Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2025 r. w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus" na lata 2025-2027

§ 1. Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wprowadza się „Krajowy program zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus” na lata 2025–2027, stanowiący załącznik do rozporządzenia.

§ 2. Do spraw określonych w programie stanowiącym załącznik do rozporządzenia uchylanego w § 3, objętych postępowaniami wszczętymi przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i niezakończonymi ostateczną decyzją, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Załącznik do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 19 marca 2025 r. (Dz. U. poz. 442)

„KRAJOWY PROGRAM ZWALCZANIA NIEKTÓRYCH SEROTYPÓW SALMONELLA

„KRAJOWY PROGRAM ZWALCZANIA NIEKTÓRYCH SEROTYPÓW SALMONELLA

W STADACH KUR NIOSEK GATUNKU GALLUS GALLUS” NA LATA 2025–2027

W STADACH KUR NIOSEK GATUNKU GALLUS GALLUS” NA LATA 2025–2027

1.

Zasady ogólne

1.1. Cel „Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur

niosek gatunku Gallus gallus” na lata 2025–2027, zwanego dalej „programem”

Zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia

17 listopada 2003 r. w sprawie zwalczania salmonelli i innych określonych odzwierzęcych czynników

chorobotwórczych przenoszonych przez żywność (Dz. Urz. UE L 325 z 12.12.2003, str. 1, z późn. zm. –

Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 41, str. 328), zwanego dalej „rozporządzeniem

nr 2160/2003”, zadaniem krajowego programu zwalczania choroby odzwierzęcej i odzwierzęcego

czynnika

chorobotwórczego

rozprzestrzeniania

chorób

jest

osiągnięcie

odzwierzęcych

i

odpowiedniego

celu

unijnego

odzwierzęcych

czynników

ograniczenia

chorobotwórczych,

wymienionych w kolumnie 1 załącznika I do rozporządzenia nr 2160/2003, w populacjach zwierząt

wymienionych w kolumnie 2 tego załącznika.

Cel unijny został określony w art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 517/2011 z dnia 25 maja

2011 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady

w odniesieniu do unijnego celu ograniczenia częstości występowania niektórych serotypów salmonelli

w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2160/2003

i rozporządzenie Komisji (UE) nr 200/2010 (Dz. Urz. UE L 138 z 26.05.2011, str. 45, z późn. zm.),

zwanego dalej „rozporządzeniem nr 517/2011”, i dotyczy stad dorosłych kur niosek z wynikiem

dodatnim badań laboratoryjnych w odniesieniu do następujących serotypów Salmonella

1)

Salmonella Enteritidis,

2)

Salmonella Typhimurium, w tym jednofazowej Salmonella Typhimurium o wzorze antygenowym

1,4,[5],12:i:-

– zwanych dalej „serotypami Salmonella objętymi programem”.

W art. 1 rozporządzenia nr 517/2011 określono roczną minimalną wartość procentową ograniczenia

liczby stad dorosłych kur niosek zakażonych serotypami Salmonella objętymi programem.

W pierwszym roku realizacji programu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej celem było

zmniejszenie liczby stad dorosłych kur niosek gatunku Gallus gallus z wynikiem dodatnim co najmniej

o 40 %, a w następnych latach – odpowiednio o wartość procentową określoną w art. 1 rozporządzenia

nr 517/2011, albo zredukowanie docelowo odsetka stad z dodatnim wynikiem badań laboratoryjnych

do 2 % lub poniżej tej wartości.

Zgodnie z założeniami programu w trakcie jego realizacji przewiduje się w

1)

2025 r. nie więcej niż 54 dorosłe stada,

2)

2026 r. nie więcej niż 52 dorosłe stada,

3)

2027 r. nie więcej niż 49 dorosłych stad

– kur niosek gatunku Gallus gallus zakażonych serotypem Salmonella objętym programem.

Na potrzeby realizacji programu przyjmuje się, że stadem zakażonym w odniesieniu do celu

unijnego jest dorosłe stado, w którym w wyniku badania laboratoryjnego próbek pobranych z inicjatywy

posiadacza kur niosek, zwanego dalej „hodowcą”, lub pobranych przez powiatowego lekarza

weterynarii, zgodnie z ust. 2.2 i 3.1 załącznika do rozporządzenia nr 517/2011, wykryto w jednej próbce

lub więcej niż w jednej próbce serotypy Salmonella objęte programem (inne niż szczepy

szczepionkowe)

lub

w

którym

stwierdzono

zastosowanie

przez

hodowcę

środków

przeciwdrobnoustrojowych, lub w którym stwierdzono efekt hamujący wzrost bakterii.

Cel unijny będzie realizowany przez badanie laboratoryjne stad kur niosek gatunku Gallus gallus

objętych zakresem rozporządzenia nr 2160/2003, w tym stad w okresie odchowu.

Program został opracowany w celu uzyskania współfinansowania ze środków Unii Europejskiej

zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)

2021/690 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiającym program na rzecz rynku wewnętrznego,

konkurencyjności przedsiębiorstw, w tym małych i średnich przedsiębiorstw, dziedziny roślin, zwierząt,

żywności i paszy, oraz statystyk europejskich (Program na rzecz jednolitego rynku) oraz uchylającym

rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 99/2013, (UE) nr 1287/2013,

(UE) nr 254/2014 i (UE) nr 652/2014 (Dz. Urz. UE L 153 z 03.05.2021, str. 1).

1.2. Populacja zwierząt i fazy produkcji, które są objęte pobieraniem próbek

Próbki do badań laboratoryjnych będą pobierane z inicjatywy hodowcy i na jego koszt w stadach

kur niosek gatunku Gallus gallus u

1) piskląt jednodniowych;

2) drobiu

a)

na 2 tygodnie przed rozpoczęciem składania jaj lub przeniesieniem do jednostki produkcyjnej,

b)

w okresie nieśności przynajmniej co 15 tygodni.

Dane dotyczące liczby stad oraz liczby stad objętych programem w 2023 r. przedstawia tabela 1.

Dane dotyczące liczby gospodarstw utrzymujących powyżej 1000 sztuk kur niosek gatunku Gallus

gallus w 2023 r. oraz liczby stad w tych gospodarstwach przedstawia tabela 2.

Tabela 1. Dane dotyczące liczby stad oraz liczby stad objętych programem w 2023 r. (źródło: Inspekcja

Weterynaryjna)

Łączna liczba stad kur niosek

gatunku Gallus gallus w 2023 r.

Liczba stad

Łączna liczba stad kur niosek

gatunku Gallus gallus objętych

programem w 2023 r.

1413

1413

2484

2484

w okresie odchowu

Liczba stad

w okresie produkcji

Tabela 2. Dane dotyczące liczby gospodarstw utrzymujących powyżej 1000 sztuk kur niosek gatunku

Gallus gallus w 2023 r. oraz liczby stad w tych gospodarstwach (źródło: Inspekcja

Weterynaryjna)

Łączna liczba gospodarstw utrzymujących powyżej 1000 sztuk dorosłych kur

805

niosek gatunku Gallus gallus w 2023 r.

Liczba stad utrzymywanych w gospodarstwach utrzymujących powyżej 1000

2484

sztuk dorosłych kur niosek gatunku Gallus gallus w 2023 r.

1.3. Obszary geograficzne i administracyjne, na których program będzie realizowany

Program będzie realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

1.4. Zgodność programu ze szczególnymi wymaganiami określonymi w częściach C, D i E

załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003

Program jest zgodny z częścią D załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003. Część E załącznika II

do rozporządzenia nr 2160/2023 obowiązuje zgodnie z datą wskazaną w rozporządzeniu nr 2160/2003.

1.5. Występowanie serotypów Salmonella na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

W okresie od dnia 1 października 2004 r. do dnia 30 września 2005 r. na terytorium

Rzeczypospolitej

Polskiej

przeprowadzono

badania

laboratoryjne

podstawowe

dotyczące

występowania Salmonella w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus zgodnie z decyzją Komisji

2004/665/WE z dnia 22 września 2004 r. dotyczącą badań podstawowych nad występowaniem bakterii

Salmonella w stadach niosek gatunku Gallus gallus (Dz. Urz. UE L 303 z 30.09.2004, str. 30).

Do badania laboratoryjnego pobrano próbki w 440 stadach kur niosek gatunku Gallus gallus

utrzymywanych w 355 gospodarstwach.

Pałeczki Salmonella wykryto w 1565 badanych próbkach, co stanowiło 51 % przebadanych próbek.

Próbki kurzu były częściej skażone niż próbki kału i próbki okładzin na obuwie, co wskazywało na

skażenie środowiska obiektu, w którym były utrzymywane kury nioski, zwanego dalej „kurnikiem”.

Wysoki odsetek gospodarstw zakażonych uzasadniał wdrożenie programu.

Realizacja krajowych programów zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur

niosek gatunku Gallus gallus na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rozpoczęła się w 2008 r. Wyniki

realizacji wyżej wskazanych programów przedstawia tabela 3.

Tabela 3. Wyniki realizacji krajowych programów zwalczania serotypów Salmonella w stadach kur

niosek gatunku Gallus gallus w latach 2016–2023 (źródło: Inspekcja Weterynaryjna)

Procent stad zakażonych

Rok

Liczba zbadanych stad

serotypem Salmonella

(stada w okresie odchowu

objętym programem

i dorosłe)

(stada w okresie odchowu

i dorosłe)

Procent dorosłych stad

zakażonych serotypem

Salmonella objętym

programem

2023

3887

1,72 %

2,37 %

2022

2715

2,06 %

2,17 %

2021

2879

3,72 %

3,79 %

2020

2973

3,13 %

2,81 %

2019

2934

3,47 %

3,83 %

2018

2799

4,36 %

4,70 %

2017

2779

3,02 %

3,41 %

2016

2848

6,07 %

7,15 %

Zgodnie z danymi z raportu Europejskiego Urzędu do spraw Bezpieczeństwa Żywności na temat

tendencji i źródeł chorób odzwierzęcych, odzwierzęcych czynników chorobotwórczych oraz ognisk

przenoszonych przez żywność, z 2020 r., do zakażeń u ludzi w 2020 r. dochodziło najczęściej przez

spożywanie skażonych produktów pochodzenia zwierzęcego, między innymi jaj i produktów jajecznych

oraz mięsa i przetworów mięsnych, w tym drobiowych.

Informacje o zachorowaniach na choroby zakaźne, zakażeniach i zatruciach w Rzeczypospolitej

Polskiej są zbierane przez Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru Narodowego Instytutu

Zdrowia Publicznego PZH – Państwowego Instytutu Badawczego, a następnie publikowane na stronie

internetowej (www.pzh.gov.pl) w postaci meldunków o zachorowaniach na choroby zakaźne,

zakażeniach i zatruciach w Rzeczypospolitej Polskiej.

1.6. Struktura i organizacja organów Inspekcji Weterynaryjnej odpowiedzialnych za realizację

programu

Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej właściwą władzą wykonawczą w zakresie realizacji

programów, o których mowa w art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 2160/2003, są organy Inspekcji

Weterynaryjnej, to jest Główny Lekarz Weterynarii, wojewódzcy lekarze weterynarii oraz

powiatowi lekarze weterynarii. Obecnie funkcjonuje 16 wojewódzkich inspektoratów weterynarii

i 305 powiatowych inspektoratów weterynarii. Struktura oraz kompetencje organów Inspekcji

Weterynaryjnej zostały określone w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej

(Dz. U. z 2024 r. poz. 12).

