Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 12 stycznia 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki

Załączniki do rozporządzenia

Ministra Zdrowia z dnia 11 grudnia 2020Poz.

r. 103

Załączniki do rozporządzenia (poz.

Ministra…….)

Zdrowia z dnia

22 kwietnia 2005 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 103)

Załącznik nr 2

Załącznik nr 414)

ŚRODKI HERMETYCZNOŚCI I STOPNIE HERMETYCZNOŚCI

ŚRODKI HERMETYCZNOŚCI

I STOPNIE

HERMETYCZNOŚCI

DLA LABORATORIÓW,

ZWIERZĘTARNI,

POMIESZCZEŃ

IZOLACYJNYCH

DLA LABORATORIÓW,

ZWIERZĘTARNI,

POMIESZCZEŃ

IZOLACYJNYCH

DLA LUDZI I ZWIERZĄT

DLA LUDZI I ZWIERZĄT

Uwaga wstępna

Środki zawarte w niniejszym załączniku stosuje się adekwatnie do rodzaju wykonywanej

czynności, oceny ryzyka zawodowego oraz rodzaju szkodliwego czynnika biologicznego.

W tabeli określenie „zalecane” oznacza, że środki powinny być stosowane, o ile wyniki oceny

ryzyka zawodowego, o której mowa w § 5 i § 6 niniejszego rozporządzenia, nie wskazują

inaczej.

Stopień hermetyczności

Środki hermetyczności(1)

grupa 2

zagrożenia

1

grupa 3

zagrożenia

grupa 4

zagrożenia

2

3

4

1. Odizolowane od innych czynności wykonywanych

w tym samym budynku

niewymagane

zalecane

wymagane

2. Przystosowane do dezynfekcji przez fumigację

(możliwość szczelnego zamknięcia)

niewymagane

zalecane

wymagane

tam, gdzie to

konieczne

wymagane, jeżeli

zakażenie

przenoszone jest

drogą powietrzną

wymagane

1. Powietrze wprowadzane i wyprowadzane

z miejsca pracy przez filtry (HEPA(2)) lub

podobne

niewymagane

wymagane dla

powietrza

wyprowadzanego

wymagane dla

powietrza

wprowadzanego

i wyprowadzanego

2. Ciśnienie powietrza w miejscu pracy powinno być

utrzymywane na poziomie niższym od ciśnienia

atmosferycznego

niewymagane

zalecane

wymagane

3. Powierzchnie nieprzepuszczalne dla wody i łatwo

zmywalne

wymagane dla

stołów

i podłóg

wymagane dla

stołów,

podłóg i innych

powierzchni

określonych

w ocenie ryzyka

wymagane dla

stołów,

ścian, podłóg

i sufitu

Miejsce pracy

Obiekty

1. Praca ze skażonym materiałem, włącznie ze

zwierzętami,

prowadzona

w

komorze

bezpieczeństwa biologicznego lub izolatce lub

innym odpowiednim pomieszczeniu zamkniętym

Wyposażenie

14)

W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 11.

Stopień hermetyczności

Środki hermetyczności(1)

grupa 2

zagrożenia

1

4. Powierzchnie odporne na kwasy, zasady,

rozpuszczalniki oraz środki dezynfekcyjne

grupa 3

zagrożenia

grupa 4

zagrożenia

2

3

4

zalecane

wymagane

wymagane

1. Dostęp wyłącznie dla osób uprawnionych

zalecane

wymagane

wymagane przez

śluzę powietrzną(3)

2. Skuteczna ochrona przed wektorami zakażeń, np.

gryzoniami i owadami

zalecane

wymagane

wymagane

3. Określone procedury dezynfekcji

wymagane

wymagane

wymagane

czynnika

wymagane

wymagane

wymagane

bezpieczne

przechowywanie

5. Pracownicy powinni wziąć prysznic przed

opuszczeniem pomieszczenia zamkniętego

niewymagane

zalecane

zalecane

zalecane

wymagane na

miejscu

lub poza nim

wymagane na miejscu

1. Pełne wyposażenie przypisane do laboratorium

niewymagane

zalecane

wymagane

2. Okno do obserwacji lub podobne rozwiązanie, tak

aby znajdujący się wewnątrz pracownicy mogli

być widoczni

zalecane

zalecane

wymagane

System pracy

4. Bezpieczne

biologicznego

przechowywanie

Odpady

1. Zatwierdzony proces inaktywacji w celu

bezpiecznego usuwania zwłok zwierzęcych

Inne środki

Zatwierdzony proces inaktywacji w celu bezpiecznego usuwania zwłok zwierzęcych wymagany, jeżeli dotyczy. Przy pracy z czynnikami

biologicznymi z grupy zagrożenia 3 zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia, przy których zastosowano w tym załączniku oznaczenie

„**”, jest dopuszczalna rezygnacja ze stosowania

a)

powietrza wprowadzanego i wyprowadzanego z miejsca pracy przez filtry (HEPA (2)) lub podobne,

(1)

b)

zatwierdzonego procesu inaktywacji w celu bezpiecznego usuwania zwłok zwierzęcych.

(2)

HEPA – wysokosprawny filtr powietrza.

(3)

Śluza powietrzna. Wejście musi się odbywać przez śluzę powietrzną, która jest pomieszczeniem odizolowanym od laboratorium.

Strona czysta śluzy powietrznej musi być odseparowana od strony ograniczonego wstępu pomieszczeniem z prysznicami lub szatnią

i najlepiej z drzwiami ryglowanymi od wewnątrz.

§ 3. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.”;

2)

odnośnika nr 2 oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 grudnia 2020 r. zmieniającego rozporządzenie

w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. poz. 2234), które stanowią

„2)

Niniejsze rozporządzenie wdraża dyrektywy

1) dyrektywę Komisji (UE) 2019/1833 z dnia 24 października 2019 r. zmieniającą załączniki I, III, V i VI do

dyrektywy 2000/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do dostosowań wyłącznie technicznych (Dz. Urz. UE L 279 z 31.10.2019, str. 54, Dz. Urz. UE L 175 z 04.06.2020, str. 11 oraz Dz. Urz.

UE L 195 z 19.06.2020, str. 118);

1)

Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej – zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów

z dnia 25 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 1004).

2) dyrektywę Komisji (UE) 2020/739 z dnia 3 czerwca 2020 r. zmieniającą załącznik III do dyrektywy

2000/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do włączenia SARS-CoV-2 do wykazu

czynników biologicznych o znanej zakaźności dla ludzi oraz zmieniającą dyrektywę Komisji (UE)

2019/1833 (Dz. Urz. UE L 175 z 04.06.2020, str. 11).”

„§ 2. Pracodawcy dokonają aktualizacji

1) oceny ryzyka zawodowego, na jakie jest lub może być narażony pracownik, sporządzonej przed dniem wejścia

w życie niniejszego rozporządzenia, z uwzględnieniem klasyfikacji i wykazu szkodliwych czynników biologicznych określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym

rozporządzeniem

a) w zakresie dotyczącym koronawirusa zespołu ostrej niewydolności oddechowej 2 (SARS-CoV-2) – w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia,

b) w pozostałym zakresie – do dnia 20 listopada 2021 r.;

2) środków i stopni hermetyczności ustalonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia na podstawie § 12 i § 13 rozporządzenia zmienianego w § 1, z uwzględnieniem szkodliwych czynników biologicznych

określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem

a) w zakresie dotyczącym koronawirusa zespołu ostrej niewydolności oddechowej 2 (SARS-CoV-2) – w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia,

b) w pozostałym zakresie – do dnia 20 listopada 2021 r.

§ 3. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.”.

Minister Zdrowia: wz. K. Kęcka

Załącznik

Załącznik

nr 2 nr 2

WYKAZ PRAC NARAŻAJĄCYCH PRACOWNIKÓW NA DZIAŁANIE CZYNNIKÓW

BIOLOGICZNYCH

WYKAZ PRAC NARAŻAJĄCYCH PRACOWNIKÓW NA DZIAŁANIE CZYNNIKÓW BIOLOGICZNYCH

Lp.

1

2

3

412)

5

6

7

813)

12)

13)

12)

Praca w zakładach produkujących żywność

Praca w rolnictwie

Praca, podczas której dochodzi do kontaktu ze zwierzętami lub produktami

pochodzenia zwierzęcego

Praca w jednostkach ochrony zdrowia, w tym w pomieszczeniach izolacyjnych

i zakładach, gdzie są wykonywane badania pośmiertne

Praca w laboratoriach klinicznych, weterynaryjnych lub diagnostycznych

Praca w zakładach gospodarki odpadami

Praca przy oczyszczaniu ścieków

Praca inna od wymienionej w lp. 1–7, w przypadku której wynik oceny ryzyka,

przeprowadzonej zgodnie z § 5 i § 6 rozporządzenia, wskazuje, że czynniki

biologiczne mogą być obecne w środowisku pracy

W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 11.

W

13)brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 11.

W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 11.

W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 11.

