Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 marca 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kołach gospodyń wiejskich
Table of Provisions (44)
Statutory Text (44 Articles)
Załącznik do ustawy z dnia 9 listopada 2018 r.
(Dz. U. z 2025 r. poz. 310)
WZORCOWY STATUT KOŁA GOSPODYŃ WIEJSKICH
§ 1. Koło gospodyń wiejskich w [nazwa miejscowości] (dalej także: „Koło”) jest dobrowolną, niezależną od administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego, samorządną, społeczną organizacją mieszkańców wsi, wspierającą
rozwój przedsiębiorczości na wsi i aktywnie działającą na rzecz środowisk wiejskich.
§ 2. 1. Siedzibą Koła jest [nazwa miejscowości].
2. Koło może prowadzić działalność także poza swoją siedzibą, w tym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz
poza jej granicami.
3. Koło może zrzeszać się z innymi kołami gospodyń wiejskich i tworzyć związki kół gospodyń wiejskich.
4. Koło może posługiwać się nazwą [„nazwa Koła”].
§ 3. Celem Koła jest
1)
prowadzenie działalności społeczno-wychowawczej i oświatowo-kulturalnej w środowiskach wiejskich;
2)
prowadzenie działalności na rzecz wszechstronnego rozwoju obszarów wiejskich;
3)
wspieranie rozwoju przedsiębiorczości kobiet;
4)
inicjowanie i prowadzenie działań na rzecz poprawy warunków życia i pracy kobiet na wsi;
5)
upowszechnianie i rozwój form współdziałania, gospodarowania i racjonalnych metod prowadzenia gospodarstw
domowych;
6)
reprezentowanie interesów środowiska kobiet wiejskich wobec organów administracji publicznej;
7)
rozwój kultury ludowej, w tym w szczególności kultury lokalnej i regionalnej;
8)
wykonywanie innych zadań związanych ze wspieraniem rozwoju przedsiębiorczości na wsi i podejmowaniem działań
na rzecz środowisk wiejskich.
§ 4. 1. Koło realizuje swoje cele ze środków pochodzących ze składek członkowskich, dotacji z budżetu państwa lub
jednostek samorządu terytorialnego, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku
koła oraz z ofiarności publicznej.
2. Koło może prowadzić działalność zarobkową i uzyskiwać przychody z tytułu
1)
sprzedaży wyrobów sztuki ludowej, w tym rękodzieła i rzemiosła ludowego i artystycznego, lub żywności regionalnej;
2)
sprzedaży, najmu lub dzierżawy składników majątkowych;
3)
tytułu odsetek od środków pieniężnych na rachunkach bankowych lub rachunkach w spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, prowadzonych w związku z wykonywaną działalnością, w tym także odsetek od lokat terminowych oraz innych form oszczędzania, przechowywania lub inwestowania tworzonych na tych rachunkach.
§ 5. 1. Członkami Koła mogą być osoby, których miejscem zamieszkania jest [nazwa miejscowości], które ukończyły
18 lat, jeśli zadeklarują czynny udział w realizacji celów Koła.
2. Za zgodą rodziców lub opiekunów ustawowych w działalności koła mogą brać także osoby, które ukończyły lat 13.
Osoby te mogą również tworzyć młodzieżowe i dziecięce organizacje wspomagające realizację celów Koła.
3. Przyjęcie w poczet członków Koła następuje po złożeniu deklaracji członkowskiej oraz podjęciu uchwały Zarządu
Koła.
4. Członkostwo w Kole ustaje wskutek
1)
śmierci członka;
2)
wystąpienia z Koła;
3)
wykluczenia członka Koła.
5. Każdy członek Koła ma prawo do
1)
udziału w pracach Koła;
2)
czynnego i biernego udziału w wyborach do organów Koła;
3)
uczestnictwa w obradach kolegialnych organów Koła, w skład których wchodzi dany członek.
6. Każdy członek Koła ma obowiązek
1)
udziału w pracach Koła;
2)
uiszczania składek członkowskich, w wysokości i terminach określonych uchwałą Zebrania Członków;
3)
przestrzegania niniejszego statutu oraz uchwał organów Koła;
4)
dbania o mienie Koła.
§ 6. Zebranie Członków Koła może ustanowić obowiązek ponoszenia przez członków Koła składki członkowskiej.
Uchwała powinna określać wysokość składki oraz termin jej uiszczania.
§ 7. 1. Organami Koła są
1)
Zebranie Członków;
2)
Zarząd Koła.
2. Zebranie Członków Koła może powołać Komisję Rewizyjną.
3. Uchwały kolegialnych organów Koła odbywają się w głosowaniu jawnym i zapadają zwykłą większością głosów.
Na wniosek każdego członka organu zarządza się głosowanie tajne.
§ 8. 1. Zebranie Członków Koła jest najwyższym organem Koła.
2. W skład Zebrania Członków Koła wchodzą wszyscy członkowie Koła, których nie zawieszono w prawach członka.
3. Do właściwości Zebrania Członków Koła należą
1)
rozpatrywanie i zatwierdzanie sprawozdań Zarządu Koła;
2)
wysłuchanie sprawozdania Komisji Rewizyjnej, jeżeli została powołana;
3)
udzielanie absolutorium Zarządowi Koła;
4)
uchwalanie kierunków działalności, programu działania i budżetu Koła;
5)
wybór Zarządu Koła i Komisji Rewizyjnej;
6)
uchwalenie statutu Koła lub jego zmiany;
7)
ustalanie wysokości i terminów uiszczania składki członkowskiej;
8)
podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych przekraczających zakres zwykłego zarządu, w szczególności nabycia
i zbycia nieruchomości lub innej wyodrębnionej jednostki organizacyjnej oraz ich obciążenia;
9)
rozpatrywanie odwołań od decyzji Zarządu Koła oraz innych spraw i wniosków zgłoszonych przez członków Koła;
10) podjęcie uchwały o zgodzie na zrzeszenie się w związek kół gospodyń wiejskich oraz w innych organizacjach społecznych lub gospodarczych;
11) podjęcie uchwały o wystąpieniu ze związku kół gospodyń wiejskich lub z innych organizacji społecznych lub gospodarczych;
12) podejmowanie uchwał w sprawie sposobu pokrycia strat netto z prowadzonej przez koło działalności, w tym działalności zarobkowej;
13) oznaczanie maksymalnej wysokości jednorazowego zobowiązania oraz najwyższej sumy zobowiązań, jaką Koło może
zaciągnąć;
14) podejmowanie uchwał w sprawie połączenia się, podziału oraz likwidacji Koła;
15) bieżący nadzór i kontrola działalności Koła.
4. Uchwały w sprawach
1)
nabycia, zbycia lub obciążenia nieruchomości Koła,
2)
rozwiązania Koła
– podejmowane są większością 2/3 głosów.
§ 9. 1. Zarząd Koła zwołuje Zwyczajne Zebranie Członków Koła co najmniej raz w roku, nie później niż na dzień
30 czerwca każdego roku kalendarzowego.
2. Zarząd Koła zwołuje Nadzwyczajne Zebranie Członków Koła
1)
z własnej inicjatywy;
2)
na wniosek co najmniej trzech Członków Koła;
3)
na wniosek Komisji Rewizyjnej.
3. O zebraniu Zarząd Koła zawiadamia członków Koła najpóźniej na 14 dni przed terminem zebrania, przesyłając im
proponowany porządek obrad. Jeżeli zebranie zwołane jest na wniosek, termin powinien zostać wyznaczony na dzień przypadający najpóźniej w ciągu trzech tygodni od daty wpłynięcia wniosku.
