Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 9 czerwca 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego
Table of Provisions (20)
Statutory Text (20 Articles)
§ 1. Rozporządzenie określa
1)
rodzaj i zakres świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych, które mogą być udzielane
samodzielnie bez zlecenia lekarskiego przez pielęgniarkę i położną;
2)
wykaz produktów leczniczych oraz środków pomocniczych, do stosowania których są uprawnione pielęgniarki i położne
samodzielnie bez zlecenia lekarskiego;
3)
rodzaje materiałów, które mogą być pobierane przez pielęgniarkę i położną do celów diagnostycznych samodzielnie
bez zlecenia lekarskiego;
4)
rodzaj i zakres medycznych czynności ratunkowych wykonywanych przez pielęgniarkę;
5)
wykaz badań diagnostycznych do samodzielnego przeprowadzania przez pielęgniarkę i położną.
§ 2. Pielęgniarka lub położna może udzielać samodzielnie bez zlecenia lekarskiego świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych, zgodnie z posiadaną wiedzą i umiejętnościami nabytymi po ukończeniu szkoły
pielęgniarskiej lub szkoły położnych, z uwzględnieniem § 3 i § 7.
Załącznik nr 2
WYKAZ PRODUKTÓW LECZNICZYCH PODAWANYCH PACJENTOWI
PRZEZ PIELĘGNIARKI ZATRUDNIONE LUB PEŁNIĄCE SŁUŻBĘ W PODMIOTACH LECZNICZYCH
BĘDĄCYCH JEDNOSTKAMI BUDŻETOWYMI, DLA KTÓRYCH PODMIOTEM TWORZĄCYM
JEST MINISTER OBRONY NARODOWEJ, I JEDNOSTKAMI WOJSKOWYMI W WARUNKACH
SYTUACJI KRYZYSOWYCH I PRZY ZABEZPIECZENIU MEDYCZNYM DZIAŁAŃ JEDNOSTEK
PODLEGŁYCH MINISTROWI OBRONY NARODOWEJ
Lp.
Nazwa powszechnie stosowana
(nazwa w języku polskim)
Postać
1
2
3
1
Acidum tranexamicum
(Kwas traneksamowy)
roztwór do wstrzykiwań
2
Amoxicillinum + Acidum clavulanicum
(Amoksycylina)
roztwór do wstrzykiwań
3
Ciprofloxacinum
(Ciprofloksacyna)
roztwór do wstrzykiwań
4
Clindamycinum
(Klindamycyna)
roztwór do wstrzykiwań
5
Cefotetan
(Cefotetan)
roztwór do wstrzykiwań
6
Cloxacillinum
(Kloksacylina)
roztwór do wstrzykiwań
7
Etomidate
(Etomidat)
roztwór do wstrzykiwań
8
Ertapenem
(Ertapenem)
roztwór do wstrzykiwań
9
Fentanylum
(Fentanyl)
doustna – lizak
10
Ketaminum
(Ketamina)
roztwór do wstrzykiwań
11
Mannitolum
(Mannitol – 5 %, 10 %, 20 %)
roztwór do wlewu dożylnego
12
Moxifoxacin
(Moksyfloksacyna)
tabletki
13
Neostigmine methilsulphate
(Neostygmina)
roztwór do wstrzykiwań
14
Propofol
(Propofol)
roztwór do wstrzykiwań
15
Vecuronium bromide
(Wekuronium)
roztwór do wstrzykiwań
16
Suxamethonii chloridum (chlorsuccilin)
(Sukcynocholina)
roztwór do wstrzykiwań
17
Bacitracinum
(Bacytracyna)
krople do oczu
18
Proxymetacaine hydrochloride
(Proksymetakaina)
krople do oczu
19
Sulfacetamidum natricum
(Sulfacetamid)
krople do oczu
§ 3. Pielęgniarka jest uprawniona do wykonywania samodzielnie bez zlecenia lekarskiego
1)
świadczeń zapobiegawczych obejmujących
a) psychoedukację pacjentów z zaburzeniami psychicznymi i uzależnieniami oraz ich rodzin, jeżeli ukończyła kurs
specjalistyczny w tym zakresie lub kurs kwalifikacyjny w dziedzinie pielęgniarstwa psychiatrycznego, lub posiada
tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa psychiatrycznego, lub posiada tytuł magistra pielęgniarstwa,
b) prowadzenie edukacji osób chorych na cukrzycę i ich rodzin, jeżeli ukończyła kurs specjalistyczny lub kurs kwalifikacyjny lub posiada tytuł specjalisty w dziedzicznie pielęgniarstwa, jeżeli program kursu lub specjalizacji obejmowały treści kształcenia z tego zakresu, lub posiada tytuł magistra pielęgniarstwa;
2)
świadczeń diagnostycznych obejmujących
a) wykonywanie badania fizykalnego, jeżeli ukończyła kurs specjalistyczny lub posiada tytuł specjalisty w dziedzinie