Załącznik nr 3

Załącznik nr 3

Załącznik nr 3

WZÓR

ZNAKU

OSTRZEGAJĄCEGO

PRZED

ZAGROŻENIEM

BIOLOGICZNYM

WZÓR

ZNAKU

OSTRZEGAJĄCEGO PRZED

ZAGROŻENIEM

BIOLOGICZNYM

WZÓR ZNAKU OSTRZEGAJĄCEGO PRZED ZAGROŻENIEM BIOLOGICZNYM

UWAGA

UWAGA

Piktogram powinien być koloru czarnego na żółto-pomarańczowym tle, w formie trójkąta.

Piktogram powinien być koloru czarnego na żółto-pomarańczowym tle, w formie trójkąta.

§ 4. 1. W celu ochrony pracowników przed zagrożeniami spowodowanymi przez szkodliwy czynnik biologiczny pracodawca jest obowiązany do stosowania, na warunkach określonych w rozporządzeniu, wszelkich dostępnych środków eliminujących narażenie lub ograniczających stopień tego narażenia, zwanych dalej „środkami zapobiegawczymi”.

2. Jeżeli pracownik jest zatrudniony w warunkach narażenia na działanie szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 1 zagrożenia, pracodawca stosuje środki zapobiegawcze określone w przepisach z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.

1)

2)

3)

Na dzień ogłoszenia obwieszczenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej działem administracji rządowej – zdrowie kieruje

Minister Zdrowia, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego

zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 1004).

Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają postanowienia dyrektywy 2000/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia

18 września 2000 r. w sprawie ochrony pracowników przed ryzykiem związanym z narażeniem na działanie czynników biologicznych w miejscu pracy (siódma dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (Dz. Urz. WE L 262

z 17.10.2000, str. 21 – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 5, t. 4, str. 48).

W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 lutego 2008 r. zmieniającego rozporządzenie

w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo

narażonych na te czynniki (Dz. U. poz. 288), które weszło w życie z dniem 5 kwietnia 2008 r.

3.4) Jeżeli w środowisku pracy występują mikroorganizmy genetycznie zmodyfikowane, co do których istnieje podejrzenie, że mogą wykazywać właściwości chorobotwórcze, pracodawca, w zakresie swojej właściwości, zapewnia warunki

określone w przepisach ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o mikroorganizmach i organizmach genetycznie zmodyfikowanych5) (Dz. U. z 2022 r. poz. 546).

4. Jeżeli w środowisku pracy występują mikroorganizmy o nieustalonej przynależności gatunkowej, co do których

istnieje podejrzenie, że mogą wykazywać właściwości chorobotwórcze, pracodawca, w zakresie swojej właściwości, zapewnia środki zapobiegawcze, przewidziane dla szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do najwyższej

grupy zagrożenia.

Załącznik 3Poz. 103

ŚRODKI HERMETYCZNOŚCI I STOPNIE HERMETYCZNOŚCI

W PROCESACH PRZEMYSŁOWYCH

Załącznik nr 515)

ŚRODKI HERMETYCZNOŚCI I STOPNIE HERMETYCZNOŚCI W PROCESACH PRZEMYSŁOWYCH

Uwaga wstępna

W tabeli określenie „zalecane” oznacza, że środki powinny być stosowane, o ile wyniki oceny ryzyka zawodowego, o której

mowa w § 5 i § 6 niniejszego rozporządzenia, nie wskazują inaczej.

Czynniki biologiczne z grupy 1 zagrożenia

W przypadku pracy z czynnikami biologicznymi grupy 1 zagrożenia, w tym z atenuowanymi szczepionkami, należy stosować

odpowiednie zasady bezpieczeństwa i higieny pracy.

Czynniki biologiczne z grup 2, 3 i 4 zagrożenia

Może być konieczne wybranie i połączenie wymagań dotyczących hermetyczności, zamieszczonych poniżej w różnych

kategoriach, na podstawie oceny ryzyka zawodowego odnoszącej się do każdego konkretnego procesu lub części procesu.

B. Stopień hermetyczności

A. Środki hermetyczności

grupa 2

zagrożenia

1

1. Praca z żywymi mikroorganizmami wykonywana

w systemie odizolowanym od środowiska

grupa 3

zagrożenia

grupa 4

zagrożenia

2

3

4

wymagane

wymagane

wymagane

2. Kontrola gazów wylotowych z systemu zamkniętego,

co najmniej przez zastosowanie filtrów HEPA

wymagana

minimalizacja

uwalniania

wymagane

zapobieganie

uwalnianiu

wymagane

zapobieganie

uwalnianiu

3. Pobieranie próbek, wprowadzanie materiałów do

systemu zamkniętego oraz przenoszenie żywych

mikroorganizmów do innych systemów zamkniętych

przeprowadzane tak, aby

zminimalizować

rozprzestrzenianie

zapobiec

rozprzestrzenianiu

zapobiec

rozprzestrzenianiu

4. Płynne hodowle nie są usuwane poza obszar systemu

zamkniętego, jeżeli żywe mikroorganizmy nie

zostały poddane

inaktywacji za

pomocą

zatwierdzonych

środków

chemicznych lub

fizycznych

inaktywacji za

pomocą

zatwierdzonych

środków

chemicznych lub

fizycznych

inaktywacji za

pomocą

zatwierdzonych

środków

chemicznych lub

fizycznych

5. Szczelność systemu zaprojektowana tak, aby

zminimalizować

rozprzestrzenianie

zapobiec

rozprzestrzenianiu

zapobiec

rozprzestrzenianiu

6. Kontrolowany obszar zaprojektowany tak, aby

powstrzymał wyciek wszelkiej zawartości systemu

zamkniętego

niewymagane

zalecane

wymagane

7. Kontrolowany obszar przystosowany do dezynfekcji

przez fumigację (możliwość szczelnego zamknięcia)

niewymagane

zalecane

wymagane

Informacje ogólne

15)

W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 4 rozporządzenia o którym mowa w odnośniku 11.

B. Stopień hermetyczności

A. Środki hermetyczności

grupa 2

zagrożenia

1

1. Umywalnie i środki odkażające dostępne dla

personelu

grupa 3

zagrożenia

grupa 4

zagrożenia

2

3

4

wymagane

wymagane

wymagane

1. Powietrze wprowadzane do obszaru kontrolowanego

i wyprowadzane z niego powinno przechodzić przez

filtry HEPA(1)

niewymagane

zalecane

wymagane

2. Ciśnienie powietrza w obszarze kontrolowanym

utrzymywane na poziomie niższym od ciśnienia

atmosferycznego

niewymagane

zalecane

wymagane

3. Obszar kontrolowany wentylowany tak, aby

zminimalizować skażenie powietrza

zalecane

zalecane

wymagane

1. Systemy zamknięte(2) zlokalizowane w obrębie

obszaru kontrolowanego

zalecane

zalecane

wymagane,

wybudowane

specjalnie w tym

celu

2.

zalecane

wymagane

wymagane

3. Ograniczenie dostępu tylko do osób uprawnionych

zalecane

wymagane

wymagane, przez

śluzę powietrzną(3)

4. Wzięcie prysznica przed opuszczeniem obszaru

kontrolowanego przez pracowników

niewymagane

zalecane

wymagane

5. Noszenie odzieży ochronnej przez pracowników

wymagane,

odzież robocza

wymagane

wymagane, pełna

zmiana ubrania

Obiekty

Wyposażenie

System pracy

Umieszczenie znaku ostrzegającego

zagrożeniem biologicznym

przed

Odpady

1.

Ścieki z umywalni i pryszniców zbierane

i poddawane inaktywacji przed uwolnieniem

niewymagane

zalecane

wymagane

2.

Oczyszczanie ścieków

odprowadzeniem

inaktywacja za

pomocą

zatwierdzonych

środków

chemicznych lub

fizycznych

inaktywacja za

pomocą

zatwierdzonych

środków

chemicznych lub

fizycznych

inaktywacja za

pomocą

zatwierdzonych

środków

chemicznych lub

fizycznych

przed

ostatecznym

(1)

HEPA – wysokosprawny filtr powietrza.

(2)

System zamknięty – system, który fizycznie oddziela proces od środowiska (np. inkubator, cysterna).

(3)

Śluza powietrzna. Wejście musi się odbywać przez śluzę powietrzną, która jest pomieszczeniem odizolowanym od laboratorium.

Strona czysta śluzy powietrznej musi być odseparowana od strony ograniczonego wstępu pomieszczeniem z prysznicami lub szatnią

i najlepiej z drzwiami ryglowanymi od wewnątrz.

§ 5. 1. Przed wyborem środka zapobiegawczego pracodawca dokonuje oceny ryzyka zawodowego, na jakie jest lub

może być narażony pracownik, uwzględniając w szczególności

1)

klasyfikację i wykaz szkodliwych czynników biologicznych;

2)

rodzaj, stopień oraz czas trwania narażenia na działanie szkodliwego czynnika biologicznego;

3)

informację na temat

4)

a)

potencjalnego działania alergizującego lub toksycznego szkodliwego czynnika biologicznego,

b)

choroby, która może wystąpić w następstwie wykonywanej pracy,

c)

stwierdzonej choroby, która ma bezpośredni związek z wykonywaną pracą;

wskazówki organów właściwej inspekcji sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy oraz jednostek służby medycyny pracy.

