Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lutego 2025 r. w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)" na lata 2025-2027

§ 1. Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wprowadza się „Krajowy program zwalczania niektórych serotypów

Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)” na lata 2025–2027, stanowiący załącznik do rozporządzenia.

§ 2. Program, o którym mowa w § 1, stosuje się od dnia 1 stycznia 2025 r.

Załącznik

rozporządzenia

Ministra

i Rozwoju

Wsi z dnia 25 lutego 2025 r. (Dz. U. poz. 270)

„KRAJOWY PROGRAM ZWALCZANIA NIEKTÓRYCH SEROTYPÓW SALMONELLA W

„KRAJOWY PROGRAM ZWALCZANIA NIEKTÓRYCH SEROTYPÓW SALMONELLA

STADACH

BROJLERÓW

GATUNKU

GALLUS)”NA

NA

LATA

2025–2027

W STADACH

BROJLERÓW

GATUNKUKURA

KURA (GALLUS

(GALLUS GALLUS)”

LATA

2025–2027

1. Zasady ogólne

1.1. Cel „Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów

gatunku kura (Gallus gallus)”

Zgodnie z art. 4 ust. 1 oraz art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 2160/2003 Parlamentu

Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie zwalczania salmonelli i innych określonych

odzwierzęcych czynników chorobotwórczych przenoszonych przez żywność (Dz. Urz. UE L 325

z 12.12.2003, str. 1, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 41, str. 328),

zwanego dalej „rozporządzeniem nr 2160/2003”, zadaniem krajowego programu zwalczania choroby

odzwierzęcej i odzwierzęcego czynnika chorobotwórczego jest osiągnięcie celu wspólnotowego

ograniczenia

rozprzestrzeniania

się

chorób

odzwierzęcych

i

odzwierzęcych

czynników

chorobotwórczych wymienionych w kolumnie 1 załącznika I do rozporządzenia nr 2160/2003

w populacjach zwierząt wymienionych w kolumnie 2 załącznika I do rozporządzenia nr 2160/2003.

Od 2009 r. zwalczanie salmonellozy w stadach brojlerów w Rzeczypospolitej Polskiej prowadzono

zgodnie z „Krajowym programem zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów

gatunku kura (Gallus gallus)” na lata 2009–2011. Założeniem do tego Krajowego programu było

osiągnięcie celu wspólnotowego określonego w art. 1 nieobowiązującego już rozporządzenia Komisji

(WE) nr 646/2007 z dnia 12 czerwca 2007 r. wykonującego rozporządzenie (WE) nr 2160/2003

Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wspólnotowego celu ograniczenia częstości

występowania Salmonella enteritidis i Salmonella typhimurium u brojlerów i uchylającego

rozporządzenie (WE) nr 1091/2005 (Dz. Urz. UE L 151 z 13.06.2007, str. 21, z późn. zm.), zwanego

dalej „rozporządzeniem nr 646/2007”.

Cel wspólnotowy określony w rozporządzeniu nr 646/2007 został ustanowiony na okres

przejściowy obejmujący trzy lata. Od dnia 12 marca 2012 r. obowiązuje rozporządzenie Komisji (UE)

nr 200/2012 z dnia 8 marca 2012 r. w sprawie unijnego celu ograniczenia występowania Salmonella

enteritidis i Salmonella

typhimurium w stadach brojlerów zgodnie z rozporządzeniem (WE)

nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 71 z 09.03.2012, str. 31, z późn. zm.),

zwane dalej „rozporządzeniem nr 200/2012”, które określa cel unijny i system badawczy konieczny do

sprawdzenia, czy osiągnięto cel unijny. Cel ten został osiągnięty w odniesieniu do stad brojlerów

gatunku kura (Gallus gallus) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie ograniczenia

maksymalnej wartości procentowej stad brojlerów z wynikiem dodatnim badania na obecność

Salmonella Enteritidis i Salmonella Typhimurium, w tym jednofazowej Salmonella Typhimurium

o wzorze antygenowym 1,4,[5],12:i:- do 1 %. Obecnie celem programu jest utrzymanie osiągniętego

poziomu zakażeń serotypami Salmonella objętymi programem lub obniżenie go poniżej tej wartości.

„Krajowy program zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura

(Gallus gallus)”, zwany dalej „programem”, został opracowany w celu uzyskania współfinansowania

unijnego zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady

(UE) 2021/690 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiającym program na rzecz rynku wewnętrznego,

konkurencyjności przedsiębiorstw, w tym małych i średnich przedsiębiorstw, dziedziny roślin, zwierząt,

żywności i paszy, oraz statystyk europejskich (Program na rzecz jednolitego rynku) oraz uchylającym

rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 99/2013, (UE) nr 1287/2013, (UE)

nr 254/2014 i (UE) nr 652/2014 (Dz. Urz. UE L 153 z 03.05.2021, str. 1).

Cel unijny programu został określony w art. 1 rozporządzenia nr 200/2012 w odniesieniu do

następujących serotypów

1) Salmonella Enteritidis;

2) Salmonella Typhimurium, w tym jednofazowa Salmonella Typhimurium o wzorze

antygenowym 1,4,[5],12:i:-.

Cel unijny został osiągnięty w odniesieniu do stad brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)

w przypadku ograniczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej maksymalnej wartości procentowej

stad brojlerów z dodatnim wynikiem badania na obecność serotypów Salmonella objętych programem

do 1 %.

Zgodnie z ust. 4.1 załącznika do rozporządzenia nr 200/2012 na potrzeby realizacji programu

przyjmuje się, że stadem zakażonym jest stado broilerów rzeźnych, w którym w wyniku badania

laboratoryjnego próbek zbadanych w ramach programu wykryto w jednej próbce lub większej ich

liczbie Salmonella Enteritidis lub Salmonella Typhimurium, z uwzględnieniem jednofazowych

szczepów o wzorze antygenowym 1,4,[5],12:i:-, lub stwierdzono efekt hamujący wzrost bakterii.

Zgodnie z art. 1 ust. 3 rozporządzenia nr 2160/2003 program nie ma zastosowania przy produkcji

mięsa pochodzącego z brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) przeznaczonego do sprzedaży

bezpośredniej lub na użytek własny.

1.2. Populacja zwierząt i fazy produkcji, które muszą być objęte pobraniem próbek

Pobieranie próbek będzie się odbywało na zasadach określonych w ust. 2 załącznika do

rozporządzenia nr 200/2012, zgodnie z minimalnymi wymaganiami w zakresie pobierania próbek

określonymi w części B załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003.

Tabela 1. Dane odnośnie do liczby gospodarstw, w których są utrzymywane stada brojlerów gatunku

kura (Gallus gallus) w 2024 r.

Łączna

liczba

gospodarstw

utrzymujących

stada

brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)

Łączna liczba gospodarstw utrzymujących powyżej 5000

sztuk brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)

4360

4339

(źródło: Inspekcja Weterynaryjna)

1.3. Obszary geograficzne i administracyjne, na których program będzie realizowany

Program będzie realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

1.4. Zgodność programu ze szczególnymi wymaganiami określonymi w części C, D i E załącznika II

do rozporządzenia nr 2160/2003

Zgodnie z przepisami części E ust. 1 załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003 świeże mięso

drobiowe pozyskane z drobiu wymienionego w załączniku I do tego rozporządzenia (kury, indyki) nie

może być wprowadzone do obrotu w celu spożycia przez ludzi, jeżeli nie zostanie spełnione kryterium

bezpieczeństwa żywności określone w rozdziale 1 ust. 1.28 załącznika I do rozporządzenia Komisji

(WE) nr 2073/2005 z dnia 15 listopada 2005 r. w sprawie kryteriów mikrobiologicznych dotyczących

środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 338 z 22.12.2005, str. 1, z późn. zm.).

1.5. Występowanie serotypów Salmonella na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Od dnia 1 października 2005 r. do dnia 30 września 2006 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

przeprowadzono badania podstawowe dotyczące występowania Salmonella w stadach brojlerów

gatunku kura (Gallus gallus) zgodnie z decyzją Komisji 2005/636/WE z dnia 1 września 2005 r.

w sprawie wkładu finansowego Wspólnoty na rzecz badania podstawowego dotyczącego występowania

bakterii Salmonella spp. w stadach brojlerów gatunku Gallus gallus prowadzonego w Państwach

Członkowskich (Dz. Urz. UE L 228 z 03.09.2005, str. 14).

Do badania pobrano próbki w 383 gospodarstwach utrzymujących powyżej 5000 brojlerów gatunku

kura (Gallus gallus). Odsetek stad brojlerów zakażonych Salmonella wyniósł 58,7 % i wahał się

w poszczególnych województwach od 37,5 % (województwo podlaskie) do 77,3 % (województwo

lubelskie).

Najczęściej notowanymi serotypami Salmonella u brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) były

Salmonella Enteritidis (55,6 %), Salmonella Infantis (14,4 %) i Salmonella Hadar (8,8 %), natomiast

Salmonella Typhimurium stwierdzono w 4,7 % zakażonych próbek.

W 2008 r. przebadano 18 156 stad. Próbki do badań laboratoryjnych były pobierane przez

producenta brojlerów gatunku kura (Gallus gallus). Stwierdzono wyniki dodatnie w 977 przypadkach,

co stanowi 5,4 % przebadanych stad, w tym odsetek stad zakażonych Salmonella Enteritidis wyniósł

2,9 %, Salmonella Typhimurium – 0,2 %, a innymi serotypami Salmonella – 2,3 %.

