Pns

Ins_max = k

√3 Uns cos(φ)min

gdzie

k – współczynnik korekcyjny (w kierunku

bezpiecznym),

Pns – moc znamionowa MFW,

Uns – napięcie znamionowe sieci spływowej,

cos(φ)min – minimalny współczynnik mocy w sieci

wewnętrznej farmy wiatrowej

s. 13 z 88

Tabela 3.3. Typowe lub istotne parametry środowiskowe jako parametry wejściowe do obliczeń

elektromagnetycznych

Parametr

Rodzaj i wartość

Uwagi

Planowana głębokość i rodzaj ułożenia kabli

podwodnych

–

Średnia głębokość dna na obszarze inwestycji

Maksymalna całkowita wysokość morskiej

turbiny wiatrowej wraz z wirnikiem

Maksymalna średnica rotora turbiny wiatrowej

Typ fundamentu elektrowni wiatrowej

Minimalna głębokość fundamentu monopalowego

w dnie morskim

–

Maksymalne wymiary stacji elektroenergetycznej

(długość × szerokość × wysokość)

–

Względna przenikalność magnetyczna stali

konstrukcyjnej wykorzystywanej do budowy

konstrukcji

–

Względna przenikalność elektryczna wody

morskiej przyjęta w trakcie badań symulacyjnych

–

Średnia przewodność dna morskiego w obszarze

MFW

–

Średnia przewodność wody morskiej w obszarze

MFW

–

Średnia wartość indukcji ziemskiego pola

geomagnetycznego w obszarze MFW – składowa

pionowa

Na przykład na

podstawie map

terenowych rozkładu

ziemskiego pola

geomagnetycznego

w obszarze Morza

Bałtyckiego

Na przykład na

podstawie map

terenowych rozkładu

ziemskiego pola

geomagnetycznego

w obszarze Morza

Bałtyckiego

Na przykład na

podstawie map

terenowych rozkładu

ziemskiego pola

geomagnetycznego

w obszarze Morza

Bałtyckiego

Na podstawie danych

literaturowych

Średnia wartość kąta inklinacji pola

geomagnetycznego w obszarze MFW

Średnia wartość indukcji ziemskiego pola

geomagnetycznego w obszarze MFW – moduł

wartości

Średnia wartość tłumienności wody morskiej

(zasolenie 6–8 ‰) dla pola elektromagnetycznego

o częstotliwości 1 kHz, 10 kHz oraz 100 kHz

–

s. 14 z 88

4. System zobrazowania radiolokacyjnego

Opracowanie powinno zawierać

4.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania)

Ogólny opis systemu zobrazowania radiolokacyjnego

‒ architektura,

‒ przeznaczenie,

‒ zadania, istota i cel systemu.

4.2. Cel badań i problemy badawcze

Ocena wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących

do wyprowadzenia mocy na system zobrazowania radiolokacyjnego, obejmująca odniesienia

do występowania

‒ zjawiska interferencji – nie dotyczy,

‒ cienia radiowego,

‒ zjawiska fałszywych ech radarowych,

‒ zjawiska promieniowania elektromagnetycznego w tym od kablowej linii eksportowej

wchodzącej w skład zespołu urządzeń oraz od sieci średniego napięcia wchodzącej

w skład MFW – nie dotyczy.

Obszary szczególnego zainteresowania do uwzględnienia w ekspertyzach

‒ zdolność wykrywania małych celów (obiektów) szybko płynących,

‒ zdolność wykrywania celów (obiektów) nisko lecących,

‒ analiza cienia radiowego – gdzie farma traktowana jest jako przeszkoda terenowa na

trasie propagacji (rozchodzenia się) sygnału radiowego,

‒

analiza fałszywych ech radarowych – gdzie farma może stanowić źródło ech

o charakterze losowym lub występujących w ściśle określonych pozycjach.

4.3. Sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu, podlegający analizie

wpływu MFW (dane wejściowe do analizy)

Dane pozyskane od inwestora zgodnie z zakresem z ppkt 3.1

Dane pozyskane od MON – charakterystyka techniczna analizowanego systemu

Specyfikacja wymagań MON odnośnie działania systemu zobrazowania radiolokacyjnego

po zbudowaniu MFW

‒ obszar pokrycia i funkcjonowania poszczególnych systemów radiolokacyjnych

w rejonie MFW,

‒ parametry techniczne, szczególnie częstotliwość, moc, czułość, SIR używanych

lub przewidzianych do wykorzystania systemów radarowych (typ i rodzaj anteny),

‒ parametry stosowanych lub przewidzianych do wykorzystania urządzeń

oraz wymaganych norm i standardów.

s. 15 z 88

Powyższe informacje powinny obejmować elementy systemu radiolokacyjnego

‒ radary obserwacji nawodnej pracujące w paśmie X z mocą niemniejszą niż 25 kW

w impulsie,

‒ radary obserwacji nawodnej i celów nisko lecących pracujące w paśmie S z mocą

niemniejszą niż 100 kW w impulsie,

‒ radary obserwacji nawodnej pracujące z falą ciągłą w paśmie X z mocą niemniejszą

niż 2 W,

‒ radary nawigacyjne,

‒ radary mobilne.

4.4. Procedury i narzędzia służące do wykonania oceny wpływu MFW na

analizowany system

Badania wpływu morskiej farmy wiatrowej na system zobrazowania radiolokacyjnego

powinny uwzględniać

a) metody badawcze

‒ analizę źródeł,

‒ badania symulacyjne,

‒ analizę logiczną,

‒ syntezę problemu,

b) analizę oddziaływania MFW na system zobrazowania radiolokacyjnego –

wykorzystującą modele propagacji fal radiowych,

c) rodzaje badań symulacyjnych do planowania radiowego i analizy elektromagnetycznej

w odniesieniu do

‒ występowania cienia radiowego,

‒ występowania zjawiska fałszywych ech radarowych,

d) ocenę wpływu MFW dla poszczególnych warunków

‒ określenie widzialności radarowej w zasięgu instrumentalnym (LOS),

‒ strefa wykrywania obiektów nawodnych o RCS = 2 m2,

‒ strefa wykrywania obiektów nawodnych o RCS = 160 m2,

‒ strefa wykrywania celów powietrznych (RCS = 1 m2),

e) możliwość kumulowania się negatywnych oddziaływań na system zobrazowania

radiolokacyjnego

‒ analiza istniejących projektów MFW i pozyskanie informacji o sąsiadujących MFW,

‒ przeprowadzenie oceny oddziaływania badanej MFW w połączeniu

z sąsiednimi istniejącymi projektami, które mogą oddziaływać na system

zobrazowania radiolokacyjnego.

Zalecane jest wykorzystanie technik i narzędzi symulacyjnych pozwalających

na obliczenie cienia radiowego i prawdopodobieństwa powstawania zjawiska fałszywych

ech radarowych, które to techniki i narzędzia powinny posiadać uznanie międzynarodowych

instytucji cywilnych i wojskowych i które są stosowane w praktyce.

s. 16 z 88

4.5. Prezentacja wyników

Wyniki należy przedstawić w następującym układzie

a) część opisowa,

b) mapy (zobrazowanie graficzne), rysunki, tabele (natężenie pola elektromagnetycznego

[dBµV/m], czułość odbiornika [dBm]),

c) część graficzna zawiera

‒ położenie akwenu przeznaczonego pod MFW i zespół urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy wraz z granicami obszaru przewidzianego pod ich lokalizację

oraz granice sąsiadujących obszarów przewidzianych pod MFW i zespół urządzeń

służących do wyprowadzenia mocy wraz z ich przeznaczeniem – na mapie morskiej

w skali pozwalającej zobrazować dowiązanie MFW i zespół urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy do brzegu oraz obiektów i urządzeń systemu rozpoznania

radiolokacyjnego,

‒ usytuowanie i obrys istniejących i projektowanych obiektów budowlanych i innych

elementów MFW i zespołu urządzeń,

‒ zasięg poszczególnych oddziaływań na system zobrazowania radiolokacyjnego

w otoczeniu MFW i zespołu urządzeń.

Zalecane jest, aby dane geograficzne zostały udostępnione

‒ w postaci dokumentu elektronicznego GML zgodnego ze schematem aplikacyjnym GML

struktury zbioru danych przestrzennych,

‒ dla obiektów obejmujących cyfrową reprezentację części graficznej z nadaną

georeferencją w formacie GeoTIFF.

4.6. Wnioski, działania kompensujące

Na podstawie otrzymanych wyników poziomu interferencji, obszarów detekcji obiektów,

stref cienia radiowego i stref ech fałszywych należy zastosować poniższe kryteria.

Brak zakłóceń lub zakłócenia akceptowalne

Czynnik fizyczny generowany przez MFW nie powoduje zakłóceń w funkcjonowaniu

systemu zobrazowania radiolokacyjnego albo zakłócenia spełniają warunki wykrycia

obiektów określonych w ppkt 4.4 lit. d – z prawdopodobieństwem niemniejszym niż 85 %.

W tym przypadku nie ma potrzeby stosowania środków kompensacji.

Zakłócenia akceptowalne po spełnieniu pewnych warunków

Czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje znaczące zakłócenia

w funkcjonowaniu systemu zobrazowania radiolokacyjnego oraz nie są spełnione warunki

wykrycia obiektów określonych w ppkt 4.4 lit. d z prawdopodobieństwem niemniejszym niż

85 % (brak wykrycia obiektów w obrębie MFW).

W tym przypadku należy wskazać środki kompensacji.

Zakłócenia, których nie można skompensować

Czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje znaczące zakłócenia

w funkcjonowaniu systemu zobrazowania radiolokacyjnego i nie istnieją rozwiązania

techniczno-organizacyjne umożliwiające ograniczenie tego wpływu na ten system.

s. 17 z 88

4.7. Literatura

Podrozdział powinien zawierać

‒ obowiązujące przepisy prawa,

‒ normy obronne i państwowe – wszystkie definicje, jednostki i symbole należy stosować

zgodnie z PN-EN ISO 80000-1:2013-07,

‒ bibliografię opracowaną według reguł ustalonych w PN-ISO 690:2012. Informacja

i dokumentacja – wytyczne opracowania przypisów bibliograficznych i powołań

na zasoby informacji.

s. 18 z 88

5. System obserwacji technicznej (w tym Brzegowy System

Obserwacji MW)

Opracowanie powinno zawierać

5.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania)

Ogólny opis systemu obserwacji technicznej

‒ architektura,

‒ przeznaczenie,

‒ zadania, istota i cel sytemu.

System obserwacji technicznej (w tym Brzegowy System Obserwacji MW) powinien

zapewnić

‒ zbieranie, przetwarzanie i przesyłanie informacji o obiektach i zdarzeniach w obszarach

morskich Rzeczypospolitej Polskiej w celu budowania morskiej świadomości

sytuacyjnej,

‒ utrzymanie łączności z jednostkami pływającymi i statkami powietrznymi zgodnie

z organizacją łączności Marynarki Wojennej,

‒ współdziałanie ze Strażą Graniczną w zakresie ochrony granicy państwowej na morzu,

‒ wykrywanie i monitorowanie skażeń w ramach Systemu Wykrywania Skażeń Sił

Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej,

‒ pozyskiwanie danych o warunkach hydrometeorologicznych w ramach podsystemu

zabezpieczenia meteorologiczno-oceanograficznego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej,

‒ wsparcie Systemu Obrony Powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej.

5.2. Cel badań i problemy badawcze

Ocena wpływu MFW i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na system

obserwacji technicznej (w tym Brzegowy System Obserwacji) obejmująca odniesienia do

występowania

‒ zjawiska interferencji,

‒ cienia radiowego,

‒ zjawiska fałszywych ech radarowych,

‒ zjawiska promieniowania elektromagnetycznego, w tym od kablowej linii eksportowej

wchodzącej w skład zespołu urządzeń oraz od sieci średniego napięcia wchodzącej

w skład MFW – nie dotyczy.

Obszary szczególnego zainteresowania do uwzględnienia w ekspertyzach

‒ zdolność wykrywania małych celów (obiektów) szybko płynących,

‒ zdolność wykrywania celów (obiektów) nisko lecących – stałe, martwe sektory

obserwacji bez możliwości prowadzenia wykrywania, identyfikowania i śledzenia

wykrytych obiektów powietrznych,

s. 19 z 88

‒

– 28 –

Poz. 848

analiza cienia radiowego – gdzie MFW traktowana jest jako przeszkoda terenowa

na trasie propagacji (rozchodzenia się) sygnału radiowego,

analiza fałszywych ech radarowych – gdzie MFW może stanowić źródło ech

o charakterze losowym lub występujących w ściśle określonych pozycjach,

analiza interferencyjna – gdzie MFW traktowana jest jako źródło interferencji w postaci

wtórnych (odbitych) fal radiowych.

5.3. Sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu, podlegający analizie

wpływu MFW (dane wejściowe do analizy)

Dane pozyskane od inwestora zgodnie z zakresem z ppkt 3.1

Dane pozyskane od MON – charakterystyka techniczna analizowanego systemu

Specyfikacja wymagań MON dotycząca działania systemu obserwacji technicznej

po zbudowaniu MFW

‒ obszar pokrycia, funkcjonowania poszczególnych systemów obserwacji technicznej

w rejonie MFW,

‒ parametry techniczne, szczególnie częstotliwość, moc, czułość, SIR używanych

lub przewidzianych do wykorzystania systemów radarowych (typ, rodzaj anteny),

‒ parametry stosowanych lub przewidzianych do wykorzystania urządzeń oraz

wymagania norm i standardów.

Powyższe informacje powinny obejmować systemy radiolokacyjne

‒ radary obserwacji nawodnej pracujące w paśmie X z mocą niemniejszą niż 25 kW

w impulsie,

‒ radary obserwacji nawodnej i celów nisko lecących pracujące w paśmie S z mocą

niemniejszą niż 100 kW w impulsie,

‒ radary obserwacji nawodnej pracujące z falą ciągłą w paśmie X z mocą niemniejszą

niż 2 W,

‒ radary nawigacyjne pracujące w paśmie X z mocą do 25 kW i w paśmie S do 30 kW

w impulsie,

‒ radary mobilne.

5.4. Procedury i narzędzia służące do wykonania oceny wpływu MFW

na analizowany system

Badania wpływu morskiej farmy wiatrowej na system obserwacji technicznej powinny

uwzględniać

a) metody badawcze

‒ analizę źródeł,

‒ badania symulacyjne,

‒ analizę logiczną,

‒ syntezę problemu,

b) analizę oddziaływania MFW na system obserwacji technicznej wykorzystującą modele

propagacji fal radiowych,

s. 20 z 88

c) rodzaje badań symulacyjnych do planowania radiowego i analizy elektromagnetycznej

w odniesieniu do

‒ występowania zjawiska interferencji – systemy radiowe,

‒ występowania cienia radiowego – systemy radiowe i radarowe,

‒ występowania zjawiska fałszywych ech radarowych – systemy radarowe,

d) kryteria oceny

‒ dla systemów radiolokacyjnych

▪ określenie widzialności radarowej w zasięgu instrumentalnym radaru (LOS),

▪ strefa wykrywania obiektów nawodnych o RCS = 2 m2,

▪ strefa wykrywania obiektów nawodnych o RCS = 160 m2,

▪ strefa wykrywania celów powietrznych (RCS = 1 m2),

‒ dla systemów łączności

▪ wyznaczenie zasięgów radiowych stacji brzegowych,

▪ wyznaczenie zasięgów radiowych w relacji okręt-okręt,

▪ wyznaczenie zasięgów radiowych w relacji okręt-brzeg,

▪ występowanie zjawiska interferencji,

▪ występowanie cienia radiowego,

e) możliwość kumulowania się negatywnych oddziaływań na system obserwacji

technicznej

‒ analiza istniejących projektów MFW i pozyskanie informacji o sąsiadujących MFW,

‒ przeprowadzenie oceny oddziaływania badanej MFW w połączeniu z sąsiednimi

istniejącymi projektami, które mogą oddziaływać na system obserwacji technicznej.

Zalecane jest wykorzystanie technik i narzędzi symulacyjnych pozwalających na obliczenie

cienia radiowego i prawdopodobieństwa powstawania zjawiska fałszywych ech radarowych,

które to techniki i narzędzia powinny posiadać uznanie międzynarodowych instytucji

cywilnych i wojskowych i które są stosowane w praktyce.

5.5. Prezentacja wyników

Wyniki należy przedstawić w następującym układzie

a) część opisowa,

b) mapy (zobrazowanie graficzne), rysunki, tabele (natężenie pola elektromagnetycznego

[dBµV/m], czułość odbiornika [dBm]),

c) część graficzna zawierająca

−

położenie akwenu przeznaczonego pod MFW i zespół urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy wraz z granicami obszaru przewidzianego pod ich lokalizację

oraz granice sąsiadujących obszarów przewidzianych pod MFW i zespół urządzeń

służących do wyprowadzenia mocy wraz z ich przeznaczeniem – na mapie morskiej

w skali pozwalającej przedstawić MFW i zespół urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy w stosunku do brzegu oraz obiektów i urządzeń systemu

obserwacji technicznej,

s. 21 z 88

−

usytuowanie i obrys istniejących i projektowanych obiektów budowlanych i innych

elementów MFW i zespołu urządzeń,

−

zasięg poszczególnych oddziaływań na system obserwacji technicznej

w otoczeniu MFW i zespołu urządzeń.

Zalecane jest, aby dane geograficzne zostały udostępnione

‒ w postaci dokumentu elektronicznego GML zgodnego ze schematem aplikacyjnym

GML struktury zbioru danych przestrzennych,

‒ dla obiektów obejmujących cyfrową reprezentację części graficznej z nadaną

georeferencją w formacie GeoTIFF.

5.6. Wnioski, działania kompensujące

Na podstawie otrzymanych wyników poziomu interferencji, obszarów detekcji obiektów,

stref cienia radiowego i stref ech fałszywych należy zastosować poniższe kryteria.

Brak zakłóceń lub zakłócenia akceptowalne

Dla systemów radiolokacyjnych

czynnik fizyczny generowany przez MFW nie powoduje zakłóceń w funkcjonowaniu

systemu albo zakłócenia spełniają warunki wykrycia obiektów określonych w ppkt 5.4 lit. d

– z prawdopodobieństwem niemniejszym niż 85 %.

Dla systemów łączności

czynnik fizyczny generowany przez MFW nie powoduje zakłóceń w funkcjonowaniu

systemu albo zakłócenia spełniają założone kryteria, że można je uznać za nieistotne

‒ czułościowe – poziom sygnału odebranego od danej stacji jest wyższy niż wartość

czułości odbiornika,

‒ interferencyjne – faktyczna wartość stosunku sygnału użytecznego do interferencji

(SIR) jest wyższa niż założona wartość minimalnego wymaganego SIR (na potrzeby

ekspertyz należy przyjąć SIR minimalne wynoszące 10 dB zgodnie z ITU-R M.1371-5).