2. W zakładach opieki zdrowotnej6) i zakładach leczniczych dla zwierząt pracodawca uwzględnia ponadto

1)

informację na temat potencjalnego występowania szkodliwego czynnika biologicznego u pacjenta lub zwierzęcia oraz

w materiale i próbkach od nich pobranych;

2)

zagrożenie ze strony szkodliwego czynnika biologicznego, o którym wiadomo, że jest obecny lub którego obecność

jest podejrzewana u pacjenta lub u zwierzęcia oraz w materiałach i próbkach od nich pobranych;

3)

ryzyko wynikające z rodzaju pracy.

§ 6. Ocena ryzyka, o której mowa w § 5, powinna być aktualizowana w szczególności w odniesieniu do zmian mających

znaczenie dla zdrowia pracowników w miejscu pracy.

§ 7. Stosowanie środków zapobiegawczych nie zwalnia pracodawcy od obowiązku

1)

unikania stosowania szkodliwego czynnika biologicznego, jeżeli rodzaj prowadzonej działalności na to pozwala,

poprzez jego zastąpienie innym czynnikiem biologicznym, który zgodnie z warunkami używania nie jest niebezpieczny lub jest mniej niebezpieczny dla zdrowia pracownika;

2)

prowadzenia rejestru prac narażających pracowników na działanie szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 3 lub 4 zagrożenia, w formie elektronicznej lub księgi rejestrowej, uwzględniającego w szczególności

informacje dotyczące

a)

liczby pracowników wykonujących te prace,

b)

wykazu czynności, podczas których pracownik jest lub może być narażony na działanie szkodliwych czynników

biologicznych,

c)

imienia, nazwiska, stanowiska oraz telefonu kontaktowego pracodawcy lub osoby przez niego upoważnionej do

nadzoru w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy;

3)

ograniczania liczby pracowników narażonych lub potencjalnie narażonych na działanie szkodliwego czynnika biologicznego;

4)

projektowania procesu pracy w sposób pozwalający na uniknięcie lub zminimalizowanie uwalniania się szkodliwego

czynnika biologicznego w miejscu pracy;

4)

W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.

Tytuł ustawy w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 277), która weszła w życie z dniem 30 marca 2015 r.

Obecnie zakładach leczniczych podmiotów leczniczych na podstawie art. 40 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy

o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 960), która weszła w życie z dniem 15 lipca 2016 r.

5)

6)

5)

zapewniania pracownikom środków ochrony zbiorowej lub w przypadku gdy w inny sposób nie można uniknąć narażenia, środków ochrony indywidualnej, odpowiednich do rodzaju i poziomu narażenia;

6)

zapewniania pracownikom środków hermetyczności w celu zapobiegania i redukcji przypadkowego przeniesienia lub

uwolnienia szkodliwego czynnika biologicznego;

7)

stosowania znaku ostrzegającego przed zagrożeniem biologicznym, który jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia, oraz innych znaków ostrzegawczych;

8)

sporządzenia planu postępowania na wypadek awarii z udziałem szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 3 lub 4 zagrożenia;

9)

przeprowadzania badań na obecność szkodliwego czynnika biologicznego, tam gdzie jest to konieczne i technicznie

wykonalne, z wyłączeniem pierwotnie zamkniętej przestrzeni;

10) zapewniania warunków bezpiecznego zbierania, przechowywania oraz usuwania odpadów przez pracowników, z zastosowaniem bezpiecznych i oznakowanych pojemników;

11) stosowania procedur bezpiecznego postępowania ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi;

12) zapewniania pracownikom systematycznego szkolenia;

13) poinformowania pracownika o badaniach lekarskich, z których pracownik może skorzystać po ustaniu narażenia;

14) prowadzenia rejestru pracowników narażonych na działanie szkodliwych czynników biologicznych zakwalifikowanych do grupy 3 lub 4 zagrożenia, w formie elektronicznej lub księgi rejestrowej, uwzględniając w szczególności

informacje dotyczące

a)

rodzaju wykonywanej pracy,

b)

stopnia zagrożenia spowodowanego działaniem szkodliwego czynnika biologicznego,

c)

awarii i wypadków związanych z narażeniem na działanie szkodliwego czynnika biologicznego,

d)

wyniku przeprowadzonej oceny ryzyka z podaniem nazwy szkodliwego czynnika biologicznego i grupy zagrożenia,

e)

liczby pracowników narażonych na działanie szkodliwego czynnika biologicznego,

f)

imienia, nazwiska, stanowiska oraz numeru telefonu kontaktowego osoby odpowiedzialnej u pracodawcy za bezpieczeństwo i higienę pracy oraz ochronę zdrowia pracowników;

15) informowania na wniosek pracownika lub jego przedstawiciela o

a)

liczbie pracowników narażonych,

b)

osobie odpowiedzialnej za bezpieczeństwo i higienę pracy oraz ochronę zdrowia pracowników.

§ 8. 1. Informację dotyczącą użycia szkodliwego czynnika biologicznego w celach naukowo-badawczych, diagnostycznych lub przemysłowych pracodawca przekazuje właściwemu inspektorowi sanitarnemu:7)

1)

co najmniej 30 dni przed dniem użycia po raz pierwszy szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do

grupy 2–4 zagrożenia;

2)

w każdym przypadku, gdy zachodzą istotne zmiany mające znaczenie dla bezpieczeństwa i zdrowia pracownika

w miejscu pracy;

3)

w ciągu 30 dni po zakończeniu działalności przez przedsiębiorstwo lub zakład;

4)

niezwłocznie, w przypadku każdej awarii lub wypadku, które mogły spowodować uwolnienie się szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 2–4 zagrożenia.

2. Informacja, o której mowa w ust. 1, uwzględnia w szczególności

1)

nazwę i adres przedsiębiorstwa lub zakładu oraz rodzaj prowadzonej działalności;

2)

komórkę organizacyjną lub stanowisko pracy, w którym występuje narażenie objęte zgłoszeniem;

7)

Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.

3)

imię, nazwisko, stanowisko służbowe oraz numer telefonu kontaktowego osoby odpowiedzialnej u pracodawcy za

bezpieczeństwo i higienę pracy oraz ochronę zdrowia pracowników;

4)

wynik przeprowadzonej oceny ryzyka zawodowego z podaniem nazwy szkodliwego czynnika biologicznego i grupy

zagrożenia, rodzaju wykonywanej pracy i czasu narażenia;

5)

przewidywane środki zapobiegawcze;

6)

liczbę narażonych pracowników.

3. Laboratoria świadczące usługi diagnostyczne w odniesieniu do szkodliwych czynników biologicznych zakwalifikowanych do grupy 4 zagrożenia przekazują właściwemu inspektorowi sanitarnemu wyłącznie informacje, o których mowa

w ust. 1 pkt 1 i 3.

§ 9. 1. Szkolenie, o którym mowa w § 7 pkt 12, obejmuje zagadnienia dotyczące

1)

potencjalnego zagrożenia dla zdrowia i życia pracowników spowodowanego działaniem szkodliwego czynnika biologicznego;

2)

środków, które należy podjąć w celu zapobiegania zagrożeniom spowodowanym działaniem szkodliwego czynnika

biologicznego;

3)

wymagań higieniczno-sanitarnych;

4)

wyposażenia i stosowania środków ochrony zbiorowej i indywidualnej;

5)

działań, które pracownicy podejmują w razie występowania awarii lub wypadków, lub dla ich zapobiegania.

2. Szkolenie jest przeprowadzane w trybie określonym w przepisach w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa

i higieny pracy.

§ 10. 1. Rejestr, o którym mowa w § 7 pkt 14, pracodawca przechowuje przez okres niekrótszy niż 10 lat od dnia ustania

narażenia, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. W przypadku narażenia na szkodliwy czynnik biologiczny, który może być przyczyną choroby

1)

przewlekłej lub utajonej,

2)

która, w świetle obecnej wiedzy, jest niemożliwa do zdiagnozowania do czasu rozwinięcia się choroby,

3)

o wyjątkowo długim okresie wylęgania,

4)

o nawracającym charakterze w długim okresie pomimo leczenia,

5)

mogącej powodować poważne, długookresowe powikłania

– rejestr przechowywany jest przez okres 40 lat od dnia ostatniego odnotowanego przypadku narażenia.

3. Pracownikowi lub przedstawicielowi pracownika udostępnia się informacje zawarte w rejestrze, o którym mowa

w § 7 pkt 14

1)

w pełnym zakresie – w przypadku gdy informacja dotyczy tego pracownika;

2)

w zakresie ograniczonym zapewniającym anonimowość osób, których informacja dotyczy – w przypadku gdy informacja dotyczy innych pracowników.

4. Dostęp do rejestru, o którym mowa w § 7 pkt 14, posiada właściwa jednostka organizacyjna służby medycyny pracy,

właściwy inspektor sanitarny oraz właściwy inspektor pracy.

