Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 marca 2025 r. w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur hodowlanych gatunku Gallus gallus" na lata 2025-2027

§ 1. Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wprowadza się „Krajowy program zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur hodowlanych gatunku Gallus gallus” na lata 2025–2027, stanowiący załącznik do rozporządzenia.

§ 2. Do spraw określonych w programie stanowiącym załącznik do rozporządzenia uchylanego w § 3 objętych postępowaniami wszczętymi przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i niezakończonymi ostateczną decyzją stosuje się

przepisy dotychczasowe.

§ 3. Traci moc rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2023 r. w sprawie wprowadzenia

„Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur hodowlanych gatunku Gallus gallus” na

lata 2023–2025 (Dz. U. poz. 561).

§ 4. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: C. Siekierski

1)

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej – rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia

Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

(Dz. U. poz. 2706).

rozporządzenia

Ministra

i Rozwoju

Warszawa, dnia 16 kwietnia 2025 r.

Poz. 494

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1)

z dnia 28 marca 2025 r.

w sprawie wprowadzenia „Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach

kur hodowlanych gatunku Gallus gallus” na lata 2025–2027

Na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych

zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1075) zarządza się, co następuje

Załącznik do rozporządzenia Ministra Rolnictwa iZałącznik

Rozwoju do

Wsi

z dnia 28 marca

2025 Rolnictwa

r. (Dz. U. poz.

…) Wsi

z dnia 28 marca 2025 r. (Dz. U. poz. 494)

KRAJOWY PROGRAM ZWALCZANIA NIEKTÓRYCH SEROTYPÓW SALMONELLA

WKRAJOWY

STADACH

KUR HODOWLANYCH

GATUNKUSEROTYPÓW

GALLUS GALLUS

NA LATA

2025–2027

PROGRAM

ZWALCZANIA NIEKTÓRYCH

SALMONELLA

W STADACH

KUR HODOWLANYCH GATUNKU GALLUS GALLUS NA LATA 2025–2027

1. Zasady ogólne

1.1. Cel „Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur

hodowlanych gatunku Gallus gallus”

Zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia

17 listopada 2003 r. w sprawie zwalczania salmonelli i innych określonych odzwierzęcych czynników

chorobotwórczych przenoszonych przez żywność (Dz. Urz. UE L 325 z 12.12.2003, str. 1, z późn. zm. –

Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 41, str. 328), zwanego dalej „rozporządzeniem

nr 2160/2003”, zadaniem krajowego programu zwalczania choroby odzwierzęcej i odzwierzęcego

czynnika chorobotwórczego jest osiągnięcie odpowiedniego celu wspólnotowego ograniczenia

rozprzestrzeniania chorób odzwierzęcych i odzwierzęcych czynników chorobotwórczych

wymienionych w kolumnie 1 załącznika I do rozporządzenia nr 2160/2003 w populacjach zwierząt

wymienionych w kolumnie 2 tego załącznika.

Cel unijny w odniesieniu do stad kur hodowlanych gatunku Gallus gallus został określony

w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 200/2010 z dnia 10 marca 2010 r. w sprawie wykonania

rozporządzenia (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do celu unijnego

ograniczenia częstości występowania serotypów salmonelli w dorosłych stadach hodowlanych gatunku

Gallus gallus (Dz. Urz. UE L 61 z 11.03.2010, str. 1, z późn. zm.), zwanym dalej „rozporządzeniem

nr 200/2010”, i przewiduje ograniczenie występowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

maksymalnej wartości procentowej dorosłych stad, o liczebności co najmniej 250 sztuk drobiu,

z dodatnim wynikiem badań laboratoryjnych w kierunku Salmonella Enteritidis, Salmonella

Typhimurium, w tym jednofazowej Salmonella Typhimurium o wzorze antygenowym 1,4,[5],12:i:-,

Salmonella Hadar, Salmonella Infantis, Salmonella Virchow do 1 % lub poniżej tej wartości.

Celem „Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur

hodowlanych gatunku Gallus gallus” na lata 2025–2027, zwanego dalej „programem”, jest ograniczenie

występowania w dorosłych stadach kur hodowlanych gatunku Gallus gallus, liczących przynajmniej

250 sztuk drobiu, pięciu serotypów Salmonella mających największe znaczenie dla zdrowia publicznego

do poziomu wskazanego w ww. przepisach Unii Europejskiej. Zgodnie z założeniami programu

przewiduje się

1) w 2025 r. nie więcej niż 32 stada kur hodowlanych gatunku Gallus gallus zakażonych

serotypem Salmonella objętym programem;

2) w 2026 r. nie więcej niż 27 stad kur hodowlanych gatunku Gallus gallus zakażonych serotypem

Salmonella objętym programem;

3) w 2027 r. nie więcej niż 22 stada kur hodowlanych gatunku Gallus gallus zakażonych

serotypem Salmonella objętym programem.

W celu uzyskania współfinansowania unijnego program został opracowany zgodnie

z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/690 z dnia

28 kwietnia 2021 r. ustanawiającym program na rzecz rynku wewnętrznego, konkurencyjności

przedsiębiorstw, w tym małych i średnich przedsiębiorstw, dziedziny roślin, zwierząt, żywności i paszy,

oraz statystyk europejskich (Program na rzecz jednolitego rynku) oraz uchylającym rozporządzenia

Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 99/2013, (UE) nr 1287/2013, (UE) nr 254/2014 i (UE)

nr 652/2014 (Dz. Urz. UE L 153 z 03.05.2021, str. 1).

1.2. Populacja zwierząt i fazy produkcji, które muszą być objęte pobieraniem próbek

Próbki do badań laboratoryjnych pobiera się z inicjatywy posiadacza kur hodowlanych, zwanego

dalej „hodowcą”, na jego koszt, w stadach kur hodowlanych gatunku Gallus gallus od

1) piskląt jednodniowych;

2) drobiu

a) w czwartym tygodniu życia,

b) na 2 tygodnie przed rozpoczęciem składania jaj lub przeniesieniem do jednostki

produkcyjnej,

c) w okresie nieśności co 2 tygodnie.

Dane odnośnie do liczby stad objętych programem w 2023 r. oraz założenia w zakresie badania stad kur

hodowlanych gatunku Gallus gallus w latach 2025–2027 przedstawiono w tabeli 1.

Tabela 1. Dane odnośnie do liczby stad objętych programem w 2023 r. oraz założenia w zakresie

badania stad kur hodowlanych gatunku Gallus gallus w latach 2025–2027

Zakładana

liczba stad kur

hodowlanych

gatunku

Gallus gallus,

w których będą

pobrane próbki

z inicjatywy

hodowcy

Zakładana liczba

stad kur

hodowlanych

gatunku

Gallus gallus,

w których będą

pobrane próbki

przez

powiatowego

lekarza

weterynarii

1026

0

2226

2226

2226

Zakładana liczba stad w okresie produkcji,

w których próbki zostaną pobrane w wylęgarni

0

0

0

Zakładana liczba stad w okresie produkcji,

w których próbki zostaną pobrane

w gospodarstwie

2226

2226

2226

Łączna liczba

stad kur

hodowlanych

gatunku

Gallus gallus

w 2023 r.

Liczba stad w okresie

odchowu

1026

Liczba stad w okresie

produkcji

2226

Łączna liczba

stad kur

hodowlanych

gatunku

Gallus gallus

liczących

powyżej 250

sztuk drobiu

w 2023 r.

(źródło: Inspekcja Weterynaryjna)

1.3. Obszary geograficzne i administracyjne, na których program będzie realizowany

Program jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

1.4. Zgodność programu ze szczególnymi wymaganiami określonymi w częściach C, D i E

załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003

W przypadku programu mają zastosowanie wymagania określone w częściach C i E załącznika II

do rozporządzenia nr 2160/2003.

Zgodnie z pkt 1 część C załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003 środki określone w pkt 3–5

części C tego załącznika będą stosowane w przypadku wykrycia co najmniej jednego z pięciu serotypów

Salmonella objętych programem w próbkach pobranych z inicjatywy hodowcy lub w próbkach

pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii właściwego ze względu na miejsce prowadzenia

przez podmiot działalności nadzorowanej, zwanego dalej „powiatowym lekarzem weterynarii”.

1.5. Występowanie serotypów Salmonella na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

W 2007 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rozpoczęła się realizacja „Krajowego programu

zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach hodowlanych gatunku kura (Gallus gallus)”.

Wyniki realizacji ww. programu w ostatnich latach przedstawia tabela 2.

Tabela 2. Wyniki realizacji krajowego programu w latach 2014–2023

Rok

Liczba stad zbadanych

(stada w okresie

odchowu i dorosłe)

2023

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

3 105

2 705

2 649

2 711

2 756

2 428

2 307

2 565

2 485

2 392

Procent stad zakażonych

przynajmniej jednym

serotypem objętym

programem (stada w okresie

odchowu i dorosłe)

1,26 %

2,22 %

1,81 %

1,91 %

1,20 %

1,24 %

0,74 %

1,10 %

1,01 %

1,17 %

Procent dorosłych stad

zakażonych przynajmniej

jednym serotypem

objętym programem

1,87 %

2,9 %

2,21 %

2,1 %

1,55 %

1,41 %

0,82 %

1,46 %

1,37 %

1,54 %

(źródło: Inspekcja Weterynaryjna)

Salmonella Enteritidis, w odróżnieniu od innych serotypów, może zakażać jajowody, co powoduje

przedostawanie się bakterii do jaj, podczas gdy inne serotypy zwykle pozostają w kale i zanieczyszczają

powierzchnie skorupek jaj. Salmonella Enteritidis w zakażonych stadach hodowlanych za

pośrednictwem jaj zakaża pisklęta, a te w stadach nieśnych zakażają jaja i produkty jajeczne. Zatem

obserwowane jest pionowe i poziome: bezpośrednie (z osobnika na osobnika) i pośrednie (ze

środowiska) szerzenie się zakażeń pałeczkami Salmonella w stadach drobiu.

Głównym, pierwotnym rezerwuarem odzwierzęcych pałeczek Salmonella w Rzeczypospolitej

Polskiej jest drób. Do zakażeń u ludzi dochodzi najczęściej przez spożywanie skażonych produktów

pochodzenia zwierzęcego, w szczególności jaj i produktów jajecznych oraz mięsa i przetworów

mięsnych, w tym drobiowych.

Informacje o zachorowaniach na choroby zakaźne, zakażeniach i zatruciach w Rzeczypospolitej

Polskiej są zbierane przez Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru Narodowego Instytutu

Zdrowia Publicznego PZH – Państwowego Instytutu Badawczego, a następnie publikowane na jego

stronie internetowej (www.pzh.gov.pl) w postaci meldunków o zachorowaniach na choroby zakaźne,

zakażeniach i zatruciach u ludzi.

1.6. Struktura i organizacja organów Inspekcji Weterynaryjnej odpowiedzialnych za realizację

programu

Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej właściwą władzą wykonawczą w zakresie realizacji

programów, o których mowa w art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 2160/2003, są organy Inspekcji

Weterynaryjnej, tj. Główny Lekarz Weterynarii, wojewódzcy lekarze weterynarii oraz powiatowi

lekarze weterynarii.

Obecnie funkcjonuje 16 wojewódzkich inspektoratów weterynarii oraz 305 powiatowych

inspektoratów weterynarii.

Struktura oraz kompetencje organów Inspekcji Weterynaryjnej zostały określone w ustawie z dnia

29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 12).

Zgodnie z art. 57 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu

chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1075) Główny Lekarz Weterynarii jest

odpowiedzialny za opracowanie programu, a następnie nadzoruje jego realizację oraz informuje

Komisję Europejską o postępach w jego realizacji. Na poziomie województwa realizację programu

nadzoruje wojewódzki lekarz weterynarii. Bezpośredni nadzór nad realizacją programu na poziomie

powiatu sprawuje powiatowy lekarz weterynarii, który jest również odpowiedzialny za wykonywanie

wszelkich czynności urzędowych w ramach programu.

Organy Inspekcji Weterynaryjnej przy wykonywaniu swoich zadań współdziałają z organami

Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej, Inspekcji Transportu

Drogowego, Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz z jednostkami

samorządu terytorialnego.

W ramach programu badania laboratoryjne są wykonywane przez laboratoria urzędowe

w rozumieniu art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej.