4. Dla ważności uchwał Zebrania konieczny jest udział co najmniej 1/2 członków Koła.
5. W razie nieodbycia się Zebrania w pierwszym terminie z powodu braku wymaganej liczby członków, Zarząd zwołuje
ponowne Zebranie według tego samego porządku obrad. Zebranie zwołane w drugim terminie podejmuje uchwały bez
względu na liczbę obecnych członków, z wyjątkiem uchwał w sprawach zmian w statucie oraz określonych w § 8 ust. 4.
§ 10. 1. W skład Zarządu Koła wchodzą trzy osoby wybierane przez Zebranie Członków na 3-letnią kadencję.
2. W każdym czasie przed upływem kadencji członek Zarządu Koła może zostać odwołany ze składu Zarządu Koła
przez Zebranie Członków.
§ 11. Do zadań Zarządu Koła należy
1)
reprezentacja Koła na zewnątrz;
2)
realizowanie celów i zadań Koła;
3)
zwoływanie Zebrania Członków Koła;
4)
składanie corocznych sprawozdań merytorycznych i finansowych Zebraniu Członków Koła;
5)
przyjmowanie w poczet członków Koła;
6)
dbanie o terminowość wpłat składek członkowskich;
7)
prowadzenie listy członków Koła;
8)
zawieszanie w prawach członka Koła;
9)
wykluczanie z Koła;
10) zaciąganie w imieniu Koła bez zgody Zebrania Członków Koła zobowiązań do wysokości 10 000 zł lub innej wysokości określonej przez Zebranie Członków Koła;
11) zaciąganie w imieniu Koła za zgodą Zebrania Członków Koła innych zobowiązań;
12) dysponowanie majątkiem Koła.
§ 12. 1. Uchwały Zarządu Koła są ostateczne, o ile nie przysługuje od nich odwołanie do Zebrania Członków Koła.
2. Odwołanie od uchwały Zarządu Koła zainteresowany członek Koła może wnieść najpóźniej na najbliższym Zebraniu
Członków Koła. Do czasu rozpatrzenia odwołania uchwała Zarządu Koła nie wywiera skutków. Uchwała Zebrania Członków Koła jest ostateczna.
§ 13. 1. Członek Koła może zostać zawieszony w prawach członka, jeżeli
1)
zalega z płatnością składek członkowskich za co najmniej dwa pełne okresy;
2)
nie przestrzega postanowień statutu lub uchwał organów Koła;
3)
nie bierze udziału w pracach Koła.
2. Członek Koła może zostać wykluczony, jeżeli pomimo zawieszenia go w prawach członka i wezwania przez Zarząd
Koła do realizacji obowiązków, w dalszym ciągu ich nie wykonuje – w terminie miesiąca od dnia wezwania.
§ 14. Koło reprezentuje na zewnątrz co najmniej dwóch członków Zarządu działających łącznie.
§ 15. 1. Zysk netto z działalności zarobkowej Koła może zostać przeznaczony
1)
na cele statutowe Koła;
2)
na tworzenie kapitałów własnych Koła.
2. Strata netto może zostać pokryta z kapitałów własnych Koła.
§ 16. 1. Koło może zostać zlikwidowane uchwałą Zebrania Członków Koła.
2. W razie podjęcia uchwały o likwidacji Koła, Zebranie Członków Koła wyznacza likwidatora Koła lub powierza tę
funkcję jednemu z członków Zarządu Koła.
3. Majątek pozostały po likwidacji Koła staje się własnością Członków Koła w dniu likwidacji.
Art. 4. Koło gospodyń wiejskich wpisane do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy, które jest zrzeszone w gminnym związku rolników, kółek i organizacji rolniczych, wojewódzkim związku rolników, kółek i organizacji rolniczych albo Krajowym Związku Rolników, Kółek i Organizacji
Rolniczych, o których mowa w ustawie z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników
(Dz. U. z 2024 r. poz. 263 i 1560), przekazuje kierownikowi biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa właściwemu ze względu na siedzibę tego koła informację o zrzeszeniu w tym związku w terminie 3 miesięcy
od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 5. Przepisów art. 34 ust. 8 ustawy zmienianej w art. 1 nie stosuje się do kół gospodyń wiejskich wpisanych
do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 6. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.”;
2)
art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 8 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
oraz ustawy o kołach gospodyń wiejskich (Dz. U. poz. 1761), które stanowią
„Art. 3. W roku 2025 wysokość limitu przychodów, o których mowa w art. 10a ust. 1 pkt 5 ustawy zmienianej
w art. 1 oraz art. 24 ust. 1 pkt 3 ustawy zmienianej w art. 2, wynosi 1 000 000 zł.
Art. 4. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2026 r., z wyjątkiem art. 3, który wchodzi w życie z dniem
1 stycznia 2025 r.”.
Marszałek Sejmu: S. Hołownia
Art. 7. 1. Do czasu rejestracji koła gospodyń wiejskich, a następnie do czasu wyboru zgodnie ze statutem jego organów,
w imieniu koła działa komitet założycielski.
2. Za czynności dokonane w imieniu koła gospodyń wiejskich przed jego rejestracją członkowie komitetu założycielskiego odpowiadają wobec osób trzecich solidarnie, zaś za zobowiązania wynikające z tych czynności po rejestracji koła –
odpowiada koło tak, jak za zobowiązania zaciągnięte przez siebie, z tym że członkowie komitetu założycielskiego odpowiadają za nie wobec koła według przepisów prawa cywilnego.
3. Koło gospodyń wiejskich jest obowiązane do wyboru zarządu koła gospodyń wiejskich, zwanego dalej „zarządem
koła”, w terminie 3 miesięcy od dnia dokonania wpisu do rejestru.
4. W przypadku niewywiązania się koła gospodyń wiejskich z obowiązku, o którym mowa w ust. 3, koło gospodyń
wiejskich przechodzi w stan likwidacji.
5. Przepisów ust. 1–4 nie stosuje się do koła gospodyń wiejskich, które już posiada osobowość prawną.
Art. 8. 1. Zarząd koła, a w przypadku gdy zarząd koła nie został wybrany – komitet założycielski, składa do kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa właściwego ze względu na siedzibę tego koła
wniosek o wpis koła gospodyń wiejskich do rejestru, dołączając do tego wniosku
1)
statut koła lub oświadczenie o przyjęciu przez koło wzorcowego statutu;
2)
uchwałę o wyborze zarządu koła, a w przypadku gdy zarząd koła nie został wybrany – uchwałę założycieli koła o wyborze komitetu założycielskiego;
3)
uchwałę założycieli koła o przyjęciu statutu.
2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera w szczególności
1)
nazwę koła oraz jego siedzibę i adres;
2)
listę założycieli koła z podaniem ich imion i nazwisk oraz miejsc zamieszkania;
3)
oświadczenia założycieli koła o woli wejścia w skład jego członków oraz o miejscu zamieszkania na terenie działalności koła;
4)
adres do doręczeń;
5)
informacje o osobie albo osobach umocowanych do reprezentacji koła i sposobie tej reprezentacji;
6)
własnoręczne podpisy członków zarządu koła, a gdy zarząd koła nie został wybrany – osób wybranych w skład komitetu założycielskiego;
7)1) informację, czy koło jest zrzeszone w gminnym związku rolników, kółek i organizacji rolniczych, wojewódzkim
związku rolników, kółek i organizacji rolniczych albo Krajowym Związku Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych,
o których mowa w ustawie z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz. U.
z 2024 r. poz. 263 i 1560).
3. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, składa się na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Art. 9. 1. Kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dokonuje, w drodze decyzji,
wpisu koła gospodyń wiejskich do rejestru po stwierdzeniu, że statut koła jest zgodny z przepisami prawa, założyciele koła
spełniają wymagania określone w ustawie oraz w rejestrze nie dokonano wpisu koła z siedzibą w tej samej wsi.
2. Kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po dokonaniu wpisu, wydaje zaświadczenie o wpisaniu koła do rejestru.
3. W przypadku złożenia wniosku o wpis do rejestru przez więcej niż jedno koło gospodyń wiejskich utworzone na
terenie tej samej wsi, kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dokonuje wpisu tego
koła, które złożyło wniosek najwcześniej.
4. (uchylony)
Art. 10. 1. Obowiązkowemu wpisowi do rejestru podlegają zmiany danych wskazanych we wniosku o wpis koła
gospodyń wiejskich do rejestru, a także zmiany statutu tego koła oraz listy jego członków.
2. Przez zmianę statutu koła rozumie się również uchwalenie przez istniejące koło nowego statutu lub uchwalenie
własnego statutu w miejsce stosowanego przez koło wzorcowego statutu.
3. W sprawie wpisu zmian, o których mowa w ust. 1, do rejestru stosuje się odpowiednio zasady i tryb przewidziane
dla wpisu koła gospodyń wiejskich do rejestru. Wniosek o wpis zmian do rejestru składa się w terminie 30 dni od dnia
wystąpienia tych zmian.
1)
Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 października 2024 r. o zmianie ustawy o kołach gospodyń wiejskich oraz ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz. U. poz. 1560), która weszła w życie z dniem 22 października 2024 r.
3a. W przypadku wystąpienia zmian, o których mowa w ust. 1, do wniosku o wpis zmian do rejestru dołącza się
dokumenty potwierdzające ich wystąpienie.
4. W przypadku gdy kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdzi, że
statut koła gospodyń wiejskich lub jego zmiany nie spełniają wymogów określonych w art. 5 ust. 2, kierownik biura
powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wyznaczy temu kołu termin na dokonanie odpowiednich
poprawek, nie krótszy niż 14 dni, pod rygorem odmowy wpisu do rejestru.
Art. 10a. Koło gospodyń wiejskich, które zostało wpisane do rejestru, utrzymuje swój status i może kontynuować
działalność także po zmianach w podziale terytorialnym kraju lub zmianie liczby mieszkańców, o której mowa w art. 4
ust. 1a pkt 2.
Art. 11. (uchylony)
Art. 12. 1. Postępowanie w sprawach o wpis lub zmianę wpisu koła gospodyń wiejskich do rejestru jest wolne od opłat.
2. Rejestr jest jawny, z wyłączeniem danych członków koła gospodyń wiejskich wymienionych w art. 13 pkt 6.
3. Każdy ma prawo dostępu do danych zawartych w rejestrze.
4. Każdy ma prawo otrzymać nieodpłatnie, również drogą elektroniczną, poświadczone odpisy, wyciągi, zaświadczenia
i informacje z rejestru.
Art. 13. Rejestr zawiera dane i informacje zawarte we wniosku o wpis koła do rejestru oraz inne dane dotyczące koła
zamieszczone według następującego porządku
1)
data wpisu do rejestru i daty wpisów późniejszych zmian danych zawartych we wniosku o wpis koła do rejestru, w tym
zmian statutu koła;
2)
nazwa koła, adres siedziby koła, numer identyfikacyjny koła w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki
narodowej (REGON), jeżeli numer taki został nadany, oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP) koła;
3)
lista założycieli koła;
4)
informacja o osobie lub osobach umocowanych do reprezentacji koła oraz o sposobie tej reprezentacji;
5)
informacja o oświadczeniach założycieli koła zawartych we wniosku o wpis koła do rejestru;
6)
lista członków koła zawierająca miejsce stałego zamieszkania oraz numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego
systemu ewidencji ludności (PESEL) członka, a w przypadku osoby nieposiadającej obywatelstwa polskiego – z kodem
kraju tej osoby oraz numerem jej paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego jej tożsamość;
7)2) informację o zrzeszeniu koła w gminnym związku rolników, kółek i organizacji rolniczych, wojewódzkim związku
rolników, kółek i organizacji rolniczych albo Krajowym Związku Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych, o których
mowa w ustawie z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników – o ile koło jest zrzeszone
w takim związku.
Art. 14. 1. Zebranie członków jest najwyższym organem koła gospodyń wiejskich. W sprawach, w których statut
nie określa właściwości organów koła, podejmowanie uchwał należy do zebrania członków.
2. Każdy członek ma jeden głos na zebraniu członków.
Art. 15. Do wyłącznej właściwości zebrania członków koła gospodyń wiejskich należy
1)
wybór zarządu koła;
2)
uchwalanie kierunków działalności koła;
3)
rozpatrywanie i zatwierdzanie sprawozdań merytorycznych i finansowych oraz podejmowanie uchwał co do wniosków
członków lub zarządu koła w tych sprawach i udzielanie absolutorium członkom zarządu koła;
4)
podejmowanie uchwał w sprawie sposobu pokrycia strat netto;
5)
podejmowanie uchwał w sprawie zbycia nieruchomości lub innej wyodrębnionej jednostki organizacyjnej;
6)
podejmowanie uchwał w sprawie przystępowania do innych organizacji społecznych lub gospodarczych oraz występowania z nich;
7)
oznaczanie najwyższej sumy zobowiązań, jaką koło może zaciągnąć;
2)
Dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
8)
podejmowanie uchwał w sprawie zrzeszania się w związek, podziału oraz likwidacji koła;
9)
uchwalanie zmian statutu koła;
Poz. 310
10) bieżący nadzór i kontrola działalności koła.
Art. 16. 1. Zarząd koła zwołuje zebranie członków koła gospodyń wiejskich przynajmniej raz w roku, w ciągu sześciu
miesięcy po upływie roku obrotowego. Pierwsze zebranie członków koła zwołuje komitet założycielski.
2. Zarząd koła zwołuje zebranie członków koła także na żądanie nie mniej niż trzech członków koła, jeżeli uprawnienia
tego nie zastrzeżono w statucie dla większej liczby członków.
3. Żądanie zwołania zebrania składa się pisemnie i zawiera cel jego zwołania.
4. W przypadku wskazanym w ust. 2, zebranie członków koła zwołuje się w takim terminie, aby mogło się ono odbyć
w ciągu trzech tygodni od dnia wniesienia żądania.
5. O czasie, miejscu i porządku obrad zebrania członków koła zawiadamia się członków w sposób i w terminach określonych w statucie.
Art. 17. 1. Zebranie członków koła gospodyń wiejskich może podejmować uchwały jedynie w sprawach objętych
porządkiem obrad, podanych do wiadomości członków koła w terminach i w sposób określony w statucie.
2. Uchwały są podejmowane zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy uprawnionych do głosowania,
chyba że ustawa lub statut stanowią inaczej.
3. Z obrad zebrania członków koła sporządza się protokół, który podpisuje przewodniczący zebrania oraz inne osoby
wskazane w statucie.