5. W przypadku likwidacji lub upadłości pracodawcy przekazuje on rejestr właściwemu ze względu na swoją siedzibę

wojewódzkiemu ośrodkowi medycyny pracy oraz właściwemu inspektorowi sanitarnemu.

§ 11. 1. W ramach ochrony pracownika przed zagrożeniem spowodowanym przez szkodliwy czynnik biologiczny pracodawca jest ponadto obowiązany do

1)

zapewnienia pracownikowi bezpiecznych warunków spożywania posiłków i napojów w wydzielonych pomieszczeniach;

2)

wyposażenia pracownika w odpowiednie środki ochrony indywidualnej i przechowywania ich w wyraźnie oznakowanym miejscu;

3)

zapewnienia właściwych pomieszczeń, urządzeń higieniczno-sanitarnych, a także środków higieny osobistej oraz,

jeżeli to konieczne, środków do odkażania skóry lub błon śluzowych;

4)

stworzenia i stosowania procedur

a)

pobierania, transportu oraz przetwarzania próbek i materiałów pochodzenia ludzkiego lub zwierzęcego,

b)

dezynfekcji,

c)

umożliwiających bezpieczne usuwanie i postępowanie ze skażonymi odpadami;

5)

zapewnienia bezpiecznych warunków odkażania, czyszczenia, a w razie konieczności niszczenia odzieży, środków

ochrony indywidualnej i wyposażenia, które uległy skażeniu szkodliwym czynnikiem biologicznym;

6)

dostarczenia pracownikowi aktualnych pisemnych instrukcji postępowania ze szkodliwym czynnikiem biologicznym;

7)

niezwłocznego informowania wszystkich pracowników narażonych w wyniku awarii lub wypadku lub ich przedstawiciela o tym zdarzeniu, jeżeli mogło ono spowodować uwolnienie się szkodliwego czynnika biologicznego, a także

o jego przyczynach oraz podjętych i proponowanych środkach mających na celu opanowanie sytuacji;

8)

podjęcia natychmiastowych działań mających na celu likwidację przyczyn i skutków zaistniałej awarii lub wypadku;

9)

zgłaszania awarii lub wypadku związanego z uwolnieniem się szkodliwego czynnika biologicznego, w zależności od

jego rodzaju, do właściwych jednostek służby medycyny pracy oraz właściwego inspektora sanitarnego.

2. Instrukcje, o których mowa w ust. 1 pkt 6, obejmują także procedurę postępowania ze szkodliwym czynnikiem biologicznym w razie

1)

awarii lub wypadku związanych z uwolnieniem się szkodliwego czynnika biologicznego;

2)

narażenia na szkodliwy czynnik biologiczny zakwalifikowany do grupy 3 lub 4 zagrożenia.

§ 12. 1. W laboratoriach, w tym w laboratoriach diagnostycznych, oraz w pomieszczeniach dla zwierząt laboratoryjnych, które zostały celowo zainfekowane szkodliwymi czynnikami biologicznymi zakwalifikowanymi do grupy 2–4 zagrożenia lub które są podejrzane o zainfekowanie takimi czynnikami, do celów badawczych, rozwoju, edukacji lub diagnostyki, po przeprowadzeniu oceny narażenia oraz ustaleniu stopnia hermetyczności wymaganego dla poszczególnych szkodliwych czynników biologicznych, przyjmuje się odpowiednie środki hermetyczności.

2. W miejscach wymienionych w ust. 1 czynności związane z narażeniem na szkodliwe czynniki biologiczne są prowadzone na stanowiskach pracy do tego wyznaczonych odpowiadających przynajmniej

1)

2. stopniowi hermetyczności, dla szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 2 zagrożenia;

2)

3. stopniowi hermetyczności, dla szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 3 zagrożenia;

3)

4. stopniowi hermetyczności, dla szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 4 zagrożenia.

3. Jeżeli w miejscach wymienionych w ust. 1 prowadzone są prace z materiałami, w odniesieniu do których istnieje

niepewność co do obecności szkodliwych czynników biologicznych mogących wywoływać choroby u ludzi, a których

celem nie jest prowadzenie badań nad tymi czynnikami, w tym prowadzenie hodowli lub ich gromadzenie, stosuje się 2.

stopień hermetyczności, a stopnie hermetyczności 3. lub 4. wtedy, gdy zachodzi taka konieczność.

4. W pomieszczeniach izolacyjnych, w których przebywają ludzie lub zwierzęta zakażeni lub podejrzani o zakażenie

szkodliwym czynnikiem biologicznym zakwalifikowanym do grupy 3 lub 4 zagrożenia, stosuje się środki hermetyczności.

5. Środki hermetyczności i stopnie hermetyczności dla laboratoriów, zwierzętarni, pomieszczeń izolacyjnych dla ludzi

i zwierząt są określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia.

§ 13. 1. Do procesów przemysłowych, w trakcie których stosowane są szkodliwe czynniki biologiczne zakwalifikowane

do grupy 2–4 zagrożenia, stosuje się odpowiednio § 12 ust. 2, z uwzględnieniem stopni hermetyczności i środków hermetyczności.

2. Właściwy inspektor sanitarny oraz właściwy inspektor pracy, na podstawie oceny ryzyka związanego z wykorzystaniem szkodliwych czynników biologicznych zakwalifikowanych do grupy 2–4 zagrożenia, mogą nakazać stosowanie odpowiednich środków hermetyczności w wykorzystaniu przemysłowym szkodliwych czynników biologicznych.

3. Środki hermetyczności i stopnie hermetyczności dla procesów przemysłowych określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.

§ 14. Jeżeli w wyniku analiz nie jest możliwe przeprowadzenie rozstrzygającej oceny szkodliwości czynnika biologicznego i zachodzi podejrzenie, że zastosowanie danego czynnika może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia pracowników, prace i procesy określone w § 12 i § 13 są prowadzone wyłącznie na stanowiskach pracy, gdzie zapewniony jest

przynajmniej 3. stopień hermetyczności.

§ 15. 1. W przypadku rozpoznania u pracownika choroby, która może być skutkiem narażenia na działanie szkodliwego

czynnika biologicznego, do obowiązków pracodawcy należy

1)

poinformowanie właściwego inspektora sanitarnego o zaistniałym przypadku zachorowania;

2)

zapewnienie pozostałym pracownikom narażonym na działanie szkodliwego czynnika biologicznego, w takim stopniu

jak choremu pracownikowi, możliwości przeprowadzenia badań lekarskich;

3)

przeprowadzenie ponownej oceny ryzyka na stanowisku pracy;

4)

eliminacja powstałego zagrożenia.

2. Przepis ust. 1 stosuje się również, gdy nastąpił zgon pracownika, wywołany działaniem szkodliwego czynnika biologicznego w miejscu pracy.

§ 16. 1. W przypadku wystąpienia lub możliwości wystąpienia w środowisku pracy szkodliwego czynnika biologicznego,

przeciw któremu jest dostępna szczepionka, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach

zakaźnych i zakażeniach (Dz. U. poz. 1384, z późn. zm.8))9).

2. Pracodawca zleca wykonywanie prac związanych z narażeniem na kontakt ze szkodliwym czynnikiem biologicznym

zakwalifikowanym do grupy 3 lub 4 zagrożenia pracownikom właściwie zabezpieczonym, w tym uodpornionym przy użyciu dostępnych szczepionek.

§ 17. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia10).

8)

9)

10)

Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. poz. 391 i 1938, z 2004 r. poz. 959, 1808 i 2135 oraz z 2006 r.

poz. 1600.

Ustawa utraciła moc na podstawie art. 69 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1675 oraz z 2026 r. poz. 26), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 r.

Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 11 maja 2005 r.

Załącznik nr 111)

Załącznik nr 1

KLASYFIKACJA I WYKAZ SZKODLIWYCH CZYNNIKÓW BIOLOGICZNYCH

KLASYFIKACJA I WYKAZ SZKODLIWYCH CZYNNIKÓW BIOLOGICZNYCH

I.

Klasyfikacja szkodliwych czynników biologicznych

Grupa 1 zagrożenia

Czynniki, przez które wywołanie chorób u ludzi jest mało prawdopodobne.

Grupa 2 zagrożenia

Czynniki, które mogą wywoływać choroby u ludzi, mogą być niebezpieczne dla pracowników,

ale rozprzestrzenienie ich w populacji ludzkiej jest mało prawdopodobne. Zazwyczaj istnieją

w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia.

Grupa 3 zagrożenia

Czynniki, które mogą wywoływać u ludzi ciężkie choroby, są niebezpieczne dla pracowników,

a rozprzestrzenienie ich w populacji ludzkiej jest bardzo prawdopodobne. Zazwyczaj istnieją

w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia.

Grupa 4 zagrożenia

Czynniki, które wywołują u ludzi ciężkie choroby, są niebezpieczne dla pracowników,

a rozprzestrzenienie czynników w populacji ludzkiej jest bardzo prawdopodobne. Zazwyczaj

nie istnieją w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia.

II.