Krajowym laboratorium referencyjnym właściwym dla badań prowadzonych w kierunku

salmonellozy (w aspekcie chorób odzwierzęcych), zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra

Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 lipca 2022 r. w sprawie krajowych laboratoriów referencyjnych

(Dz. U. poz. 1667, z późn. zm.), jest laboratorium w Zakładzie Mikrobiologii Państwowego Instytutu

Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach.

Nadzór nad działalnością Inspekcji Weterynaryjnej oraz Państwowego Instytutu Weterynaryjnego –

Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach sprawuje Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

1.7. Laboratoria, w których przeprowadza się badania laboratoryjne próbek pobranych w ramach

programu

Badania laboratoryjne próbek pobranych w ramach programu przeprowadza się w laboratoriach

urzędowych wyznaczonych przez Głównego Lekarza Weterynarii zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia

29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej.

Do próbek przesyłanych do badań laboratoryjnych, pobranych w ramach kontroli urzędowych,

dołącza się pismo przewodnie. Hodowca umieszcza w nim informacje dotyczące

1) imienia i nazwiska albo nazwy oraz adresu hodowcy oraz adresu, pod którym jest prowadzone

gospodarstwo;

2) numeru lub oznaczenia stada oraz weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego gospodarstwa;

3) liczby próbek oraz rodzaju materiału pobranego;

4) daty i godziny pobrania próbek oraz ich wysłania do laboratorium;

5) nazwy i rodzaju zastosowanej szczepionki przeciwko Salmonella w stadzie kur niosek oraz dat jej

podawania;

6) stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych i dat zastosowania tych środków, jeżeli były

stosowane;

7) imienia i nazwiska osoby pobierającej próbki.

W przypadkach uzasadnionych ekonomicznie lub organizacyjnie próbki pobrane w ramach

programu przez powiatowego lekarza weterynarii mogą być przesłane do laboratorium urzędowego

wyznaczonego przez Głównego Lekarza Weterynarii zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia

2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej, znajdującego się w innym województwie.

W takim przypadku powiatowy lekarz weterynarii powiadamia wojewódzkiego lekarza weterynarii

o zamiarze przesłania tych próbek do innego województwa. Wojewódzki lekarz weterynarii, na którego

obszarze właściwości znajduje się gospodarstwo, w którym zostały pobrane próbki, powiadamia

wojewódzkiego lekarza weterynarii właściwego ze względu na położenie laboratorium, do którego

próbki mają być przesłane, o zamiarze przesłania tych próbek.

Próbki pobrane z inicjatywy hodowcy mogą być również badane w innych laboratoriach

urzędowych niż wyżej wymienione, zatwierdzonych przez Głównego Lekarza Weterynarii w sposób

określony w art. 25a ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej do wykonywania

badań metodą badawczą określoną w pkt. 3.2 załącznika do rozporządzenia nr 200/2010.

Wykaz laboratoriów zatwierdzonych przez Głównego Lekarza Weterynarii jest umieszczony,

zgodnie z art. 25 ust. 8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej, na stronie

internetowej administrowanej przez Główny Inspektorat Weterynarii (www.wetgiw.gov.pl).

Krajowym laboratorium referencyjnym właściwym do badania próbek w ramach programu jest,

zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 lipca 2022 r.

w sprawie krajowych laboratoriów referencyjnych, Laboratorium w Zakładzie Mikrobiologii

Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach. Do

próbek pobranych w ramach kontroli urzędowych przesyłanych do badań laboratoryjnych dołącza się

pismo przewodnie, którego wzór jest określony w załączniku nr 7 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 4 lipca 2017 r. w sprawie sposobu prowadzenia dokumentacji związanej ze

zwalczaniem chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. poz. 1388).

Laboratoria urzędowe przeprowadzające badania laboratoryjne na potrzeby programu w zakresie

badania bakteriologicznego oceniają każdorazowo efekt hamujący wzrost bakterii.

W przypadku wykrycia serotypu Salmonella innego niż objęty programem określa się ten serotyp

i podaje jego nazwę.

Z przeprowadzonych badań laboratoryjnych sporządza się sprawozdanie. W sprawozdaniu

umieszcza się informacje o badanym stadzie (numer lub indywidualne oznaczenie stada oraz

weterynaryjny numer identyfikacyjny), rodzaju badanego materiału oraz o wyniku badania

laboratoryjnego każdej z badanych próbek, zgodnie z jednym z poniższych sformułowań

1) „Salmonella spp. niewykryte w próbce analitycznej x g (np. kału, kurzu, narządów

wewnętrznych) lub x par okładzin na buty, lub x tamponów; nie stwierdzono efektu hamującego

wzrost bakterii”;

2) „Salmonella spp. niewykryte w próbce analitycznej x g (np. kału, kurzu, narządów

wewnętrznych) lub x par okładzin na buty, lub x tamponów; stwierdzono efekt hamujący wzrost

bakterii”;

3) „Salmonella … (podać nazwę serotypu lub strukturę antygenową uzyskanego izolatu) wykryte

w próbce analitycznej x g (np. kału, kurzu, narządów wewnętrznych) lub x par okładzin na buty,

lub x tamponów; nie stwierdzono efektu hamującego wzrost bakterii”.

W przypadku gdy

1) pismo przewodnie dołączone przez hodowcę do próbek kierowanych do badania

laboratoryjnego nie zawiera informacji, o których mowa powyżej, lub hodowca nie uzupełnił

tych informacji,

2) ilość lub rodzaj materiału do badań nie spełnia wymogów wynikających z systemu badawczego

określonego w załączniku do rozporządzenia nr 200/2010,

3) warunki transportu próbek do laboratorium nie spełniają wymagań określonych w pkt 3.1.1

załącznika do rozporządzenia nr 200/2010

– laboratorium urzędowe informuje o tym hodowcę przy przyjęciu próbek do badania

laboratoryjnego.

W przypadku gdy hodowca zdecydował o przeprowadzeniu badania laboratoryjnego,

w sprawozdaniu z przeprowadzonych badań laboratoryjnych umieszcza się informację

„Badanie laboratoryjne nie może być traktowane jako badanie przeprowadzone zgodnie z wymaganiami

programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur hodowlanych gatunku Gallus

gallus.”.

Laboratoria urzędowe przeprowadzające badania laboratoryjne w ramach programu oraz hodowcy

po uzyskaniu dodatniego wyniku badań laboratoryjnych lub stwierdzeniu efektu hamującego wzrost

bakterii w próbkach pobranych z inicjatywy hodowcy niezwłocznie informują o tym powiatowego

lekarza weterynarii. Informacja o uzyskaniu dodatniego wyniku badań laboratoryjnych lub stwierdzeniu

efektu hamującego wzrost bakterii jest przekazywana niezwłocznie powiatowemu lekarzowi

weterynarii również w przypadku, gdy w sprawozdaniu z przeprowadzonego badania laboratoryjnego

umieszczono informację: „Badanie laboratoryjne nie może być traktowane jako przeprowadzone

zgodnie z wymaganiami programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur

hodowlanych gatunku Gallus gallus”.

Laboratoria urzędowe przeprowadzające badania w ramach programu (wyznaczone lub

zatwierdzone przez Głównego Lekarza Weterynarii), po uzyskaniu dodatnich wyników badań

laboratoryjnych lub stwierdzeniu efektu hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych przez

powiatowego lekarza weterynarii lub producenta kur hodowlanych, informują o tym właściwego

miejscowo dla lokalizacji stada powiatowego lekarza weterynarii oraz wojewódzkiego lekarza

weterynarii niezwłocznie, jednak nie później niż do końca następnego dnia roboczego po dniu, w którym

uzyskano wynik badania.

Sprawozdania z badań próbek pobranych zarówno z inicjatywy producenta kur hodowlanych, jak

i przez powiatowego lekarza weterynarii są przesyłane do właściwego miejscowo dla lokalizacji stada

powiatowego lekarza weterynarii oraz na każde żądanie do właściwego miejscowo wojewódzkiego

lekarza weterynarii.

Laboratoria urzędowe przeprowadzające badania w ramach programu przekazują – na koniec okresu

sprawozdawczego, a także na każde pisemne żądanie wojewódzkiego lekarza weterynarii – zestawienia

ze sprawozdań dotyczące tych badań.

Laboratoria urzędowe wykonujące badania laboratoryjne w ramach programu przechowują przez

okres co najmniej dwóch lat wszystkie izolaty Salmonella wyizolowane w ramach programu. Ponadto

spośród przechowywanych izolatów laboratoria przesyłają do krajowego laboratorium referencyjnego –

laboratorium w Zakładzie Mikrobiologii Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego

Instytutu Badawczego w Puławach jeden szczep reprezentujący każdy stwierdzony serotyp Salmonella

wraz z kartą informacyjną, a w przypadku gdy nie została wykonana pełna identyfikacja serotypu

Salmonella – typ serologiczny, w celu wykonania badań potwierdzających. Szczepy należy przesłać

w terminie 7 dni roboczych od daty zakończenia badania. Przesłane szczepy Salmonella są

wykorzystywane w badaniach realizowanych zgodnie z decyzją wykonawczą UE 2020/1729 z dnia

17 listopada 2020 r. w sprawie monitorowania i sprawozdawczości w zakresie oporności na środki

przeciwdrobnoustrojowe u bakterii zoonotycznych i komensalnych oraz w sprawie uchylenia decyzji

wykonawczej 2013/652/UE (Dz. Urz. UE L 387 z 19.11.2020, str. 8, z późn. zm.).

Laboratorium referencyjne, na wniosek organów Inspekcji Weterynaryjnej, przeprowadza

sekwencjonowanie genomu przekazanych izolatów szczepów Salmonella oraz wykonuje analizę

pokrewieństwa filogenetycznego w zakresie wskazanym przez wnioskujący organ Inspekcji

Weterynaryjnej.

1.8. Metody stosowane do wykrywania serotypów Salmonella w stadach kur hodowlanych

gatunku Gallus gallus

Do wykrywania serotypów Salmonella w stadach kur hodowlanych gatunku Gallus gallus stosuje

się metodę określoną w pkt 3.2 załącznika do rozporządzenia nr 200/2010.

1.9. Kontrole urzędowe w stadach kur hodowlanych gatunku Gallus gallus oraz kontrole

urzędowe pasz przeznaczonych dla tych stad

Pobieranie próbek w ramach programu odbywa się w gospodarstwie.

Pobieranie próbek w stadzie kur hodowlanych gatunku Gallus gallus z inicjatywy hodowcy, zgodnie

z wymaganiami określonymi w części B załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003, przeprowadza się

1) u piskląt jednodniowych w trakcie rozładunku ze środka transportu przed ich umieszczeniem

w obiekcie, w którym będą utrzymywane, zwanym dalej „kurnikiem”, przez pobranie

a) próbek wyściółki wraz z mekonium z 10 pojemników transportowych z każdej dostawy

(po 25 g z pojemnika) lub

b) wymazów powierzchniowych z dna 10 pojemników (pulowanych w laboratorium

w jedną próbkę) – w przypadku pojemników bez wyściółki, lub

c) piskląt padłych (w tym również w czasie transportu), nie więcej niż 20 sztuk –

pulowanych w laboratorium w jedną próbkę;

2) u drobiu

a) w czwartym tygodniu życia,

b) na 2 tygodnie przed rozpoczęciem składania jaj lub przed przeniesieniem do jednostki

produkcyjnej,

c) w okresie nieśności co 2 tygodnie

– zgodnie z wymaganiami określonymi w pkt 2.2.2.1 załącznika do rozporządzenia nr 200/2010.

Koszt pobrania, transportu oraz badania laboratoryjnego tych próbek ponosi hodowca.

Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób

zakaźnych zwierząt hodowca informuje powiatowego lekarza weterynarii o każdej zmianie stanu

prawnego lub faktycznego związanego z prowadzeniem działalności nadzorowanej w zakresie

dotyczącym wymagań weterynaryjnych. Hodowca przesyła właściwemu miejscowo powiatowemu

lekarzowi weterynarii na piśmie lub za pośrednictwem platformy ePUAP informację o wstawieniu do

kurnika nowego stada kur hodowlanych w terminie 7 dni od dnia dokonania tego zdarzenia oraz

harmonogram pobierania próbek w stadzie do akceptacji przez powiatowego lekarza weterynarii.