pielęgniarstwa uzyskany po 2001 r., lub ukończyła studia pierwszego stopnia na kierunku pielęgniarstwo, które
rozpoczęły się w roku akademickim 2012/2013, lub posiada zaświadczenie o ukończeniu kursu z zakresu badania
fizykalnego Advanced Physical Assessment,
b) wykonywanie standardowego, spoczynkowego badania elektrokardiograficznego i rozpoznanie cech elektrokardiograficznych stanów chorobowych w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, jeżeli ukończyła kurs specjalistyczny
w tym zakresie,
c) wykonywanie gazometrii z krwi tętniczej pobranej przez kaniulę założoną uprzednio przez lekarza w stanach
nagłego zagrożenia zdrowotnego, jeżeli ukończyła kurs kwalifikacyjny lub posiada tytuł specjalisty w dziedzinie
pielęgniarstwa, jeżeli program kursu lub specjalizacji obejmowały treści kształcenia z tego zakresu,
d) ocenę i monitorowanie poziomu znieczulenia pacjenta oraz poziomu zwiotczenia w trakcie znieczulenia ogólnego,
jeżeli ukończyła kurs kwalifikacyjny w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki lub
posiada tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki;
1)
Na dzień ogłoszenia obwieszczenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej działem administracji rządowej – zdrowie kieruje
Minister Zdrowia, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego
zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 2704).
3)
4)
–3–
Poz. 821
świadczeń leczniczych obejmujących
a)
dobór sposobów leczenia ran, jeżeli ukończyła kurs specjalistyczny lub kurs kwalifikacyjny lub posiada tytuł
specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa, jeżeli program kursu lub specjalizacji obejmowały treści kształcenia z tego
zakresu, lub posiada tytuł magistra pielęgniarstwa,
b)
doraźną modyfikację dawki leczniczej produktu leczniczego przeciwbólowego i produktów leczniczych stosowanych w celu łagodzenia bólu u osób objętych opieką paliatywną, jeżeli ukończyła kurs specjalistyczny lub kurs
kwalifikacyjny lub posiada tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa, jeżeli program kursu lub specjalizacji
obejmowały treści kształcenia z tego zakresu,
c)
przygotowanie pacjenta leczonego metodami: Ciągła Ambulatoryjna Dializa Otrzewnowa (CADO), Automatyczna Dializa Otrzewnowa (ADO) i hemodializa oraz hiperalimentacja oraz jego rodziny – do współudziału
w prowadzonym leczeniu, jeżeli ukończyła kurs specjalistyczny lub kurs kwalifikacyjny lub posiada tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa, jeżeli program kursu lub specjalizacji obejmowały treści kształcenia z tego zakresu, lub posiada tytuł magistra pielęgniarstwa,
d)
wykonywanie intubacji dotchawiczej w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, jeżeli ukończyła kurs kwalifikacyjny lub posiada tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa, jeżeli program kursu lub specjalizacji obejmowały treści kształcenia z tego zakresu,
e)
podawanie produktów krwiopochodnych, rekombinowanych koncentratów czynników krzepnięcia oraz desmopresyny, w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego;
świadczeń rehabilitacyjnych obejmujących rehabilitację pacjentów z zaburzeniami psychicznymi, jeżeli ukończyła
kurs specjalistyczny w tym zakresie lub kurs kwalifikacyjny w dziedzinie pielęgniarstwa psychiatrycznego lub posiada tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa, jeżeli program kursu lub specjalizacji obejmowały treści kształcenia
z tego zakresu, lub posiada tytuł magistra pielęgniarstwa.
Załącznik nr 3
WYKAZ PRODUKTÓW LECZNICZYCH, DO STOSOWANIA KTÓRYCH SĄ UPRAWNIONE PIELĘGNIARKI
I POŁOŻNE SAMODZIELNIE BEZ ZLECENIA LEKARSKIEGO
Lp.