4. Protokoły są jawne dla członków koła.
5. Protokoły przechowuje zarząd koła co najmniej przez dziesięć lat, o ile przepisy w sprawie przechowywania akt nie
przewidują terminu dłuższego.
Art. 18. 1. Uchwały zebrania członków koła gospodyń wiejskich obowiązują wszystkich członków koła oraz wszystkie
jego organy.
2. Uchwała sprzeczna z ustawą jest nieważna.
Art. 19. Zarząd koła kieruje działalnością koła gospodyń wiejskich oraz reprezentuje je na zewnątrz.
Art. 20. 1. Skład i liczbę członków zarządu koła określa statut. Statut może przewidywać zarząd jednoosobowy, którym
jest przewodniczący, i ustalać wymagania wobec osoby wchodzącej w skład zarządu koła lub przewodniczącego w zarządzie
jednoosobowym.
2. Członków zarządu koła, w tym przewodniczącego i jego zastępców, wybiera i odwołuje zebranie członków.
3. Zarząd jednoosobowy nie może dokonywać czynności w sprawach wynikających ze stosunku członkostwa. Czynności
takie są dokonywane przez zebranie członków.
4. Jeżeli statut nie stanowi inaczej, członek zarządu koła może być zawieszony w czynnościach przez zebranie członków,
o ile jego działalność jest sprzeczna z przepisami prawa lub statutu.
5. Zawieszonego członka zarządu koła powiadamia się niezwłocznie, w formie pisemnej, o fakcie i przyczynach zawieszenia.
Art. 21. 1. Majątek koła gospodyń wiejskich powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów
z własnej działalności, dochodów z majątku koła oraz z ofiarności publicznej.
2. Koło gospodyń wiejskich, z zachowaniem obowiązujących przepisów, może przyjmować darowizny, spadki i zapisy
oraz korzystać z ofiarności publicznej.
3. Dochód z działalności koła gospodyń wiejskich służy realizacji celów statutowych i nie może być przeznaczony do
podziału między jego członków.
Art. 22. Koło gospodyń wiejskich może prowadzić działalność zarobkową, w tym działalność gospodarczą.
Art. 23. Koło gospodyń wiejskich może otrzymywać dotacje celowe na realizację zadań, o których mowa w art. 2 ust. 3,
według zasad określonych w odrębnych przepisach.
Art. 23a. 1. Koło gospodyń wiejskich może otrzymać z budżetu państwa pomoc finansową przeznaczoną na realizację
zadań, o których mowa w art. 2 ust. 3. Pomoc ta jest przyznawana kołu gospodyń wiejskich jeden raz w danym roku.
2. Pomoc finansowa, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana na wniosek koła gospodyń wiejskich, w drodze decyzji,
przez kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa właściwego ze względu na siedzibę
tego koła.
3. Wniosek o przyznanie pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1, składa się na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w terminie wskazanym w ogłoszeniu, o którym mowa
w ust. 6.
4. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi może udzielić Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotacji
celowej na zasadach określonych w przepisach o finansach publicznych, z przeznaczeniem na realizację pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1.
5. Pomoc finansowa, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana w danym roku do wyczerpania środków finansowych
otrzymanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie ust. 4.
6. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po otrzymaniu w danym roku środków finansowych
na podstawie ust. 4, ogłasza na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa informację o naborze
wniosków o przyznanie pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1, zawierającą wskazanie kwoty środków finansowych
przeznaczonych na ten cel oraz termin składania wniosków o przyznanie tej pomocy.
7. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ogłasza na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa, narastająco, począwszy od dnia rozpoczęcia w danym roku naboru wniosków o przyznanie
pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1, do 10. dnia każdego miesiąca według stanu za miesiąc poprzedni, informację
o kwocie, na jaką zostały złożone wnioski o przyznanie tej pomocy w danym roku.
8. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po wyczerpaniu w danym roku środków finansowych
otrzymanych na podstawie ust. 4, ogłasza na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa informację o zaprzestaniu przyjmowania wniosków o przyznanie pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1.
9. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb przyznawania
oraz rozliczania pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1, a także jej wysokość, mając na uwadze zapewnienie wsparcia
dla rozwoju społeczno-gospodarczego, w tym rozwoju przedsiębiorczości na terenach wiejskich, oraz zapewnienie przejrzystości i prawidłowości wydatkowania przyznanej pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1, a także efektywnej realizacji zadań, o których mowa w art. 2 ust. 3.
Art. 23b. 1. Wniosek o wpis koła gospodyń wiejskich do rejestru oraz wniosek o przyznanie pomocy finansowej,
o której mowa w art. 23a ust. 1, mogą być złożone za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
2. Wniosek o wpis koła gospodyń wiejskich do rejestru oraz wniosek o przyznanie pomocy finansowej, o której mowa
w art. 23a ust. 1, za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sposób
określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa składa osoba upoważniona odpowiednio przez
zarząd koła albo komitet założycielski. W takim przypadku nie stosuje się przepisu art. 8 ust. 2 pkt 6.
3. (uchylony)
4. (uchylony)
5. (uchylony)
Art. 24. 1. Koła gospodyń wiejskich prowadzą uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów, w przypadku gdy
3)
1)
osiągają przychody wyłącznie z
a)
działalności statutowej z tytułu składek członkowskich, darowizn, zapisów, dotacji, pomocy finansowej, nagród,
b) sprzedaży wyrobów sztuki ludowej, w tym rękodzieła i rzemiosła ludowego i artystycznego, żywności regionalnej
oraz biletów wstępu na występy artystyczne koła,
c)
tytułu sprzedaży, najmu lub dzierżawy składników majątkowych,
d) tytułu odsetek od środków pieniężnych na rachunkach bankowych lub rachunkach w spółdzielczych kasach
oszczędnościowo-kredytowych, prowadzonych w związku z wykonywaną działalnością, w tym także odsetek od
lokat terminowych oraz innych form oszczędzania, przechowywania lub inwestowania tworzonych na tych
rachunkach;
3)
Obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 4.
(uchylony)4)
1)
nie posiadają statusu organizacji pożytku publicznego;
2)
2a) nie prowadzą działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, 1222 i 1871 oraz z 2025 r. poz. 222);
5)
3)6) w roku poprzedzającym rok podatkowy osiągnęły przychody wyłącznie z tytułów, o których mowa w pkt 1, w wysokości nieprzekraczającej 100 000 zł.
3)7) w roku poprzedzającym rok podatkowy osiągnęły przychody w wysokości nieprzekraczającej 1 000 000 zł,
nie wliczając wartości darowizn rzeczowych przeznaczonych na prowadzenie działalności statutowej.
2. Przepisu ust. 1 pkt 3 w zakresie wielkości przychodów nie stosuje się w roku, w którym koło gospodyń wiejskich
rozpoczęło działalność.
3.8) O wyborze prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów koło gospodyń wiejskich, w terminie do
końca pierwszego miesiąca roku podatkowego, w którym rozpoczyna prowadzenie ewidencji, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność, w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności, zawiadamia naczelnika urzędu skarbowego
właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym, za pośrednictwem powiatowego biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
3.9) O wyborze prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów koło gospodyń wiejskich, w terminie
do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego, w którym rozpoczyna prowadzenie ewidencji, a w przypadku koła
gospodyń wiejskich rozpoczynającego działalność, w terminie 90 dni od dnia rozpoczęcia działalności, zawiadamia
naczelnika urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym, za pośrednictwem
powiatowego biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
4. Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 3, jest skuteczne także w latach następnych.
