Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie środków zwalczania chorób u drobiu

§ 1. W celu zapobiegania wystąpieniu lub rozprzestrzenianiu się chorób u drobiu wprowadza się w zakładach, w których jest utrzymywany drób, oraz w wylęgarniach drobiu środki zwalczania chorób określone w rozporządzeniu Parlamentu

Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniającym

i uchylającym niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt („Prawo o zdrowiu zwierząt”) (Dz. Urz. UE L 84 z 31.03.2016,

str. 1, z późn. zm.2)), zwanym dalej „rozporządzeniem 2016/429”, oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych na jego

podstawie.

§ 2. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają

1)

jaja wylęgowe – jaja wylęgowe w rozumieniu art. 4 pkt 44 rozporządzenia 2016/429;

2)

ptaki żyjące w niewoli – ptaki żyjące w niewoli w rozumieniu art. 4 pkt 10 rozporządzenia 2016/429;

3)

wylęgarnia drobiu – wylęgarnię w rozumieniu art. 4 pkt 47 rozporządzenia 2016/429, w której jest prowadzona działalność w zakresie dostarczania jaj wylęgowych zniesionych przez drób lub piskląt jednodniowych należących do drobiu.

§ 3. 1. W zakładach, w których jest utrzymywany drób

1)

zakazuje się

a)

pojenia drobiu i ptaków żyjących w niewoli wodą ze zbiorników, w tym z wód powierzchniowych, do których

mają dostęp dzikie ptaki,

b) wnoszenia i wwożenia na teren takiego zakładu zwłok dzikich ptaków lub tusz ptaków łownych,

c)

2)

wprowadzania do takiego zakładu i wyprowadzania z niego kur lub indyków niezaszczepionych przeciwko rzekomemu pomorowi drobiu;

nakazuje się

a)

utrzymywanie drobiu w sposób wykluczający jego dostęp do zbiorników wodnych, do których mają dostęp dzikie

ptaki,

b) zgłaszanie powiatowemu lekarzowi weterynarii miejsc, w których są utrzymywane drób lub inne ptaki, z wyłączeniem ptaków utrzymywanych stale w pomieszczeniach mieszkalnych,

1)

2)

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej – rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia

Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

(Dz. U. poz. 1000).

Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 57 z 03.03.2017, str. 65, Dz. Urz. UE L 95 z 07.04.2017,

str. 1, Dz. Urz. UE L 137 z 24.05.2017, str. 40, Dz. Urz. UE L 272 z 31.10.2018, str. 11 oraz Dz. Urz. UE L 48 z 11.02.2021, str. 3.

c)

Poz. 335

utrzymywanie drobiu, z wyłączeniem kaczek, gęsi, ptaków bezgrzebieniowych, kurcząt ras wolnorosnących i kur

utrzymywanych w systemie wolnowybiegowym, w izolacji od dzikich ptaków,

d) dla drobiu i ptaków żyjących w niewoli przechowywanie paszy i ściółki w sposób, który zabezpiecza je przed

kontaktem z gryzoniami, zwierzętami domowymi i zwierzętami dzikimi, w szczególności dzikimi ptakami, oraz

z ich odchodami,

e)

karmienie i pojenie drobiu i ptaków żyjących w niewoli, z wyłączeniem gęsi, w zamkniętym pomieszczeniu lub

w osłoniętym miejscu w sposób, który zabezpiecza paszę i wodę przed dostępem gryzoni, zwierząt domowych

i zwierząt dzikich, w szczególności dzikich ptaków, oraz przed ich odchodami,

f)

umieszczanie gniazd dla drobiu wewnątrz budynków,

g) powstrzymanie się przez osoby, które w okresie ostatnich 48 godzin uczestniczyły w polowaniu na ptaki łowne,

od wykonywania czynności związanych z utrzymywaniem drobiu,

h) dokonywanie codziennego przeglądu drobiu oraz prowadzenie dokumentacji zawierającej informacje o wystąpieniu u drobiu objawów klinicznych, o których mowa w ust. 6.

