Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 20 listopada 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie szkolenia pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników

Załącznik nr 1

Załącznik nr 112)

RAMOWE

PROGRAMY

SZKOLENIA

PIELĘGNIAREK

I POŁOŻNYCHPRZETACZANIA

RAMOWE PROGRAMY

SZKOLENIA

PIELĘGNIAREK

I POŁOŻNYCH

DOKONUJĄCYCH

DOKONUJĄCYCH KRWI

PRZETACZANIA

KRWI

I

JEJ

SKŁADNIKÓW

I JEJ SKŁADNIKÓW

I. Ramowy program szkolenia podstawowego

Szkolenie teoretyczne

Zagadnienia

Temat

Liczba godzin

szkoleniowych

(1 godzina

szkoleniowa =

45 minut)

Organizacja służby krwi

w Rzeczypospolitej Polskiej

– struktura organizacyjna publicznej służby krwi

w Rzeczypospolitej Polskiej,

– podstawy prawne działania jednostek organizacyjnych publicznej służby krwi, banków krwi oraz pracowni immunologii transfuzjologicznej w podmiotach leczniczych,

– organizacja krwiolecznictwa w podmiotach leczniczych

1

Organizacja leczenia

krwią i jej składnikami

w podmiotach leczniczych

– zasady działania banku krwi w podmiocie leczniczym,

– zadania lekarza odpowiedzialnego za gospodarkę

krwią,

– zadania komitetu transfuzjologicznego,

– zadania personelu bezpośrednio uczestniczącego

w zabiegu przetoczenia

1

3

Krew i jej składniki ‒

zasady otrzymywania

i preparatyki

– omówienie poszczególnych składników krwi,

– kwalifikowanie dawców krwi,

– pobieranie krwi i jej składników oraz ich preparatyka przy wykorzystaniu metod konwencjonalnych

i automatycznych,

– warunki i sposób przechowywania oraz transportu

krwi i jej składników

2

4

Wskazania do zabiegu

przetoczenia krwi i jej

składników oraz produktów

krwiopochodnych

– wskazania do stosowania krwi i jej składników,

– wskazania do stosowania produktów krwiopochodnych: albuminy, immunoglobuliny oraz koncentratów czynników krzepnięcia

1

Bezpieczeństwo przetaczania

krwi i jej składników

Zasady bezpiecznego stosowania krwi i jej składników,

w szczególności

– postępowanie przed, w trakcie i po zabiegu przetoczenia krwi i jej składników,

– sposób pobierania próbek krwi do badań,

– sposób kontroli krwi i jej składników przeznaczonych do przetaczania,

– identyfikacja biorcy krwi,

– dokonywanie zabiegu przetoczenia,

– obserwacja biorcy krwi w trakcie i po zabiegu przetoczenia,

– sposób prowadzenia dokumentacji związanej z zabiegiem przetoczenia

1

Lp.

1

2

12)

W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.

6

– rodzaje niepożądanych reakcji i sposób postępowania w przypadku ich wystąpienia,

– rozpoznawanie i sposób postępowania w przypadku

Niepożądane zdarzenia

niepożądanych zdarzeń związanych z zabiegiem

i niepożądane reakcje związane

przetoczenia,

z zabiegiem przetoczenia

– sposób pobierania próbek krwi do badań w przypadu biorców krwi

ku wystąpienia niepożądanej reakcji związanej z zabiegiem przetoczenia

2

7

Immunologia

transfuzjologiczna

– układy grupowe, w tym zapoznanie z procesem

wykonania badania grupy krwi,

– przeciwciała odpornościowe,

– próba zgodności,

– dokumentowanie badań immunohematologicznych

1

8

Czynniki chorobotwórcze

przenoszone drogą krwi

– wirusy przenoszone drogą krwi ‒ zakres obowiązujących badań oraz metody ich wykrywania,

– inne czynniki zakaźne przenoszone drogą krwi

1

System zapewnienia jakości

w krwiodawstwie

i krwiolecznictwie

– prowadzenie dokumentacji związanej z systemem

zapewniania jakości w krwiodawstwie i krwiolecznictwie,

– kwalifikacja aparatury i sprzętu,

– kontrole jakości,

– szkolenia w ramach systemu zapewnienia jakości

1

9

Szkolenie praktyczne w formie instruktażu. Szkolenie ma na celu przedstawienie szczegółowej procedury przetoczenia

krwi lub jej składników krok po kroku obrazującej dokładnie przebieg tego zabiegu przy użyciu np. filmów.