Najczęściej stwierdzanymi serotypami Salmonella u brojlerów były Salmonella Enteritidis 2,9 %,

Salmonella Seftenberg 0,9 % oraz Salmonella Infantis 0,69 %.

Od 2009 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest realizowany „Krajowy program zwalczania

niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)”. Wyniki realizacji

tego programu za lata 2014–2023 podano w tabeli 2.

Tabela 2. Wyniki realizacji krajowego programu zwalczania Salmonella w stadach brojlerów gatunku

kura (Gallus gallus) w latach 2014–2023

Rok

Liczba stad

Procent stad

zbadanych

zakażonych

2023

48 997

0,24 %

2022

48 868

0,24 %

2021

37 701

0,89 %

2020

45 388

0,46 %

2019

44 320

0,17 %

2018

42 219

0,15 %

2017

41 143

0,13 %

2016

40 551

0,14 %

2015

38 528

0,23 %

2014

35 662

0,15 %

(źródło: Inspekcja Weterynaryjna)

Informacje o zachorowaniach na choroby zakaźne, zakażeniach i zatruciach w Rzeczypospolitej

Polskiej są zbierane przez Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru Narodowego Instytutu

Zdrowia Publicznego PZH − Państwowego Instytutu Badawczego, a następnie publikowane na stronie

internetowej Zakładu (www.pzh.gov.pl) w postaci meldunków o zachorowaniach na choroby zakaźne,

zakażeniach i zatruciach w Rzeczypospolitej Polskiej.

1.6. Struktura i organizacja organów Inspekcji Weterynaryjnej

Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej właściwą władzą wykonawczą w zakresie realizacji

programów, o których mowa w art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 2160/2003, są organy Inspekcji

Weterynaryjnej: Główny Lekarz Weterynarii, wojewódzcy lekarze weterynarii oraz powiatowi lekarze

weterynarii. Obecnie funkcjonuje 16 wojewódzkich inspektoratów weterynarii oraz 305 powiatowych

inspektoratów weterynarii.

Struktura oraz kompetencje organów Inspekcji Weterynaryjnej zostały określone w przepisach

ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 12).

Zgodnie z art. 57 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu

chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1075) Główny Lekarz Weterynarii jest

odpowiedzialny za opracowanie programu, a następnie nadzoruje jego realizację oraz informuje

Komisję Europejską o postępach w jego realizacji. Na poziomie województwa nadzór nad realizacją

programu jest sprawowany przez wojewódzkiego lekarza weterynarii. Bezpośredni nadzór nad

realizacją programu na poziomie powiatu sprawuje powiatowy lekarz weterynarii, który jest również

odpowiedzialny za wykonywanie wszelkich czynności urzędowych w ramach programu.

Organy Inspekcji Weterynaryjnej współdziałają przy wykonywaniu swoich zadań z organami

Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej, Inspekcji Transportu

Drogowego, Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz z organami jednostek

samorządu terytorialnego.

Krajowym laboratorium referencyjnym właściwym dla badań przeprowadzonych w kierunku

salmonellozy (w aspekcie chorób odzwierzęcych) zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra

Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 lipca 2022 r. w sprawie krajowych laboratoriów referencyjnych

(Dz. U. poz. 1667, z późn. zm.) jest laboratorium w Zakładzie Mikrobiologii Państwowego Instytutu

Weterynaryjnego − Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach.

1.7. Laboratoria, w których przeprowadza się badania laboratoryjne próbek pobranych

w ramach programu

Badanie laboratoryjne próbek pobieranych w ramach programu przeprowadza się w laboratoriach

urzędowych wyznaczonych przez Głównego Lekarza Weterynarii zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia

29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej.

W przypadkach uzasadnionych ekonomicznie lub organizacyjnie próbki pobrane w ramach

programu przez powiatowego lekarza weterynarii właściwego ze względu na miejsce prowadzenia przez

podmiot działalności nadzorowanej, zwanego dalej „powiatowym lekarzem weterynarii”, mogą być

przesłane do laboratorium urzędowego wyznaczonego przez Głównego Lekarza Weterynarii, zgodnie

z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej, znajdującego się w innym

województwie. Powiatowy lekarz weterynarii jest obowiązany do powiadomienia wojewódzkiego

lekarza weterynarii o zamiarze przesłania tych próbek do innego województwa. Wojewódzki lekarz

weterynarii właściwy dla powiatu, w którym są pobierane próbki, powiadamia wojewódzkiego lekarza

weterynarii właściwego ze względu na położenie laboratorium o zamiarze przesłania próbek.

Próbki pobrane z inicjatywy producenta brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) mogą być badane

również w laboratoriach urzędowych zatwierdzonych przez Głównego Lekarza Weterynarii w trybie

art. 25a ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej do wykonywania badań metodą

badawczą określoną w ust. 3 załącznika do rozporządzenia nr 200/2012.

Wykaz laboratoriów zatwierdzonych przez Głównego Lekarza Weterynarii jest umieszczony na

stronie internetowej administrowanej przez Główny Inspektorat Weterynarii (www.wetgiw.gov.pl)

zgodnie z art. 25 ust. 8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej.

Krajowym laboratorium referencyjnym właściwym do badania próbek w ramach programu jest

zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 lipca 2022 r.

w sprawie krajowych laboratoriów referencyjnych Laboratorium w Zakładzie Mikrobiologii

Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach.

Do próbek przesyłanych do badań laboratoryjnych, pobranych w ramach kontroli urzędowych,

dołącza się wypełnione pismo przewodnie, którego wzór jest określony w załączniku nr 7 do

rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 lipca 2017 r. w sprawie sposobu

prowadzenia dokumentacji związanej ze zwalczaniem chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. poz. 1388).

W piśmie przewodnim, o którym mowa powyżej, które jest dołączone do próbek kierowanych do

badania laboratoryjnego przez producenta brojlerów, umieszcza się informacje zawierające następujące

dane

1) imię i nazwisko oraz adres albo nazwę i adres producenta brojlerów;

2) numer lub oznaczenie stada oraz weterynaryjny numer identyfikacyjny gospodarstwa;

3) wiek brojlerów oraz liczbę sztuk w stadzie;

4) liczbę próbek oraz rodzaj pobranego materiału;

5) datę i godzinę pobrania próbek oraz ich wysłania do laboratorium;

6) nazwę i rodzaj zastosowanej szczepionki w stadzie brojlerów oraz datę jej podawania, jeżeli

była stosowana;

7)

nazwy stosowanych środków przeciwdrobnoustrojowych i daty ich użycia, jeżeli były

stosowane;

8) imię i nazwisko oraz adres osoby pobierającej próbki.

Laboratoria urzędowe wykonujące badania laboratoryjne w ramach programu w zakresie badania

bakteriologicznego oceniają każdorazowo efekt hamujący wzrost bakterii.

W przypadku wykrycia serotypu Salmonella innego niż objęty programem identyfikuje się ten

serotyp i podaje jego nazwę. Z przeprowadzonych badań laboratoryjnych sporządza się sprawozdanie.

W sprawozdaniu umieszcza się informacje zawarte w zleceniu o badanym stadzie, w tym numer lub

oznaczenie stada, weterynaryjny numer identyfikacyjny gospodarstwa, rodzaj badanego materiału oraz

wynik badania każdej z badanych próbek, zgodnie z jednym z następujących sformułowań

1) Salmonella spp. niewykryte w próbce analitycznej x g (np. kału, kurzu, mekonium, narządów

wewnętrznych) lub x par okładzin na buty lub x tamponów. Nie stwierdzono efektu hamującego

wzrost bakterii;

2) Salmonella spp. niewykryte w próbce analitycznej x g (np. kału, kurzu, mekonium, narządów

wewnętrznych) lub x par okładzin na buty lub x tamponów. Stwierdzono efekt hamujący wzrost

bakterii;

3) Salmonella … (należy podać nazwę serotypu lub strukturę antygenową uzyskanego izolatu)

wykryte w próbce analitycznej x g (np. kału, kurzu, mekonium, narządów wewnętrznych) lub

x par okładzin na buty lub x tamponów. Nie stwierdzono efektu hamującego wzrost bakterii.

W przypadku gdy

1)

pismo przewodnie dołączone do próbek przesyłanych do badania laboratoryjnego nie zawiera

co najmniej informacji wymaganych zgodnie z akapitem 7 niniejszego ustępu,

2)

ilość lub rodzaj materiału do badań nie spełnia wymogów ustanowionych w załączniku do

rozporządzenia nr 200/2012,

3)

warunki transportu próbek do laboratorium nie spełniają wymagań ustanowionych w ust. 2.2.4

załącznika do rozporządzenia nr 200/2012

– laboratorium informuje o tym producenta brojlerów przy przyjęciu próbek do badania

laboratoryjnego.

W przypadku gdy producent brojlerów zdecydował o przeprowadzeniu badania laboratoryjnego,

w sprawozdaniu z przeprowadzonych badań laboratoryjnych umieszcza się informację „Badanie

laboratoryjne nie może być traktowane jako przeprowadzone zgodnie z wymaganiami Krajowego

programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus

gallus)”.