W tym przypadku nie ma potrzeby stosowania środków kompensacji.

Zakłócenia akceptowalne po spełnieniu pewnych warunków

Dla systemów radiolokacyjnych

czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje znaczące zakłócenia

w funkcjonowaniu systemu oraz nie są spełnione warunki wykrycia obiektów określonych

w ppkt 5.4 lit. d, z prawdopodobieństwem niemniejszym niż 85 % (brak wykrycia obiektów

w obrębie MFW).

Dla systemów łączności

czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje zakłócenia w funkcjonowaniu

systemu albo zakłócenia nie spełniają założonych kryteriów

‒ czułościowe – tj. poziom sygnału odebranego od danej stacji jest niższy niż wartość

czułości odbiornika,

‒ interferencyjne – tj. faktyczna wartość stosunku sygnału użytecznego do interferencji

(SIR) jest niższa niż założona wartość minimalnego wymaganego SIR (na potrzeby

ekspertyz należy przyjąć SIR minimalne wynoszące 10 dB zgodnie z ITU-R M.1371-5).

W tym przypadku należy wskazać środki kompensacji.

s. 22 z 88

Zakłócenia, których nie można skompensować

Czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje znaczące zakłócenia

w funkcjonowaniu systemu i nie istnieją rozwiązania techniczno-organizacyjne

umożliwiające ograniczenie tego wpływu na ten system.

5.7. Literatura

Podrozdział powinien zawierać

‒ obowiązujące przepisy prawa,

‒ normy obronne i państwowe – wszystkie definicje, jednostki i symbole należy stosować

zgodnie z PN-EN ISO 80000-1:2013-07,

‒ bibliografię opracowaną według reguł ustalonych w PN-ISO 690:2012. Informacja

i dokumentacja – wytyczne opracowania przypisów bibliograficznych i powołań

na zasoby informacji.

s. 23 z 88

6. System rozpoznania obrazowego

Opracowanie powinno zawierać

6.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania)

Opis systemu rozpoznania obrazowego

‒ zdefiniowanie rozpoznania obrazowego,

‒ syntetyczny opis systemu,

‒ przeznaczenie systemu,

‒ zadania systemu.

6.2. Cel badań i problemy badawcze

Celem badań jest określenie wpływu elementów infrastruktury MFW znajdujących się nad

powierzchnią wody na parametry pracy urządzeń wchodzących w skład systemu

rozpoznania obrazowego.

Ocenie podlegał będzie także wpływ MFW i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia

mocy na system rozpoznania obrazowego; ocena obejmuje odniesienia do występowania

‒ zjawiska interferencji generowanego przez MFW – nie dotyczy,

‒ cienia radiowego generowanego przez MFW – nie dotyczy,

‒ zjawiska fałszywych ech radarowych generowanych przez MFW – nie dotyczy,

‒ zjawiska promieniowania elektromagnetycznego od obiektów infrastruktury MFW,

w tym od kablowej linii eksportowej wchodzącej w skład zespołu urządzeń oraz od

sieci średniego napięcia wchodzącej w skład MFW – nie dotyczy.

Problemem badawczym jest określenie, jaki wpływ na otoczenie mają czynniki wynikające

z umiejscowienia i funkcjonowania MFW. Powstanie MFW spowoduje pojawienie się

nowego elementu, który dla relacji system – cel może być czynnikiem obojętnym

lub pogarszać warunki propagacji i zakłócać pracę urządzeń systemu rozpoznania

obrazowego.

Sugerowane metody badawcze do wykonania ekspertyzy to

‒ analiza źródeł (dane wejściowe od inwestora oraz dokumenty doktrynalne

i normatywne),

‒ analiza matematyczna.

6.3. Sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu, podlegający analizie

wpływu MFW (dane wejściowe do analizy)

Dane pozyskane od inwestora zgodnie z zakresem z ppk 3.1

Dane pozyskane od MON – charakterystyka techniczna analizowanego systemu

s. 24 z 88

Specyfikacja wymagań MON dotycząca działania systemu rozpoznania obrazowego

po zbudowaniu MFW

‒ obszar pokrycia i funkcjonowania systemu rozpoznania obrazowego w rejonie MFW,

‒ parametry techniczne SpW użytkowanego w SRO,

‒ wymagania norm i standardów – opcjonalnie.

Powyższe informacje powinny obejmować SpW pracujący w poniższych zakresach

promieniowania elektromagnetycznego

‒ podczerwień – kamery termowizyjne,

‒ światło widzialne – kamery TV,

‒ promieniowanie koherentne – dalmierze laserowe,

‒ promieniowanie mikrofalowe – radar SAR.

6.4. Procedury i narzędzia badawcze służące do wykonania oceny wpływu

MFW na analizowany system

Badania wpływu morskiej farmy wiatrowej na system rozpoznania obrazowego powinny

uwzględniać

a) metody badawcze

‒ analizę źródeł,

‒ modelowanie matematyczne,

‒ analizę logiczną.

b) analizę badawczą dla urządzeń z zakresu światła widzialnego – kamery TV

‒ stabelaryzowane istotne (z punktu widzenia ekspertyzy) dane geometryczne

dotyczące turbiny,

‒ stabelaryzowane parametry techniczne kamery lub kamer TV istotne z punktu

widzenia analizy badawczej,

‒ stabelaryzowane wymagania operacyjne (parametry taktyczne) pozyskane z resortu

ON od użytkownika lub jednostki eksperckiej przedmiotowej kamery lub kamer

TV – opcjonalnie,

c) analizę badawczą dla urządzeń z zakresu podczerwieni – kamery IR

‒ stabelaryzowane parametry techniczne kamery IR istotne z punktu widzenia analizy

badawczej,

‒ stabelaryzowane wymagania operacyjne (parametry taktyczne) pozyskane

z resortu ON od użytkownika lub jednostki eksperckiej przedmiotowej kamery IR –

opcjonalnie,

‒ wyznaczenie wycinka powierzchni morza widzianego przez kamerę,

‒ wyznaczenie strefy martwej wokół MFW,

d) analizę badawczą dla urządzeń promieniowania koherentnego – dalmierze laserowe

‒ stabelaryzowane parametry techniczne dalmierza istotne z punktu widzenia analizy

badawczej,

‒ wyznaczenie wielkości impulsu plamki laserowej na powierzchni morza,

‒ wyznaczenie strefy martwej wokół MFW,

s. 25 z 88

e) analizę badawczą dla promieniowania mikrofalowego – radar SAR

‒ stabelaryzowane parametry techniczne radaru SAR istotne z punktu widzenia analizy

badawczej,

‒ stabelaryzowane wymagania operacyjne (parametry taktyczne) pozyskane

z resortu ON od użytkownika lub jednostki eksperckiej przedmiotowego radaru

SAR – opcjonalnie,

‒ cienia radiowego,

‒ zjawiska fałszywych ech radarowych.

Zalecane jest wykorzystanie technik i narzędzi symulacyjnych, które to techniki i narzędzia

powinny posiadać uznanie międzynarodowych instytucji cywilnych i wojskowych i które są

stosowane w praktyce.

6.5. Prezentacja wyników

Wyniki należy przedstawić w następującym układzie

a) część opisowa,

b) mapy (zobrazowanie graficzne), rysunki, tabele,

c) część graficzna zawiera

−

położenie akwenu przeznaczonego pod MFW wraz z granicami obszaru

przewidzianego pod ich lokalizację oraz obszaru detekcji celów nawodnych dla

sprzętu wojskowego wchodzącego w skład SRO,

−

usytuowanie i obrys istniejących i projektowanych obiektów budowlanych i innych

elementów MFW i zespołu urządzeń,

−

zasięg poszczególnych oddziaływań na system obserwacji technicznej w otoczeniu

MFW i zespołu urządzeń.

Dopuszcza się zamieszczanie w ekspertyzie fotografii, które numerowane będą jak rysunki.

Rysunki należy wykonywać w rzutach prostokątnych. Dopuszczalne są również inne

metody rzutowania, np. rzuty aksonometryczne. Wzory i równania powinny być wyrażane

w formie matematycznej z wykorzystaniem funkcji wstawiania równań i wzorów

w stosowanym edytorze tekstowym. Wielkości fizyczne powinny być przedstawione

symbolami literowymi, a ich znaczenie powinno być wyjaśnione w opisie poniżej równania,

z wyjątkiem przypadków, gdy zostały one objaśnione wcześniej.

Zalecane jest, aby dane geograficzne udostępnione zostały

‒ w postaci dokumentu elektronicznego GML zgodnego ze schematem aplikacyjnym

GML struktury zbioru danych przestrzennych,

‒ dla obiektów obejmujących cyfrową reprezentację części graficznej z nadaną

georeferencją w formacie GeoTIFF.

6.6. Wnioski, działania kompensujące i wpływ skumulowany

Określenie kryteriów oceny wpływu MFW na system rozpoznania obrazowego.

Do oceny wpływu MFW na SRO należy zastosować poniższe kryteria.

s. 26 z 88

Brak zakłóceń lub zakłócenia akceptowalne

MFW nie powoduje zakłóceń w funkcjonowaniu systemu rozpoznania obrazowego albo

zakłócenia są na tyle małe, że można je uznać za nieistotne.

W tym przypadku nie ma potrzeby stosowania środków kompensacji.

Zakłócenia akceptowalne po spełnieniu pewnych warunków

MFW powoduje znaczące zakłócenia w funkcjonowaniu systemu rozpoznania obrazowego,

ale przy zastosowaniu pewnych rozwiązań technicznych można te zakłócenia zredukować

do poziomu akceptowalnego.

W tym przypadku należy wskazać środki kompensacji.

Zakłócenia, których nie można skompensować

Czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje znaczące zakłócenia

w funkcjonowaniu systemu rozpoznania obrazowego i nie istnieją rozwiązania techniczno-organizacyjne umożliwiające ograniczenie tego wpływu na ten system.

6.7. Literatura

Podrozdział powinien zawierać

‒ obowiązujące przepisy prawa,

‒ normy obronne i państwowe – wszystkie definicje, jednostki i symbole należy stosować

zgodnie z PN-EN ISO 80000-1:2013-07,

‒ bibliografię opracowaną według reguł ustalonych w PN-ISO 690:2012. Informacja

i dokumentacja – wytyczne opracowania przypisów bibliograficznych i powołań

na zasoby informacji.

s. 27 z 88

7. System rozpoznania hydroakustycznego

Opracowanie powinno zawierać

7.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania)

Charakterystyka obszaru badań (co to jest system rozpoznania hydroakustycznego, jakie są

jego zadania, warunki funkcjonowania systemu, z jakich elementów się składa, potencjalna

wrażliwość tych elementów na czynniki zewnętrzne oraz dane wejściowe, rezultaty na

wyjściu)

1) opis podstawowych zagadnień, w tym wielkości fizycznych i parametrów opisujących

systemy rozpoznania hydroakustycznego wraz z analizą teoretyczną,

2) charakterystyka środowiska w obszarze planowanej MFW,

−

ogólny opis zjawisk fizycznych związanych z polem hydroakustycznym przy

jednoczesnym uwzględnieniu batymetrii oraz typu i głębokości źródła zaburzenia

hydroakustycznego,

−

zestawienie zakresów parametrów wejściowych do przeprowadzenia numerycznej

symulacji propagacji fal hydroakustycznych,

−

analiza numeryczna propagacji fal hydroakustycznych, w obszarze

zainteresowania, bez obecności MFW.

7.2. Cel badań i problemy badawcze

Celem badań jest ocena wpływu MFW na efektywność pracy morskich systemów

rozpoznania hydroakustycznego podczas budowy i eksploatacji MFW.

Ocena wpływu MFW na systemy rozpoznania hydroakustycznego nie obejmuje odniesienia

do występowania

‒ zjawiska interferencji,

‒ cienia radiowego,

‒ zjawiska fałszywych ech radarowych,

‒ zjawiska promieniowania elektromagnetycznego, w tym od kablowej linii eksportowej

wchodzącej w skład zespołu urządzeń oraz od sieci średniego napięcia wchodzących

w skład MFW

ze względu na brak występowania tych zjawisk w systemach rozpoznania

hydroakustycznego, w których podstawowym medium jest fala hydroakustyczna.

Celem przeprowadzenia badań jest rozwiązanie następujących problemów badawczych

‒ wpływ procesu budowy MFW na pracę systemów rozpoznania hydroakustycznego,

‒ wpływ zjawiska cienia akustycznego na pracę systemów rozpoznania

hydroakustycznego,

‒ wpływ hałasu związanego z pracą morskich turbin wiatrowych w czasie eksploatacji

MFW na pracę systemów rozpoznania hydroakustycznego,

‒ możliwość zastosowania środków mitygujących wpływ morskiej farmy wiatrowej

na systemy rozpoznania hydroakustycznego.

s. 28 z 88

7.3. Dane wejściowe do analizy (sprzęt wojskowy użytkowany w ramach

systemu podlegający analizie wpływu MFW)

Dane pozyskane od inwestora zgodnie z zakresem z ppkt 3.1

Dane pozyskane od MON – charakterystyka techniczna analizowanego systemu

Specyfikacja wymagań MON w obszarze działania systemu rozpoznania hydroakustycznego

po zbudowaniu MFW

‒ przegląd aktywnych i pasywnych systemów rozpoznania hydroakustycznego

stosowanych w MW (w obszarze możliwego oddziaływania ocenianej MFW),

‒ wyszczególnienie dokumentów normatywnych i innych aktów prawnych odnoszących

się do warunków użytkowania systemów rozpoznania hydroakustycznego.

7.4. Procedury i narzędzia badawcze służące do wykonania oceny wpływu

MFW na analizowany system

Badania wpływu MFW na systemy rozpoznania hydroakustycznego powinny uwzględniać

a) metody badawcze

‒ analiza źródeł,

‒ badania symulacyjne,

‒ analiza logiczna,

‒ synteza problemu,

b) analizę systemu rozpoznania hydroakustycznego w odniesieniu do

‒ położenia i parametrów MFW,

‒ usytuowania urządzeń badanego systemu,

‒ technicznych parametrów urządzeń badanego systemu,

c) analizę oddziaływania MFW na system rozpoznania hydroakustycznego wykorzystującą

modele propagacji fal hydroakustycznych,

d) możliwość kumulowania się negatywnych oddziaływań na system rozpoznania

hydroakustycznego

‒ analiza i pozyskanie informacji o istniejących i sąsiadujących MFW,

‒ przeprowadzenie oceny oddziaływania badanej MFW w połączeniu

z sąsiednimi istniejącymi projektami, które mogą oddziaływać na system

rozpoznania hydroakustycznego.

Normy i metodyki

1. Analizy zasięgów systemów rozpoznania hydroakustycznego związanych z propagacją fal

hydroakustycznych i wpływem hałasu należy przeprowadzić zgodnie z dokumentem

normatywnym NO-07-A104:2012 „Okrętowe systemy wspomagania dowodzenia – Stacje

hydrolokacyjne – Gromadzenie i dystrybucja danych minoprzestrzennych”.

s. 29 z 88

2. Analizę zasięgów geometrycznych należy przeprowadzić zgodnie z następującą metodyką

dla każdego z badanych systemów, z uwzględnieniem podziału na

a) systemy rozpoznania hydroakustycznego o zasięgu maksymalnym niewiększym

niż 2 km

‒ dokonać wyliczenia powierzchni obszaru geometrycznego pokrycia systemu

(wycinek koła, w którym zasięg systemu [m] określa promień wycinka koła,

a zakres kątowy systemu [˚] określa kąt środkowy wycinka koła) dla przestrzeni

wolnej od obiektów i przeszkód, obejmującej cały obszar MFW wraz z obszarem

zewnętrznym w zakresie odległości równej minimalnej bezpiecznej odległości

od skrajnych obiektów MFW. Przyjmuje się, że powierzchnia geometrycznego

pokrycia systemu dla obszaru wolnego od przeszkód wynosi 100 %,

‒ dokonać wyliczenia dla siatki o rozdzielczości niemniejszej niż 50 m × 50 m –

przy założeniu przemieszczania się jednostki pływającej na kursach N i S

w całym badanym obszarze,

‒ dokonać wyliczenia dla tych samych warunków jak w podpunkcie powyżej,

dla przestrzeni z uwzględnieniem obecności obiektów. Wyliczoną powierzchnię

obszaru geometrycznego pokrycia systemu odniesioną do obszaru wolnego

od przeszkód należy wyrazić w wartości procentowej [%].

‒ wynik obliczeń przedstawić w formie wykresu 3D procentowego pokrycia

obszaru [%] przez system rozpoznania hydroakustycznego od położenia [m]

danego systemu względem MFW,

‒ dla uzyskanych wyników określić minimalną i średnią wartość pokrycia obszaru

[%] MFW przez system rozpoznania hydroakustycznego,

b) systemy rozpoznania hydroakustycznego o zasięgu maksymalnym większym

niż 2 km

‒ dokonać wyliczenia powierzchni obszaru geometrycznego pokrycia systemu

(wycinek koła, w którym zasięg systemu [m] jest określony przez promień

wycinka koła, a zakres kątowy systemu [˚] jest określony przez kąt środkowy

wycinka koła) dla przestrzeni wolnej od obiektów i przeszkód, dla trajektorii

ruchu jednostki pływającej przechodzącej w odległości równej minimalnej

bezpiecznej odległości od skrajnych obiektów MFW. Przyjmuje się,

że powierzchnia geometrycznego pokrycia systemu dla obszaru wolnego

od przeszkód wynosi 100 %,

‒ dokonać wyliczenia dla trajektorii ruchu jednostki pływającej od strony N i S

od MFW, począwszy od pozycji geograficznej znajdującej się w odległości

niemniejszej niż maksymalny zasięg systemu [km], względem założonego

obiektu znajdującego się odpowiednio na skrajnej pozycji NW i SW MFW (dla

kursu E jednostki pływającej) oraz względem założonego obiektu znajdującego

się odpowiednio na skrajnej pozycji NE i SE MFW (dla kursu W jednostki

pływającej),

‒ dokonać wyliczenia dla trajektorii ruchu jednostki pływającej od strony N i S

od MFW, do pozycji geograficznej znajdującej się w odległości niemniejszej

niż maksymalny zasięg systemu [km], względem założonego obiektu

znajdującego się odpowiednio na skrajnej pozycji NE i SE MFW (dla kursu E

jednostki pływającej) oraz względem założonego obiektu znajdującego się

odpowiednio na skrajnej pozycji NW i SW MFW (dla kursu W jednostki

pływającej),

s. 30 z 88

‒

– 39 –

Poz. 848

dokonać wyliczenia dla kroku niemniejszego niż 50 m, a dla systemów

o zasięgu powyżej 10 km – dla kroku niemniejszego niż 100 m,

dokonać wyliczenia dla tych samych warunków jak w podpunkcie powyżej,

dla przestrzeni z uwzględnieniem obecności obiektów. Wyliczoną powierzchnię

obszaru geometrycznego pokrycia systemu odniesioną do obszaru wolnego

od przeszkód wyrazić w wartości procentowej [%],

wynik obliczeń przedstawić w formie wykresu 2D procentowego pokrycia

obszaru [%] przez system rozpoznania hydroakustycznego od położenia [m]

danego systemu względem MFW,

dla uzyskanych wyników określić minimalną i średnią wartość pokrycia obszaru

[%] MFW przez system rozpoznania hydroakustycznego.