5.10) Koło gospodyń wiejskich zawiadamia naczelnika urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania
podatkiem dochodowym w terminie 14 dni od końca ostatniego miesiąca roku podatkowego, w którym prowadzi uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów, o
1)
rezygnacji z prowadzenia tej ewidencji;
2)
niespełnieniu warunków, o których mowa w ust. 1.
5.11) Koło gospodyń wiejskich zawiadamia naczelnika urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym o
1)
rezygnacji z prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów w terminie 90 dni od końca ostatniego
miesiąca, w którym prowadzi tę ewidencję;
2)
niespełnianiu warunków, o których mowa w ust. 1, w terminie 90 dni od końca ostatniego miesiąca roku podatkowego, w którym prowadzi uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów.
6. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów, warunki, jakim powinna odpowiadać ta ewidencja w celu prawidłowego określenia
zobowiązań podatkowych, mając na uwadze zakres oraz cel działania podmiotów prowadzących ewidencję.
Art. 25. 1. Nadzór nad działalnością kół gospodyń wiejskich sprawuje Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa.12) Nadzór jest sprawowany wyłącznie w zakresie zgodności działania kół gospodyń wiejskich z przepisami
ustawy oraz przepisami wydanymi na jej podstawie.
2. Nadzór, o którym mowa w ust. 1, realizowany jest przy pomocy zastępców Prezesa Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa, dyrektorów oddziałów regionalnych oraz kierowników biur powiatowych.
Przez art. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 8 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz
ustawy o kołach gospodyń wiejskich (Dz. U. poz. 1761), która wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.
5) Dodany przez art. 2 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 4.
6) W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 7.
7) W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 1 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 4.
8) W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 9.
9) W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 4.
10) W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 11.
11) W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 4.
12) Zdanie pierwsze ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 3 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
4)
3.13) Minister właściwy do spraw rozwoju wsi może powołać, w celu aktywizacji wspólnot i społeczności lokalnych
na obszarach wiejskich, wojewódzkich koordynatorów wspierania kół gospodyń wiejskich będących przedstawicielami
wojewódzkich ośrodków doradztwa rolniczego.
4. W ramach sprawowanego nadzoru Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa może
1)
(uchylony)
2)
dokonywać kontroli działalności koła;
3)
dokonywać innych przewidzianych prawem czynności w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania koła.
5. (uchylony)14)
6. Z kontroli, o której mowa w ust. 4 pkt 2, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa sporządza protokół, a w przypadku stwierdzenia uchybień w działalności koła wzywa koło do usunięcia tych uchybień w wyznaczonym
terminie.
7. Wyniki kontroli, o której mowa w ust. 4 pkt 2, w tym protokół z tej kontroli oraz wezwanie, o którym mowa w ust. 6,
są przedstawiane przez zarząd koła na najbliższym zebraniu członków tego koła.
Art. 25a.15) Minister właściwy do spraw rozwoju wsi może realizować zadania związane z promowaniem i wspieraniem kół gospodyń wiejskich oraz ich związków, w szczególności w zakresie aktywizacji wspólnot i społeczności lokalnych
na obszarach wiejskich.
Art. 26. Kierownicy biur powiatowych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zapewniają wsparcie przy
tworzeniu i prowadzeniu kół gospodyń wiejskich, w tym przez powołanie w ramach kierowanych przez siebie biur pełnomocników do spraw kół gospodyń wiejskich.
Art. 27. 1. Koło gospodyń wiejskich przechodzi w stan likwidacji
1)
jeżeli podjęta zostanie uchwała o rozwiązaniu koła;
2)
jeżeli uchwalona zmiana statutu koła nie odpowiada wymaganiom określonym w ustawie, a koło gospodyń wiejskich,
mimo wskazania przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na zaistniałe uchybienia, nie podejmie
uchwały usuwającej te uchybienia bądź nie odstąpi od zmiany statutu koła;
3)
jeżeli liczba członków koła osiągnie stan poniżej liczby określonej w art. 5 ust. 1 i liczba ta nie zostanie uzupełniona
do wymaganej ustawą liczby członków koła w terminie 90 dni;
4)
w innych przypadkach przewidzianych w ustawie.
2. Likwidację przeprowadza się w sposób określony w statucie.
3. W przypadkach określonych w ust. 1, jeżeli statut nie przewiduje likwidacji koła gospodyń wiejskich lub jego
postanowienia w tym przedmiocie nie są wykonywane, dyrektor oddziału regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa właściwy ze względu na siedzibę koła może zwrócić się do sądu właściwego ze względu na siedzibę tego
koła o likwidację tego koła.
4. W przypadkach innych niż określone w ust. 1 likwidacja koła gospodyń wiejskich może nastąpić tylko na mocy
przepisu ustawy.
5. Jeżeli statut koła gospodyń wiejskich nie określa przeznaczenia środków majątkowych pozostających po jego
likwidacji, sąd orzeka o przeznaczeniu tych środków z uwzględnieniem statutowych celów koła gospodyń wiejskich.
6. Po zakończeniu likwidacji koła gospodyń wiejskich kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa właściwy ze względu na siedzibę koła wykreśla, w drodze decyzji, koło gospodyń wiejskich z rejestru.
Art. 27a. 1. W razie przejścia koła gospodyń wiejskich w stan likwidacji, likwidatorami tego koła są członkowie
zarządu koła, jeżeli statut lub, w razie braku odpowiednich postanowień statutu, uchwała ostatniego zebrania członków tego
koła nie stanowi inaczej.
2. W razie braku możliwości wyznaczenia likwidatorów koła gospodyń wiejskich zgodnie z ust. 1, likwidatorów
wyznacza sąd właściwy ze względu na siedzibę tego koła.
3. Koło gospodyń wiejskich w likwidacji zachowuje dotychczasową swoją nazwę z dodaniem wyrazów: „w likwidacji”.
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
Przez art. 1 pkt 3 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
15) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
13)
14)
Art. 27b. 1. Obowiązkiem likwidatora jest przeprowadzenie likwidacji w możliwie najkrótszym czasie, w sposób
zabezpieczający majątek likwidowanego koła gospodyń wiejskich przed nieuzasadnionym uszczupleniem. W tych granicach
likwidator jest uprawniony do kierowania działalnością koła gospodyń wiejskich i reprezentowania tego koła na zewnątrz.
2. Likwidator w szczególności powinien
1)
zawiadomić dyrektora oddziału regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa właściwego ze względu
na siedzibę koła gospodyń wiejskich o otwarciu likwidacji i wyznaczeniu likwidatora, z podaniem jego imienia, nazwiska
i miejsca zamieszkania;
2)
dokonywać czynności prawnych niezbędnych do przeprowadzenia likwidacji, w szczególności podać do publicznej
wiadomości informację o otwarciu likwidacji oraz wezwać wierzycieli do przedstawienia wierzytelności, w terminie
3 miesięcy od dnia ogłoszenia;
3)
po zakończeniu likwidacji zgłosić kierownikowi biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa właściwemu ze względu na siedzibę koła gospodyń wiejskich, za pośrednictwem dyrektora oddziału regionalnego
Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa właściwego ze względu na siedzibę tego koła, wniosek o wykreślenie tego koła z rejestru.
3. Wierzyciele, którzy zgłosili wierzytelności po upływie terminu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, mogą ich dochodzić
z nierozdzielonego jeszcze majątku koła gospodyń wiejskich.