Laboratoria urzędowe przeprowadzające badania w ramach programu (wyznaczone lub

zatwierdzone przez Głównego Lekarza Weterynarii), po uzyskaniu dodatnich wyników badań

laboratoryjnych lub stwierdzeniu efektu hamującego wzrost bakterii w próbkach pobranych przez

powiatowego lekarza weterynarii lub producenta brojlerów, informują o tym właściwego miejscowo dla

lokalizacji stada powiatowego lekarza weterynarii oraz wojewódzkiego lekarza weterynarii

niezwłocznie, jednak nie później niż do końca następnego dnia roboczego po dniu, w którym uzyskano

wynik badania. Sprawozdania z badań próbek pobranych zarówno z inicjatywy producenta brojlerów,

jak i pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii są przesyłane do właściwego miejscowo dla

lokalizacji stada powiatowego lekarza weterynarii oraz na każde żądanie do właściwego miejscowo

wojewódzkiego lekarza weterynarii.

Laboratoria urzędowe przeprowadzające badania w ramach programu przekazują – na koniec

okresu sprawozdawczego, a także na każde pisemne żądanie wojewódzkiego lekarza weterynarii –

zestawienia ze sprawozdań dotyczące tych badań.

Laboratoria urzędowe wykonujące badania laboratoryjne w ramach programu przechowują

wszystkie izolaty Salmonella wyizolowane w ramach programu przez okres co najmniej dwóch lat.

Ponadto spośród przechowywanych izolatów laboratoria przesyłają do Krajowego Laboratorium

Referencyjnego – laboratorium w Zakładzie Mikrobiologii Państwowego Instytutu Weterynaryjnego –

Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach jeden szczep reprezentujący każdy stwierdzony

serotyp Salmonella wraz z kartą informacyjną, a w przypadku gdy nie została wykonana pełna

identyfikacja serotypu Salmonella – typ serologiczny w celu wykonania badań potwierdzających.

Szczep należy przesłać w terminie 7 dni roboczych od daty zakończenia badania. Przesłane szczepy

Salmonella są wykorzystane w badaniach realizowanych zgodnie z decyzją wykonawczą (UE)

2020/1729 z dnia 17 listopada 2020 r. w sprawie monitorowania i sprawozdawczości w zakresie

oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe u bakterii zoonotycznych i komensalnych oraz w sprawie

uchylenia decyzji wykonawczej 2013/652/UE (Dz. Urz. UE L 387 z 19.11.12020, str. 8, z późn. zm.).

Krajowe laboratorium referencyjne, na wniosek organów Inspekcji Weterynaryjnej,

przeprowadza sekwencjonowanie genomu przekazanych izolatów szczepów Salmonella oraz wykonuje

analizę pokrewieństwa filogenetycznego sekwencjonowania szczepów ze szczepami określonymi przez

wnioskujący organ Inspekcji Weterynaryjnej będącymi w posiadaniu krajowego laboratorium

referencyjnego ds. Salmonella.

1.8. Metody stosowane do wykrywania serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura

(Gallus gallus)

Metody stosowane do wykrywania serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus

gallus) są określone w ust. 3 załącznika do rozporządzenia nr 200/2012.

1.9. Urzędowe kontrole stad brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) oraz urzędowe kontrole pasz

przeznaczonych dla tych stad

Pobieranie próbek w ramach programu odbywa się w gospodarstwie.

We wszystkich stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) pobranie próbek z inicjatywy

producenta brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) powinno nastąpić w ciągu 3 tygodni przed

przemieszczeniem brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) do rzeźni zgodnie z ust. 1 załącznika do

rozporządzenia nr 200/2012. Wyniki badania próbek muszą być znane przed przemieszczeniem

brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) do rzeźni zgodnie z częścią B załącznika II do rozporządzenia

nr 2160/2003.

W przypadku zastosowania środków zwalczających drobnoustroje w stadzie brojlerów gatunku kura

(Gallus gallus) nie należy pobierać próbek w okresie stosowania tych środków ani w okresie karencji.

Procedura pobierania próbek została określona w ust. 2.2 załącznika do rozporządzenia nr 200/2012,

a analiza laboratoryjna próbek jest określona w ust. 3 tego załącznika.

Koszt pobrania, transportu oraz badania tych próbek w laboratorium ponosi producent brojlerów

gatunku kura (Gallus gallus).

Producent brojlerów jest obowiązany poinformować powiatowego lekarza weterynarii o każdej

zmianie stanu prawnego lub faktycznego związanego z prowadzeniem działalności nadzorowanej,

w zakresie dotyczącym wymagań weterynaryjnych, w szczególności o umieszczeniu nowego stada

brojlerów w kurniku. Informację taką przekazuje się na piśmie lub za pośrednictwem platformy ePUAP,

w terminie 7 dni od dnia zaistnienia takiego zdarzenia.

Producent brojlerów jest obowiązany do prowadzenia dokumentacji związanej z pobieraniem

próbek do badań laboratoryjnych zawierającej informacje dotyczące

1) identyfikacji stada, w tym źródła pochodzenia jaj wylęgowych i piskląt, liczby sztuk brojlerów

w każdym stadzie i ich wieku oraz zagęszczenia w kg na m2;

2) wyniku ostatniego badania laboratoryjnego w kierunku Salmonella stada lub stad rodzicielskich,

od których pochodziły jaja wylęgowe przeznaczone do wylęgu piskląt brojlera, którego kopię

przekazuje się wraz z dokumentacją towarzyszącą przesyłce piskląt;

3) rodzaju próbek, daty i godziny pobrania próbek;

4) imienia i nazwiska oraz adresu osoby pobierającej próbki;

5) daty i godziny wysłania próbek do laboratorium;

6) nazwy i adresu laboratorium;

7) wyników badań laboratoryjnych próbek pobranych w ramach programu.

Dokumentację przechowuje się przez 3 lata.

Powiatowy lekarz weterynarii nadzoruje producenta brojlerów oraz kontroluje w szczególności

1) wymaganą przepisami dokumentację prowadzoną przez producenta brojlerów;

2) sposób pobierania próbek;

3) wdrożone w stadzie środki bioasekuracji mające na celu zapobieganie występowaniu zakażeń

Salmonella objętymi programem;

4) przestrzeganie zasad obsady brojlerów, zgodnie z odrębnymi przepisami.

Kontrole, o których mowa powyżej, przeprowadza się w ramach kontroli urzędowych

z częstotliwością zależną od analizy ryzyka dokonanej przez powiatowego lekarza weterynarii oraz

w każdym przypadku, jeżeli powiatowy lekarz weterynarii uzna, że zachodzi taka konieczność. Analiza

ryzyka jest sporządzana na piśmie i obejmuje co najmniej następujące obszary

1) wielkość, typ, lokalizację gospodarstwa;

2) wyniki wcześniejszych badań w kierunku Salmonella oraz historię zgodności z wymaganiami

programu;

3) raporty iRASFF, skargi oraz inne stwierdzone niezgodności;

4) wyniki badań poubojowych broilerów z wcześniej ubitych stad pochodzących z gospodarstwa;

5) wyniki poprzednich kontroli urzędowych;

6) spełnienie wymagań bioasekuracji w gospodarstwie.

Kontrole te wykonuje się zgodnie z art. 19 i art. 20 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji

Weterynaryjnej.

Częstotliwość pobierania próbek do badania laboratoryjnego przez powiatowego lekarza

weterynarii jest określona w ust. 2.1 lit. b załącznika do rozporządzenia nr 200/2012. Próbki, o których

mowa w ust. 2.1 lit. b załącznika do rozporządzenia nr 200/2012, powiatowy lekarz weterynarii pobiera

nie wcześniej niż 3 tygodnie przed przemieszczeniem brojlerów do rzeźni.

Wyniki badań przeprowadzonych w ramach programu, zarówno próbek pobranych przez

producenta broilerów, jak i przez powiatowego lekarza weterynarii, są wprowadzane do systemu

teleinformatycznego Inspekcji Weterynaryjnej ZIWET. Wyniki badań są wprowadzane na bieżąco

przez powiatowych lekarzy weterynarii i weryfikowane przez wojewódzkich lekarzy weterynarii.

Opłaty związane z badaniem laboratoryjnym próbek pobranych przez powiatowego lekarza

weterynarii, w przypadku stwierdzenia efektu hamującego wzrost bakterii, ponosi producent brojlerów

gatunku kura (Gallus gallus). Opłata zawiera koszty

1) badania laboratoryjnego przeprowadzonego w laboratorium urzędowym wyznaczonym przez

Głównego Lekarza Weterynarii zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r.

o Inspekcji Weterynaryjnej;

2) dojazdu związanego z pobraniem próbek i koszty dowozu próbek do laboratorium według

stawek za 1 kilometr przebiegu pojazdu ustalonych zgodnie z przepisami w sprawie warunków

ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych

samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy;

3) użytych wyrobów medycznych stosowanych w medycynie weterynaryjnej.

Urzędowe kontrole pasz przeznaczonych dla stad brojlerów w zakresie wykrywania serotypów

Salmonella objętych programem są ujęte w krajowym planie kontroli urzędowej pasz, przygotowanym

i wdrożonym zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1149,

z późn. zm.) oraz art. 109 i art. 110 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625

z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych

przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad

dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniającego

rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE)

nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE)

2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE,

1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylającego rozporządzenia

Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady

89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz

decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) (Dz. Urz. UE L 95

z 07.04.2017, str. 1, z późn. zm.).