Zalecane jest wykorzystanie technik i narzędzi symulacyjnych pozwalających na symulację

propagacji fal hydroakustycznych i symulację zasięgów geometrycznych systemów

rozpoznania hydroakustycznego, które to techniki i narzędzia powinny posiadać uznanie

międzynarodowych instytucji cywilnych i wojskowych i które są stosowane w praktyce.

7.5. Prezentacja wyników

Opracowanie powinno zawierać następujące treści

1) wprowadzenie do systemów rozpoznania hydroakustycznego;

2) analizę obowiązujących dokumentów normatywnych i innych aktów prawnych

odnoszących się do warunków użytkowania systemów rozpoznania hydroakustycznego;

3) charakterystykę środowiska w obszarze planowanej budowy MFW;

4) ogólny opis zjawisk fizycznych związanych z polem hydroakustycznym

a) zestawienie zakresów parametrów wejściowych do przeprowadzenia numerycznej

symulacji propagacji fal hydroakustycznych,

b) analiza numeryczna propagacji fal hydroakustycznych w obszarze zainteresowania,

bez uwzględnienia obecności MFW.

Należy przedstawić wykres 2D zestawiający zależności strat transmisyjnych

[dB] w funkcji odległości [km] dla częstotliwości [kHz] pracy systemów

rozpoznania hydroakustycznego;

5) analiza zaburzeń pola hydroakustycznego podczas budowy MFW

a) opis zaburzeń hydroakustycznych powstałych podczas budowy MFW,

b) symulacja numeryczna zasięgów aktywnych systemów rozpoznania

hydroakustycznego z uwzględnieniem budowy MFW

‒ symulacja numeryczna propagacji hałasów generowanych podczas budowy

MFW – w paśmie działania systemów rozpoznania hydroakustycznego.

Należy przedstawić wykresy 2D zależności zasięgu [m] lub [km] w funkcji

odległości [m] lub [km] od budowanego obiektu MFW dla częstotliwości [kHz]

pracy systemów rozpoznania hydroakustycznego,

‒ symulacja numeryczna zasięgów geometrycznych systemów rozpoznania

hydroakustycznego podczas budowy MFW. Należy przedstawić wykresy 2D

zależności procentowego pokrycia [%] systemów rozpoznania

s. 31 z 88

hydroakustycznego o zasięgu maksymalnym większym niż 2 km od położenia

[m] danego systemu względem MFW dla różnych etapów budowy MFW,

c) symulacja numeryczna zasięgów pasywnych systemów rozpoznania

hydroakustycznego z uwzględnieniem budowy MFW

Symulacja numeryczna propagacji hałasów generowanych podczas budowy

MFW – w paśmie działania systemów rozpoznania hydroakustycznego.

Należy przedstawić wykresy 3D zależności strat transmisyjnych [dB]

w funkcji odległości [km] od źródła i głębokości [m] akwenu dla pasywnych

systemów rozpoznania hydroakustycznego;

6) analiza zaburzeń pola hydroakustycznego podczas eksploatacji MFW

a) opis zaburzeń hydroakustycznych związanych z eksploatacją MFW,

b) symulacja numeryczna zasięgów aktywnych systemów rozpoznania

hydroakustycznego podczas eksploatacji MFW

‒ symulacja numeryczna propagacji hałasów generowanych podczas eksploatacji

MFW.

Należy przedstawić wykresy 3D zależności strat transmisyjnych [dB] w funkcji

odległości [km] od źródła i głębokości [m] akwenu dla częstotliwości [kHz]

pracy systemów rozpoznania hydroakustycznego. Należy przedstawić wykresy

2D zależności strat transmisyjnych [dB] w funkcji odległości od źródła [km] dla

częstotliwości [kHz] pracy systemów rozpoznania hydroakustycznego,

‒ symulacja numeryczna zasięgów geometrycznych systemów rozpoznania

hydroakustycznego podczas eksploatacji MFW.

Należy przedstawić wykresy 3D procentowego pokrycia obszaru [%] od

położenia [m] danego systemu względem MFW przez systemy rozpoznania

hydroakustycznego o zasięgu maksymalnym niewiększym niż 2 km, znajdujące

się na jednostce poruszającej się w obszarze MFW. Należy przedstawić wykresy

2D zależności procentowego pokrycia obszaru [%] od położenia [m] danego

systemu względem MFW przez systemy rozpoznania hydroakustycznego

o zasięgu maksymalnym większym niż 2 km,

c) symulacja numeryczna zasięgów pasywnych systemów rozpoznania

hydroakustycznego podczas eksploatacji MFW

Symulacja numeryczna propagacji hałasów generowanych podczas eksploatacji

MFW.

Należy przedstawić wykresy 3D zależności strat transmisyjnych [dB] w funkcji

odległości od źródła [km] i głębokości [m] akwenu dla częstotliwości [kHz]

pracy systemów rozpoznania hydroakustycznego;

7) analiza kumulowania się negatywnych oddziaływań na systemy rozpoznania

hydroakustycznego w wyniku wpływu sąsiadujących MFW i zespołów urządzeń

a) symulacja numeryczna propagacji skumulowanych hałasów generowanych podczas

eksploatacji MFW

należy przedstawić mapę hałasu generowanego od pracy wszystkich turbin

wiatrowych MFW (współrzędne UTM [m], SPL [dB re 1 µPa, 1 m], zgodnie

z normą NO-19-A501-3:2017),

s. 32 z 88

b) symulacja numeryczna zasięgów geometrycznych systemów rozpoznania

hydroakustycznego podczas eksploatacji MFW

Należy przedstawić wykresy 2D zależności procentowego pokrycia obszaru [%] od

położenia [m] danego systemu względem MFW przez systemy rozpoznania

hydroakustycznego o zasięgu maksymalnym większym niż 2 km.

Zalecane jest, aby dane geograficzne zostały udostępnione

‒ w postaci dokumentu elektronicznego GML zgodnego ze schematem aplikacyjnym

GML struktury zbioru danych przestrzennych,

‒ dla obiektów obejmujących cyfrową reprezentację części graficznej z nadaną

georeferencją w formacie GeoTIFF.

7.6. Wnioski, działania kompensujące

Na podstawie otrzymanych wyników przeprowadzonych analiz należy zastosować poniższe

kryteria.

Brak zakłóceń lub zakłócenia akceptowalne

Czynnik fizyczny generowany przez MFW nie powoduje zakłóceń w funkcjonowaniu

systemu rozpoznania hydroakustycznego albo zakłócenia są na tyle małe, że można je uznać

za nieistotne.

Kryteria, które muszą być spełnione

‒ maksymalny zasięg systemu rozpoznania hydroakustycznego wynosi niemniej

niż 90 % – w odniesieniu do maksymalnego zasięgu bez obecności MFW

w rozważanym obszarze,

‒ minimalna wartość pokrycia przez system rozpoznania hydroakustycznego wynosi

niemniej niż 70 % – w odniesieniu do pokrycia bez obecności MFW

w rozważanym obszarze,

‒ średnia wartość pokrycia przez system rozpoznania hydroakustycznego wynosi

niemniej niż 90 % – w odniesieniu do pokrycia bez obecności MFW

w rozważanym obszarze.

W tym przypadku nie ma potrzeby stosowania środków kompensacji.

Zakłócenia akceptowalne po spełnieniu pewnych warunków

Czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje znaczące zakłócenia

w funkcjonowaniu systemu rozpoznania hydroakustycznego, ale przy zastosowaniu

pewnych rozwiązań technicznych można te zakłócenia zredukować do poziomu

akceptowalnego.

Jeżeli co najmniej jedno z kryteriów przedstawionych w poprzednim punkcie nie zostanie

spełnione, należy wskazać środki kompensacji.

Zakłócenia, których nie można skompensować

Czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje znaczące zakłócenia

w funkcjonowaniu systemu rozpoznania hydroakustycznego i nie istnieją rozwiązania

techniczno-organizacyjne umożliwiające ograniczenie tego wpływu na ten system.

s. 33 z 88

7.7. Literatura

Podrozdział powinien zawierać

‒ obowiązujące przepisy prawa,

‒ normy obronne i państwowe – wszystkie definicje, jednostki i symbole należy stosować

zgodnie z PN-EN ISO 80000-1:2013-07,

‒ bibliografię opracowaną według reguł ustalonych w PN-ISO 690:2012. Informacja

i dokumentacja – wytyczne opracowania przypisów bibliograficznych i powołań

na zasoby informacji.

s. 34 z 88

8. System morskiej łączności radiowej

Opracowanie powinno zawierać

8.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania)

System morskiej łączności radiowej w celu realizacji postawionych zadań wykorzystuje

szerokie spektrum elektromagnetyczne w zakresie od fal krótkich HF do ultrakrótkich UHF.

W szczególności, interesujący zakres częstotliwości to 1,5 MHz – 3 GHz. Ekspertyza

powinna uwzględniać oddziaływanie MFW na systemy i urządzenia łączności SZ RP.

Ogólny opis systemu morskiej łączności radiowej

‒ istota i cel systemu morskiej łączności radiowej,

‒ ogólna organizacja oraz relacje łączności występujące w morskiej łączności radiowej,

‒ obszar badania (analizy) z uwzględnieniem występujących elementów systemu morskiej

łączności radiowej.

8.2. Cel badań, problemy badawcze

Celem badań jest ocena wpływu MFW i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia

mocy na system morskiej łączności radiowej obejmująca odniesienia do występowania

‒ zjawiska interferencji, w tym ewentualna degradacja jakości kanału radiowego

w odniesieniu do bitowej stopy błędu BER,

‒ cienia radiowego, w tym poziom odbieranego sygnału,

‒ zjawiska fałszywych ech radarowych – nie dotyczy,

‒ zjawiska promieniowania elektromagnetycznego w tym od kablowej linii eksportowej

wchodzącej w skład zespołu urządzeń oraz od sieci średniego napięcia wchodzącej

w skład MFW.

W ekspertyzie należy przedstawić symulowany wykres natężenia pola EM w zadanym

obszarze przed przystąpieniem do realizacji projektu oraz przewidywany wykres pola EM

po wybudowaniu MFW w przedmiotowym zakresie częstotliwości.

8.3. Sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu, podlegający analizie

wpływu MFW (dane wejściowe do analizy)

Dane pozyskane od inwestora zgodnie z zakresem z ppkt 3.1

Dane pozyskane od MON – charakterystyka techniczna analizowanego systemu

Specyfikacja wymagań MON w obszarze działania systemu morskiej łączności radiowej

po zbudowaniu MFW

‒ obszar pokrycia, funkcjonowania poszczególnych systemów w rejonie MFW,

‒ parametry techniczne, szczególnie częstotliwość, moc, czułość używanych lub

przewidzianych do wykorzystania urządzeń poszczególnych systemów morskiej

łączności radiowej (w tym parametry anten) oraz dane katalogowe wybranych

radiostacji pracujących we wskazanym zakresie częstotliwości (wąskopasmowe

i szerokopasmowe) takie jak radiostacje rodziny PR4G, L3Harris, RKP-8100 (OBR

CTM), R-450C (Transbit), R&S,

s. 35 z 88

‒

– 44 –

Poz. 848

parametry urządzeń, które są wykorzystywane lub planowane do wykorzystania

w poszczególnych systemach morskiej łączności radiowej, oraz wymagania opisane

w normach i standardach,

określić obszar działania systemu morskiej łączności radiowej, tylko dla tego, który leży

w bezpośrednim oddziaływaniu MFW,

w przypadku wdrożenia systemu komunikacji radiowej w zakresie VLF (3–30 kHz)

należy dokonać jego analizy.

8.4. Procedury i narzędzia badawcze służące do wykonania oceny wpływu

MFW na analizowany system

Badania wpływu morskiej farmy wiatrowej na system morskiej łączności radiowej powinny

uwzględniać

a) metody badawcze

‒ analizę źródeł,

‒ badania symulacyjne,

‒ analizę logiczną,

‒ syntezę problemu,

b) analizę systemu morskiej łączności radiowej w odniesieniu do

‒ położenia i parametrów MFW,

‒ usytuowania urządzeń badanego systemu,

‒ technicznych parametrów urządzeń badanego systemu,

‒ propagacji poza zasięgiem wzroku BLOS – przy wykorzystaniu właściwości

sygnałów odbitych od odpowiedniej warstwy jonosfery,

c) analizę oddziaływania MFW na system morskiej łączności radiowej wykorzystującą

modele propagacji fal radiowych,

d) rodzaje badań symulacyjnych do planowania radiowego i analizy elektromagnetycznej

w odniesieniu do

‒ wyznaczenia radiowych zasięgów stacji brzegowych,

‒ wyznaczenia zasięgów radiowych w relacji okręt-okręt,

‒ wyznaczenia zasięgów radiowych w relacji okręt-brzeg,

‒ występowania zjawiska interferencji,

‒ występowania cienia radiowego,

‒ degradacji BER (do pomiaru BER wykorzystać funkcję pomiaru BER

zaimplementowaną w środkach łączności radiowej, a w przypadku braku takiej

funkcjonalności wykorzystać mierniki BER),

e) możliwość kumulowania się negatywnych oddziaływań na system morskiej łączności

radiowej

‒ analiza i pozyskanie informacji o istniejących i sąsiadujących MFW,

‒ przeprowadzenie oceny oddziaływania badanej MFW w połączeniu

z sąsiednimi istniejącymi projektami, które mogą oddziaływać na system morskiej

łączności radiowej.

s. 36 z 88

Zalecane jest wykorzystanie technik i narzędzi symulacyjnych pozwalających na obliczenie

cienia radiowego i zjawisk interferencji, które to techniki i narzędzia powinny posiadać

uznanie międzynarodowych instytucji cywilnych i wojskowych i które są stosowane

w praktyce.

8.5. Prezentacja wyników

Wyniki należy przedstawić w następującym układzie

a) część opisowa,

b) mapy (zobrazowanie graficzne), rysunki, tabele (natężenie pola elektromagnetycznego

[dBµV/m], czułość odbiornika [dBm]),

c) część graficzna zawierająca

‒ położenie akwenu przeznaczonego pod MFW i zespół urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy wraz z granicami obszaru przewidzianego pod ich lokalizację

oraz granice sąsiadujących obszarów przewidzianych pod MFW i zespół urządzeń

służących do wyprowadzenia mocy wraz z ich przeznaczeniem – na mapie morskiej

w skali pozwalającej zobrazować dowiązanie MFW i zespół urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy do brzegu oraz obiektów i urządzeń systemu morskiej

łączności radiowej,

‒ usytuowanie i obrys istniejących i projektowanych obiektów budowlanych

i innych elementów MFW i zespołu urządzeń,

‒ zasięg poszczególnych oddziaływań na system morskiej łączności radiowej

w otoczeniu MFW i zespołu urządzeń.

Zalecane jest, aby dane geograficzne zostały udostępnione

‒ w postaci dokumentu elektronicznego GML zgodnego ze schematem aplikacyjnym

GML struktury zbioru danych przestrzennych,

‒ dla obiektów obejmujących cyfrową reprezentację części graficznej z nadaną

georeferencją w formacie GeoTIFF.

8.6. Wnioski, działania kompensujące

Na podstawie otrzymanych wyników poziomu interferencji i stref cienia radiowego należy

zastosować poniższe kryteria.

Brak zakłóceń lub zakłócenia akceptowalne

Czynnik fizyczny generowany przez MFW nie powoduje zakłóceń w funkcjonowaniu

systemu morskiej łączności radiowej albo zakłócenia spełniają warunki (kryteria) określone

w ppkt 8.4 lit. d, więc można je uznać za nieistotne.

Kryteria

‒ czułościowe – poziom sygnału odebranego od danej stacji jest wyższy niż wartość

czułości odbiornika,

‒ akceptowalna wartość BER niewyższa niż 10−3 dla systemów VHF i UHF,

‒ akceptowalna wartość BER niewyższa niż 10−2 dla systemów HF,

s. 37 z 88

‒

interferencyjne – faktyczna wartość stosunku sygnału użytecznego do interferencji

(SIR) jest wyższa niż założona wartość minimalnego wymaganego SIR (na potrzeby

ekspertyz należy przyjąć SIR minimalne wynoszące 10 dB zgodnie z ITU-R M.1371-5).

W tym przypadku nie ma potrzeby stosowania środków kompensacji.

Zakłócenia akceptowalne po spełnieniu pewnych warunków

Czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje znaczące zakłócenia

w funkcjonowaniu systemu morskiej łączności radiowej oraz nie są spełnione warunki

(kryteria) określone w ppkt 8.4 lit. d, ale przy zastosowaniu pewnych rozwiązań można

te zakłócenia zredukować do poziomu akceptowalnego.

Kryteria

‒ czułościowe – poziom sygnału odebranego od danej stacji jest niższy niż wartość

czułości odbiornika z uwzględnieniem współczynnika ochronnego,

‒ interferencyjne – faktyczna wartość stosunku sygnału użytecznego

do interferencji (SIR) jest niższa niż założona wartość minimalnego wymaganego SIR

(na potrzeby ekspertyz należy przyjąć SIR minimalne wynoszące 10 dB zgodnie

z ITU-R M.1371-5),

‒ wartość BER wyższa niż 10−3 dla systemów VHF i UHF,

‒ wartość BER wyższa niż 10−2 dla systemów HF.

W tym przypadku należy wskazać środki kompensacji.

Zakłócenia, których nie można skompensować

Czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje znaczące zakłócenia

w funkcjonowaniu systemu morskiej łączności radiowej i nie istnieją rozwiązania

techniczno-organizacyjne umożliwiające ograniczenie tego wpływu na ten system.