Zgodnie z art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu

chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1075) Główny Lekarz Weterynarii nadzoruje

realizację krajowych programów zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach drobiu,

a w przypadku programu współfinansowanego ze środków pochodzących z Unii Europejskiej informuje

Komisję Europejską o postępach w jego realizacji zgodnie z obowiązującymi przepisami Unii

Europejskiej.

Na poziomie województwa nadzór nad realizacją programu jest wykonywany przez

wojewódzkiego lekarza weterynarii. Bezpośredni nadzór nad realizacją programu na poziomie powiatu

sprawuje powiatowy lekarz weterynarii, który jest również odpowiedzialny za wykonywanie wszelkich

czynności urzędowych w ramach programu.

Organy Inspekcji Weterynaryjnej przy wykonywaniu swoich zadań współdziałają z organami

Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej, Inspekcji Transportu

Drogowego, Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz odpowiednio

z organami gminy, powiatu i województwa.

W ramach programu badania laboratoryjne są wykonywane przez laboratoria, o których mowa

w art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej.

Krajowym laboratorium referencyjnym właściwym do badań prowadzonych w kierunku

salmonellozy (w aspekcie chorób odzwierzęcych), zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra

Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 lipca 2022 r. w sprawie krajowych laboratoriów referencyjnych

(Dz. U. poz. 1667, z późn. zm.), jest Laboratorium w Zakładzie Mikrobiologii Państwowego Instytutu

Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego.

1.7. Laboratoria, w których przeprowadza się badania laboratoryjne próbek pobranych

w ramach programu

Badania laboratoryjne próbek pobieranych w ramach programu przeprowadza się w laboratoriach

urzędowych wyznaczonych przez Głównego Lekarza Weterynarii zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia

29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej.

W przypadkach uzasadnionych ekonomicznie lub organizacyjnie próbki pobrane w ramach programu

przez powiatowego lekarza weterynarii właściwego ze względu na miejsce prowadzenia przez podmiot

działalności nadzorowanej, zwanego dalej „powiatowym lekarzem weterynarii”, mogą być przesłane do

laboratorium urzędowego wyznaczonego przez Głównego Lekarza Weterynarii zgodnie z art. 25 ust. 3

ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej, znajdującego się w innym województwie.

W takiej sytuacji powiatowy lekarz weterynarii powiadamia wojewódzkiego lekarza weterynarii

o zamiarze przesłania tych próbek do innego województwa. Wojewódzki lekarz weterynarii, na którego

obszarze właściwości znajduje się gospodarstwo, w którym zostały pobrane próbki, powiadamia

wojewódzkiego lekarza weterynarii właściwego ze względu na położenie laboratorium o zamiarze

przesłania próbek.

Próbki pobrane z inicjatywy hodowcy mogą być również badane w laboratoriach urzędowych

innych niż wyznaczone, które zostały zatwierdzone przez Głównego Lekarza Weterynarii w trybie

art. 25a ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej, w kierunku metody badawczej

wskazanej w ust. 1.8.

Wykaz laboratoriów zatwierdzonych przez Głównego Lekarza Weterynarii jest umieszczony

zgodnie z art. 25 ust. 8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej na stronie

internetowej administrowanej przez Główny Inspektorat Weterynarii (www.wetgiw.gov.pl).

Krajowym laboratorium referencyjnym właściwym do badania próbek w ramach programu jest,

zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 lipca 2022 r.

w sprawie krajowych laboratoriów referencyjnych, Laboratorium w Zakładzie Mikrobiologii

Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego.

Do próbek przesyłanych do badań laboratoryjnych, pobranych w ramach kontroli urzędowych,

dołącza się pismo przewodnie sporządzone według wzoru określonego w załączniku nr 7 do

rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 lipca 2017 r. w sprawie sposobu

prowadzenia dokumentacji związanej ze zwalczaniem chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. poz. 1388).

W piśmie przewodnim, o którym mowa powyżej, dołączonym do próbek kierowanych do badania

laboratoryjnego przez hodowcę, jest on obowiązany umieścić informacje dotyczące

1)

imienia i nazwiska albo nazwy oraz adresu hodowcy oraz adresu, pod którym jest prowadzone

gospodarstwo;

2)

numeru lub oznaczenia stada oraz weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego gospodarstwa;

3)

liczby próbek oraz rodzaju pobranego materiału;

4)

daty i godziny pobrania próbek oraz ich wysłania do laboratorium;

5)

nazwy i rodzaju zastosowanej szczepionki przeciwko Salmonella w stadzie kur niosek oraz dat jej

podawania;

6)

stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych i dat ich użycia, jeżeli były stosowane;

7)

imienia i nazwiska osoby pobierającej próbki.

Laboratoria urzędowe wykonujące badania na potrzeby programu, w ramach badania

bakteriologicznego, oceniają każdorazowo efekt hamujący wzrost bakterii. W przypadku wykrycia

serotypu Salmonella innego niż objęty programem określa się ten serotyp i podaje jego nazwę.

Informację o wykryciu efektu hamującego oraz wykryciu serotypu Salmonella innego niż objęty

programem hodowca umieszcza w dokumencie łańcucha żywnościowego.

Z przeprowadzonych badań laboratoryjnych sporządza się sprawozdanie. W sprawozdaniu

umieszcza się zawarte w zleceniu informacje o badanym stadzie, w tym w szczególności numer lub

oznaczenie stada, weterynaryjny numer identyfikacyjny gospodarstwa, informacje o stosowanych

szczepieniach przeciwko salmonellozie, o rodzaju badanego materiału oraz o wyniku badania

laboratoryjnego każdej z badanych próbek, zgodnie z jednym z poniższych sformułowań

1)

„Salmonella spp. niewykryte w próbce analitycznej x g (np. kału, kurzu, narządów wewnętrznych)

lub x par okładzin na buty, lub x tamponów. Nie stwierdzono efektu hamującego wzrost bakterii”;

2)

„Salmonella spp. niewykryte w próbce analitycznej x g (np. kału, kurzu, narządów wewnętrznych)

lub x par okładzin na buty, lub x tamponów. Stwierdzono efekt hamujący wzrost bakterii”;

3)

„Salmonella … (należy podać nazwę serotypu lub strukturę antygenową uzyskanego izolatu)

wykryte w próbce analitycznej x g (np. kału, kurzu, narządów wewnętrznych) lub x par okładzin

na buty, lub x tamponów. Nie stwierdzono efektu hamującego wzrost bakterii”.

W przypadku gdy

1)

pismo przewodnie dołączone do próbek kierowanych do badania laboratoryjnego nie zawierało

co najmniej informacji wymaganych zgodnie z niniejszym ustępem lub nie dołączono

dodatkowych informacji, o których mowa w akapicie ósmym niniejszego ustępu,

2)

ilość lub rodzaj materiału do badań nie spełniają wymagań systemu badawczego ustanowionego

w załączniku do rozporządzenia nr 517/2011,

3)

warunki transportu próbek do laboratorium nie spełniają wymagań określonych w ust. 3.1

załącznika do rozporządzenia nr 517/2011

– laboratorium urzędowe informuje o tym hodowcę przy przyjęciu próbek do badania laboratoryjnego;

w przypadku gdy hodowca zdecydował o przeprowadzeniu badania laboratoryjnego, w sprawozdaniu

z przeprowadzonych badań laboratoryjnych umieszcza się informację: „Badanie laboratoryjne nie może

być traktowane jako przeprowadzone zgodnie z Krajowym programem zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus”.

Laboratoria urzędowe przeprowadzające badania w ramach programu (wyznaczone lub zatwierdzone przez Głównego Lekarza Weterynarii), po uzyskaniu dodatnich wyników badań laboratoryjnych

lub stwierdzeniu efektu hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych przez powiatowego lekarza

weterynarii lub hodowcy kur niosek, informują o tym właściwego miejscowo dla lokalizacji stada

powiatowego lekarza weterynarii oraz wojewódzkiego lekarza weterynarii niezwłocznie, jednak nie

później niż do końca następnego dnia roboczego po dniu, w którym uzyskano wynik badania laboratoryjnego.

Sprawozdania z badań próbek pobranych zarówno z inicjatywy hodowcy kur niosek, jak i przez

powiatowego lekarza weterynarii są przesyłane do właściwego miejscowo dla lokalizacji stada powiatowego lekarza weterynarii oraz na żądanie do właściwego miejscowo dla lokalizacji stada wojewódzkiego lekarza weterynarii.

Laboratoria urzędowe przeprowadzające badania w ramach programu przekazują – na koniec

okresu sprawozdawczego, a także na pisemne żądanie wojewódzkiego lekarza weterynarii – zestawienia

ze sprawozdań dotyczące tych badań.

Laboratoria urzędowe wykonujące badania laboratoryjne w ramach programu przechowują wszystkie izolaty Salmonella wyizolowane w ramach programu przez okres co najmniej 2 lat. Ponadto spośród

przechowywanych izolatów laboratoria przesyłają do krajowego laboratorium referencyjnego – Laboratorium w Zakładzie Mikrobiologii Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu

Badawczego jeden szczep reprezentujący każdy stwierdzony serotyp Salmonella wraz z kartą informacyjną, a w przypadku gdy nie została wykonana pełna identyfikacja serotypu Salmonella – typ serologiczny, w celu wykonania badań potwierdzających. Szczepy należy przesłać w terminie 7 dni roboczych

od daty zakończenia badania laboratoryjnego. Przesłane szczepy Salmonella są wykorzystywane w badaniach realizowanych zgodnie z decyzją wykonawczą UE 2020/1729 z dnia 17 listopada 2020 r.

w sprawie monitorowania i sprawozdawczości w zakresie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe

u bakterii zoonotycznych i komensalnych oraz w sprawie uchylenia decyzji wykonawczej 2013/652/UE

(Dz. Urz. UE L 387 z 19.11.2020, str. 8).

Na wniosek organów Inspekcji Weterynaryjnej laboratorium referencyjne przeprowadza

sekwencjonowanie genomu przekazanych izolatów szczepów Salmonella oraz wykonuje analizę

pokrewieństwa filogenetycznego w zakresie wskazanym przez wnioskujący organ Inspekcji

Weterynaryjnej.

1.8. Metody stosowane do wykrywania serotypów Salmonella w stadach kur niosek gatunku

Gallus gallus

Metody stosowane do wykrywania serotypów Salmonella w stadach kur niosek gatunku Gallus

gallus są określone w ust. 3.2–3.4 załącznika do rozporządzenia nr 517/2011.

1.9. Plany pobierania próbek w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus oraz kontrole urzędowe

pasz przeznaczonych dla tych stad

Pobieranie próbek w ramach programu odbywa się w gospodarstwie.

Rutynowe pobieranie próbek w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus z inicjatywy hodowcy,

zgodnie z wymogami określonymi w części B załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003,

przeprowadza się

1)

u piskląt jednodniowych w trakcie rozładunku ze środka transportu przed umieszczeniem piskląt

w kurniku, zgodnie z następującymi zasadami

a)

próbki wyściółki wraz z mekonium z 10 pojemników transportowych z każdej dostawy (po

25 g z pojemnika) lub

b)

wymazy powierzchniowe z dna 10 pojemników (łączone w 1 próbkę zbiorczą) –

w przypadku pojemników bez wyściółki, lub

c)

pisklęta padłe (w tym również w czasie transportu), nie więcej niż 20 sztuk – łączone

w 1 próbkę zbiorczą;

2)

u drobiu, zgodnie z wymaganiami określonymi w ust. 2.1 załącznika do rozporządzenia

nr 517/2011, na 2 tygodnie przed rozpoczęciem składania jaj lub przed przeniesieniem do

jednostki nieśnej;

3)

w okresie nieśności, zgodnie z wymaganiami określonymi w ust. 2.1 załącznika do rozporządzenia

nr 517/2011, przynajmniej co 15 tygodni, przy czym pierwsze pobranie próbek powinno nastąpić

między 22. a 26. tygodniem życia drobiu.