Hodowca prowadzi dokumentację związaną z pobieraniem próbek, zawierającą informacje dotyczące

1) identyfikacji stada (źródła pochodzenia oraz liczby kur i ich wieku);

2) rodzaju próbek, daty i godziny pobrania próbek;

3) imienia i nazwiska osoby pobierającej próbki;

4) daty i godziny wysłania próbek do laboratorium;

5) nazwy i adresu laboratorium, do którego pobrane próbki zostały wysłane;

6) wyników badań laboratoryjnych próbek pobranych w ramach programu.

Hodowca przechowuje dokumentację przez 3 lata.

Powiatowy lekarz weterynarii nadzoruje prawidłowe pobieranie próbek z inicjatywy hodowcy oraz

kontroluje dokumentację prowadzoną przez hodowcę. Nadzór ten obejmuje kontrolę realizacji

harmonogramu oraz sposobu pobierania próbek. Kontrola sposobu pobierania próbek jest prowadzona

z częstotliwością zależną od analizy ryzyka dokonanej przez powiatowego lekarza weterynarii. Analiza

ryzyka sporządzana jest na piśmie i obejmuje co najmniej następujące obszary

1) wielkość, typ, lokalizację itp. gospodarstwa;

2) wyniki wcześniejszych badań w kierunku Salmonella oraz historię zgodności z wymaganiami

programu;

3) raporty iRASFF, skargi oraz inne stwierdzone niezgodności;

4) wyniki badań poubojowych brojlerów z wcześniej ubitych stad pochodzących z gospodarstwa;

5) wyniki poprzednich kontroli urzędowych;

6) spełnienie wymagań bioasekuracji w gospodarstwie.

Nadzór może odbywać się w trakcie urzędowych kontroli zakładów drobiu oraz gdy powiatowy

lekarz weterynarii uzna, że zachodzi taka konieczność.

Częstotliwość pobierania próbek przez powiatowego lekarza weterynarii została określona

w pkt 2.1.2.2 załącznika do rozporządzenia nr 200/2010, a procedura pobierania – w pkt 2.2.2.1 tego

załącznika.

Wyniki badań przeprowadzonych w ramach programu, zarówno próbek pobranych przez

producenta kur hodowlanych, jaki i przez powiatowego lekarza weterynarii wprowadzane są do systemu

teleinformatycznego Inspekcji Weterynaryjnej ZIWET. Wyniki badań wprowadzane są na bieżąco

przez powiatowych lekarzy weterynarii i weryfikowane przez wojewódzkich lekarzy weterynarii.

W drodze odstępstwa, zgodnie z pkt 2.1.2.3 załącznika do rozporządzenia Komisji (UE) nr 200/2010,

jeżeli cel unijny zostanie osiągnięty przez co najmniej dwa kolejne lata kalendarzowe, pobieranie próbek

przez powiatowego lekarza weterynarii może zastąpić pobranie próbek przeprowadzone z inicjatywy

hodowcy.

W przypadku stwierdzenia efektu hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych przez

powiatowego lekarza weterynarii opłaty związane z badaniem laboratoryjnym próbek ponosi hodowca.

Opłata obejmuje koszty

1) badania laboratoryjnego przeprowadzonego w laboratorium urzędowym wyznaczonym przez

Głównego Lekarza Weterynarii zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r.

o Inspekcji Weterynaryjnej;

2) dojazdu związanego z pobraniem próbek do badania laboratoryjnego i transportu pobranych

próbek do laboratorium, według stawek za 1 kilometr przebiegu pojazdu ustalonych zgodnie

z przepisami w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów

używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów

niebędących własnością pracodawcy;

3) wyrobów medycznych i wyrobów do diagnostyki in vitro stosowanych w medycynie

weterynaryjnej.

Kontrole urzędowe pasz przeznaczonych dla stad kur hodowlanych w zakresie wykrywania

serotypów Salmonella objętych programem zostały przewidziane w krajowym planie kontroli

urzędowej pasz, przygotowanym i realizowanym zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r.

o paszach (Dz. U. z 2025 r. poz. 320) oraz art. 109 i art. 110 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego

i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności

urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego

oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin,

zmieniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005,

(WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE)

2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE,

1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylającego rozporządzenia

Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady

89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz

decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) (Dz. Urz. UE L 95

z 07.04.2017, str. 1, z późn. zm.).

2. Wymagania dotyczące przedsiębiorstw spożywczych objętych programem

2.1. Wytyczne dotyczące dobrych praktyk produkcji zwierzęcej lub inne wytyczne obowiązujące

w zakresie bezpieczeństwa biologicznego w zakładach drobiu

2.1.1. Zarządzanie w zakresie higieny w zakładach drobiu

W odniesieniu do stad hodowlanych wymagania w zakresie dobrej praktyki higienicznej zostały

zawarte w rozdziale 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

27 września 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych mających zastosowanie do

drobiu i jaj wylęgowych (Dz. U. poz. 1301, z późn. zm.).

Wymagania dotyczące zasad bioasekuracji zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2022 r. w sprawie zarządzenia środków związanych z wystąpieniem

wysoce zjadliwej grypy ptaków (Dz. U. poz. 768, z późn. zm.).

Zakład drobiu jest zobowiązany do zapewnienia mat dezynfekcyjnych, o których mowa w § 1 ust. 2

pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2022 r. w sprawie zarządzenia

środków związanych z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków.

W odniesieniu do warunków utrzymywania drobiu oraz zasad zarządzania gospodarstwem zakład

drobiu jest obowiązany do

1) wyłożenia przed wjazdem na teren gospodarstwa mat dezynfekcyjnych nasączonych środkiem

odkażającym lub zainstalowania niecek wypełnionych środkiem odkażającym, lub

zastosowania innych urządzeń w celu zapewnienia skutecznej dezynfekcji kół pojazdów

wjeżdżających do gospodarstwa;

2) wyłożenia przed wejściem do poszczególnych kurników mat dezynfekcyjnych nasączonych

środkiem odkażającym;

3) stosowania zasady „cały kurnik pełen lub cały kurnik pusty”;

4) zapewnienia odpowiednich warunków utrzymania w zakresie temperatury, wilgotności,

wymiany powietrza i dostępu światła;

5) stosowania prawidłowej obsady kurnika;

6) utrzymywania w jednym kurniku, w obrębie jednego stada, drobiu w jednakowym wieku;

7) izolacji poszczególnych kurników przez zapewnienie osobnej obsługi, osobnego żywienia

i osobnych narzędzi;

8) prowadzenia i przechowywania przez 12 miesięcy rejestru wykonywanych czynności: mycia,

odkażania, dezynsekcji i deratyzacji.

Pomieszczenia, w których jest utrzymywany drób, ich wyposażenie oraz używany sprzęt powinny

być wykonane z materiałów nieszkodliwych dla zdrowia drobiu oraz nadających się do oczyszczania

i odkażania.

2.1.2. Środki zapobiegające zakażeniom przenoszonym przez zwierzęta, pasze, wodę pitną oraz

pracowników zakładów drobiu

Kurniki, w których jest utrzymywany drób, powinny być

1) zabezpieczone przed dostępem zwierząt innych niż utrzymywane w zakładzie drobiu;

2) utrzymywane w czystości;

3) oznakowane tablicą z napisem „Osobom nieupoważnionym wstęp wzbroniony”.

Odchody oraz niezjedzone resztki paszy powinny być usuwane z pomieszczeń tak często, aby

uniknąć zanieczyszczenia paszy lub wody, i nie powinny być składowane w bezpośrednim sąsiedztwie

kurnika w sposób niezabezpieczony przed dostępem dzikiego ptactwa.

Osoby zatrudnione do wykonywania czynności związanych z utrzymywaniem kur powinny

1) stosować odzież ochroną, oddzielną do pracy przy każdym stadzie w kurniku;

2) stosować środki higieny osobistej, w tym regularnie myć ręce, czyścić i odkażać obuwie przy

wejściu do kurników, w których są utrzymywane kury nioski i są przechowywane pasza lub

ściółka, oraz czyścić i odkażać odzież ochronną;

3) posiadać aktualne badania na nosicielstwo pałeczek Salmonella;

4) zostać przeszkolone w zakresie higieny osobistej oraz możliwych dróg przenoszenia zakażenia

za pośrednictwem odzieży i sprzętu.

2.1.3. Higiena transportu zwierząt do zakładów drobiu i z zakładów drobiu

Zalecenia dotyczące transportu drobiu

1) drób powinien być przewożony zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie

zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.

o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580) oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005

z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zdrowia zwierząt podczas transportu i związanych

z tym działań oraz zmieniającego dyrektywy 64/432/EWG i 93/119/WE oraz rozporządzenie

(WE) nr 1255/97 (Dz. Urz. UE L 3 z 05.01.2005, str. 1, z późn. zm.);

2) transport do zakładu drobiu powinien odbywać się w pojazdach oraz w kontenerach lub

pojemnikach transportowych, które zostały dokładnie oczyszczone i odkażone przed

załadunkiem drobiu przy użyciu dopuszczonego do obrotu środka odkażającego w stężeniu

umożliwiającym inaktywację pałeczek Salmonella;

3) bezpośrednio po rozładunku drobiu w zakładzie drobiu albo w rzeźni pojazdy oraz kontenery

lub pojemniki transportowe powinny zostać oczyszczone i odkażone przy użyciu dopuszczonego

do obrotu środka odkażającego w stężeniu umożliwiającym inaktywację pałeczek Salmonella.

2.2. Nadzór weterynaryjny nad zakładami drobiu

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych

zwierząt ustanawia nadzór organów Inspekcji Weterynaryjnej nad prowadzeniem działalności

związanej z utrzymywaniem drobiu, określa warunki zapewniające odpowiedni poziom bezpieczeństwa

epizootycznego do prowadzenia takiej działalności oraz określa katalog środków nadzoru.

Podmioty prowadzące działalność nadzorowaną przekazują powiatowemu lekarzowi weterynarii,

zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób

zakaźnych zwierząt, informację o zaprzestaniu prowadzenia określonego rodzaju działalności

nadzorowanej, a także o każdej zmianie stanu prawnego lub faktycznego związanego z prowadzeniem

tej działalności, w zakresie dotyczącym wymagań weterynaryjnych, na piśmie, w tym za pośrednictwem

platformy ePUAP, w terminie 7 dni od dnia wystąpienia danego zdarzenia.

W ramach nadzoru sprawowanego przez organy Inspekcji Weterynaryjnej nad działalnością

związaną z utrzymywaniem drobiu pracownikom Inspekcji Weterynaryjnej, jak również osobom

wyznaczonym do wykonywania określonych zadań w jej imieniu przysługuje prawo przeprowadzenia

w każdym czasie kontroli w zakresie spełnienia przez podmioty nadzorowane wymagań

weterynaryjnych. Kompetencje w zakresie kontroli, oprócz prawa wstępu na teren, na którym jest

prowadzona działalność nadzorowana, obejmują, zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r.

o Inspekcji Weterynaryjnej, uprawnienia do nieodpłatnego pobierania próbek do badań oraz żądania

pisemnych lub ustnych informacji w zakresie objętym przedmiotem kontroli, w tym żądania

okazywania i udostępniania dokumentów lub danych informatycznych.

W przypadku stwierdzenia, że przy prowadzeniu działalności nadzorowanej zostały naruszone

wymagania weterynaryjne, powiatowy lekarz weterynarii, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca

2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, może wydać jedną

z następujących decyzji administracyjnych

1) nakazującą usunięcie uchybień w określonym terminie;

2) nakazującą wstrzymanie działalności do czasu usunięcia uchybień;

3) zakazującą umieszczania na rynku zwierząt lub handlu określonymi zwierzętami będącymi

przedmiotem działalności albo zakazującą produkcji, umieszczania na rynku lub handlu określonymi

produktami, wytwarzanymi przy prowadzeniu tej działalności.

O zakresie przedmiotowym ww. decyzji rozstrzyga powiatowy lekarz weterynarii. Nie jest to jednak

uznanie swobodne. Dokonując bowiem rozstrzygnięcia, organ Inspekcji Weterynaryjnej ma na

względzie wynikające z naruszenia prawa weterynaryjnego zagrożenie zdrowia publicznego lub

zdrowia zwierząt. W przypadku gdy podmiot prowadzący działalność nadzorowaną nie zastosuje się do

nakazu lub zakazu określonego w decyzji, powiatowy lekarz weterynarii wydaje decyzję zakazującą

prowadzenia określonego rodzaju działalności nadzorowanej i skreśla podmiot z rejestru podmiotów

prowadzących działalność nadzorowaną.