Lp.

1

Zagadnienia

Temat

Liczba godzin

szkoleniowych

(1 godzina

szkoleniowa =

45 minut)

Postępowanie w związku

z zabiegiem przetoczenia krwi

i jej składników

– zasady pobierania próbek krwi do badań,

– zamawianie i odbiór krwi i jej składników z banku

krwi,

– przechowywanie krwi i jej składników,

– postępowanie z pojemnikami zawierającymi krew

i jej składniki,

– kontrola krwi i jej składników przeznaczonych do

zabiegu przetoczenia,

– identyfikacja biorcy krwi i kontrola dokumentacji

w tym zakresie,

– wykonywanie i dokumentowanie zabiegu przetoczenia krwi i jej składników,

– obserwacja biorcy krwi w trakcie i po zabiegu przetoczenia krwi i jej składników,

– postępowanie w przypadku wystąpienia niepożądanych zdarzeń lub niepożądanych reakcji związanych

z zabiegiem przetoczenia krwi i jej składników,

w tym pobieranie próbek krwi do badań, jeżeli zdarzenia lub reakcje wystąpią,

– postępowanie z resztkami poprzetoczeniowymi,

– wykonywanie krwioupustów i hemodilucji

Razem

II. Ramowy program szkolenia uzupełniającego

Szkolenie teoretyczne

Lp.

Zagadnienia

Temat

Liczba godzin

szkoleniowych

(1 godzina

szkoleniowa =

45 minut)

1

Organizacja służby krwi

w Rzeczypospolitej Polskiej

i organizacja leczenia krwią

i jej składnikami

w podmiotach leczniczych

– aktualny stan regulacji prawnych w zakresie krwiodawstwa i krwiolecznictwa

1

2

Krew i jej składniki – zasady

otrzymywania i preparatyki

– omówienie poszczególnych składników krwi,

– kwalifikowanie dawców krwi,

– pobieranie krwi i jej składników oraz ich preparatyka przy wykorzystaniu metod konwencjonalnych

i automatycznych,

– warunki i sposób przechowywania oraz transportu

krwi i jej składników

1

3

Wskazania do zabiegu

przetoczenia krwi i jej

składników oraz stosowania

produktów krwiopochodnych

– wskazania do stosowania krwi i jej składników,

– wskazania do stosowania produktów krwiopochodnych: albuminy, immunoglobuliny oraz koncentratów czynników krzepnięcia

1

4

Bezpieczeństwo przetaczania

krwi i jej składników

Zasady bezpiecznego stosowania krwi i jej składników,

w szczególności

– postępowanie przed, w trakcie i po zabiegu przetoczenia krwi i jej składników,

– sposób prowadzenia dokumentacji związanej z zabiegiem przetoczenia

1

5

Niepożądane zdarzenia

i niepożądane reakcje

związane z zabiegiem

przetoczenia u biorców krwi

– rodzaje niepożądanych reakcji i sposób postępowania w przypadku ich wystąpienia,

– czynniki chorobotwórcze przenoszone drogą krwi,

– rozpoznawanie i sposób zgłaszania niepożądanych

zdarzeń związanych z zabiegiem przetoczenia

1

Immunologia

transfuzjologiczna

– układy grupowe, w tym zapoznanie z procesem

wykonania badania grupy krwi,

– przeciwciała odpornościowe,

– próba zgodności,

– dokumentowanie badań immunohematologicznych

1

6

Szkolenie praktyczne w formie instruktażu. Szkolenie ma na celu przedstawienie szczegółowej procedury przetoczenia

krwi lub jej składników krok po kroku obrazującej dokładnie przebieg tego zabiegu przy użyciu np. filmów.

Lp.