Procedura pobierania próbek została określona w ust. 2.2 załącznika do rozporządzenia

nr 517/2011, a procedura transportu i przygotowania próbek – w ust. 3.1 załącznika do rozporządzenia

nr 517/2011. Koszty pobrania, transportu oraz badania tych próbek w laboratorium ponosi hodowca.

Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu

chorób zakaźnych zwierząt hodowca jest obowiązany do poinformowania powiatowego lekarza

weterynarii o każdej zmianie stanu prawnego lub faktycznego związanego z prowadzeniem działalności

nadzorowanej w zakresie dotyczącym wymagań weterynaryjnych. Hodowca przedkłada w formie

pisemnej lub za pośrednictwem platformy ePUAP właściwemu miejscowo powiatowemu lekarzowi

weterynarii informację o wstawieniu do kurnika nowego stada kur niosek, w terminie 7 dni od dnia

zaistnienia tego zdarzenia, oraz harmonogram pobierania próbek w stadzie w celu akceptacji tego

harmonogramu przez powiatowego lekarza weterynarii.

Hodowca jest obowiązany do prowadzenia dokumentacji związanej z pobieraniem próbek,

zawierającej informacje dotyczące

1)

identyfikacji stada (źródła pochodzenia jaj wylęgowych i piskląt, wiek i liczba sztuk kur niosek);

2)

rodzaju próbek, daty i godziny pobrania próbek;

3)

danych osoby pobierającej próbki;

4)

daty i godziny wysłania próbek do laboratorium;

5)

nazwy i adresu laboratorium;

6)

wyników badań laboratoryjnych próbek pobranych w ramach programu.

Dokumentację tę hodowca przechowuje przez 3 lata.

Powiatowy lekarz weterynarii nadzoruje prawidłowe pobieranie próbek z inicjatywy hodowcy oraz

kontroluje dokumentację prowadzoną przez hodowcę. Nadzór nad prawidłowością pobierania próbek

obejmuje kontrolę realizacji harmonogramu pobierania próbek oraz przeprowadzaną okresowo kontrolę

sposobu pobierania próbek, która jest prowadzona z częstotliwością zależną od analizy ryzyka

dokonanej przez powiatowego lekarza weterynarii. Nadzór ten może odbywać się w trakcie kontroli

urzędowych gospodarstw oraz w każdym przypadku, gdy powiatowy lekarz weterynarii uzna, że

zachodzi taka konieczność.

Powiatowy lekarz weterynarii pobiera próbki

1)

we wszystkich stadach w gospodarstwie zgodnie z procedurą, która została określona w ust. 2.1

lit. a załącznika do rozporządzenia nr 517/2011;

2)

w przypadkach określonych w ust. 2.1 lit. b–e załącznika do rozporządzenia nr 517/2011.

Wyniki badań laboratoryjnych przeprowadzonych w ramach programu zarówno próbek pobranych

przez hodowcę kur niosek, jak i przez powiatowego lekarza weterynarii są wprowadzane do systemu

teleinformatycznego Inspekcji Weterynaryjnej ZIWET (Zintegrowany Interfejs Weterynaryjny).

Wyniki badań laboratoryjnych są wprowadzane na bieżąco przez powiatowego lekarza weterynarii

i weryfikowane przez wojewódzkiego lekarza weterynarii.

Procedura pobierania, transportu i przygotowania próbek została określona w ust. 2.2 i 3.1

załącznika do rozporządzenia nr 517/2011.

Rutynowe pobranie próbek przez powiatowego lekarza weterynarii powinno zastąpić co najmniej

jedno pobranie próbek w stadzie w ciągu jednego cyklu produkcyjnego stada przeprowadzone

z inicjatywy hodowcy.

Powiatowy lekarz weterynarii nie pobiera próbek w stadach, w których uzyskano dodatni wynik

badań laboratoryjnych w kierunku serotypów Salmonella objętych programem (innych niż szczepy

szczepionkowe) lub wykryto efekt hamujący wzrost bakterii w próbkach pobranych z inicjatywy

hodowcy lub w próbkach pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii, lub stwierdzono

zastosowanie środków przeciwdrobnoustrojowych, z wyjątkiem odstępstwa opisanego w ust. 3.2.

W przypadku stwierdzenia efektu hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych przez

powiatowego lekarza weterynarii koszty związane z badaniem laboratoryjnym próbek ponosi hodowca.

Opłata zawiera

1)

koszt badania laboratoryjnego przeprowadzonego w laboratorium urzędowym wyznaczonym

przez Głównego Lekarza Weterynarii zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r.

o Inspekcji Weterynaryjnej;

2)

Poz. 442

koszt dojazdu związanego z pobraniem próbek i koszty dowozu próbek do laboratorium, według

stawek za 1 kilometr przebiegu pojazdu ustalonych zgodnie z przepisami w sprawie warunków

ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy;

3)

koszt użytych wyrobów medycznych stosowanych w medycynie weterynaryjnej.

Kontrole urzędowe pasz przeznaczonych dla stad kur niosek w zakresie wykrywania serotypów

Salmonella objętych programem zostały przewidziane w krajowym planie kontroli urzędowej pasz,

przygotowanym i wdrożonym zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz. U. z 2025 r.

poz. 320), oraz art. 109 i art. 110 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625

z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych

przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad

dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniającego

rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005,

(WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429

i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady

98/58/WE,

1999/74/WE,

2007/43/WE,

2008/119/WE

i

2008/120/WE,

oraz

uchylającego

rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy

Rady 89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz

decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) (Dz. Urz. UE L 95

z 07.04.2017, str. 1, z późn. zm.).

2. Wymagania dotyczące przedsiębiorstw żywnościowych objętych programem

2.1. Wytyczne dotyczące dobrych praktyk produkcji zwierzęcej lub inne wytyczne w zakresie

bezpieczeństwa biologicznego

2.1.1. Zarządzanie w zakresie higieny w gospodarstwach

Hodowcy są obowiązani do stosowania przepisów

1)

rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 września 2003 r. w sprawie

szczegółowych warunków weterynaryjnych, jakie muszą spełniać gospodarstwa w przypadku,

gdy zwierzęta lub środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego pochodzące z tych gospodarstw są

wprowadzane na rynek (Dz. U. poz. 1643);

2)

rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań

i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy

ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. poz. 344, z późn. zm.);

3)

rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2022 r. w sprawie zarządzenia

środków związanych z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków (Dz. U. poz. 768, z późn. zm.).

W odniesieniu do warunków utrzymania drobiu oraz zasad zarządzania gospodarstwem

gospodarstwa są obowiązane do spełnienia warunków, o których mowa w rozporządzeniu Ministra

Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2022 r. w sprawie zarządzenia środków związanych

z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków, a ponadto

1)

stosowania zasady „cały kurnik pełny albo cały kurnik pusty”;

2)

zapewnienia odpowiednich warunków utrzymania w zakresie temperatury, wilgotności, wymiany

powietrza, dostępu światła;

3)

stosowania prawidłowej obsady kurnika;

4)

utrzymywania w jednym kurniku, w obrębie jednego stada, drobiu w jednakowym wieku.

Pomieszczenia, w których utrzymuje się drób, ich wyposażenie oraz sprzęt powinny być wykonane

z materiałów nieszkodliwych dla zdrowia drobiu oraz nadających się do oczyszczania i odkażania.

2.1.2. Środki zapobiegające zakażeniom przenoszonym przez zwierzęta, pasze, wodę pitną

i pracowników gospodarstw

Kurniki, w których jest utrzymywany drób, powinny być

1)

zabezpieczone przed dostępem zwierząt innych niż utrzymywane w gospodarstwie;

2)

utrzymywane w czystości;

3)

oznakowane tablicą z napisem: „Osobom nieupoważnionym wstęp wzbroniony”.

Odchody oraz niezjedzone resztki paszy powinny być często usuwane z pomieszczeń, tak aby

uniknąć zanieczyszczenia paszy lub wody, i nie powinny być składowane w bezpośrednim sąsiedztwie

kurnika w sposób niezabezpieczony przed dostępem dzikiego ptactwa.

Osoby zatrudnione do wykonywania czynności związanych z utrzymywaniem drobiu powinny

1)

stosować odzież ochronną, oddzielną do pracy przy każdym stadzie w kurniku;

2)

stosować środki higieny osobistej, w tym regularnie myć ręce, czyścić i dezynfekować obuwie

przy wejściach do budynków, w których są utrzymywane kury nioski oraz przechowywane pasza

lub ściółka, oraz czyścić i odkażać odzież ochronną;

3)

posiadać aktualne badania na nosicielstwo pałeczek Salmonella;

4)

zostać przeszkolone w zakresie higieny osobistej oraz możliwych dróg przenoszenia zakażenia za

pośrednictwem odzieży i sprzętu.

2.1.3. Higiena transportu zwierząt do gospodarstw i z gospodarstw

Przyjmuje się następujące zalecenia dotyczące transportu drobiu

1)

drób powinien być przewożony zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie

zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.

o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580) oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 z dnia

22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań

oraz zmieniającego dyrektywy 64/432/EWG i 93/119/WE oraz rozporządzenie (WE) nr 1255/97

(Dz. Urz. UE L 3 z 05.01.2005, str. 1, z późn. zm.);

2)

Poz. 442

transport do gospodarstwa powinien odbywać się w pojazdach oraz w kontenerach lub

pojemnikach transportowych, które zostały dokładnie oczyszczone i odkażone przed załadunkiem

drobiu przy użyciu dopuszczonego do obrotu środka odkażającego w stężeniu umożliwiającym

inaktywację pałeczek Salmonella;

3)

bezpośrednio po rozładunku drobiu i pobraniu próbek w gospodarstwie albo w rzeźni pojazdy oraz

kontenery lub pojemniki transportowe powinny być oczyszczone i odkażone przy użyciu

dopuszczonego do obrotu środka odkażającego w stężeniu umożliwiającym inaktywację pałeczek

Salmonella.

2.2. Nadzór weterynaryjny nad gospodarstwami

W ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych

zwierząt ustanowiono sprawowanie przez organy administracji publicznej nadzoru nad prowadzeniem

działalności związanej z utrzymywaniem drobiu, określono warunki niezbędne do zapewnienia poziomu

bezpieczeństwa epizootycznego dla prowadzenia tego rodzaju działalności oraz określono katalog

środków nadzoru. Katalog ten obejmuje kompetencje organów administracji weterynaryjnej do

wydawania aktów administracyjnych, w tym decyzji administracyjnych, oraz prowadzenia działań

faktycznych o charakterze materialno-technicznym.

Podjęcie działalności nadzorowanej w zakresie utrzymywania zwierząt gospodarskich w celu

umieszczenia tych zwierząt lub produktów pochodzących z tych zwierząt lub od tych zwierząt na rynku

jest dozwolone po uprzednim zgłoszeniu, w formie pisemnej, zamiaru jej prowadzenia powiatowemu

lekarzowi weterynarii właściwemu ze względu na przewidywane miejsce jej prowadzenia.