2. Wymagania dotyczące przedsiębiorstw spożywczych objętych programem

2.1. Wytyczne dotyczące dobrych praktyk produkcji zwierzęcej oraz inne wytyczne w zakresie

bezpieczeństwa biologicznego

2.1.1. Zarządzanie w zakresie higieny w gospodarstwach

W odniesieniu do stad brojlerów minimalne wymagania i sposób utrzymywania brojlerów są

określone w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 września 2003 r.

w sprawie szczegółowych warunków weterynaryjnych, jakie muszą spełniać gospodarstwa

w przypadku, gdy zwierzęta lub środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego pochodzące z tych

gospodarstw są wprowadzane na rynek (Dz. U. poz. 1643), ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie

zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580), rozdziałów 1 i 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków

zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej

(Dz. U. poz. 344, z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia

2009 r. w sprawie sposobu ustalania poziomu obsady kurcząt brojlerów w kurniku, w którym są one

utrzymywane (Dz. U. poz. 1784).

Wymagania dotyczące zasad bioasekuracji są określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2022 r. w sprawie zarządzenia środków związanych z wystąpieniem

wysoce zjadliwej grypy ptaków (Dz. U. poz. 768, z późn. zm.).

Pomieszczenia, w których utrzymuje się brojlery, ich wyposażenie oraz sprzęt powinny być

wykonane z materiałów nieszkodliwych dla zdrowia brojlerów nadających się do oczyszczania

i odkażania oraz zapobiegających utrzymywaniu się i namnażaniu wektorów Salmonella.

Wdrożone w gospodarstwie programy dobrych praktyk produkcyjnych i higienicznych powinny

być dostosowane do lokalnych uwarunkowań w gospodarstwie i powinny uwzględniać

1) możliwość wykorzystania alternatywnych, dozwolonych narzędzi i środków pomagających

ograniczyć występowanie zakażeń drobiu Salmonella, takich jak stosowanie preparatów

zawierających fizjologiczną mikroflorę jelitową (preparaty konkurencyjnego wykluczania)

w pierwszych dniach życia piskląt;

2) planowanie przerwy technologicznej pozwalającej na przeprowadzenie skutecznego

oczyszczania i odkażania kurników, instalacji i urządzeń oraz weryfikacji skuteczności

podejmowanych działań badaniami laboratoryjnymi.

2.1.2. Środki zapobiegające zakażeniom przenoszonym przez pracowników gospodarstw

Osoby zatrudnione do wykonywania czynności związanych z utrzymywaniem brojlerów powinny

1) przy obsłudze każdego stada używać osobnego kompletu odzieży ochronnej;

2) stosować środki higieny osobistej, w tym regularnie myć ręce, czyścić i dezynfekować obuwie

przy wejściu do budynków, w których są utrzymywane brojlery, pasza lub ściółka;

3) posiadać aktualne badania na nosicielstwo Salmonella;

4) zostać przeszkolone w zakresie higieny osobistej oraz znajomości możliwych dróg

przenoszenia zakażenia za pośrednictwem odzieży i sprzętu.

Osoby, o których mowa powyżej, nie powinny utrzymywać drobiu oraz mieć kontaktu z żywym

drobiem innym niż utrzymywany w gospodarstwie.

2.1.3. Higiena transportu zwierząt do gospodarstw i z gospodarstw

Transport brojlerów powinien odbywać się zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 r.

o ochronie zdrowia zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.

o ochronie zwierząt oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie

ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań oraz zmieniającego dyrektywy

64/432/EWG i 93/119/WE oraz rozporządzenie (WE) nr 1255/97 (Dz. Urz. UE L 3 z 05.01.2005, str. 1,

z późn. zm.), w szczególności transport do gospodarstwa powinien odbywać się w pojazdach oraz

w kontenerach lub pojemnikach transportowych, które zostały dokładnie oczyszczone i odkażone przed

załadunkiem brojlerów przy użyciu dopuszczonego do obrotu środka dezynfekcyjnego w stężeniu

umożliwiającym inaktywację Salmonella, albo w pojemnikach jednorazowego użytku.

2.2. Nadzór weterynaryjny nad gospodarstwami rolnymi

Przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób

zakaźnych zwierząt ustanawiają nadzór organów Inspekcji Weterynaryjnej nad prowadzeniem

działalności związanej z utrzymywaniem drobiu oraz określają warunki zapewniające odpowiedni

poziom bezpieczeństwa epizootycznego dla prowadzenia tego rodzaju działalności oraz katalog

środków nadzoru. Katalog ten obejmuje kompetencje Inspekcji Weterynaryjnej do wydawania aktów

administracyjnych (decyzji administracyjnych) oraz prowadzenia działań faktycznych o charakterze

materialno-technicznym.

Podjęcie i prowadzenie działalności nadzorowanej w zakresie utrzymywania zwierząt

gospodarskich, w celu umieszczenia tych zwierząt lub produktów pochodzących z tych zwierząt lub od

tych zwierząt na rynku, jest dozwolone po uprzednim zgłoszeniu w formie pisemnej zamiaru

prowadzenia takiej działalności powiatowemu lekarzowi weterynarii właściwemu ze względu na

przewidywane miejsce jej prowadzenia.

W ramach nadzoru sprawowanego przez organy Inspekcji Weterynaryjnej nad działalnością

związaną z utrzymywaniem brojlerów pracownikom tej Inspekcji, jak również osobom wyznaczonym

do wykonywania w jej imieniu określonych zadań, przysługuje prawo przeprowadzenia w każdym

czasie kontroli w zakresie spełniania przez podmioty nadzorowane wymagań weterynaryjnych.

Uprawnienia kontrolne, oprócz prawa wstępu na teren prowadzenia przez podmiot działalności

nadzorowanej, obejmują, zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji

Weterynaryjnej, prawo do nieodpłatnego pobierania próbek do badań laboratoryjnych oraz żądania

pisemnych lub ustnych informacji w zakresie objętym przedmiotem kontroli, w tym okazywania

i udostępniania dokumentów lub danych informatycznych związanych z tą kontrolą.

Jeżeli w wyniku kontroli zostaną stwierdzone uchybienia w spełnianiu wymagań weterynaryjnych

przez podmioty nadzorowane, organy Inspekcji Weterynaryjnej mają kompetencje do doprowadzenia

wadliwego stanu faktycznego do stanu określonego w przepisach prawa, w szczególności przez

możliwość wydawania decyzji administracyjnych.

W przypadku stwierdzenia, że przy prowadzeniu działalności nadzorowanej są naruszone

wymagania weterynaryjne, powiatowy lekarz weterynarii, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca

2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, wydaje jedną

z następujących decyzji administracyjnych

1) nakazującą usunięcie uchybień w określonym terminie;

2) nakazującą wstrzymanie działalności do czasu usunięcia uchybień;

3) zakazującą umieszczania na rynku brojlerów będących przedmiotem działalności lub handlu

tymi brojlerami albo zakazującą produkcji, umieszczania na rynku określonych produktów

wytwarzanych przy prowadzeniu tej działalności lub handlu tymi produktami.

O zakresie przedmiotowym decyzji rozstrzyga powiatowy lekarz weterynarii. Nie jest to jednak

uznanie swobodne. Dokonując rozstrzygnięcia, organ Inspekcji Weterynaryjnej ma na względzie

zagrożenie zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt wynikające z naruszenia przepisów prawa

weterynaryjnego.

2.3. Wpis gospodarstw do rejestru

Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu

chorób zakaźnych zwierząt powiatowy lekarz weterynarii prowadzi rejestr podmiotów prowadzących

działalność nadzorowaną.

2.4. Prowadzenie dokumentacji w gospodarstwach

Od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia udostępnienia przez Głównego Lekarza Weterynarii systemu

teleinformatycznego służącego prowadzeniu dokumentacji leczenia zwierząt przez właścicieli lub

posiadaczy zwierząt, od których lub z których pozyskuje się żywność, dokumentacja stosowanych

produktów leczniczych oraz dokumentacja leczenia zwierząt powinna być prowadzona przez właścicieli

lub posiadaczy zwierząt, od których lub z których pozyskuje się żywność, na podstawie przepisów Unii

Europejskiej.

Dokumentacja stosowania produktów leczniczych powinna być prowadzona przez posiadacza lub

właściciela zwierząt zgodnie z art. 108 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/6

z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie weterynaryjnych produktów leczniczych i uchylającego dyrektywę

2001/82/WE (Dz. Urz. UE L 4 z 07.01.2019, str. 43, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem

nr 2019/6”, oraz art. 102 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia

9 marca 2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniającego i uchylającego niektóre

akty w dziedzinie zdrowia zwierząt („Prawo o zdrowiu zwierząt”) (Dz. Urz. UE L 84 z 31.03.2016, str. 1,

z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 2016/429”.

2.5. Dokumenty towarzyszące zwierzętom w przypadku ich wysyłki

Dokumenty towarzyszące przesyłkom drobiu w handlu i wywozie do państw trzecich są wystawiane

zgodnie z przepisami

1) rozporządzenia nr 2016/429;

2) rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2020/2235 z dnia 16 grudnia 2020 r.

ustanawiającego przepisy dotyczące stosowania rozporządzeń Parlamentu Europejskiego

i Rady (UE) 2016/429 i (UE) 2017/625 w odniesieniu do wzorów świadectw zdrowia zwierząt,

wzorów świadectw urzędowych i wzorów świadectw zdrowia zwierząt/świadectw urzędowych

do celów wprowadzania do Unii i przemieszczania w obrębie terytorium Unii przesyłek

niektórych kategorii zwierząt i towarów oraz urzędowej certyfikacji dotyczącej takich

świadectw i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 599/2004, rozporządzenia wykonawcze

(UE) nr 636/2014 i (UE) 2019/628, dyrektywę 98/68/WE oraz decyzje 2000/572/WE,

2003/779/WE i 2007/240/WE (Dz. Urz. UE L 442 z 30.12.2020, str. 1, z późn. zm.);

3) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2020/692 z dnia 30 stycznia 2020 r.

uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429

w odniesieniu do przepisów dotyczących wprowadzania do Unii przesyłek niektórych zwierząt,

materiału biologicznego i produktów pochodzenia zwierzęcego oraz przemieszczania ich

i postępowania z nimi po ich wprowadzeniu (Dz. Urz. UE L 174 z 03.06.2020, str. 379, z późn.

zm.);

4) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych

zwierząt.