2. Zakazuje się wprowadzania do wylęgarni drobiu jaj wylęgowych zniesionych przez kury lub indyki niezaszczepione

przeciwko rzekomemu pomorowi drobiu.

3. W zakładach, w których jest utrzymywany drób i które przemieszczają drób lub jaja zniesione przez drób do innych

zakładów lub oferują je bezpośrednio do sprzedaży, oprócz nakazów, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oraz w wylęgarniach

drobiu nakazuje się

1)

wyposażenie takiego zakładu lub wylęgarni drobiu

a)

w maty dezynfekcyjne lub zastosowanie w takim zakładzie lub w wylęgarni drobiu innych rozwiązań technicznych

pozwalających na oczyszczenie i odkażenie obuwia przed wejściami do budynków, w których jest utrzymywany

drób, i wyjściami z tych budynków,

b) w niecki dezynfekcyjne lub maty dezynfekcyjne lub zastosowanie w takim zakładzie lub w wylęgarni drobiu

innych rozwiązań technicznych pozwalających na oczyszczenie i odkażenie środków transportu wjeżdżających do

takiego zakładu lub wylęgarni drobiu lub z nich wyjeżdżających, przy czym szerokość tych niecek lub tych mat

nie powinna być mniejsza niż szerokość wjazdów do takiego zakładu lub wylęgarni drobiu i wyjazdów z nich,

a ich długość – niemniejsza niż obwód największego koła lub długość najdłuższej gąsienicy środka transportu

wjeżdżającego do takiego zakładu lub wylęgarni drobiu lub z nich wyjeżdżającego;

2)

osobom wchodzącym do budynków, w których jest utrzymywany drób

a)

stosowanie środków bezpieczeństwa biologicznego i ochrony osobistej, w tym odzieży ochronnej i obuwia ochronnego przeznaczonych do użytku wyłącznie w danym budynku,

b) oczyszczanie i odkażanie obuwia,

c)

mycie i odkażanie rąk;

3)

oczyszczanie i odkażanie sprzętu i narzędzi używanych do utrzymywania drobiu przed każdym ich użyciem, a jeżeli

są używane wyłącznie w danym budynku – co najmniej raz dziennie;

4)

prowadzenie dokumentacji dotyczącej zakupu, przyjęcia i zużycia środków odkażających oraz wskazującej termin

przeprowadzenia mycia, dezynfekcji, dezynsekcji i deratyzacji, datę padnięcia drobiu oraz liczbę zwłok padłego drobiu

przekazanych do unieszkodliwienia, a także przechowywanie w takim zakładzie lub w wylęgarni drobiu tej dokumentacji przez minimalny okres wskazany w art. 102 ust. 3 lit. b rozporządzenia 2016/429;

5)

wdrożenie procedur w zakresie zapobiegania przedostawaniu się gryzoni, zwierząt domowych i zwierząt dzikich do

budynków, w których jest utrzymywany drób, i do miejsc przechowywania paszy i ściółki oraz w zakresie przeprowadzania mycia, dezynfekcji, dezynsekcji i deratyzacji;

6)

prowadzenie rejestru środków transportu do przewozu drobiu, jaj, paszy lub produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego wjeżdżających na teren takiego zakładu lub wylęgarni drobiu oraz rejestru wejść osób do pomieszczeń, w których jest utrzymywany drób;

7)

wyposażenie takiego zakładu lub wylęgarni drobiu w przeznaczony wyłącznie do ich użytku kontener do przetrzymywania zwłok padłego drobiu lub wydzielenie w takim zakładzie lub w wylęgarni drobiu pomieszczenia przeznaczonego

wyłącznie do przetrzymywania takich zwłok; ten kontener i to pomieszczenie zabezpiecza się przed dostępem gryzoni,

zwierząt domowych i zwierząt dzikich, w szczególności dzikich ptaków;