8.7. Literatura

Podrozdział powinien zawierać

‒ obowiązujące przepisy prawa,

‒ normy obronne i państwowe – wszystkie definicje, jednostki i symbole należy stosować

zgodnie z PN-EN ISO 80000-1:2013-07,

‒ bibliografię opracowaną według reguł ustalonych w PN-ISO 690:2012. Informacja

i dokumentacja – wytyczne opracowania przypisów bibliograficznych i powołań

na zasoby informacji.

s. 38 z 88

9. System morskiej łączności podwodnej

Opracowanie powinno zawierać

9.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania)

Charakterystyka obszaru badań (co to jest system morskiej łączności podwodnej, jakie są

jego zadania, warunki funkcjonowania systemu, z jakich elementów się składa oraz ich

potencjalna wrażliwość na czynniki zewnętrzne, dane wejściowe, rezultaty na wyjściu)

a) opis podstawowych zagadnień, w tym wielkości fizycznych i parametrów opisujących

systemy morskiej łączności podwodnej, wraz z analizą teoretyczną,

b) charakterystyka środowiska w obszarze planowanej MFW

‒ ogólny opis zjawisk fizycznych związanych z polem hydroakustycznym przy

jednoczesnym uwzględnieniu batymetrii oraz typu i głębokości źródła zaburzenia

hydroakustycznego,

‒ zestawienie zakresów parametrów wejściowych do przeprowadzenia numerycznej

symulacji propagacji fal hydroakustycznych,

‒ analiza numeryczna propagacji fal hydroakustycznych, w obszarze zainteresowania,

bez obecności MFW.

9.2. Cel badań i problemy badawcze

Celem badań jest ocena wpływu MFW na efektywność pracy systemów morskiej łączności

podwodnej podczas budowy i eksploatacji MFW.

Ocena wpływu MFW na systemy morskiej łączności podwodnej nie obejmuje odniesienia

do występowania

‒ zjawiska interferencji,

‒ cienia radiowego,

‒ zjawiska fałszywych ech radarowych,

‒ zjawiska promieniowania elektromagnetycznego, w tym od kablowej linii eksportowej

wchodzącej w skład zespołu urządzeń oraz od sieci średniego napięcia wchodzących

w skład MFW, ze względu na brak występowania ww. zjawisk w systemach morskiej

łączności podwodnej, w których podstawowym medium jest fala hydroakustyczna.

Przeprowadzenie badań ma na celu rozwiązanie następujących problemów badawczych

‒ wpływ procesu budowy MFW na pracę systemów morskiej łączności podwodnej,

‒ wpływ zjawiska cienia akustycznego na pracę systemów morskiej łączności podwodnej,

‒ wpływ hałasu związanego z pracą morskich turbin wiatrowych w czasie eksploatacji

MFW na pracę systemów morskiej łączności podwodnej,

‒ możliwość zastosowania środków mitygujących wpływ morskiej farmy wiatrowej

na systemy morskiej łączności podwodnej,

‒ wpływ zjawiska promieniowania elektromagnetycznego od obiektów infrastruktury

MFW, w tym od kablowej linii eksportowej wchodzącej w skład zespołu urządzeń oraz

s. 39 z 88

od sieci średniego napięcia wchodzącej w skład MFW na pracę systemu morskiej

łączności podwodnej1.

9.3. Dane wejściowe do analizy (sprzęt wojskowy użytkowany w ramach

systemu podlegający analizie wpływu MFW)

Dane pozyskane od inwestora zgodnie z zakresem z ppkt 3.1

Dane pozyskane od MON – charakterystyka techniczna analizowanego systemu

Specyfikacja wymagań MON w obszarze działania systemu morskiej łączności podwodnej

po zbudowaniu MFW

a) przegląd systemów morskiej łączności podwodnej stosowanych w MW (w obszarze

możliwego oddziaływania ocenianej MFW)

−

opisać hydroakustyczne systemy łączności podwodnej m.in. ELAC UT 2200 oraz

systemy inicjujące ładunek wybuchowy TOCZEK t. A, B i C,

−

do systemów morskiej łączności podwodnej można zaliczyć również nowo

projektowaną łączność blisko zasięgową w zakresie nadfioletu, na które wpływ MFW

jest pomijalny i nie istnieje potrzeba analizy wpływu MFW na te systemy,

do systemów morskiej łączności podwodnej można również zaliczyć systemy

komunikacji radiowej w zakresie VLF (3–30 kHz). Tego typu systemy do czasu

wdrożenia przez SZ RP nie podlegają analizie, a po wdrożeniu podlegają analizie

w zakresie systemów morskiej łączności radiowej,

b) wyszczególnienie dokumentów normatywnych i innych aktów prawnych odnoszących się

do warunków użytkowania systemów morskiej łączności podwodnej.

−

9.4. Procedury i narzędzia badawcze służące do wykonania oceny wpływu

MFW na analizowany system

Badania wpływu morskiej farmy wiatrowej na systemy morskiej łączności podwodnej

powinny uwzględniać

a) metody badawcze

‒ analizę źródeł,

‒ badania symulacyjne,

‒ analizę logiczną,

‒ syntezę problemu,

b) analizę systemu morskiej łączności podwodnej w odniesieniu do

‒ położenia i parametrów MFW,

‒ usytuowania urządzeń badanego systemu,

‒ technicznych parametrów urządzeń badanego systemu,

c) analizę oddziaływania MFW na system morskiej łączności podwodnej wykorzystującą

modele propagacji fal hydroakustycznych,

1

Rozwiązanie wskazanego problemu badawczego dotyczy systemów VLF (3–30 kHz) po ich wdrożeniu przez

SZ RP. Opracowanie należy zawrzeć w części ekspertyzy dotyczącej systemów morskiej łączności radiowej.

s. 40 z 88

d) możliwość kumulowania się negatywnych oddziaływań na system morskiej łączności

podwodnej

‒ analizę i pozyskanie informacji o istniejących i sąsiadujących MFW,

‒ przeprowadzenie oceny oddziaływania badanej MFW w połączeniu

z sąsiednimi istniejącymi projektami, które mogą oddziaływać na system morskiej

łączności podwodnej.

Normy i metodyki

1. Analizy zasięgów systemów morskiej łączności podwodnej związanych z propagacją fal

hydroakustycznych i wpływem hałasu przeprowadzić zgodnie z dokumentem normatywnym

NO-07-A104:2012 „Okrętowe systemy wspomagania dowodzenia – Stacje

hydrolokacyjne – Gromadzenie i dystrybucja danych minoprzestrzennych”.

2. Analizę zasięgów geometrycznych należy przeprowadzić zgodnie z następującą metodyką

dla każdego z badanych systemów

a) dokonać wyliczenia powierzchni obszaru geometrycznego pokrycia systemu (wycinek

koła, w którym zasięg systemu [m] jest określony przez promień wycinka koła,

a zakres kątowy systemu [˚] jest określony przez kąt środkowy wycinka koła) dla

przestrzeni wolnej od obiektów i przeszkód, obejmującej cały obszar MFW wraz

z obszarem zewnętrznym w zakresie odległości równej minimalnej bezpiecznej

odległości od skrajnych obiektów MFW. Przyjmuje się, że powierzchnia

geometrycznego pokrycia systemu dla obszaru wolnego od przeszkód wynosi 100 %,

b) dokonać wyliczenia dla siatki o rozdzielczości niemniejszej niż 50 m × 50 m – przy

założeniu przemieszczania się jednostki pływającej na kursach N i S

w całym badanym obszarze,

c) dokonać wyliczenia dla tych samych warunków jak w podpunkcie powyżej,

dla przestrzeni z uwzględnieniem obecności obiektów. Wyliczoną powierzchnię

obszaru geometrycznego pokrycia systemu odniesioną do obszaru wolnego

od przeszkód wyrazić w wartości procentowej [%],

d) wynik obliczeń przedstawić w formie wykresu 3D procentowego pokrycia obszaru

[%] przez systemy morskiej łączności podwodnej od położenia [m] danego systemu

względem MFW,

e) dla uzyskanych wyników określić minimalną i średnią wartość pokrycia obszaru [%]

MFW przez systemy morskiej łączności podwodnej.

9.5. Prezentacja wyników

Wyniki należy przedstawić w następującym układzie

1) wprowadzenie do systemów morskiej łączności podwodnej;

2) analiza obowiązujących dokumentów normatywnych i innych aktów prawnych

odnoszących się do warunków użytkowania systemów morskiej łączności podwodnej;

3) charakterystyka środowiska w obszarze planowanej budowy MFW

a) ogólny opis zjawisk fizycznych związanych z polem hydroakustycznym,

b) zestawienie zakresów parametrów wejściowych do przeprowadzenia numerycznej

symulacji propagacji fal hydroakustycznych,

c) analiza numeryczna propagacji fal hydroakustycznych w obszarze zainteresowania,

bez uwzględnienia obecności MFW.

s. 41 z 88

Należy przedstawić wykresy 3D zależności strat transmisyjnych [dB] w funkcji

odległości od źródła [km] i głębokości [m] akwenu dla częstotliwości [kHz] pracy

systemów morskiej łączności podwodnej przy transmisji od okrętu do nurka i od

nurka do okrętu;

4) analiza zaburzeń pola hydroakustycznego podczas budowy MFW

a) opis zaburzeń hydroakustycznych powstałych podczas budowy MFW,

b) symulacja numeryczna zasięgów systemów morskiej łączności podwodnej

z uwzględnieniem budowy MFW

Symulacja numeryczna propagacji hałasów generowanych podczas budowy MFW –

w paśmie działania systemów morskiej łączności podwodnej. Należy przedstawić

wykresy 3D strat transmisyjnych [dB] systemów dla obecności hałasu generowanego

podczas wbijania pala w funkcji odległości od źródła [km] i głębokości [m], dla

częstotliwości [kHz] pracy systemów morskiej łączności podwodnej;

5) analiza zaburzeń pola hydroakustycznego podczas eksploatacji MFW

a) opis zaburzeń hydroakustycznych związanych z eksploatacją MFW,

b) symulacja numeryczna zasięgów aktywnych systemów morskiej łączności

podwodnej podczas eksploatacji MFW

‒ symulacja numeryczna propagacji hałasów generowanych podczas eksploatacji

MFW. Należy przedstawić mapę hałasu generowanego od pracy pojedynczej

turbiny (współrzędne UTM [m], SPL [dB re 1 µPa, 1 m]) zgodnie z normą

NO-19-A501-3:2017. Należy przedstawić mapę hałasu generowanego od pracy

wszystkich turbin wiatrowych MFW (współrzędne UTM [m], SPL [dB re 1 µPa,

1 m]) zgodnie z normą NO-19-A501-3:2017,

‒ symulacja numeryczna zasięgów geometrycznych systemów morskiej łączności

podwodnej podczas eksploatacji MFW. Należy przedstawić wykresy 3D

procentowego pokrycia obszaru [%] od położenia [m] danego systemu

względem MFW przez systemy morskiej łączności podwodnej;

6) analiza kumulowania się negatywnych oddziaływań na systemy morskiej łączności

podwodnej w wyniku wpływu sąsiadujących MFW i zespołów urządzeń.

Symulacja numeryczna zasięgów geometrycznych systemów morskiej łączności

podwodnej dla efektu skumulowanego. Należy przedstawić wykresy 3D

procentowego pokrycia obszaru [%] od położenia [m] danego systemu względem

MFW przez systemy morskiej łączności podwodnej.

Zalecane jest, aby dane geograficzne zostały udostępnione

‒ w postaci dokumentu elektronicznego GML zgodnego ze schematem aplikacyjnym

GML struktury zbioru danych przestrzennych,

‒ dla obiektów obejmujących cyfrową reprezentację części graficznej z nadaną

georeferencją w formacie GeoTIFF.

9.6. Wnioski, działania kompensujące i wpływ skumulowany

Na podstawie otrzymanych wyników przeprowadzonych analiz należy zastosować poniższe

kryteria.

s. 42 z 88

Brak zakłóceń lub zakłócenia akceptowalne

Czynnik fizyczny generowany przez MFW nie powoduje zakłóceń w funkcjonowaniu

systemu morskiej łączności podwodnej albo zakłócenia są na tyle małe, że można je uznać

za nieistotne.

Kryteria, które muszą być spełnione

‒ maksymalny zasięg systemu morskiej łączności podwodnej wynosi niemniej niż 90 %

w odniesieniu do maksymalnego zasięgu bez obecności MFW

w rozważanym obszarze,

‒ minimalna wartość pokrycia przez system morskiej łączności podwodnej wynosi

niemniej niż 70 % w odniesieniu do pokrycia bez obecności MFW

w rozważanym obszarze,

‒ wartość średnia pokrycia przez system morskiej łączności podwodnej wynosi niemniej

niż 90 % w odniesieniu do pokrycia bez obecności MFW w rozważanym obszarze.

W tym przypadku nie ma potrzeby stosowania środków kompensacji.

Zakłócenia akceptowalne po spełnieniu pewnych warunków

Czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje znaczące zakłócenia

w funkcjonowaniu systemu morskiej łączności podwodnej, ale przy zastosowaniu pewnych

rozwiązań technicznych można te zakłócenia zredukować do poziomu akceptowalnego.

Jeżeli co najmniej jedno z kryteriów przedstawionych w poprzednim punkcie nie zostanie

spełnione, należy wskazać środki kompensacji.

Zakłócenia, których nie można skompensować

Czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje znaczące zakłócenia

w funkcjonowaniu systemu morskiej łączności podwodnej i nie istnieją rozwiązania

techniczno-organizacyjne umożliwiające ograniczenie tego wpływu na ten system.

9.7. Literatura

Podrozdział powinien zawierać

‒ obowiązujące przepisy prawa,

‒ normy obronne i państwowe – wszystkie definicje, jednostki i symbole należy stosować

zgodnie z PN-EN ISO 80000-1:2013-07,

‒ bibliografię opracowaną według reguł ustalonych w PN-ISO 690:2012. Informacja

i dokumentacja – wytyczne opracowania przypisów bibliograficznych i powołań

na zasoby informacji.

s. 43 z 88

10. System lotniczej łączności radiowej

Opracowanie powinno zawierać

10.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania)

Charakterystyczny zakres częstotliwości to 1,5 MHz – 3 GHz ze szczególnym

uwzględnieniem zakresu 225 MHz – 400 MHz.

Ogólny opis systemu lotniczej łączności radiowej

‒ istota i cel systemu lotniczej łączności radiowej,

‒ ogólna organizacja oraz relacje łączności występujące w systemie lotniczej łączności

radiowej,

‒ obszar badania (analizy) z uwzględnieniem występujących elementów systemu lotniczej

łączności radiowej.

10.2. Cel badań, problemy badawcze

Celem badań jest ocena wpływu MFW i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia

mocy na system lotniczej łączności radiowej obejmująca odniesienia do występowania

‒ zjawiska interferencji, w tym ewentualnej degradacji jakości kanału radiowego,

w odniesieniu do bitowej stopy błędu BER,

‒ cienia radiowego, w tym poziomu odbieranego sygnału,

‒ zjawiska fałszywych ech radarowych – nie dotyczy,

‒ zjawiska promieniowania elektromagnetycznego, w tym od kablowej linii eksportowej

wchodzącej w skład zespołu urządzeń oraz od sieci średniego napięcia wchodzącej

w skład MFW.

Z uwagi na potrzebę oszacowania wartości czułości bloku odbiorczego radiostacji

w badanej ekspertyzie należy rozważyć zarówno działanie środków lotniczej łączności

radiowej wykorzystujących emisje wąskopasmowe, jak i szerokopasmowych środków

łączności radiowej – z uwzględnieniem trybów pracy

‒ HaveQuick,

‒ SATURN,

‒ SEDR.

W ekspertyzie należy przedstawić symulowany wykres natężenia pola EM w zadanym

obszarze przed przystąpieniem do realizacji projektu oraz przewidywany wykres natężenia

pola EM po wybudowaniu MFW w przedmiotowym zakresie częstotliwości.

10.3. Sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu podlegający

analizie wpływu MFW (dane wejściowe do analizy)

Dane pozyskane od inwestora zgodnie z zakresem z ppkt 3.1

Dane pozyskane od MON - charakterystyka techniczna analizowanego systemu

Specyfikacja wymagań MON w obszarze działania lotniczej łączności radiowej

po zbudowaniu MFW

s. 44 z 88

‒

– 53 –

Poz. 848

obszar pokrycia, funkcjonowania poszczególnych systemów w rejonie MFW,

parametry techniczne, szczególnie częstotliwość, moc, czułość, używanych

lub przewidzianych do wykorzystania urządzeń poszczególnych systemów lotniczej

łączności radiowej (w tym parametry anten) oraz dane katalogowe wybranych

radiostacji pracujących we wskazanym zakresie częstotliwości (wąskopasmowe

i szerokopasmowe) takie jak radiostacje rodziny PR4G, R-450C, R&S,

parametry urządzeń, które są wykorzystywane lub planowane do wykorzystania

w poszczególnych systemach lotniczej łączności radiowej, oraz wymagania opisane

w normach i standardach wojskowych,

określić obszar działania systemu lotniczej łączności radiowej, tylko dla tego który leży

w bezpośrednim odziaływaniu MFW.

10.4. Procedury i narzędzia badawcze służące do wykonania oceny

wpływu MFW na analizowany system

Badania wpływu morskiej farmy wiatrowej na system lotniczej łączności radiowej powinny

uwzględniać

a) metody badawcze

‒ analizę źródeł,

‒ badania symulacyjne,

‒ analizę logiczną,

‒ syntezę problemu,

b) analizę systemu lotniczej łączności radiowej w odniesieniu do

‒ położenia i parametrów MFW,

‒ usytuowania urządzeń badanego systemu,

‒ technicznych parametrów urządzeń badanego systemu,

c) analizę oddziaływania MFW na system lotniczej łączności radiowej wykorzystującą

modele propagacji fal radiowych,

d) rodzaje badań symulacyjnych do planowania radiowego i analizy elektromagnetycznej

w odniesieniu do

‒ wyznaczenia radiowych zasięgów stacji brzegowych,

‒ wyznaczenie zasięgów radiowych w relacji okręt-SP,

‒ wyznaczenie zasięgów radiowych w relacji SP-okręt,

‒ występowanie zjawiska interferencji,

‒ występowanie cienia radiowego,

‒ degradacji BER (do pomiaru BER wykorzystać funkcję pomiaru BER

zaimplementowanych w środkach łączności radiowej, a w przypadku braku takiej

funkcjonalności wykorzystać mierniki BER),

e) możliwość kumulowania się negatywnych oddziaływań na system lotniczej łączności

radiowej

‒ analiza i pozyskanie informacji o istniejących i sąsiadujących MFW,

s. 45 z 88

‒

Poz. 848

przeprowadzenie oceny oddziaływania badanej MFW w połączeniu z sąsiednimi

istniejącymi projektami, które mogą oddziaływać na system lotniczej łączności

radiowej.

Zalecane jest wykorzystanie technik i narzędzi symulacyjnych pozwalających na obliczenie

cienia radiowego i zjawisk interferencji, które to techniki i narzędzia powinny posiadać

uznanie międzynarodowych instytucji cywilnych i wojskowych i które są stosowane

w praktyce.