Zgodnie z art. 18 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia

28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie

bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie

wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463) podmioty działające na rynku powinny zapewnić możliwość

monitorowania żywności, pasz, zwierząt hodowlanych oraz wszelkich substancji przeznaczonych do

dodania do żywności lub pasz. W tym celu podmioty te tworzą systemy i procedury umożliwiające

przekazanie takich informacji na żądanie właściwych władz.

2.6. Inne środki w celu zapewnienia identyfikacji zwierząt

W celu zapewnienia identyfikacji brojlerów przemieszczanych na terytorium Unii Europejskiej

wystawia się w systemie TRACES.NT świadectwo zdrowia dla zwierząt w handlu zawierające

szczegółowe dane dotyczące przesyłki tych brojlerów, w szczególności miejsce pochodzenia

i przeznaczenia.

W przypadku wywozu przesyłek dane dotyczące przesyłki są również wprowadzane do systemu

TRACES.NT. W systemie jest odnotowywana również kontrola dobrostanu brojlerów na granicy.

Przy przywozie zwierząt z państw trzecich do Unii Europejskiej jest wymagany wspólny zdrowotny

dokument wejścia (CHED), generowany w systemie TRACES.NT, który jest częścią systemu IMSOC.

3. Środki podejmowane w odniesieniu do zwierząt lub produktów, u których albo w których

wykryto Salmonella, w szczególności środki podjęte w celu ochrony zdrowia publicznego, a także

wszelkie podjęte środki zapobiegawcze, takie jak szczepienia

3.1. Postępowanie producenta brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) i powiatowego lekarza

weterynarii w przypadku wykrycia serotypu Salmonella objętego programem lub efektu hamującego

wzrost bakterii w próbkach pobranych z inicjatywy producenta brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)

w stadzie brojlerów gatunku kura (Gallus gallus).

3.1.1. W przypadku gdy uzyskano dodatni wynik badań laboratoryjnych próbek pobranych z inicjatywy

producenta brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) lub w przypadku gdy wykryto efekt hamujący wzrost

bakterii producent brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) na podstawie art. 42 ustawy z dnia 11 marca

2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt jest obowiązany do

1) niezwłocznego zawiadomienia o tym powiatowego lekarza weterynarii;

2) pozostawienia brojlerów w miejscu ich utrzymywania i niewprowadzania tam innego drobiu;

3) uniemożliwienia osobom postronnym dostępu do kurnika lub miejsc utrzymywania brojlerów

podejrzanych o zakażenie serotypem Salmonella objętym programem lub w których znajdują

się ich zwłoki;

4) wstrzymania się od wywożenia, wynoszenia, zbywania mięsa, zwłok brojlerów, paszy,

odchodów, ściółki pochodzącej od drobiu oraz innych przedmiotów znajdujących się w miejscu

utrzymywania brojlerów;

5) udostępnienia organom Inspekcji Weterynaryjnej brojlerów do badań i zabiegów

weterynaryjnych, a także udzielania pomocy przy wykonywaniu tych badań i zabiegów;

6) udzielania powiatowemu lekarzowi weterynarii wyjaśnień i informacji, które mogą mieć

znaczenie dla wykrycia Salmonella i źródeł zakażenia lub zapobiegania jej szerzeniu;

7) udostępnienia

powiatowemu

lekarzowi

weterynarii

dokumentacji

dotyczącej

stada,

w szczególności dokumentacji potwierdzającej zakup piskląt, ściółki, paszy, sprzedaży zwierząt

oraz dokumentacji związanej ze stosowaniem produktów leczniczych, o której mowa w art. 108

rozporządzenia nr 2019/6 oraz art. 102 rozporządzenia nr 2016/429;

8)

podjęcia takich działań mających na celu poprawę warunków zoohigienicznych oraz

bezpieczeństwa epizootycznego w gospodarstwie, które uniemożliwią szerzenie się zakażenia

wśród pozostałych stad w gospodarstwie.

3.1.2. W przypadku gdy uzyskano dodatni wynik badań laboratoryjnych w kierunku serotypów

Salmonella objętych programem lub w przypadku gdy wykryto efekt hamujący wzrost bakterii

w próbkach pobranych z inicjatywy producenta brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) lub w próbkach

pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii, powiatowy lekarz weterynarii, zgodnie z art. 42

ust. 6 oraz z art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu

chorób zakaźnych zwierząt

1) przeprowadza dochodzenie epizootyczne w zakresie, o którym mowa w art. 42 ust. 7 ustawy

z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt;

2) pobiera próbki do badań laboratoryjnych we wszystkich pozostałych stadach w gospodarstwie

w sposób określony w przepisach załącznika do rozporządzenia nr 200/2012;

3) przeprowadza, w celu ustalenia źródła zakażenia stada serotypami Salmonella objętymi

programem, badania

a) paszy,

b) wody z ujęć własnych gospodarstwa;

4) w toku prowadzonego dochodzenia epizootycznego może żądać okazania wyników badań na

nosicielstwo Salmonella w odniesieniu do osób zatrudnionych w gospodarstwie do obsługi

zwierząt, a w przypadku braku takich badań – powiadomić o tym fakcie właściwego miejscowo

państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.

3.1.3. W przypadku gdy uzyskano dodatni wynik badania laboratoryjnego w kierunku serotypów

Salmonella objętych programem lub w przypadku gdy wykryto efekt hamujący wzrost bakterii

w próbkach pobranych z inicjatywy producenta brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) lub w próbkach

pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii, powiatowy lekarz weterynarii, zgodnie z art. 44

ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych

zwierząt, w drodze decyzji administracyjnej

1) nakazuje

a) unieszkodliwienie zwłok wszystkich sztuk drobiu padłego, zgodnie z przepisami

rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia

21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych

pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, nieprzeznaczonych do spożycia

przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie

o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009,

str. 1, z późn. zm.) oraz ze środkami wykonawczymi przyjętymi zgodnie z art. 40 tego

rozporządzenia,

b) zniszczenie pasz lub ich zagospodarowanie, po obróbce gwarantującej zabicie

Salmonella, jeżeli uzyskano dodatnie wyniki badania próbek paszy w kierunku

obecności serotypów Salmonella objętych programem,

c) zniszczenie lub zagospodarowanie ściółki oraz odchodów, które mogły ulec skażeniu,

zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)

nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące

produktów

ubocznych

pochodzenia

Poz. 270

zwierzęcego

i

produktów

pochodnych,

nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (WE)

nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) oraz

ze środkami wykonawczymi przyjętymi zgodnie z art. 40 tego rozporządzenia,

d) zniszczenie lub poddanie odkażaniu pozostałych przedmiotów, które mogły ulec

skażeniu,

e) dokładne oczyszczenie i odkażenie, pod nadzorem powiatowego lekarza weterynarii,

kurników, w których był utrzymywany drób ze stada zakażonego w odniesieniu do celu

unijnego, otoczenia budynków, środków transportu oraz pozostałych przedmiotów,

które mogły ulec skażeniu, po wykonaniu czynności, o których mowa w lit. a–d,

f) podjęcie przez producenta brojlerów takich działań mających na celu poprawę

warunków zoohigienicznych oraz bezpieczeństwa epizootycznego w gospodarstwie,

które uniemożliwią szerzenie się zakażenia wśród pozostałych stad;

2) zakazuje przemieszczania drobiu ze stada zakażonego z gospodarstwa i do stada zakażonego

w gospodarstwie oraz ze stada do stada w obrębie gospodarstwa, chyba że drób, na wniosek

producenta brojlerów gatunku kura (Gallus gallus), zostanie przemieszczony bezpośrednio do

rzeźni w celu poddania ubojowi.

W przypadku dodatniego wyniku badań próbek pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii

lub próbek pobranych z inicjatywy producenta brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) producent

brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) ponosi koszty

1) oczyszczenia i odkażenia kurników, w których był przetrzymywany drób ze stada brojlerów

gatunku kura (Gallus gallus) zakażonego serotypem Salmonella objętym programem, ich

otoczenia, środków transportu oraz pozostałych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu;

2) podjęcia działań mających na celu poprawę warunków zoohigienicznych oraz bezpieczeństwa

epizootycznego w gospodarstwie.

3.2. Przesyłki do rzeźni brojlerów, które poddano badaniu przedubojowemu na terenie gospodarstwa,

w tym brojlerów ze stada zakażonego serotypem Salmonella objętym programem, zaopatruje się

w świadectwo zdrowia, którego wzór jest określony w rozdziale 1 załącznika IV do rozporządzenia

wykonawczego Komisji (UE) 2020/2235 z dnia 16 grudnia 2020 r. ustanawiającego przepisy dotyczące

stosowania rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 i (UE) 2017/625

w odniesieniu do wzorów świadectw zdrowia zwierząt, wzorów świadectw urzędowych i wzorów

świadectw zdrowia zwierząt/świadectw urzędowych do celów wprowadzania do Unii i przemieszczania

w obrębie terytorium Unii przesyłek niektórych kategorii zwierząt i towarów oraz urzędowej certyfikacji

dotyczącej takich świadectw i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 599/2004, rozporządzenia

wykonawcze (UE) nr 636/2014 i (UE) 2019/628, dyrektywę 98/68/WE oraz decyzje 2000/572/WE,

2003/779/WE i 2007/240/WE.