W przypadku niezastosowania się przez podmiot prowadzący działalność nadzorowaną do nakazów

lub zakazów wynikających z decyzji wydanej na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.

o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt powiatowy lekarz weterynarii

wydaje kolejną decyzję, w której zakazuje prowadzenia dalszej działalności przez ten podmiot, i skreśla

go z rejestru.

2.3. Wpis zakładów drobiu do rejestru

Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu

chorób zakaźnych zwierząt powiatowy lekarz weterynarii prowadzi rejestr podmiotów prowadzących

działalność nadzorowaną.

Powiatowy lekarz weterynarii przekazuje za pośrednictwem wojewódzkiego lekarza weterynarii

Głównemu Lekarzowi Weterynarii dane zawarte w rejestrze, a także informacje o każdej zmianie stanu

faktycznego lub prawnego ujawnionego w tym rejestrze.

2.4. Prowadzenie dokumentacji w zakładach drobiu

Zgodnie z rozdziałem 1 części I lit. B ust. 6 i 7 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 27 września 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych

mających zastosowanie do drobiu i jaj wylęgowych dokumentację w zakładzie hodowli zarodowej,

zakładzie reprodukcyjnym oraz zakładzie odchowu drobiu prowadzi się dla każdego stada.

Dokumentację taką przechowuje się co najmniej przez 2 lata od dnia rozdysponowania stada.

Od 1 stycznia 2024 r. do dnia udostępnienia przez Głównego Lekarza Weterynarii systemu

teleinformatycznego służącego prowadzeniu dokumentacji leczenia zwierząt przez właścicieli lub

posiadaczy zwierząt, od których lub z których pozyskuje się żywność, dokumentację stosowanych

produktów leczniczych oraz dokumentację leczenia zwierząt właściciele lub posiadacze zwierząt, od

których lub z których pozyskuje się żywność, prowadzą na podstawie przepisów Unii Europejskiej.

Dokumentację stosowania produktów leczniczych posiadacz lub właściciel zwierząt prowadzi zgodnie

z art. 108 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/6 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie

weterynaryjnych produktów leczniczych i uchylającego dyrektywę 2001/82/WE (Dz. Urz. UE L 4

z 07.01.2019, str. 43, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem 2019/6”, oraz zgodnie z art. 102

rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie

przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniającego i uchylającego niektóre akty w dziedzinie zdrowia

zwierząt („Prawo o zdrowiu zwierząt”) (Dz. Urz. UE L 84 z 31.03.2016, str. 1, z późn. zm.), zwanego

dalej „rozporządzeniem 2016/429”.

2.5. Dokumenty, w które zaopatruje się drób i jaja wylęgowe w handlu oraz w obrocie

z państwami trzecimi

W handlu, jak również w obrocie, dokumenty są wystawiane zgodnie z

1) rozporządzeniem 2016/429;

2) rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2020/2235 z dnia 16 grudnia 2020 r.

ustanawiającym przepisy dotyczące stosowania rozporządzeń 2016/429 i (UE) 2017/625

w odniesieniu do wzorów świadectw zdrowia zwierząt, wzorów świadectw urzędowych

i wzorów świadectw zdrowia zwierząt / świadectw urzędowych do celów wprowadzania do

Unii i przemieszczania w obrębie terytorium Unii przesyłek niektórych kategorii zwierząt

i towarów oraz urzędowej certyfikacji dotyczącej takich świadectw i uchylającym rozporządzenie

(WE) nr 599/2004, rozporządzenia wykonawcze (UE) nr 636/2014 i (UE) 2019/628, dyrektywę

98/68/WE oraz decyzje 2000/572/WE, 2003/779/WE i 2007/240/WE (Dz. Urz. UE L 442

z 30.12.2020, str. 1, z późn. zm.);

3) rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2020/692 z dnia 30 stycznia 2020 r. uzupełniającym

rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 w odniesieniu do przepisów

dotyczących wprowadzania do Unii przesyłek niektórych zwierząt, materiału biologicznego

i produktów pochodzenia zwierzęcego oraz przemieszczania ich i postępowania z nimi po ich

wprowadzeniu (Dz. Urz. UE L 174 z 03.06.2020, str. 379, z późn. zm.);

4) ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych

zwierząt.

Zgodnie z art. 18 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia

28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie

bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie

wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463) podmioty działające na rynku powinny zapewnić możliwość

monitorowania żywności, pasz, zwierząt hodowlanych oraz wszelkich substancji przeznaczonych do

dodania do żywności lub pasz. W tym celu podmioty te powinny utworzyć systemy i procedury

umożliwiające przekazanie takich informacji na żądanie właściwych władz.

Zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia

29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności

pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 55, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie

wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 14) przesyłki produktów pochodzenia zwierzęcego zaopatruje się

w świadectwa zdrowia lub inne dokumenty określone w przepisach prawa unijnego.

2.6. Inne środki stosowane w celu zapewnienia identyfikacji zwierząt

W celu zapewnienia identyfikacji drobiu przemieszczanego na terytorium Unii Europejskiej

wystawia się w systemie TRACES.NT świadectwo zdrowia dla zwierząt w handlu

wewnątrzwspólnotowym, zawierające szczegółowe dane dotyczące przesyłki tych kur, w szczególności

miejsce pochodzenia i przeznaczenia.

W przypadku przesyłek podlegających wywozowi dane dotyczące przesyłki są również

wprowadzane do systemu TRACES.NT. W systemie jest również odnotowywana kontrola dobrostanu

na granicy.

Przy przywozie zwierząt z państw trzecich do Unii Europejskiej jest wymagany wspólny zdrowotny

dokument wejścia (CHED), generowany w systemie TRACES.NT, który jest częścią systemu IMSOC.

3. Środki podejmowane przez właściwe organy w odniesieniu do zwierząt lub produktów,

u których albo w których wykryto Salmonella spp., w szczególności środki podjęte w celu

ochrony zdrowia publicznego, a także podejmowane środki zapobiegawcze

3.1. Postępowanie hodowcy i powiatowego lekarza weterynarii w przypadku wykrycia serotypu

Salmonella objętego programem lub efektu hamującego wzrost bakterii

3.1.1. W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych próbek pobranych

z inicjatywy hodowcy lub wykrycia efektu hamującego wzrost bakterii hodowca

1) zawiadamia niezwłocznie o tym fakcie powiatowego lekarza weterynarii;

2) pozostawia kury hodowlane w miejscu ich stałego utrzymywania i nie wprowadza tam innego

drobiu;

3) uniemożliwia osobom postronnym dostęp do kurników lub miejsc, w których znajdują się kury

hodowlane podejrzane o zakażenie pałeczkami Salmonella objętymi programem lub zwłoki

tych kur;

4) wstrzymuje się od wywożenia, wynoszenia i zbywania mięsa, jaj wylęgowych, zwłok kur,

a także odchodów pochodzących od tych kur oraz paszy, materiałów ściołowych i innych

przedmiotów znajdujących się w miejscu utrzymywania kur hodowlanych;

5) udziela powiatowemu lekarzowi weterynarii wyjaśnień i informacji, które mogą mieć znaczenie

dla wykrycia Salmonella lub zakażenia pałeczkami Salmonella, lub źródeł Salmonella, lub

źródeł zakażenia pałeczkami Salmonella objętymi programem, lub dla zapobiegania szerzeniu

się tej choroby lub tego zakażenia;

6) udostępnia kury hodowlane do badań i zabiegów weterynaryjnych, a także udziela pomocy przy

wykonywaniu tych badań i zabiegów;

7) udostępnia powiatowemu lekarzowi weterynarii dokumentację dotyczącą stada kur

hodowlanych, w szczególności dokumentację potwierdzającą zakup piskląt, materiałów

ściołowych i paszy oraz potwierdzającą sprzedaż kur hodowlanych i jaj, a także dokumentację

związaną ze stosowaniem produktów leczniczych, o której mowa w art. 108 rozporządzenia

2019/6 oraz art. 102 rozporządzenia 2016/429, podejmuje działania mające na celu podniesienie

poziomu bioasekuracji w zakładzie drobiu.

3.1.2. W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych w kierunku serotypów

Salmonella objętych programem lub w przypadku wykrycia efektu hamującego wzrost bakterii

w próbkach pobranych z inicjatywy hodowcy lub w próbkach pobranych przez powiatowego

lekarza weterynarii powiatowy lekarz weterynarii, zgodnie z art. 42 ust. 6 oraz art. 44 ust. 1 ustawy

z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt

1) przeprowadza dochodzenie epizootyczne zgodnie z art. 42 ust. 7 tej ustawy;

2) pobiera próbki do badań laboratoryjnych we wszystkich pozostałych stadach w zakładzie drobiu

w sposób, który jest określony w załączniku do rozporządzenia 200/2010;

3) przeprowadza badania laboratoryjne paszy i wody z ujęć własnych zakładu drobiu w celu

ustalenia źródła zakażenia stada serotypami Salmonella objętymi programem.

Ponadto powiatowy lekarz weterynarii powiadamia o wykryciu w próbkach pobranych przez

hodowcę serotypu Salmonella objętego programem zakłady wylęgu drobiu, do których zostały

przekazane jaja wylęgowe z zakładu drobiu, w którym stwierdzono w próbkach pobranych z inicjatywy

hodowcy serotyp Salmonella objęty programem.

3.1.3. W wyjątkowych przypadkach, gdy istnieją powody, aby zakwestionować wyniki badania próbek

pobranych z inicjatywy hodowcy (wyniki fałszywie dodatnie lub fałszywie ujemne), powiatowy

lekarz weterynarii po przeprowadzeniu analizy ryzyka obejmującej co najmniej

1) ocenę możliwości wzajemnego zanieczyszczenia podczas pobierania próbek przez hodowcę,

2) ocenę możliwości zanieczyszczenia krzyżowego w laboratorium w trakcie badania,

3) poziom bezpieczeństwa biologicznego w gospodarstwie,

4) ocenę sytuacji epizootycznej pod względem występowania Salmonella spp. w gospodarstwie

– może pobrać próbki do badania.

Procedura pobierania próbek przez powiatowego lekarza weterynarii została określona

w pkt 2.2.2.1 załącznika do rozporządzenia 200/2010.

W celu potwierdzenia bądź wykluczenia zastosowania przez hodowcę środków

przeciwdrobnoustrojowych lub inhibitorów wzrostu bakterii powiatowy lekarz weterynarii pobiera

dodatkowe próbki. Pobieranie takich próbek przeprowadza się w obrębie każdego kurnika na terenie

gospodarstwa w następujący sposób: drób wybiera się losowo w liczbie do pięciu sztuk kur na kurnik,

chyba że powiatowy lekarz weterynarii uzna za konieczne pobranie próbek od większej liczby kur.

Powiatowy lekarz weterynarii

1) nakazuje, w drodze decyzji administracyjnej

a) izolację drobiu znajdującego się w zakładzie drobiu w poszczególnych kurnikach,

b) zastosowanie produktów biobójczych w celu odkażania jaj wylęgowych bezpośrednio

po zbiorze oraz przed wejściami do kurników i wyjściami z nich, jak również przed

wjazdami na teren zakładu drobiu i wyjazdami z niego,

c) wylęganie jaj już inkubowanych w zakładzie wylęgowym w oddzielnych aparatach

lęgowych, w oparach produktu biobójczego dopuszczonego do odkażania w czasie

lęgu, aktywnego w stosunku do pałeczek Salmonella;

2) zakazuje, w drodze decyzji administracyjnej

a) wywożenia jaj z zakładu drobiu, z wyłączeniem wywozu bezpośrednio do zakładu

wytwarzającego lub przetwarzającego produkty jajeczne, o którym mowa w przepisach

o produktach pochodzenia zwierzęcego, gdzie jaja niezwłocznie zostaną poddane

obróbce cieplnej,

b) przemieszczania kur z zakładu drobiu i do zakładu drobiu oraz ze stada i do stada

w obrębie zakładu drobiu, chyba że kury, na wniosek hodowcy, zostaną przemieszczone

do rzeźni; w przypadku przemieszczania kur ze stada podejrzanego o zakażenie

serotypem Salmonella objętym programem w celu poddania ubojowi w rzeźni

w świadectwie zdrowia umieszcza się informację o pochodzeniu ze stada, w którym

uzyskano dodatni wynik badań laboratoryjnych próbek pobranych z inicjatywy

hodowcy w kierunku serotypów Salmonella objętych programem,

c) stosowania w stadzie produktów biobójczych, weterynaryjnych produktów leczniczych

i innych środków utrudniających izolację pałeczek Salmonella,

d) wywożenia z zakładu drobiu – bez zgody tego lekarza – mięsa, zwłok drobiu, odchodów

pochodzących od drobiu i ściółki oraz przedmiotów znajdujących się w kurniku lub

w innym miejscu utrzymywania drobiu.