Podmioty prowadzące działalność nadzorowaną są obowiązane do poinformowania powiatowego

lekarza weterynarii o zaprzestaniu prowadzenia określonego rodzaju działalności nadzorowanej, a także

o każdej zmianie stanu prawnego lub faktycznego związanego z prowadzeniem tej działalności

w zakresie dotyczącym wymagań weterynaryjnych. Informacja powinna zostać przekazana w formie

pisemnej w terminie 7 dni od dnia zaistnienia takiego zdarzenia.

W ramach nadzoru sprawowanego przez organy Inspekcji Weterynaryjnej nad działalnością

nadzorowaną określoną w art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz

zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt pracownikom Inspekcji Weterynaryjnej, jak również osobom

wyznaczonym do wykonywania w jej imieniu określonych zadań przysługuje prawo przeprowadzenia

w każdym czasie kontroli w zakresie spełnienia przez podmioty nadzorowane wymagań

weterynaryjnych. Oprócz prawa wstępu na teren prowadzenia przez podmiot działalności nadzorowanej

uprawnienia kontrolne obejmują, zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji

Weterynaryjnej, także prawo do nieodpłatnego pobierania próbek do badań oraz żądania pisemnych lub

ustnych informacji w zakresie objętym przedmiotem kontroli, w tym okazywania i udostępniania

dokumentów lub danych informatycznych związanych z tą kontrolą.

Jeżeli w wyniku kontroli zostaną stwierdzone uchybienia w spełnieniu wymagań weterynaryjnych

przez podmioty nadzorowane, organy Inspekcji Weterynaryjnej mają kompetencje do doprowadzenia

wadliwego stanu faktycznego do stanu nakazanego w przepisach prawa weterynaryjnego. Inspekcja

Weterynaryjna działa w tym zakresie, łącząc realizację funkcji kontrolnych z uprawnieniami władczymi

dającymi możliwość wydawania decyzji administracyjnych, w tym nakazów i zakazów.

W przypadku stwierdzenia, że przy prowadzeniu działalności nadzorowanej są naruszone

wymagania weterynaryjne, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia

zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, powiatowy lekarz weterynarii wydaje jedną

z następujących decyzji administracyjnych

1)

nakazującą usunięcie uchybień w określonym terminie;

2)

nakazującą wstrzymanie działalności do czasu usunięcia uchybień;

3)

zakazującą umieszczania na rynku zwierząt lub handlu zwierzętami będącymi przedmiotem

działalności albo zakazującą produkcji, umieszczania na rynku lub handlu określonymi

produktami, wytwarzanymi przy prowadzeniu tej działalności.

O zakresie przedmiotowym decyzji rozstrzyga powiatowy lekarz weterynarii. Nie jest to jednak

uznanie swobodne. Dokonując bowiem rozstrzygnięcia, organ Inspekcji Weterynaryjnej ma na

względzie wynikające z naruszenia prawa weterynaryjnego zagrożenie zdrowia publicznego lub

zdrowia zwierząt. W przypadku gdy podmiot prowadzący działalność nadzorowaną nie zastosuje się do

nakazu lub zakazu określonego w decyzji, powiatowy lekarz weterynarii wydaje decyzję zakazującą

prowadzenia określonego rodzaju działalności nadzorowanej i skreśla podmiot z rejestru podmiotów

prowadzących działalność nadzorowaną.

2.3. Wpis gospodarstw do rejestru

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu

chorób zakaźnych zwierząt powiatowy lekarz weterynarii prowadzi rejestr podmiotów prowadzących

działalność nadzorowaną, o której mowa w ust. 2.2.

Dodatkowo prowadzenie działalności polegającej na utrzymywaniu drobiu w celu pozyskiwania

jaj konsumpcyjnych przeznaczonych do wprowadzenia na rynek podlega rejestracji na podstawie art. 20

ust. 4 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2023 r.

poz. 872). Rejestr prowadzi się zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

16 grudnia 2016 r. w sprawie rejestru zakładów produkujących produkty pochodzenia zwierzęcego lub

wprowadzających na rynek te produkty oraz wykazów takich zakładów (Dz. U. z 2022 r. poz. 2271).

Ponadto podmiotom tym nadaje się weterynaryjny numer identyfikacyjny zgodnie z rozporządzeniem

Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 lipca 2022 r. w sprawie sposobu ustalania weterynaryjnego

numeru identyfikacyjnego (Dz. U. poz. 1640).

2.4. Prowadzenie dokumentacji w gospodarstwach

Hodowca jest obowiązany do prowadzenia dokumentacji zgodnie z art. 5 rozporządzenia

wykonawczego Komisji (UE) 2023/2466 z dnia 17 sierpnia 2023 r. ustanawiającego zasady stosowania

rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do norm

handlowych dotyczących jaj (Dz. Urz. UE L 2023/2464 z 08.11.2023).

Hodowcy przechowują dokumentację, o której mowa powyżej, przez co najmniej 12 miesięcy od

dnia jej utworzenia.

Od 1 stycznia 2024 r. do dnia udostępnienia przez Głównego Lekarza Weterynarii systemu

teleinformatycznego służącego do prowadzenia dokumentacji leczenia zwierząt przez właścicieli lub

posiadaczy zwierząt, od których lub z których pozyskuje się żywność, dokumentacja stosowanych

produktów leczniczych oraz dokumentacja leczenia zwierząt powinna być prowadzona przez właścicieli

lub posiadaczy zwierząt, od których lub z których pozyskuje się żywność – na podstawie przepisów

Unii Europejskiej.

Dokumentacja stosowania produktów leczniczych powinna być prowadzona przez posiadacza lub

właściciela zwierząt zgodnie z art. 108 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/6

z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie weterynaryjnych produktów leczniczych i uchylającego dyrektywę

2001/82/WE (Dz. Urz. UE L 4 z 07.01.2019, str. 43, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem

2019/6”, oraz art. 102 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca

2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniającego i uchylającego niektóre akty

w dziedzinie zdrowia zwierząt („Prawo o zdrowiu zwierząt”) (Dz. Urz. UE L 84 z 31.03.2016, str. 1,

z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem 2016/429”.

2.5. Dokumenty, w które zaopatruje się drób

W handlu, jak również przy przywozie dokumenty są wystawiane zgodnie z

1)

rozporządzeniem 2016/429;

2)

rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2020/2235 z dnia 16 grudnia 2020 r.

ustanawiającym przepisy dotyczące stosowania rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady

(UE) 2016/429 i (UE) 2017/625 w odniesieniu do wzorów świadectw zdrowia zwierząt, wzorów

świadectw urzędowych i wzorów świadectw zdrowia zwierząt/świadectw urzędowych do celów

wprowadzania do Unii i przemieszczania w obrębie terytorium Unii przesyłek niektórych

kategorii zwierząt i towarów oraz urzędowej certyfikacji dotyczącej takich świadectw

i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 599/2004, rozporządzenia wykonawcze (UE) nr 636/2014

i (UE) 2019/628, dyrektywę 98/68/WE oraz decyzje 2000/572/WE, 2003/779/WE i 2007/240/WE

(Dz. Urz. UE L 442 z 30.12.2020, str. 1, z późn. zm.), zwanym dalej „rozporządzeniem 2020/2235”;

3)

Poz. 442

rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2020/692 z dnia 30 stycznia 2020 r. uzupełniającym

rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 w odniesieniu do przepisów

dotyczących wprowadzania do Unii przesyłek niektórych zwierząt, materiału biologicznego

i produktów pochodzenia zwierzęcego oraz przemieszczania ich i postępowania z nimi po ich

wprowadzeniu (Dz. Urz. UE L 174 z 03.06.2020, str. 379, z późn. zm.);

4)

ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych

zwierząt.

Zgodnie z art. 18 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia

28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie

bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie

wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463) podmioty działające na rynku powinny zapewnić możliwość

śledzenia żywności, pasz, zwierząt hodowlanych oraz wszelkich substancji przeznaczonych do dodania

do żywności lub pasz. W tym celu te podmioty powinny utworzyć systemy i procedury umożliwiające

przekazanie takich informacji na żądanie właściwych władz.

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 931/2011 z dnia 19 września 2011 r. w sprawie

wymogów dotyczących możliwości śledzenia ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 178/2002

Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz.

UE L 242 z 20.09.2011, str. 2) wprowadza obowiązek udostępniania przez przedsiębiorstwa sektora

spożywczego swoim odbiorcom określonych informacji na temat przesyłek żywności, które muszą być

również przekazywane na żądanie właściwym organom kontrolnym. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tego

rozporządzenia informacje na temat przesyłek powinny zawierać

1)

dokładny opis żywności;

2)

wolumen lub ilość żywności;

3)

nazwę i adres przedsiębiorstwa sektora spożywczego wysyłającego żywność;

4)

nazwę i adres właściciela wysyłanej żywności, jeżeli jest inny niż podmiot wysyłający;

5)

nazwę i adres odbiorcy żywności;

6)

nazwę i adres właściciela otrzymywanej żywności, jeżeli jest inny niż jej odbiorca;

7)

odniesienie identyfikujące serię, partię lub przesyłkę;

8)

datę wysyłki.

Zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia

29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności

pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 55, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie

wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 14) przesyłki produktów pochodzenia zwierzęcego zaopatruje się

w świadectwa zdrowia lub inne dokumenty określone w prawodawstwie Unii Europejskiej. Wywóz

zwierząt i produktów pochodzenia zwierzęcego odbywa się zgodnie z wymaganiami uzgodnionymi

z właściwymi władzami danego państwa.

2.6. Inne środki stosowane w celu zapewnienia identyfikacji zwierząt

W celu zapewnienia identyfikacji drobiu przemieszczanego na terytorium Unii Europejskiej

w systemie

TRACES.NT

wewnątrzwspólnotowym

wystawia

zawierające

się

świadectwo

szczegółowe

zdrowia

dane

dla

dotyczące

zwierząt

przesyłki

w

handlu

tego

drobiu,

w szczególności miejsce pochodzenia i przeznaczenia.

W przypadku przesyłek drobiu do państw trzecich dane dotyczące przesyłki tego drobiu są również

wprowadzane do systemu TRACES.NT. W systemie jest również odnotowywana kontrola dobrostanu

przemieszczanego drobiu na granicy.

Przy przywozie zwierząt z państw trzecich do Unii Europejskiej jest wymagany wspólny

zdrowotny dokument wejścia (CHED), generowany w systemie TRACES.NT, który jest częścią

systemu IMSOC.

3. Środki przewidziane programem

Środki podjęte przez właściwe organy w odniesieniu do zwierząt lub produktów, u których albo

w których wykryto Salmonella spp., w szczególności środki podjęte w celu ochrony zdrowia

publicznego, a także wszelkie podjęte środki zapobiegawcze takie jak szczepienia

3.1. W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych w kierunku serotypów

Salmonella objętych programem (innych niż szczepy szczepionkowe) próbek pobranych z inicjatywy

hodowcy lub w przypadku wykrycia efektu hamującego wzrost bakterii hodowca jest obowiązany do

1)

niezwłocznego zawiadomienia o tym fakcie powiatowego lekarza weterynarii;

2)

pozostawienia drobiu w miejscu jego stałego przebywania i niewprowadzania tam innego drobiu;

3)

uniemożliwienia osobom postronnym dostępu do kurnika lub miejsc, w których znajduje się drób

lub w których znajdują się jego zwłoki;

4)

wstrzymania się od wywożenia, wynoszenia i zbywania mięsa oraz produktów pochodzących od

drobiu, jego zwłok, paszy, ściółki, odchodów pochodzących od tego drobiu oraz innych

przedmiotów znajdujących się w miejscu utrzymywania drobiu;

5)

udostępnienia organom Inspekcji Weterynaryjnej drobiu do badań i zabiegów weterynaryjnych,

a także udzielania pomocy przy wykonywaniu tych badań i zabiegów;

6)

udzielania powiatowemu lekarzowi weterynarii wyjaśnień i informacji, które mogą mieć

znaczenie dla wykrycia choroby i źródeł zakażenia lub zapobiegania rozprzestrzenianiu się

choroby lub zakażenia;

7)

udostępnienia

powiatowemu

lekarzowi

weterynarii

dokumentacji

dotyczącej

stada,

w szczególności dokumentacji potwierdzającej zakup piskląt, ściółki, paszy, sprzedaży drobiu i jaj

oraz dokumentacji związanej ze stosowaniem produktów leczniczych, o której mowa w art. 108

rozporządzenia 2019/6 oraz art. 102 rozporządzenia 2016/429;

8)

zwiększenia standardów zoohigienicznych.