W pkt 4 świadectwa zdrowia urzędowy lekarz weterynarii wystawiający świadectwo wpisuje

1) numer sprawozdania z badań w kierunku Salmonella;

2) datę pobrania próbek do badań w kierunku Salmonella;

3) stwierdzony serotyp Salmonella lub odpowiednią informację

a) badanie dało wynik ujemny lub

b) nie stwierdzono efektu hamującego wzrost bakterii, lub

c) stwierdzono efekt hamujący wzrost bakterii.

W związku z tym, że przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 2073/2005 z dnia 15 listopada 2005 r.

w sprawie kryteriów mikrobiologicznych dotyczących środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 338

z 22.12.2005, str. 1, z późn. zm.) wskazują Salmonella Enteritidis i Salmonella Typhimurium jako

kryterium bezpieczeństwa żywności w odniesieniu do świeżego mięsa drobiowego oraz Salmonella jako

kryterium bezpieczeństwa żywności w odniesieniu do mięsa mielonego i surowych wyrobów z mięsa

drobiowego, drobiowego mięsa oddzielonego mechanicznie oraz produktów z mięsa drobiowego,

producent brojlerów wpisuje informacje dotyczące łańcucha żywnościowego, o których mowa

w przepisach rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia

2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia

zwierzęcego (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 55, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie

specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 14), w zakresie dodatnich wyników badań laboratoryjnych dotyczących

wszystkich stwierdzonych serotypów Salmonella, w tym nieobjętych programem.

Przy przemieszczaniu do rzeźni brojlerów, które nie były badane zgodnie z wymaganiami, o których

mowa w rozporządzeniu nr 200/2012 oraz w programie, w przypadku przeprowadzenia badania

przedubojowego na terenie gospodarstwa pochodzenia w pkt 4 świadectwa zdrowia, którego wzór jest

określony w rozdziale 1 załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2020/2235

z dnia 16 grudnia 2020 r. ustanawiającego przepisy dotyczące stosowania rozporządzeń Parlamentu

Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 i (UE) 2017/625 w odniesieniu do wzorów świadectw zdrowia

zwierząt, wzorów świadectw urzędowych i wzorów świadectw zdrowia zwierząt/świadectw

urzędowych do celów wprowadzania do Unii i przemieszczania w obrębie terytorium Unii przesyłek

niektórych kategorii zwierząt i towarów oraz urzędowej certyfikacji dotyczącej takich świadectw

i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 599/2004, rozporządzenia wykonawcze (UE) nr 636/2014 i (UE)

2019/628, dyrektywę 98/68/WE oraz decyzje 2000/572/WE, 2003/779/WE i 2007/240/WE, należy

zaznaczyć fakt pochodzenia brojlerów ze stada brojlerów o nieznanym statusie zdrowotnym pod

względem Salmonella.

W przypadku gdy w badaniu laboratoryjnym w stadzie brojlerów stwierdzono serotyp Salmonella

objęty programem lub wykryto efekt hamujący wzrost bakterii lub w przypadku gdy brojlery pochodzą

ze stada o nieznanym statusie zdrowotnym pod względem Salmonella

1) badanie przedubojowe brojlerów z tego stada przeprowadza się zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 oraz

art. 11 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/627 z dnia 15 marca 2019 r.

ustanawiającego jednolite praktyczne rozwiązania dotyczące przeprowadzania kontroli

urzędowych produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi

zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 oraz

zmieniającego rozporządzenie Komisji (WE) nr 2074/2005 w odniesieniu do kontroli

urzędowych (Dz. Urz. UE L 131 z 17.05.2019, str. 51, z późn. zm.), zwanego dalej

„rozporządzeniem nr 2019/627”;

2) ubój brojlerów z takiego stada przeprowadza się w sposób określony w art. 43 ust. 6

rozporządzenia nr 2019/627; powiatowy lekarz weterynarii właściwy dla rzeźni określa

w decyzji administracyjnej warunki, w jakich tego rodzaju zwierzęta można poddać ubojowi;

warunki, w jakich ptaki mają zostać poddane ubojowi, muszą być ukierunkowane na

minimalizację zanieczyszczenia innych zwierząt oraz mięsa z innych zwierząt (ubój w osobnym

cyklu produkcyjnym, przechowywanie mięsa w wydzielonych pomieszczeniach lub obszarach,

czyszczenie i odkażanie po zakończonym procesie uboju i obróbki poubojowej, pobranie

próbek do badań laboratoryjnych w celu potwierdzenia skuteczności mycia i dezynfekcji

powierzchni mających kontakt z mięsem);

3) należy, bezpośrednio po rozładunku brojlerów w rzeźni, przeprowadzić mycie i dezynfekcję

środków transportu oraz urządzeń, sprzętu i narzędzi wykorzystywanych do transportu tych

zwierząt;

4) mięso pozyskane z drobiu pochodzącego ze stada brojlerów, w którym uzyskano dodatni wynik

badania laboratoryjnego lub wykryto efekt hamujący wzrost bakterii, albo pochodzące ze stad

o nieznanym statusie epizootycznym pod względem Salmonella jest poddawane przemysłowej

obróbce cieplnej lub innej obróbce mającej na celu wyeliminowanie Salmonella; w przypadku

gdy w rzeźni dokonującej uboju takich stad nie jest możliwe poddanie pozyskanego mięsa

którejkolwiek z tych obróbek, mięso pozyskane z takich stad nie może zostać wprowadzone do

obrotu w formie świeżej, z wyłączeniem

a) przewozu tego mięsa do zakładu przetwórstwa zlokalizowanego na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej w celu poddania go przemysłowej obróbce cieplnej lub innej

obróbce mającej na celu wyeliminowanie Salmonella lub

b) przewozu tego mięsa do chłodni składowej zlokalizowanej na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej w celu czasowego składowania go przed poddaniem

przemysłowej obróbce cieplnej lub innej obróbce mającej na celu wyeliminowanie

Salmonella w zakładzie przetwórstwa, o którym mowa w lit. a;

5) przed wydaniem decyzji, o której mowa w pkt 2, powiatowy lekarz weterynarii weryfikuje, czy

a) rzeźnia posiada procedury gwarantujące, że mięso pozyskane w ramach uboju

brojlerów z wyżej wymienionych stad nie zostanie wprowadzone do obrotu w formie

świeżej, z wyjątkiem przewiezienia go do chłodni składowej lub zakładu obróbki

przemysłowej, jeżeli ma to zastosowanie; procedury powinny obejmować

w szczególności rozliczenie ilości mięsa pozyskanego z takiego uboju, miejsce jego

przechowywania (wskazanie oddzielnych pomieszczeń chłodniczych w zakładzie),

sposób oznakowania i rozliczania ilości mięsa przekazywanego do przechowywania lub

obróbki eliminującej Salmonella,

b) w rzeźni jest możliwość poddania pozyskanego mięsa przemysłowej obróbce cieplnej

lub innej obróbce mającej na celu wyeliminowanie Salmonella; w przypadku braku

takiej możliwości powiatowy lekarz weterynarii właściwy dla rzeźni nakazuje w drodze

decyzji

−

zamieszczenie na opakowaniu informacji: „mięso przeznaczone do przemysłowej

obróbki cieplnej lub innej obróbki mającej na celu wyeliminowanie Salmonella

w zakładzie zlokalizowanym na terenie Polski”,

−

dokonanie adnotacji w dokumentacji towarzyszącej przesyłce mięsa do innego

zakładu, że zostało ono otrzymane z drobiu pochodzącego ze stada, w którym

badania środowiskowe wskazywały na obecność serotypu Salmonella objętego

programem lub wykryto efekt hamujący wzrost bakterii, albo ze stada o nieznanym

statusie epizootycznym pod względem Salmonella oraz musi ono zostać poddane

przemysłowej obróbce cieplnej lub innej obróbce mającej na celu wyeliminowanie

Salmonella w zakładzie zlokalizowanym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

6) przemieszczanie mięsa pozyskanego z uboju takich stad z rzeźni do chłodni składowej lub

zakładu przetwórstwa może odbywać się wyłącznie za zgodą powiatowego lekarza weterynarii

właściwego dla zakładu wysyłki oraz powiatowego lekarza weterynarii właściwego dla zakładu,

do którego mięso jest wysyłane; powiatowy lekarz weterynarii właściwy dla rzeźni informuje

powiatowego lekarza weterynarii właściwego dla chłodni składowej lub zakładu przetwórstwa

o przesyłce takiego mięsa i weryfikuje, czy jest zgoda organu na przyjęcie takiego mięsa;

ponadto powiatowy lekarz weterynarii właściwy dla chłodni składowej informuje powiatowego

lekarza weterynarii właściwego dla zakładu przetwórstwa o przesyłce takiego mięsa, jeżeli ma

to zastosowanie, i weryfikuje, czy jest zgoda powiatowego lekarza weterynarii na przyjęcie

takiego mięsa;