Środki, o których mowa w pkt 1 i 2, są stosowane do czasu potwierdzenia lub wykluczenia przez

powiatowego lekarza weterynarii wystąpienia w stadzie kur hodowlanych gatunku Gallus gallus

zakażenia serotypami Salmonella objętymi programem.

W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych w kierunku serotypów

Salmonella objętych programem lub w przypadku wykrycia efektu hamującego wzrost bakterii

w próbkach pobranych z inicjatywy hodowcy lub w próbkach pobranych przez powiatowego lekarza

weterynarii, lub w przypadku stwierdzenia zastosowania środków przeciwdrobnoustrojowych

w próbkach pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii powiatowy lekarz weterynarii, w drodze

decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie

zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt

1) nakazuje

a) niezwłoczny ubój wszystkich sztuk drobiu ze stada lub

b) niezwłoczne zabicie wszystkich sztuk drobiu ze stada zakażonego, z tym że sztuki

wykazujące objawy kliniczne choroby zawsze podlegają zabiciu,

c) unieszkodliwienie, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)

nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającym przepisy sanitarne dotyczące

produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez

ludzi, i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach

ubocznych pochodzenia zwierzęcego) (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 1, z późn.

zm.) oraz ze środkami wykonawczymi przyjętymi zgodnie z art. 40 tego

rozporządzenia, zwłok wszystkich sztuk drobiu padłego i zabitego,

d) zniszczenie wszystkich jaj pochodzących ze stada kur hodowlanych gatunku Gallus

gallus zakażonego serotypem Salmonella objętym programem, znajdujących się

w zakładzie drobiu utrzymującym to stado, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu

Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającym

przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego,

nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającym rozporządzenie (WE)

nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) oraz

ze środkami wykonawczymi przyjętymi zgodnie z art. 40 tego rozporządzenia, z tym

że jaja wylęgowe nienałożone można poddać obróbce cieplnej gwarantującej zabicie

wszystkich pałeczek Salmonella,

e) zniszczenie lub zagospodarowanie pasz przez zastosowanie środków kontroli

gwarantujących zabicie wszystkich pałeczek Salmonella, w przypadku gdy uzyskano

dodatni wynik badania laboratoryjnego próbek paszy w kierunku obecności pałeczek

Salmonella,

f) zniszczenie, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)

nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającym przepisy sanitarne dotyczące

produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez

ludzi, i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach

ubocznych pochodzenia zwierzęcego) oraz ze środkami wykonawczymi przyjętymi

zgodnie z art. 40 tego rozporządzenia, lub zagospodarowanie ściółki oraz odchodów,

które mogły ulec skażeniu,

g) zniszczenie lub poddanie odkażeniu innych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu,

h) dokładne oczyszczenie i odkażenie kurników, w których były utrzymywane kury

hodowlane gatunku Gallus gallus zakażone serotypem Salmonella objętym

programem, ich otoczenia, środków transportu oraz przedmiotów, które mogły ulec

skażeniu, pod nadzorem powiatowego lekarza weterynarii, po wykonaniu czynności,

o których mowa w lit. a–g,

i) podjęcie przez hodowcę działań mających na celu poprawę warunków

zoohigienicznych oraz bezpieczeństwa epizootycznego w zakładzie drobiu,

określonych w wytycznych, o których mowa w ust. 2.1;

2) zakazuje wprowadzania drobiu do zakładu drobiu oraz wyprowadzania z zakładu drobiu, chyba

że kury hodowlane gatunku Gallus gallus zakażone serotypem Salmonella objętym programem

na wniosek hodowcy zostaną przemieszczone do rzeźni w celu uboju lub zabicia.

W przypadku gdy w próbkach pobranych z inicjatywy hodowcy lub w próbkach pobranych przez

powiatowego lekarza weterynarii uzyskano dodatni wynik badania laboratoryjnego, koszty

1) oczyszczenia i odkażenia kurników, w których były utrzymywane kury hodowlane gatunku

Gallus gallus zakażone serotypem Salmonella objętym programem, ich otoczenia, środków

transportu oraz przedmiotów, które mogły ulec skażeniu,

2) podjęcia działań mających na celu poprawę warunków zoohigienicznych oraz bezpieczeństwa

epizootycznego w zakładzie drobiu

– są ponoszone przez hodowcę.

Powiatowy lekarz weterynarii właściwy dla zakładu drobiu, w którym stwierdzono serotyp

Salmonella objęty programem, jeżeli jest to właściwe, powiadamia powiatowego lekarza weterynarii

właściwego dla zakładów wylęgu drobiu, do których przemieszczono jaja wylęgowe ze stad kur

hodowlanych gatunku Gallus gallus zakażonych serotypem Salmonella objętym programem.

Powiatowy lekarz weterynarii właściwy dla zakładu wylęgu drobiu, w drodze decyzji

administracyjnej, nakazuje zniszczenie wszystkich jaj wylęgowych oraz piskląt z nich wylęgniętych,

znajdujących się w tym zakładzie wylęgu drobiu i pochodzących ze stada kur hodowlanych gatunku

Gallus gallus zakażonego serotypem Salmonella objętym programem. Zniszczenie powinno być

przeprowadzone zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009

z dnia 21 października 2009 r. określającym przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych

pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającym rozporządzenie

(WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) oraz ze

środkami wykonawczymi przyjętymi zgodnie z art. 40 tego rozporządzenia.

3.2. Świadectwo zdrowia przy przemieszczaniu kur z zakażonego stada kur hodowlanych

gatunku Gallus gallus do rzeźni

Przesyłki kur ze stada hodowlanego, które poddano badaniu przedubojowemu na terenie

gospodarstwa, w tym kur hodowlanych ze stada zakażonego serotypem Salmonella objętym

programem, wysyłane do rzeźni zaopatruje się w świadectwo zdrowia, którego wzór jest określony

w załączniku IV rozdz. 1 do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2020/2235 z dnia 16 grudnia

2020 r. ustanawiającego przepisy dotyczące stosowania rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady

(UE) 2016/429 i (UE) 2017/625 w odniesieniu do wzorów świadectw zdrowia zwierząt, wzorów

świadectw urzędowych i wzorów świadectw zdrowia zwierząt / świadectw urzędowych do celów

wprowadzania do Unii i przemieszczania w obrębie terytorium Unii przesyłek niektórych kategorii

zwierząt i towarów oraz urzędowej certyfikacji dotyczącej takich świadectw i uchylającego

rozporządzenie (WE) nr 599/2004, rozporządzenia wykonawcze (UE) nr 636/2014 i (UE) 2019/628,

dyrektywę 98/68/WE oraz decyzje 2000/572/WE, 2003/779/WE i 2007/240/WE.

W pkt 4 świadectwa zdrowia urzędowy lekarz weterynarii wystawiający świadectwo wpisuje

1) numer sprawozdania z badań w kierunku Salmonella;

2) datę pobrania próbek do badań w kierunku Salmonella;

3) stwierdzony serotyp Salmonella lub informację, że

a) badanie dało wynik ujemny lub

b) nie stwierdzono efektu hamującego wzrost bakterii, lub

c) stwierdzono efekt hamujący wzrost bakterii.

W związku z tym, że rozporządzenie Komisji (WE) nr 2073/2005 z dnia 15 listopada 2005 r.

w sprawie kryteriów mikrobiologicznych dotyczących środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 338

z 22.12.2005, str. 1, z późn. zm.) wskazuje Salmonella Enteritidis i Salmonella Typhimurium jako

kryterium bezpieczeństwa żywności w odniesieniu do świeżego mięsa drobiowego oraz Salmonella jako

kryterium bezpieczeństwa żywności w odniesieniu do mięsa mielonego i surowych wyrobów mięsnych

wyprodukowanych z mięsa drobiowego przeznaczonych do spożycia po obróbce termicznej, mięsa

oddzielonego mechanicznie oraz produktów z mięsa drobiowego przeznaczonych do spożycia po

obróbce termicznej, hodowca przekazuje rzeźni informacje dotyczące łańcucha żywnościowego,

o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia

2004 r. ustanawiającym szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia

zwierzęcego (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 55, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie

specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 14), informacje o dodatnich wynikach badań laboratoryjnych dotyczących

wszystkich stwierdzonych serotypów Salmonella, w tym nieobjętych programem.

Przy przemieszczaniu do rzeźni kur, które nie były badane w sposób określony w rozporządzeniu

200/2010 oraz w programie, w przypadku przeprowadzenia badania przedubojowego na terenie

gospodarstwa pochodzenia w pkt 4 świadectwa zdrowia należy zaznaczyć fakt pochodzenia drobiu ze

stada o nieznanym statusie zdrowotnym pod względem Salmonella.

W przypadku gdy w wyniku badania laboratoryjnego stwierdzono w stadzie kur hodowlanych

serotyp Salmonella objęty niniejszym programem lub stwierdzono efekt hamujący wzrost bakterii lub

kury pochodzą ze stada kur hodowlanych gatunku Gallus gallus o nieznanym statusie zdrowotnym pod

względem Salmonella

1) badanie przedubojowe kur hodowlanych z takiego stada przeprowadza się zgodnie z art. 10

ust. 1 i 2 oraz art. 11 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/627 z dnia 15 marca

2019 r. ustanawiającego jednolite praktyczne rozwiązania dotyczące przeprowadzania kontroli

urzędowych produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi

zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 oraz

zmieniającego rozporządzenie Komisji (WE) nr 2074/2005 w odniesieniu do kontroli urzędowych

(Dz. Urz. UE L 131 z 17.05.2019, str. 51, z późn. zm.);

2) ubój kur hodowlanych z takiego stada przeprowadza się w sposób określony w art. 43 ust. 6

rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/627 z dnia 15 marca 2019 r. ustanawiającego

jednolite praktyczne rozwiązania dotyczące przeprowadzania kontroli urzędowych produktów

pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi zgodnie z rozporządzeniem

Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 oraz zmieniającego rozporządzenie Komisji

(WE) nr 2074/2005 w odniesieniu do kontroli urzędowych. Powiatowy lekarz weterynarii

właściwy dla lokalizacji rzeźni określa w decyzji administracyjnej warunki, zgodnie z którymi

kury te poddaje się ubojowi tak, aby zminimalizować możliwość zakażenia innych zwierząt oraz

mięsa z innych zwierząt (ubój w osobnym cyklu produkcyjnym, przechowywanie mięsa

w wydzielonych pomieszczeniach lub obszarach, czyszczenie i odkażanie po zakończonym uboju

i po obróbce poubojowej, pobranie próbek do badań laboratoryjnych w celu potwierdzenia

skuteczności mycia i odkażania powierzchni mających kontakt z mięsem);

3) bezpośrednio po rozładunku kur hodowlanych w rzeźni środki transportu oraz urządzenia,

sprzęt i narzędzia wykorzystywane do transportu myje się i odkaża;

4) mięso pozyskane z kur pochodzących z takiego stada poddaje się przemysłowej obróbce

cieplnej lub innej obróbce mającej na celu wyeliminowanie Salmonella; w braku możliwości

poddania mięsa którejkolwiek z tych obróbek nie wprowadza się go do obrotu w formie świeżej,

z wyłączeniem przewozu do

a) zakładu przetwórstwa zlokalizowanego na terenie Polski w celu poddania tego mięsa

przemysłowej obróbce cieplnej lub innej obróbce mającej na celu wyeliminowanie

Salmonella lub

b) chłodni składowej zlokalizowanej na terenie Polski w celu czasowego składowania go

przed poddaniem przemysłowej obróbce cieplnej lub innej obróbce mającej na celu

wyeliminowanie Salmonella w zakładzie, o którym mowa w lit. a;

5) przed wydaniem decyzji, o której mowa w pkt 2, powiatowy lekarz weterynarii weryfikuje, czy

a) rzeźnia posiada procedury gwarantujące, że mięso pozyskane w ramach uboju kur

hodowlanych z takiego stada nie zostanie wprowadzone do obrotu w formie świeżej,

z wyłączeniem przewiezienia go do chłodni składowej lub do zakładu przemysłowej

obróbki, jeśli ma to zastosowanie; procedury te obejmują co najmniej: rozliczenie ilości

mięsa pozyskanego z takiego uboju, miejsce jego przechowywania (wskazanie

oddzielnych pomieszczeń chłodniczych w zakładzie), sposób oznakowania i rozliczania

ilości mięsa przekazywanego do przechowywania lub obróbki cieplnej eliminującej

Salmonella,

b) w rzeźni jest możliwość poddania pozyskanego mięsa przemysłowej obróbce cieplnej

lub innej obróbce mającej na celu wyeliminowanie Salmonella. W przypadku braku

takiej możliwości powiatowy lekarz weterynarii właściwy dla lokalizacji tej rzeźni

− nakazuje, w drodze decyzji administracyjnej, zamieszczenie na opakowaniu tego

mięsa informacji: „Mięso przeznaczone do przemysłowej obróbki cieplnej lub innej

obróbki mającej na celu wyeliminowanie Salmonella w zakładzie zlokalizowanym

na terenie Polski”,

− dokonuje adnotacji w dokumentacji towarzyszącej przesyłce tego mięsa do innego

zakładu, że jest ono pozyskane z kur pochodzących z takiego stada i wymaga

poddania przemysłowej obróbce cieplnej lub innej obróbce mającej na celu

wyeliminowanie Salmonella w zakładzie zlokalizowanym na terenie Polski;

6) przemieszczanie mięsa pozyskanego z uboju kur z takich stad z rzeźni do chłodni składowej lub

zakładu przetwórstwa bądź z chłodni składowej do zakładu przetwórstwa może odbywać się

wyłącznie za zgodą właściwego powiatowego lekarza weterynarii dla zakładu wysyłki oraz

powiatowego lekarza weterynarii właściwego dla zakładu, do którego mięso jest wysyłane.