Nazwa powszechnie stosowana
(nazwa w języku polskim)
Postać
1
2
3
1
Acidum acetylsalicylicum
(Kwas acetylosalicylowy)
tabletki
2
Budesonidum (Budezonid)
zawiesina do nebulizacji
3
Captoprilum (Kaptopryl)
tabletki
4
Clemastinum (Klemastyna)
tabletki, syrop
5
Drotaverini hydrochloridum
(Drotaweryny chlorowodorek)
tabletki,
czopki,
roztwór do wstrzykiwań
6
Furosemidum (Furosemid)
tabletki
7
Glyceroli trinitras (Glicerolu triazotan)
tabletki,
aerozol do stosowania podjęzykowego
8
Glucagoni hydrochloridum
(Glukagonu chlorowodorek)
roztwór do wstrzykiwań
9
Glucosum 5 % (Glukoza 5 %)
roztwór do wlewu dożylnego
10
Glucosum 20 % (Glukoza 20 %)
roztwór do wstrzykiwań
11
Hydrocortisonum (Hydrokortyzon)
roztwór do wstrzykiwań,
krem,
maść
12
Hydroxyzinum (Hydroksyzyna)
tabletki,
syrop
13
Hyoscini butylbromidum
(Hioscyny butylobromek)*
tabletki,
czopki
14
Ibuprofenum (Ibuprofen)
tabletki
15
Ketoprofenum (Ketoprofen)
tabletki
16
Lidocaini hydrochloridum
(Lidokainy chlorowodorek)
żel,
aerozol,
roztwór do wstrzykiwań*
17
Loperamidi hydrochloridum
(Loperamidu chlorowodorek)
tabletki
18
Magnesii sulfas (Magnezu siarczan)
roztwór do wstrzykiwań
19
Metamizolum natricum (Metamizol sodowy)
tabletki,
czopki
20
Metamizolum natricum + Papaverinum + Atropinum
(Metamizol sodowy + Papaweryna + Atropina)
czopki
21
Metoclopramidum (Metoklopramid)
tabletki
22
Metoprololi tartras (Metoprololu winian)
tabletki
Natrii chloridum 0,9 % (Sodu chlorek 0,9 %)
roztwór do wlewu dożylnego
Poz. 821
2
3
24
Papaverini hydrochloridum
(Papaweryny chlorowodorek)
roztwór do wstrzykiwań
25
Paracetamolum (Paracetamol)
czopki,
tabletki,
roztwór do wstrzykiwań
26
Płyn fizjologiczny wieloelektrolitowy izotoniczny
roztwór do wlewu dożylnego
27
Salbutamolum (Salbutamol)
roztwór do nebulizacji
28
Suppositoria Glyceroli (Czopki glicerolowe)
czopki
29
Solutio Ringeri/zbilansowany roztwór elektrolitowy
roztwór do wlewu dożylnego
30
Thiethylperazinum (Tietylperazyna)
czopki,
tabletki
31
Oxygenium medicinalis (Tlen medyczny)
gaz
32
Epinephrinum (Epinefryna)
roztwór do wstrzykiwań
33
Produkty lecznicze oznaczone symbolem OTC
wszystkie dostępne
* Dotyczy położnej.
§ 4. Pielęgniarka systemu w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie
Medycznym (Dz. U. z 2025 r. poz. 91 i 637) jest uprawniona do wykonywania samodzielnie bez zlecenia lekarskiego medycznych czynności ratunkowych obejmujących
1)
ocenę stanu pacjenta;
2)
układanie pacjenta w pozycji właściwej dla stanu pacjenta lub odniesionych obrażeń;
3)
podjęcie i prowadzenie podstawowej i zaawansowanej resuscytacji krążeniowo-oddechowej zgodnie z aktualną wiedzą
medyczną;
4)
bezprzyrządowe przywracanie drożności dróg oddechowych;
5)
przyrządowe przywracanie i zabezpieczanie drożności dróg oddechowych z zastosowaniem w szczególności
a)
rurki ustno-gardłowej,
b)
rurki nosowo-gardłowej,
c)
przyrządów nadgłośniowych,
d)
konikopunkcji, jeżeli ukończyła kurs specjalistyczny lub kurs kwalifikacyjny lub posiada tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa, jeżeli program kursu lub specjalizacji obejmowały treści kształcenia z tego zakresu;
6)
odsysanie dróg oddechowych;
7)
podjęcie tlenoterapii czynnej lub wspomagania oddechu lub sztucznej wentylacji płuc metodami bezprzyrządowymi
i przyrządowymi, z użyciem tlenu lub powietrza, w tym z użyciem respiratora;
8)
wykonywanie intubacji dotchawiczej lub prowadzenie wentylacji nieinwazyjnej w nagłym zatrzymaniu krążenia;
9)
wykonywanie defibrylacji manualnej na podstawie EKG lub zapisu kardiomonitora;
10) wykonywanie defibrylacji zautomatyzowanej;
11) wykonywanie przezskórnej elektrostymulacji serca w bradyarytmiach, w przypadku pacjentów niestabilnych hemodynamicznie;