7) przed wydaniem zgody, o której mowa w pkt 6, powiatowy lekarz weterynarii właściwy dla

chłodni składowej weryfikuje, czy podmiot prowadzący ten zakład posiada procedury

gwarantujące, że mięso pozyskane w ramach uboju brojlerów z wyżej wymienionych stad nie

zostanie wprowadzone do obrotu w formie świeżej, z wyjątkiem przewiezienia go do zakładu

przetwórstwa zlokalizowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; procedury powinny

obejmować w szczególności rozliczenie ilości mięsa wprowadzonego, będącego na stanie

chłodni i wychodzącego z chłodni, miejsce jego przechowywania i sposób zabezpieczenia

(wskazanie oddzielnych pomieszczeń chłodniczych w zakładzie) oraz sposób oznakowania

mięsa i rozliczania ilości mięsa przekazywanego do obróbki eliminującej Salmonella;

powiatowy lekarz weterynarii właściwy dla chłodni składowej w drodze decyzji

a) zakazuje wprowadzania mięsa drobiowego do obrotu, z wyjątkiem przewiezienia go do

zlokalizowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zakładu dokonującego

przemysłowej obróbki cieplnej lub innej obróbki tego mięsa mającej na celu

wyeliminowanie Salmonella,

b) nakazuje informowanie go o zamiarze wysyłki tego mięsa do zakładu przetwórstwa,

c) określa warunki składowania tego mięsa;

8) powiatowy lekarz weterynarii właściwy dla zakładu dokonującego przemysłowej obróbki

cieplnej lub innej obróbki tego mięsa mającej na celu wyeliminowanie Salmonella weryfikuje,

czy zakład posiada procedury gwarantujące, że takie mięso zostanie przetworzone w sposób

gwarantujący wyeliminowanie Salmonella, a także weryfikuje parametry zastosowanej obróbki

pod kątem jej skuteczności dla wyeliminowania Salmonella oraz zgodność ilości surowca

wprowadzonego do zakładu przetwórstwa i ilości surowca poddanego tej obróbce.

3.3. Powiatowy lekarz weterynarii pobiera próbki do badań skuteczności wykonanego oczyszczenia

i odkażenia przed ponownym umieszczeniem brojlerów w kurniku.

Próbki do badań stanowią pobrane

1) 4 wymazy z powierzchni podłogi, w szczególności z miejsc popękanych, zagłębień lub połączeń

konstrukcyjnych – w laboratorium łączone w jedną próbkę zbiorczą oraz

2) 4 wymazy z powierzchni badanego pomieszczenia pobrane od poziomu podłogi do wysokości

jednego metra – w laboratorium łączone w jedną próbkę zbiorczą, oraz

3) 3 wymazy z powierzchni urządzenia służącego do karmienia – każdy wymaz pobrany z pięciu

metrów taśmy lub rynienki paszowej lub 6 wybranych losowo karmideł – w laboratorium

łączone w jedną próbkę zbiorczą, oraz

4) 2 wymazy z powierzchni systemu wentylacyjnego (każdy wymaz może być użyty do 3 wlotów

lub wylotów tego systemu) – w laboratorium łączone w jedną próbkę zbiorczą.

W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badania koszty pobrania kolejnych próbek do badań

skuteczności wykonanego oczyszczania i odkażania, dojazdu do gospodarstwa oraz do laboratorium,

jak również badania próbek w laboratorium są ponoszone przez producenta brojlerów gatunku kura

(Gallus gallus). Opłata zawiera koszty

1) badania laboratoryjnego przeprowadzonego w laboratorium urzędowym wyznaczonym przez

Głównego Lekarza Weterynarii zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r.

o Inspekcji Weterynaryjnej;

2) dojazdu związanego z pobraniem próbek i koszty dowozu próbek do laboratorium, według

stawek za 1 kilometr przebiegu pojazdu ustalonych zgodnie z przepisami w sprawie warunków

ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych

samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy;

3) użytych wyrobów medycznych stosowanych w medycynie weterynaryjnej.

Ponowne umieszczenie brojlerów w kurniku może nastąpić wyłącznie po potwierdzeniu

skuteczności przeprowadzonego odkażania.

3.4. Powiatowy lekarz weterynarii, zgodnie z art. 51 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.

o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, powiadamia niezwłocznie

państwowego powiatowego inspektora sanitarnego właściwego ze względu na miejsce prowadzenia

działalności o uzyskaniu dodatniego wyniku badań laboratoryjnych próbek pobranych w stadzie

brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) w kierunku serotypu Salmonella objętego programem.

3.5. Zasady stosowania środków zwalczających drobnoustroje, przeprowadzania szczepień oraz

przyznawania odstępstw od obowiązku szczepień są określone w przepisach rozporządzenia Komisji

(WE) nr 1177/2006 z dnia 1 sierpnia 2006 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 2160/2003

Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wymogów dotyczących stosowania szczególnych

metod kontroli w ramach krajowych programów na rzecz zwalczania salmonelli u drobiu (Dz. Urz.

UE L 212 z 02.08.2006, str. 3). Zakaz stosowania środków zwalczających drobnoustroje dotyczy

serotypów Salmonella objętych programem, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 2 ust. 2

tego rozporządzenia.

4. Środki wdrożone w ramach programu

4.1. Środki i prawodawstwo w zakresie powiadomienia o chorobie

Obowiązki w zakresie powiadamiania o chorobie wynikają z art. 42 ust. 1–9 ustawy z dnia 11 marca

2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.

Zgodnie z art. 51 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu

chorób zakaźnych zwierząt organy Inspekcji Weterynaryjnej prowadzą system zbierania,

przechowywania, analizowania, przetwarzania danych oraz informacji i przekazywania danych oraz

informacji o chorobach zakaźnych zwierząt, w tym o chorobach objętych programem. Powiatowy lekarz

weterynarii informuje sąsiednich powiatowych lekarzy weterynarii oraz wojewódzkiego lekarza

weterynarii właściwego ze względu na miejsce prowadzenia przez podmiot działalności nadzorowanej

o powzięciu podejrzenia lub potwierdzeniu wystąpienia serotypu Salmonella objętego programem

w stadzie brojlerów gatunku kura (Gallus gallus). Wojewódzki lekarz weterynarii przekazuje te dane

oraz informacje Głównemu Lekarzowi Weterynarii.

Ponadto powiatowy lekarz weterynarii powiadamia państwowego powiatowego inspektora

sanitarnego właściwego dla miejsca prowadzenia przez podmiot działalności nadzorowanej

o wystąpieniu serotypu Salmonella objętego programem.

4.2. Środki i prawodawstwo w zakresie kontroli choroby

Środki w zakresie kontroli choroby zostały opisane w ust. 3 programu.

Odnośnie do kontroli choroby stosuje się w szczególności przepisy

1) rozporządzenia nr 2160/2003;

2) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych

zwierząt.

4.3. Środki i prawodawstwo w zakresie odszkodowania dla właścicieli zwierząt poddanych

ubojowi lub zabiciu

Odszkodowanie jest przyznawane zgodnie z art. 49 i art. 57c ustawy z dnia 11 marca 2004 r.

o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.

4.4. Środki i stosowne prawodawstwo w zakresie bezpieczeństwa biologicznego obowiązujące

w gospodarstwach

W zakresie bezpieczeństwa biologicznego stosuje się przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu

gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii

Europejskiej.

Stosowanie w gospodarstwie środków bioasekuracji, o których mowa w ust. 2 programu, jest

obowiązkowe.

5. Ogólny opis kosztów i korzyści wynikających z realizacji programu

Zasadniczą korzyścią z realizacji programu dla producentów brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)

oraz podmiotów zajmujących się obrotem drobiem oraz mięsem drobiowym będzie możliwość

prowadzenia swobodnego handlu oraz wywozu drobiu. Zgodnie z częścią E załącznika II do

rozporządzenia nr 2160/2003 od dnia 1 grudnia 2011 r. świeże mięso drobiowe pozyskane z drobiu

wymienionego w załączniku I do tego rozporządzenia (kury, indyki) nie może być wprowadzone do

obrotu w celu spożycia przez ludzi, jeżeli nie zostanie spełnione kryterium bezpieczeństwa żywności

określone w rozdziale 1 ust. 1.28 załącznika I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 2073/2005 z dnia

15 listopada 2005 r. w sprawie kryteriów mikrobiologicznych dotyczących środków spożywczych.

Osiągnięcie celu unijnego polegającego na ograniczeniu liczby zakażonych stad brojlerów zwiększy

konkurencyjność drobiu i mięsa drobiowego z Rzeczypospolitej Polskiej na rynku unijnym, jak również

na rynkach państw trzecich.

Ponadto należy podkreślić, że salmonelloza jest najczęściej notowaną chorobą odzwierzęcą,

a realizacja programu ograniczy liczbę zakażeń ludzi, w związku z tym zredukuje koszty leczenia tych

chorób.

Szacunkowe koszty realizacji programu w latach 2025–2027 wyrażone w złotych zostały

przeliczone na euro według prognozowanego kursu euro zawartego w wytycznych Ministra Finansów

(aktualizacja

–

październik

2024

r.)

dotyczących

stosowania

jednolitych

wskaźników

makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych ustaw.

Szacowane koszty realizacji programu w latach 2025–2027 wyniosą 844 475,04 zł. Szacunkowe

ogólne koszty realizacji programu w roku 2025 wyniosą 281 491,68 zł. Rzeczpospolita Polska wystąpi

z wnioskiem o współfinansowanie programu ze środków Unii Europejskiej w odniesieniu do kosztów

kwalifikowalnych w wysokości 261 906,50 zł.