Zagadnienia

Temat

Liczba godzin

szkoleniowych

(1 godzina

szkoleniowa =

45 minut)

1

Postępowanie w związku

z zabiegiem przetoczenia krwi

i jej składników

– zasady pobierania próbek krwi do badań,

– zamawianie i odbiór krwi i jej składników z banku

krwi,

– przechowywanie krwi i jej składników,

– postępowanie z pojemnikami zawierającymi krew

i jej składniki,

– kontrola krwi i jej składników przeznaczonych do

zabiegu przetoczenia,

– identyfikacja biorcy krwi i kontrola dokumentacji

w tym zakresie,

– wykonywanie i dokumentowanie zabiegów przetoczenia krwi i jej składników,

– obserwacja biorcy krwi w trakcie i po zabiegu przetoczenia krwi i jej składników,

– postępowanie w przypadku wystąpienia niepożądanych zdarzeń lub niepożądanych reakcji związanych

z zabiegiem przetoczenia krwi i jej składników,

w tym pobieranie próbek krwi do badań, jeżeli zdarzenia lub reakcje wystąpią,

– postępowanie z resztkami poprzetoczeniowymi,

– wykonywanie krwioupustów i hemodilucji

Razem

Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia

16 maja

2017 r. (Dz.

U. z 2025 r. poz.

1711)

Załącznik nr 2

Załącznik nr 2

WZÓR

WZÓR

ZAŚWIADCZENIE O ODBYCIU SZKOLENIA I UZYSKANIU UPRAWNIEŃ

DO PRZETACZANIA KRWI I JEJ SKŁADNIKÓW

……………………………………………………………………..

(nazwa i adres jednostki przeprowadzającej szkolenie)

ZAŚWIADCZENIE NR ........../.......... O ODBYCIU SZKOLENIA

I UZYSKANIU UPRAWNIEŃ DO PRZETACZANIA KRWI I JEJ SKŁADNIKÓW

DLA PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH

SZKOLENIE PODSTAWOWE/UZUPEŁNIAJĄCE1)

Termin przeprowadzenia szkolenia ................................................................................................................

1. Imię (imiona) i nazwisko

..........................................................................................................................................................................

2. Numer prawa wykonywania zawodu ..........................................................................................................

…………………………………………………………………..

data……………………

(podpis i pieczęć kierownika jednostki przeprowadzającej szkolenie)

………………………………………............................................

(podpis i pieczęć kierownika szkolenia)

1) Niepotrzebne skreślić.

data ……………………

§ 3. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia.”.

Minister Zdrowia: wz. T. Maciejewski

1)

Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej – zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów

z dnia 25 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 1004).

Załączniki

do rozporządzenia

Ministra

Zdrowia z dnia 16 maja 2017 r.

§ 4.2) 1. Szkolenie podstawowe odbywa się w formie stacjonarnej.

2. Szkolenie uzupełniające odbywa się w formie stacjonarnej albo w formie zdalnej z wykorzystaniem metod i technik

kształcenia na odległość pozwalających na przesyłanie obrazu i dźwięku oraz umożliwiających dwukierunkową łączność

w czasie rzeczywistym między uczestnikami szkolenia i wykładowcą, przy zachowaniu bezpieczeństwa przetwarzanych

danych osobowych, minimalizujących ryzyko zagrożenia niekontrolowanego dostępu do danych, niezgodnego z prawem

ich przetwarzania, utraty, zniszczenia albo uszkodzenia.

3. W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii albo w razie niebezpieczeństwa szerzenia

się zakażenia lub choroby zakaźnej, które może stanowić zagrożenie dla zdrowia publicznego, w szczególności wystąpienia

choroby szczególnie niebezpiecznej i wysoce zakaźnej, w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1675), lub innych nadzwyczajnych

okoliczności zagrażających zdrowiu i życiu wielu osób, w szczególności o charakterze siły wyższej, dopuszcza się możliwość przeprowadzenia szkoleń w formie zdalnej, z zachowaniem wymogów, o których mowa w ust. 2.