12) wykonywanie kardiowersji w tachyarytmiach, w przypadku pacjentów niestabilnych hemodynamicznie;
13) wykonywanie i ocena zapisu EKG;
14) monitorowanie czynności układu oddechowego;
15) monitorowanie czynności układu krążenia metodami nieinwazyjnymi;
16) wykonywanie kaniulacji żył obwodowych oraz żyły szyjnej zewnętrznej;
17)2) wykonywanie dojścia doszpikowego przy użyciu gotowego zestawu oraz podawanie produktów leczniczych drogą
doszpikową, jeżeli ukończyła kurs specjalistyczny lub kurs kwalifikacyjny lub posiada tytuł specjalisty w dziedzinie
pielęgniarstwa, jeżeli program kursu lub specjalizacji obejmowały treści kształcenia z tego zakresu;
18) (uchylony);3)
19) odbarczenie odmy prężnej drogą nakłucia jamy opłucnowej, jeżeli ukończyła kurs specjalistyczny lub kurs kwalifikacyjny lub posiada tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa, jeżeli program kursu lub specjalizacji obejmowały
treści kształcenia z tego zakresu;
20) oznaczanie parametrów krytycznych z użyciem dostępnego sprzętu;
21) opatrywanie ran;
22) tamowanie krwawień zewnętrznych;
23) unieruchamianie złamań, zwichnięć i skręceń;
24) unieruchamianie kręgosłupa ze szczególnym uwzględnieniem odcinka szyjnego;
25) przyjęcie porodu;
26) wykonywanie segregacji medycznej pierwotnej i wtórnej;
27) przygotowanie pacjenta do transportu i opieka medyczna podczas transportu;
28) wykonywanie pomiaru temperatury głębokiej;
29) podawanie pacjentowi produktów leczniczych zamieszczonych w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia;
30) podawanie produktów krwiopochodnych, rekombinowanych koncentratów czynników krzepnięcia oraz desmopresyny, w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego;
31)4) pobieranie materiału z górnych dróg oddechowych od pacjenta oraz wykonywanie testów antygenowych na obecność
wirusów;
32)4) wykonywanie badania USG według protokołów ratunkowych, jeżeli ukończyła kurs dokształcający z USG dla pielęgniarki systemu.
Załącznik nr 4
WYKAZ ŚRODKÓW POMOCNICZYCH, DO STOSOWANIA KTÓRYCH SĄ UPRAWNIONE
PIELĘGNIARKI I POŁOŻNE SAMODZIELNIE BEZ ZLECENIA LEKARSKIEGO
Lp.
Nazwa środka pomocniczego
1
2
1
Zestawy infuzyjne do osobistej pompy insulinowej
2
Cewniki jednorazowe do odsysania górnych dróg oddechowych
3
Cewniki zewnętrzne
4
Cewniki urologiczne
5
Cewniki jednorazowe urologiczne lub hydrofilowe cewniki urologiczne
6
Worki do zbiórki moczu z odpływem
7
Worki do zbiórki moczu w przypadku nefrostomii
8
Worki stomijne samoprzylepne jednorazowego użycia w systemie jednoczęściowym lub worki i płytki w systemie
dwuczęściowym lub inny sprzęt stomijny
9
Środki absorpcyjne (pieluchomajtki, pieluchy anatomiczne, majtki chłonne, podkłady, wkłady anatomiczne)
10
Pończochy kikutowe kończyn górnych i dolnych
11
Majteczki po wyłuszczeniu lub w przypadku wrodzonego braku w stawie biodrowym
12
Poduszka przeciwodleżynowa pneumatyczna
13
Materac przeciwodleżynowy
14
Opatrunki (emplastrii)
15
Paski diagnostyczne do oznaczania glukozy we krwi
16
Nebulizator (generator aerozolu)
Maska tlenowa
§ 5. Pielęgniarka zatrudniona lub pełniąca służbę w podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3 i 7 ustawy z dnia
15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 450, 620 i 637), jest uprawniona do wykonywania samodzielnie bez zlecenia lekarskiego świadczeń zdrowotnych w zakresie, o którym mowa w § 4, jeżeli ukończyła kurs kwalifikacyjny lub posiada tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa ratunkowego lub pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki, lub pielęgniarstwa kardiologicznego, lub pielęgniarstwa chirurgicznego.