8)

usuwanie padłego drobiu do kontenera lub pomieszczenia przeznaczonych do przetrzymywania zwłok padłego drobiu –

nierzadziej niż raz dziennie;

9)

wyposażenie takiego zakładu lub wylęgarni drobiu w środki odkażające w ilości umożliwiającej przeprowadzanie

bieżącej dezynfekcji co najmniej przez 7 dni oraz utrzymywanie niecek dezynfekcyjnych, mat dezynfekcyjnych lub

innych urządzeń zapewniających dezynfekcję w stanie zapewniającym skuteczność użytego środka odkażającego;

10) zabezpieczenie zbiorników wodnych znajdujących się na terenie takiego zakładu lub wylęgarni drobiu przed dostępem

dzikich ptaków;

11) utrzymywanie czystości i porządku wokół budynków, w których jest utrzymywany drób, oraz miejsc, w których są

przechowywane pasza i ściółka, w tym regularne wykaszanie roślinności i uprzątanie pozostałości pasz i ściółki;

12) wyposażenie takiego zakładu lub wylęgarni drobiu w wydzielone miejsca do

a)

składowania środków odkażających, a także zabezpieczenie tych miejsc przed dostępem osób nieupoważnionych,

b) składowania obornika, paszy i ściółki,

c)

przetrzymywania weterynaryjnych produktów leczniczych, a w tych miejscach zapewnia się warunki gwarantujące niezmieniony stan tych produktów i zabezpiecza się te miejsca przed dostępem osób nieupoważnionych.

4. W przypadku gdy w zakładzie, o którym mowa w ust. 3, utrzymuje się więcej niż 350 sztuk drobiu średniorocznie,

nakazuje się opracowanie i wdrożenie planu bioasekuracji uwzględniającego profil produkcji tego zakładu i obejmującego

co najmniej

1)

ustanowienie „czystych” i „brudnych” stref dla osób wykonujących czynności związane z utrzymywaniem drobiu;

2)

rozwiązania dotyczące sposobu wprowadzania do tego zakładu drobiu, pasz, ściółki, materiałów pomocniczych oraz

sprzętu i urządzeń wykorzystywanych w chowie i hodowli drobiu;

3)

procedury w zakresie czyszczenia i odkażania pomieszczeń, środków transportu i wyposażenia oraz dotyczące higieny

osób wykonujących czynności związane z utrzymywaniem drobiu;

4)

procedury w zakresie zwalczania szkodników;

5)

rozwiązania mające na celu rozdzielenie poszczególnych stad drobiu utrzymywanych w tym zakładzie oraz uniknięcie

bezpośredniego lub pośredniego kontaktu utrzymywanego drobiu z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego;

6)

opis programu szczepień kur lub indyków przeciwko rzekomemu pomorowi drobiu opracowanego przez zakład leczniczy dla zwierząt świadczący usługi z zakresu medycyny weterynaryjnej w tym zakładzie, który uwzględnia

a)

wiek kur lub indyków,

b) kategorie produkcyjne kur lub indyków,

c)

nazwę i rodzaj szczepionki oraz sposób jej podania,

d) schemat przeprowadzania tych szczepień,

e)

sposób monitorowania skuteczności tego programu.

5. W zakładach, o których mowa w ust. 3, z wyłączeniem zakładów, w których są utrzymywane indyki, kaczki lub

gęsi, położonych na obszarze objętym ograniczeniami ustanowionym w związku ze zwalczaniem choroby u drobiu, oprócz

zakazów i nakazów, o których mowa w ust. 1, i nakazów, o których mowa w ust. 3 i 4, nakazuje się stosowanie zasady „cały

kurnik pełny albo cały kurnik pusty”.