Powiatowy lekarz weterynarii właściwy dla rzeźni informuje powiatowego lekarza weterynarii

właściwego dla chłodni składowej lub zakładu, w którym ma mieć miejsce przemysłowa

obróbka cieplna, o przesyłkach takiego mięsa i weryfikuje, czy jest zgoda organu na przyjęcie

takiego mięsa; powiatowy lekarz weterynarii właściwy dla chłodni składowej informuje

powiatowego lekarza weterynarii właściwego dla zakładu, w którym ma zostać przeprowadzona

przemysłowa obróbka, o przesyłkach takiego mięsa, jeśli ma to zastosowanie, i weryfikuje, czy

została wydana zgoda na przyjęcie takiego mięsa;

7) przed wydaniem zgody, o której mowa w pkt 5, powiatowy lekarz weterynarii właściwy dla

lokalizacji chłodni składowej weryfikuje, czy podmiot prowadzący tę chłodnię posiada

procedury gwarantujące, że mięso pozyskane w wyniku uboju kur hodowlanych z takich stad

nie zostanie wprowadzone do obrotu w formie świeżej, z wyłączeniem przewiezienia go do

zakładu przemysłowej obróbki cieplnej zlokalizowanego na terenie Polski; procedury te

obejmują co najmniej: rozliczenie ilości mięsa wprowadzonego do tej chłodni, będącego w tej

chłodni i wyprowadzanego z tej chłodni, miejsce jego przechowywania i sposób zabezpieczenia

(wskazanie oddzielnych pomieszczeń chłodniczych w zakładzie), sposób oznakowania mięsa

i rozliczania ilości mięsa przekazywanego do obróbki eliminującej Salmonella. Powiatowy lekarz

weterynarii właściwy dla lokalizacji chłodni składowej w drodze decyzji administracyjnej

a) zakazuje wprowadzania takiego mięsa do obrotu, z wyłączeniem przewiezienia go do

zlokalizowanego na terenie Polski zakładu dokonującego przemysłowej obróbki

cieplnej lub innej obróbki tego mięsa mającej na celu wyeliminowanie Salmonella,

b) nakazuje, by informować go o zamiarze wysyłki tego mięsa do zakładu przetwórstwa,

c) określa warunki składowania takiego mięsa;

8) powiatowy lekarz weterynarii właściwy dla lokalizacji zakładu dokonującego przemysłowej

obróbki cieplnej lub innej obróbki tego mięsa mającej na celu wyeliminowanie Salmonella

weryfikuje

a) czy ww. zakład posiada procedury gwarantujące, że takie mięso zostanie przetworzone

w sposób gwarantujący wyeliminowanie pałeczek Salmonella,

b) parametry zastosowanej obróbki cieplnej pod kątem jej skuteczności dla wyeliminowania

Salmonella oraz

c) zgodność ilości mięsa wprowadzonego do tego zakładu przetwórstwa oraz ilości mięsa

poddanego ww. obróbce.

3.3. Przed ponownym umieszczeniem drobiu w kurniku powiatowy lekarz weterynarii pobiera próbki

w celu stwierdzenia skuteczności wykonanego oczyszczania i dezynfekcji. Próbkami do badań

laboratoryjnych są

1) 4 wymazy powierzchniowe z podłoża, w szczególności z miejsc popękanych, zagłębień lub

połączeń konstrukcyjnych – w laboratorium łączone w jedną próbkę zbiorczą oraz

2) 4 wymazy powierzchniowe z kątów narożnych badanego pomieszczenia pobrane od poziomu

podłogi do wysokości 1 m – w laboratorium łączone w jedną próbkę zbiorczą, oraz

3) 4 wymazy powierzchniowe z urządzenia służącego do karmienia – każdy wymaz pobrany

z 5 metrów taśmy lub rynienki paszowej lub z 6 wybranych losowo karmideł – w laboratorium

łączone w jedną próbkę zbiorczą, oraz

4) 4 wymazy powierzchniowe z systemu wentylacyjnego (każdy wymaz może być użyty

do 3 wlotów lub wylotów tego systemu) – w laboratorium łączone w jedną próbkę zbiorczą, oraz

5) 4 wymazy powierzchniowe z magazynu jaj (z powierzchni sortownic, stołów) lub z końcowych

5 metrów systemu przeznaczonego do zbierania zniesionych jaj (taśmy) – w laboratorium

łączone w jedną próbkę zbiorczą.

W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badania laboratoryjnego w kierunku Salmonella koszty

pobrania kolejnych próbek do badania skuteczności wykonanego oczyszczania i odkażania, koszty

dojazdu do zakładu drobiu oraz do laboratorium, jak również koszty badania laboratoryjnego próbek

ponosi hodowca. Opłata obejmuje koszty

1) badania laboratoryjnego przeprowadzonego w laboratorium urzędowym wyznaczonym przez

Głównego Lekarza Weterynarii zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji

Weterynaryjnej;

2) dojazdu związanego z pobraniem próbek do badania laboratoryjnego i transportu pobranych

próbek do laboratorium, według stawek za 1 kilometr przebiegu pojazdu ustalonych zgodnie

z przepisami w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów

używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów

niebędących własnością pracodawcy;

3) wyrobów medycznych i wyrobów do diagnostyki in vitro stosowanych w medycynie weterynaryjnej.

Ponowne umieszczenie kur hodowlanych w kurniku może odbyć się tylko po uzyskaniu

ujemnych wyników badań laboratoryjnych próbek w kierunku serotypów Salmonella objętych

programem, pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii.

3.4. W przypadku zakładów drobiu, w których znajdują się dwa lub więcej niż dwa stada drobiu,

powiatowy lekarz weterynarii może zastosować środki, o których mowa w ust. 3.1, w stosunku

do tych stad drobiu, jeżeli

1) stada te są utrzymywane w kurnikach, których pomieszczenia nie są całkowicie odizolowane

od pomieszczeń, w których znajduje się zakażony drób, lub

2) czynności związane z utrzymywaniem drobiu, w tym karmienie drobiu, nie odbywają się

w sposób uniemożliwiający szerzenie się pałeczek Salmonella.

3.5. Powiatowy lekarz weterynarii powiadamia niezwłocznie właściwego ze względu na miejsce

prowadzenia działalności państwowego powiatowego inspektora sanitarnego o uzyskaniu

dodatniego wyniku badań laboratoryjnych próbek pobranych w stadzie kur hodowlanych gatunku

Gallus gallus w kierunku serotypu Salmonella objętego programem, zgodnie z art. 51 ust. 5 pkt 2

ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych

zwierząt.

3.6. Zasady stosowania środków zwalczających drobnoustroje, przeprowadzania szczepień oraz

przyznawania odstępstw od obowiązku szczepień są określone w rozporządzeniu Komisji (WE)

nr 1177/2006 z dnia 1 sierpnia 2006 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 2160/2003

Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wymogów dotyczących stosowania

szczególnych metod kontroli w ramach krajowych programów zwalczania salmonelli u drobiu

(Dz. Urz. UE L 212 z 02.08.2006, str. 3), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1177/2006”.

Zakaz stosowania środków zwalczających drobnoustroje odnosi się do serotypów Salmonella

objętych programem, z wyjątkiem przypadków wskazanych w art. 2 ust. 2 rozporządzenia

nr 1177/2006.

4. Środki przewidziane w programie

4.1. Środki i prawodawstwo w zakresie powiadamiania o chorobie

Środki stosowane w zakresie powiadamiania o chorobie wynikają z art. 42 ust. 1–9 ustawy z dnia

11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.

Zgodnie z art. 51 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu

chorób zakaźnych zwierząt organy Inspekcji Weterynaryjnej prowadzą system zbierania,

przechowywania, analizowania, przetwarzania i przekazywania danych o chorobach zakaźnych

zwierząt, w tym o chorobach objętych programem zwalczania.

Powiatowy lekarz weterynarii przekazuje sąsiednim powiatowym lekarzom weterynarii oraz

wojewódzkiemu lekarzowi weterynarii informację o powzięciu podejrzenia lub potwierdzeniu

wystąpienia serotypu Salmonella objętego programem zwalczania po powzięciu tego podejrzenia lub

po stwierdzeniu wystąpienia tego serotypu w stadzie kur hodowlanych gatunku Gallus gallus.

Wojewódzki lekarz weterynarii przekazuje tę informację Głównemu Lekarzowi Weterynarii.

Dodatkowo powiatowy lekarz weterynarii powiadamia państwowego powiatowego inspektora

sanitarnego właściwego dla miejsca prowadzenia działalności o wystąpieniu serotypu Salmonella

objętego programem zwalczania w stadzie kur hodowlanych gatunku Gallus gallus.

4.2. Środki i prawodawstwo w zakresie kontroli choroby

Środki w zakresie kontroli choroby określono w ust. 3.

W zakresie kontroli choroby stosuje się przepisy

1) rozporządzenia nr 2160/2003;

2) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych

zwierząt;

3) rozporządzenia nr 1177/2006;

4) rozporządzenia nr 200/2010.

4.3. Środki i prawodawstwo w zakresie odszkodowania dla właścicieli zwierząt poddanych

ubojowi lub zabitych

Odszkodowanie i zwrot faktycznie poniesionych wydatków związanych z wykonywaniem zakazów

i nakazów określonych w decyzji administracyjnej powiatowego lekarza weterynarii w związku ze

zwalczaniem choroby zakaźnej zwierząt jest przyznawane zgodnie z art. 49 i art. 57c ustawy z dnia

11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.

Zgodnie z art. 49 ust. 5 ww. ustawy odszkodowanie nie przysługuje za jaja poddane obróbce

cieplnej.

4.4. Środki obowiązujące w zakładach drobiu w zakresie bezpieczeństwa biologicznego

Środki obowiązujące w zakładach drobiu w zakresie bezpieczeństwa biologicznego są określone

w przepisach

1) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 września 2013 r. w sprawie

szczegółowych wymagań weterynaryjnych mających zastosowanie do drobiu i jaj wylęgowych;

2) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań

i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których

normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. poz. 344, z późn.

zm.);

3) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2022 r. w sprawie

zarządzenia środków związanych z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków.

5. Wymagania dla zakładów drobiu, z których część jaj niepoddanych inkubacji może być

wprowadzana do obrotu w celach spożywczych

5.1. Zakład drobiu, z którego część jaj niepoddanych inkubacji jest wprowadzana do obrotu w celach

spożywczych, podlega rejestracji na podstawie ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach

pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2023 r. poz. 872). Rejestr prowadzi się zgodnie

z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie

rejestru zakładów produkujących produkty pochodzenia zwierzęcego lub wprowadzających na

rynek te produkty oraz wykazów takich zakładów (Dz. U. z 2022 r. poz. 2271). Ponadto

podmiotom tym nadaje się weterynaryjny numer identyfikacyjny.