4. Jeżeli likwidacja koła gospodyń wiejskich nie zostanie zakończona w terminie roku od dnia jej zarządzenia,
likwidatorzy przedstawiają przyczyny niezakończenia likwidacji dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa właściwemu ze względu na siedzibę koła gospodyń wiejskich, który występuje do sądu
właściwego ze względu na siedzibę tego koła o przedłużenie terminu likwidacji lub o zarządzenie zmiany likwidatorów.
4a. Do postępowania sądowego w sprawach określonych w ust. 4, w art. 27 ust. 3 i 5 oraz w art. 27a ust. 2 stosuje się
przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 i 1841) o postępowaniu
nieprocesowym.
5. Likwidatorem nie może zostać pracownik Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Art. 27c. Koszty likwidacji pokrywa się z majątku likwidowanego koła gospodyń wiejskich.
Art. 27d. 1. Po wykreśleniu koła gospodyń wiejskich z rejestru likwidator odpowiada wobec wierzycieli koła gospodyń
wiejskich za wyrządzone im szkody przez niedopełnienie swoich ustawowych obowiązków.
2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do członków ostatniego zarządu koła wykreślonego z rejestru.
Art. 28–33. (pominięte)
Art. 34. 1. Działające w dniu wejścia w życie ustawy koła gospodyń wiejskich mogą dostosować statuty do wymagań
ustalonych w ustawie i wystąpić z wnioskiem o dokonanie wpisu koła gospodyń wiejskich do rejestru zgodnie z przepisami
ustawy.
2. W okresie miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, koła gospodyń wiejskich działające na podstawie
przepisów dotychczasowych, w szczególności na podstawie ustawy z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych
organizacjach rolników oraz na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r.
poz. 2261), przy rejestracji w oparciu o przepisy niniejszej ustawy mają prawo pierwszeństwa przed kołami, które miałyby
zostać utworzone na podstawie przepisów niniejszej ustawy na terenie tych samych wsi.
3. Jeżeli w okresie miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy zostanie złożony wniosek o wpis do rejestru koła
gospodyń wiejskich, które miałoby zostać utworzone na podstawie przepisów niniejszej ustawy, a Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustali, że na terenie tej samej wsi utworzono już koło gospodyń wiejskich na podstawie
przepisów dotychczasowych, wówczas postępowanie o wpis do rejestru koła, które miałoby zostać utworzone na podstawie
przepisów niniejszej ustawy, zawiesza się do chwili złożenia wniosku o wpis do rejestru koła działającego na podstawie
przepisów dotychczasowych albo złożenia oświadczenia przez to koło o rezygnacji z prawa pierwszeństwa, nie dłużej jednak
niż do upływu miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
4. Do kół gospodyń wiejskich działających na podstawie przepisów dotychczasowych, które wystąpią o rejestrację
w terminie określonym w ust. 2, ograniczenia określonego w art. 4 ust. 1 nie stosuje się.
4a.16) Do kół gospodyń wiejskich działających na podstawie przepisów dotychczasowych, które wystąpią o rejestrację
zgodnie z ust. 1, ograniczenia określonego w art. 4 ust. 1 nie stosuje się.
4b.16) Kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dokonuje, w drodze decyzji,
wpisu koła gospodyń wiejskich, o którym mowa w ust. 4a, do rejestru po stwierdzeniu, że statut koła jest zgodny z przepisami
prawa, a założyciele koła spełniają wymagania określone w ustawie.
4c.16) Do wpisu do rejestru koła gospodyń wiejskich, o którym mowa w ust. 4a, przepisu art. 9 ust. 3 nie stosuje się.
5. Do wniosku o wpis koła gospodyń wiejskich do rejestru koła działające przed wejściem w życie niniejszej ustawy
mogą dołączyć dokumenty poświadczające ich dotychczasową działalność, w szczególności statuty, zaświadczenia z organów
jednostek samorządu terytorialnego, samorządu sołeckiego lub innych instytucji albo osób godnych zaufania.
6.17) Koła gospodyń wiejskich, które nie wystąpią z wnioskiem o dokonanie wpisu koła gospodyń wiejskich do rejestru
zgodnie z przepisami niniejszej ustawy, działają na podstawie przepisów dotychczasowych.
7. Do czasu rejestracji w sposób, o którym mowa w ust. 1, koła gospodyń wiejskich istniejące w dniu wejścia w życie
niniejszej ustawy działają na podstawie statutów dotychczasowych. W razie sprzeczności między statutami dotychczasowymi a przepisami niniejszej ustawy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy.
8.18) Koło gospodyń wiejskich, o którym mowa w ust. 1, działające na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 października
1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników, z chwilą wpisu do rejestru nie traci statusu społeczno-zawodowej
organizacji rolników i jest zrzeszone w
1)
gminnym związku rolników, kółek i organizacji rolniczych, jeżeli działało jako wyodrębniona jednostka organizacyjna
kółka rolniczego zrzeszonego w takim związku;
2)
wojewódzkim związku rolników, kółek i organizacji rolniczych, jeżeli działało jako wyodrębniona jednostka organizacyjna kółka rolniczego zrzeszonego w takim związku albo działało jako samodzielne koło na podstawie regulaminu
rejestrowanego w wojewódzkim związku rolników, kółek i organizacji rolniczych;
3)
Krajowym Związku Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych, jeżeli działało jako wyodrębniona jednostka organizacyjna kółka rolniczego zrzeszonego w takim związku.
Art. 34a. 1.19) Przepisy art. 34 ust. 1, 5, 7 i 8 stosuje się również do kół gospodyń wiejskich działających na podstawie
ustawy z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników, które w dniu wejścia w życie niniejszej
ustawy działały w granicach administracyjnych miast.
2. Do kół gospodyń wiejskich, o których mowa w ust. 1, przepisy art. 4 ust. 2–5 stosuje się odpowiednio.
Art. 35. 1. W okresie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy koło gospodyń wiejskich może otrzymać
z budżetu państwa pomoc finansową przeznaczoną na realizację zadań, o których mowa w art. 2 ust. 3.
2. Pomoc finansowa, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana w drodze decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa na wniosek złożony przez koło gospodyń wiejskich.
3. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się do kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa właściwego miejscowo ze względu na siedzibę koła, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez
Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
4. Do wydania decyzji, o której mowa w ust. 2, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa może
upoważnić kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa właściwego ze względu na
siedzibę koła gospodyń wiejskich.
5. Organem wyższego stopnia w stosunku do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawach
o przyznanie pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1, jest minister właściwy do spraw rozwoju wsi.
6. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego może udzielić Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
dotacji celowej, na zasadach określonych w przepisach o finansach publicznych, z przeznaczeniem na realizację pomocy
finansowej, o której mowa w ust. 1.
7. Do środków otrzymanych przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie ust. 6
nie stosuje się art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, 1572,
1717, 1756 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 39).
Dodany przez art. 1 pkt 5 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 5 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
18) Dodany przez art. 1 pkt 5 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
19) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
16)
17)
8. Otrzymaną przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotację, o której mowa w ust. 6, uznaje się
za wykorzystaną w momencie przekazania pomocy przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na
rachunek koła.
9. W celu realizacji zadania, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw finansów publicznych może dokonać zmiany przeznaczenia rezerw celowych.