3.2. W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych w kierunku serotypów

Salmonella objętych programem (innych niż szczepy szczepionkowe) próbek pobranych z inicjatywy

hodowcy lub w przypadku wykrycia efektu hamującego wzrost bakterii powiatowy lekarz weterynarii,

zgodnie z art. 42 ust. 6 oraz art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt

oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt

1)

przeprowadza dochodzenie epizootyczne zgodnie z art. 42 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.

o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt;

2)

pobiera próbki do badań laboratoryjnych we wszystkich pozostałych stadach kur niosek gatunku

Gallus gallus w gospodarstwie w sposób, który jest określony w załączniku do rozporządzenia

nr 517/2011;

3)

w celu ustalenia źródła zakażenia stada serotypami Salmonella objętymi programem –

przeprowadza badania laboratoryjne

a)

paszy,

b)

wody z ujęć własnych gospodarstwa.

W odniesieniu do osób zatrudnionych w gospodarstwie do obsługi zwierząt powiatowy lekarz

weterynarii w toku prowadzonego dochodzenia epizootycznego może żądać okazania wyników badań

na nosicielstwo pałeczek Salmonella, a w przypadku braku takich badań – powiadomić o tym fakcie

właściwego miejscowo państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.

W przypadku gdy powiatowy lekarz weterynarii ma powody, aby zakwestionować wyniki badania

laboratoryjnego próbek pobranych z inicjatywy hodowcy (wyniki fałszywie dodatnie lub fałszywie

ujemne), po przeprowadzeniu analizy ryzyka obejmującej co najmniej

1)

ocenę możliwości wzajemnego zanieczyszczenia podczas pobierania próbek przez hodowcę,

2)

ocenę możliwości zanieczyszczenia krzyżowego w laboratorium w trakcie badania,

3)

poziom bezpieczeństwa biologicznego w gospodarstwie,

4)

ocenę sytuacji epizootycznej pod względem występowania Salmonella spp. w gospodarstwie,

5)

ocenę stosowanego leczenia i profilaktyki stada

– może pobrać próbki do badania laboratoryjnego w stadzie, w którym uzyskano dodatni wynik badań

laboratoryjnych próbek pobranych z inicjatywy hodowcy lub wykryto efekt hamujący wzrost bakterii.

Procedura pobierania próbek do badań laboratoryjnych przez powiatowego lekarza weterynarii

została określona w ust. 4 lit. b w części D załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003.

W

celu

wykluczenia

albo

potwierdzenia

zastosowania

przez

hodowcę

środków

przeciwdrobnoustrojowych lub inhibitorów wzrostu bakterii powiatowy lekarz weterynarii pobiera

dodatkowe próbki do badań laboratoryjnych w obrębie każdego kurnika na terenie gospodarstwa w taki

sposób, że drób wybiera losowo, w liczbie do 5 sztuk drobiu na kurnik, chyba że uzna za konieczne

pobranie próbek większej liczby sztuk drobiu. W przypadku potwierdzania lub wykluczania wystąpienia

zakażenia serotypami Salmonella objętymi programem w stadzie piskląt jednodniowych nie są

pobierane dodatkowe próbki do badań laboratoryjnych wykluczające zastosowanie przez hodowcę

środków przeciwdrobnoustrojowych lub inhibitorów wzrostu bakterii.

W przypadku zakwestionowania wyników badania laboratoryjnego próbek pobranych z inicjatywy

hodowcy i pobierania próbek do tych badań przez powiatowego lekarza weterynarii powiatowy lekarz

weterynarii w drodze decyzji administracyjnej

1)

nakazuje

a)

izolację drobiu znajdującego się w gospodarstwie w poszczególnych kurnikach, w których

drób jest utrzymywany,

b)

zastosowanie produktów biobójczych umieszczonych w Wykazie Produktów Biobójczych,

o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o produktach biobójczych

(Dz. U. z 2021 r. poz. 24), przed wejściami do kurnika i wyjściami z niego, jak również

wjazdami na teren gospodarstwa i wyjazdami z tego gospodarstwa,

c)

przetrzymywanie jaj w warunkach uniemożliwiających rozprzestrzenienie zakażenia; jeżeli

nie istnieje możliwość przetrzymywania jaj w magazynie gospodarstwa, to powiatowy lekarz

weterynarii informuje hodowcę o możliwości skierowania jaj do przetworzenia przy

zastosowaniu obróbki cieplnej; przemieszczenie jaj odbywa się za zgodą powiatowego

lekarza weterynarii wydaną w porozumieniu z powiatowym lekarzem weterynarii sprawującym

nadzór nad zakładem, w którym te jaja będą przetworzone; sposób postępowania z jajami

jest określony w ust. 2 w części D załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003;

2)

zakazuje

a)

wywożenia jaj z gospodarstwa, z wyłączeniem przemieszczania bezpośrednio do zakładu

wytwarzającego lub przetwarzającego produkty jajeczne, o którym mowa w przepisach

o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego; sposób

postępowania z jajami jest określony w ust. 2 w części D załącznika II do rozporządzenia

nr 2160/2003,

b)

stosowania produktów biobójczych, weterynaryjnych produktów leczniczych i innych

środków utrudniających izolację pałeczek Salmonella w stadzie przed pobraniem próbek

przez powiatowego lekarza weterynarii,

c)

wywożenia z gospodarstwa, bez jego zgody, mięsa, zwłok drobiu, paszy, ściółki, odchodów

pochodzących od tego drobiu oraz innych przedmiotów znajdujących się w miejscu

utrzymywania drobiu,

d)

przemieszczania drobiu z gospodarstwa i do gospodarstwa oraz ze stada i do stada w obrębie

gospodarstwa, chyba że na wniosek hodowcy drób zostanie przemieszczony do rzeźni w celu

poddania ubojowi; przy przemieszczaniu kur niosek gatunku Gallus gallus do rzeźni stosuje

się świadectwo zdrowia zgodne ze wzorem określonym w rozdziale 1 załącznika IV do

rozporządzenia 2020/2235.

Powyższe nakazy i zakazy są stosowane do czasu potwierdzenia albo wykluczenia przez

powiatowego lekarza weterynarii wystąpienia w stadzie kur niosek zakażenia serotypami Salmonella

objętymi programem oraz potwierdzenia albo wykluczenia zastosowania przez hodowcę środków

przeciwdrobnoustrojowych.

3.3. W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych w kierunku serotypów

Salmonella objętych programem (innych niż szczepy szczepionkowe) lub w przypadku wykrycia efektu

hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych z inicjatywy hodowcy lub w próbkach pobranych

przez powiatowego lekarza weterynarii, lub w przypadku stwierdzenia zastosowania środków

przeciwdrobnoustrojowych w wyniku badania laboratoryjnego próbek pobranych przez powiatowego

lekarza weterynarii, zgodnie z ust. 1.9, powiatowy lekarz weterynarii, w drodze decyzji

administracyjnej, zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt

oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt

1)

nakazuje

a)

unieszkodliwienie zwłok wszystkich sztuk drobiu padłego – zgodnie z przepisami

rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października

2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia

zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie

(WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego)

(Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem

nr 1069/2009”, oraz przyjętymi środkami wykonawczymi na podstawie art. 40 tego

rozporządzenia,

b)

w przypadku przeznaczenia jaj do spożycia przez ludzi, o ile jest możliwe przeznaczenie jaj

do spożycia przez ludzi zgodnie z przepisami odrębnymi, przemieszczanie jaj ze stada

zakażonego lub w którym wykryto efekt hamujący wzrost bakterii, lub w którym

stwierdzono zastosowanie środków przeciwdrobnoustrojowych, wyłącznie do zakładu

przetwórstwa, w którym zostaną poddane obróbce cieplnej gwarantującej wyeliminowanie

wszystkich serotypów Salmonella mających znaczenie dla zdrowia publicznego; sposób

postępowania z jajami jest określony w ust. 2 w części D załącznika II do rozporządzenia

nr 2160/2003,

c)

zniszczenie pasz lub ich zagospodarowanie przez zastosowanie środków kontroli

gwarantujących pełną inaktywację pałeczek Salmonella, w przypadku gdy uzyskano dodatni

wynik badania laboratoryjnego próbek paszy w kierunku obecności serotypów Salmonella

objętych programem,

d)

Poz. 442

zniszczenie lub zagospodarowanie ściółki oraz odchodów, które mogły ulec skażeniu,

w sposób,

który

wyklucza

zanieczyszczenie

pałeczkami

Salmonella,

zgodnie

z rozporządzeniem nr 1069/2009 oraz przyjętymi środkami wykonawczymi na podstawie

art. 40 tego rozporządzenia,

e)

izolację drobiu znajdującego się w gospodarstwie w poszczególnych kurnikach, w których

drób jest utrzymywany,

f)

zastosowanie właściwych produktów biobójczych przed wejściami do kurnika i wyjściami

z niego, jak również wjazdami na teren gospodarstwa i wyjazdami z tego gospodarstwa,

g)

przetrzymywanie jaj w warunkach uniemożliwiających rozprzestrzenienie zakażenia,

h)

po zakończeniu cyklu produkcyjnego lub podjęciu przez hodowcę decyzji o likwidacji

stada – oczyszczenie i odkażenie kurników, w których był przetrzymywany drób ze stada

zakażonego lub w którym wykryto efekt hamujący wzrost bakterii, lub w którym

stwierdzono zastosowanie środków przeciwdrobnoustrojowych, otoczenia kurników,

środków transportu oraz pozostałych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu, pod

nadzorem powiatowego lekarza weterynarii,

i)

podjęcie przez hodowcę działań mających na celu poprawę warunków zoohigienicznych

oraz bezpieczeństwa epizootycznego w gospodarstwie, o których mowa w ust. 2.1;

2)

zakazuje

a)

wprowadzania drobiu do gospodarstwa oraz wyprowadzania drobiu z gospodarstwa bez jego

zgody,

b)

przemieszczania drobiu ze stada zakażonego lub w którym wykryto efekt hamujący wzrost

bakterii, lub w którym stwierdzono zastosowanie środków przeciwdrobnoustrojowych,

chyba że na wniosek hodowcy drób zostanie przemieszczony do rzeźni w celu poddania

ubojowi.