Szacunkowe ogólne koszty realizacji programu w roku 2026 wyniosą 281 491,68 zł. Rzeczpospolita

Polska wystąpi z wnioskiem o współfinansowanie programu ze środków Unii Europejskiej

w odniesieniu do kosztów kwalifikowalnych w wysokości 261 906,50 zł.

Szacunkowe ogólne koszty realizacji programu w roku 2027 wyniosą 281 491,68 zł. Rzeczpospolita

Polska wystąpi z wnioskiem o współfinansowanie programu ze środków Unii Europejskiej

w odniesieniu do kosztów kwalifikowalnych w wysokości 261 906,50 zł.

Jednocześnie zgodnie z projektem umowy grantowej zaproponowanym przez Komisję Europejską

wypłata dotacji zostanie przeprowadzona w trzech transzach

1) pierwsza transza – 30 % kosztów kwalifikowalnych, których wypłata nastąpi na początku

projektu – w lutym 2025 r.;

2) druga transza – 30 % kosztów kwalifikowalnych, których wypłata nastąpi w grudniu 2026 r.;

3) trzecia transza – 40 % kosztów kwalifikowalnych, których wypłata nastąpi po zakończeniu

projektu – w maju 2028 r.

Są to szacunkowe koszty, które zostaną dostosowane do wielkości wydatków przewidzianych na

zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej na rok 2025, 2026 oraz 2027 w ramach

limitu wydatków właściwych części budżetowych.

Finansowanie programu odbywa się ze środków budżetowych określonych w części 83, dział 758,

rozdział 75818 – w ramach limitów rezerw celowych przeznaczonych na zwalczanie chorób zakaźnych

zwierząt oraz na realizację zadań ustawowych Inspekcji Weterynaryjnej oraz ze środków budżetowych

określonych w części 85 – budżety wojewodów, dział 010 – rolnictwo i łowiectwo, rozdział 01022 –

zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt oraz badania monitoringowe pozostałości chemicznych

i biologicznych w tkankach zwierząt i produktach pochodzenia zwierzęcego.

badanie w kierunku stwierdzenia stada brojlerów gatunku wymazy

skuteczności

Rzeczpospolita

Polska

Region określony w zatwierdzonym programie zwalczania chorób państwa członkowskiego.

Opis badania.

Wyszczególnienie gatunków i kategorii zwierząt objętych programem, w razie potrzeby.

Opis próbki (np. odchody).

Opis celu (np. nadzór, monitorowanie, kontrola szczepień).

a)

b)

c)

d)

e)

przeprowadzonego kura (Gallus gallus)

kura (Gallus gallus)

czystościowe

obuwie / kurzu

z kału / okładzin na

odkażania

przeprowadzonego

skuteczności

potwierdzenie

320

160

1500

badań

Liczba planowanych

Dziennik Ustaw

odkażania

urzędowego pobierania próbek

Polska

zakażonego

Salmonella określenie serotypu

obuwie / kurz

badanie serologiczne w ramach stada brojlerów gatunku izolaty

kura (Gallus gallus)

Rzeczpospolita

Cele)

urzędowego pobierania próbek

Rodzaj próbkid)

Polska

Populacjac)

badanie bakteriologiczne w ramach stada brojlerów gatunku kał / okładziny na wykrycie stada

Rodzaj badaniab)

Rzeczpospolita

Regiona)

Lata: 2025–2027 (na każdy rok)

6.1.1. Założenia w zakresie badań diagnostycznych

6.1. Założenia związane z badaniami

6. Założenia programu

gatunku

Gallus

pospolita

Polska

gallus

brojlerów

50 000

liczba stad

stada

Stada

Łączna

Rodzaj

weterynarii

1325

1500

Typhimurim

Salmonella

Enteritidis,

lekarza

weterynarii

1325

powiatowego

lekarza

50 000

lub zabitych

badania

przez

powiatowego

Salmonella

ubojowi

wynikiem

pobranych

przez

90

90

likwidacji

do

2 500 000

poddanych

drobiu

sztuk

liczba

wana

zbadania

z dodatnim

liczba stad

próbek

liczba stad

przewidy-

Łączna

próbkobrań

liczba

wana

Przewidy-

do

liczba

wana

Przewidy-

programem

Serotyp

liczba stad

wana

Przewidy-

objętych

wana

Przewidy-

wana

Przewidy-

liczba stad

Łączna

Dziennik Ustaw

Rzecz-

Region

Lata: 2025–2027 (na każdy rok)

6.1.2. Założenia w zakresie badania stad

pobierania próbek przez powiatowego

laboratoryjnych

skuteczności przeprowadzonego

laboratoryjnych

Program nie przewiduje

32 267,2

7521,60

12 940,80

tak

tak

tak

unijne

wanie

Finanso-

producenta brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)

47,01

55 516,8

30 240,00

(w euro)

Suma ogółem

i odkażanie

201,67

40,44

129 735,00

(w złotych)

Suma ogółem

Odkażanie jest rutynową czynnością wykonywaną zawsze przed wprowadzeniem kurcząt do kurnika, stąd jego koszty ponoszone są przez

160

173,49

20,16

koszt (w euro)

koszt (w złotych)

86,49

jednostkowy

Szacunkowy

jednostkowy

Szacunkowy

Czyszczenie

4. Czyszczenie i odkażanie

lub unieszkodliwienia

Koszty zniszczenia

3. Koszty zniszczenia lub unieszkodliwienia

Szczepienia

Program nie przewiduje

serotypu odpowiednich izolatów

laboratoryjnych

2. Szczepienia

Badanie w kierunku określenia

320

1500

liczba jednostek

Szacunkowa

Dziennik Ustaw

Koszt badań

odkażania

Badanie w kierunku stwierdzenia

Koszt badań

lekarza weterynarii

Badanie bakteriologiczne w ramach

Wyszczególnienie

Koszt badań

1. Badania laboratoryjne2)

kosztów

Przeznaczenie

Lata: 2025–2027 (na każdy rok)1)

7. Szczegółowa analiza kosztów wynikających z realizacji programu

Koszt wyceny paszy (godz.)

61 050,65

10 348,25

261 906,50

44 387,5

2736,00

1193,01

530,40

109,20

OGÓŁEM (koszty kwalifikowane)

7,81

11 724,00

5118,00

2274,60

468,58

65 619,26

33,50

2,28

397,67

8,84

15,60

281 491,68

1325

9,77

1706,00

37,91

66,94

OGÓŁEM

Koszt pobrania próbek Koszt pobrania próbek

8. Koszt pobrania próbek2)

1200

3

60

7

tak

nie

nie

nie

nie

Dziennik Ustaw

laboratoryjnych (kg)

Unieszkodliwienie

Inne koszty

odpadów

Odszkodowanie za pasze (tony)

paszy i wody)

wymienione w pkt 1 (np. badania

Badanie laboratoryjne inne niż

Nie dotyczy

Inne koszty

Inne koszty

7. Inne koszty

i specjalny sprzęt

konsumpcyjne

Towary

6. Towary konsumpcyjne i specjalny sprzęt

Wynagrodzenia

5. Wynagrodzenia (osoby zatrudnione do realizacji programu)

Analiza obejmuje szacunki kosztów ponoszonych w ramach programu. Wszystkie wartości są podane bez VAT. Koszt programu obliczono według kursu euro 4,29 zł zgodnie

z wytycznymi Ministra Finansów dotyczącymi stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych

projektowanych ustaw – aktualizacja: październik 2024 r.

Są to szacunkowe koszty realizacji programu, które zostaną dostosowane do wielkości wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie

budżetowej na rok 2025, 2026 i 2027 w ramach limitu wydatków określonych w części 83 – rezerwy celowe oraz w części 85 – budżety wojewodów.

Finansowanie programu odbywa się ze środków budżetowych określonych w części 83 – rezerwa celowa, dział 758 – różne rozliczenia, rozdziału 75818 – rezerwy ogólne

i celowe poz. 12 przeznaczonych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt (w tym finansowanie programów zwalczania), badania monitoringowe pozostałości chemicznych

i biologicznych w tkankach zwierząt, produktach pochodzenia zwierzęcego i paszach, finansowanie zadań zleconych przez Komisję Europejską oraz dofinansowanie kosztów

realizacji zadań Inspekcji Weterynaryjnej, w tym na wypłatę wynagrodzeń dla lekarzy wyznaczonych na podstawie art. 16 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji

Weterynaryjnej, oraz ze środków budżetowych określonych w części 85 – budżety wojewodów, dział 010 – rolnictwo i łowiectwo, rozdział 01022 – zwalczanie chorób

zakaźnych zwierząt oraz badania monitoringowe pozostałości chemicznych i biologicznych w tkankach zwierząt i produktach pochodzenia zwierzęcego.

2)

Szacunkowe koszty jednostkowe wyliczone na podstawie „Wytycznych Komisji dla programów współfinansowanych w dokumencie SMP-FOOD-2025-VETPROG-LS-IBS”

z dnia 18 kwietnia 2024 r.

1)

§ 3. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: wz. S. Krajewski

1)

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej – rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia

Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

(Dz. U. poz. 2706).

Warszawa, dnia 5 marca 2025 r.

Poz. 270

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1)

z dnia 25 lutego 2025 r.

w sprawie wprowadzenia „Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella

w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)” na lata 2025–2027

Na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1075) zarządza się, co następuje

Załącznik do rozporządzenia Ministra

Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dniaPoz.

25 270

lutego do

2025

r. (Dz. U.

poz. Rolnictwa

…)