5.2. Zakład drobiu, z którego jaja niepoddane inkubacji są wprowadzane do obrotu w celach

spożywczych, oprócz spełnienia wymagań dla prowadzenia zakładu drobiu musi dodatkowo

spełniać wymagania określone w

1) ustawie z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego;

2) rozporządzeniu (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r.

ustanawiającym ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującym Europejski

Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającym procedury w zakresie

bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1 – Dz. Urz. UE Polskie

wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463);

3) rozporządzeniu (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r.

w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm. –

Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 319), w szczególności w załączniku I

do tego rozporządzenia;

4) rozdziale I sekcji X załącznika III do rozporządzenia nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego

i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny

w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 55,

z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 14);

5) rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) nr 931/2011 z dnia 19 września 2011 r. w sprawie

wymogów dotyczących możliwości śledzenia ustanowionych rozporządzeniem (WE)

nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do żywności pochodzenia

zwierzęcego (Dz. Urz. UE L 242 z 20.09.2011, str. 2), w szczególności w jego art. 3 ust. 1.

5.3. W odniesieniu do stad, z których jaja niepoddane inkubacji są wprowadzane do obrotu

w celach spożywczych, hodowca jest obowiązany do

1) spełnienia wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt

gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej;

2) prowadzenia dokumentacji zgodnie z art. 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE)

2023/2466 z dnia 17 sierpnia 2023 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia

Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do norm handlowych

dotyczących jaj (Dz. Urz. UE L 2023/2466 z 08.11.2023).

Hodowcy przechowują dokumentację, o której mowa w pkt 2, przez co najmniej 12 miesięcy od

daty jej utworzenia.

5.4. W przypadku stad kur hodowlanych gatunku Gallus gallus, z których jaja niepoddanne

inkubacji są wprowadzane do obrotu w celach spożywczych

1) próbki do badań laboratoryjnych będą pobierane z inicjatywy hodowcy oraz przez powiatowego

lekarza weterynarii w sposób opisany w ust. 1.9. Dodatkowo powiatowy lekarz weterynarii

pobiera próbki w przypadkach określonych w pkt 2.1 lit. b, c oraz e załącznika do

rozporządzenia nr 517/2011 z dnia 25 maja 2011 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (WE)

nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do unijnego celu ograniczenia

częstości występowania niektórych serotypów salmonelli w stadach kur niosek gatunku Gallus

gallus oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2160/2003 i rozporządzenie Komisji (UE)

nr 200/2010 (Dz. Urz. UE L 138 z 26.05.2011, str. 45, z późn. zm.), zwanego dalej

„rozporządzeniem nr 517/2011”. Procedura pobierania, transportu i przygotowania próbek

została określona w ust. 2.2 oraz pkt 3.1 załącznika do rozporządzenia nr 517/2011;

2) badania laboratoryjne próbek pobranych w przypadkach określonych w pkt 2.1 lit. b, c oraz e

załącznika do rozporządzenia nr 517/2011 przeprowadza się zgodnie z ust. 1.7 i 1.8;

3) w przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych w kierunku serotypów

Salmonella objętych programem (innych niż szczepy szczepionkowe) lub w przypadku

wykrycia efektu hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych przez powiatowego lekarza

weterynarii w przypadkach określonych w pkt 2.1 lit. b, c oraz e załącznika do rozporządzenia

nr 517/2011 stosuje się środki określone w ust. 3;

4) w przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych w kierunku serotypów

Salmonella objętych programem (innych niż szczepy szczepionkowe) lub w przypadku

wykrycia efektu hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych z inicjatywy hodowcy lub

w próbkach pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii, lub w przypadku stwierdzenia

zastosowania środków przeciwdrobnoustrojowych w próbkach pobranych przez powiatowego

lekarza weterynarii w sposób opisany w ust. 1.9 lub zgodnie z pkt 2.1 lit. b, c oraz e załącznika

do rozporządzenia nr 517/2011 powiatowy lekarz weterynarii powiadamia zakłady pakowania

lub przetwórstwa jaj, do których zostały przekazane jaja niepoddane inkubacji.

6. Ogólny opis kosztów i korzyści

Główną korzyścią z realizacji programu będzie znaczna redukcja poziomu zakażeń stad pałeczkami

Salmonella, co zwiększy konkurencyjność polskiego drobiu i jaj wylęgowych na rynku wspólnotowym,

jak również na rynkach państw trzecich. Ponadto należy podkreślić, że salmonelloza jest najczęściej

notowaną chorobą odzwierzęcą. Kontynuacja realizacji programu zwalczania Salmonella w stadach

hodowlanych pozwoli w dłuższej perspektywie na osiągnięcie celu unijnego i ograniczenie

występowania serotypów Salmonella objętych programem w stadach hodowlanych do 1 % lub poniżej

oraz spowoduje znaczącą redukcję zakażenia pionowego i przenoszenia pałeczek Salmonella na niższe

szczeble piramidy hodowlanej drobiu, tj. na stada kur niosek lub brojlerów. Tym samym zakup piskląt

ze stad hodowlanych objętych programem oraz stosowanie zasad bioasekuracji i dobrej praktyki

higienicznej w zakładach drobiu utrzymujących nioski i brojlery pozwoli na znaczne obniżenie

zakażenia w tych populacjach drobiu, a w konsekwencji zmniejszy się liczba zachorowań u ludzi, dzięki

czemu w dużym stopniu zostaną zredukowane koszty leczenia wydatkowane na ten cel. Dodatkowo

również zostaną zmniejszone nakłady ze środków budżetu państwa przeznaczone na realizację

programów zwalczania Salmonella w stadach kur niosek oraz brojlerów kurzych.

Program jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej na zasadach określonych

w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/690 z dnia 28 kwietnia 2021 r.

ustanawiającym program na rzecz rynku wewnętrznego, konkurencyjności przedsiębiorstw, w tym

małych i średnich przedsiębiorstw, dziedziny roślin, zwierząt, żywności i paszy, oraz statystyk

europejskich (Program na rzecz jednolitego rynku) oraz uchylającym rozporządzenia Parlamentu

Europejskiego i Rady (UE) nr 99/2013, (UE) nr 1287/2013, (UE) nr 254/2014 i (UE) nr 652/2014.

Szacunkowe ogólne koszty realizacji programu w 2025 r. wyniosą 11 705 156,04 zł. Strona polska

wystąpi z wnioskiem o współfinansowanie ze środków Unii Europejskiej w odniesieniu do kosztów

kwalifikowalnych w wysokości 11 455 596,89 zł.

Szacunkowe ogólne koszty realizacji programu w 2026 r. wyniosą 10 014 722,04 zł. Strona polska

wystąpi z wnioskiem o współfinansowanie ze środków Unii Europejskiej w odniesieniu do kosztów

kwalifikowalnych w wysokości 9 765 212,89 zł.

Szacunkowe ogólne koszty realizacji programu w 2027 r. wyniosą 8 314 092,04 zł. Strona polska

wystąpi z wnioskiem o współfinansowanie ze środków Unii Europejskiej w odniesieniu do kosztów

kwalifikowalnych w wysokości 8 064 532,89 zł.

Szacunkowe koszty realizacji programu wyrażone w zł zostały przeliczone na euro według

prognozowanego kursu euro zawartego w wytycznych Ministra Finansów dotyczących stosowania

jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych

projektowanych ustaw – aktualizacja: październik 2024 r.

Koszty realizacji programu zostaną dostosowane do wielkości wydatków przewidzianych na

zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej na rok 2025, 2026 oraz 2027 w ramach

limitu wydatków właściwych części budżetowych.

Finansowanie programu odbywa się ze środków budżetowych określonych w części 83 – w ramach

limitów rezerw celowych przeznaczonych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt oraz na realizację

zadań ustawowych Inspekcji Weterynaryjnej oraz ze środków budżetowych określonych w części 85 –

budżety wojewodów, dział 010 – rolnictwo i łowiectwo, rozdział 01022 – zwalczanie chorób zakaźnych

zwierząt oraz badania monitoringowe pozostałości chemicznych i biologicznych w tkankach zwierząt

i produktach pochodzenia zwierzęcego.

Rzeczpospolita

Polska

Region

a)

Lata: 2025–2027

gatunek kura

(Gallus gallus) –

stada hodowlane

(wszystkie stada)

gatunek kura

(Gallus gallus) –

stada hodowlane

(wszystkie stada)

gatunek kura

(Gallus gallus) –

stada hodowlane

(wszystkie stada)

gatunek kura

(Gallus gallus) –

stada hodowlane

(wszystkie stada)

badanie serologiczne

w ramach urzędowego

pobierania próbek

badanie w kierunku

stwierdzenia

skuteczności

przeprowadzonego

odkażania

badanie na obecność

środków

przeciwdrobnoustrojowych

Populacja

c)

badanie

bakteriologiczne

w ramach urzędowego

pobierania próbek

Rodzaj badania

b)

7.1.1. Założenia w zakresie badań laboratoryjnych

7.1. Założenia związane z badaniami laboratoryjnymi

7. Założenia programu

ptaki

wymazy czystościowe

wykrycie

środków

przeciwdrobnoustrojowych

potwierdzenie

skuteczności

przeprowadzonego odkażania

określenie

serotypu

wykrycie stada

zakażonego

Cel

e)

5

210

42

5910

2025

5

210

42

5910

2026

5

210

42

5910

2027

Liczba planowanych badań

Dziennik Ustaw

izolaty Salmonella

z kału / okładzin

na obuwie / kurzu

kał / okładziny

na obuwie / kurz

Rodzaj próbki

d)

e)

d)

c)

b)

a)

Region określony w programie danego państwa członkowskiego.

Opis badania.

Wyszczególnienie gatunków i kategorii zwierząt objętych programem – w razie potrzeby.

Opis próbki (np. odchody).

Opis celu (np. nadzór, monitorowanie, kontrola szczepień).

2026 –

stada

hodowlane

dorosłe

2226

2226

2025 –

stada

hodowlane

dorosłe

2226

2226

2226

2226

2226

2226

3000

3000

3000

5910

5910

5910

Przewidywana

liczba próbek

pobranych

przez

powiatowego

lekarza

weterynarii

Enteritidis,

Typhimurium

Infantis,

Virchow,

Hadar

Enteritidis,

Typhimurium

Infantis,

Virchow,

Hadar

Enteritidis,

Typhimurium

Infantis,

Virchow,

Hadar

Serotyp

gallus

22

27

32

22

27

32

212 000

260 000

307 700

135 000

166 000

197 000

0

0

0

Łączna

PrzewidyPrzewidywana

Przewidyprzewidy- wana ilość

ilość jaj

Przewidywana

wana liczba

jaj do

liczba stad

skierowana do

wana

sztuk

zniszczenia

z doliczba stad

przetworzenia

drobiu

(liczba

do

datnim

(liczba

poddanych w sztukach

wynikiem likwidacji

w sztukach lub

ubojowi lub lub masa

badania

masa w tonach)

zabitych

w tonach)

Dziennik Ustaw

2027 –

stada

hodowlane

dorosłe

Łączna

liczba

stad

Rok –

rodzaj

stada

Przewidywana liczba

PrzewidyŁączna

próbkobrań

liczba stad wana liczba

wykonastad

objętych

nych przez

programem do zbadania

powiatowego lekarza

weterynarii

Region: Rzeczpospolita Polska

Lata: 2025–2027

7.1.2. Założenia w zakresie badania laboratoryjnego stad

Wyszczególnienie

Badanie w kierunku określenia serotypu

odpowiednich izolatów

Badanie na obecność środków

przeciwdrobnoustrojowych

Koszt badań

laboratoryjnych

Koszt badań

laboratoryjnych

3. Koszty zniszczenia lub unieszkodliwienia

Koszty zniszczenia Odszkodowania za kury

lub

unieszkodliwienia

307 700

5

42

210

5910

20,23

47,01

40,44

20,16

Koszt

jednostkowy

(w euro)

34,32

8

Program nie przewiduje

86,79

201,67

173,49

86,49

SzacunSzacunkowa

kowy koszt

liczba badań

jednostlaboratoryjnych

kowy

(w złotych)

10 560 264,00

433,95

8 470,14

36 432,90

511 155,90

Suma ogółem

(w złotych)

2 461600,00

101,15

1 974,42

8 492,40

119 145,60

Suma

ogółem

(w euro)

tak

tak

tak

tak

tak

Finansowanie

unijne

Dziennik Ustaw

2. Szczepienia

Szczepienia

Badanie w kierunku stwierdzenia

skuteczności przeprowadzonego

odkażania

Koszt badań

laboratoryjnych

1. Badania laboratoryjne2)

Koszt badań

Badanie bakteriologiczne w ramach

laboratoryjnych

pobierania próbek przez powiatowego

lekarza weterynarii

Przeznaczenie

kosztów

Rok: 20251)

8. Szczegółowa analiza kosztów programu

197 000

1,72

0,4

338 840,00

78 800,00

tak

Odszkodowania za pasze (tony)

Odszkodowania za sprzęt, który nie może

zostać poddany odkażeniu (szt.)