§ 5. Prowadzący szkolenie prowadzi dokumentację szkolenia zawierającą

1)

program szkolenia, zatwierdzony przez dyrektora jednostki przeprowadzającej szkolenie, zawierający informacje dotyczące

a)3) rodzaju oraz formy szkolenia,

b)

czasu trwania szkolenia,

c)

sposobu egzaminowania (egzamin teoretyczny);

2)

sporządzoną przed rozpoczęciem szkolenia listę uczestników, zawierającą imię i nazwisko każdego z uczestników

oraz numer prawa wykonywania zawodu;

3)

listę obecności osób uczestniczących w szkoleniu;

4)

plan szkolenia z imionami i nazwiskami oraz podpisami osób przeprowadzających szkolenie, tematami wykładów,

liczbą godzin i datą ich przeprowadzenia;

5)

protokół podsumowujący szkolenie, zawierający co najmniej informacje dotyczące

a)4) miejsca przeprowadzania szkolenia w przypadku szkolenia odbywającego się w formie stacjonarnej,

b)

czasu trwania szkolenia,

c)

liczby osób uczestniczących w szkoleniu,

d)

podsumowania wyników szkolenia.

§ 6. 1. Zaświadczenie o odbyciu szkolenia i uzyskaniu uprawnień do przetaczania krwi i jej składników wydaje jednostka

w terminie 14 dni od dnia zakończenia szkolenia.

2. Wzór zaświadczenia, o którym mowa w ust. 1, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

§ 6a. 1. W przypadku stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ważność zaświadczeń wydanych na podstawie § 6 ust. 1 ulega przedłużeniu o sześć miesięcy, licząc od dnia upływu ich ważności.

2)

3)

4)

W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 października 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkolenia pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników (Dz. U. poz. 1502), które weszło

w życie z dniem 11 listopada 2024 r.

W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.

W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.

2. W przypadku niebezpieczeństwa szerzenia się zakażenia lub choroby zakaźnej, które może stanowić zagrożenie dla

zdrowia publicznego, w szczególności wystąpienia choroby szczególnie niebezpiecznej i wysoce zakaźnej w rozumieniu

art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi albo innych

nadzwyczajnych okoliczności zagrażających życiu i zdrowiu wielu osób kierownik jednostki organizacyjnej publicznej

służby krwi, który wydał zaświadczenie, o którym mowa w § 6 ust. 1, może podjąć decyzję o jego przedłużeniu o sześć

miesięcy, licząc od dnia upływu jego ważności.

3. W przypadku nieustania okoliczności będących podstawą przedłużenia ważności zaświadczeń w sposób, o którym

mowa w ust. 1 i 2, kierownik jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi, który wydał zaświadczenie, o którym mowa

w § 6 ust. 1, podejmuje decyzję o przedłużeniu jego ważności na czas określony, nieprzekraczający trzech miesięcy, albo

o przeprowadzeniu szkoleń podstawowych i uzupełniających, w formie zdalnej, o której mowa w § 4, w sytuacji, gdy na

terenie właściwości jednostki istnieje ryzyko braku dostatecznej liczby personelu uprawnionego do wykonywania tego zabiegu.

4. W przypadku gdy ostatni dzień ważności zaświadczenia, o którym mowa w § 6 ust. 1, upływa w okresie trzech miesięcy od ustania okoliczności, o których mowa w ust. 1 i 2, ważność zaświadczenia może zostać przedłużona o 3 miesiące

przez kierownika jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi, który je wydał, jeżeli w tym okresie nie jest możliwe

przeprowadzenie szkolenia uzupełniającego, o którym mowa w § 2 ust. 3, również w formie zdalnej.

5. Wniosek o przedłużenie ważności zaświadczenia, o którym mowa w ust. 4, należy złożyć najwcześniej na 30 dni

przed upływem ważności zaświadczenia, nie później jednak niż w ostatnim dniu okresu ważności.

§ 7. Do przeprowadzania szkoleń pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników rozpoczętych i niezakończonych w dniu wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe.

§ 8. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 1 miesiąca od dnia ogłoszenia5).6)

5)

6)

Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 26 maja 2017 r.

Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 23 lutego 2005 r. w sprawie szkolenia pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników (Dz. U. poz. 363 i 2007), które utraciło moc z dniem wejścia

w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o zmianie ustawy o publicznej służbie krwi

oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 823).

Warszawa, dnia 5 grudnia 2025 r.