3.4. W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych w kierunku serotypów

Salmonella objętych programem (innych niż szczepy szczepionkowe) lub w przypadku stwierdzenia

efektu hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych we wszystkich stadach w gospodarstwie przy

pobieraniu próbek zgodnie z procedurą, która została określona w ust. 2.1 lit. a załącznika do

rozporządzenia nr 517/2011, albo w próbkach pobranych zgodnie z pkt 2.1 lit. b, c i e załącznika do

rozporządzenia nr 517/2011 w stadzie kur niosek gatunku Gallus gallus powiatowy lekarz weterynarii

1)

podejmuje działania opisane w ust. 3.2 akapit pierwszy pkt 1–3;

2)

nakazuje w drodze decyzji administracyjnej podjęcie działań, o których mowa w ust. 3.3;

3)

zakazuje w drodze decyzji administracyjnej działań, o których mowa w ust. 3.3.

3.5. W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych w kierunku serotypów

Salmonella objętych programem (innych niż szczepy szczepionkowe) lub w przypadku wykrycia efektu

hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych z inicjatywy hodowcy lub w próbkach pobranych

przez powiatowego lekarza weterynarii, lub w przypadku stwierdzenia zastosowania środków

przeciwdrobnoustrojowych w wyniku badania laboratoryjnego próbek pobranych przez powiatowego

lekarza weterynarii, zgodnie z ust. 1.9, koszty

1)

oczyszczenia i odkażenia kurników, w których był przetrzymywany drób ze stada zakażonego

serotypem Salmonella objętym programem, ich otoczenia, środków transportu oraz pozostałych

przedmiotów, które mogły ulec skażeniu,

2)

podjęcia działań mających na celu poprawę warunków zoohigienicznych oraz bezpieczeństwa

epizootycznego w gospodarstwie

– są ponoszone przez hodowcę.

3.6. W przypadku stwierdzenia przez powiatowego lekarza weterynarii, że stado kur niosek gatunku

Gallus gallus nie jest badane przez hodowcę zgodnie z wymaganiami ustanowionymi w rozporządzeniu

nr 517/2011 oraz w programie, uznaje on je za stado o nieznanym statusie pod względem Salmonella

oraz wydaje decyzję administracyjną, zgodnie z art. 138 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego

i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności

urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego

oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin,

zmieniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005,

(WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE)

2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE,

1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylającego rozporządzenia

Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady

89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz

decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych), zakazującą

wprowadzenia na rynek jaj konsumpcyjnych pochodzących ze stada o nieznanym statusie pod

względem Salmonella, z wyjątkiem kierowania takich jaj do zakładu przetwórstwa, w którym zostaną

poddane obróbce cieplnej gwarantującej zniszczenie pałeczek Salmonella. Sposób postępowania

z jajami pochodzącymi ze stad o nieznanym statusie zdrowotnym został określony w ust. 2 w części D

załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003.

Stado kur niosek gatunku Gallus gallus o nieznanym statusie może zostać uznane za niezakażone

serotypami Salmonella objętymi programem w przypadku uzyskania ujemnego wyniku badania

laboratoryjnego próbek pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii zgodnie z procedurą

określoną w ust. 4 lit. b w części D załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003. Próbki do badań

laboratoryjnych są pobierane przez powiatowego lekarza weterynarii na wniosek hodowcy. Koszty

pobrania próbek do badań laboratoryjnych, dojazdu do gospodarstwa oraz transportu próbek do

laboratorium, jak również badania próbek w laboratorium są ponoszone przez hodowcę. Opłata zawiera

1)

koszt badania laboratoryjnego przeprowadzonego w laboratorium urzędowym wyznaczonym

przez Głównego Lekarza Weterynarii zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r.

o Inspekcji Weterynaryjnej;

2)

koszt dojazdu związanego z pobraniem próbek i koszty dowozu próbek do laboratorium, według

stawek za 1 kilometr przebiegu pojazdu ustalonych zgodnie z przepisami w sprawie warunków

ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy;

3)

koszt użytych wyrobów medycznych stosowanych w medycynie weterynaryjnej.

3.7. Świadectwo zdrowia przy przemieszczaniu kur niosek gatunku Gallus gallus do rzeźni

Przesyłki do rzeźni kur niosek, które poddano badaniu przedubojowemu na terenie gospodarstwa, w tym

kur niosek ze stada zakażonego serotypem Salmonella objętym programem, zaopatruje się

w świadectwo zdrowia, którego wzór jest określony w rozdziale 1 załącznika IV do rozporządzenia

2020/2235.

W pkt 4 świadectwa zdrowia urzędowy lekarz weterynarii wystawiający to świadectwo wpisuje

1)

numer sprawozdania z badań laboratoryjnych w kierunku Salmonella;

2)

datę pobrania próbek do badań laboratoryjnych w kierunku Salmonella;

3)

stwierdzony serotyp Salmonella lub odpowiednią informację

a)

badanie laboratoryjne dało wynik ujemny lub

b)

nie stwierdzono efektu hamującego wzrost bakterii, lub

c)

stwierdzono efekt hamujący wzrost bakterii.

W związku z tym że rozporządzenie Komisji (WE) nr 2073/2005 z dnia 15 listopada 2005 r.

w sprawie kryteriów mikrobiologicznych dotyczących środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 338

z 22.12.2005, str. 1, z późn. zm.) wskazuje Salmonella Enteritidis i Salmonella Typhimurium jako

kryterium bezpieczeństwa żywności w odniesieniu do świeżego mięsa drobiowego oraz Salmonella jako

kryterium bezpieczeństwa żywności w odniesieniu do mięsa mielonego i surowych wyrobów z mięsa

drobiowego, drobiowego mięsa oddzielonego mechanicznie oraz produktów z mięsa drobiowego,

przeznaczonego do spożycia po obróbce termicznej, hodowca wpisuje informacje dotyczące łańcucha

żywnościowego, o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego

i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu

do żywności pochodzenia zwierzęcego, w zakresie dodatnich wyników badań laboratoryjnych

dotyczących wszystkich stwierdzonych serotypów Salmonella, w tym nieobjętych programem. Przy

przemieszczaniu do rzeźni kur niosek gatunku Gallus gallus, które nie były badane zgodnie

z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu nr 517/2011 oraz w programie, w przypadku

przeprowadzenia badania przedubojowego na terenie gospodarstwa pochodzenia w pkt 4 świadectwa

zdrowia, którego wzór jest określony w rozdziale 1 załącznika IV do rozporządzenia 2020/2235, należy

zaznaczyć fakt pochodzenia kur ze stada kur niosek gatunku Gallus gallus o nieznanym statusie

zdrowotnym pod względem Salmonella.

W przypadku gdy w badaniu laboratoryjnym w stadzie kur niosek stwierdzono serotyp

Salmonella objęty niniejszym programem lub stwierdzono efekt hamujący wzrost bakterii lub

w przypadku gdy kury pochodzą ze stada kur niosek gatunku Gallus gallus o nieznanym statusie

zdrowotnym pod względem Salmonella

1)

badanie przedubojowe kur niosek z tego stada przeprowadza się zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 oraz

art. 11 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/627 z dnia 15 marca 2019 r.

ustanawiającego jednolite praktyczne rozwiązania dotyczące przeprowadzania kontroli

urzędowych produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi

zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 oraz zmieniającego

rozporządzenie Komisji (WE) nr 2074/2005 w odniesieniu do kontroli urzędowych (Dz. Urz.

UE L 131 z 17.05.2019, str. 51, z późn. zm.);

2)

ubój kur niosek z takiego stada przeprowadza się w sposób określony w art. 43 ust. 6

rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/627 z dnia 15 marca 2019 r. ustanawiającego

jednolite praktyczne rozwiązania dotyczące przeprowadzania kontroli urzędowych produktów

pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi zgodnie z rozporządzeniem

Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 oraz zmieniającego rozporządzenie Komisji

(WE) nr 2074/2005 w odniesieniu do kontroli urzędowych; powiatowy lekarz weterynarii

właściwy dla rzeźni określa, w drodze decyzji administracyjnej, warunki, w jakich te zwierzęta

można poddać ubojowi; warunki, w jakich kury nioski mają zostać ubite, muszą być

ukierunkowane na minimalizację zanieczyszczenia innych zwierząt oraz mięsa z innych zwierząt

(ubój w osobnym cyklu produkcyjnym, przechowywanie mięsa w wydzielonych pomieszczeniach

lub obszarach, czyszczenie i dezynfekcja po zakończonym procesie uboju i obróbki poubojowej,

pobranie próbek do badań laboratoryjnych w celu potwierdzenia skuteczności mycia i dezynfekcji

powierzchni mających kontakt z mięsem);

3)

bezpośrednio po rozładunku kur niosek w rzeźni należy przeprowadzić mycie i dezynfekcję

środków transportu oraz urządzeń, sprzętu i narzędzi wykorzystywanych do transportu tych

zwierząt;

4)

mięso pozyskane z drobiu pochodzącego ze stada kur niosek, w którym uzyskano dodatni wynik

badania laboratoryjnego lub wykryto efekt hamujący wzrost bakterii, lub pochodzące ze stad

o nieznanym statusie epizootycznym pod względem Salmonella jest poddawane przemysłowej

obróbce cieplnej lub innej obróbce mającej na celu wyeliminowanie Salmonella; w przypadku gdy

w rzeźni dokonującej uboju takich stad nie jest możliwe poddanie pozyskanego mięsa

którejkolwiek z tych obróbek, mięso pozyskane z takich stad nie może zostać wprowadzone do

obrotu w formie świeżej, z wyjątkiem przewozu tego mięsa do

a)

zakładu przetwórstwa zlokalizowanego na terenie Rzeczypospolitej Polskiej w celu poddania go przemysłowej obróbce cieplnej lub innej obróbce mającej na celu wyeliminowanie

Salmonella lub

b)

chłodni składowej zlokalizowanej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej w celu czasowego

składowania go przed poddaniem przemysłowej obróbce cieplnej lub innej obróbce mającej

na celu wyeliminowanie Salmonella w zakładzie, o którym mowa w lit. a;

5)

przed wydaniem decyzji administracyjnej, o której mowa w pkt 2, powiatowy lekarz weterynarii

weryfikuje, czy

a)

rzeźnia posiada procedury gwarantujące, że mięso pozyskane w ramach uboju kur niosek

z takiego stada nie zostanie wprowadzone do obrotu w formie świeżej, z wyjątkiem

przewiezienia go do chłodni składowej lub zakładu przemysłowej obróbki, jeśli ma to

zastosowanie; procedury powinny określać w szczególności rozliczanie ilości mięsa

pozyskanego z takiego uboju, miejsce jego przechowywania (wskazanie oddzielnych

pomieszczeń chłodniczych w zakładzie), sposób oznakowania i rozliczania ilości mięsa

przekazywanego do przechowywania i/lub obróbki eliminującej Salmonella,

b)

w rzeźni jest możliwość poddania pozyskanego mięsa przemysłowej obróbce cieplnej lub

innej obróbce mającej na celu wyeliminowanie Salmonella; w przypadku braku takiej

możliwości powiatowy lekarz weterynarii właściwy dla rzeźni nakazuje w drodze decyzji

administracyjnej

–

zamieszczenie na opakowaniu informacji: „mięso przeznaczone do przemysłowej

obróbki cieplnej lub innej obróbki mającej na celu wyeliminowanie Salmonella

w zakładzie zlokalizowanym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej”,

–

dokonanie adnotacji w dokumentacji towarzyszącej przesyłce mięsa do innego zakładu,

że to mięso zostało otrzymane z drobiu pochodzącego ze stada, w którym badania

środowiskowe wskazywały na obecność serotypu Salmonella objętego programem lub

wykryto efekt hamujący wzrost bakterii, lub ze stada o nieznanym statusie

epizootycznym pod względem Salmonella oraz że musi ono zostać poddane

przemysłowej obróbce cieplnej lub innej obróbce mającej na celu wyeliminowanie

Salmonella w zakładzie zlokalizowanym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej;