Załącznik nr 5
WYKAZ PRODUKTÓW LECZNICZYCH PODAWANYCH PACJENTOWI PRZEZ POŁOŻNĄ
BEZ ZLECENIA LEKARSKIEGO W PRZYPADKU BRAKU MOŻLIWOŚCI INTERWENCJI LEKARSKIEJ,
GDY ZWŁOKA W ICH PODANIU MOGŁABY SPOWODOWAĆ STAN NAGŁEGO ZAGROŻENIA ŻYCIA
LUB ZDROWIA MATKI LUB DZIECKA
Lp.
Nazwa powszechnie stosowana
(nazwa w języku polskim)
Postać
1
2
3
1
Demoxytocinum (Demoksytocyna)
tabletki
2
Drotaverini hydrochloridum
(Drotaweryny chlorowodorek)
tabletki,
roztwór do wstrzykiwań
3
Hyoscini butylbromidum
(Hioscyny butylobromek)
roztwór do wstrzykiwań,
tabletki,
czopki
4
Magnesii sulfas (Magnezu siarczan)
roztwór do wstrzykiwań
5
Methylergometrini maleas
(Metyloergometryny maleinian)
roztwór do wstrzykiwań
6
Oxytocinum (Oksytocyna)
roztwór do wlewu dożylnego,
roztwór do wstrzykiwań
7
Papaverini hydrochloridum
(Papaweryny chlorowodorek)
roztwór do wstrzykiwań
§ 6. 1. Pielęgniarka zatrudniona lub pełniąca służbę w podmiotach leczniczych będących jednostkami budżetowymi, dla
których podmiotem tworzącym jest Minister Obrony Narodowej, i jednostkami wojskowymi jest uprawniona do wykonywania samodzielnie bez zlecenia lekarskiego świadczeń zapobiegawczych i leczniczych obejmujących
1)
wykonanie konikotomii;
2)
wykonanie intubacji dotchawicznej w laryngoskopii bezpośredniej przez usta lub przez nos, z użyciem lub bez użycia
środków zwiotczających oraz prowadzenie wentylacji zastępczej w zależności od wskazań terapeutycznych;
3)
wykonanie drobnych zabiegów chirurgicznych;
2)
3)
4)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lipca 2024 r. zmieniającego rozporządzenie
w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego (Dz. U. poz. 988), które weszło w życie z dniem 5 lipca 2024 r.
Przez § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
Dodany przez § 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
4)
wykonanie fasciotomii ratunkowej;
5)
wykonanie blokady obwodowej nerwów kończyn;
6)
wykonanie badania USG u pacjenta urazowego;
7)
odbarczenie tamponady osierdzia u pacjenta urazowego;
8)
wykonanie drenażu jamy opłucnowej ze wskazań życiowych;
9)
tamowanie krwotoków z użyciem środków hemostatycznych oraz opasek zaciskowych;
Poz. 821
10) płukanie żołądka, po zabezpieczeniu drożności dróg oddechowych;
11) podawanie krwi, składników krwi i preparatów krwiozastępczych pacjentom z objawami wstrząsu hipowolemicznego,
jeżeli ukończyła szkolenie tego z zakresu;
12) ocenę prezentowanych przez pacjenta symptomów zaburzeń zachowania lub zaburzeń psychicznych ze szczególnym
uwzględnieniem symptomów reakcji na ciężki stres (zaburzenia nerwicowe związane ze stresem), w związku z procesem diagnostyczno-leczniczym;
13) podejmowanie czynności w ramach osłony epidemiologicznej i epizootycznej stanów osobowych wojsk oraz w zakresie medycznej ochrony przed czynnikami chemicznymi, biologicznymi, radiologicznymi, nuklearnymi (Chemical
Biological Radiological Nuclear – CBRN), według obowiązujących instrukcji i standardów;
14) podawanie produktów leczniczych oznaczonych symbolem OTC, wyrobów medycznych i wyposażenia wyrobów
medycznych, wydawanych bezpłatnie na podstawie art. 69b ust. 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym
obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2021 r. poz. 372 i 1728)5), leków w autostrzykawkach stanowiących
indywidualne wyposażenie żołnierza oraz produktów leczniczych zamieszczonych w wykazie stanowiącym załącznik nr 2
do rozporządzenia.