Wykaz szkodliwych czynników biologicznych

Uwagi wprowadzające

1. Wykaz szkodliwych czynników biologicznych został przygotowany w oparciu o wpływ tych

czynników na zdrowych pracowników.

Nie bierze się pod uwagę szczególnego wpływu na osoby o zwiększonej podatności,

np. z takich powodów jak istniejące choroby, przyjmowanie leków, upośledzona odporność,

ciąża lub karmienie piersią. Dodatkowe ryzyko dla tych pracowników powinno być wzięte pod

uwagę jako część oceny ryzyka wymaganą przepisami niniejszego rozporządzenia.

2. Czynniki biologiczne, które nie zostały zaklasyfikowane do grup 2–4 tego wykazu, nie są

domyślnie klasyfikowane do grupy 1.

W przypadku rodzajów, w odniesieniu do których przynajmniej jeden gatunek jest

chorobotwórczy dla ludzi, do wykazu zostały włączone gatunki, o których wiadomo, że są

najczęściej odpowiedzialne za choroby, wraz z bardziej ogólnym odniesieniem do innych

gatunków z tego samego rodzaju, które mogą mieć wpływ na zdrowie.

11)

W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 grudnia 2020 r. zmieniającego rozporządzenie

w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo

narażonych na te czynniki (Dz. U. poz. 2234), które weszło w życie z dniem 29 grudnia 2020 r.

Gdy w wykazie sklasyfikowanych czynników biologicznych jest wymieniony cały rodzaj,

oznacza to, że klasyfikacja obejmuje tylko gatunki i szczepy, o których wiadomo, że są

chorobotwórcze. Inne gatunki i szczepy, o których wiadomo, że nie są szkodliwe dla zdrowia,

są wyłączone.

3. Gdy szczep jest atenuowany lub stracił znane geny wirulencji, wówczas nie ma konieczności

stosowania środków hermetyczności wymaganych przez klasyfikację jego szczepu

macierzystego, ale decyzję o zmniejszeniu zakresu stosowanych środków hermetyczności

można podjąć pod warunkiem przeprowadzenia właściwej oceny ryzyka zawodowego dla

pracowników.

Odnosi się to do sytuacji, gdy taki szczep ma być na przykład zastosowany jako produkt lub

część produktu o przeznaczeniu profilaktycznym lub terapeutycznym.

4. Nomenklatura sklasyfikowanych czynników stosowana do stworzenia niniejszego wykazu

odzwierciedla najnowsze międzynarodowe ustalenia w zakresie taksonomii i nomenklatury

czynników biologicznych.

5. Wymagania dotyczące stosowania środków hermetyczności wynikające z klasyfikacji

pasożytów stosuje się jedynie do tych etapów cyklu życiowego pasożyta, w których jest on

zakaźny dla ludzi w miejscu pracy.

Wyjaśnienie oznaczeń dodatkowych stosowanych w wykazie

A – możliwe efekty alergiczne

D – wykaz pracowników narażonych na działanie tego czynnika biologicznego ma być

przechowywany przez okres dłuższy niż 10 lat po zakończeniu ostatniego zanotowanego

przypadku narażenia

T – produkcja toksyn

V – dostępna i zarejestrowana w Unii Europejskiej skuteczna szczepionka

(1)

Klasyfikacja zgodna z globalnym planem działania Światowej Organizacji Zdrowia

mającym na celu zminimalizowanie ryzyka zakażenia wirusem polio związanym

z miejscami przechowywania po eradykacji według typu dzikich szczepów wirusa polio

i stopniowym zaprzestaniu stosowania doustnej szczepionki przeciw polio.

(2)

Kleszczowe zapalenie mózgu.

(3)

Tylko dla typu A i B.

(4)

Zalecane dla pracy przy bezpośrednim kontakcie z tymi czynnikami.

(5)

Wyróżnia się dwa wirusy: jeden to rodzaj wirusa ospy bawołów, a drugi to wariant wirusa

krowianki.

(6)

Wariant wirusa ospy krów.

(7)

Wariant wirusa krowianki.

(8)

Nie ma dowodów na występowanie u ludzi choroby wywołanej przez inne retrowirusy

występujące u małp. Zapobiegawczo dla prac przy nich jest zalecany poziom hermetyczności 3.

(9)

Wirus zapalenia wątroby typu D jest chorobotwórczy u pracowników jedynie w obecności

jednoczesnego lub wtórnego zakażenia wywołanego wirusem zapalenia wątroby typu B.

Szczepienie przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu B chroni więc pracowników, którzy

nie zostali zakażeni wirusem zapalenia wątroby typu B, przed wirusowym zapaleniem

wątroby typu D.

(10)

Diagnostyczne prace laboratoryjne niepowodujące namnażania wirusa SARS-CoV-2

powinny być prowadzone w obiektach stosujących procedury równoważne przynajmniej

poziomowi hermetyczności 2. Prace obejmujące namnażanie SARS-CoV-2 powinny być

przeprowadzane w laboratorium o poziomie hermetyczności 3 z ciśnieniem powietrza

utrzymywanym na poziomie niższym od ciśnienia atmosferycznego.

Wykaz „prac niepowodujących namnażania wirusa SARS-CoV-2” jest publikowany

w formie zaleceń przez WHO.

** Czynniki biologiczne, które nie przenoszą się drogą powietrzną, przez co stwarzają

ograniczone ryzyko zakażenia dla pracowników.

Uwaga: W przypadku szkodliwych czynników biologicznych występujących na tej liście skrót

„spp.” odnosi się do innych gatunków należących do tego rodzaju, które nie zostały wyraźnie

włączone do wykazu, ale są znane jako patogenne dla ludzi.

BAKTERIE i podobne organizmy

Szkodliwy czynnik biologiczny

Actinomadura madurae

Actinomadura pelletieri

Actinomyces gerencseriae

Actinomyces israelii

Actinomyces spp.

Aggregatibacter actinomycetemcomitans (Actinobacillus

actinomycetemcomitans)

Anaplasma spp.

Arcanobacterium haemolyticum (Corynebacterium

haenolyticum)

Arcobacter butzleri

Bacillus anthracis

Bacteroides fragilis

Bacteroides spp.

Bartonella bacilliformis

Bartonella quintana (Rochalimaea quintana)

Bartonella (Rochalimaea) spp.

Bordetella bronchiseptica

Bordetella parapertussis

Bordetella pertussis

Bordetella spp.

Borrelia burgdorferi

Borrelia duttonii

Borrelia recurrentis

Borrelia spp.

Brachyspira spp.

Brevibacterium linens

Brucella abortus

Brucella canis

Brucella inopinata

Brucella melitensis

Brucella suis

Burkholderia cepacia

Klasyfikacja szkodliwych

czynników biologicznych

według grup zagrożenia

2

2

2

2

2

Oznaczenie

dodatkowe

2

2

2

2

3

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

3

3

3

3

3

2

T

T, V

A

Burkholderia mallei (Pseudomonas mallei)

Burkholderia pseudomallei (Pseudomonas pseudomallei)

Campylobacter fetus subsp. fetus

Campylobacter fetus subsp. venerealis

Campylobacter jejuni subsp. doylei

Campylobacter jejuni subsp. jejuni

Campylobacter spp.

Cardiobacterium hominis

Cardiobacterium valvarum

Chlamydia abortus (Chlamydophila abortus)

Chlamydia caviae (Chlamydophila caviae)

Chlamydia felis (Chlamydophila felis)

Chlamydia pneumoniae (Chlamydophila pneumoniae)

Chlamydia psittaci (Chlamydophila psittaci) (szczepy ptasie)

Chlamydia psittaci (Chlamydophila psittaci) (inne szczepy)

Chlamydia trachomatis (Chlamydophila trachomatis)

Clostridium botulinum

Clostridium difficile

Clostridium perfringens

Clostridium tetani

Clostridium spp.

Corynebacterium diphtheriae

Corynebacterium minutissimum

Corynebacterium pseudotuberculosis

Corynebacterium ulcerans

Corynebacterium spp.

Coxiella burnetii

Cytophaga allerginae

Edwardsiella tarda

Ehrlichia spp.

Eikenella corrodens

Elizabethkingia meningoseptica (Flavobacterium

meningosepticum)

Enterobacter aerogenes (Klebsiella mobilis)

Enterobacter cloacae subsp. cloacae (Enterobacter cloacae)

Enterobacter spp.

Enterococcus spp.

Erysipelothrix rhusiopathiae

Escherichia coli (z wyjątkiem szczepów niepatogennych)

Escherichia coli, szczepy werocytotoksyczne lub

enterotoksyczne (np. O157:H7, 0124 lub 0123)

Fluoribacter bozemanae (Legionella)

Francisella hispaniensis

Francisella tularensis subsp. holarctica

Francisella tularensis subsp. mediasiatica

Francisella tularensis subsp. novicida

Francisella tularensis subsp. tularensis

Fusobacterium necrophorum subsp. funduliforme

Fusobacterium necrophorum subsp. necrophorum

Gardnerella vaginalis

Haemophilus ducreyi

Haemophilus influenzae

Poz. 103

3

3

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

3

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

3

2

2

2

2

D

T

T

T

T, V

T, V

T

T

A, T

2

2

2

2

2

2

2

3**

2

2

2

2

2

3

2

2

2

2

T

V

Haemophilus spp.