10.5. Prezentacja wyników

Wyniki należy przedstawić w następującym układzie

a) część opisowa,

b) mapy (zobrazowanie graficzne), rysunki, tabele (natężenie pola elektromagnetycznego

[dBµV/m], czułość odbiornika [dBm]),

c) część graficzna, zawierająca

‒ położenie akwenu przeznaczonego pod MFW i zespół urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy wraz z granicami obszaru przewidzianego pod ich lokalizację

oraz granice sąsiadujących obszarów przewidzianych pod MFW i zespół urządzeń

służących do wyprowadzenia mocy wraz z ich przeznaczeniem – na mapie morskiej

w skali pozwalającej zobrazować dowiązanie MFW i zespołu urządzeń do brzegu

oraz obiektów i urządzeń systemu lotniczej łączności radiowej,

−

usytuowanie i obrys istniejących i projektowanych obiektów budowlanych

i innych elementów MFW i zespołu urządzeń,

−

zasięg poszczególnych oddziaływań na system lotniczej łączności radiowej

w otoczeniu MFW i zespołu urządzeń.

Zalecane jest, aby dane geograficzne zostały udostępnione

‒ w postaci dokumentu elektronicznego GML zgodnego ze schematem aplikacyjnym

GML struktury zbioru danych przestrzennych,

‒ dla obiektów obejmujących cyfrową reprezentację części graficznej z nadaną

georeferencją w formacie GeoTIFF.

10.6. Wnioski, działania kompensujące

Na podstawie otrzymanych wyników poziomu interferencji i stref cienia radiowego należy

zastosować poniższe kryteria.

Brak zakłóceń lub zakłócenia akceptowalne

Czynnik fizyczny generowany przez MFW nie powoduje zakłóceń w funkcjonowaniu

systemu lotniczej łączności radiowej albo zakłócenia spełniają warunki (kryteria) określone

w ppkt 10.4 lit. d, więc można je uznać za nieistotne.

Kryteria

‒ czułościowe – poziom sygnału odebranego od danej stacji jest wyższy niż wartość

czułości odbiornika,

‒ akceptowalna wartość BER niewyższa niż 10−3 dla systemów VHF i UHF,

s. 46 z 88

akceptowalna wartość BER niewyższa niż 10−2 dla systemów HF,

interferencyjne – faktyczna wartość stosunku sygnału użytecznego do interferencji

(SIR) jest wyższa niż założona wartość minimalnego wymaganego SIR (na potrzeby

ekspertyz należy przyjąć SIR minimalne wynoszące 10 dB zgodnie z ITU-R M.1371-5).

W tym przypadku nie ma potrzeby stosowania środków kompensacji.

‒

Zakłócenia akceptowalne po spełnieniu pewnych warunków

Czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje znaczące zakłócenia

w funkcjonowaniu systemu lotniczej łączności radiowej oraz nie są spełnione warunki

(kryteria) określone w ppkt 10.4 lit. d, ale przy zastosowaniu pewnych rozwiązań można

te zakłócenia zredukować do poziomu akceptowalnego.

Kryteria

‒ czułościowe – poziom sygnału odebranego od danej stacji jest niższy niż wartość

czułości odbiornika z uwzględnieniem współczynnika ochronnego,

‒ interferencyjne – faktyczna wartość stosunku sygnału użytecznego do interferencji

(SIR) jest niższa niż założona wartość minimalnego wymaganego SIR (na potrzeby

ekspertyz należy przyjąć SIR minimalne wynoszące 10 dB zgodnie z ITU-R M.1371-5),

‒ wartość BER wyższa niż 10−3 dla systemów VHF i UHF,

‒ wartość BER wyższa niż 10−2 dla systemów HF.

W tym przypadku należy wskazać środki kompensacji.

Zakłócenia, których nie można skompensować

Czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje znaczące zakłócenia

w funkcjonowaniu systemu lotniczej łączności radiowej i nie istnieją rozwiązania

techniczno-organizacyjne umożliwiające ograniczenie tego wpływu na ten system.

10.7. Literatura

Podrozdział powinien zawierać

‒ obowiązujące przepisy prawa,

‒ normy obronne i państwowe – wszystkie definicje, jednostki i symbole należy stosować

zgodnie z PN-EN ISO 80000-1:2013-07,

‒ bibliografię opracowaną według reguł ustalonych w PN-ISO 690:2012. Informacja

i dokumentacja – wytyczne opracowania przypisów bibliograficznych i powołań

na zasoby informacji.

s. 47 z 88

11. System radionawigacji

Opracowanie powinno zawierać

11.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania)

‒

architektura,

przeznaczenie,

zadania, istota i cel systemu.

11.2. Cel badań i problemy badawcze

Celem badań jest ocena wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy na system radionawigacji obejmująca odniesienia do występowania

‒ zjawiska interferencji,

‒ cienia radiowego, w tym poziom odbieranego sygnału,

‒ zjawiska fałszywych ech radarowych – nie dotyczy,

‒ zjawiska promieniowania elektromagnetycznego, w tym od kablowej linii eksportowej

wchodzącej w skład zespołu urządzeń oraz od sieci średniego napięcia wchodzącej

w skład MFW.

Podatności systemu istotne dla wykonania ekspertyzy

‒ potencjalne zakłócenia sygnału użytecznego w paśmie fal średnich (MF),

‒ obniżenie poziomu sygnału użytecznego (stosunek sygnał/szum) w paśmie fal średnich

(MF), mający wpływ na zasięg działania systemu.

11.3. Sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu, podlegający

analizie wpływu MFW (dane wejściowe do analizy)

Dane pozyskane od inwestora zgodnie z zakresem z ppkt 3.1

Dane pozyskane od MON – charakterystyka techniczna analizowanego systemu

Specyfikacja wymagań MON w obszarze działania systemu radionawigacji po zbudowaniu

MFW

‒ częstotliwość pracy – 1800 kHz,

‒ błąd wyznaczania pozycji niewiększy niż 7 m.

Rejon wykorzystania

Zasięg działania systemu wynosi około 150 km w zależności od konfiguracji rozstawienia

stacji nadawczych (geometria brzegu) oraz od warunków propagacji fal

elektromagnetycznych. Zakłada się, że system powinien zabezpieczyć pozycjonowanie

jednostek pływających w polskich obszarach morskich.

Ekspertyza wykonywana minimum w 3 obszarach

‒ brzeg – morska farma wiatrowa,

s. 48 z 88

‒

– 57 –

Poz. 848

obszar morskiej farmy wiatrowej,

morska farma wiatrowa – granica Wyłącznej Strefy Ekonomicznej.

11.4. Procedury i narzędzia służące do wykonania oceny wpływu MFW na

analizowany system

Badania wpływu morskiej farmy wiatrowej na system radionawigacji powinny uwzględniać

a) metody badawcze

‒ analizę źródeł,

‒ badania symulacyjne,

‒ analizę logiczną,

‒ syntezę problemu,

b) analizę oddziaływania MFW na system radionawigacji wykorzystującą modele

propagacji fal radiowych,

c) rodzaje badań symulacyjnych do planowania radiowego i analizy elektromagnetycznej

w odniesieniu do

‒ występowania zjawiska interferencji,

‒ występowania cienia radiowego,

‒ oceny błędu wyznaczania pozycji (niewiększego niż 7 m),

‒ występowania zjawiska promieniowania elektromagnetycznego, w tym

od kablowej linii eksportowej wchodzącej w skład zespołu urządzeń oraz

od sieci średniego napięcia wchodzącej w skład MFW.

Zalecane jest wykorzystanie technik i narzędzi symulacyjnych pozwalających na obliczenie

cienia radiowego i zjawisk interferencji, które to techniki i narzędzia powinny posiadać

uznanie międzynarodowych instytucji cywilnych i wojskowych i które są stosowane

w praktyce.

11.5. Prezentacja wyników

Wyniki należy przedstawić w następującym układzie

a) część opisowa,

b) mapy (zobrazowanie graficzne), rysunki, tabele,

c) część graficzna zawierająca

−

położenie akwenu przeznaczonego pod MFW i zespół urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy wraz z granicami obszaru przewidzianego pod ich lokalizację

oraz granice sąsiadujących obszarów przewidzianych pod MFW i zespół urządzeń

służących do wyprowadzenia mocy wraz z ich przeznaczeniem – na mapie morskiej

w skali pozwalającej zobrazować dowiązanie MFW i zespołu urządzeń do brzegu

oraz obiektów i urządzeń systemu radionawigacji,

−

usytuowanie i obrys istniejących i projektowanych obiektów budowlanych i innych

elementów MFW i zespołu urządzeń,

−

zasięg poszczególnych oddziaływań na system radionawigacji w otoczeniu MFW

i zespołu urządzeń.

s. 49 z 88

Zalecane jest, aby dane geograficzne zostały udostępnione

‒ w postaci dokumentu elektronicznego GML zgodnego ze schematem aplikacyjnym

GML struktury zbioru danych przestrzennych,

‒ dla obiektów obejmujących cyfrową reprezentację części graficznej z nadaną

georeferencją w formacie GeoTIFF.

11.6. Wnioski, działania kompensujące

Na podstawie otrzymanych wyników poziomu interferencji i stref cienia radiowego należy

zastosować następujące kryteria

Brak zakłóceń lub zakłócenia akceptowalne

Czynnik fizyczny generowany przez MFW nie powoduje zakłóceń w funkcjonowaniu

systemu radionawigacji albo zakłócenia spełniają warunki kryterium dokładności określania

pozycji wskazane w ppkt 11.4 lit. c z prawdopodobieństwem niemniejszym niż 85 %.

W tym przypadku nie ma potrzeby stosowania środków kompensacji.

Zakłócenia akceptowalne po spełnieniu pewnych warunków

Czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje znaczące zakłócenia

w funkcjonowaniu systemu radionawigacji oraz nie są spełnione warunki kryterium

dokładności określania pozycji wskazane w ppkt 11.4 lit. c, z prawdopodobieństwem

niemniejszym niż 85 %.

W tym przypadku należy wskazać środki kompensacji.

Zakłócenia, których nie można skompensować

Czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje znaczące zakłócenia w funkcjonowaniu

systemu radionawigacji i nie istnieją rozwiązania techniczno-organizacyjne umożliwiające

ograniczenie tego wpływu na ten system.

11.7. Literatura

Podrozdział powinien zawierać

‒ obowiązujące przepisy prawa,

‒ normy obronne i państwowe – wszystkie definicje, jednostki i symbole należy stosować

zgodnie z PN-EN ISO 80000-1:2013-07,

‒ bibliografię opracowaną według reguł ustalonych w PN-ISO 690:2012. Informacja

i dokumentacja – wytyczne opracowania przypisów bibliograficznych i powołań

na zasoby informacji.

s. 50 z 88

12. System kontroli służb ruchu lotniczego SZ RP (System

Zarządzania Ruchem Lotniczym SZ RP)

Opracowanie powinno zawierać

12.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania)

‒

opisać istotę, zdania i elementy system kontroli służb ruchu lotniczego SZ RP (System

Zarządzania Ruchem Lotniczym Sił Zbrojnych RP),

opisać urządzenia i środki radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne

wykorzystywane w ramach realizacji zadań kierowania, kontroli, nadzoru

i zabezpieczenia obsługi ruchu lotniczego (wykorzystać dane z części wytycznych

dotyczące systemów radiowych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych),

opisać strukturę przestrzeni powietrznej występującą w rejonie wpływu MFW, a w tym

rodzaje zapewnianych służb ruchu lotniczego.

Analiza systemu kontroli służb ruchu lotniczego SZ RP powinna bazować na wnioskach

z analiz systemów lotniczej łączności radiowej, morskiej łączności radiowej, radionawigacji

oraz zobrazowania radiolokacyjnego.

12.2. Cel badań i problemy badawcze

Celem badań jest ocena wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy na system kontroli służb ruchu lotniczego SZ RP obejmująca

odniesienia do występowania

‒ zjawiska interferencji,

‒ cienia radiowego,

‒ zjawiska fałszywych ech radarowych,

‒ zjawiska promieniowania elektromagnetycznego, w tym od kablowej linii eksportowej

wchodzącej w skład zespołu urządzeń oraz od sieci średniego napięcia wchodzącej

w skład MFW.

Obszary szczególnego zainteresowania do uwzględnienia w ekspertyzach

‒ ochrona granicy państwowej,

‒ służba poszukiwania i ratownictwa,

‒ wykonywanie zadań i ćwiczeń w elastycznych elementach przestrzeni powietrznej

D, MRT, TSA, TRA oraz poza nimi,

‒ strefy kontrolowane lotnisk wojskowych oraz lądowisk na pokładach okrętów

(platform).

12.3. Sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu, podlegający

analizie wpływu MFW (dane wejściowe do analizy)

Dane pozyskane od inwestora zgodnie z zakresem z ppkt 3.1

Dane pozyskane od MON – charakterystyka techniczna analizowanego systemu

s. 51 z 88

Specyfikacja wymagań MON odnośnie działania systemu kontroli służb ruchu lotniczego

SZ RP w systemie zobrazowania radiolokacyjnego, lotniczej łączności radiowej, morskiej

łączności radiowej oraz radionawigacji (wykorzystać dane z wymienionych systemów)

‒ obszar pokrycia, funkcjonowania poszczególnych systemów w rejonie MFW,

‒ parametry techniczne, szczególnie częstotliwość, moc, czułość, SIR używanych lub

przewidzianych do wykorzystania urządzeń systemu kontroli służb ruchu lotniczego

SZ RP,

‒ parametry urządzeń, które wykorzystywane są w systemie kontroli służb ruchu

lotniczego SZ RP oraz wymagania opisane w normach i standardach.

12.4. Procedury i narzędzia służące do wykonania oceny wpływu MFW

na analizowany system

Badania wpływu morskiej farmy wiatrowej na system kontroli służb ruchu lotniczego

SZ RP powinny uwzględniać

a) metody badawcze

‒ analizę źródeł,

‒ badania symulacyjne,

‒ analizę logiczną,

‒ syntezę problemu,

b) badania wpływu MFW na system kontroli służb ruchu lotniczego SZ RP

z wykorzystaniem modeli propagacji fal radiowych. Rodzaje badań symulacyjnych do

planowania radiowego i analizy elektromagnetycznej przeprowadzić w odniesieniu do

‒ występowania zjawiska interferencji – systemy morskiej łączności radiowej

i lotniczej łączności radiowej,

‒ występowania cienia radiowego – systemy morskiej łączności radiowej i lotniczej

łączności radiowej, systemy zobrazowania radiolokacyjnego, systemy obserwacji

technicznej,

‒ występowania zjawiska fałszywych ech radarowych – systemy zobrazowania

radiolokacyjnego, system obserwacji technicznej,

‒ występowania zjawiska promieniowania elektromagnetycznego, w tym od kablowej

linii eksportowej wchodzącej w skład zespołu urządzeń oraz od sieci średniego

napięcia wchodzącej w skład MFW.

c) możliwość kumulowania się negatywnych oddziaływań na system kontroli służb ruchu

lotniczego SZ RP

‒ analiza i pozyskanie informacji o istniejących sąsiadujących MFW,

‒ przeprowadzenie oceny oddziaływania badanej MFW w połączeniu

z sąsiednimi już istniejącymi projektami, które mogą oddziaływać na system kontroli

służb ruchu lotniczego SZ RP.

Zalecane jest wykorzystanie technik i narzędzi symulacyjnych pozwalających

na obliczenie cienia radiowego i prawdopodobieństwa powstawania zjawiska fałszywych

ech radarowych oraz zjawiska interferencji, które to techniki i narzędzia powinny posiadać

uznanie międzynarodowych instytucji cywilnych i wojskowych i które są stosowane

w praktyce.

s. 52 z 88

12.5. Prezentacja wyników

Wyniki należy przedstawić w następującym układzie

a) część opisowa,

b) mapy (zobrazowanie graficzne), rysunki, tabele,

c) część graficzna, zawierająca

‒ położenie akwenu przeznaczonego pod MFW i zespół urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy wraz z granicami obszaru przewidzianego pod ich lokalizację

oraz granice sąsiadujących obszarów przewidzianych pod MFW i zespół urządzeń

służących do wyprowadzenia mocy wraz z ich przeznaczeniem – na mapie morskiej

w skali pozwalającej zobrazować dowiązanie MFW i zespół urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy do brzegu oraz obiektów i urządzeń systemu kontroli służb

ruchu lotniczego SZ RP,

‒ usytuowanie i obrys istniejących i projektowanych obiektów budowlanych i innych

elementów MFW i zespołu urządzeń,

‒ strukturę przestrzeni powietrznej na akwenie, wokół niego i nad nim (co najmniej do

granicy niepożądanych oddziaływań) MFW oraz służby ruchu lotniczego i organy

wojskowe odpowiedzialnych za ich zabezpieczenie,

‒ pionowy i poziomy (chodzi także o wysokości tego oddziaływania) zasięg

poszczególnych oddziaływań na system kontroli służb ruchu lotniczego SZ RP

w otoczeniu MFW i zespołu urządzeń.

Zalecane jest, aby dane geograficzne udostępnione zostały

‒ w postaci dokumentu elektronicznego GML zgodnego ze schematem aplikacyjnym

GML struktury zbioru danych przestrzennych,

‒ dla obiektów obejmujących cyfrową reprezentację części graficznej z nadaną

georeferencją w formacie GeoTIFF.

12.6. Wnioski, działania kompensujące i wpływ skumulowany

Na podstawie otrzymanych wyników poziomu interferencji, obszarów detekcji obiektów,

stref cienia radiowego, stref ech fałszywych i innych czynników (proceduralnych,

organizacyjnych) należy zastosować poniższe kryteria.

Brak zakłóceń lub zakłócenia akceptowalne

Czynnik fizyczny generowany przez MFW nie powoduje zakłóceń w funkcjonowaniu

systemu kontroli służb ruchu lotniczego SZ RP albo zakłócenia są na tyle małe, że można je

uznać za nieistotne.

W tym przypadku nie ma potrzeby stosowania środków kompensacji.

Zakłócenia akceptowalne po spełnieniu pewnych warunków

Czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje znaczące zakłócenia

w funkcjonowaniu systemu kontroli służb ruchu lotniczego SZ RP, ale przy zastosowaniu

pewnych rozwiązań technicznych można te zakłócenia zredukować do poziomu

akceptowalnego.

W tym przypadku należy wskazać środki kompensacji.

s. 53 z 88

Zakłócenia, których nie można skompensować

Czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje znaczące zakłócenia

w funkcjonowaniu systemu kontroli służby ruchu lotniczego SZ RP i nie istnieją

rozwiązania techniczno-organizacyjne umożliwiające ograniczenie tego wpływu na ten

system.

12.7. Literatura

Podrozdział powinien zawierać

‒ obowiązujące przepisy prawa,

‒ normy obronne i państwowe – wszystkie definicje, jednostki i symbole należy stosować

zgodnie z PN-EN ISO 80000-1:2013-07,

‒ bibliografię opracowaną według reguł ustalonych w PN-ISO 690:2012. Informacja

i dokumentacja – wytyczne opracowania przypisów bibliograficznych i powołań

na zasoby informacji.

s. 54 z 88

13. Funkcjonowanie poligonów morskich

Opracowanie powinno zawierać

13.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania)

Opis systemu zawierać powinien

‒ sporządzenie opisu inwestycji i wyodrębnienie aspektów pozwalających na określenie

wpływu MFW na funkcjonowanie poligonów morskich (przy wykorzystaniu danych

stanowiących integralną cześć opisową analiz technicznych),

‒ określenie funkcji, jaką pełnią poligony morskie w odniesieniu do aktualnych potrzeb

SZ RP.