2. Przepis ust. 1 stosuje się pod warunkiem ukończenia przez pielęgniarkę kursów dokształcających wojskowo-medycznych
przeznaczonych dla żołnierzy zawodowych oraz pracowników cywilnych resortu obrony narodowej oraz szkolenia w przypadku wykonywania świadczeń zdrowotnych, o których mowa w ust. 1 pkt 11.
3. Świadczenia zdrowotne, o których mowa w ust. 1, realizowane są w warunkach sytuacji kryzysowych i przy zabezpieczeniu medycznym działań jednostek podległych Ministrowi Obrony Narodowej.
4. Pielęgniarka może nie podjąć lub odstąpić od wykonania świadczeń zdrowotnych, o których mowa w ust. 1, w przypadku
1)
rozerwania ciała, dekapitacji;
2)
rozległego zniszczenia czaszki i mózgu, masywnego urazu uniemożliwiającego prowadzenie resuscytacji krążeniowo-oddechowej;
3)
oznak rozkładu gnilnego ciała lub stężenia pośmiertnego, zwęglenia, asystolii utrzymującej się powyżej 30 minut pomimo prowadzenia resuscytacji krążeniowo-oddechowej wszystkimi metodami przyrządowymi i bezprzyrządowymi,
przy szerokich, niereagujących na światło źrenicach.
Załącznik nr 6
WYKAZ BADAŃ DIAGNOSTYCZNYCH DO SAMODZIELNEGO PRZEPROWADZANIA
PRZEZ PIELĘGNIARKĘ I POŁOŻNĄ
Lp.
Nazwa badania diagnostycznego
1
2
1
Badania przeprowadzane z zastosowaniem analizatorów
– morfologia krwi obwodowej z wzorem odsetkowym i płytkami krwi,
– sód,
– potas,
– wapń,
– kreatynina,
– glukoza,
– mleczany,
– czas protrombinowy (INR),
– TSH,
– gazometria z krwi żylnej,
– gazometria z krwi włośniczkowej
2
Badania przeprowadzane za pomocą szybkich testów diagnostycznych
– białko C-reaktywne (CRP),
– troponina,
– hemoglobina glikowana (HbA1c),
– badanie moczu (białko, ciała ketonowe, cukier, test ciążowy)
3
Badania przeprowadzane z zastosowaniem innych urządzeń pomiarowych
– przezskórny pomiar bilirubiny,
– pomiar glikemii za pomocą glukometru
§ 7. Położna jest uprawniona do wykonywania samodzielnie bez zlecenia lekarskiego
1)
5)
świadczeń diagnostycznych obejmujących
a)
wykonywanie badania fizykalnego, jeżeli ukończyła kurs specjalistyczny lub posiada tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa uzyskany po 2001 r., lub posiada dyplom ukończenia studiów pierwszego stopnia na kierunku
położnictwo, które rozpoczęły się w roku akademickim 2012/2013, lub posiada zaświadczenie o ukończeniu
kursu z zakresu badania fizykalnego Advanced Physical Assessment,
b)
wykonywanie standardowego, spoczynkowego badania elektrokardiograficznego i rozpoznanie cech elektrokardiograficznych stanów chorobowych w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, jeżeli ukończyła kurs specjalistyczny w tym zakresie,
c)
wykonywanie gazometrii z krwi tętniczej pobranej przez kaniulę założoną uprzednio przez lekarza w stanach
nagłego zagrożenia zdrowotnego, jeżeli ukończyła kurs kwalifikacyjny lub posiada tytuł specjalisty w dziedzinie
pielęgniarstwa, jeżeli program kursu lub specjalizacji obejmowały treści kształcenia z tego zakresu;
Ustawa utraciła moc na podstawie art. 823 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248,
z późn. zm.), która weszła w życie z dniem 23 kwietnia 2022 r.
2)
Poz. 821
świadczeń leczniczych obejmujących
a)
dobór sposobów leczenia ran, jeżeli ukończyła kurs specjalistyczny lub kurs kwalifikacyjny lub posiada tytuł
specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa, jeżeli program kursu lub specjalizacji obejmowały treści kształcenia z tego
zakresu, lub posiada tytuł magistra położnictwa,
b)
wykonywanie intubacji dotchawiczej w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, jeżeli ukończyła kurs kwalifikacyjny w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki w położnictwie i ginekologii,
c)
podawanie produktów krwiopochodnych, rekombinowanych koncentratów czynników krzepnięcia oraz desmopresyny, w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego,
d)
modyfikacja doraźnie dawki leku przeciwbólowego, jeżeli ukończyła kurs specjalistyczny lub posiada tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa, jeżeli program kursu lub specjalizacji obejmowały treści kształcenia z tego
zakresu.