10. W 2018 r. podziału rezerw celowych, o których mowa w ust. 9, dokonuje minister właściwy do spraw finansów
publicznych w terminie do dnia 15 grudnia 2018 r. na wniosek ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego.
11. W 2018 r. do rezerw celowych, o których mowa w ust. 9, nie stosuje się terminów określonych w art. 154 ust. 1
ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
12. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb
przyznawania oraz rozliczania przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pomocy finansowej z budżetu
państwa dla kół gospodyń wiejskich oraz jej wysokość, mając na uwadze zapewnienie wsparcia dla rozwoju społeczno-gospodarczego, w tym rozwoju przedsiębiorczości na terenach wiejskich.
Art. 35a. 1. W 2020 r. koło gospodyń wiejskich może otrzymać z budżetu państwa pomoc finansową przeznaczoną na
realizację zadań, o których mowa w art. 2 ust. 3.
2. Pomoc finansowa, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana w drodze decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa na wniosek złożony przez koło gospodyń wiejskich.
3. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się do kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa właściwego miejscowo ze względu na siedzibę koła gospodyń wiejskich, na formularzu opracowanym
i udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
4. Do wydania decyzji, o której mowa w ust. 2, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa może upoważnić kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa właściwego ze względu na siedzibę
koła gospodyń wiejskich.
5. Organem wyższego stopnia w stosunku do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawach
o przyznanie pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1, jest minister właściwy do spraw rozwoju wsi.
6. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego może udzielić Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
dotacji celowej, na zasadach określonych w przepisach o finansach publicznych, z przeznaczeniem na realizację pomocy
finansowej, o której mowa w ust. 1.
7. Do środków otrzymanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie ust. 6 nie stosuje się
art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
8. Otrzymaną przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotację celową, o której mowa w ust. 6, uznaje się
za wykorzystaną w dniu przekazania pomocy przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rachunek bankowy koła gospodyń wiejskich.
9. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb
przyznawania oraz rozliczania przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pomocy finansowej, o której
mowa w ust. 1, oraz jej wysokość, mając na uwadze zapewnienie wsparcia dla rozwoju społeczno-gospodarczego, w tym
aktywizacji wspólnot i społeczności lokalnych na obszarach wiejskich.
Art. 36. 1. Maksymalny limit wydatków z budżetu państwa przeznaczonych na pomoc finansową dla kół gospodyń
wiejskich na realizację zadań, o których mowa w art. 2 ust. 3, wynosi w 2018 r. 90 000 000 zł.
2. W przypadku gdy wielkość wydatków w 2018 r., określona jako iloczyn liczby złożonych wniosków, o których
mowa w art. 35 ust. 2, oraz wysokości jednostkowej pomocy finansowej dla koła gospodyń wiejskich, przekroczy kwotę
maksymalnego limitu wydatków, o której mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, na podstawie
informacji otrzymanych od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o zapotrzebowaniu na środki finansowe wynikającym ze złożonych wniosków, ustala współczynnik procentowy udzielenia pomocy.
3. Współczynnik, o którym mowa w ust. 2, ogłaszany jest w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej
urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego.
4. Wysokość pomocy, o której mowa w art. 35 ust. 1, oblicza się jako iloczyn stawki pomocy określonej w przepisach
wydanych na podstawie art. 35 ust. 12 i współczynnika, o którym mowa w ust. 2.
5. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana od dnia następującego po dniu ogłoszenia współczynnika, o którym
mowa w ust. 2, nie później niż do dnia 31 grudnia 2018 r.
Art. 36a. 1. Maksymalny limit wydatków z budżetu państwa przeznaczonych na pomoc finansową dla kół gospodyń
wiejskich na realizację zadań, o których mowa w art. 2 ust. 3, wynosi w 2019 r. 40 000 000 zł.
2. Pomoc w ramach środków, o których mowa w ust. 1, jest przyznawana do wyczerpania środków finansowych,
zgodnie z kolejnością złożenia prawidłowo wypełnionego wniosku o przyznanie pomocy.
3. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ogłasza na stronie podmiotowej Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa, narastająco począwszy od dnia wejścia w życie ustawy, do 10 dnia każdego miesiąca według stanu
za miesiąc poprzedni informację o kwocie, na jaką zostały założone wnioski o przyznanie pomocy.
4. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ogłasza na stronie podmiotowej Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa informację o zaprzestaniu przyjmowania wniosków.
5. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego monitoruje poziom wykorzystania środków, o których mowa
w ust. 1, na podstawie okresowych informacji o liczbie złożonych wniosków o przyznanie pomocy oraz kwotach wnioskowanej pomocy otrzymywanych od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Art. 36b. 1. Maksymalny limit wydatków z budżetu państwa przeznaczonych na pomoc finansową, o której mowa
w art. 35a ust. 1, wynosi w 2020 r. 40 000 000 zł.
2. Pomoc w ramach środków, o których mowa w ust. 1, jest przyznawana do wyczerpania środków finansowych, zgodnie z kolejnością złożenia prawidłowo wypełnionego wniosku o przyznanie pomocy.
3. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ogłasza na stronie podmiotowej Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa, narastająco, do 10. dnia każdego miesiąca, według stanu za miesiąc poprzedni, informację o kwocie, na jaką zostały złożone wnioski o przyznanie pomocy.
4. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ogłasza na stronie podmiotowej Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa informację o zaprzestaniu przyjmowania wniosków.
5. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego monitoruje poziom wykorzystania środków, o których mowa
w ust. 1, na podstawie okresowych informacji o liczbie złożonych wniosków o przyznanie pomocy oraz kwotach wnioskowanej pomocy otrzymywanych od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Art. 36c.20) 1. Maksymalny limit wydatków budżetu państwa będących skutkiem finansowym ustawy w latach 2024–2033
wynosi łącznie 1 750 000 000 zł, przy czym
1)
w 2024 r. – 157 000 000 zł;
2)
w 2025 r. – 177 000 000 zł;
3)
w 2026 r. – 177 000 000 zł;
4)
w 2027 r. – 177 000 000 zł;
5)
w 2028 r. – 177 000 000 zł;
6)
w 2029 r. – 177 000 000 zł;
7)
w 2030 r. – 177 000 000 zł;
8)
w 2031 r. – 177 000 000 zł;
9)
w 2032 r. – 177 000 000 zł;
10) w 2033 r. – 177 000 000 zł.
2. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa monitoruje wykorzystanie limitu wydatków, o których
mowa w ust. 1, w danym roku oraz w przypadku zagrożenia przekroczenia tego limitu wdraża mechanizm korygujący określony w art. 23a ust. 5.
Art. 37. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia21).
20)
21)
Dodany przez art. 1 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
Ustawa została ogłoszona w dniu 28 listopada 2018 r.
Warszawa, dnia 13 marca 2025 r.
Poz. 310
O BW I ES ZC ZENI E
MARS ZA ŁKA S EJMU R ZEC ZYPO SPO LI TEJ PO LS KI EJ
z dnia 6 marca 2025 r.
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kołach gospodyń wiejskich
1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych
innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst
ustawy z dnia 9 listopada 2018 r. o kołach gospodyń wiejskich (Dz. U. z 2023 r. poz. 1179), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych
1)
ustawą z dnia 11 października 2024 r. o zmianie ustawy o kołach gospodyń wiejskich oraz ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz. U. poz. 1560),
2)
ustawą z dnia 8 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz ustawy
o kołach gospodyń wiejskich (Dz. U. poz. 1761)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 6 marca 2025 r.