Poz. 1711

OBWIESZCZENIE

MINISTRA ZDROWIA 1)

z dnia 20 listopada 2025 r.

w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia

w sprawie szkolenia pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników

1. Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych

aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 maja 2017 r. w sprawie szkolenia pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania

krwi i jej składników (Dz. U. z 2021 r. poz. 2027), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych rozporządzeniem Ministra

Zdrowia z dnia 8 października 2024 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szkolenia pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników (Dz. U. poz. 1502).

2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 października 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkolenia pielęgniarek

i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników (Dz. U. poz. 1502), które stanowią

„§ 2. Do szkoleń pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników, rozpoczętych i niezakończonych w dniu wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Załącznik do obwieszczenia Ministra Zdrowia

z dnia 20 listopada 2025 r. (Dz. U. poz. 1711)

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA ZDROWIA 1)

z dnia 16 maja 2017 r.

w sprawie szkolenia pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników

Na podstawie art. 21 ust. 7 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1782)

zarządza się, co następuje

§ 1. Rozporządzenie określa

1)

sposób szkolenia pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników;

2)

wykaz umiejętności związanych z przetaczaniem krwi i jej składników, będących przedmiotem szkolenia;

3)

tryb wydawania zaświadczenia o odbytym szkoleniu przez podmioty, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy

z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi, zwanej dalej „ustawą”;

4)

wzór zaświadczenia o odbytym szkoleniu.

§ 2. 1. Szkolenie pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników, zwane dalej „szkoleniem”,

jest przeprowadzane w formie szkolenia podstawowego oraz szkolenia uzupełniającego.

2. Szkolenie podstawowe ma na celu zdobycie wiedzy i umiejętności niezbędnych do przetaczania krwi i jej składników

dla pielęgniarek i położnych dotychczas niedokonujących przetoczeń krwi i jej składników.

3. Szkolenie uzupełniające ma na celu aktualizację, ugruntowanie wiedzy i weryfikację umiejętności niezbędnych do

przetaczania krwi i jej składników. Szkolenie to powinno być przeprowadzane nie rzadziej niż raz na 4 lata.

4. Jednostka organizacyjna publicznej służby krwi, o której mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2–4 ustawy, zwana dalej „jednostką”, przeprowadza szkolenie w terminie 6 miesięcy od dnia przekazania przez wnioskujący podmiot leczniczy zgłoszenia

wraz z listą osób przewidzianych do udziału w szkoleniu.

§ 3. 1. Szkolenie obejmuje część teoretyczną i część praktyczną w formie instruktażu, w którym przedstawia się szczegółową procedurę przetoczenia krwi lub jej składników, z podaniem dokładnego przebiegu zabiegu.

2. Szkolenia prowadzi się zgodnie z ramowymi programami szkolenia pielęgniarek i położnych dokonujących przetaczania krwi i jej składników określonymi w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

3. Część praktyczna szkolenia obejmuje

1)

zasady pobierania próbek krwi do badań;

2)

zamawianie i odbiór krwi i jej składników z banku krwi;

3)

przechowywanie krwi i jej składników;

4)

postępowanie z pojemnikami zawierającymi krew i jej składniki;

5)

kontrolę krwi i jej składników przeznaczonych do zabiegu przetoczenia;

6)

identyfikację biorcy krwi i kontrolę dokumentacji w tym zakresie;

7)

wykonywanie i dokumentowanie zabiegów przetoczenia krwi i jej składników;

8)

obserwację biorcy krwi w trakcie i po zabiegu przetoczenia krwi i jej składników;

1)

Na dzień ogłoszenia obwieszczenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej działem administracji rządowej – zdrowie kieruje

Minister Zdrowia, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego

zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 1004).

9)

Poz. 1711

postępowanie w przypadku wystąpienia niepożądanych zdarzeń lub niepożądanych reakcji związanych z zabiegiem

przetoczenia krwi i jej składników, w tym pobieranie próbek krwi do badań, jeżeli zdarzenia lub reakcje wystąpią;

10) postępowanie z resztkami poprzetoczeniowymi;

11) wykonywanie krwioupustów i hemodilucji.