Analiza systemu funkcjonowania poligonów morskich powinna bazować na wnioskach

z analiz systemów lotniczej łączności radiowej, morskiej łączności radiowej, radionawigacji

oraz zobrazowania radiolokacyjnego, systemu rozpoznania hydroakustycznego i systemu

morskiej łączności podwodnej.

13.2. Cel badań i problemy badawcze

Celem badań jest ocena wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy na system funkcjonowania poligonów morskich obejmująca

odniesienia do występowania

‒ zjawiska interferencji,

‒ cienia radiowego,

‒ zjawiska fałszywych ech radarowych,

‒ zjawiska promieniowania elektromagnetycznego w tym od kablowej linii

eksportowej wchodzącej w skład zespołu urządzeń oraz od sieci średniego napięcia

wchodzącej w skład MFW.

Cel główny badań

Dokonanie analizy technicznej oceny wpływu MFW wraz z zespołem urządzeń

jej towarzyszących na funkcjonowanie poligonów morskich.

Główny problem badawczy

Zbadać w jaki sposób zjawiska fizyczne generowane przez MFW wraz z zespołem urządzeń

jej towarzyszących wpłyną na funkcjonowanie poligonów morskich.

Szczegółowe problemy badawcze (i odpowiadające im zadania lub zagadnienia

badawcze)

a) funkcje pełnione przez poligony morskie w odniesieniu do potrzeb SZ RP

Zagadnienia poddane analizie

‒ przeznaczenie i funkcje jakie spełniają poligony morskie,

‒ zadania realizowane na poligonach morskich w ramach aktualnych zdolności

SZ RP,

s. 55 z 88

b) ocena wpływu zjawiska interferencji spowodowanego przez MFW na funkcjonowanie

poligonów morskich

Zagadnienia poddane analizie

‒ wnioski i kluczowe rekomendacje z analizy oddziaływania zamodelowanego

zjawiska,

‒ analiza wpływu zjawiska interferencji generowanego przez MFW, w odniesieniu

do lokalizacji poligonów (kryterium odległościowe), na zadania realizowane

na poligonach morskich,

c) ocena wpływu zjawiska cienia radiowego generowanego przez MFW na funkcjonowanie

poligonów morskich

Zagadnienia poddane analizie

‒ wnioski i kluczowe rekomendacje z analizy oddziaływania zamodelowanego

zjawiska,

‒ analiza wpływu zjawiska cienia radiowego generowanego przez MFW,

w odniesieniu do lokalizacji poligonów (kryterium odległościowe), na zadania

realizowane na poligonach morskich,

d) ocena wpływu zjawiska fałszywych ech radarowych generowanego przez MFW

na funkcjonowanie poligonów morskich

Zagadnienia poddane analizie

‒ wnioski i kluczowe rekomendacje z analizy oddziaływania zamodelowanego

zjawiska,

‒ analiza wpływu zjawiska fałszywych ech generowanych przez MFW, w odniesieniu

do lokalizacji poligonów (kryterium odległościowe), na zadania realizowane

na poligonach morskich,

e) ocena wpływu zjawiska promieniowania elektromagnetycznego, w tym od kablowej linii

eksportowej wchodzącej w skład zespołu urządzeń oraz od sieci średniego napięcia

wchodzącej w skład MFW na funkcjonowanie poligonów morskich

Zagadnienia poddane analizie

‒ wnioski i kluczowe rekomendacje z analizy oddziaływania zamodelowanego

zjawiska,

‒ analiza wpływu zjawiska promieniowania elektromagnetycznego, w odniesieniu

do lokalizacji poligonów (kryterium odległościowe), na zadania realizowane

na poligonach morskich,

f) ocena oddziaływania MFW wraz z zespołem urządzeń na dostępność oraz

funkcjonowanie poligonów morskich

Zagadnienia poddane analizie

‒ analiza oddziaływania poszczególnych zjawisk fizycznych na dostępność poligonów

morskich (swoboda operacyjna – dostępność dla sił),

‒ analiza oddziaływania poszczególnych zjawisk fizycznych na funkcjonowanie

poligonów morskich (realizacja podstawowych zadań zgodnych

z przeznaczeniem poligonów),

g) sposoby i środki kompensujące negatywny wpływ MFW i zespołów urządzeń

na funkcjonowanie poligonów morskich

s. 56 z 88

Zagadnienia poddane analizie

‒ sposoby i środki kompensacji oddziaływania zjawiska interferencji generowanego

przez MFW na funkcjonowanie systemu poligonów morskich,

‒ sposoby i środki kompensacji oddziaływania zjawiska cienia radiowego

generowanego przez MFW na funkcjonowanie systemu poligonów morskich,

‒ sposoby i środki kompensacji oddziaływania zjawiska fałszywych ech generowanych

przez MFW na funkcjonowanie poligonów morskich,

‒ sposoby i środki kompensacji oddziaływania zjawiska promieniowania

elektromagnetycznego, na funkcjonowanie poligonów morskich,

‒ sposoby kompensacji negatywnego wpływu MFW i zespołu urządzeń

na funkcjonowanie poligonów morskich (np. organizacyjne),

‒ środki kompensacji negatywnego wpływu MFW i zespołu urządzeń

na funkcjonowanie poligonów morskich (techniczne),

h) kumulowanie się negatywnych oddziaływań na funkcjonowanie poligonów morskich

w wyniku ewentualnego wpływu sąsiadujących MFW i zespołów urządzeń

Zagadnienia poddane analizie

‒ identyfikacja elementów skumulowanego oddziaływania MFW

na funkcjonowanie poligonów morskich, w odniesieniu do zjawiska interferencji

generowanego przez MFW,

‒ identyfikacja elementów skumulowanego oddziaływania MFW

na funkcjonowanie poligonów morskich, w odniesieniu do cienia radiowego

generowanego przez MFW,

‒ identyfikacja elementów skumulowanego oddziaływania MFW

na funkcjonowanie poligonów morskich, w odniesieniu do zjawiska fałszywych ech

generowanych przez MFW,

‒ identyfikacja elementów skumulowanego oddziaływania MFW

na funkcjonowanie poligonów morskich, w odniesieniu do zjawiska promieniowania

elektromagnetycznego,

‒ określenie możliwego połączonego (skumulowanego) wpływu czynników

wynikających z sąsiedztwa innych MFW na funkcjonowanie poligonów morskich,

i) kompensacja ewentualnego skumulowanego negatywnego wpływu MFW i zespołów

urządzeń na funkcjonowanie poligonów morskich

Zagadnienia poddane analizie

‒ sposoby kompensacji skumulowanego negatywnego wpływu MFW i zespołu

urządzeń na funkcjonowanie poligonów morskich (np. organizacyjne),

‒ środki kompensacji skumulowanego negatywnego wpływu MFW i zespołu urządzeń

na funkcjonowanie poligonów morskich (techniczne), w odniesieniu

do zjawiska interferencji generowanego przez MFW,

‒ środki kompensacji skumulowanego negatywnego wpływu MFW i zespołu urządzeń

na funkcjonowanie poligonów morskich (techniczne), w odniesieniu

do zjawiska cienia radiowego generowanego przez MFW,

‒ środki kompensacji skumulowanego negatywnego wpływu MFW i zespołu urządzeń

na funkcjonowanie poligonów morskich (techniczne), w odniesieniu

do zjawiska fałszywych ech generowanych przez MFW.

s. 57 z 88

13.3. Sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu, podlegający

analizie wpływu MFW (dane wejściowe do analizy)

Dane pozyskane od inwestora zgodnie z zakresem z ppkt 3.1

Dane pozyskane od MON – charakterystyka techniczna analizowanego systemu

Specyfikacja wymagań MON odnośnie funkcjonowania poligonów morskich

w zakresie

‒ obszarów poligonów morskich w rejonie MFW,

‒ przeznaczenie poszczególnych poligonów morskich.

13.4. Procedury i narzędzia służące do wykonania oceny wpływu MFW na

analizowany system

a) badania wpływu morskiej farmy wiatrowej na funkcjonowanie poligonów morskich

na potrzeby sił MW powinny uwzględniać określenie metod badawczych np. (analiza

źródeł, badania symulacyjne, analiza logiczna, synteza problemu, itp.) oraz: oceny

w zakresie wykorzystania poligonów morskich wydzielonych na potrzeby sił MW

uwzględniającej

• analizę lokalizacji, powstania i realizacji inwestycji w odniesieniu do akwenów

objętych planem, gdzie realizowane są funkcje obronności i bezpieczeństwa

państwa,

• analizę (na podstawie zobrazowania graficznego) granic poligonów morskich

(granice poziome i pionowe) z podziałem na

− poligony morskie,

− strefy zamykane dla żeglugi i rybołówstwa,

− tory wodne MW,

− kotwicowiska MW,

b) możliwość kumulowania się negatywnych oddziaływań na funkcjonowanie poligonów

morskich do wykonania zadań przez siły MW

• analiza i pozyskanie informacji o istniejących sąsiadujących MFW,

• przeprowadzenie oceny oddziaływania badanej MFW w połączeniu z sąsiednimi

już istniejącymi projektami, które mogą oddziaływać na funkcjonowanie systemu

poligonów morskich.

Zalecane jest wykorzystanie narzędzi (programów) do analizy danych przestrzennych,

wizualizacji oraz zarządzania danymi przestrzennymi.

13.5. Sposób prezentacji wyników

Dla czytelnego zobrazowania wyników, ich prezentacja obejmować może matrycę oceny

wpływu wskazującą na szacowany poziom oddziaływania MFW z zespołem urządzeń jej

towarzyszących na funkcjonowanie poszczególnych poligonów morskich, zgodnie z przyjętym

poziomem tolerancji i przypisanym mu kolorem. Matryca wskazywać powinna rodzaju

zakłóceń, sposób kompensacji. Podobnie w odniesieniu do wpływu skumulowanego zawartych

w tabeli 13.1.

s. 58 z 88

Tabela 13.1. Matryca oceny wpływu MFW

Lp.

…

n

Poligon

Poziom tolerancji

morski

…

P-20

Zakłócenia akceptowalne

Zakłócenia akceptowalne po

P-21

spełnieniu pewnych warunków

P-22

Zakłócenia których nie można

skompensować

P-23

…

Uwagi i komentarze

…

Ustalenie z MON niezbędnej formy

zabezpieczenia kabla eksportowego

przecinającego obszar poligonu wraz

z uzgodnieniem harmonogramu prac

…

Graficzna część ekspertyzy powinna obejmować

‒ położenie analizowanego akwenu MFW i zespołu urządzeń jej towarzyszących,

jak i sąsiednich obszarów lokalizacyjnych MFW na mapie morskiej w skali

umożliwiającej dowiązanie obszarów MFW i zespołu urządzeń do brzegu oraz urządzeń

i obiektów służących obronności państwa,

‒ usytuowanie i obrys funkcjonujących i planowanych obiektów związanych

z MFW,

‒ zasięgi poszczególnych oddziaływań na funkcjonowanie poligonów morskich

w otoczeniu MFW i zespołu urządzeń,

‒ układ przewidywanych podmorskich sieci związanych z MFW w układach odniesienia

i układach wysokościowych zgodnych z obowiązującym rozkładem głębokości,

izobatami oraz obiektami podwodnymi.

Zalecane jest, aby dane geograficzne udostępnione zostały

‒ w postaci dokumentu elektronicznego GML zgodnego ze schematem aplikacyjnym

GML struktury zbioru danych przestrzennych,

‒ dla obiektów obejmujących cyfrową reprezentację części graficznej z nadaną

georeferencją w formacie GeoTIFF.

13.6. Ocena wyniku analizy

W ocenie wyniku analizy należy zastosować poniższe poziomy tolerancji.

Brak zakłóceń lub zakłócenia akceptowalne

Czynnik fizyczny generowany przez MFW i zespół urządzeń służących do wyprowadzenia

mocy nie powoduje zakłóceń w funkcjonowaniu poligonów morskich albo zakłócenia są na

tyle małe, że można je uznać za nieistotne.

Zakłócenia akceptowalne po spełnieniu pewnych warunków

Czynnik fizyczny generowany przez MFW i zespół urządzeń służących do wyprowadzenia

mocy powoduje znaczące zakłócenia w funkcjonowaniu poligonów morskich ale przy

zastosowaniu pewnych rozwiązań technicznych można te zakłócenia zredukować do

poziomu akceptowalnego.

s. 59 z 88

Zakłócenia, których nie można skompensować

Czynnik fizyczny generowany przez MFW i zespół urządzeń służących do wyprowadzenia

mocy powoduje znaczące zakłócenia w funkcjonowaniu poligonów morskich i nie istnieją

rozwiązania techniczno-organizacyjne umożliwiające ograniczenie tego wpływu na ten

system.

13.7. Literatura

Podrozdział powinien zawierać

‒ obowiązujące przepisy prawa,

‒ normy obronne i państwowe – wszystkie definicje, jednostki i symbole należy stosować

zgodnie z PN-EN ISO 80000-1:2013-07,

‒ bibliografię opracowaną według reguł ustalonych w PN-ISO 690:2012. Informacja

i dokumentacja – wytyczne opracowania przypisów bibliograficznych i powołań

na zasoby informacji.

s. 60 z 88

14. Możliwość realizacji zadań przez okrętowe siły ochrony

rejonu strzelań w rejonie MFW podczas działalności ogniowej

prowadzonej przez siły zbrojne

Opracowanie powinno zawierać

14.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania)

Opis systemu zawierać powinien

‒ wyodrębnienie aspektów MFW i zespołu urządzeń pozwalających na określenie

wpływu inwestycji na możliwości realizacji zadań przez OSORS,

‒ określenie funkcji, jaką pełni OSORS w odniesieniu do aktualnych zadań

i potrzeb SZ RP.

Analiza systemu możliwości realizacji zadań przez OSORS powinna bazować

na wnioskach z analiz systemów lotniczej łączności radiowej, morskiej łączności radiowej,

radionawigacji oraz zobrazowania radiolokacyjnego, systemu rozpoznania

hydroakustycznego i systemu morskiej łączności podwodnej.

14.2. Cel badań i problemy badawcze

Celem badania jest ocena wpływu morskiej farmy wiatrowej i zespołu urządzeń służących

do wyprowadzenia mocy na system możliwości realizacji zadań przez OSORS obejmująca

odniesienia do występowania

‒ zjawiska interferencji,

‒ cienia radiowego,

‒ zjawiska fałszywych ech radarowych,

‒ zjawiska promieniowania elektromagnetycznego w tym od kablowej linii eksportowej

wchodzącej w skład zespołu urządzeń oraz od sieci średniego napięcia wchodzącej

w skład MFW.

Główny problem badawczy

Zbadać w jaki sposób zjawiska fizyczne generowane przez MFW wraz z zespołem urządzeń

służących do wyprowadzenia mocy wpłyną na możliwości realizacji zadań przez OSORS

w rejonie MFW podczas działalności ogniowej prowadzonej przez Siły Zbrojne.

Szczegółowe problemy badawcze (i odpowiadające im zadania lub zagadnienia

badawcze)

a) charakterystyka analizowanej MFW i zespołu urządzeń z perspektywy możliwości

realizacji zadań przez OSORS

Zagadnienia poddane analizie

‒ działalność analizowanej MFW oraz jaka jest jej zasadnicza infrastruktura,

‒ granice akwenu określone współrzędnymi geocentrycznymi geodezyjnymi,

na którym planowana analizowana MFW,

‒ charakterystyka obszaru MFW względem domeny morskiej (Polskie Obszary

Morskie, trasy żeglugowe itp.) oraz domeny lądowej (linia brzegowa, infrastruktura

portowa, infrastruktura przyłączeniowa itp.),

s. 61 z 88

b) literatura i dokumenty normujące zarówno w sposób pośredni, jak i bezpośredni zadania

OSORS

Zagadnienia poddane analizie

‒ akty prawa międzynarodowego wpływające na charakter zadań OSORS,

‒ akty prawa krajowego wpływające na charakter zadań OSORS,

‒ sojusznicze dokumenty standaryzacji operacyjnej normujące realizację zadań

OSORS,

‒ narodowe dokumenty standaryzacji operacyjnej normujące realizację zadań OSORS,

‒ dokumenty normalizacji obronnej normujące kwestie zadań OSORS,

‒ dokumenty obowiązujące w MON odnoszące się do zadań OSORS,

c) istota, zadania i organizacja OSORS

Zagadnienia poddane analizie

‒ istota działania okrętów i jednostek wyznaczanych do składu OSORS,

‒ podstawowe zasady bezpieczeństwa, mające na celu niedopuszczenie

do powstania wypadków na morzu związanych z użyciem uzbrojenia i sprzętu

technicznego podczas wykonywania samodzielnie i we współdziałaniu z innymi

rodzajami sił przedsięwzięć szkolenia bojowego i operacyjnego,

‒ struktura Planu ochrony rejonu strzelania Dowódcy OSORS,

‒ możliwości i przypadki powoływania OSORS na rzecz ćwiczeń wojskowych innych

niż strzelania rakietowe i artyleryjskie,

d) poligony morskie przeznaczone do ćwiczeń wymagających wsparcia OSORS oraz ich

rozmieszczenie względem analizowanej MFW

Zagadnienia poddane analizie

‒ poligony morskie MW, na których istnieje możliwość realizowania ćwiczeń

wymagających zabezpieczenia OSORS,

‒ zasady korzystania z poligonów morskich,

‒ wzajemne rozmieszczenie poligonów morskich wymagających wsparcia OSORS

w odniesieniu do analizowanej MFW,

e) oddziaływanie analizowanej MFW i zespołu urządzeń na OSORS

Zagadnienia poddane analizie

‒ zasady manewrowania OSORS zapewniające realizację zadania oraz jak wpływa

na nie rozpatrywana MFW,

‒ zdolności wykrywania jednostek nie biorących udziału w ćwiczeniu przez OSORS

oraz ich wpływ na rozpatrywaną MFW,

‒ łączność radiowa prowadzona przez OSORS oraz jej wpływ na rozpatrywaną MFW,

f) podać na czym powinna polegać kompensacja ewentualnego negatywnego wpływu

analizowanej MFW na OSORS

Zagadnienia poddane analizie

‒ działania jakie należy podjąć w celu skompensowania ewentualnego negatywnego

wpływu analizowanej MFW na manewrowanie OSORS,

s. 62 z 88

‒

działania jakie należy podjąć w celu skompensowania ewentualnego negatywnego

wpływu analizowanej MFW na zdolność wykrywania jednostek nie biorących

udziału w ćwiczeniu przez OSORS,

‒ działania jakie należy podjąć w celu skompensowania ewentualnego negatywnego

wpływu analizowanej MFW na łączność radiową prowadzoną przez OSORS,

g) kumulowanie się negatywnych oddziaływań w wyniku ewentualnego wpływu

sąsiadujących MFW i zespołów urządzeń na OSORS

Zagadnienia poddane analizie

‒ współrzędne geocentryczne geodezyjne granic akwenu o funkcji podstawowej

pozyskiwanie energii odnawialnej, na którym zlokalizowano analizowaną MFW,

‒ kumulacja wpływu analizowanej MFW oraz pozostałych farm rozmieszczonych

na danym POM na manewrowanie OSORS zapewniające realizację zadania,

‒ kumulacja wpływu analizowanej MFW oraz pozostałych farm rozmieszczonych

na danym POM na zdolność wykrywania jednostek niebiorących udziału

w ćwiczeniu przez OSORS,

‒ kumulacja wpływu analizowanej MFW oraz pozostałych farm rozmieszczonych

na danym POM na łączność radiową prowadzoną przez OSORS,

h) kompensacja ewentualnego skumulowanego negatywnego wpływu analizowanej MFW

oraz pozostałych farm rozmieszczonych na danym POM na OSORS

Zagadnienia poddane analizie

‒ działania jakie należy podjąć w celu skompensowania ewentualnego negatywnego

skumulowanego wpływu analizowanej MFW oraz pozostałych farm

rozmieszczonych na danym POM na manewrowanie OSORS,

‒ działania jakie należy podjąć w celu skompensowania ewentualnego negatywnego

skumulowanego wpływu analizowanej MFW oraz pozostałych farm

rozmieszczonych na danym POM na zdolność wykrywania jednostek niebiorących

udziału w ćwiczeniu przez OSORS,

i) wnioski końcowe i rekomendacje, formułowane na podstawie przeprowadzonych badań,

w zakresie możliwości realizacji zadań przez OSORS w rejonie analizowanych MFW

podczas działalności ogniowej prowadzonej przez Siły Zbrojne.