Helicobacter pylori

Helicobacter spp.

Klebsiella oxytoca

Klebsiella pneumoniae subsp. ozaenae

Klebsiella pneumoniae subsp. pneumoniae

Klebsiella pneumoniae subsp. rhinoscleromatis

Klebsiella spp.

Legionella pneumophila subsp. fraseri

Legionella pneumophila subsp. pascullei

Legionella pneumophila subsp. pneumophila

Legionella spp.

Leptospira interrogans (wszystkie serotypy)

Leptospira spp.

Listeria monocytogenes

Listeria ivanovii subsp. ivanovii

Listeria invanovii subsp. londoniensis

Morganella morganii subsp. morganii (Proteus morganii)

Morganella morganii subsp. sibonii

Mycobacterium abscessus subsp. abscessus

Mycobacterium africanum

Mycobacterium avium subsp. avium (Mycobacterium avium)

Mycobacterium avium subsp. paratuberculosis

(Mycobacterium paratuberculosis)

Mycobacterium avium subsp. silvaticum

Mycobacterium bovis

Mycobacterium caprae (Mycobacterium tuberculosis subsp.

caprae)

Mycobacterium chelonae

Mycobacterium chimaera

Mycobacterium fortuitum

Mycobacterium intracellulare

Mycobacterium kansasii

Mycobacterium leprae

Mycobacterium malmoense

Mycobacterium marinum

Mycobacterium microti

Mycobacterium pinnipedii

Mycobacterium scrofulaceum

Mycobacterium simiae

Mycobacterium szulgai

Mycobacterium tuberculosis

Mycobacterium ulcerans

Mycobacterium xenopi

Mycoplasma hominis

Mycoplasma pneumoniae

Mycoplasma spp.

Neisseria gonorrhoeae

Neisseria meningitidis

Neorickettsia sennetsu (Rickettsia sennetsu, Ehrlichia

sennetsu)

Nocardia asteroides

Poz. 103

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

3

2

2

2

3

3

2

2

2

2

2

3

2

2

3**

3

2

2

2

3

3**

2

2

2

2

2

2

2

2

V

V

V

V

Nocardia brasiliensis

Nocardia farcinica

Nocardia nova

Nocardia otitidiscaviarum

Nocardia spp.

Orientia tsutsugamushi (Rickettsia tsutsugamushi)

Pantoea agglomerans

Pasteurella multocida subsp. gallicida (Pasteurella gallicida)

Pasteurella multocida subsp. multocida

Pasteurella multocida subsp. septica

Pasteurella spp.

Peptostreptococcus anaerobius

Plesiomonas shigelloides

Porphyromonas spp.

Prevotella spp.

Proteus mirabilis

Proteus penneri

Proteus vulgaris

Providencia alcalifaciens (Proteus inconstans)

Providencia rettgeri (Proteus rettgeri)

Providencia spp.

Pseudomonas aeruginosa

Rhodococcus hoagii (Corynebacterium equi)

Rickettsia africae

Rickettsia akari

Rickettsia australis

Rickettsia canadensis

Rickettsia conorii

Rickettsia heilongjiangensis

Rickettsia japonica

Rickettsia montanensis

Rickettsia typhi

Rickettsia prowazekii

Rickettsia rickettsii

Rickettsia sibirica

Rickettsia spp.

Saccharomonospora viridis

Saccharopolyspora rectivirgula

Salmonella enterica (choleraesuis) subsp. arizonae

Salmonella Enteritidis

Salmonella Paratyphi A, B, C

Salmonella Typhi

Salmonella Typhimurium

Salmonella (inne serotypy)

Shigella boydii

Shigella dysenteriae (typ 1)

Shigella dysenteriae, inne niż typ 1

Shigella flexneri

Shigella sonnei

Staphylococcus aureus

Streptobacillus moniliformis

Streptococcus agalactiae

Poz. 103

2

2

2

2

2

3

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

3

3**

3

2

3

3**

3

2

3

3

3

3

2

2

2

2

2

2

3**

2

2

2

3**

2

2

2

2

2

2

A, T

T

A

A

V

V

T

T

Streptococcus dysgalactiae subsp. equisimilis

Streptococcus pneumoniae

Streptococcus pyogenes

Streptococcus suis

Streptococcus spp.

Streptomyces albus

Streptomyces spp.

Thermoactinomyces thalpophilus

Thermoactinomyces vulgaris

Treponema carateum

Treponema pallidum

Treponema pertenue

Treponema spp.

Trueperella pyogenes

Ureaplasma parvum

Ureaplasma urealyticum

Vibrio cholerae (włącznie z El Tor)

Vibrio parahaemolyticus (Benecka parahaemolytica)

Vibrio spp.

Yersinia enterocolitica subsp. enterolitica

Yersinia enterocolitica subsp. palearctica

Yersinia pestis

Yersinia pseudotuberculosis

Yersinia spp.

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

3

2

2

T, V

T

A

A

A

A

T, V

WIRUSY

UWAGA

Wirusy zostały umieszczone w wykazie według rzędu (O – order), rodziny (F – family) i rodzaju

(G – genus).

Szkodliwy czynnik biologiczny (gatunek

wirusa lub wskazany takson)

Bunyavirales (O)

Hantaviridae (F)

Hantavirus (Orthohantavirus) (G)

Hantawirus Andes (hantawirus

wywołujący hantawirusowy zespół

płucny [HPS])

Hantawirus Bayou

Hantawirus Black Creek Canal

Hantawirus Caño Delgadito

Hantawirus Choclo

Hantawirus Dobrava-Belgrade

(hantawirus wywołujący gorączkę

krwotoczną z zespołem nerkowym

[HFRS])

Hantawirus El Moro Canyon

Hantawirus Hantaan (hantawirus

wywołujący gorączkę krwotoczną

z zespołem nerkowym [HFRS])

Hantawirus Laguna Negra

Hantawirus Prospect Hill

Klasyfikacja szkodliwych czynników

biologicznych według grup zagrożenia

3

3

3

3

3

3

3

3

3

Oznaczenie

dodatkowe

Hantawirus Puumala (hantawirus

wywołujący nefropatię epidemiczną

[NE])

Hantawirus Seoul (hantawirus

wywołujący gorączkę krwotoczną

z zespołem nerkowym [HFRS])

Hantawirus Sin Nombre (hantawirus

wywołujący hantawirusowy zespół

płucny [HPS])

Inne chorobotwórcze hantawirusy

Nairoviridae (F)

Nairovirus (Orthonairovirus) (G)

Nairowirus krymsko-kongijskiej

gorączki krwotocznej [CCHF]

Nairowirus Dugbe

Nairowirus Hazara

Nairowirus choroby owiec z Nairobi

Inne chorobotwórcze nairowirusy

Peribunyaviridae (F)

Bunyavirus (Orthobunyavirus) (G)

Buniawirus Bunyamwera (wirus

Germiston)

Buniawirus kalifornijskiego zapalenia

mózgu

Buniawirus gorączki Oropouche

Inne chorobotwórcze buniawirusy

Phenuiviridae (F)

Phlebovirus (G)

Flebowirus Bhanja

Flebowirus Punta Toro

Flebowirus gorączki Doliny Rift

Flebowirus gorączki muchy piaskowej

serotyp neapolitański (wirus Toscana)

Flebowirus SFTS (flebowirus

wywołujący ciężką gorączkę z zespołem

małopłytkowości)

Inne chorobotwórcze flebowirusy

Herpesvirales (O)

Herpesviridae (F)

Cytomegalovirus (G)

Ludzki betaherpeswirus typu 5 (wirus

cytomegalii, CMV)

Lymphocryptovirus (G)

Ludzki gammaherpesvirus typu 4 (wirus

Epsteina-Barr)

Rhadinoovirus (G)

Ludzki gammaherpeswirus typu 8

Roseolovirus (G)]

Ludzki betaherpeswirus typu 6A (Ludzki

wirus B-limfotropowy, HBLV, HHV-6A)

Ludzki betaherpeswirus typu 6B

Ludzki betaherpeswirus typu 7

Simplexvirus (G)

Małpi alfaherpeswirus typu 1

(herpeswirus małpi, herpeswirus typu B)

– 16 –

Poz. 103

2

3

3

2

4

2

2

2

2

2

2

3

2

2

2

3

2

3

2

2

2

2

2

2

D

Ludzki slfaherpeswirus typu 1

(herpeswirus ludzki typu 1, wirus

opryszczki pospolitej typu 1)

Ludzki alfaherpeswirus typu 2

(herpeswirus ludzki typu 2, wirus

opryszczki pospolitej typu 2)

Varicellovirus (G)

Ludzki alfaherpeswirus typu 3 (wirus

ospy wietrznej i półpaśca)

Mononegavirales (O)

Filoviridae (F)

Wirus Ebola (G)

Marburgvirus (G)

Wirus Marburg

Paramyxoviridae (F)