2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje
1)
art. 3–6 ustawy z dnia 11 października 2024 r. o zmianie ustawy o kołach gospodyń wiejskich oraz ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz. U. poz. 1560), które stanowią
„Art. 3. Do postępowań w sprawie wpisu do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej
w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej z dnia 6 marca 2025 r. (Dz. U. poz. 310)
US TA WA
z dnia 9 listopada 2018 r.
o kołach gospodyń wiejskich
Art. 1. Ustawa określa formy i zasady dobrowolnego zrzeszania się w kołach gospodyń wiejskich, tryb ich zakładania
oraz organizację kół gospodyń wiejskich działających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 2. 1. Koło gospodyń wiejskich jest dobrowolną, niezależną od administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego, samorządną społeczną organizacją mieszkańców wsi, wspierającą rozwój przedsiębiorczości na wsi i aktywnie
działającą na rzecz środowisk wiejskich.
2. Koło gospodyń wiejskich reprezentuje interesy i działa na rzecz poprawy sytuacji społeczno-zawodowej kobiet wiejskich oraz ich rodzin, a także wspiera wszechstronny rozwój terenów wiejskich.
3. Koło gospodyń wiejskich w szczególności
1)
prowadzi działalność społeczno-wychowawczą i oświatowo-kulturalną w środowiskach wiejskich;
2)
prowadzi działalność na rzecz wszechstronnego rozwoju obszarów wiejskich;
3)
wspiera rozwój przedsiębiorczości kobiet;
4)
inicjuje i prowadzi działania na rzecz poprawy warunków życia i pracy kobiet na wsi;
5)
upowszechnia i rozwija formy współdziałania, gospodarowania i racjonalne metody prowadzenia gospodarstw domowych;
6)
reprezentuje interesy środowiska kobiet wiejskich wobec organów administracji publicznej;
7)
rozwija kulturę ludową, w tym w szczególności kulturę lokalną i regionalną.
Art. 3. 1. Koła gospodyń wiejskich mogą współpracować i współdziałać ze sobą w zakresie realizacji zadań określonych w art. 2 ust. 3, w tym celu mogą na zasadzie dobrowolności zrzeszać się i tworzyć związki kół gospodyń wiejskich.
2. Związek kół gospodyń wiejskich może być utworzony z inicjatywy co najmniej dwóch kół gospodyń wiejskich,
które zadeklarują członkostwo w związku w drodze uchwały podjętej przez zebrania członków tych kół.
3. Podstawowym zadaniem związku kół gospodyń wiejskich jest zapewnienie zrzeszonym w nim kołom pomocy w realizacji
zadań statutowych, rozwijanie ich działalności oraz reprezentowanie interesów kół gospodyń wiejskich w kraju i za granicą.
4. Szczegółowe zadania związków kół gospodyń wiejskich, ich ustrój, stosunki prawne członków są ustalane w statutach
związków, uchwalanych przez reprezentację kół gospodyń wiejskich wchodzących w skład związku.
5. W sprawach nieuregulowanych w ust. 1–4 do związku kół gospodyń wiejskich stosuje się odpowiednio przepisy art. 4
ust. 6, art. 5 ust. 2 i 3, art. 6, art. 7, art. 8 ust. 1 i 3, art. 9–10a, art. 12–21, art. 23b, art. 25, art. 26 oraz art. 27 ust. 1 pkt 1, 2
i 4 oraz ust. 2–5, z tym że we wniosku o wpis związku do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich podaje się
1)
nazwę i siedzibę kół będących założycielami związku;
2)
adres do doręczeń;
3)
własnoręczne podpisy osób uprawnionych do reprezentowania kół będących założycielami związku;
4)
informacje o osobie lub osobach umocowanych do reprezentacji związku i sposobie tej reprezentacji;
5)
własnoręczne podpisy osób uprawnionych do reprezentowania kół wybranych w skład komitetu założycielskiego
związku.
Art. 4. 1. Na terenie jednej wsi może mieć siedzibę jedno koło gospodyń wiejskich.
1a. Koła gospodyń wiejskich mogą mieć siedzibę i działać także na terenach
1)
sołectw położonych w granicach administracyjnych miast;
2)
miast do 5000 mieszkańców.
1b. Do kół gospodyń wiejskich, o których mowa w ust. 1a, przepisy ustawy stosuje się odpowiednio.
2. Terenem działalności koła gospodyń wiejskich może być jedna bądź więcej wsi. Koła mogą wykonywać zadania,
o których mowa w art. 2 ust. 3, także poza terenem swojej działalności, w tym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz
poza jej granicami.
3. Członkiem koła gospodyń wiejskich może być każda osoba, która ukończyła lat 18.
4. Za zgodą przedstawicieli ustawowych w działalności koła mogą brać także udział osoby, które ukończyły lat 13.
Osoby te mogą również tworzyć młodzieżowe i dziecięce organizacje wspomagające realizację celów koła.
5. Jednocześnie można być członkiem tylko jednego koła gospodyń wiejskich.
6. Szczegółowe zasady i warunki wstępowania do i występowania z kół gospodyń wiejskich określają statuty kół.
Statut może przewidywać dodatkowe wymogi dla członków koła.
Art. 5. 1. Z inicjatywą założenia koła gospodyń wiejskich może wystąpić co najmniej 10 osób, o których mowa w art. 4
ust. 3, których miejscem zamieszkania jest wieś będąca terenem działalności koła, sołectwo położone w granicach administracyjnych miasta albo miasto do 5000 mieszkańców. Osoby te uchwalają statut koła gospodyń wiejskich oraz wybierają
komitet założycielski.
2. Koło gospodyń wiejskich działa na podstawie uchwalonego przez siebie statutu. Statut określa w szczególności
1)
nazwę i siedzibę koła;
2)
podmiotowy i terytorialny zakres działania koła;
3)
cele i zadania koła oraz środki ich realizacji;
4)
zakres i przedmiot działalności zarobkowej prowadzonej przez koło;
5)
sposób nabywania i utraty członkostwa oraz przyczyny utraty członkostwa w kole;
6)
prawa i obowiązki członków koła;
7)
sposób ustanawiania i regulowania składek członkowskich,
8)
organy koła, ich kompetencje, okres kadencji oraz tryb ich wyboru i odwoływania przed upływem kadencji;
9)
warunki podejmowania i ważności uchwał organów koła;
10) sposób reprezentowania koła na zewnątrz, w szczególności sposób zaciągania zobowiązań majątkowych;
11) majątek koła oraz sposób dysponowania tym majątkiem;
12) zasady tworzenia i wykorzystania kapitałów (funduszy) własnych;
13) tryb zmiany statutu koła;
14) tryb likwidacji koła.
3. Koło gospodyń wiejskich może działać na podstawie wzorcowego statutu, którego treść określa załącznik do ustawy.
W każdym czasie koło gospodyń wiejskich działające na podstawie wzorcowego statutu może przyjąć własny statut, zgodny
z wymogami określonymi w ust. 2.
4. Nazwa koła gospodyń wiejskich odróżnia tworzone koło od innych kół, w szczególności przez odniesienie się do
terenu działalności koła.
Art. 6. 1. Koło gospodyń wiejskich podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich,
zwanego dalej „rejestrem”, prowadzonego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
2. Koło gospodyń wiejskich nabywa osobowość prawną z chwilą dokonania wpisu do rejestru.
3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do koła gospodyń wiejskich, które już posiada osobowość prawną.