Zagadnienia poddane analizie

‒ wnioski cząstkowe wynikające z przeprowadzonych badań,

‒ potrzeba kompensacji ewentualnego negatywnego wpływu rozpatrywanych MFW.

14.3. Sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu, podlegający

analizie wpływu MFW (dane wejściowe do analizy)

Dane pozyskane od inwestora zgodnie z zakresem z ppkt 3.1

Dane pozyskane od MON – charakterystyka OSORS

Specyfikacja wymagań MON odnośnie OSORS w zakresie

‒ obszarów wykorzystywanych podczas działalności OSORS,

‒ zadań jakie realizują siły OSORS.

s. 63 z 88

14.4. Procedury i narzędzia służące do wykonania oceny wpływu MFW

na analizowany system

Badania wpływu morskiej farmy wiatrowej na funkcjonowanie OSORS na potrzeby sił MW

powinny uwzględniać określenie metod badawczych np. (analiza źródeł, badania

symulacyjne, analiza logiczna, synteza problemu, itp.), oraz oceny w zakresie wykorzystania

OSORS na potrzeby sił MW uwzględniającej analizę lokalizacji, powstania i realizacji

inwestycji w odniesieniu do rejonów realizacji zadań przez OSORS.

Możliwość kumulowania się negatywnych oddziaływań na funkcjonowanie OSORS

do wykonania zadań przez siły MW

‒ analiza i pozyskanie informacji o istniejących sąsiadujących MFW,

‒ przeprowadzenie oceny oddziaływania badanej MFW w połączeniu z sąsiednimi już

istniejącymi projektami, które mogą oddziaływać na funkcjonowanie OSORS.

Zalecane jest wykorzystanie narzędzi (programów) do analizy danych przestrzennych,

wizualizacji oraz zarządzania danymi przestrzennymi.

14.5. Prezentacja wyników

Zalecane jest, aby dane geograficzne udostępnione zostały

‒ w postaci dokumentu elektronicznego GML zgodnego ze schematem aplikacyjnym

GML struktury zbioru danych przestrzennych,

‒ dla obiektów obejmujących cyfrową reprezentację części graficznej z nadaną

georeferencją w formacie GeoTIFF.

14.6. Wnioski, działania kompensujące i wpływ skumulowany

W ocenie wyniku analizy należy zastosować poniższe poziomy tolerancji.

Brak zakłóceń lub zakłócenia akceptowalne

Czynnik fizyczny generowany przez MFW i zespół urządzeń służących do wyprowadzenia

mocy nie powoduje zakłóceń w funkcjonowaniu OSORS albo zakłócenia są na tyle małe, że

można je uznać za nieistotne.

Zakłócenia akceptowalne po spełnieniu pewnych warunków

Czynnik fizyczny generowany przez MFW i zespół urządzeń służących do wyprowadzenia

mocy powoduje znaczące zakłócenia w funkcjonowaniu OSORS ale przy zastosowaniu

pewnych rozwiązań technicznych można te zakłócenia zredukować do poziomu

akceptowalnego.

Zakłócenia, których nie można skompensować

Czynnik fizyczny generowany przez MFW i zespół urządzeń służących do wyprowadzenia

mocy powoduje znaczące zakłócenia w funkcjonowaniu OSORS i nie istnieją rozwiązania

techniczno-organizacyjne umożliwiające ograniczenie tego wpływu na ten system.

14.7. Literatura

Podrozdział powinien zawierać

s. 64 z 88

‒

– 73 –

Poz. 848

obowiązujące przepisy prawa,

normy obronne i państwowe – wszystkie definicje, jednostki i symbole należy stosować

zgodnie z PN-EN ISO 80000-1:2013-07,

bibliografię opracowaną według reguł ustalonych w PN-ISO 690:2012. Informacja

i dokumentacja – wytyczne opracowania przypisów bibliograficznych i powołań

na zasoby informacji.

s. 65 z 88

15. Wykorzystanie przestrzeni powietrznej wydzielonej na

potrzeby lotnictwa wojskowego

Opracowanie powinno zawierać

15.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania)

a) ogólny opis elementów systemu przestrzeni powietrznej zgodnie z obowiązującymi

przepisami w sprawie struktury polskiej przestrzeni powietrznej oraz szczegółowych

warunków i sposobu korzystania z tej przestrzeni,

b) istota i cel systemu wykorzystania przestrzeni powietrznej do wykonania lotów

dla potrzeb lotnictwa wojskowego

▪ operacyjnych (w tym m.in. poszukiwania i ratownictwa),

▪ szkolenia lotniczego,

▪ ochrony granicy państwowej,

c) ogólna organizacja oraz relacje występujące w systemie wykorzystania przestrzeni

powietrznej na potrzeby lotnictwa wojskowego,

d) zasady oznakowania przeszkód lotniczych oraz zasady zgłaszania i publikacji oficjalnych

informacji o przeszkodach lotniczych.

15.2. Cel badań i problemy badawcze

Celem badania jest ocena wpływu MFW i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia

mocy na system wykorzystania przestrzeni powietrznej wydzielonej dla potrzeb lotnictwa

wojskowego obejmująca odniesienia do występowania

‒ zjawiska interferencji – nie dotyczy,

‒ cienia radiowego – nie dotyczy,

‒ zjawiska fałszywych ech radarowych – nie dotyczy,

‒ zjawiska promieniowania elektromagnetycznego, w tym od kablowej linii eksportowej

wchodzącej w skład zespołu urządzeń oraz od sieci średniego napięcia wchodzącej

w skład MFW – nie dotyczy.

Obszarem szczególnego zainteresowania do uwzględnienia w ekspertyzie technicznej

dotyczącej analizowanego systemu jest wpływ MFW i zespołu urządzeń jako przeszkody

lotniczej w kontekście możliwości wykorzystania przestrzeni powietrznej przez lotnictwo

wojskowe.

15.3. Sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu, podlegający

analizie wpływu MFW (dane wejściowe do analizy)

Dane pozyskane od inwestora zgodnie z zakresem z ppkt 3.1

Dane pozyskane od MON – charakterystyka techniczna analizowanego systemu

Doprecyzowanie charakterystyki obszaru badania (analizy)

s. 66 z 88

Obszar badań – przestrzeń powietrzna FIR Warszawa, z uwzględnieniem elastycznych

elementów przestrzeni powietrznej wykorzystywanych przez lotnictwo wojskowe

‒ strefy czasowo rezerwowane TSA,

‒ strefy czasowo wydzielone TRA,

‒ strefy niebezpieczne D,

‒ strefy kontrolowane lotniska wojskowego MCTR,

‒ trasy lotnictwa wojskowego MRT.

15.4. Procedury i narzędzia służące do wykonania oceny wpływu MFW

na analizowany system

Badania wpływu morskiej farmy wiatrowej na wykorzystanie przestrzeni powietrznej

do wykonania lotów na potrzeby lotnictwa wojskowego powinny uwzględniać

a) metody badawcze

‒ analizę źródeł,

‒ badania symulacyjne,

‒ analizę logiczną,

‒ syntezę problemu,

b) ocenę w zakresie wykorzystania przestrzeni powietrznej wydzielonej na potrzeby

lotnictwa wojskowego uwzględniającą

‒ analizę lokalizacji, powstania i realizacji inwestycji w odniesieniu do akwenów

objętych planem, gdzie realizowane są funkcje obronności i bezpieczeństwa

państwa,

‒ analizę (na podstawie zobrazowania graficznego) elementów przestrzeni powietrznej

(granice poziome i pionowe) w rejonie inwestycji z podziałem na

▪ strefy czasowo rezerwowane TSA,

▪ strefy czasowo wydzielone TRA,

▪ strefy niebezpieczne D,

▪ strefy kontrolowane lotniska wojskowego MCTR,

▪ trasy lotnictwa wojskowego MRT,

c) możliwość kumulowania się negatywnych oddziaływań na wykorzystanie przestrzeni

powietrznej do wykonania lotów na potrzeby lotnictwa wojskowego

‒ analizę i pozyskanie informacji o istniejących sąsiadujących MFW,

‒ przeprowadzenie oceny oddziaływania badanej MFW w połączeniu z sąsiednimi już

istniejącymi projektami, które mogą oddziaływać na wykorzystanie przestrzeni

powietrznej do wykonania lotów na potrzeby lotnictwa wojskowego.

Zalecane jest wykorzystanie technik i narzędzi symulacyjnych, które powinny posiadać

uznanie międzynarodowych instytucji cywilnych i wojskowych i które są stosowane

w praktyce.

s. 67 z 88

15.5. Prezentacja wyników

Wyniki należy przedstawić w następującym układzie

a) część opisowa,

b) mapy (zobrazowanie graficzne), rysunki, tabele,

c) część graficzna, zawierająca

−

położenie akwenu przeznaczonego pod MFW i zespół urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy wraz z granicami obszaru przewidzianego pod ich lokalizację

oraz granice sąsiadujących obszarów przewidzianych pod MFW i zespół urządzeń

służących do wyprowadzenia mocy wraz z ich przeznaczeniem – na mapie morskiej

w skali pozwalającej zobrazować dowiązanie MFW i zespół urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy do brzegu oraz przestrzeni powietrznej wydzielonej na

potrzeby lotnictwa wojskowego,

−

usytuowanie i obrys istniejących i projektowanych obiektów budowlanych i innych

elementów MFW i zespołu urządzeń,

−

poziome i pionowe granice (elastycznych) elementów przestrzeni powietrznej

wykorzystywanych przez lotnictwo SZ RP wokół i nad akwenem MFW do pełnych

granic elementu podlegającego negatywnemu oddziaływaniu infrastruktury MFW,

−

pionowy i poziomy zasięg poszczególnych oddziaływań MFW i zespołu urządzeń na

wykorzystanie przestrzeni powietrznej przez lotnictwo wojskowe.

Zalecane jest, aby dane geograficzne udostępnione zostały

‒ w postaci dokumentu elektronicznego GML zgodnego ze schematem aplikacyjnym

GML struktury zbioru danych przestrzennych,

‒ dla obiektów obejmujących cyfrową reprezentację części graficzne z nadaną

georeferencją w formacie GeoTIFF.

15.6. Wnioski, działania kompensujące

Na podstawie otrzymanych wyników i innych czynników (proceduralnych,

organizacyjnych) należy zastosować poniższe kryteria.

Brak zakłóceń lub zakłócenia akceptowalne

Czynnik fizyczny generowany przez MFW nie powoduje zakłóceń w funkcjonowaniu

systemu wykorzystania przestrzeni powietrznej wydzielonej na potrzeby lotnictwa

wojskowego albo zakłócenia są na tyle małe, że można je uznać za nieistotne.

W tym przypadku nie ma potrzeby stosowania środków kompensacji.

Zakłócenia akceptowalne po spełnieniu pewnych warunków

Czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje znaczące zakłócenia

w funkcjonowaniu systemu wykorzystania przestrzeni powietrznej wydzielonej na potrzeby

lotnictwa wojskowego, ale przy zastosowaniu pewnych rozwiązań organizacyjno-funkcjonalnych można te zakłócenia zredukować do poziomu akceptowalnego.

W tym przypadku należy wskazać środki kompensacji.

s. 68 z 88

Zakłócenia, których nie można skompensować

Czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje znaczące zakłócenia

w funkcjonowaniu systemu wykorzystania przestrzeni powietrznej wydzielonej na potrzeby

lotnictwa wojskowego i nie istnieją rozwiązania techniczno-organizacyjne umożliwiające

ograniczenie tego wpływu na ten system.

15.7. Literatura

Podrozdział powinien zawierać

‒ obowiązujące przepisy prawa,

‒ normy obronne i państwowe – wszystkie definicje, jednostki i symbole należy stosować

zgodnie z PN-EN ISO 80000-1:2013-07,

‒ bibliografię opracowaną według reguł ustalonych w PN-ISO 690:2012. Informacja

i dokumentacja – wytyczne opracowania przypisów bibliograficznych i powołań

na zasoby informacji.

s. 69 z 88

16. System rozpoznania radioelektronicznego

Opracowanie powinno zawierać

16.1. Opis systemu (zadania i warunki funkcjonowania)

Opis systemu rozpoznania radioelektronicznego powinien zawierać

‒ zdefiniowanie rozpoznania radioelektronicznego (ang. Signals Intelligence – SIGINT),

‒ architekturę,

‒ przeznaczenie,

‒ zadania, istotę i cel systemu,

‒ wymagania stawiane rozpoznaniu radioelektronicznemu,

‒ ogólny opis elementów systemu w odległości do 100 km od granic obszaru planowanej

inwestycji,

‒ określenie funkcji, jaką pełni rozpoznanie radioelektroniczne w SZ RP, w tym to, które

systemy funkcjonalne są wspierane lub zasilanie danymi z rozpoznania

radioelektronicznego (np. z Systemu Obrony Powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej),

‒ potencjalną wrażliwość urządzeń i systemów rozpoznania radioelektronicznego na fale

elektromagnetyczne,

‒ ogólny opis propagacji fal radiowych w paśmie 1,5 MHz – 18 GHz, z uwzględnieniem

zakresów szczególnie istotnych z punktu bezpośredniej widzialności.

16.2. Cel badań i problemy badawcze

Celem badania jest ocena wpływu MFW i zespołu urządzeń służących

do wyprowadzenia mocy, na system rozpoznania radioelektronicznego obejmująca

odniesienia do występowania

‒ zjawiska interferencji fal (w tym wielodrogowej propagacji i odbić od elementów

MFW)

‒ cienia radiowego,

‒ zjawiska promieniowania elektromagnetycznego, w tym od kablowej linii eksportowej

wchodzącej w skład zespołu urządzeń oraz od sieci średniego napięcia wchodzącej

w skład MFW,

‒ aktywnych źródeł promieniowania (urządzeń) elektromagnetycznego.

Obszary szczególnego zainteresowania do uwzględnienia w ekspertyzach

‒ zdolność wykrywania i namierzania (lokalizowania) obiektów (promieniujących energię

EM) nisko lecących oraz nawodnych – stałe, martwe sektory obserwacji, bez

możliwości prowadzenia wykrywania, identyfikowania i śledzenia wykrytych obiektów

powietrznych i nawodnych,

‒ analiza cienia radiowego – gdzie farma traktowana jest jako przeszkoda terenowa

na trasie propagacji (rozchodzenia się) fali EM w zakresie 1,5 MHz – 18 GHz,

‒ analiza interferencyjna – gdzie MFW traktowana jest jako źródło interferencji w postaci

wtórnych (odbitych) fal radiowych,

s. 70 z 88

‒

– 79 –

Poz. 848

określenie szacunkowej widmowej gęstości mocy fali EM (propagowanej przez MFW)

w odniesieniu do parametrów współczesnego sprzętu rozpoznania (z uwzględnieniem

czułości i zakresów pracy urządzeń) uniemożliwiających prowadzenie rozpoznania,

możliwość zastosowania środków mitygujących wpływ MFW na systemy rozpoznania

radioelektronicznego.

16.3. Sprzęt wojskowy użytkowany w ramach systemu, podlegający

analizie wpływu MFW (dane wejściowe do analizy)

Dane pozyskane od inwestora zgodnie z zakresem z ppkt 3.1

Dane pozyskane od MON – charakterystyka techniczna analizowanego systemu

Specyfikacja systemu rozpoznania radioelektronicznego w odległości do 100 km od granic

obszaru planowanej inwestycji

‒ obszar pokrycia, funkcjonowania systemu rozpoznania radioelektronicznego

w odległości do 100 km od granic obszaru MFW,

‒ parametry techniczne SpW użytkowanego w ramach SIGINT (zakres

częstotliwościowy, zakres czułości urządzeń, parametry anten – wybrane parametry),

‒ punkty odniesienia do przeprowadzenia symulacji,

‒ lokalne uwarunkowania poszczególnych posterunków, takie jak wysokość względna,

wysokość bezwzględna, azymutalne i elewacyjne kąty zakrycia,

‒ wymagania norm i standardów – opcjonalnie,

‒ wyszczególnienie dokumentów normatywnych i innych aktów prawnych odnoszących

się do warunków użytkowania systemów rozpoznania radioelektronicznego –

opcjonalnie.