Avulavirus (G)

Wirus choroby Newcastle (wirus

rzekomego pomoru drobiu)

Henipavirus (G)

Wirus Hendra

Wirus Nipah

Morbillivirus (G)

Wirus odry

Respirovirus (G)

Ludzki respirowirus typu 1 (wirus

paragrypy typu 1)

Ludzki respirowirus typu 3 (wirus

paragrypy typu 3)

Rubulavirus (G)

Wirus świnki

Ludzki rubulawirus typu 2 (wirus

paragrypy typu 2)

Ludzki rubulawirus typu 4 (wirus

paragrypy typu 4)

Pneumoviridae (F)

Metapneumovirus (G)

Orthopneumovirus (G)

Ludzki syncytialny wirus oddechowy

(ludzki orthopneumowirus, RSV)

Rhabdoviridae (F)

Lyssavirus (G)

Australijski wirus wścieklizny

nietoperzy (ABLV)

Wirus Duvenhage (DUVV)

Europejski wirus wścieklizny nietoperzy

typu 1 (EBLV1),

Europejski wirus wścieklizny nietoperzy

typu 2 (EBLV2)

Wirus wścieklizny nietoperzy Lagos

(LBV)

Wirus Mokola (MOKV)

Wirus wścieklizny (RABV)

Vesiculovirus (G)

Wirus pęcherzykowego zapalenia jamy

ustnej, szczep Alagoas

– 17 –

Poz. 103

2

2

2

V

4

4

2

4

4

2

V

2

2

2

V

2

2

2

3**

3**

V

V

3**

V

3**

V

3**

3

3**

V

Wirus pęcherzykowego zapalenia jamy

ustnej, szczep Indiana

Wirus pęcherzykowego zapalenia jamy

ustnej, szczep New Jersey

Wirus Piry (PIRYV, Piry virus)

Nidovirales (O)

Coronaviridae (F)

Betakoronavirus (G)

koronawirus zespołu ostrej

niewydolności oddechowej (wirus

SARS)

koronawirus zespołu ostrej

niewydolności oddechowej 2 (wirus

SARS-CoV-2)

Koronawirus bliskowschodniego zespołu

niewydolności oddechowej (wirus

MERS)

Inne chorobotwórcze koronawirusy

Pikornavirales (O)

Picornaviridae (F)

Cardiovirus (G)

Wirus Saffold

Cosavirus (G)

Cosawirus A

Enterovirus (G)

Enterowirus A

Enterowirus B

Enterowirus C

Enterowirus D, ludzki enterowirus typu

70 (wirus ostrego krwotocznego

zapalenia spojówek)

Rhinoviruses

Wirus polio typu 1 i 3

Wirus polio typu 2 (1)

Hepatovirus (G)

Wirus zapalenia wątroby typu A (WZW

A, HAV, ludzki enterowirus typu 72)

Kobuvirus (G)

Aichiwirus A (Aichi virus 1)

Parechovirus (G)

Parechowirusy typu A

Parechowirusy typu B (wirus Ljungana)

Inne chorobotwórcze Picornaviridae

Nieprzyporządkowane (O)

Adenoviridae (F)

Astroviridae (F)

Arenaviridae (F)

Mammarenavirus (G)

Mammarenawirus brazylijski

Mammarenawirus Chapare

Mammarenawirus Flexal

Mammarenawirus Guanarito

Mammarenawirus Junín

– 18 –

Poz. 103

2

2

2

3

3

(10)

3

2

2

2

2

2

2

2

2

2

V

3

V

2

V

2

2

2

2

2

2

4

4

Mammarenawirus Lassa (wirus gorączki

Lassa)

Mammarenawirus Lujo

Mammarenawirus limfocytowego

zapalenia opon mózgowych, szczepy

neurotropowe

Mammarenawirus limfocytowego

zapalenia opon mózgowych (inne

szczepy)

Mammarenawirus Machupo

Mammarenawirus Mobala

Mammarenawirus Mopeia

Mammarenawirus Tacaribe

Mammarenawirus Whitewater Arroyo

Caliciviridae (F)

Norovirus (G)

Wirus Norwalk

Inne chorobotwórcze Caliciviridae

Hepadnaviridae (F)

Ortohepadnawirus (G)

Wirus zapalenia wątroby typu B (WZW

B, HBV)

Hepeviridae (F)

Ortohepevirus (G)

Wirus zapalenia wątroby typu E (WZW

E, HEV, Ortohepevirus A)

Flaviviridae (F)

Flavivirus (G)

Wirus Dengue

Wirus japońskiego zapalenia mózgu

Wirus choroby lasu Kyasanur (KFDV)

Wirus choroby skokowej owiec (LIV)

Wirus zapalenia mózgu doliny Murray

(wirus australijskiego zapalenia mózgu)

Wirus omskiej gorączki krwotocznej

Wirus Powassan

Wirus Rocio

Wirus zapalenia mózgu St. Louis

Wirus kleszczowego zapalenia mózgu

Wirus Absettarov

Wirus Hanzalova

Wirus Hypr

Wirus Kumlinge

Wirus Negishi

Wirus rosyjskiego wiosenno-letniego

zapalenia mózgu (2)

Wirus kleszczowego zapalenia mózgu

(podtyp środkowoeuropejski)

Wirus kleszczowego zapalenia mózgu

(podtyp dalekowschodni)

Wirus kleszczowego zapalenia mózgu

(podtyp syberyjski)

Wirus Wesselsbron

Wirus gorączki Zachodniego Nilu

Wirus żółtej gorączki

– 19 –

Poz. 103

4

4

2

2

4

2

2

2

3

2

2

3**

V, D

2

3

3

3

3**

V

V

3

3

3

3

3

3

3

3

3

3

3

V

3**

V

3

3

3**

3

V

V

Wirus Zika

Inne chorobotwórcze flawiwirusy

Hepacivirus (G)

Wirus zapalenia wątroby typu C (WZW

typu C, HCV)

Orthomyxoviridae (F)

Gammainfluenzavirus (G)

– 20 –

Poz. 103

2

2

3**

D

Wirus grypy typu C

Influenzavirus A (G)

Wysoce patogenne wirusy ptasiej grypy

HPAIV (H5), np. H5N1

Wysoce patogenne wirusy ptasiej grypy

HPAIV (H7), np. H7N7, H7N9

2

V (3)

Wirus grypy typu A

Wirus A grypy typu A/Nowy Jork/1/18

(H1N1) (grypa hiszpanka 1918)

Wirus A grypy typu A/Singapur/1/57

(H2N2)

Nisko patogenny wirus ptasiej grypy

(LPAI) H7N9

Influenzavirus B (G)

2

Wirus grypy typu B

Thogoto virus (G)

Wirus Dhori (przenoszone przez

kleszcze orthomyxoviridae: Dhori)

Wirus Thogoto (przenoszone przez

kleszcze orthomyxoviridae: Thogoto)

2

Papillomaviridae (F)

Parvoviridae (F)

Erytroparvovirus (G)

Ludzki parwowirus B19

Polyomaviridae (F)

Betapoliomavirus (G)

2

3

3

V (3)

3

3

3

V (3)

2

2

D (4)

2

Ludzki poliomawirus 1 (wirus BK)

2

D (4)

Ludzki poliomawirus 2 (wirus JC)

Poxviridae (F)

Molluscipoxwirus (G)

Wirus mięczaka zakaźnego (MCV)

Orthopoxvirus (G)

Wirus ospy krów

Wirus ospy małp

Wirus krowianki (w tym wirus ospy

bawołów (5), wirus ospy słoni (6), wirus

ospy królików (7)

Wirus ospy prawdziwej (variola major

i minor)

Parapoxvirus (G)

Wirus Orf

Wirus rzekomej ospy krowiej (wirus

guzków dojarek, parapoxvirus bovis)

Yatapoxvirus (G)

Wirus Tanapox

Wirus Yaba

Reoviridae (F)

2

D (4)

2

2

3

V

2

4

2

2

V

Seadornavirus (G)

Wirus Banna

Coltivirus (G)

Rotavirus (G)

Orbivirus (G)

Retroviridae (F)

Deltaretrovirus (G)

Ludzki wirus T-limfotropowy typu 1

(HTLV-1)

Ludzki wirus T-limfotropowy typu 2

(HTLV-2)

Lentivirus (G)

Ludzki wirus niedoboru odporności typu

1 (HIV-1)

Ludzki wirus niedoboru odporności typu

2 (HIV-2)

Małpi wirus niedoboru odporności (SIV)

Togaviridae (F)

Alphavirus (G)

Wirus Cabassou

Wirus wschodniego zapalenia mózgu

i rdzenia koni

Wirus Bebaru

Wirus Chikungunya

Wirus Everglades

Wirus Mayaro

Wirus Mucambo

Wirus Ndumu

Wirus O’nyong-nyong

Wirus Ross River

Wirus Semliki Forest (wirus gorączki

lasu, SFV)

Wirus Sindbis

Wirus Tonate

Wirus wenezuelskiego zapalenia mózgu

i rdzenia koni

Wirus zachodniego zapalenia mózgu

i rdzenia koni

Inne chorobotwórcze alfawirusy

Rubivirus (G)