§ 8. 1. Pielęgniarka i położna wykonująca zawód w podmiocie leczniczym informuje bez zbędnej zwłoki lekarza, pod
opieką którego znajduje się pacjent, o samodzielnym wykonaniu u tego pacjenta, bez zlecenia lekarskiego, świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych oraz o podanych produktach leczniczych i wykonanych
badaniach.
2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do pielęgniarki i położnej sprawującej opiekę nad pacjentem wykonującej zawód
poza podmiotem leczniczym, jeżeli w jej obecności pacjent zostanie objęty opieką lekarską.
§ 9. 1. Wykaz produktów leczniczych, do stosowania których są uprawnione pielęgniarki i położne samodzielnie bez
zlecenia lekarskiego, określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.
2. Wykaz środków pomocniczych, do stosowania których są uprawnione pielęgniarki i położne samodzielnie bez zlecenia
lekarskiego, określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.
§ 10. W przypadku braku możliwości interwencji lekarskiej, gdy zwłoka w ich podaniu mogłaby spowodować stan nagłego
zagrożenia życia lub zdrowia matki lub dziecka, położna jest uprawniona do podania pacjentowi bez zlecenia lekarskiego
produktów leczniczych zamieszczonych w wykazie stanowiącym załącznik nr 5 do rozporządzenia.
§ 11. Pielęgniarka i położna może pobierać do celów diagnostycznych bez zlecenia lekarskiego każdy rodzaj materiału
do badania, którego pobieranie wynika z uprawnień zawodowych nabytych w ramach kształcenia przeddyplomowego i podyplomowego, w szczególności krew żylną, mocz, ślinę, kał, włosy, wyskrobiny z paznokci, wymaz z górnych dróg oddechowych, wymaz z rany, wymaz z dróg moczowych i narządów płciowych, wymaz z odbytu, wymaz z oka, wymaz z policzka i wymazy cytologiczne.
§ 12. Wykaz badań diagnostycznych do samodzielnego przeprowadzania przez pielęgniarkę i położną określa załącznik nr 6
do rozporządzenia.
§ 13. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia6).7)
6)
7)
Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 8 marca 2017 r.
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 7 listopada 2007 r. w sprawie rodzaju i zakresu
świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego (Dz. U. poz. 1540), które utraciło moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia na
podstawie art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1251, 1579 i 2020).
Warszawa, dnia 24 czerwca 2025 r.
Poz. 821
OBWIESZCZENIE
MINISTRA ZDROWIA 1)
z dnia 9 czerwca 2025 r.
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń
zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę
albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego
1. Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych
aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 lutego 2017 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego
(Dz. U. poz. 497), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 2 lipca 2024 r.
zmieniającym rozporządzenie w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego (Dz. U. poz. 988).
2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje § 2 rozporządzenia
Ministra Zdrowia z dnia 2 lipca 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego (Dz. U. poz. 988), który stanowi
„§ 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.”.
Minister Zdrowia: wz. W. Konieczny
1)
Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej – zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów
z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 2704).
Załącznik do obwieszczenia Ministra Zdrowia
z dnia 9 czerwca 2025 r. (Dz. U. poz. 821)
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA 1)
z dnia 28 lutego 2017 r.
w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych
udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego
Na podstawie art. 6 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 814, 854
i 1897 oraz z 2025 r. poz. 129, 619 i 637) zarządza się, co następuje
Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia
z dnia 28 lutego 2017 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 821)
Załącznik nr 1
WYKAZ PRODUKTÓW LECZNICZYCH PODAWANYCH PACJENTOWI PRZEZ PIELĘGNIARKĘ SYSTEMU
W RAMACH WYKONYWANIA MEDYCZNYCH CZYNNOŚCI RATUNKOWYCH
Lp.