6. Posiadacz drobiu niezwłocznie zawiadamia organ Inspekcji Weterynaryjnej albo najbliższy zakład leczniczy dla

zwierząt o wystąpieniu u drobiu następujących objawów klinicznych

1)

zwiększonej śmiertelności;

2)

spadku pobierania paszy i wody;

3)

objawów nerwowych, takich jak: drgawki, skręty szyi, paraliż nóg i skrzydeł lub niezborność ruchów;

4)

duszności;

5)

sinicy i wybroczyn;

6)

biegunki;

7)

nagłego spadku nieśności;

8)

zwiększonego występowania jaj o nieprawidłowej budowie, w tym o deformacji skorup lub o składaniu jaj bez skorup,

a przypadku gęsi i kaczek reprodukcyjnych – o wystąpieniu wszelkich nieprawidłowości w znoszeniu jaj.

§ 4. 1. Nakazuje się szczepienie przeciwko rzekomemu pomorowi drobiu kur i indyków, które są utrzymywane w

1)

zakładach, o których mowa w § 3 ust. 3;

2)

wylęgarniach drobiu – przed opuszczeniem przez te ptaki takiej wylęgarni.

2. W przypadku gdy w zakładzie, o którym mowa w § 3 ust. 3, utrzymuje się do 350 sztuk drobiu średniorocznie,

szczepienie przeciwko rzekomemu pomorowi drobiu kur i indyków przeprowadza się zgodnie z

1)

charakterystyką weterynaryjnego produktu leczniczego stosowanego do tego szczepienia lub

2)

opisem programu szczepień, o którym mowa w § 3 ust. 4 pkt 6, jeżeli został on dobrowolnie opracowany i wdrożony,

za zgodą powiatowego lekarza weterynarii, w tym zakładzie.

3. Zakazuje się sprzedaży w handlu detalicznym kur niosek niezaszczepionych przeciwko rzekomemu pomorowi drobiu przed ukończeniem 16. tygodnia życia.

§ 5. 1. W zakładach, o których mowa w § 3 ust. 3, nakazuje się przeprowadzenie u kur i indyków zaszczepionych

przeciwko rzekomemu pomorowi drobiu badania laboratoryjnego poziomu przeciwciał zabezpieczających te ptaki przed

rzekomym pomorem drobiu w celu oceny skuteczności programu szczepień, o którym mowa w § 3 ust. 4 pkt 6.

2. Badanie, o którym mowa w ust. 1, przeprowadza się w laboratoriach urzędowych, o których mowa w art. 25 ust. 2

pkt 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 12 oraz z 2025 r. poz. 1795).

3. Wynik badania, o którym mowa w ust. 1, posiadacz kur lub indyków przechowuje przez minimalny okres wskazany

w art. 102 ust. 3 lit. b rozporządzenia 2016/429.

§ 6. Jeżeli wyniki badań laboratoryjnych próbek pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii od kur lub indyków, które są utrzymywane w zakładach, o których mowa w § 3 ust. 3, wskazują, że poziom przeciwciał u tych ptaków jest

niewystarczający do zapewnienia im odporności, nakazuje się dokonanie modyfikacji planu bioasekuracji w zakresie programu szczepień, o którym mowa w § 3 ust. 4 pkt 6, zgodnie z zaleceniami powiatowego lekarza weterynarii.

§ 7. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 18 marca 2026 r.3)

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: S. Krajewski

3)

Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2022 r. w sprawie

zarządzenia środków związanych z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków (Dz. U. poz. 768 oraz z 2023 r. poz. 2225) oraz

rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 kwietnia 2025 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem rzekomego pomoru drobiu (Dz. U. poz. 564 i 1258), które tracą moc z dniem 18 marca 2026 r. w związku z wejściem

w życie ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt (Dz. U. poz. 1795).

Warszawa, dnia 13 marca 2026 r.

Poz. 335

RO ZPO RZ ĄD Z E N I E

M IN I S TR A R O L N IC T WA I RO Z WO J U W S I 1)

z dnia 11 marca 2026 r.

w sprawie środków zwalczania chorób u drobiu

Na podstawie art. 29 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt (Dz. U. poz. 1795) zarządza się, co

następuje