Wirus różyczki

Nieprzyporządkowane (F)

Deltawirus (G)

Wirus zapalenia wątroby typu D (WZW

typu D, HDV)

– 21 –

Poz. 103

2

2

2

2

3**

D

3**

D

3**

D

3**

2

D

(8)

3

3

2

3**

3**

3

3**

3**

2

2

V

2

2

3**

3

V

3

2

V

2

V

2

V, D, (9)

CZYNNIKI PASAŻOWALNYCH ENCEFALOPATII GĄBCZASTYCH

Klasyfikacja szkodliwych

czynników biologicznych

według grup zagrożenia

Oznaczenie

dodatkowe

Czynnik choroby Creutzfeldta-Jakoba

3**

D (4)

Wariant czynnika choroby Creutzfeldta-Jakoba

3**

D (4)

Szkodliwy czynnik biologiczny

Czynnik gąbczastej encefalopatii bydła (BSE) oraz

innych zwierzęcych gąbczastych encefalopatii

przenośnych TSE

Czynnik zespołu Gerstmanna-SträussleraScheinkera

3**

D (4)

3**

D (4)

Czynnik choroby Kuru

Czynnik trzęsawki owiec

3**

2

D (4)

PASOŻYTY

Szkodliwy czynnik biologiczny

Acanthamoeba castellani

Ancylostoma duodenale

Angiostrongylus cantonensis

Angiostrongylus costaricensis

Anisakis simplex

Ascaris lumbricoides

Ascaris suum

Babesia divergens

Babesia microti

Balamuthia mandrillaris

Balantidium coli

Brugia malayi

Brugia pahangi

Brugia timori

Capillaria philippinensis

Capillaria spp.

Clonorchis sinensis (Opisthorchis sinensis)

Clonorchis viverrini (Opisthorchis viverrini)

Cryptosporidium hominis

Cryptosporidium parvum

Cyclospora cayetanensis

Dicrocoelium dentriticum

Dipetalonema streptocerca

Diphyllobothrium latum

Dracunculus medinensis

Echinococcus granulosus

Echinococcus multilocularis

Echinococcus oligarthrus

Echinococcus vogeli

Entamoeba histolytica

Enterobius vermicularis

Enterocytozoon bieneusi

Fasciola gigantica

Fasciola hepatica

Fasciolopsis buski

Giardia lamblia (Giardia duodenalis, Giardia intestinalis)

Heterophyes spp.

Hymenolepis diminuta

Hymenolepis nana

Klasyfikacja szkodliwych

czynników biologicznych

według grup zagrożenia

2

2

2

2

2

2

2

2

2

3

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

3**

3**

3**

3**

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

Oznaczenie

dodatkowe

A

A

A

Leishmania aethiopica

Leishmania braziliensis

Leishmania donovani

Leishmania guyanensis (Viannia guyanensis)

Leishmania infantum (Leishmania chagasi)

Leishmania major

Leishmania mexicana

Leishmania panamensis (Viannia panamensis)

Leishmania peruviana

Leishmania tropica

Leishmania spp.

Loa loa

Mansonella ozzardi

Mansonella perstans

Mansonella streptocerca

Metagonimus spp.

Naegleria fowleri

Necator americanus

Onchocerca volvulus

Opisthorchis felineus

Opisthorchis spp.

Paragonimus westermani

Paragonimus spp.

Plasmodium falciparum

Plasmodium knowlesi

Plasmodium spp. (ludzki i małpi)

Sarcocystis suihominis

Schistosoma haematobium

Schistosoma intercalatum

Schistosoma japonicum

Schistosoma mansoni

Schistosoma mekongi

Strongyloides stercoralis

Strongyloides spp.

Taenia saginata

Taenia solium

Toxocara canis

Toxocara cati

Toxoplasma gondii

Trichinella nativa

Trichinella nelsoni

Trichinella pseudospiralis

Trichinella spiralis

Trichomonas vaginalis

Trichostrongylus orientalis

Trichostrongylus spp.

Trichuris trichiura

Trypanosoma brucei brucei

Trypanosoma brucei gambiense

Trypanosoma brucei rhodesiense

Trypanosoma cruzi

Wuchereria bancrofti

– 23 –

Poz. 103

2

3**

3**

3**

3**

2

2

3**

2

2

2

2

2

2

2

2

3

2

2

2

2

2

2

3**

3**

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

3**

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

3**

3**

GRZYBY

Szkodliwy czynnik biologiczny

Aspergillus flavus

Aspergillus fumigatus

Aspergillus spp.

Blastomyces dermatitidis (Ajellomyces dermatitidis)

Blastomyces gilchristii

Candida albicans

Candida dubliniensis

Candida glabrata

Candida parapsilosis

Candida tropicalis

Cladophialophora bantiana (Xylohypha bantiana,

Cladosporium bantianum, trichoides)

Cladophialophora modesta

Cladophialophora spp.

Coccidioides immitis

Coccidioides posadasii

Cryptococcus gattii (Filobasidiella neoformans var.

bacillispora)

Cryptococcus neoformans (Filobasidiella neoformans var.

neoformans)

Emmonsia parva var. parva

Emmonsia parva var. crescens

Epidermophyton floccosum

Epidermophyton spp.

Fonsecaea pedrosoi

Histoplasma capsulatum

Histoplasma capsulatum var. farciminosum

Histoplasma duboisii

Madurella grisea

Madurella mycetomatis

Microsporum spp.

Nannizzia spp.

Neotestudina rosatii

Paracoccidioides brasiliensis

Paracoccidioides lutzii

Paraphyton spp.

Rhinocladiella mackenziei

Scedosporium apiospermum

Scedosporium prolificans (inflatum)

Sporothrix schenckii

Talaromyces marneffei (Penicillium marneffei)

Trichophyton rubrum

Trichophyton tonsurans

Trichophyton spp.

Klasyfikacja szkodliwych

czynników biologicznych

według grup zagrożenia

2

2

2

3

3

2

2

2

2

2

Oznaczenie

dodatkowe

A

A

A

3

3

2

3

3

A

A

2

A

2

2

2

2

2

2

3

3

3

2

2

2

2

2

3

3

2

3

2

2

2

2

2

2

2

A

A

A

A

A

A

A

Warszawa, dnia 29 stycznia 2026 r.

Poz. 103

OBWIESZCZENIE

MINISTRA ZDROWIA 1)

z dnia 12 stycznia 2026 r.

w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie szkodliwych czynników

biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych

na te czynniki

1. Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych

aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. poz. 716), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych

1)

rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 lutego 2008 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szkodliwych

czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. poz. 288);

2)

rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 11 grudnia 2020 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szkodliwych

czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. poz. 2234).

2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje

1)

§ 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 lutego 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. poz. 288), które stanowią

„§ 2. Pracodawca, który użył, w celach diagnostycznych, szkodliwego czynnika biologicznego, zakwalifikowanego do grupy 2–4 zagrożenia, przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, przekaże właściwemu inspektorowi sanitarnemu, w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, informację o tym fakcie,

uwzględniającą dane określone w § 8 ust. 2 rozporządzenia, o którym mowa w § 1.

Załącznik do obwieszczenia Ministra Zdrowia

z dnia 12 stycznia 2026 r. (Dz. U. poz. 103)

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA ZDROWIA 1)

z dnia 22 kwietnia 2005 r.

w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia

pracowników zawodowo narażonych na te czynniki2)

Na podstawie art. 2221 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, 807, 1423

i 1661 oraz z 2026 r. poz. 25) zarządza się, co następuje

§ 1. Rozporządzenie określa

1)

klasyfikację i wykaz szkodliwych czynników biologicznych;

2)

wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych;

3)

szczegółowe warunki ochrony pracowników przed zagrożeniami spowodowanymi przez szkodliwe czynniki biologiczne, w tym rodzaje środków niezbędnych do zapewnienia ochrony zdrowia i życia pracowników narażonych na

działanie tych czynników, zakres stosowania tych środków oraz warunki i sposób monitorowania stanu zdrowia narażonych pracowników;

4)

sposób prowadzenia rejestru prac narażających pracowników na działanie szkodliwych czynników biologicznych i rejestru pracowników zatrudnionych przy tych pracach oraz sposób przechowywania i przekazywania tych rejestrów do

podmiotów właściwych do rozpoznawania lub stwierdzania choroby zawodowej.

§ 2.3) 1. Szkodliwe czynniki biologiczne mogące być przyczyną zakażenia, alergii lub zatrucia obejmują

1)

drobnoustroje komórkowe, w tym zmodyfikowane genetycznie;

2)

jednostki bezkomórkowe zdolne do replikacji lub przenoszenia materiału genetycznego, w tym zmodyfikowane genetycznie;

3)

hodowle komórkowe;

4)

pasożyty wewnętrzne człowieka.

2. Klasyfikacja i wykaz szkodliwych czynników biologicznych są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

§ 3. Wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych jest określony w załączniku nr 2 do

rozporządzenia.