16.4. Procedury i narzędzia służące do wykonania oceny wpływu MFW

na analizowany system

Badania wpływu MFW na system rozpoznania radioelektronicznego powinny uwzględniać

a) metody badawcze

‒ analizę źródeł,

‒ badania symulacyjne,

‒ analizę logiczną,

‒ syntezę problemu,

‒ narzędzia mieszane,

‒ eksperyment – opcjonalnie,

b) analizę oddziaływania MFW na system rozpoznania radioelektronicznego

wykorzystującą modele propagacji fal radiowych,

s. 71 z 88

c) rodzaje badań symulacyjnych do planowania radiowego i analizy elektromagnetycznej

w odniesieniu do

‒ występowania cienia radiowego,

‒ oceny pogorszenia zdolności detekcji emiterów i emisji w obszarze dyslokacji MFW,

d) ocenę wpływu MFW dla poszczególnych warunków

‒ określenie widzialności radiowej (LOS) z uwzględnieniem różnych warunków

propagacji,

‒ wykrywanie obiektów nawodnych wykorzystujących łączność radiową oraz

urządzenia radionawigacyjne i radiolokacyjne w paśmie 1,5 MHz – 18 GHz

z krokiem

▪ paśmie HF – co 1 MHz,

▪ w pasmach VHF i UHF – co 30 MHz,

▪ w pozostałym zakresie – co 500 MHz.

Badania należy przeprowadzić dla różnych wariantów szybkości obrotu łopat oraz

azymutów ustawienia łopat turbin wiatrowych MFW (jeśli poszczególne turbiny

mają funkcję sterowania azymutem).

Analiza symulacyjna powinna dotyczyć ruchu obiektu z badanym emiterem, który

przemieszcza się wzdłuż linii brzegowej w różnych odległościach od granicy obszaru

MFW – odpowiednio 200 m, 500 m, 1000 m, 3000 m, 5000 m i 10 000 m, gdzie

obszar MFW znajdować się będzie pomiędzy obiektem a linią brzegową.

‒

Moc w impulsie urządzeń radarowych pracujących w pasmach powyżej 1 GHz

przyjąć na poziomie 50 kW, a dla zakresów poniżej przyjąć moc źródła na poziomie

50 W.

wykrywanie obiektów powietrznych wykorzystujących łączność radiową oraz

urządzenia radionawigacyjne i radiolokacyjne w paśmie 1,5 MHz – 18 GHz

z krokiem

▪ w paśmie HF – co 1 MHz,

▪ w pasmach VHF i UHF – co 30 MHz,

▪ w pozostałym zakresie – co 500 MHz.

Badania należy przeprowadzić dla różnych wariantów szybkości obrotu łopat oraz

azymutów ustawienia łopat turbin wiatrowych MFW (jeśli poszczególne turbiny

mają funkcję sterowania azymutem).

Analiza symulacyjna powinna dotyczyć ruchu obiektu z badanym emiterem, który

przemieszcza się wzdłuż linii brzegowej w różnych odległościach od granicy obszaru

MFW – odpowiednio 200 m, 500 m, 1000 m, 3000 m, 5000 m i 10 000 m oraz

na różnych wysokościach – odpowiednio 50 m, 100 m, 500 m, 1000 m i 3000 m,

gdzie obszar MFW znajdować się będzie pomiędzy obiektem a linią brzegową.

Moc w impulsie urządzeń pracujących w pasmach powyżej 1 GHz przyjąć

na poziomie 8 kW, a dla zakresów poniżej przyjąć moc źródła na poziomie 15 W.

s. 72 z 88

e) możliwość kumulowania się negatywnych oddziaływań na system rozpoznania

radioelektronicznego

‒ analiza istniejących projektów MFW i pozyskanie informacji o sąsiadujących MFW,

‒ przeprowadzenie oceny oddziaływania badanej MFW w połączeniu

z sąsiednimi istniejącymi projektami, które mogą oddziaływać na system

rozpoznania radioelektronicznego.

Zalecane jest wykorzystanie technik i narzędzi symulacyjnych pozwalających

na obliczenie cienia radiowego i zjawiska interferencji fal (w tym wielodrogowej propagacji

i odbić od elementów MFW), które to techniki i narzędzia powinny posiadać uznanie

międzynarodowych instytucji cywilnych i wojskowych i które są stosowane w praktyce.

16.5. Prezentacja wyników

Wyniki należy przedstawić w następującym układzie

a) część opisowa,

b) mapy (zobrazowanie graficzne), rysunki, tabele (natężenie pola elektromagnetycznego

[dBµV/m]),

c) zobrazowanie przestrzenne trójwymiarowe obrazujące przestrzeń, w której obiekt nie jest

wykrywany przez sensory, w zakresie danych, o których mowa w punkcie 16.d,

d) część graficzna zawiera

‒ położenie akwenu przeznaczonego pod MFW i zespół urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy wraz z granicami obszaru przewidzianego pod ich lokalizację

oraz granice sąsiadujących obszarów przewidzianych pod MFW i zespół urządzeń

służących do wyprowadzenia mocy wraz z ich przeznaczeniem – na mapie morskiej

w skali pozwalającej zobrazować dowiązanie MFW i zespół urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy do brzegu oraz obiektów i urządzeń systemu rozpoznania

radioelektronicznego,

‒ usytuowanie i obrys istniejących i projektowanych obiektów budowlanych

i innych elementów MFW i zespołu urządzeń,

‒ pionowy i poziomy zasięg poszczególnych oddziaływań na system rozpoznania

radioelektronicznego w otoczeniu MFW i zespołu urządzeń,

e) inne niezbędne wizualizacje do prawidłowego zobrazowania wyników badań.

Zalecane jest, aby dane geograficzne udostępnione zostały

‒ w postaci dokumentu elektronicznego GML zgodnego ze schematem aplikacyjnym

GML struktury zbioru danych przestrzennych,

‒ dla obiektów obejmujących cyfrową reprezentację części graficzne z nadaną

georeferencją w formacie GeoTIFF.

16.6. Wnioski, działania kompensujące

Wnioski powinny jednoznacznie odpowiadać na pytania

‒ czy planowana inwestycja wpłynie negatywnie na system rozpoznania

radioelektronicznego,

‒ w jakich pasmach nastąpi pogorszenie wykrywania sygnałów radioelektronicznych,

s. 73 z 88

‒

– 82 –

Poz. 848

czy urządzenia montowane na MFW mogą zakłócić pracę systemów i urządzeń

rozpoznania radioelektronicznego,

czy wpływ zakłóceń jest akceptowalny,

jakie działania powinny zostać podjęte, aby skompensować negatywny wpływ,

jaka jest perspektywa czasowa działań kompensacyjnych w odniesieniu do inwestycji.

Określenie kryteriów oceny wpływu MFW na system rozpoznania radioelektronicznego.

Do oceny wpływu MFW na system rozpoznania radioelektronicznego należy zastosować

poniższe kryteria.

Brak zakłóceń lub zakłócenia akceptowalne

MFW nie powoduje zakłóceń w funkcjonowaniu systemu rozpoznania radioelektronicznego

albo zakłócenia są na tyle małe, że można je uznać za nieistotne.

Kryteria, które muszą być spełnione

‒ czułościowe – poziom sygnałów nieużytecznych odebranych z kierunku danej MFW

(emitowanych przez jej urządzenia i elementy) jest niewyższy niż wartość czułości

urządzenia przeznaczonego do prowadzenia rozpoznania radioelektronicznego,

‒ dokładność określania azymutu przez systemu namierzania pogorszy się o niewięcej niż

20 % w rozważanym obszarze, w którym planuje się budowę MFW.

W tym przypadku nie ma potrzeby stosowania środków kompensacji.

Zakłócenia akceptowalne po spełnieniu pewnych warunków

Czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje znaczące zakłócenia

w funkcjonowaniu systemu rozpoznania radioelektronicznego, ale przy zastosowaniu

pewnych rozwiązań technicznych można te zakłócenia zredukować do poziomu

akceptowalnego.

Jeżeli co najmniej jedno z kryteriów przedstawionych w poprzednim punkcie nie zostanie

spełnione, należy wskazać środki kompensacji.

Zakłócenia, których nie można skompensować

Czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje znaczące zakłócenia

w funkcjonowaniu systemu rozpoznania radioelektronicznego i nie istnieją rozwiązania

techniczno-organizacyjne umożliwiające ograniczenie tego wpływu na ten system.

16.7. Literatura

Podrozdział powinien zawierać

‒ obowiązujące przepisy prawa,

‒ normy obronne i państwowe – wszystkie definicje, jednostki i symbole należy stosować

zgodnie z PN-EN ISO 80000-1:2013-07,

‒ bibliografię opracowaną według reguł ustalonych w PN-ISO 690:2012. Informacja

i dokumentacja – wytyczne opracowania przypisów bibliograficznych i powołań

na zasoby informacji.

s. 74 z 88

17. Ocena oddziaływania MFW i zespołu urządzeń na systemy

obronności państwa; określenie sposobów i środków kompensacji

negatywnego wpływu MFW i zespołu urządzeń na systemy

obronności państwa

Ocena wyników ekspertyzy – ze względu na istotność zakłóceń dla systemów obronności

należy stosować następujące poziomy tolerancji: zakłócenia akceptowalne, zakłócenia

akceptowane po spełnieniu pewnych warunków, zakłócenia, których nie można

skompensować.

W ocenie wyniku oddziaływania MFW i zespołu urządzeń na systemy obronności należy

stosować następujące poziomy tolerancji.

Brak zakłóceń lub zakłócenia są akceptowalne (ZA)

Czynnik fizyczny generowany przez MFW nie powoduje zakłóceń w funkcjonowaniu

systemu obronności albo zakłócenia są na tyle małe, że można je uznać za nieistotne.

Zakłócenia akceptowalne po spełnieniu pewnych warunków (ZAW)

Czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje znaczące zakłócenia

w funkcjonowaniu systemu obronności, ale przy zastosowaniu pewnych rozwiązań

techniczno-organizacyjnych można ograniczyć wpływ zakłóceń na ten system i uznać je

za akceptowalne warunkowo.

Zakłócenia, których nie można skompensować (ZNK)

Czynnik fizyczny generowany przez MFW powoduje znaczące zakłócenia

w funkcjonowaniu systemu obronności i nie istnieją rozwiązania techniczno-organizacyjne

umożliwiające ograniczenie tego wpływu na ten system.

s. 75 z 88

system zobrazowania

radiolokacyjnego

system obserwacji

technicznej (w tym

Brzegowy System

Obserwacji MW)

system rozpoznania

obrazowego

system rozpoznania

hydroakustycznego

2

3

4

System

nie dotyczy

(ZA, ZAW, ZNK)

nie dotyczy

(ZA, ZAW, ZNK)

Wpływ zjawiska

fałszywych ech

radarowych

nie dotyczy

(ZA, ZAW, ZNK)

s. 76 z 88

ZNK – wymagane

jest wydanie

specjalnego

zezwolenia

ZAW – zastosować

działania

redukcyjne

techniczno-organizacyjne

ZA – utrzymać

status quo

Podjęcie decyzji

interweniujących

Dziennik Ustaw

1

Lp.

Wpływ zjawiska

cienia radiowego

Wpływ zjawiska

interferencji

Ocena sumaryczna

wpływu zakłóceń

pochodzących od

MFW

na efektywność

pracy

pojedynczego

systemu

obronności –

według kryterium

najsłabszego

ogniwa systemu

Wpływ zjawiska

promieniowania

elektromagnetycznego,

w tym od kablowej

linii eksportowej

wchodzącej w skład

zespołu urządzeń

służących do

wyprowadzenia mocy

oraz od sieci średniego

napięcia wchodzącej

w skład MFW

Tabela 17.1. Ocena wpływu zjawisk fizycznych generowanych przez MFW i zespół urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na efektywność pracy danego systemu

obronności państwa

17.1. Ocena wpływu zjawisk fizycznych generowanych przez MFW i zespół urządzeń służących do wyprowadzenia

mocy na efektywność pracy danego systemu obronności państwa

system morskiej

łączności radiowej

system morskiej

łączności podwodnej

system lotniczej

łączności radiowej

system radionawigacji

system kontroli służb

ruchu lotniczego SZ RP

(system zarządzania

ruchem lotniczym

SZ RP)

funkcjonowanie

poligonów morskich

możliwości realizacji

zadań przez OSORS

w rejonie MFW podczas

działalności ogniowej

prowadzonej przez

SZ RP

wykorzystanie

przestrzeni powietrznej

wydzielonej na potrzeby

lotnictwa wojskowego

system rozpoznania

radioelektronicznego

5

6

7

8

9

10

11

12

13

nie dotyczy

s. 77 z 88

Dziennik Ustaw

nie dotyczy

s. 78 z 88

Uwaga

Oceny sumarycznej wpływu zakłóceń pochodzących od MFW i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na efektywność pracy

pojedynczego systemu obronności należy dokonać według kryterium najsłabszego ogniwa systemu.

Oceny ogólnej wpływu zakłóceń pochodzących od MFW i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na efektywność pracy całego

systemu obronności należy dokonać według kryterium najsłabszego ogniwa systemu.

Ocena ogólna wpływu zakłóceń pochodzących od MFW i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy

na efektywność pracy systemów obronności – według kryterium najsłabszego ogniwa systemu

(ZA, ZAW, ZNK)

System

system zobrazowania

radiolokacyjnego

Lp.

1

(ZA, ZAW, ZNK)

nie dotyczy

(ZA, ZAW, ZNK)

s. 79 z 88

ZNK – wymagane

jest wydanie

specjalnego

zezwolenia

ZAW – zastosować

działania

redukcyjne

techniczno-organizacyjne.

ZA – utrzymać

status quo

Podjęcie decyzji

interweniujących

Dziennik Ustaw

nie dotyczy

Wpływ

skumulowanego

zjawiska cienia

radiowego

z sąsiednich MFW

Wpływ

skumulowanego

zjawiska

interferencji

z sąsiednich MFW

Wpływ

skumulowanego

zjawiska

fałszywych ech

radarowych

z sąsiednich MFW

Ocena sumaryczna

wpływu

skumulowanych

Wpływ

zjawisk fizycznych

skumulowanego

generowanych

zjawiska

przez MFW i zespół

promieniowania

urządzeń służących

elektromagnetycznego, do wyprowadzenia

w tym od kablowej

mocy oraz

linii eksportowej

sąsiednich MFW

wchodzącej w skład

i zespołów urządzeń

zespołu urządzeń

służących do

wyprowadzenia

mocy

wyprowadzenia mocy

na efektywność

oraz od sieci średniego

pracy pojedynczego

napięcia wchodzącej

systemu

w skład MFW oraz

obronności –

sąsiednich MFW

według kryterium

(ZA, ZAW, ZNK)

najsłabszego

ogniwa systemu

Tabela 17.2. Ocena wpływu skumulowanych zjawisk fizycznych generowanych przez MFW i zespół urządzeń służących do wyprowadzenia mocy oraz sąsiednich MFW

i zespołów urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na efektywność pracy danego systemu obronności państwa

17.2. Ocena wpływu skumulowanych zjawisk fizycznych generowanych przez MFW i zespół urządzeń służących do

wyprowadzenia mocy oraz sąsiednich MFW i zespołów urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na efektywność

pracy danego systemu obronności państwa

system obserwacji

technicznej (w tym

Brzegowy System

Obserwacji MW)

system rozpoznania

obrazowego

system rozpoznania

hydroakustycznego

system morskiej

łączności radiowej

system morskiej

łączności podwodnej

system lotniczej

łączności radiowej

system

radionawigacji

system kontroli służb

ruchu lotniczego

SZ RP (system

zarządzania ruchem

lotniczym SZ RP)

funkcjonowanie

poligonów morskich

2

3

4

5

6

7

8

9

10

nie dotyczy

s. 80 z 88

s. 81 z 88

Uwaga

Oceny sumarycznej wpływu skumulowanych zjawisk fizycznych generowanych przez MFW i zespół urządzeń służących do wyprowadzenia

mocy oraz sąsiednich MFW i zespołów urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na efektywność pracy pojedynczego systemu obronności

dokonać według kryterium najsłabszego ogniwa systemu.

Oceny ogólnej wpływu skumulowanych zjawisk fizycznych generowanych przez MFW i zespół urządzeń służących do wyprowadzenia mocy

oraz sąsiednich MFW i zespołów urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na efektywność pracy całego systemu obronności dokonać

według kryterium najsłabszego ogniwa systemu.

Dziennik Ustaw

1

nie dotyczy

system rozpoznania

nie dotyczy

radioelektronicznego

Ocena ogólna wpływu skumulowanych zjawisk fizycznych generowanych przez MFW i zespół urządzeń służących

do wyprowadzenia mocy oraz sąsiednich MFW i zespołów urządzeń służących do wyprowadzenia mocy

na efektywność pracy systemu obronności państwa – dokonana według kryterium najsłabszego ogniwa systemu

(ZA, ZAW, ZNK)

nie dotyczy

13

nie dotyczy

wykorzystanie

przestrzeni

powietrznej

wydzielonej na

potrzeby lotnictwa

wojskowego

12

nie dotyczy

możliwości realizacji

zadań przez OSORS

w rejonie MFW

podczas działalności

ogniowej prowadzonej

przez SZ RP

Podsumowanie

Opracowane wytyczne zawierają w punktach 4–16 powtarzalny układ treści, który ułatwia

całościową ocenę, wskazuje metody, techniki, narzędzia, normy oraz sposoby prezentacji

uzyskanych wyników, które należy użyć w zakresie oceny wpływu MFW i zespołu urządzeń

służących do wyprowadzenia mocy na systemy obronności państwa.

Dla systemów zawartych w punktach 7 i 9 należy w badaniach zastosować wyniki pomiarów

profili i prędkości dźwięku oraz szumów tła w warunkach rzeczywistych w rejonie MFW.

Zawarte w punkcie 17 zestawienia oceny oddziaływania MFW i zespołu urządzeń służących

do wyprowadzenia mocy na systemy obronności państwa umożliwiają identyfikację stopnia

wywoływanych zakłóceń oraz sposobów i środków kompensacji ich negatywnego wpływu.

s. 82 z 88

Wykaz tabel

Tabela 3.1. Wskazanie zalecanego zakresu analiz oddziaływania elektromagnetycznego

od obiektów infrastruktury, zwłaszcza elektrycznej i elektroenergetycznej MFW

i morskich linii kablowych na systemy obronności i bezpieczeństwa państwa .................

12

Tabela 3.2. Typowe lub istotne dane elektryczno-energetyczne jako parametry

wejściowe do obliczeń elektromagnetycznych ..................................................................

13

Tabela 3.3. Typowe lub istotne parametry środowiskowe jako parametry wejściowe do

obliczeń elektromagnetycznych .........................................................................................

14

Tabela 13.1. Matryca oceny wpływu MFW .......................................................................

59

Tabela 17.1. Ocena wpływu zjawisk fizycznych generowanych przez MFW i zespół

urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na efektywność pracy danego systemu

obronności państwa

.............................................................................................................................................

76

Tabela 17.2. Ocena wpływu skumulowanych zjawisk fizycznych generowanych przez

MFW i zespół urządzeń służących do wyprowadzenia mocy oraz sąsiednich MFW

i zespołów urządzeń służących do wyprowadzenia mocy na efektywność pracy danego

systemu obronności państwa

.............................................................................................................................................

s. 83 z 88

Table of Provisions (12)

Statutory Text (12 Articles)

Need to analyze how this provision applies to your matter?