6)

przemieszczanie mięsa pozyskanego z uboju takich stad z rzeźni do chłodni składowej lub zakładu

przetwórstwa lub z chłodni składowej do zakładu przetwórstwa może odbywać się wyłącznie za

zgodą powiatowego lekarza weterynarii właściwego dla zakładu wysyłki oraz powiatowego lekarza

weterynarii właściwego dla zakładu, do którego mięso jest wysyłane; powiatowy lekarz weterynarii właściwy dla rzeźni informuje powiatowego lekarza weterynarii właściwego dla chłodni

składowej lub zakładu, w którym mięso zostanie poddane przemysłowej obróbce, o przesyłkach

takiego mięsa i weryfikuje, czy jest zgoda organu na przyjęcie takiego mięsa; powiatowy lekarz

weterynarii właściwy dla chłodni składowej informuje powiatowego lekarza weterynarii właściwego dla zakładu, w którym mięso zostanie poddane przemysłowej obróbce, o przesyłkach takiego

mięsa, w przypadku gdy ma to zastosowanie, i weryfikuje, czy została wydana zgoda organu na

przyjęcie takiego mięsa;

7)

przed wydaniem zgody, o której mowa w pkt 6, powiatowy lekarz weterynarii właściwy dla

chłodni składowej weryfikuje, czy podmiot prowadzący ten zakład posiada procedury

gwarantujące, że mięso pozyskane w ramach uboju kur niosek z takiego stada nie zostanie

wprowadzone do obrotu w formie świeżej, z wyjątkiem przewiezienia go do zakładu

przemysłowej obróbki zlokalizowanego na terenie Rzeczypospolitej Polskiej; procedury powinny

określać w szczególności rozliczanie ilości mięsa wprowadzonego, będącego na stanie chłodni

i wychodzącego z chłodni, miejsce przechowywania tego mięsa i sposób jego zabezpieczenia

(wskazanie oddzielnych pomieszczeń chłodniczych w zakładzie), sposób oznakowania

i rozliczania ilości mięsa przekazywanego do obróbki eliminującej Salmonella; powiatowy lekarz

weterynarii właściwy dla chłodni składowej, w drodze decyzji administracyjnej

a)

zakazuje wprowadzania mięsa drobiowego do obrotu, z wyjątkiem przewiezienia go do

zlokalizowanego na terenie Rzeczypospolitej Polskiej zakładu dokonującego przemysłowej

obróbki cieplnej lub innej obróbki tego mięsa mającej na celu wyeliminowanie Salmonella,

8)

b)

nakazuje informowanie go o zamiarze wysyłki tego mięsa do zakładu przetwórstwa,

c)

określa warunki składowania tego mięsa;

powiatowy lekarz weterynarii właściwy dla zakładu dokonującego przemysłowej obróbki cieplnej

lub innej obróbki tego mięsa mającej na celu wyeliminowanie Salmonella weryfikuje, czy ten

zakład posiada procedury gwarantujące, że takie mięso zostanie przetworzone w sposób

gwarantujący wyeliminowanie Salmonella, parametry zastosowanej obróbki pod kątem jej

skuteczności w wyeliminowaniu Salmonella oraz zgodność ilości surowca wprowadzonego do

zakładu przetwórstwa z ilością surowca poddanego tej obróbce.

3.8. Przed ponownym umieszczeniem drobiu w kurniku powiatowy lekarz weterynarii pobiera próbki

w celu stwierdzenia skuteczności wykonanego oczyszczania i odkażania. Pobranie próbek

środowiskowych powinno odbyć się nie wcześniej niż 3 dni po zakończonej dezynfekcji,

a powierzchnie, z których pobiera się próbki, powinny być suche. Próbki do badań laboratoryjnych

stanowią

1)

4 wymazy z podłoża, w szczególności z miejsc popękanych, zagłębień lub połączeń

konstrukcyjnych – w laboratorium łączone w 1 próbkę zbiorczą oraz

2)

4 wymazy powierzchniowe z kątów narożnych badanego pomieszczenia – w laboratorium łączone

w 1 próbkę zbiorczą, oraz

3)

Poz. 442

4 wymazy powierzchniowe z urządzenia służącego do karmienia – każdy wymaz pobrany

z 5 metrów taśmy lub rynienki paszowej lub z 6 wybranych losowo karmideł – w laboratorium

łączone w 1 próbkę zbiorczą, oraz

4)

4 wymazy powierzchniowe z systemu wentylacyjnego (w tym 2 wymazy z wlotów oraz 2 wymazy

z wylotów tego systemu) – w laboratorium łączone w 1 próbkę zbiorczą, oraz

5)

4 wymazy powierzchniowe z magazynu jaj (z powierzchni sortownic, stołów) lub z końcowych

5 metrów systemu przeznaczonego do zbierania zniesionych jaj (taśmy) – w laboratorium łączone

w 1 próbkę zbiorczą.

Koszty pobrania próbek do badania skuteczności wykonanego oczyszczania i odkażania, dojazdu

do gospodarstwa oraz transportu próbek do laboratorium, jak również badania próbek w laboratorium

są ponoszone przez hodowcę. Opłata zawiera

1)

koszt badania laboratoryjnego przeprowadzonego w laboratorium urzędowym wyznaczonym

przez Głównego Lekarza Weterynarii zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r.

o Inspekcji Weterynaryjnej;

2)

koszt dojazdu związanego z pobraniem próbek i koszty dowozu próbek do laboratorium, o którym

mowa w pkt 1, według stawek za 1 kilometr przebiegu pojazdu ustalonych zgodnie z przepisami

w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów

służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy;

3)

koszt użytych wyrobów medycznych stosowanych w medycynie weterynaryjnej.

Ponowne umieszczenie drobiu w kurniku może odbyć się tylko po uzyskaniu ujemnych wyników

badań laboratoryjnych próbek pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii w kierunku szczepów

Salmonella objętych programem.

3.9. W przypadku gospodarstw, w których znajdują się dwa lub więcej niż dwa stada drobiu, powiatowy

lekarz weterynarii może zastosować środki, o których mowa w ust. 3.3, również w stosunku do tych

stad drobiu w gospodarstwie, które nie są utrzymywane w kurnikach

1)

gwarantujących całkowite odizolowanie od pomieszczeń, w których znajduje się zakażony drób;

2)

w których czynności związane z utrzymywaniem drobiu, w tym karmienie drobiu, odbywają się

w sposób uniemożliwiający szerzenie się pałeczek Salmonella.

3.10. Powiatowy lekarz weterynarii powiadamia niezwłocznie państwowego powiatowego inspektora

sanitarnego właściwego ze względu na miejsce prowadzenia działalności o uzyskaniu dodatniego

wyniku badań laboratoryjnych próbek pobranych w stadzie kur niosek gatunku Gallus gallus w kierunku

serotypu Salmonella objętego programem, zgodnie z art. 51 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.

o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.

3.11. Powiatowy lekarz weterynarii przeprowadza również, zgodnie z ust. 2.1 lit. b załącznika do

rozporządzenia nr 517/2011, pobieranie próbek do badań laboratoryjnych w stadach kur niosek gatunku

Gallus gallus w wieku 22–26 tygodni, utrzymywanych w kurnikach, w których u poprzedniego stada

wykryto serotyp Salmonella objęty programem.

3.12. Zasady stosowania środków zwalczających drobnoustroje, przeprowadzania szczepień oraz

przyznawania odstępstw od obowiązku szczepień są określone w rozporządzeniu Komisji (WE)

nr 1177/2006 z dnia 1 sierpnia 2006 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 2160/2003

Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wymogów dotyczących stosowania szczególnych

metod kontroli w ramach krajowych programów zwalczania salmonelli u drobiu (Dz. Urz. UE L 212

z 02.08.2006, str. 3, z późn. zm.), zwanym dalej „rozporządzeniem nr 1177/2006”. Zakaz stosowania

środków zwalczających drobnoustroje dotyczy serotypów Salmonella objętych programem,

z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1177/2006.

4. Środki wdrożone w ramach programu

4.1. Środki i prawodawstwo w zakresie wpisu gospodarstw do rejestru

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu

chorób zakaźnych zwierząt powiatowy lekarz weterynarii prowadzi rejestr podmiotów prowadzących

działalność nadzorowaną.

4.2. Środki i prawodawstwo w zakresie powiadamiania o chorobie

Środki stosowane w zakresie powiadamiania o chorobie wynikają z art. 42 ust. 1–9 ustawy z dnia

11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu

chorób zakaźnych zwierząt organy Inspekcji Weterynaryjnej prowadzą system zbierania,

przechowywania, analizowania, przetwarzania i przekazywania danych o chorobach zakaźnych

zwierząt, w tym o chorobach objętych programem.

Powiatowy lekarz weterynarii przekazuje sąsiednim powiatowym lekarzom weterynarii oraz

wojewódzkiemu lekarzowi weterynarii informację o powzięciu podejrzenia lub potwierdzeniu

wystąpienia serotypu Salmonella objętego programem po powzięciu podejrzenia lub stwierdzeniu jego

wystąpienia w stadzie kur niosek gatunku Gallus gallus. Wojewódzki lekarz weterynarii przekazuje

następnie tę informację Głównemu Lekarzowi Weterynarii.

Ponadto powiatowy lekarz weterynarii powiadamia państwowego powiatowego inspektora

sanitarnego właściwego dla miejsca prowadzenia działalności o wystąpieniu serotypu Salmonella

objętego programem w stadzie kur niosek gatunku Gallus gallus.

4.3. Środki i prawodawstwo w zakresie kontroli choroby

Prawodawstwo w zakresie kontroli choroby

1)

rozporządzenie nr 2160/2003;

2)

ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych

zwierząt;

3)

rozporządzenie nr 1177/2006;

4)

rozporządzenie nr 517/2011.

4.4. Pomoc finansowa z budżetu państwa w ramach realizacji programu

Odszkodowanie i zwrot poniesionych wydatków związanych z wykonywaniem nakazów

zawartych w decyzji powiatowego lekarza weterynarii, o której mowa w ust. 3.3, w związku ze

zwalczaniem choroby zakaźnej zwierząt są przyznawane zgodnie z art. 49 i art. 57c ustawy z dnia

11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.

4.5. Środki i prawodawstwo w zakresie bezpieczeństwa biologicznego obowiązujące

w gospodarstwach

Prawodawstwo w zakresie bezpieczeństwa biologicznego obowiązujące w gospodarstwach

1)

rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 września 2003 r. w sprawie

szczegółowych warunków weterynaryjnych, jakie muszą spełniać gospodarstwa w przypadku,

gdy zwierzęta lub środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego pochodzące z tych gospodarstw są

wprowadzane na rynek;

2)

rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań

i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy

ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej;

3)

rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2022 r. w sprawie zarządzenia

środków związanych z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków.

5. Ogólny opis kosztów i korzyści

Główną korzyścią z realizacji programu dla właścicieli stad kur niosek gatunku Gallus gallus oraz

podmiotów zajmujących się obrotem drobiu i jajami konsumpcyjnymi będzie możliwość prowadzenia

swobodnego handlu oraz wywozu drobiu i jaj konsumpcyjnych do państw trzecich.

Zgodnie z częścią D załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003 jaja nie mogą być przeznaczone

do konsumpcji, jeżeli nie pochodzą ze stada kur niosek gatunku Gallus gallus objętego programem lub

stado objęto ograniczeniami urzędowymi nałożonymi między innymi w związku z realizacją programu.

Zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1237/2007 z dnia 23 października 2007 r.

zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz decyzję

2006/696/WE w odniesieniu do wprowadzania na rynek jaj pochodzących ze stad kur niosek

zakażonych salmonellą (Dz. Urz. UE L 280 z 24.10.2007, str. 5) restrykcje w stosunku do stad

nieobjętych programem lub zakażonych zaczęły obowiązywać od początku 2009 r.

Osiągnięcie celu, czyli ograniczenie liczby zakażonych stad, zwiększy konkurencyjność polskich

jaj konsumpcyjnych na rynku Unii Europejskiej, jak również na rynkach państw trzecich. Ponadto

należy podkreślić, że salmonelloza jest najczęściej notowaną chorobą odzwierzęcą, a jaja konsumpcyjne

są głównym źródłem zachorowań u ludzi. Realizacja programu ograniczy liczbę zakażeń u ludzi,

a w związku z tym zredukuje koszty leczenia tej choroby.

5.1. Szacunkowe koszty realizacji programu

Szacunkowe ogólne koszty realizacji programu w 2025 r. wyniosą 419 757,31 zł. Strona polska

wystąpi z wnioskiem o współfinansowanie programu ze środków Unii Europejskiej w odniesieniu do

kosztów kwalifikowalnych w wysokości 394 765,33 zł.

Szacunkowe ogólne koszty realizacji programu w 2026 r. wyniosą 419 757,31 zł. Strona polska

wystąpi z wnioskiem o współfinansowanie programu ze środków Unii Europejskiej w odniesieniu do

kosztów kwalifikowalnych w wysokości 394 765,33 zł.

Szacunkowe ogólne koszty realizacji programu w 2027 r. wyniosą 419 757,31 zł. Strona polska

wystąpi z wnioskiem o współfinansowanie programu ze środków Unii Europejskiej w odniesieniu do

kosztów kwalifikowalnych w wysokości 394 765,33 zł.

Szacunkowe koszty realizacji programu wyrażone w złotych zostały przeliczone na euro według

prognozowanego kursu euro zgodnie z „Wytycznymi Ministra Finansów dotyczącymi stosowania

jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych

projektowanych ustaw” (aktualizacja – październik 2024 r.).

Koszty realizacji programu w 2025 r. zostaną dostosowane do wielkości wydatków przewidzianych

na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej na 2025 r. oraz zostaną dostosowane

do wielkości wydatków przewidzianych w projekcie ustawy budżetowej na rok 2026 oraz na rok 2027

w ramach limitu wydatków właściwych części budżetowych.

Program jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej na zasadach określonych

w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/690 z dnia 28 kwietnia 2021 r.

ustanawiającym program na rzecz rynku wewnętrznego, konkurencyjności przedsiębiorstw, w tym

małych i średnich przedsiębiorstw, dziedziny roślin, zwierząt, żywności i paszy, oraz statystyk

europejskich (Program na rzecz jednolitego rynku) oraz uchylającym rozporządzenia Parlamentu

Europejskiego i Rady (UE) nr 99/2013, (UE) nr 1287/2013, (UE) nr 254/2014 i (UE) nr 652/2014.

Finansowanie programu odbywa się ze środków budżetowych określonych w części 83 – w ramach

limitów rezerw celowych przeznaczonych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt oraz na realizację

zadań ustawowych Inspekcji Weterynaryjnej oraz ze środków budżetowych określonych w części 85 –

budżety wojewodów, dział 010 – rolnictwo i łowiectwo, rozdział 01022 – zwalczanie chorób zakaźnych

zwierząt oraz badania monitoringowe pozostałości chemicznych i biologicznych w tkankach zwierząt

i produktach pochodzenia zwierzęcego.

Rodzaj badania laboratoryjnego

badanie bakteriologiczne

w ramach urzędowego

pobierania próbek

badanie serologiczne w ramach

urzędowego pobierania próbek

badanie w kierunku

stwierdzenia skuteczności

przeprowadzonego odkażania

badanie na obecność środków

przeciwdrobnoustrojowych

Region

Rzeczpospolita

Polska

Rzeczpospolita

Polska

Rzeczpospolita

Polska

Rzeczpospolita

Polska

Lata: 2025, 2026, 2027

stada kur

niosek

stada kur

niosek

stada kur

niosek

stada kur

niosek

Populacja

6.1.1. Założenia w zakresie badań laboratoryjnych

6.1. Założenia związane z badaniami laboratoryjnymi

6. Założenia programu

ptaki

izolaty Salmonella

z kału / okładzin na

obuwie / kurzu

wymazy czystościowe

kał / okładziny na obuwie /

kurz

Rodzaj próbki

wykrycie środków

przeciwdrobnoustrojowych

potwierdzenie skuteczności

przeprowadzonego

odkażania

określenie serotypu

wykrycie zakażonego stada

Cel

2

0

175

2

0

175

2

0

175

Liczba planowanych badań w roku

2025

2026

2027

3550

3550

3550

Rzeczpospo- stada kur

lita Polska – niosek

2484/1413 2484/1413

2026

dorosłe/

odchów

Rzeczpospo- stada kur

lita Polska – niosek

2484/1413 2484/1413

2027

dorosłe/

odchów

Rodzaj

stada

1560

3550

3550

3550

S. Enteritidis

S. Typhimurium

S. Enteritidis

S. Typhimurium

S. Enteritidis

S. Typhimurium

Serotyp

49

52

54

Przewidywana

liczba

stad

z dodatnim

wynikiem

badania

49

52

54

800 000

1 000 000

1 062 000

Łączna

przewidyPrzewidywana

wana liczba

liczba stad sztuk drobiu

do likwi- poddanych

dacji

ubojowi lub

zabitych

140 000

200 000

240 000

95 000 000

122 000 000

132 600 000

Przewidy- Przewidywana ilość jaj

wana ilość

jaj do

skierowana do

zniszczenia przetworzenia

(liczba

(liczba

w sztukach

w sztukach

lub masa

lub masa

w tonach)

w tonach)

Dziennik Ustaw

1560

1560

PrzewidyPrzewidywana

wana

Przewidyliczba stad

liczba

wana liczba

do

Łączna

próbkopróbek

liczba stad zbadania

Łączna

brań przez pobranych

przez

objętych

liczba stad

przez

powiatopowiatoprograpowiatowewego

wego

mem

go lekarza

lekarza

lekarza

weterynarii

weteryweterynarii

narii

Rzeczpospo- stada kur

lita Polska – niosek

2484/1413 2484/1413

2025

dorosłe/

odchów

Region/rok

Lata: 2025, 2026, 2027

6.1.2. Założenia w zakresie badania laboratoryjnego stad

Wyszczególnienie

Badanie w kierunku określenia serotypu

odpowiednich izolatów

Badanie na obecność środków

przeciwdrobnoustrojowych

Program nie przewiduje

Koszt badań

laboratoryjnych

Koszt badań

laboratoryjnych

2. Szczepienia

Szczepienia

86,79

201,67

173,49

86,49

Szacunkowy

koszt jednostkowy

(w złotych)

20,23

47,01

40,44

20,16

Koszt

jednostkowy

(w euro)

173,58

35 292,25

0

307 039,50

Suma ogółem

(w złotych)

40,46

8226,75

0

71 568,00

Suma ogółem

(w euro)

tak

tak

tak

tak

Finansowanie

unijne

4. Oczyszczanie i odkażanie

Oczyszczanie

Odkażanie jest rutynową czynnością wykonywaną zawsze przed zasiedleniem obiektu, dlatego jego koszty są ponoszone przez hodowcę

i odkażanie

2

175

0

3550

Szacunkowa

liczba badań

laboratoryjnych

Dziennik Ustaw

3. Koszty zniszczenia lub unieszkodliwienia

Koszty zniszczenia Nie dotyczy

lub unieszkodliwienia

Badanie w kierunku stwierdzenia

skuteczności przeprowadzonego

odkażania

Koszt badań

laboratoryjnych

1. Badania laboratoryjne

Koszt badań

Badanie bakteriologiczne w ramach

laboratoryjnych

pobierania próbek przez powiatowego

lekarza weterynarii

Przeznaczenie

kosztów

7. Szczegółowa analiza kosztów programu na lata 2025, 2026 i 20271)

Odszkodowania za sprzęt, który nie

może zostać poddany odkażeniu (szt.)

Unieszkodliwienie odpadów

laboratoryjnych (kg)

Inne koszty

Inne koszty

Koszt pobierania próbek

OGÓŁEM

OGÓŁEM (koszty kwalifikowalne)

Koszt pobierania

próbek

1560

1995

5

2

37

33,50

9,44

182

1350,00

61,66

66,94

7,81

2,20

42,42

314,69

14,37

15,60

12 183,60

97 843,38

92 018,81

419 757,31

394 765,33

4389,00

212,10

629,38

531,69

62,40

52 260,00

18 832,80

910,00

2700,00

2281,42

267,76

tak

nie

nie

nie

nie

nie

Dziennik Ustaw

8. Koszt pobierania próbek2)

Odszkodowania za pasze (tony)

Badania laboratoryjne inne niż

wymienione w pkt 1 (np. badania paszy

i wody)

Inne koszty

7. Inne koszty

Inne koszty

6. Towary konsumpcyjne i specjalny sprzęt

Towary

Nie dotyczy

konsumpcyjne

i specjalny sprzęt

5. Wynagrodzenia (osoby zatrudnione wyłącznie do realizacji programu)

Wynagrodzenia

Koszt wyceny przez rzeczoznawców

4

paszy i sprzętu (godz.)

2)

1)

Analiza obejmuje szacunki kosztów ponoszonych w ramach programu. Wszystkie wartości są podane bez VAT. Koszt programu obliczono według kursu euro 4,29 zgodnie

z wytycznymi dotyczącymi stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych ustaw

(aktualizacja – październik 2024 r.).

Są to szacunkowe koszty realizacji programu, które zostaną dostosowane do wielkości wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej

w ramach limitu wydatków określonych w części 83 – rezerwy celowe oraz w części 85 – budżety wojewodów.

Finansowanie programu odbywa się ze środków budżetowych określonych w części 83 – w ramach limitów rezerw celowych przeznaczonych na zwalczanie chorób zakaźnych

zwierząt oraz na realizację zadań ustawowych Inspekcji Weterynaryjnej oraz ze środków budżetowych określonych w części 85 – budżety wojewodów, dział 010 – rolnictwo

i łowiectwo, rozdział 01022 – zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt oraz badania monitoringowe pozostałości chemicznych i biologicznych w tkankach zwierząt i produktach

pochodzenia zwierzęcego.

Szacunkowe koszty jednostkowe wyliczone na podstawie „Wytycznych Komisji dla programów współfinansowanych w dokumencie SMP-FOOD-2025-VETPROG-LS-IBS z dnia

18 kwietnia 2024 r.”.

Obj aśnienia

§ 3. Traci moc rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 lutego 2023 r. w sprawie wprowadzenia

„Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus” na lata

2023–2025 (Dz. U. poz. 391).

§ 4. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: C. Siekierski

1)

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej – rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia

Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

(Dz. U. poz. 2706).

Warszawa, dnia 7 kwietnia 2025 r.

Poz. 442

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1)

z dnia 19 marca 2025 r.

w sprawie wprowadzenia „Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella

w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus” na lata 2025–2027

Na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1075) zarządza się, co następuje

Załącznik do rozporządzenia Ministra

Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19

–2–

marca 2025 r. (Dz. U. poz. …)

Poz. 442