Nazwa powszechnie stosowana (nazwa w języku polskim)
Postać
1
2
3
1
Acidum acetylsalicylicum
(Kwas acetylosalicylowy)
tabletki
2
Adenosinum (Adenozyna)
roztwór do wstrzykiwań
3
Amiodaroni hydrochloridum
(Amiodaronu chlorowodorek)
roztwór do wstrzykiwań
4
Atropini sulfas (Atropiny siarczan)
roztwór do wstrzykiwań
5
Isosorbidi mononitras (Izosorbidu monoazotan)
tabletki
6
Budesonidum (Budezonid)
zawiesina do nebulizacji
7
Captoprilum (Kaptopryl)
tabletki
8
Clemastinum (Klemastyna)
roztwór do wstrzykiwań
9
Clonazepamum (Klonazepam)
roztwór do wstrzykiwań
10
Clopidogrelum (Klopidogrel)
(po teletransmisji EKG i konsultacji z lekarzem oceniającym zapis EKG)
tabletki
11
Dexamethasoni phosphas
(Deksametazonu fosforan)
roztwór do wstrzykiwań
12
Diazepamum (Diazepam)
tabletki,
roztwór do wstrzykiwań,
wlewka doodbytnicza
13
Drotaverini hydrochloridum
(Drotaweryny chlorowodorek)
roztwór do wstrzykiwań
14
Epinephrinum (Epinefryna)
roztwór do wstrzykiwań
15
Fentanylum (Fentanyl)
roztwór do wstrzykiwań
16
Flumazenilum (Flumazenil)
roztwór do wstrzykiwań
17
Furosemidum (Furosemid)
roztwór do wstrzykiwań
18
Glyceroli trinitras (Glicerolu triazotan)
tabletki,
aerozol do stosowania
podjęzykowego
19
Glucagoni hydrochloridum
(Glukagonu chlorowodorek)
roztwór do wstrzykiwań
20
Glucosum 5 % (Glukoza 5 %)
roztwór do wlewu dożylnego
21
Glucosum 20 % (Glukoza 20 %)
roztwór do wstrzykiwań
22
Heparinum natricum (Heparyna sodowa)
roztwór do wstrzykiwań
23
Hydrocortisonum (Hydrokortyzon)
roztwór do wstrzykiwań
24
Hydroxyzinum (Hydroksyzyna)
tabletki, roztwór do wstrzykiwań
Ibuprofenum (Ibuprofen)
tabletki
Poz. 821
2
3
26
Ketoprofenum (Ketoprofen)
tabletki,
roztwór do wstrzykiwań
27
Lidocaini hydrochloridum
(Lidokainy chlorowodorek)
roztwór do wstrzykiwań,
żel
28
Magnesii sulfas (Magnezu siarczan)
roztwór do wstrzykiwań
29
Mannitolum – 15 % (Mannitol – 15 %)
roztwór do wlewu dożylnego
30
Metamizolum natricum (Metamizol sodowy)
roztwór do wstrzykiwań
31
Metoclopramidum (Metoklopramid)
roztwór do wstrzykiwań
32
Metoprololi tartras (Metoprololu winian)
roztwór do wstrzykiwań
33
Midazolamum (Midazolam)
roztwór do wstrzykiwań
34
Morphini sulfas (Morfiny siarczan)
roztwór do wstrzykiwań
35
Naloxoni hydrochloridum
(Naloksonu chlorowodorek)
roztwór do wstrzykiwań
36
Natrii chloridum 0,9 % (Sodu chlorek 0,9 %)
roztwór do wlewu dożylnego
37
Natrii hydrogenocarbonas 8,4 %
(Sodu wodorowęglan 8,4 %)
roztwór do wstrzykiwań
37a8) Noradrenalinum
roztwór do wstrzykiwań
38
Papaverini hydrochloridum
(Papaweryny chlorowodorek)
roztwór do wstrzykiwań
39
Paracetamolum (Paracetamol)
czopki,
tabletki,
roztwór do wstrzykiwań
40
Płyn fizjologiczny wieloelektrolitowy izotoniczny
roztwór do wlewu dożylnego
41
Płyny koloidowe niewymagające pobierania przed iniekcją krwi na grupę
oraz próby krzyżowej (skrobia hydroksyetylowana, żelatyna
modyfikowana)
roztwór do wlewu dożylnego
41a9) Prasugrel (po teletransmisji EKG i konsultacji z lekarzem oceniającym
zapis EKG)
tabletki
42
Salbutamolum (Salbutamol)
roztwór do wstrzykiwań,
roztwór do nebulizacji
43
Solutio Ringeri/zbilansowany roztwór elektrolitowy
roztwór do wlewu dożylnego
44
Thiethylperazinum (Tietylperazyna)
czopki, roztwór do wstrzykiwań
45
Ticagrelorum (Tikagrelor)
(po teletransmisji EKG i konsultacji z lekarzem oceniającym zapis EKG)
tabletki
46
Oxygenium medicinalis (Tlen medyczny)
gaz
46a10) Tranexamic acid
roztwór do wstrzykiwań
47
roztwór do wstrzykiwań
8)
9)
10)
Urapidilum (Urapidyl)
Dodana przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
Dodana przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
Dodana przez § 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.