Koszt transportu (do rzeźni / zakładu

przetwórczego ubocznych produktów

pochodzenia zwierzęcego)

– załadunek jednego stada (szt.)

Inne koszty

Inne koszty

18

5

4

3 380,00

182,00

1350,00

37,91

Nie dotyczy

66,94

787,88

42,42

314,69

8,84

15,60

60 840,00

910,00

5 400,00

947,75

4 016,40

14181,84

212,10

1 258,76

221,00

936,00

nie

nie

nie

nie

nie

Dziennik Ustaw

Inne koszty

5. Wynagrodzenia (osoby zatrudnione wyłącznie do realizacji programu)

Wynagrodzenia

Koszt wyceny przez rzeczoznawców

jednego stada i jaj wylęgowych z tego

60

stada, paszy i sprzętu (w godz.)

6. Towary konsumpcyjne i specjalny sprzęt

Towary

konsumpcyjne

i specjalny sprzęt

7. Inne koszty

Inne koszty

Badania laboratoryjne inne niż

wymienione w pkt 1 (np. badania paszy

25

i wody)

4. Oczyszczanie i odkażanie

Oczyszczanie

Odkażanie jest rutynową czynnością wykonywaną zawsze przed zasiedleniem kurnika, dlatego jego koszty są ponoszone przez hodowcę

i odkażanie

Koszty zniszczenia Odszkodowania za zniszczone

lub

jaja wylęgowe

unieszkodliwienia

Unieszkodliwienie kur (kg)

Unieszkodliwienie odpadów

laboratoryjnych (kg)

Inne koszty

Inne koszty

OGÓŁEM

OGÓŁEM (koszty kwalifikowalne)

8. Koszt pobierania próbek2)

Koszt pobierania

Koszt pobierania próbek

próbek

Inne koszty

Koszt transportu (do rzeźni / zakładu

przetwórczego ubocznych produktów

pochodzenia zwierzęcego) – transport

jednego stada (km)

Zabicie drobiu (szt.)

Inne koszty

3000

2800

33 000,00

33 000,00

950

33,50

9,76

0,6

0,79

4,74

7,81

2,28

0,14

0,18

1,10

2 728 324,27

2 693 543,57

11 556 096,89

23 430,00

6 384,00

4 620,00

5 940,00

1 045,00

11 705 912,04

100 500,00

27 328,00

19 800,00

26 070,00

4 503,00

tak

nie

nie

nie

nie

Badanie w kierunku stwierdzenia

skuteczności przeprowadzonego

odkażania

Badanie w kierunku określenia serotypu

odpowiednich izolatów

Badanie na obecność środków

przeciwdrobnoustrojowych

Koszt badań

laboratoryjnych

Koszt badań

laboratoryjnych

Koszt badań

laboratoryjnych

3. Koszty zniszczenia lub unieszkodliwienia

Koszty zniszczenia Odszkodowania za kury

lub

unieszkodliwienia

Szczepienia

307 700

5

42

210

5910

20,23

47,01

40,44

20,16

Koszt

jednostkowy

(w euro)

34,32

8

Program nie przewiduje

86,79

201,67

173,49

86,49

Szacunkowy koszt

Szacunkowa

liczba badań

jednostlaboratoryjnych

kowy

(w złotych)

10 560 264,00

433,95

8 470,14

36 432,90

511 155,90

Suma ogółem

(w złotych)

2 461 600,00

101,15

1 974,42

8 492,40

119 145,60

Suma

ogółem

(w euro)

tak

tak

tak

tak

tak

Finansowanie

unijne

Dziennik Ustaw

2. Szczepienia

Badanie bakteriologiczne w ramach

pobierania próbek przez powiatowego

lekarza weterynarii

Wyszczególnienie

Koszt badań

laboratoryjnych

1. Badania laboratoryjne2)

Przeznaczenie

kosztów

Rok: 20261)

166 000

1,72

0,4

285 520,00

66 400,00

tak

Odszkodowania za pasze (tony)

Odszkodowania za sprzęt, który nie może

zostać poddany odkażeniu (szt.)

Koszt transportu (do rzeźni / zakładu

przetwórczego ubocznych produktów

pochodzenia zwierzęcego)

– załadunek jednego stada (szt.)

Inne koszty

Inne koszty

18

5

4

3 380,00

182,00

1350,00

37,91

Nie dotyczy

66,94

787,88

42,42

314,69

8,84

15,60

60 840,00

910,00

5 400,00

947,75

4 016,40

14181,84

212,10

1 258,76

221,00

936,00

nie

nie

nie

nie

nie

Dziennik Ustaw

Inne koszty

5. Wynagrodzenia (osoby zatrudnione wyłącznie do realizacji programu)

Wynagrodzenia

Koszt wyceny przez rzeczoznawców

jednego stada i jaj wylęgowych z tego

60

stada, paszy i sprzętu (godz.)

6. Towary konsumpcyjne i specjalny sprzęt

Towary

konsumpcyjne

i specjalny sprzęt

7. Inne koszty

Inne koszty

Badania laboratoryjne inne niż

wymienione w pkt 1 (np. badania paszy

25

i wody)

4. Oczyszczanie i odkażanie

Oczyszczanie

Odkażanie jest rutynową czynnością wykonywaną zawsze przed zasiedleniem kurnika, dlatego jego koszty są ponoszone przez hodowcę

i odkażanie

Koszty zniszczenia Odszkodowania za zniszczone

lub

jaja wylęgowe

unieszkodliwienia

Unieszkodliwienie kur (kg)

Unieszkodliwienie odpadów

laboratoryjnych (kg)

Inne koszty

Inne koszty

OGÓŁEM

OGÓŁEM (koszty kwalifikowalne)

8. Koszt pobierania próbek2)

Koszt pobierania

Koszt pobierania próbek

próbek

Inne koszty

Koszt transportu (do rzeźni / zakładu

przetwórczego ubocznych produktów

pochodzenia zwierzęcego) – transport

jednego stada (km)

Zabicie drobiu (szt.)

Inne koszty

3000

2800

33 000,00

33 000,00

950

33,50

9,76

0,6

0,79

4,74

7,81

2,28

0,14

0,18

1,10

2 728 342,27

2 569 543,57

11 502 776,89

23 430,00

6 384,00

4 620,00

5 940,00

1 045,00

11 652 592,04

100 500,00

27 328,00

19 800,00

26 070,00

4 503,00

tak

nie

nie

nie

nie

Wyszczególnienie

Badanie w kierunku określenia serotypu

odpowiednich izolatów

Badanie na obecność środków

przeciwdrobnoustrojowych

Koszt badań

laboratoryjnych

Koszt badań

laboratoryjnych

Koszty zniszczenia Odszkodowania za zniszczone

lub

jaja wylęgowe

unieszkodliwienia

3. Koszty zniszczenia lub unieszkodliwienia

Koszty zniszczenia Odszkodowania za drób

lub

unieszkodliwienia

135 000

212 000

5

42

210

5910

20,23

47,01

40,44

20,16

Koszt

jednostkowy

(w euro)

1,72

34,32

0,4

8

Program nie przewiduje

86,79

201,67

173,49

86,49

SzacunSzacunkowa

kowy koszt

liczba badań

jednostlaboratoryjnych

kowy

(w złotych)

232 200

7 275 840,00

433,95

8 470,14

36 432,90

511 155,90

Suma ogółem

(w złotych)

54 000,00

1 696 000,00

101,15

1 974,42

8 492,40

119 145,60

Suma

ogółem

(w euro)

tak

tak

tak

tak

tak

tak

Finansowanie

unijne

Dziennik Ustaw

2. Szczepienia

Szczepienia

Badanie w kierunku stwierdzenia

skuteczności przeprowadzonego

odkażania

Koszt badań

laboratoryjnych

1. Badania laboratoryjne2)

Koszt badań

Badanie bakteriologiczne w ramach

laboratoryjnych

pobierania próbek przez powiatowego

lekarza weterynarii

Przeznaczenie

kosztów

Rok: 20271)

Koszt wyceny przez rzeczoznawców

jednego stada i jaj wylęgowych z tego

stada, paszy i sprzętu (godz.)

Odszkodowania za sprzęt, który nie może

zostać poddany odkażeniu (szt.)

Koszt transportu (do rzeźni / zakładu

przetwórczego ubocznych produktów

pochodzenia zwierzęcego)

– załadunek jednego stada (szt.)

Koszt transportu (do rzeźni / zakładu

przetwórczego ubocznych produktów

pochodzenia zwierzęcego) – transport

jednego stada (km)

Zabicie drobiu (szt.)

Inne koszty

Inne koszty

Inne koszty

Inne koszty

Odszkodowania za pasze (tony)

Badania laboratoryjne inne niż

wymienione w pkt 1 (np. badania paszy

i wody)

33 000,00

950

18

5

4

25

60

0,79

4,74

3 380,00

182,00

1350,00

37,91

Nie dotyczy

0,18

1,10

787,88

42,42

314,69

8,84

15,60

26 070,00

4 503,00

60 840,00

910,00

5 400,00

947,75

4 016,40

5 940,00

1 045,00

14 181,84

212,10

1 258,76

221,00

936,00

nie

nie

nie

nie

nie

nie

nie

Dziennik Ustaw

Inne koszty

7. Inne koszty

Inne koszty

Towary

konsumpcyjne

i specjalny sprzęt

6. Towary konsumpcyjne i specjalny sprzęt

Wynagrodzenia

66,94

Odkażanie jest rutynową czynnością wykonywaną zawsze przed zasiedleniem kurnika, dlatego jego koszty są ponoszone przez hodowcę

5. Wynagrodzenia (osoby zatrudnione wyłącznie do realizacji programu)

Oczyszczanie

i odkażanie

4. Oczyszczanie i odkażanie

Unieszkodliwienie odpadów

laboratoryjnych (kg)

Inne koszty

3000

2800

33 000,00

33,50

9,76

0,6

7,81

2,28

0,14

1 937 942,27

1 879 713,57

8 064 732,89

23 430,00

6 384,00

4 620,00

8 314 848,04

100 500,00

27 328,00

19 800,00

tak

nie

nie

2)

Dziennik Ustaw

Szacunkowe koszty jednostkowe wyliczone na podstawie „Wytycznych Komisji dla programów współfinansowanych w dokumencie SMP-FOOD-2025-VETPROG-LS-IBS

z dnia 18 kwietnia 2024 r.”.

1)

Analiza obejmuje szacunki kosztów ponoszonych w ramach programu. Wszystkie wartości są podane bez VAT. Koszt programu obliczono według kursu euro 4,29 zgodnie

z wytycznymi dotyczącymi stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych ustaw –

aktualizacja: październik 2024 r. Kwoty sum ogółem wyrażone w złotych są wynikiem przewalutowania sum ogółem wyrażonych w euro według ww. kursu. Są to szacunkowe

koszty realizacji programu, które zostaną dostosowane do wielkości wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej w ramach

limitu wydatków określonych w części 83 – rezerwy celowe oraz w części 85 – budżety wojewodów. Finansowanie programu odbywa się ze środków budżetowych określonych

w części 83 – w ramach limitów rezerw celowych przeznaczonych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt oraz na realizację zadań ustawowych Inspekcji Weterynaryjnej

oraz ze środków budżetowych określonych w części 85 – budżety wojewodów, dział 010 – rolnictwo i łowiectwo, rozdział 01022 – zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt oraz

badania monitoringowe pozostałości chemicznych i biologicznych w tkankach zwierząt i produktach pochodzenia zwierzęcego.

OGÓŁEM

OGÓŁEM (koszty kwalifikowalne)

8. Koszt pobierania próbek2)

Koszt pobierania

Koszt pobierania próbek

próbek

Unieszkodliwienie drobiu (kg)

Inne koszty